ວິ​ຊາການ​ຂຽນ​ທາງວິ​ຊາ​ການ

ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິ ະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນະຖາວອນ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ ທາ ເອກະສານປະກອບການສອນ ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ ລະບບົ 11+3+2 ສາຍຄພູ າສາລາວ - ວນັ ນະຄະດີ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ: 1. ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ 2. ຊອ.ປຕ. ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ ກວດແກໂ້ ດຍ: 1. ອຈ.ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອຸ່ ນແກວ້ 3. ປທ ແນວວະດີ ແກວ້ ແກຸ່ ນຈນັ 4. ປຕ ແອ໋ງ ສມົ ນວນັ ສກົ ຮຽນ 2019 -2020 1 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຄານາ ເພຸ່ ອເປັນການປັບປງຄນນະພາບຂອງການຮຽນ - ການສອນ ແລະ ຄນນະພາບຂອງການສາ້ ງຄູໃນລະບບົ ຕຸ່ ເນຸ່ ອງປະລຍິ ຕສີ າຍຄູພາສາລາວ ໃຫມ້ ຄີ ນນະພາບສູງ, ເພຸ່ ອເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄູມຄີ ວາມຮກັ ໃນການອຸ່ ານ, ການຂຽນ ໂດຍການພດັ ທະນາຕນົ ເອງໄປຕາມທດິ ທາງຂອງພກັ - ລດັ , ຫນັ ເອາົ ທດິ ຊນີ້ າຂອງຂນັ້ ເທງິ ຕາມທດິ ທາງສາ້ ງຄູໃນແບບ ຍກໃໝຸ່ , ເນນັ້ ການປູກຝັງແນວຄດິ ອດມົ ການ, ເລຸ່ ງັ ໃສຸ່ ການຮຽນຈາກການປະຕບິ ດັ ຕນົ ຈງິ ຫຼາຍກຸ່ ວາ ການຮຽນຈາກທດິ ສະດ,ີ ຫນັ ການສຸ່ ງົ ຄວາມຮູໃ້ ຫເ້ ດກັ ຕາມແບບການດາລງົ ຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ທຸ່ ແີ ທດເໝາະກບັ ໄວຂອງຜູຮ້ ຽນຢຸ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ. ປມ້ ເຫຼມັ ນໄີ້ ດພ້ ດັ ທະນາຂນຶ້ ໂດຍການປະກອບສຸ່ ວນ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈຈາກຄູຜູສ້ ອນ, ຈາກປະສບົ ການຂອງຜູ ້ ຮຽບຮຽງ, ຈາກຄວາມຮູພ້ ນ້ ຖານຂອງນກັ ຮຽນ ໂດຍອງີ ຕາມຫຼກັ ສູດ ແລະ ຄອດສອາວລາຍຂອງລາຍວຊິ າ ທຸ່ ມີ ງເນນັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນລະບບົ ຕຸ່ ເນຸ່ ອງສາມາດຮຽນຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຢຸ່ າງເລກິ ເຊຸ່ ງິ ເຖງິ ການຂຽນບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ, ບດົ ລາຍ ງານ ແລະ ການສາ້ ງເອກະສານເສມີ ຫຼກັ ສູດ ເພຸ່ ອໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນສາ ມາດຮບັ ເອາົ ຄວາມຮູໃ້ ໝຸ່ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ, ເກດີ ມແີ ນວ ຄວາມຄດິ ໃນການຂຽນບດົ ຄວາມ, ບດົ ວໄິ ຈ, ຮູເ້ ຖງິ ການວເິ ຄາະ, ການຈດັ ລຽງຄາສບັ , ປະໂຫຍກແບບຊວນອຸ່ ານ, ເພດີ ເພນີ ແລະ ການຂຽນແບບທາງການໄດຢ້ ຸ່ າງຄຸ່ ອງແຄວ້ ແລະ ໜນັ້ ໃຈທຸ່ ສີ ດ. ເພຸ່ ອກຽມອອກຮບັ ໃຊສ້ ງັ ຄນົ ໃນດາ້ ນ ບລຫິ ານ ແລະ ວຊິ າກອນ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ຫວງັ ຢຸ່ າງຍຸ່ ງິ ວຸ່ າທາງຜູອ້ ຸ່ ານ, ຜູຊ້ ມົ ໃຊໃ້ ນການສອນ - ການຮຽນຮູ ້ ເພຸ່ ອເປັນຂມ້ ນູ ກຸ່ ດີ ຖາ້ ວຸ່ າທຸ່ ານອຸ່ ານ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ຮູແ້ ລວ້ ຫາກພບົ ເຫນັ ບນັ ຫາ ແລະ ຖອ້ ຍຄາ, ປະໂຫຍກໃດທຸ່ ບີ ຸ່ ທນັ ເໝາະສມົ ແລະ ບຸ່ ສມົ ບູນດາ້ ນການ ຂຽນ ແລະ ຫຼກັ ໄວຍາກອນກຸ່ ຍຸ່ ງິ ດີ ກະລນາສຸ່ ງົ ຂຸ່ າວ ແລະ ປະກອບຄາເຫນັ ມາຫາຜູຂ້ ຽນດວ້ ຍ. ເພຸ່ ອຈະປັບປງເນອ້ ໃນ ຂອງປມ້ ນໃີ້ ຫມ້ ຄີ ວມເກາະກຸ່ າຍ ແລະ ຄຸ່ ອງແຄວ້ ໃຫມ້ ເີ ນອ້ ໃນສມົ ບູນ ແລະ ດຂີ ນຶ້ ກວຸ່ າເກຸ່ າົ . 2 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ສາລະບານ ບດົ ທີ 1 ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ 1 1 1. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ……………………………………………… 2 2. ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ…………………………………………….. 3. ລກັ ສະນະຂອງບດົ ຄວາມແບບວຊິ າການ…………. …………………………………. 3 3 ບດົ ທີ 2 ບດົ ບນັ ທກຶ ແລະ ບດົ ຄດັ ຫຍ ້ 3 4 1. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ບນັ ທກຶ ……………………………………………................... 2. ການຂຽນບດົ ບນັ ທກຶ …………………………………………………................... 7 3. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ຄດັ ຫຍ…້ …………………………………………................. 10 4. ການຂຽນບດົ ຄດັ ຫຍ…້ …………………………………………………………… 11 ບດົ ທີ 3 ປະເພດຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ 41 41 1. ບດົ ຂຽນທາງວຊິ າການ ……………………………………………………………. 42 2. ບດົ ລາຍງານວຊິ າການ..................................................................................... 3. ເອກະສານເສມີ ຄວາມຮູ.້ ...........................……………………………………… 50 51 ບດົ ທີ 4 ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ຂີ ຽນໂຄງເລຸ່ ອງຂອງບດົ ຄວາມແຕຸ່ ລະປະເພດ 51 52 1. ຂນັ້ ຕອນໃນການຂຽນບດົ ຄວາມ………………………………………….............. 2. ການເລອກເລຸ່ ອງ..........................................................................…………. 53 3. ວທິ ຂີ ຽນເລຸ່ ອງແບບລວມໆ……………………………………………………….. 53 ບດົ ທີ 5 ການສາ້ ງປະໂຫຍກໃນບດົ ຄວາມ 55 55 1. ການສາ້ ງປະໂຫຍກທຸ່ ຖີ ກຕອ້ ງ ແລະ ຊດັ ເຈນ……………………………………….. 55 2. ການສາ້ ງປະໂຫຍກໃຫກ້ ະທດັ ຮດັ …………………………………………………. 3. ການສາ້ ງປະໂຫຍກໃຫມ້ ນີ າ້ ໜກັ ………………………………………................. 4. ການສາ້ ງປະໂຫຍກໃຫມ້ ພີ າບພດົ ………………………………………………….. ບດົ ທີ 6 ການຂຽນເປັນວກັ ແລະ ຂະຫຍາຍຄວາມ 1. ການຂຽນແບບເປັນວກັ ເປັນຕອນ……………………………………..................... 2. ພາກສຸ່ ວນຕຸ່ າງໆຂອງວກັ ………………………………………………................ ບດົ ທີ 7 ການຂຽນຄາຮອ້ ງ 1. ຄວາມໝາຍຂອງຄາຮອ້ ງ................................…………………………………. 2. ການຂຽນຄາຮອ້ ງ……………………………………………………................ 3. ຂະໜາດຂອງໜງັ ສ ແລະ ຂອບເຈຍ້ ……………………………………................ 3 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

4. ໂຄງຮຸ່ າງການຂຽນຄາຮອ້ ງ………………………………………………............. 56 ບດົ ທີ 8 ການຂຽນໜງັ ສສະເໜີ 58 58 1. ຄວາມໝາຍຂອງໜງັ ສສະເໜ…ີ ……………………………………................... 58 2. ການຂຽນໜງັ ສສະເໜ…ີ ……………………………………………................ 59 3. ຂະໜາດຂອງໜງັ ສ ແລະ ຂອບເຈຍ້ …………………………………….............. 4. ໂຄງຮຸ່ າງການຂຽນໜງັ ສສະເໜ…ີ ………………………………………............. 4 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບດົ ທີ 1 ຄວາມໝາຍ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ 1. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ ການຮຽນຮູເ້ ປັນການພດັ ທະນາຕນົ ເອງທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຍນຍງົ ຄງົ ຕວົ ສາລບັ ນກັ ຮຽນນກັ ສກຶ ສາລນ້ ໃໝຸ່ ທຸ່ ມີ ພີ ອນ ສະຫວັ ນ, ມຄີ ວາມມກັ , ມຄີ ວາມກະຕລລນົ້ ຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນຮູຂ້ ອງເຂາົ້ ເຈາົ້ ຍຸ່ ງິ ກາ້ ວໄປເຖງິ ວທິ ະຍາສາດຢຸ່ າງບຸ່ ຢດ ຢັງ້ . ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ການຂຽນບດົ ຄວາມເປັນຂນັ້ ຕອນໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຫຍງ້ ຍາກເຊຸ່ ງິ ຜູຂ້ ຽນຈະຕອ້ ງມກີ ານຄນົ້ ຄດິ , ມກີ ານວາງ ແຜນລຸ່ ວງໜາ້ ວຸ່ າຈະຂຽນເລຸ່ ອງໃດ, ສຸ່ ງິ ໃດ, ປະໂຫຍດໃດ ແລະ ໃຜເປັນຜູອ້ ຸ່ ານ ແລະ ຜູໃ້ ຊໃ້ ນຕຸ່ ໆ. ສະນນັ້ , ບດົ ຄວາມ ທາງວຊິ າການຈະຕອ້ ງເນນັ້ ເຖງິ ເນອ້ ໃນໃຈຄວາມຕອ້ ງມລີ ກັ ສະນະຊວນອຸ່ ານ, ອຸ່ ານແລວ້ ເກດີ ປະໂຫຍດ, ອຸ່ ານແລວ້ ສາ້ ງສນັ ມຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ, ເປັນແບບວທິ ະຍາ ສາດ, ບຸ່ ເບຸ່ ອໜຸ່ າຍ, ບຸ່ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານມຄີ ວາມລະແວງສງົ ໄສກງັ ວນົ ຈນົ ເກນີ ໄປ , ສາມາດເປັນຂມ້ ນູ ອາ້ ງອງີ ໄດ.້ 2. ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄວາມແບບວຊິ າການ 2.1. ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ຄູ ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ຄູສອນທກລະດບັ , ທກຊນັ້ , ທກຂນັ້ ຮຽນ. ເນຸ່ ອງຈາກວຸ່ າຄູເປັນຜູທ້ າອດິ ທຸ່ ຈີ ະເຝິກແອບໃຫ້ ນກັ ຮຽນໄດຂ້ ຽນ, ໄດອ້ ຸ່ ານ, ໄດຮ້ ຽນຮູໃ້ ນສຸ່ ງິ ໃໝຸ່ ໆ ແລະ ກຸ່ ໃຫເ້ ກດີ ການປຸ່ ຽນແປງຂນຶ້ ຖາ້ ຄູບຸ່ ຮູໃ້ ນການຂຽນບດົ ຄວາມນີ້ ຄູກຸ່ ຈະບຸ່ ຮູກ້ ານວາງແຜນການສອນ, ບຸ່ ຮູວ້ ໄິ ຈບດົ ສອນ ບດົ ເລຸ່ ອງ ແລະ ກດິ ຈະກາຕຸ່ າງໆທຸ່ ຈີ ະມາສອນໃຫ້ ນກັ ຮຽນໃຫແ້ ທດເໝາະກບັ ລະດບັ ແລະ ສຸ່ າອາຍຂອງຜູຮ້ ຽນ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ການຂຽນບດົ ຄວາມແບບວຊິ າການຈຸ່ ງຶ ມີ ຄວາມຈາເປັນສາລບັ ຄູທກຄນົ . 2.2. ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ນກັ ຮຽນ ບດົ ຄວາມເປັນການສຸ່ ສານເຖິງຄວາມສາມາດ ແລະ ການພດັ ທະນາທກັ ສະຕຸ່ າງໆດາ້ ນການຮຽນຮູ ້ ການ ປຸ່ ຽນແປງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ກວຸ່ າເກຸ່ າົ ໃນດາ້ ນຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ. ການຈດັ ລຽງຂນັ້ ຕອນການຂຽນ, ການຮຽນ ເພຸ່ ອໃຫ້ ຢັງ້ ຢນໄດວ້ ຸ່ າ ຜຸ່ ານການຮຽນຮູໃ້ ນເບອ້ ງທດິ ສະດີ ຜູຮ້ ຽນສາມາດສະແດງອອກໂດຍຂຄ້ ວາມແລະ ປະໂຫຍກຄາເວາົ້ ຢຸ່ າງ ຊນັ ເຈນ ເພຸ່ ອສະເໜີຕຸ່ ຂນັ້ ເທງິ ພຈິ າລະນາປະເມນີ ຄນຜນົ ການຮຽນ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຄວາມຈຸ່ ງຶ ມຄີ ວາມຈາເປັນສາລບັ ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາເພຸ່ ອການຮຽນຮູ.້ 2.3. ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ໂຮງຮຽນ: ໂຮງຮຽນເປັນຈດໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ເີ ປັນພນ້ ຖານໃນການຮຽນ - ການສອນລວມທງັ ຜູບ້ ລຫິ ານຈະຕອ້ ງມຄີ ວາມພອ້ ມເພຸ່ ອ ຮອງຮບັ ໃນເຄອຂຸ່ າຍການຮຽນ - ການສອນ, ການພດັ ທະນາໂດຍເລຸ່ ງັ ໃສຸ່ ຜນົ ງານ ແລະ ຜນົ ການປະເມນີ ຈາກຄູສອນ, ນກັ ຮຽນພາຍໃນ, ນອກສະຖານທຸ່ ທີ ຸ່ ເີ ປັນເຄອຂຸ່ າຍ ຜນົ ການປະເມນີ ແລະ ຜນົ ງານດຸ່ ງັ ກຸ່ າວຈະປະກອບເປັນບດົ ຄວາມ ໜຸ່ ງຶ , ເປັນຫຼກັ ຖານໜຸ່ ງຶ ໃນການພດັ ທະນາດາ້ ນແຫຸ່ ງທນຶ ໃນການພດັ ທະນາໂຮງຮຽນ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຄວາມນຈີ້ ຸ່ ງິ ມຄີ ວາມ ສາຄນັ ເປັນຢຸ່ າງຍຸ່ ງິ ເພຸ່ ອຕດັ ສນິ ໃນບນັ ຫາຄນນະພາບການຮຽນ - ການສອນ ແລະ ການພດັ ທະນາໃນຂນັ້ ຕຸ່ ໄປ. 2.4. ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ສງັ ຄມົ : ສງັ ຄມົ ແລະ ຊມຊມເປັນພາກສຸ່ ວນນຸ່ ງຶ ທຸ່ ປີ ະກອບສຸ່ ວນໃນການພດັ ທະນາໂຮງຮຽນ, ພດັ ທະນາຄ,ູ ພດັ ທະນາ ພນ້ ຖານໂຄງລຸ່ າງໃຫກ້ ານສກຶ ສາມຄີ ວາມຢນຍງົ ໂດຍການສຸ່ ສານໂຄສະນາໃຫສ້ ງັ ຄມົ ເຂາົ້ ໃຈແບບເອກະສານປົດສະເຕ,ີ 5 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ວາລະສານ… ອາດຈະເປັນບດົ ເລຸ່ ອງ, ໂຄງການເພຸ່ ອສຸ່ ງົ ເສມີ ໃຫຊ້ ມຊນົ ມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຕຸ່ ແວດລອ້ ມຂອງການຮຽນ ຂອງລູກຫາຼ ນ ໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈແບບວທິ ະຍາສາດຫາຼ ຍຂນ້ . 3. ລກັ ສະນະຂອງບດົ ຄວາມແບບວຊິ າການ - ຜູຂ້ ຽນມຄີ ວາມຈງິ ໃຈຢາກສະເໜໃີ ຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ນຮູ ້ - ຂມ້ ນູ ຄວາມຈງິ ທຸ່ ໜີ າ້ ເຊຸ່ ອຖ - ຫຼກັ ຖານພຽງພເໝາະສມົ - ຂຽນຮຽບຮຽງຕາມລາດບັ ຂມ້ ູນມາແລວ້ - ຊວນໃຫຢ້ າກອຸ່ ານເພຸ່ ອເກດີ ປະໂຫຍດ - ມແີ ນວຄວາມຄດິ ທຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງ - ມຄີ ວາມເພດີ ເພນີ ແລະ ບຸ່ ເບຸ່ ອໜຸ່ າຍ - ໃຫຄ້ ວາມຮູໃ້ ໝຸ່ ໆ - ສບັ ຄາເວາົ້ ແລະ ປະໂຫຍກສນັ້ ກະທດັ ຮດັ ມຄີ ວາມໝາຍ - ສະຫບຼ ຄວາມໄດເ້ ປັນເອກະສານອາ້ ງອງີ ໄດ້ ຄາຖາມ 1. ຄວາມໝາຍ, ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການມຄີ ແນວໃດ? 2. ຈຸ່ ງົ ອະທບິ າຍລກັ ສະນະຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການມຄີ ແນວໃດ? 6 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບດົ ທີ 2 ບດົ ບນັ ທກຶ ແລະ ບດົ ຄດັ ຫຍ ້ 1. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ບນັ ທກຶ ບດົ ພນ້ ຖານການຮຽນຮູແ້ ບບໃໝຸ່ ທຸ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະເປັນວທິ ະຍາສາດ ເປັນການຮຽນຮູແ້ ບບມກີ ານພດັ ທະນາຢຸ່ າງ ມຄີ ນນະພາບ ບຸ່ ວຸ່ ານກັ ສກຶ ສາ, ປັນຍາຊນົ , ນກັ ທລະກດິ , ຜູປ້ ະກອບການອຸ່ ນໆ ກຸ່ ຕອ້ ງໄດຮ້ ຽນຮູໃ້ ນເລຸ່ ອງການບນັ ທກຶ ຢຸ່ າງຕງັ້ ໜາ້ . ເວາົ້ ລວມເວາົ້ ສະເພາະແມຸ່ ນນກັ ສກຶ ສາຍຸ່ ງິ ຈະມຄີ ວາມຈາເປັນ ເພາະການບນັ ທກຶ ຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຮາົ ມຄີ ວາມ ຮູສ້ ກຶ ຢຸ່ ູກບັ ເຫດການຕະຫຼອດເວລາ. ການທຸ່ ຈີ ະຕອ້ ງທວນຄນຄວາມຈາເປັນຂອງຕນົ ເອງຢຸ່ າງມເີ ຫດຜນົ ມຫີ ຼກັ ຖານ, ສາມາດບອກໄດຂ້ ມ້ ູນທຸ່ ເີ ປັນຄວາມຈງິ ເວລາທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຈາເປັນໃນການຕອ້ ງການໃຊຂ້ ມ້ ູນເພຸ່ ອອາ້ ງອງີ ຢັ້ງຢນ ແລະ ອະທບິ າຍປະໂຫຍກ ຂຄ້ ວາມໃຫແ້ ກຸ່ ການຂຽນບດົ , ສະເໜບີ ດົ ຫຼ ການສາມະນາຕຸ່ າງໆ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ບນັ ທກຶ ໝາຍ ເຖງິ ການຂຽນອກີ ແບບໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ອີ າດຈະມໂີ ຄງສາ້ ງ ຫຼ ບຸ່ ມໂີ ຄງສາ້ ງກຸ່ ເປັນໄດແ້ ຕຸ່ ທກປະໂຫຍກທຸ່ ຂີ ຽນຕອ້ ງມຄີ ວາມໝາຍ ແປຄວາມໝາຍໄດທ້ ກເວລາ, ທກສະຖານະການທຸ່ ຕີ ອ້ ງການຢາກໃຊຂ້ ມ້ ນູ ດຸ່ ງັ ກຸ່ າວ. 2. ການຂຽນບດົ ບນັ ທກຶ ການຂຽນບດົ ບນັ ທກຶ ຜູບ້ ນັ ທກຶ ຈະຕອ້ ງໄດຮ້ ຽນຮູວ້ ທິ ບີ ນັ ທກຶ ມາກຸ່ ອນ ອາດຈະແມຸ່ ນຂນັ້ ພນ້ ຖານ ຫຼ ຄວາມສາ ນານຍຸ່ ງິ ເປັນການດ,ີ ອາດຈະເປັນການຂຽນບນັ ທກຶ ຈາກການບນັ ຍາຍ, ຈາກການອຸ່ ານເອກະ ສານ, ຈາກການຟັງການ ເລຸ່ າົ ຈາກຜູອ້ ຸ່ ນໆກຸ່ ດ,ີ ການບນັ ທກຶ ຈະມກີ ານວາງແຜນ ແລະ ຮຽບຮຽງໃນມນັ ສະໝອງຂອງຜູບ້ ນັ ທກຶ ໄວແ້ ລວ້ ວຸ່ າຈະ ບນັ ທກຶ ໃນເລຸ່ ອງໃດ? ແບບໃດ? ວທິ ໃີ ດ? ຈະເລຸ່ ມີ ຕນົ້ ຈາກໃສກຸ່ ອນ ສດທາ້ ຍຕອ້ ງໄດຂ້ ຄ້ ວາມທຸ່ ເີ ປັນເລຸ່ ອງ, ເປັນບດົ ທຸ່ ມີ ຂີ ນັ້ ຕອນ ແລະ ມຄີ ວາມໝາຍ ອາດຈະເລຸ່ ມີ ຈາກຊຸ່ ຜູບ້ ນັ ຍາຍ,ຫວົ ຂທ້ ຸ່ ີບນັ ຍາຍ, ເນອ້ ເລຸ່ ອງທຸ່ ີຈະບນັ ຍາຍ ແລະ ບນັ ຫາທຸ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ໃນເວລາບນັ ຍາຍ, ສະຖານທຸ່ ບີ ນັ ຍາຍ, ເວລາເລຸ່ ມີ ຕນົ້ ໃນການບນັ ຍາຍ ແລະ ວທິ ແີ ກໄ້ ຂຍຸ່ ງິ ເປັນການ ດ.ີ 3. ຄວາມໝາຍຂອງບດົ ຄດັ ຫຍ ້ ການຮຽບຮຽງເອກະສານ, ການຂຽນເລຸ່ ອງ, ການຂຽນບດົ ລາຍງານ, ການຄນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈລວ້ ນແລວ້ ແຕຸ່ ເປັນ ການນາສະເໜຜີ ນົ ງານໃດໜຸ່ ງຶ ຂອງຜູຂ້ ຽນ ເຊຸ່ ງິ ຢາກບອກເຖງິ ສຸ່ ງິ ທຸ່ ໄີ ດປ້ ະຕບິ ດັ ຜຸ່ ານມາ, ຜນົ ຂອງການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ຫຼ 7 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ສຸ່ ງິ ທຸ່ ໄີ ດຍ້ ນິ , ໄດຟ້ ັງ ເພຸ່ ອສະເໜແີ ບບເອກກະສານ, ການບນັ ຍາຍແບບໂດຍກງົ ໂດຍການຄານງຶ ເຖງິ ເວລາ, ຜູອ້ ຸ່ ານຈຸ່ ງຶ ເກດີ ມບີ ດົ ຄດັ ຫຍນ້ ຂີ້ ນຶ້ ເຊຸ່ ງິ ຄດັ ຫຍນ້ ເີ້ ປັນບດົ ຂຽນໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ມີ ກີ ານຈາກດັ ຄວາມທກຄາເວາົ້ , ທກປະໂຫຍກ, ທກວະລຈີ ະ ມຄີ ວາມໝາຍຕາມເຫດການຂອງເລຸ່ ອງ. ໂດຍບດົ ຈະບອກເຖງິ ວນັ ເວລາສະຖານທຸ່ ເີ ຫດຜນົ , ເຄຸ່ ອງມ ແລະ ຜນົ ຂອງ ວຽກງານທຸ່ ີໄດປ້ ະຕບິ ດັ ເປັນຈດເດຸ່ ນັ ໆ ໂດຍຜູອ້ ຸ່ ານໆແລວ້ ຈະບອກໄດວ້ ຸ່ າສຸ່ ງິ ນເີ້ ກດີ ປະໂຫຍດຕຸ່ ຜູຮ້ ຽນ, ຕຸ່ ສງັ ຄມົ , ສາມາດບອກໄດວ້ ຸ່ າບດົ ນຢີ້ າກ ນາສະເໜເີ ລຸ່ ອງໃດກຸ່ ຽວກບັ ພາກສຸ່ ວນໃດສາມມາດເປັນເອກະສານອຸ່ ານ ເພຸ່ ອຄວາມ ເພດີ ເພນີ ໄດບ້ ຫຼ ອາດຈະເປັນເອກະສານຫຼກັ ໃນການອາ້ ງອງີ ໃສຸ່ ບດົ ຂຽນອຸ່ ນໆຂນຶ້ ກບັ ວຽກງານ ແລະ ບດົ ຍງັ ຈະບອກ ເຖງິ ບກຄະລກິ ຂອງຜູຂ້ ຽນໄດເ້ ປັນຢຸ່ າງດ.ີ ຂອ້ ຍຈະສງັ ລວມແນວໃດເພຸ່ ອໃຫເ້ ຂາົ ຮູວ້ ຸ່ າຂອ້ ຍຢາກສະເໜໃີ ນເລຸ່ ອງນ?ີ້ 4. ການຂຽນບດົ ຄດັ ຫຍ ້ ການຂຽນບົດຄດັ ຫຍອ້ າດຈະຂຶນ້ ກບັ ສະພາບຂອງເລຸ່ ອງວຸ່ າເລຸ່ ອງນນັ້ ມີຄວາມສັນ້ , ຍາວ, ເນອ້ ເລຸ່ ອງໃນ ລກັ ສະນະເລຸ່ າົ ເຫດການ, ລກັ ສະນະແນະນາ, ລກັ ສະນະຄນົ້ ຫາ ຫຼ ໂຕແ້ ຍງ້ ຜູຂ້ ຽນອາດຈະເລຸ່ ມີ ຕນົ້ ຈາກຊຸ່ ເລຸ່ ອງ ເຫດການຄວາມເປັນມາໂດຍຫຍ,້ ບງົ ບອກເຖງິ ສະຖານທຸ່ ວີ ນັ ເວລາໃນການຂຽນເລຸ່ ອງ ລວມທງັ ເຄຸ່ ອງມໃນການເອາົ ຂ້ ມູນປະກອບບດົ ຂຽນຢຸ່ າງຊດັ ເຈນ ແລວ້ ຂຽນລະອຽດເຖງິ ຜນົ ງານເດຸ່ ນັ ໆທຸ່ ຢີ າກນາສະເໜບີ າງບດົ ຂຽນ, ຈະມໂີ ຄງຮຸ່ າງ ໃຫໂ້ ດຍພນ້ ຖານອາດຈະຂຽນແບບຊກັ ຊວນຜູອ້ ຸ່ ານແບບແນະນາໃນຕອນທາ້ ຍຂອງບດົ ກຸ່ ໄດ.້ ຕວົ ຢຸ່ າງ: ບດົ ບດັ ທກຶ (ການມອບ ຮບັ ນກັ ເຝຶກຫດັ ) ໃນຕອນເຊາົ້ ຂອງວນັ ອງັ ຄານວນັ ທີ 5 ເດອນກມພາ ປີ 2019 ເວລາ 8:00 ໂມງ ທຸ່ ີ ມສ ປຸ່ ງລາດເມອງຜາ ອດມົ ແຂວງບແກວ້ ໄດມ້ ພີ ທິ ຕີ ອ້ ນຮບັ ນກັ ຮຽນເຝິກຫດັ ຈາກວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ ທາ, ຈານວນ 35 ຄນົ , ຍງິ 15 ຄນົ . ໂດຍການຕອ້ ນຮບັ ຂອງຜູອ້ ານວນການໂຮງຮຽນ, ຄູອາຈານ, ນອ້ ງນອ້ ຍນກັ ຮຽນທງັ ຍງິ ແລະ ຊາຍຫຼາຍກຸ່ າວພນັ ຄນົ . ເຊຸ່ ງິ ໃນພິທດີ ຸ່ ງັ ກຸ່ າວໄດມ້ ກີ ານເຕາົ້ ໂຮມຄູອາຈານ, ນກັ ສກຶ ສາເພຸ່ ອກຸ່ າວມອບ ແລະ ກຸ່ າວມອບໂດຍຄະນະນາຈາກ ວທິ ະຍາໄລຄູ ພອ້ ມທງັ ມຄີ າເຫນັ ສະເໜໃີ ຫຮ້ ູເ້ ຖງິ ວຽກງານການສາ້ ງຄູ ແລະ ເຝິກຫດັ ວຊິ າຊບີ ລວມທງັ ສະເໜໂີ ດຍຫຍ້ ໃນການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນທຸ່ ມີ ຄີ ວາມແຕກຕຸ່ າງລະຫວຸ່ າງວທິ ະຍາໄລຄູ ແລະ ໂຮງຮຽນສາມນັ ແລະ ວທິ ໃີ ນ ການຊຸ່ ວຍເຫຼອ, ການປະເມນີ ຮຸ່ ວມລະຫວຸ່ າງຄູວທິ ະຍາໄລຄູ ແລະ ຄູສາມນັ ເປັນໄລຍະໄດກ້ ຸ່ າວມອບນກັ ເຝິກຫດັ ຢຸ່ າງ ເປັນທາງການ. ໃນນນັ້ ຕວົ ແທນຂອງນກັ ເຝິກຫດັ ໄດຂ້ ນຶ້ ຜຸ່ ານແຜນການເຝິກຫດັ ໝດົ ຊດ ເພຸ່ ອໃຫຕ້ ວົ ແທນຂອງພຸ່ ແມຸ່ ປະຊາຊນົ ແລະ ຄູສອນໄດຮ້ ບັ ຊາບວຸ່ າເຂາົ ເຈາົ້ ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຈກັ ໜາ້ ວຽກໃນເວລາສບິ ກວຸ່ າອາທດິ . ໂດຍໃຫກ້ ຽດຮບັ 8 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ໂດຍ ທຸ່ ານຜູອ້ ານວຍການ, ນາຍບາ້ ນບາ້ ນໃຫຍຸ່ ປຸ່ ງລາດ. ທຸ່ ານຍງັ ໄດສ້ ະເໜຈີ ດພເິ ສດຂອງບາ້ ນ, ຂອງໂຮງຮຽນ ລວມ ທງັ ວດັ ທະນະທາ, ຮດີ ຄອງປະເພດນຂີ ອງບນັ ດາເຜຸ່ າົ ໂດຍຫຍພ້ ອ້ ມທງັ ກຸ່ າວຍນິ ດີ ແລະ ຕອ້ ນຮບັ ເອາົ ນກັ ເຝິກຫດັ ຈາກ ວທິ ະຍາໄລຄູຢຸ່ າງເປັນທາງການ. ສດທາ້ ຍກອງປະຊມໄດຮ້ ບັ ຟັງການມຄີ າເຫນັ ໂອລ້ ມົ ຈາກຄະນະນາສກຶ ສາເມອງຜາ ອດມົ ເຊຸ່ ງິ ທຸ່ ານໄດເ້ ນນັ້ ໃຫເ້ ຫນັ ການຂະຫຍາຍຕວົ ແລະ ການຄງົ ຕວົ ຂອງການສກຶ ສາໃນເມອງຜາອດມົ ຢຸ່ າງກງົ ໄປກງົ ມາ ແລະ ທຸ່ ານໄດມ້ ຄີ າເຫນັ ເພຸ່ ມີ ເຕມີ ໃນການປະ ກອບອາຊບີ ຫຼກັ ຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜຸ່ າົ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຫາ້ ວຫນັ ສາມກັ ຄີ ເປັນກອ້ ນກາລງັ ອນັ ໜຸ່ ງຶ ອນັ ດຽວ ເພຸ່ ອສມໃສຸ່ ວຽກງານການສກຶ ສາໃຫມ້ ຄີ ນນະພາບສູງຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆ. ຕວົ ຢຸ່ າງ: ບດົ ຄດັ ຫຍ້ (ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈ) ບດົ ວນິ ຄີ້ ນົ້ ຄວາ້ ໄດຂ້ ຽນຂນຶ້ ເພຸ່ ອພດັ ທະນາການຮຽນ - ການສອນ ໃນວທິ ະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາໂດຍໃຊເ້ ວລາ ໃນການສກຶ ສາເປັນເວລາ 1 ພາກຮຽນ. ໂດຍການຮຸ່ ວມມຈາກເພຸ່ ອນຮຸ່ ວມງານຫອ້ ງດຽວກນັ ແລະໄດເ້ ລອກເອາົ ການ ສອນແບບບູລະນາການ ເຂາົ ້ ໃນການສອນວຊິ າ ວໄິ ຈປະຕບິ ດັ ໃນສາຍຄູອະນບານຕຸ່ ເນຸ່ອງຮຽນເຕມັ ເວລາ 2ປີ. ເຊຸ່ ງິ ໄດນ້ າໃຊເ້ ຄຸ່ ອງມໃນການເກບັ ກາຂມ້ ູນຢຸ່ ູ 2 ປະເພດຄ: ໃຊແ້ ບບສງັ ເກດການສອນ ແລະ ແບບສາພາດມກີ ານສງັ ລວມ ແລະ ວເິ ຄາະຂມ້ ູນໂດຍໃຊສ້ ະຖຕິ ິ ເຊຸ່ ງິ ມຜີ ນົ ການວເິ ຄາະແລະ ແປຄວາມໝາຍໄດດ້ ຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນຄູກຸ່ ຽວກບັ ການສອນແບບບູລະນາການຍງັ ມໜີ ອ້ ຍທຽບໃສຸ່ ຜນົ ການຮຽນຂອງ ນກັ ຮຽນບນັ ລໄດ້ 77,7% (ຕາຕະລາງທີ 1) - ຄບູ ຸ່ ສາມາດເລອກໄດວ້ ຸ່ າເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນບດົ ໃດ ທຸ່ ສີ າມາດໃຊກ້ ານສອນແບບບູລະນາການໄດຕ້ າມການ ວເິ ຄາະເຫນັ ວຸ່ າໃນ 8 ບດົ ທຸ່ ສີ ອນພຽງ 5 ບດົ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມເໝາະສມົ ເທຸ່ າົ ກບັ 62,5% - ຜນົ ການປະເມນີ ນກັ ຮຽນໃນຊຸ່ ວງການທດົ ລອງວທິ ສີ ອນມນີ ກັ ຮຽນສອບຜຸ່ ານຈານວນ 35 ຄນົ ໃນຈານວນນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ 45 ຄນົ ເທຸ່ າົ ກບັ 77,7% (ຕາຕະລາງທີ 1) - ຄູຈະຕອ້ ງໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສຸ່ ສກຶ ສາ, ຮຽນຮູ ້ ເຮດັ ທດົ ລອງວທິ ສີ ອນນຕີ້ ຸ່ ໆໄປກບັ ຫຼາຍໆວຊິ າຕຸ່ ມອກີ ເພາະການ ສອນນເີ້ ໝາະສມົ ກບັ ເດກັ ທຸ່ ມີ ກີ ານປຸ່ ຽນແປງດາ້ ນພດັ ທະນາການດາ້ ນຮຸ່ າງການ ແລະ ຈດິ ໃຈ ຫຼ ເດກັ ກຸ່ ອນໄວຮຽນ. - ການຕອບສະໜອງດາ້ ນອປະກອນການຮຽນ ແລະ ສຸ່ ການສອນຂອງຄູຍງັ ມໜີ ອ້ ຍສຸ່ ວນຫາຼ ຍຄູໃຊແ້ ຕຸ່ ສຸ່ ການ ສອນທຸ່ ງີ ຸ່ າຍດາຍ, ອອ້ ມຂາ້ ງຕນົ ເອງເປັນສຸ່ ງິ ເກຸ່ າົ ໆຊາ້ ໄປຊາ້ ມາ, ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນບຸ່ ຄຸ່ ອຍສນົ ໃຈປານໃດ. ສະແດງໃຫ້ ເຫນັ ວຸ່ າຄູສອນ 35 ນາທີ ໃຊພ້ ຽງແຕຸ່ ບນັ ທດັ ແລະ ບກິ ເທຸ່ າົ ນນັ້ . - ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຄວນໃຊສ້ ຸ່ ການສອນແບບຫຼາກຫຼາຍ ເພຸ່ ອໃຫກ້ ານຮຽນໃນຫອ້ ງມລີ ກັ ສະນະສາ້ ງສນັ ແລະ ສາມາດໃຊຜ້ ນົ ວໄິ ຈນໄີ້ ປທດົ ລອງໃຊໃ້ ນການວໄິ ຈຄງັ້ ຕຸ່ ໆໄປ ແລະ ພດັ ທະນາໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ເລອ້ ຍໆ. ການສອນແບບບູລະນາການແມຸ່ ນມຄີ ວາມສາເລດັ ຫຼາຍທຸ່ ສີ ດຈາກຜູທ້ ຸ່ ເີ ຄຍີ ນາໃຊຜ້ ຸ່ ານມາ ຄູຕອ້ ງນາໃຊຢ້ ຸ່ າງມີ ເຫດຜນົ ເພຸ່ ອເປັນຄວາມຮູເ້ ພຸ່ ມີ ເຕມີ , ນກັ ຮຽນຈະໄດສ້ ະແດງແນວຄວາມຄດິ , ຄວາມສາມາດໃນການມະໂນພາບ, ວາດພາບ, ອະທບິ າຍໄດ,້ ແຕຸ່ ງເລຸ່ ອງໄດດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ ແລະ ຜູຮ້ ຽນຈະຕອ້ ງມຜີ ນົ ສາເລດັ ເຖງິ 80% ຈາກຜນົ ວໄິ ຈຂອງ ທຸ່ ານ ຈອນ ແລະ ວດິ (Joyce and Weil, 1996: 334) 9 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຄາຖາມ 1. ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ບນັ ທກຶ ມແີ ນວໃດແດຸ່ ? 2. ຄວາມໝາຍ ແລະ ວາມສາຄນັ ຂອງບດົ ຄດັ ຫຍມ້ ຄີ ແນວໃດ? 3. ໃຫແ້ ຕຸ່ ຄນົ ໄປເຝິກຂຽນບດົ ບນັ ທກຶ ປະຈາວນັ ຂອງຕນົ ເອງ 10 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບດົ ທີ 3 ປະເພດຂອງບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ 1. ບດົ ຂຽນທາງວຊິ າການ ບດົ ຂຽນທາງວຊິ າການ ມຫີ ຼາຍປະເພດທຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງກນັ ເຊຸ່ ນັ ບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການ, ບດົ ລາຍງານທາງວຊິ າ ການ, ບດົ ຂຽນປະກອບການສອນ, ບດົ ລາຍງານການວໄິ ຈ ແລະ ບດົ ຄນົ້ ຄວາ້ ອຸ່ ນໆ. ບດົ ຂຽນທາງວຊິ າການແຕຸ່ ລະ ປະເພດທຸ່ ກີ ຸ່ າວມານນັ້ ມຄີ ວາມແຕກຕຸ່ າງກນັ ໃນດາ້ ນເປົາ້ ໝາຍຂອງຜູຂ້ ຽນ, ລກັ ສະນະພາສາທຸ່ ໃີ ຊ,້ ໂຄງສາ້ ງຂອງບດົ ດຸ່ ງັ ທຸ່ ຈີ ະນາສະເໜລີ ຸ່ ມນ:ີ້ 1.1. ບດົ ຄວາມປະເພດໂຕແ້ ຍງ້ ບດົ ຂຽນອາດຈະສະແດງອອກໃນຫຼາຍຮູບຫຼາຍແບບ ຫຼາຍປະເພດທຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງກນັ ແຕຸ່ ບນົ ພນ້ ຖານຂອງຜູຂ້ ຽນ ຢາກສະແດງອອກໃນດາ້ ນໃດທຸ່ ສີ າມາດເປັນສຸ່ ທາງສງັ ຄມົ ເພຸ່ ອຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນດາ້ ນບວກ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຄວາມປະເພດ ໂຕແ້ ຍງ້ ນຈີ້ ະມລີ ກັ ສະນະເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານ ອຸ່ ານແລວ້ ເກດີ ມແີ ນວຄວາມຄດິ ໃໝຸ່ , ເກດີ ການປຸ່ ຽນແປງໃໝຸ່ ໆຢາກຈະແກ ້ ໄຂບນັ ຫານນັ້ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ, ລງົ ມປະຕບິ ດັ ດວ້ ຍຕນົ ເອງເຖງິ ວຸ່ າເປັນແນວຄດິ ໃໝຸ່ ແຕຸ່ ກຸ່ ເປັນແນວຄດິ ທຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງຈນົ ກຸ່ ໃຫເ້ ກດີ ມກີ ານອາ້ ງເຫດອາ້ ງຜນົ ແຕຸ່ ກຸ່ ໄປໃນເປົາ້ ໝາຍອນັ ດຽວກນັ . ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຂຽນປະເພດນຈີ້ ຸ່ ງຶ ມຄີ ວາມເໝາະສມົ ກບັ ຜູອ້ ຸ່ ານ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມສນົ ໃຈຢາກແກໄ້ ຂບນັ ຫາໃດໜຸ່ ງຶ ໃນສງັ ຄມົ , ໃນອງົ ກອນ, ໃນຄອບຄວົ , ໃນຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ເໝ າະກບັ ຜູອ້ ຸ່ ານທຸ່ ມີ ເີ ວລາໃນການຄນົ້ ຄດິ ສມົ ຄວນ. ຂອ້ ຍຄດິ ວຸ່ າການເຮດັ ວຽກເປັນກຸ່ ມດທີ ຸ່ ສີ ດຖາ້ ພວກເຮາົ ມກີ ານວາງແຜນລະອຽດ ? ສງັ ລວມແລວ້ ບດົ ຄວາມປະເພດນເີ້ ຮາົ ມກັ ເຫນັ ໃນໜງັ ສພມິ ເປັນຕນົ້ ແມຸ່ ນບນັ ຫາຂອງການດາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງ ຄົນເຮົາມີຫຼາຍຢຸ່ າງ ທຸ່ ີພວກເຮົາສາມາດຍົກຂຶນ້ ມາຂຽນເປັ ນບົດຄວາມໄດເ້ ຊຸ່ ັນ: ບັນຫາເສດຖະ ກິດ, ບັນຫາ ສຸ່ ງິ ແວດລອ້ ມ, ວດັ ທະນະທາສງັ ຄມົ , ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນຍກໃໝຸ່ ລວ້ ນແລວ້ ແຕຸ່ ເປັນຫວົ ຂທ້ ຸ່ ດີ ີ ໃນການທຸ່ ີ ຈະຂຽນເປັນບດົ ຄວາມ ເພາະເປັນບນັ ຫາທຸ່ ຕີ ດິ ພນັ ໂດຍກງົ ກບັ ການດາລງົ ຊວີ ດິ ຂຂ້ ອງຄນົ ສຸ່ ວນຫາຼ ຍ ແລະ ກຸ່ ຫຼາຍຄນົ ທຸ່ ີ ມແີ ນວຄດິ ແຕກຕຸ່ າງກນັ ກຸ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາດຸ່ ງັ ກຸ່ າວ. ຜູທ້ ຸ່ ຈີ ະຂຽນບດົ ຄວາມນຕີ້ ອ້ ງຊອກຫາແງຸ່ມູມຕຸ່ າງໆຂອງບນັ ຫາໃຫລ້ ະອຽດທຸ່ ຖີ ວ້ ນ ໂດຍສະແດງທດັ ສະນະ ຂອງຕນົ ເອງລງົ ໄປ ໃຫຂ້ ສ້ ະເໜແີ ນະໃນການແກບ້ ນັ ຫານນັ້ ໆ ຫຼ ອາດຕງັ້ ບນັ ຫາໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານຄນົ້ ຄດິ ຕຸ່ ມເພຸ່ ອເຂາົ້ ເຈາົ້ ຈະ ເກດີ ແນວຄວາມຄດິ ໃໝຸ່ ທຸ່ ຕີ ຸ່ າງຈາກແນວຄວາມຄດິ ເກຸ່ າົ ໃນບດົ ຂຽນກຸ່ ເປັນໄດ້ ແລະ ຜູອ້ ຸ່ ານຈະໄດມ້ ຄີ ວາມຮູໃ້ ໝຸ່ ໆເພຸ່ ມີ ຂນຶ້ ດວ້ ຍສະຕປິ ັນຍາຂອງບນັ ຫາໃນເລຸ່ ອງເຫຸ່ າຼົ ນນັ້ . 11 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

1.2. ບດົ ຄວາມປະເພດໃຫຄ້ າແນະນາ ບນົ ພນ້ ຖານການຮຽນຮູຫ້ ຼາກຫຼາຍຂອງນກັ ຮຽນນກັ ສກຶ ສາ ໃຫເ້ ໝາະສມົ ກບັ ເວລາ, ສະຖານທຸ່ ໂີ ອກາດໃນ ການອຸ່ ານ, ການຂຽນ, ການຂຽນລາຍງານ ແລະ ການໃຫຂ້ ມ້ ູນບດົ ຄວາມປະເພດໃຫຄ້ າແນະນາຈຸ່ ງຶ ເໝາະສມົ ກບັ ຄູ ອາຈານ, ນກັ ບລຫິ ານໃນທກລະດບັ ເພຸ່ ອການບອກເລຸ່ າົ , ການແນະແນວວຽກງານ ລວມ ແລະ ວຊິ າສະເພາະກບັ ບກ ຄະລາກອນເພຸ່ ອບອກວທິ ໃີ ນການເຮດັ , ປະຕບິ ດັ ໃຫຖ້ ກຕອ້ ງ ແລະ ເກດີ ປະໂຫຍດ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຄວາມປະເພດນຈີ້ ຸ່ ງຶ ເ ໝາະກບັ ການກຸ່ າວເພຸ່ ອຕອ້ ນຮບັ ແຂກຕຸ່ າງດາ້ ວ, ທາ້ ວຕຸ່ າງແດນທຸ່ ມີ າຢຽ້ ມຢາມ ເພຸ່ ນິ ນຍິ ມົ ໃຊໃ້ ນການແນະນາຕນົ ເອງ, ອງົ ກອນ ແລະ ສະຖານທຸ່ ສີ າຄນັ ເພຸ່ ອຊາບ. ຂອ້ ຍຊຮິ ູໄ້ ດແ້ ນວໃດ ໃນເມຸ່ ອຂອ້ ຍບເຄຍີ ຮູ ້ ກບັ ພວກເຂາົ ? ອກີ ດາ້ ນໜຸ່ ງຶ ບດົ ຄວາມປະເພດນີ້ ມກັ ເຫນັ ໃນວາລະສານຂອງແມຸ່ ຍງິ , ຊາວໝຸ່ ມ, ງານຊຸ່ າງ ແຕຸ່ ທງັ ໝດົ ນນັ້ ຈະ ຂນຶ້ ກບັ ປັດໃຈເຊຸ່ ນັ : - ວທິ ປີ ະດດິ ເຄຸ່ ອງໃຊສ້ ອຍທຸ່ ໄີ ດຈ້ າກວດັ ຖທຸ່ ຫີ າໄດງ້ ຸ່າຍ. - ວທິ ຕີ ດັ ຫຍບິ ເຄຸ່ ອງນຸ່ ງຫຸ່ ມົ - ວທິ ປີ ງແຕຸ່ ງອາຫານປະເພດຕຸ່ າງໆ, ວທິ ຮີ ກັ ສາສຂະພາບ ແລະ ພວິ ພນັ - ວທິ ປີ ູກ ແລະ ຮກັ ສາພດພກັ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ແບບຮຽບງຸ່າຍ - ວທິ ບີ າລງຮກັ ສາ ແລະ ສອ້ ມແປງເຄຸ່ ອງໃຊ້ - ການແນະນາເລຸ່ ອງໂພສະນາການ ແລະ ການຖະໝອມຄນຄຸ່ າດາ້ ນອາຫານ - ວທິ ໃີ ນການທກັ ແສຸ່ ວສມີ ດາ້ ນວຊິ າຊບີ ອຸ່ ນໆ  ບາງສຸ່ ງິ ທຸ່ ຄີ ວນເອາົ ໃຈໃສຸ່ ດຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ອາດຈະມຄີ ວາມສນິ້ ເປອງເລກັ ໜອ້ ຍໃນການເຮດັ ຕາມຄາແນະນາ, ເວລາປະຕບິ ດັ ຍຸ່ ງິ ປະຍດັ ຍຸ່ ງິ ເປັນ ການດີ - ບຸ່ ຈາເປັນຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູໃ້ ນລະດບັ ສູງ ຫຼ ບຸ່ ຈາເປັນຈະຜຸ່ ານໂຮງຮຽນນນັ້ ໆ ເປັນສຸ່ ງິ ທຸ່ ຄີ ນົ ທຸ່ ວົ ໄປເຮດັ ໄດ້ ແລະ ເຮດັ ໄດງ້ ຸ່າຍ. - ບຸ່ ຄວນໃຊເ້ ວລາຫາຼ ຍເກດີ ໄປໃນການປະຕບິ ດັ ຕາມຄາແນະນາ. - ບອກເຄດັ ລບັ ຜູອ້ ຸ່ ານ ບຸ່ ຂຽນແບບສະຫບຼັ ສບັ ຊອ້ ນ ເມຸ່ ອປະຕບິ ດັ ແລວ້ ສາມາດເກດີ ຜນົ ເຫນັ ກບັ ຕາໄດ້ - ແບບການຂຽນບຸ່ ຄວນເນນັ້ ຫຼກັ ການຢຸ່ າງດຽວ ຄວນເບຸ່ ງິ ເນອ້ ໃນເພຸ່ ອບຸ່ ໃຫບ້ ດົ ຂຽນກາຍເປັນຕາລາຮຽນ.ຈະເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ສຸ່ ວນຫຼາຍບຸ່ ສນົ ໃຈຢາກອຸ່ ານ. 1.3. ບດົ ຄວາມປະເພດທຸ່ ອງທຸ່ ຽວແລະເດນີ ທາງ 12 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຢຸ່ ູໃນສງັ ຄມົ ເຮາົ ປັດຈບນັ ມຫີ ຼາກຫຼາຍຂະແໜງການ, ອງົ ກອນ ແລະ ຊມຊນົ ແຕຸ່ ລະຄນົ ກຸ່ ມຄີ ວາມຮູທ້ ຸ່ ແີ ຕກ ຕຸ່ າງກນັ ໂດຍສະເພາະການພດັ ທະນາດາ້ ນເສດຖະກດິ ສງັ ຄມົ , ຄວາມຕອ້ ງການ, ຄວາມໄຝຸ່ ຝັນ, ຈດມງ້ ໝາຍບຸ່ ເທຸ່ າົ ກນັ . ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ກຸ່ ອນທຸ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫອ້ ງົ ກອນໜຸ່ ງຶ ໆ ແລະ ຄນົ ໜຸ່ ງຶ ໆທຸ່ ຈີ ະປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ໄດກ້ ຸ່ ເປັນການຍາກທຸ່ ຕີ ອ້ ງໃຊເ້ ວລາ ແລະ ອາດເປັນການວດັ ແທກ ເຊຸ່ ນັ ບກຄນົ ຈະປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ສຸ່ ວນຫຼາຍຈະເປັນຜູຊ້ ອກຮູດ້ ວ້ ຍຫຼາຍຮູບແບບເຊຸ່ ນັ ການເດນີ ທາງ, ການທຸ່ ອງທຸ່ ຽວ, ຫານເບຸ່ ງິ , ການເຮດັ ຕວົ ຈງິ , ການສາຫຼວດ, ການວເິ ຄາະ ແລະ ການຂຽນເພຸ່ ອສະເໜີ ຈດປະສງົ ບດົ ຄວາມນີ້ ສຸ່ ວນຫຼາຍຈະໃຊກ້ ບັ ນກັ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວ. ສະນນັ້ , ບດົ ຂຽນທຸ່ ເີ ປັນແບບວຊິ າການທຸ່ ບີ ງົ ບອກເຖງິ ການ ເດນີ ທາງນີ້ ຕອ້ ງມຄີ ວາມສາຄນັ ຫຼາຍເພຸ່ ອຊວນໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານຕອ້ ງຈງິ ໃຈຢາກອຸ່ ານ, ອຸ່ ານແລວ້ ຊວນເຊຸ່ ອ ເປັນຕນົ້ ການ ເດນີ ທາງສະດວກ ສະບາຍດວ້ ຍລດົ , ຍນົ , ເຮອ ແລະ ທາງເດນີ ຕາມເສນັ້ ທາງຈະໄດເ້ ຫນັ ທາມະຊາດ, ຜູຄ້ ນົ , ຊນົ ເຜຸ່ າົ ຫຼາກຫຼາຍ ລວມທງັ ການຢຸ່ ູກນິ , ເດນີ ທາງຄາ້ ງຄນ ຫຼ ໄປກບັ ໄດ.້ ເມຸ່ ອເຖງິ ເປົາ້ ໝາຍຈະໄດເ້ ຫນັ , ໄດຊ້ ມົ , ໄດຮ້ ບັ , ໄດຮ້ ູ ້ ຫຼາຍໆຢຸ່ າງທຸ່ ເີ ປັນສຸ່ ງິ ແປກ, ສຸ່ ງິ ໃໝຸ່ ບດົ ຄວາມນອີ້ າດຈະເປັນການແຕຸ່ ງເຕມີ ບາງເລກັ ໜອ້ ຍກຸ່ ໄດເ້ ພຸ່ ອເປັນການຊກັ ຊວນ ແລະ ຊວນອຸ່ ານ ແຕຸ່ ຜູຂ້ ຽນຕອ້ ງມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຢຸ່ າງເລກິ ເຊຸ່ ງິ ໃນການວາງໂຄງສາ້ ງ, ການຮຽບຮຽງປະໂຫຍກ, ການ ຂຽນຕອ້ ງກະທດັ ຮດັ ສຸ່ ຄວາມໝາຍໄດເ້ ນອ້ ໃນຈະບຸ່ ຍດຶ ຍາວເກນີ ໄປອຸ່ ານແລວ້ ມມີ ະໂນພາບ. ຂອຍ້ ຊໄິ ປສະຖານທຸ່ ນີ ໄີ້ ດຈ້ ງັ ໃດໃນເມຸ່ ອຂອ້ ຍບຸ່ ເຄຍີ ໄດໄ້ ປຈກັ ເທຸ່ ອ ? ສງັ ລວມແລວ້ ບດົ ຄວາມປະເພດນີ້ ຜູທ້ ຸ່ ຂີ ຽນຈະຕອ້ ງໄດໄ້ ປບຸ່ ອນນນັ້ , ສະຖານທຸ່ ນີ ນັ້ ມາກຸ່ ອນແລວ້ ແລະ ໄດ້ ສງັ ເກດຈດົ ຈາສຸ່ ງິ ຕຸ່ າງໆ ກຸ່ ຽວກບັ ສະຖາທຸ່ ນີ ນັ້ ນາຖຸ່ າຍທອດດວ້ ຍບດົ ຄວາມ ແລະ ຕຸ່ ມເຕມັ ບາງສຸ່ ງິ ບາງຢຸ່ າງລງົ ເພຸ່ ອຊກັ ຊວນຜູອ້ ຸ່ ານ ສຸ່ ງິ ທຸ່ ກີ ະກຽມກຸ່ ອນໄປ, ສຸ່ ງິ ທຸ່ ຄີ ວນຖໄປນາ, ຂຄ້ ວນລະວງັ ໃນການເດນີ ທາງ ເຊຸ່ ງິ ຜູຂ້ ຽນໄດປ້ ະສບົ ການ ແລະ ທຸ່ ເີ ກດີ ຂຜ້ ດິ ພາດມາແລວ້ . ຈຸ່ ງຶ ຈະເຮດັ ໃຫບ້ ດົ ໜາ້ ອຸ່ ານ ແລະ ໜາ້ ສນົ ໃຈຍຸ່ ງິ ຂນຶ້ , ບດົ ບຸ່ ຄວນເນນັ້ ສບັ ວຊິ າການ ຫຼາຍ ເພຸ່ ອບຸ່ ໃຫບ້ ດົ ກາຍເປັນແບບຮຽນພູມສາດ, ເນນັ້ ກຄວາມເພດີ ເພນີ ແລະ ຊກັ ຊວນຫຼາຍກວຸ່ າ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ຜູຂ້ ຽນ ຄວນລະວັງໃນການໃຊສ້ ັບພາສາຢຸ່ າງຊັດເຈນຖກຕອ້ ງມີຄວາມຈິງ, ບຸ່ ເຕີມແຕຸ່ ງເກີນໄປ ແລະ ເປັນຜູ ມ້ ັກໃນ ການທຸ່ ອງທຸ່ ຽວແທ.້ 1.4. ບດົ ຄວາມປະເພດສາພາດ ປັດຈບນັ ຊາວໂລກພວກເຮາົ ກາລງັ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການບກຄະລາກອນ, ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາຜູທ້ ຸ່ ມີ ຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດເຂາົ້ ໃນວຽກງານ, ຕອ້ ງການຂມ້ ູນທຸ່ ຫີ ຼາກຫຼາຍ ແລະ ມຄີ ວາມເປັນຈງິ ສາມາດບງົ ບອກໄດເ້ ຖງິ ຄວາມຮູ ້ ຄວາມສາມາດໃນການປະຕບິ ດັ ແລະ ມຄີ ວາມຮບັ ພຊິ ອບສູງຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ການສາພາດຈຸ່ ງຶ ມບີ ດົ ບາດສາຄນັ ຫາຼ ຍໃນວຽກງານ ແລະ ສງັ ຄນົ . ການສາພາດຈະບງົ ບອກເຖງິ ບກຄະລກິ , ຄວາມສະຫງຸ່າ, ການເປີດກວາ້ ງ, ການສຸ່ ສານ ແບບພາສາເວາົ້ ແບບຕຸ່ ໜາ້ ຢຸ່ າງກງົ ໄປກງົ ມາ ດວ້ ຍຄາຖາມເປີດ, ຄາຖາມປິດ ເພຸ່ ອໃຫຜ້ ູຖ້ ກສາພາດມຄີ ວາມເປັນກນັ ເອງ , ບກດົ ດນັ , ເວາົ້ ໄດຢ້ ຸ່ າງຄຸ່ ອງແຄວ້ ລວມທງັ ຂມ້ ູນສຸ່ ວນຕນົ ແລະ ຂມ້ ູນແບບວຊິ າການ. ສະນນັ້ , ຜູສ້ າພາດຈະຕອ້ ງມີ 13 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບກຄະລກິ ດ,ີ ເວາົ້ ຈາແບບມກີ ານຊກັ ຊວນໃຫຄ້ ດິ , ໃຫເ້ ວາົ້ ຢຸ່ າງມເີ ຫດຜນົ , ມກີ ານກຽມຄວາມພອ້ ມເປັນຢຸ່ າງດດີ າ້ ນ ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ຈດປະ ສງົ ທຸ່ ຢີ າກໄດ້ ແລະ ຜູສ້ າພາດຕອ້ ງເລອກເວລາສະຖານທຸ່ ໃີ ນການສາພາດໃຫເ້ ໝາະສມົ ຕຸ່ ມອກີ . ບດົ ຄວາມນຈີ້ ະເໝາະສມົ ກບັ ການຄັດເລອກບກຄະລາກອນ, ຄດັ ເລອກນກັ ຮຽນນກັ ສກຶ ສາເຂົາ້ ຮຽນ, ບັນຈໃນ ໂຮງຮຽນແລະ ອງົ ກອນ. ສງັ ລວມແລວ້ ບດົ ຂຽນປະເພດນຜີ້ ູຂ້ ຽນຕອ້ ງໄດໄ້ ປສາພາດໃນເລຸ່ ອງໃດເລຸ່ ອງໜຸ່ ງຶ , ໃນກຸ່ ມໃດໜຸ່ ງຶ , ບກຄນົ ໃດ ໜຸ່ ງຶ ມາແລວ້ ຈຸ່ ງຶ ມາຂຽນ ແລະ ຮຽບຮຽງຄນ ແຕຸ່ ຕອ້ ງເລອກຜູທ້ ຸ່ ສີ າພາດຕອ້ ງເປັນບກຄນົ ທຸ່ ສີ າຄນັ ໃນເຫດການ ຫຼ ເລຸ່ ອງ ລາວໃດໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ສີ ງັ ຄນົ ແລະ ຜູອ້ ຸ່ ານກາລງັ ສນົ ໃຈ, ຕອ້ ງການສຸ່ ງິ ທຸ່ ຂີ າດບຸ່ ໄດຄ້ ທດັ ສະນະຂອງຜູຂ້ ຽນຕຸ່ ບດົ ໂດຍເນນັ້ ເຖງິ ປະເດນັ ຕຸ່ າງໆທຸ່ ໄີ ດສ້ າພາດມາ. 1.5. ບດົ ຄວາມປະເພດເຄຸ່ ງິ ຊວີ ະປະຫວດັ ໃນປັດຈບນັ ການອຸ່ ານ ການຂຽນເປັນສຸ່ ງິ ທຸ່ ສີ າຄນັ ແລະ ຈາເປັນທຸ່ ສີ ດເພຸ່ ອເຂາົ້ ເຖງິ ຂມ້ ູນ ແລະແຫຸ່ ຼງຂມ້ ູນທນັ ສະໄໝ ແຕຸ່ ຂນຶ້ ກບັ ບກຄນົ ວຸ່ າຢາກຮຽນຮູໃ້ ນເລຸ່ ອງໃດ, ສຸ່ ງິ ໃດ, ຫວົ ຂໃ້ ດ ແລະ ມປີ ະໂຫຍດ ຫຼ ບນນັ້ ຂນຶ້ ກບັ ວຊິ າ ອາຊບີ ຄວາມຈາເປັນ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ບດົ ຄວາມແບບເຄຸ່ ງິ ຊວີ ະປະຫວດັ ຈຸ່ ງຶ ມຄີ ວາມຈາເປັນກບັ ທກໆຄນົ ສຸ່ ວນຫຼາຍເພນິ ຈະ ໃຊເ້ ປັນເອກະສານຊອ້ ນທາ້ ຍໃນບດົ ຂຽນຂອງນກັ ຂຽນ, ນກັ ປາດ, ນກັ ປະ ພນັ , ທຸ່ ານຜູນ້ າທຸ່ ີເຄີຍສາ້ ງໂລກ, ສາ້ ງ ປະຫວດັ ສາດ ຫຼ ບກຄນົ ທຸ່ ມີ ຊີ ຸ່ ສຽງ ເຊຸ່ ງິ ບດົ ນຈີ້ ະເໝາະສມົ ກບັ ນກັ ຮຽນ, ນກັ ສກຶ ສາ, ຄູສອນທຸ່ ຢີ າກພດັ ທະນາຕນົ ເອງ. ເພຸ່ ອເປັນການສກຶ ສາສບທອດດາ້ ນຄນສມົ ບດັ , ວດັ ທະນະທາ ແລະ ດາ້ ນສງັ ຄມົ ອຸ່ ນໆ. ສຸ່ ງິ ທຸ່ ຄີ ວນເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃນບດົ ຄວາມນຜີ້ ູຂ້ ຽນຕອ້ ງມຄີ ວາມລະອຽດອຸ່ ອນດຸ່ ງັ ນ:ີ້ (1) ຂມ້ ູນສຸ່ ວນຕວົ , ຊີວະປະຫວັດ ຂມ້ ູນຕຸ່ າງໆທຸ່ ີເອົາມາຂຽນຕອ້ ງມີຄວາມເຫັນດີຈາກເຈາົ້ ຂອງຂມ້ ູນເປັນທຸ່ ີ ຮຽນຮອ້ ຍຈຸ່ ງຶ ນາມາສະເໜໄີ ດ.້ (2) ເນອ້ ຫາສາລະມຄີ ວາມໝາຍໃຫຄ້ ວາມຮູດ້ າ້ ນໃດໜຸ່ ງຶ ແກຸ່ ຜູອ້ ຸ່ ານ. (3) ຜູຂ້ ຽນອາດຈະຮວບຮວມຂມ້ ນູ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ ຫຼ ອາດຈະຂຽນແບບຜນົ ວໄິ ຈກຸ່ ເປັນໄດ.້ (4) ຂມ້ ນູ ທຸ່ ນີ າມາຂຽນຕອ້ ງຖກຕອ້ ງຊດັ ເຈນ (5) ພາສາທຸ່ ໃີ ຊຕ້ ອ້ ງຜຸ່ ານການຄດັ ຈອ້ ນ, ຄດັ ເລອກປະໂຫຍກ ຫຼ ຖອ້ ຍຄາຢຸ່ າງປານດີ , ຖກຕອ້ ງ ແລະ ເໝາະສມົ ເຂາົ້ ໃຈງຸ່າຍ, ຫກຼີ ລຸ່ ຽງການໃຊສ້ ບັ ທຸ່ ບີ ຸ່ ສພາບ. (6) ຄວນເລອກຂຽນໃນເລຸ່ ອງທຸ່ ຜີ ູຂ້ ຽນຮູດ້ ,ີ ມປີ ະສບົ ການມາແລວ້ ເພຸ່ ອຫກຼີ ລຸ່ ຽງຄວາມຜດິ ພາດ. (7) ຖກເຫດຜນົ ເປັນຫກຼັ , ມຂີ ມ້ ນູ ຊດັ ເຈນທຸ່ ໄີ ປສະໜບັ ສະໜນູ ເລຸ່ ອງ. (8) ແຍກສຸ່ ວນທຸ່ ເີ ປັນຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຄດິ ອອກຈາກກນັ ຊດັ ເຈນບຸ່ ຄວນຂຽນປົນກນັ . (9) ບຸ່ ຄວນສະຫຼບ ຫຼ ຕດັ ສນິ ແນວຄວາມຄດິ , ບນັ ຫາດວ້ ຍຕນົ ເອງ, ຂຽນເປັນພຽງຂສ້ ະເໜແີ ນະແບບມເີ ຫດຜນົ ແລະ ຫກຼັ ການ. (10) ບຸ່ ຄວນຂຽນແບບວຈິ ານແບບບຸ່ ຂມ້ ູນ ແຕຸ່ ຖາ້ ວຈິ ານແລວ້ ຄວນມວີ ທິ ແີ ກໄ້ ຂ. 2. ບດົ ລາຍງານວຊິ າການ ການຂຽນບດົ ລາຍງານທາງວຊິ າການ ແມຸ່ ນການຂຽນລາຍງານຈາກການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ພເິ ສດ ນອກຈາກເລຸ່ ອງ ທຸ່ ໄີ ດສ້ ກຶ ສາໃນຊນັ້ ຮຽນ ເພຸ່ ອຊຸ່ ວຍເສມີ ຄວາມຮູຂ້ ອງຜູຮ້ ຽນໃຫໜ້ ກັ ແໜນ້ ຍຸ່ ງິ ຂນຶ້ . 14 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ການຂຽນບດົ ນຕີ້ ອ້ ງຕຸ່ າງຈາກບດົ ຂຽນປະເພດອຸ່ ນ ແລະ ກຸ່ ເປັນບດົ ຂຽນທຸ່ ຜີ ູຂ້ ຽນກາລງັ ສນົ ໃຈ, ສກຶ ສາຢຸ່ ູເປັນ ປະຈາໃນໂຮງຮຽນ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ທຸ່ ເີ ນນັ້ ການພດັ ທະນາຕນົ ເອງ, ສາມາດເປັນກດິ ຈະກາທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວພນັ ກບັ ການປະ ເມນີ ຕນົ ເອງດວ້ ຍຍຸ່ ງິ ດ.ີ ອີກດາ້ ນໜຸ່ ຶງການສຶກສາ, ການວິໄຈເປັນຂອງຄຸ່ ູກັນ ເພາະການວໄິ ຈເປັນການຊຸ່ ວຍເສີມໃຫກ້ ານສຶກສາ ກວາ້ ງຂວາງອອກ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ຄນປະໂຫຍດຂອງບດົ ລາຍງານທາງວຊິ າການທຸ່ ມີ ຕີ ຸ່ ຜູສ້ ກຶ ສາໄດຫ້ າຼ ຍຢຸ່ າງດຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ສຸ່ ງົ ເສມີ ໃຫມ້ ທີ ດັ ສະນະຄະຕກິ ວາ້ ງຂວາງ, ສາມາດສກຶ ສາ ແລະ ຊອກຮູຄ້ ວາມຮູດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ. - ເຝິກໃຫຄ້ ນົ ມນີ ໄິ ສໃນການຄນົ້ ຄວາ້ ເພາະການຄາົ້ ຄວາ້ ພາໃຫເ້ ກດີ ມຄີ ວາມຮູ,້ ມຄີ ວາມຄດິ , ມຄີ ວາມ ສາມາດ, ມປີ ະສບົ ການຫາຼ ກຫາຼ ຍກວຸ່ າການໄດຮ້ ບັ ຈາກຕາລາ ແລະ ຄູສອນພຽງຢຸ່ າງດຽວ. - ເຝິກໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນສະແດງທດັ ສະນະຄະຕອິ ອກດວ້ ຍຕນົ ເອງມເີ ຫດຜນົ ແລະ ມຫີ ຼກັ ຖານ. - ເພຸ່ ມີ ປະສບົ ການໃນການວເິ ຄາະ, ການຈດັ ລຽງຂມ້ ນູ ໃຫເ້ ປັນລະບບົ . - ເຝິກໃຫທ້ ກຄນົ ຮູໃ້ ຊພ້ າສາໄດຢ້ ຸ່ າງຄຸ່ ອງແຄວ້ ແລະ ປານດີ . - ເຝິກໃຫທ້ ກຄນົ ເຮດັ ວຽກຢຸ່ າງມລີ ະບຽບ, ລະບບົ , ຮູແ້ ກໄ້ ຂ ແລະ ໄຈແ້ ຍກບກັ ຫາຢຸ່ າງຖກຕອ້ ງ. - ເຝິກໃຫທ້ ກຄນົ ຮູໃ້ ຊສ້ ບັ ຢຸ່ າງເປັນທາງການ ແລະ ຮູນ້ າໃຊເ້ ອກະສານອຸ່ ນມາອາ້ ງອງີ ດວ້ ຍ. 3. ເອກະສານເສມີ ຄວາມຮູ ້ ເອກະສານເສມີ ຄວາມຮູ ້ ແມຸ່ ນເອກະສານທຸ່ ີບນັ ດາຄູ ຫຼ ບກຄນົ ອຸ່ ນໆຂຽນຂຶນ້ ຕາມຫຼັກວຊິ າຂອງຕນົ ທຸ່ ີ ນກັ ຮຽນສາມາດນາມາເປັນເອກະສານອາ້ ງອງີ , ຫາຄວາມຮູເ້ ພຸ່ ມີ ເຕມີ ໄດ.້ ເອກະສານນອີ້ າດຈະອງີ ຕາມຫຼກັ ສູດ ຫຼ ບກຸ່ ໄດ້ ແຕຸ່ ສາຄນັ ເອກະສານເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ບຸ່ ແມຸ່ ນແບບຮຽນ ຫຼ ວຊິ າຮຽນໃດໜຸ່ ງຶ ແລະ ບຸ່ ຖກຈດັ ເຂາົ້ ໃນຕາຕະລາງການຮຽນ - ການສອນໃນແຕຸ່ ລະວນັ . ເອກະສານເສມີ ອາດແບຸ່ ງອອກເປັນ 4 ປະເພດດຸ່ ງັ ນ:ີ້ ປະເພດທີ 1: ເອກະສານອຸ່ ານນອກເວລາ ເປັນເອກະສານທຸ່ ໄີ ດກ້ ານດົ ວຸ່ ານກັ ຮຽນຈະຕອ້ ງໄດອ້ ຸ່ ານນອກຈາກ ການຮຽນໃນຫອ້ ງ ເພຸ່ ອຊອກຫາຂມ້ ູນໄປສະໜບັ ສະໜນູ ໃນວຊິ າໃດໜຸ່ ງຶ . ປະເພດທີ 2: ເອກະສານອຸ່ ານເພຸ່ ມີ ເປັນເອກະສານທຸ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ໂດຍເນອ້ ໃນອງີ ໃສຸ່ ຫກຼັ ສູດ ສາລບັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ໄດອ້ ຸ່ ານເພຸ່ ອຊອກຫາຄວາມຮູ,້ ປະສບົ ການຕາມຄວາມສາມາດຂອງບກຄນົ . ປະເພດທີ 3: ເອກະສານອາ້ ງອງີ ເປັນເອກະສານທຸ່ ໃີ ຊສ້ າລບັ ການຄນົ້ ຄວາ້ ເພຸ່ ມີ ເຕມີ ບາງຈດ, ບາງ ເນອ້ ໃນ ໂດຍມກີ ານຮຽບຮຽງຂນຶ້ ໂດຍມລີ ກັ ສະນະວຊິ າການ. ປະເພດທີ 4: ເອກະສານສຸ່ ງົ ເສມີ ການອຸ່ ານ ເປັນເອກະສານທຸ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ມາໂດຍຈດປະສງົ ໃນການເຝິກທກັ ສະ ໃນການອຸ່ ານໃຫແ້ ກຸ່ ນກັ ຮຽນ ເພຸ່ ອສາ້ ງເປັນນໄິ ສໃນການຮກັ ການອຸ່ ານໃຫຫ້ ຼາຍຂນຶ້ ເຊຸ່ ນັ : ປມ້ ວນັ ນະຄະດທີ ຸ່ ບີ ຸ່ ຄດັ ກບັ ຄນ ນະທາ, ຈະລຍິ ະທາຂອງບາ້ ນເມອງ ແຕຸ່ ສາຄນັ ຕອ້ ງສກຶ ສາໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານເປັນຄນົ ດ.ີ 3.1 ຄນປະໂຫຍດຂອງເອກະສານເສມີ  ສຸ່ ງົ ເສມີ ຄວາມຮູ ້ ເປັນເອກະສານທຸ່ ມີ ເີ ນອ້ ຫາສາລະກຸ່ ຽວກບັ ຄວາມຮູ,້ ທກັ ສະ, ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ, ຫູກັ ການ ຫຼ ທດິ ສະ ດລີ ວມທງັ ການກຸ່ ເກດີ ໃຫມ້ ຄີ ວາມງອກງາມ ແລະ ພດັ ທະນາການໃນດາ້ ນຕຸ່ າງໆ.  ສຸ່ ງົ ເສມີ ສະຕບິ ນັ ຍາ 15 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ນອກຈາກຈະໃຫຄ້ ວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈແລວ້ ເນອ້ ໃນຍງັ ມລີ ກັ ສະນະເປີດໂອກາດໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານໄດ້ ສມົ ທຽບ, ຕລີ າຄາ, ສງັ ເກດ,ໃຫເ້ ຫດຜນົ ໃນການໃຈແ້ ຍກ, ວເິ ຄາະ, ປະເມນີ ຄຸ່ າຕະຫຼອດໃນການໃຊຄ້ ວາມຮູນ້ ໄີ້ ປແກ ້ ບນັ ຫາໃນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ໄດ.້  ສຸ່ ງົ ເສມີ ເຈດຕະຄະຕທິ ຸ່ ເີ ໝາະສມົ ເປັນເອກະສານທຸ່ ຜີ ູອ້ ຸ່ ານແຊກຊອ້ ນແນວຄວາມຄດິ ຕນົ ເອງ, ເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານ ອຸ່ ານແລວ້ ສາມາດເລອກຂມ້ ູນ ໄປນາໃຊໄ້ ດຢ້ ຸ່ າງຖກຕອ້ ງເໝາະສມົ ແລະ ເກດີ ປະໂຫຍດ.  ເສມີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ຊອກຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ ເປັນເອກະສານທຸ່ ີຜູອ້ ຸ່ ານ ອຸ່ ານແລວ້ ເຂົາ້ ໃຈງຸ່ າຍເໝາະກບັ ໄວຜູອ້ ຸ່ ານມພີ າບປະກອບ, ມແີ ຜນທຸ່ ີ, ມກີ ານ ອະທບິ າຍ ແລະ ສບັ ກຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຜູອ້ ຸ່ ານ ແລະ ສາມາດຊອດແຊດຄາຖາມເພຸ່ ອກະຕນ້ ຜູອ້ ຸ່ ານນາໃຊກ້ ບັ ບດົ ຮຽນທຸ່ ຜີ ູ ້ ອຸ່ ານກາລງັ ສກຶ ສາຢຸ່ ູ. ບດົ ອຸ່ ານທີ 1: ແຫຸ່ ຼງທຸ່ ອງທຸ່ ຽວແຂວງຊຽງຂວາງ ແຂວງຊຽງຂວາງເປັນແຂວງໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ຖີ ກທາລາຍຈາກພວກຈະກະພດັ ຕຸ່ າງດາ້ ວ. ແຂວງຊຽງຂວາງຕງັ້ ຢຸ່ ູພາກເໜອ ຂອງປະເທດລາວ, ເປັນເຂດພູພຽງ, ມເີ ນອ້ ທຸ່ ີ 17.315 km, ມຜີ ນົ ລະເມອງປະມານ18.600 ຄນົ , ມີ 7 ຕວົ ເມອງຄ: 1) ເມອງແປກ 2) ເມອງຄາ 3) ເມອງໜອງແຮດ 4) ເມອງຄນູ 5) ເມອງໝອກໃໝຸ່ 6) ເມອງພູກດູ 7) ເມອງຜາໄຊ ເທດສະບານເມອງແປກ(ໂພນສະຫວນັ ) ມີຊາຍແດນຕິດກັບຫຼາຍແຂວງເຊຸ່ ັນ: ຕິດກັບຫຼວງພະບາງ; ຫົວພັນ; ບລິຄາໄຊ; ວຽງຈັນ ແລະ ສ.ສ ຫວຽດນາມ. ເມອງພວນແຂວງຊຽງຂວາງ ເປັນເມອງໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ເີ ກຸ່ າົ ແກຸ່ ທຸ່ ສີ ດຂອງລາວ ຕງັ້ ຢຸ່ ູພາກເໜອຂອງ ສ.ປ.ປ.ລາວ, 16 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ເມອງນມີ້ ຊີ ຸ່ ສຽງໄປທຸ່ ວົ ໂລກ. ເນຸ່ ອງຈາກວຸ່ າເປັນເມອງທຸ່ ມີ ຮີ ຸ່ ອງຮອຍປະຫວດັ ສາດອນັ ເກຸ່ າົ ແກຸ່ ແລະ ສາຄນັ ກຸ່ ຄໄຫຫນີ ໃຫຍຸ່ ຈານວນຫຼວງຫຼາຍກະຈາຍຢຸ່ ູເປັນກຸ່ ມກອ້ ນຢຸ່ ູບລເິ ວນພູພຽງຊຽງຂວາງ, ມກີ ະສດັ ປົກຄອງມາແລວ້ 3 ພະອງົ ; ເປັນອານາຈກັ ຫຼ ແຄວນ້ ທຸ່ ໃີ ຫຍຸ່ ໃນສະໄໝກຸ່ ອນ ເຈາົ້ ຟາ້ ງຸ່ມໄດເ້ ຕາົ້ ໂຮມແຜຸ່ ນດນິ ລາວໃນສະຕະວດັ ທີ 14 ແລະ ເປັນເຂດທຸ່ ມີ ຮີ ຸ່ ອງຮອຍວດັ ຖບູຮານ, ມຕີ ານານພງົ ສາວະດານສບຕຸ່ ກນັ ມາ. 1. ທຸ່ ງົ ໄຫຫນີ ແຂວງຊຽງຂວາງ ຕງັ້ ຢຸ່ ູທາງທດິ ຕາເວນັ ຕກົ ສຸ່ ຽງເໜອຂອງຕວົ ເມອງໂພນສະຫວນັ ປະມານ 8 ກໂິ ລແມດັ ໃນນນັ້ ປະກອບດວ້ ຍ ໄຫຫນີ ທງັ ໝດົ 334 ໜຸ່ ວຍ, ຈາກການປະເມນີ ທາງດາ້ ນນາ້ ໜກັ ແລະ ວດັ ຮອບຕວົ ຈງິ ຂອງອງົ ການ UNESCO ແ ລ້ວ ເຫັນ ວຸ່ າໄຫ ຫີນ ໜຸ່ ວ ຍ ທຸ່ ີໃ ຫ ຍຸ່ ກ ວຸ່ າໝຸ່ ູ ມີນ້າໜັ ກ ຫຼ າຍ ກ ວຸ່ າ 10.000 ກິໂລ ກ ຣ າມ ແ ລ ະ ມີວັດ ຮ ອ ບ ໄດ້ 8.14 ແມດັ . ບັນຫາດຸ່ ງັ ກຸ່ າວຈຸ່ ງຶ ເປັນທຸ່ ີໜາ້ ສນົ ໃຈວຸ່ າ ໃນຍກ 2500-3000 ປີທຸ່ ີຜຸ່ ານມາ (ປີທຸ່ ີໄຫຫີນຖກສາ້ ງ ຂນຶ້ ) (Miss Coloni, 1930-1935) ກຸ່ ອນບຸ່ ທນັ ມກີ ນົ ຈກັ ທຸ່ ທີ ນັ ສະໄໝ ຈຸ່ ງຶ ໜາ້ ຕງັ້ ຂສ້ ງັ ເກດວຸ່ າ: ຄນົ ສະໄໝກຸ່ ອນຂນົ ຍາ້ ຍໄຫຫນີ ດວ້ ຍວທິ ໃີ ດຈາກບຸ່ ອນຜະລດິ ໄຫຫນີ (ພູເກງັ ) ທຸ່ ມີ ໄີ ລຍະເກອບ 10 ກໂິ ລແມດັ . ພາຍໃນທຸ່ ງົ ໄຫ ຍງັ ມຖີ າ້ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມລກຶ ລບັ ທາງດາ້ ນປະຫວດັ ສາດອກີ ຫຼາຍຢຸ່ າງ ທຸ່ ໜີ າ້ ສກຶ ສາ. ສະຖານທຸ່ ທີ ຸ່ ອງທຸ່ ຽວທຸ່ ງົ ໄຫຫນີ 1 ນີ້ ຍງັ ມບີ າງສຸ່ ງິ ທຸ່ ຈີ ະຕອ້ ງໄດປ້ ັບປງແກໄ້ ຂເຊຸ່ ນັ : ຈດັ ສນັ ໃໝຸ່ ສາ້ ງຫອ້ ງຂມ້ ູນ, ສາ້ ງຕະຫຼາດຂາຍເຄຸ່ ອງຂອງປະຊາຊນົ ທອ້ ງຖຸ່ ິນ ເປັນຕນົ້ ແມຸ່ ນ ຂາຍເຄຸ່ ອງທຸ່ ລີ ະນກຶ ໃຫແ້ ກຸ່ ນກັ ທຸ່ ອງ ທຸ່ ຽວ, ສາ້ ງເຮອນຂາຍປີໃ້ ໝຸ່ ແລະ ສຸ່ ງິ ອານວຍຄວາມສະດວກອຸ່ ນໆ. ທຸ່ ງົ ໄຫຫນີ ເມອງແປກ 2. ແຫຸ່ ຼງ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຖາ້ ປິວ, ເມອງຄາ, ແຂວງຊຽງຂວາງ ເມອງຄາມຖີ າ້ ທຸ່ ມີ ຊີ ຸ່ ສຽງທາງດາ້ ນປະຫວດັ ສາດແຫຸ່ ງໜຸ່ ງຶ , ນນັ້ ແມຸ່ ນຖາ້ ປິວຊຸ່ ງຶ ເປັນຖາ້ ທຸ່ ມີ ຄີ ວາມ ໝາຍທາງ ປະຫວດັ ສາດຂອງປະຊາຊນົ ທຸ່ ໃີ ຊເ້ ປັນເຂດລໄີ້ ພຈາກການຖມິ້ ລູກລະເບດີ ອນັ ລະຫຸ່ ຼມົ ທະລາຍຂອງພວຈກັ ກະພດັ ໃນ ປາງສງົ ຄາມ ແລະ ເປັນຖາ້ ທຸ່ ມີ ຊີ ຸ່ ສຽງ ແລະ ໄດຖ້ ກຮບັ ຮູຈ້ າກຊາດຕຸ່ າງໆທຸ່ ວົ ໂລກແຕຸ່ ປີ 1969 ຫຼງັ ຈາກເຫດການທຸ່ ີ ກອງທບັ ອາກາດຂອງຈກັ ກະພດັ ອາເມລກິ າໄດເ້ ປີດບນັ້ ຮບົ ແບບກວາດລາ້ ງຂນັ້ ສູງສດ ເຊຸ່ ງິ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫຜ້ ູລ້ ໃີ້ ນຖາ້ ເປັນຍງິ 400 ຄນົ , ເດກັ ນອ້ ຍ ແລະ ຜູເ້ ຖາົ້ ເສຍຊວີ ດິ ຄາຖາ້ ທງັ ໝດົ . 17 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຖາ້ ປິວເມອງຄາ 3. ແຫຸ່ ຼງທຸ່ ອງທຸ່ ຽວບຸ່ ນາ້ ຮອ້ ນ, ເມອງຄາ, ແຂວງຊຽງຂວາງ ຫຸ່ າງຈາກໂພນສະຫວນັ ໄປທາງທດິ ເໜອ, ຢຸ່ ູເມອງຄາມບີ ຸ່ ນາ້ ຮອ້ ນ 2 ບຸ່ ຄ: ຢຸ່ ູບາ້ ນນອ້ ຍ (ເປັນບຸ່ ນອ້ ຍ) ແລະ ບາ້ ນໃຫຍຸ່ (ເປັນບຸ່ ໃຫຍຸ່ ), ບາງຄງັ້ ມອີ ນະພູມສູງຂນຶ້ ເຖງິ 600 ອງົ ສາ. ບຸ່ ນາ້ ຮອ້ ນ 4. ແຫຸ່ ຼງທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຕາດຄາ, ເມອງໜອງແຮດ, ແຂວງຊຽງຂວາງ ຕາດຄາ ເປັນສະຖານທຸ່ ທີ ຸ່ ອງທຸ່ ຽງແຫຸ່ ງໜຸ່ ຶງທຸ່ ສີ ວຍສດົ ງດົ ງາມ ເພາະເປັນຕາດທຸ່ ອີ ອ້ ມຮອບໄປດວ້ ຍຕນົ້ ໄມ ້ ນອ້ ຍໃຫຍຸ່ ຄຽງຂາ້ ງກນັ ແລະ ກມສີ າຍພູລຽນຕດິ ກນັ ປຽບເໝອນກບັ ກາແພງ, ຕວົ ຕາດເອງກມສີ ະ ເໜຸ່ ແບບບຸ່ ຄໃຜ, ນາ້ ກຸ່ ໄຫຼລງົ ສາດໆສາພດັ ໄດເ້ ຖງິ ຄວາມເຢັນ ແລະ ເຫນັ ໄດເ້ ຖງິ ຄວາມໃສສະອາດຂອງນາ້ ຈຸ່ ງຶ ກາຍເປັນຄວາມນຍິ ມົ ຊນົ ຊອບຂອງນກັ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວພາຍໃນ ແລະ ຕຸ່ າງປະເທດ. 18 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຕາດຄາ ບດົ ອຸ່ ານທີ 2: ປະຫວດັ ທຸ່ ານໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ເກດີ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 13 ທນັ ວາ 1920 ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ມຊີ ຸ່ ຫວຽດນາມວຸ່ າ ຫງຽນໄກຊງົ ຫຼ ອກີ ຊຸ່ ໜຸ່ ງວຸ່ າ ຫງຽນຈິ໊ມິ ວີ ເປັນລູກຊາຍທາ້ ວລວ້ ນ ຫຼ ທຸ່ ານຫງຽນຈິ໊ລີ ວ້ ນ ເປັນຊາວລາວເຊອ້ ສາຍ ຫວຽດນາມ. ຜູແ້ ປພາສາທາງການຂອງຫອ້ ງການພາສາຝຣຸ່ ັງຂອງແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ, ກບັ ນາງ ດກົ ແມຸ່ ຊາວລາວ ເກີດທຸ່ ີບາ້ ນນາແຊງ ເມ ອງຄັນທ ະບູ ລີ (ໃນປັ ດຈບັນແມຸ່ ນເມ ອງໄກ ສອນພົມ ວິຫານ ) ແຂວງສະຫ ວັນນະ ເຂດ ສປປລາວ, ມນີ ອ້ ງສາວສອງຄນົ ຄ ນາງ ສວນັ ທອງອາໄສຢຸ່ ູໃນປະເທດໄທ ແລະ ນາງ ກອງມະນີ ອາໄສຢຸ່ ູໃນ ສະຫະລດັ ອາເມລກິ າ. ທຸ່ ານອາຍ 7 ປີໄດເ້ ຂາົ້ ໂຮງຮຽນປະຖົມພາສາລາວຢຸ່ ູທຸ່ ບີ າ້ ນເໜອ (ປັດຈບນັ ຄບາ້ ນໄຊຍະພູມ) ຕຸ່ ມາໄດເ້ ຂາົ້ ໂຮງຮຽນປະຖົມພາສາຝຣຸ່ ັງທຸ່ ີບາ້ ນໃຕ້ (ບາ້ ນທຸ່ າແຮຸ່ ) ຮຽນຈບົ ປະຖົມປີ 1934, ໄດເ້ ຂາົ້ ໂຮງ ຮຽນມດັ ທະຍມົ ຢຸ່ ູທຸ່ ີ ວິທະຍາໄລໂປເຕັກໂຕລ( proTekTorah) ແຂວງຮຸ່ າໂນຍ້ ສສ ຫວຽດນາມ. ພາຍຫຼັງຮຽນຈບົ ວິທະຍາໄລໃນ ປີ 1942 ໄດເ້ ສງັ ເຂາົ້ ຮຽນຢຸ່ ູວທິ ະຍາໄລໃນສາຂາວຊິ າແພດ ຕາມຄາແນະນາຂອງພຸ່ ແຕຸ່ ໃນເວລາທຸ່ ໄີ ດຮ້ ຽນ ເນຸ່ ອງຈາກ ວຊິ າດຸ່ ງັ ກຸ່ າວບຸ່ ຖກກບັ ບກຄະລກິ ແລະ ຄວາມມກັ ໃນອາຊບີ ຈຸ່ ງຶ ໄດປ້ ຸ່ ຽນມາຮຽນສກຶ ສາວຊິ າກດົ ໝາຍແທນ. ການຮຽນກດົ ໝາຍ ເຮດັ ໃຫທ້ ຸ່ ານໄດຮ້ ຽນຮູກ້ ນົ ໄກການຄມ້ ຄອງຕວົ ເມອງຂອງປະເທດຝຣຸ່ ງັ , ຮຽນຮູກ້ ຸ່ ຽວກບັ ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງນກັ ຮຽນນກັ ສກຶ ສາ, ການເຄຸ່ ອນໄຫວຕາ້ ນອານານຄິ ມົ . ໃນໄລຍະນນັ້ ຫວຽດນາມ ຕກົ ຢຸ່ ູພາຍໃຕ້ ການນາຂອງພກັ ກອມມູນດິ ອນິ ດູຈນີ ໂດຍປະທານ ໂຮຈຸ່ ມີ ນີ . ທຸ່ ານ ໄກສອນ ໄດສ້ ກຶ ສາເອກກະສານສຸ່ ງິ ພມິ ທຸ່ ເີ ປັນສຽງ ຂອງພກັ ຄອມມູນດິ ເຊຸ່ ນັ ດຽວກນັ ກບັ ເອກະສານອຸ່ ນໆເຊຸ່ ນັ : ເລຕີ າວາຍໜງັ ສທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ໃນກອງປະຊມ, ລວມ ທງັ ການແກໄ້ ຂຂອງພກັ ຂອງການສຸ່ ສານລະຫວຸ່ າງປະເທດໄດໃ້ ນປີ 1919 ແລະ ໜງັ ສອຸ່ ນໆ. ກຸ່ ຽວກບັ ຂກ້ ານດົ ແລະ ເງຸ່ອນໄຂຂອງບັນຍາກາດການຕຸ່ ສູທ້ ຸ່ ີເຕມັ ໄປດວ້ ຍຂອງຫວຽດມນິ ມີຜົນກະທບົ ໂດຍກງົ ຕຸ່ ແນວຄວາມຄິດ ແລະ ເສນັ້ ທາງຊວີ ດິ ຂອງທຸ່ ານ. ທຸ່ ານໄດສ້ ະຫບຼ ວຸ່ າ \"ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງຫວຽດມນິ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫມ້ ແີ ນວຄວາມຄດິ ຂອງຄວາມ ຮກັ ຊາດໄດ້ ແລະ ຢາກໃຫປ້ ະເທດເປັນເອກະລາດ\". ໃນປີ 1944 ທຸ່ ານ ໄກສອນ ໄດເ້ ຂາົ້ ເປັນສະມາຊກິ ຂອງສະມາຄມົ ໄວໜຸ່ ມກູຊ້ າດຫວຽດນາມ, ທຸ່ ານສາມາດ ເຂາົ້ ຮຸ່ ວມສະມາຄມົ ຂອງພກັ ນີ້ ເຮດັ ໃຫທ້ ຸ່ ານໄດຮ້ ຽນຮູກ້ ານເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງຫວຽດມນິ ໄດ,້ ເຮດັ ໃຫທ້ ຸ່ ານບຸ່ ພຽງເປັນຜູ ້ ທຸ່ ສີ າລບັ ການຮກັ ຊາດເທຸ່ າົ ນນັ້ ແຕຸ່ ຍງັ ຍງັ ເປັນຜູທ້ ຸ່ ປີ ກຈດິ ສານກຶ ສະຕໃິ ຫແ້ ກຸ່ ປະຊາຊນົ ລາວໃຫເ້ ປັນຄນົ ທຸ່ ມີ ແີ ນວຄວາມ ຄດິ ປະຕວິ ດັ ເຊຸ່ ນັ ດຽວກນັ . 19 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

1945 ສະພາບການຂອງໂລກທຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງໄປຢຸ່ າງໄວວາ ແລະ ໂດຍກງົ ຜນົ ກະທບົ ຕຸ່ ການພວົ ພນັ ຂອງປະເທດ ອນິ ດູຈນີ ໃນຕນົ້ ເດອນມນີ າ 1945 ສູນກາງອນິ ດຈູ ນີ ພກັ ກອມມນູ ດິ ໄດຈ້ ດັ ກອງປະຊມຂນຶ້ ເພຸ່ ອສະໜອງເງຸ່ອນໄຂທຸ່ ຈີ າ ເປັນສາລບັ ການລກຮຂ້ ນຶ້ ຍດຶ ອານາດ ເປັນເອກະລາດແຫຸ່ ງຊາດປະເທດໃນອນິ ດຈູ ນີ ໄດ.້ ວນັ ທີ 9 ພດຶ ສະພາ 1945 ຫະພາບໂຊວຽດກອງທບັ ແດງໄດຊ້ ະນະຟາດຊດິ ກອງທບັ ເຍຍລະມນັ ເຮດັ ໃຫມ້ ີ ຄວາມອານວຍ ສາລບັ ການລກຮຂ້ ນຶ້ ໄດເ້ ກດີ ຂນຶ້ ສາລບັ ປະຊາຊນົ ຂອງແຫຼມອນິ ດູຈນີ ປະທານ ໄກສອນ ກມາເຖິງ ສະຫວນັ ນະເຂດສອງສາມມ ້ ເພຸ່ ອເປັນການເຄຸ່ ອນໄຫວຮກັ ຊາດ ສາລບັ ການເຄຸ່ ອນ ໄຫວເປັນເອກະລາດໃນປະເທດ ລາວການປະຕບິ ດັ ແລະ ການສາ້ ງຕງັ້ ຊາວໜຸ່ ມປະຊາຊນົ ລາວ. ຫວຽດ ນາມ ແລະ ຕຸ່ າງປະເທດທຸ່ ຈີ ະເຂາົ້ ຮຸ່ ວມໃນ ການເຄຸ່ ອນໄຫວຍດຶ ສະຫວນັ ນະເຂດ. ໃນຖານະນກັ ຂຽນທຸ່ ານ ສຊີ ະນະ ສສີ ານ ແມຸ່ ນໜຸ່ ງຶ ໃນຜູທ້ ຸ່ ໄີ ດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມໃນຂະບວນການທຸ່ ຈີ ະຮູວ້ ຸ່ າ \"ໃນຂະນະ ທຸ່ ທີ ຸ່ ານ ໄກສອນ ພອ້ ມກບັ ຄະນະຜູແ້ ທນ ຂອງສະຫວນັ ນະເຂດ. ພວກເຂາົ ເຈາົ້ ໄດໄ້ ປຫາພວກປະເທດຍຸ່ ປີ ຸ່ ນ ແລະ ຮອ້ ງຂໃຫຍ້ ຸ່ ປີ ຸ່ ນມອບອານາດຄນໃຫແ້ ກຸ່ ປະເທດລາວ. ສດທາ້ ຍໃນວນັ ທີ 31 ສງິ ຫາ 1945 ພວກຍຸ່ ປີ ຸ່ ນໄດຍ້ ອມມອບ ປນ 120 ກະບອກພອ້ ມລູກປນໃຫຊ້ າວສະຫວນັ ນະເຂດກ ທຸ່ ກີ າລງັ ປະກອບອາວດປະຊາຊນົ ໄດຮ້ ບັ ການສາ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ໃນທນັ ທີ ແລະ ປະທານ ໄກສອນ ແລະ ຜູຂ້ ຽນ (ທຸ່ ານ ສຊີ ະນະ ສສີ ານ) ກຸ່ ໄດພ້ າກນັ ອອກໄປບາ້ ນ, ບອກໃຫບ້ ນັ ດາ ກາລງັ ປະກອບອາວດ ລາວອດິ ສະຫຼະເຂາົ້ ມາສະຫວນັ ນະເຂດເພຸ່ ອເປັນເອກະລາດຂອງລາວ ເຂາົ້ ໄປໃນພາກສະໜາມ. ການເຂາົ້ ຮຸ່ ວມຂອງກາລງັ ປະກອບອາວດປະກອບດວ້ ຍບກຄນົ ຜູທ້ ຸ່ ີໄດສ້ າ້ ງຕງັ້ ຂນຶ້ ແລວ້ ເປັນຜນົ ບງັ ຄບັ ໃຊປ້ ະກອບ ອາວດປະກອບດຽວກນັ . ຫຼງັ ຈາກທຸ່ ກີ ານຍດອານາດຮຽບຮອ້ ຍແລວ້ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ຍງັ ຮບັ ຜດິ ຊອບສາລບັ ວຽກງານ ພະແນກໜງັ ສພມິ ຂອງເຂດການສກຶ ສາ\". 9 ກນັ ຍາ 1945 ພວກທະຫານຝຣຸ່ ັງໄດເ້ ປີ ດການໂຈມຕີຕົວເມອງສະຫວັນນະເຂດ. ພວກເຂົາເຈາົ້ ໄດ້ ຮບັ ຜດິ ຊອບຫຼາຍ ຈາກກາລງັ ປະກອບອາວດດາເນນີ ງານ ໃນເດອນຕລາ 1945 ນແີ້ ມຸ່ ນການເຄຸ່ ອນ ໄຫວການປກປຸ່ ັນ ແລະ ການສາ້ ງຕງັ້ ມວນຊນົ ຂອງຊາວສະຫວນັ ນະເຂດເກອບເຖງິ 2000 ຄນົ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມພທິ ຮີ ບັ ສະເດດັ ເຈາົ້ ສພານວງົ ທຸ່ ໄີ ດກ້ ບັ ມາຈາກຫວຽດນາມຜຸ່ ານສະຫວນັ ນະເຂດ ເພຸ່ ອໄປເຂາົ້ ຮຸ່ ວມ ຄະນະລດັ ຖະບານລາວອດິ ສະຫຼະທຸ່ ວີ ຽງຈນັ . ເດອນທນັ ວາ 1945 ທຸ່ ານໄດອ້ ອກເດນີ ທາງຈາກສະຫວນັ ນະເຂດໄປທຸ່ ຮີ ຸ່ າໂນຍ້ ປະເທດສສ ຫວຽດນາມ ເພຸ່ ອເກບັ ປະຊາຊນົ ລາວເຂາົ້ ຮຸ່ ວມການຕຸ່ ສູໃ້ ຊເ້ ວລາໃນຮຸ່ າໂນຍ້ ທຸ່ ານໄດເ້ ຂາົ້ ເຮດັ ວຽກທຸ່ ວີ ທິ ະຍກະຈາຍສຽງຫວຽດນາມພາກ ພາສາລາວ, ເຮດັ ໜາ້ ທຸ່ ຂີ ຽນບດົ ໂຄສະ ນາ, ຂຽນບດົ ວຈິ ານ, ແປຂຸ່ າວຈາກພາສາຫວຽດນາມ ແລະ ພາສາຝຣຸ່ ັງເປັນ ພາສາລາວ. ບາງຄງັ້ ທຸ່ ານສາມາດເປຸ່ ົາແຄນອອກວທິ ະຍອກີ ໃນລະຫວຸ່ າງເດອນມນີ າເຖງິ ເດອນທນັ ວາ 1946 ປະທານ ໄກ ສອນ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມການຕດິ ຕຸ່ ຄະນະວຊິ າການໃນປະເທດລາວ - ຫວຽດນາມທຸ່ ຮີ ຸ່ າໂນຍ້ . ປະທານ ໄກສອນໄດຢ້ ດການຕຸ່ ສູກ້ ບັ ພວກຈກັ ກະພດັ ລຸ່ າເມອງຂນຶ້ ແບບເກຸ່ າົ ແລະ ໃໝຸ່ ຮຸ່ ວມກບັ ຜູນ້ າຄນົ ອຸ່ ນໆ ເຊຸ່ ນັ ປະທານ ສພານວງົ , ທຸ່ ານ ໜຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ , ທຸ່ ານ ຄາໄຕ ສພີ ນັ ດອນ. ປະ ທານ ໄກສອນ ເປັນຜູນ້ າໃນການ ຕຸ່ ສູສ້ າລບັ ວຽກງານພາລະກດິ ຂອງທະຫານ ເຂາົ້ ໄປໃນພາລະກດິ ປົດປຸ່ ອຍຊາດ. ໂດຍໃຊຍ້ ດທະວທິ ີ \"ບວົ ບຸ່ ໃຫຊ້ າ້ ນາ້ ບຸ່ ໃຫຂ້ ນ້ \", ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ປະຊາຊນົ ໂດຍທຸ່ ານໄດເ້ ປັນເລຂາທກິ ານໃຫຍຸ່ ຄນົ ທາອດິ ຂອງພກັ ໃນວຽກງານພກັ , ການດາເນນີ ງານໂດຍການປິດລບັ ໂດຍແມຸ່ ນແນວລາວຮກັ ຊາດ ເປັນຕວົ ແທນໃຫກ້ ບັ ພກັ ຈນົ ສາມາດປົດປຸ່ ອຍປະເທດຊາດໄດຢ້ ຸ່ າງ ສມົ ບູນ. ຈນົ ໄດປ້ ະກາດການສາ້ ງຕງັ້ ເປັນພກັ ປະຊາຊນົ ຂອງສປປລາວ ໃນປີ 1975. ໃນເວລາທຸ່ ມີ ນັ ດາເນນີ ງານຢຸ່ າງ ເປີດເຜຍີ ທຸ່ ານໄດດ້ າລງົ ຕາແໜຸ່ ງນີ້ ປີ1992. ປະທານ ໄກສອນ ເຄຍີ ໄປຢຽ້ ມຢາມປະເທດໄທໃນຖານະເປັນແຂກທາງການຂອງລດັ ຖະບານລາວ ແລະ ໄດ້ ເປິດຂວົ ມດິ ຕະພາບປະເທດໄທ - ລາວແຫຸ່ ງທາອດິ ທຸ່ ແີ ຂວງໜອງຄາຍ ທຸ່ ານປະທານ ໄກສອນ ໄດເ້ ສຍຊວີ ດິ ໄປກຸ່ ອນ. ທຸ່ ານ ໜຮູ ກັ ພູມສະຫວນັ ປະທານປະເທດຄນົ ຕຸ່ ມາຈຸ່ ງຶ ໄດມ້ າເຂາົ້ ຮຸ່ ວມພທິ ເີ ປີດມດິ ຕະພາບ. 20 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດເ້ ຖິງແກຸ່ ມລະນະກາໃນວນັ ທີ 21 ພະຈກິ 2000 ລວມອາຍໄດອ້ າຍ 90 ປີ. ພກັ ແລະ ລດັ ຖະບານລາວ ໄດຈ້ ດັ ງານຂນຶ້ ໃນວນັ ສະເຫຼມີ ສະຫຼອງໂດຍສະເພາະແມຸ່ ນ ຄອບຄວົ ຂອງທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໂດຍ ນາງ ທອງວນິ ພມົ ວຫິ ານ ຜູເ້ ປັນເມຍ ໄດຈ້ ດັ ພທິ ອີ ທດິ ສຸ່ ວນກສນົ ທຸ່ ບີ າ້ ນຂອງທຸ່ ານໃນວນັ ທີ 9 - 10 ທນັ ວາ 2000 ມກີ ານສວດປະລຕິ ະມງົ ຄນໃນຕອນເຊາົ້ , ໄດຖ້ ວາຍສງັ ຄະທານໃຫພ້ ຣະສງົ 9 ອງົ . ຈາກນນັ້ ພທິ ຂີ ອງ ລັດໄດຈ້ ດັ ຂນຶ້ ໃນວນັ 12 ເດອນທນັ ວາ. ໃນປັດຈ ບັນ ອດັ ຖິ ຂອງທຸ່ ານໄດໄ້ ປປະດິດສະຖານໄວຮ້ ຸ່ ວມກບັ ຜູນ້ າ ທຸ່ ານອຸ່ ນໆ ທຸ່ ສີ ສານແຫຸ່ ງຊາດຫຼກັ 24 ທຸ່ ເີ ມອງ ໄຊທານີ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ . ທຸ່ ານ ໄກສອນພົມວິຫານ ອາດດິ ປະທານ ປະເທດຜູທ້ ີລຸ່ ວງຫຼັບໄປແລວ້ ແລະ ເປັນທີເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຂອງ ປະຊາຊນົ ລາວເພາະໄດສ້ າ້ ງຄນປະໂຫຍດແກຸ່ ປະເທດລາວເປັນຈານວນຫວຼ ງຫຼາຍໂດຍເປັນຜູນ້ າໃນການປະຕວິ ດັ ຕຸ່ ຕາ້ ນ ການປົກຄອງຂອງຝຣຸ່ ງັ ແລະການປົກຄອງຂອງຈກັ ກະພດັ ອາເມລກິ າ ແລະ ປະ ກາດສາ້ ງຕງັ້ ສາທາລະນະລດັ ປະທປິ ະ ໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ 1975 ທຸ່ ມີ າ https://lo.wikipedia.org/wiki/ ໄກສອນພມົ ວຫິ ານ ບດົ ອຸ່ ານທີ 3: ທຸ່ ານຄຜູຍ້ ຸ່ ງິ ໃຫຍຸ່ ປະເທດຊາດຈາລກຶ ບນຄນ ສະບາຍດທີ ຸ່ ານທຸ່ ເີ ຄາົ ລບົ ວນັ ເສາົ ວນັ ທີ 6 ແລະ ວນັ ທີ 13 ທນັ ວາ 2014 ລາຍການສຸ່ ງົ ເສມີ ສນິ ລະປິນ ທຸ່ ອີ ອກອາກາດທາງລະບບົ AM ຄວາມຖຸ່ ີ 567 Khz, SW 6130 Khz ເວລາ 8:30-9:00 am ຈະໄດນ້ າສະເໜກີ ຸ່ ຽວກບັ ປະຫວດັ ການເຄຸ່ ອນໄຫວ ສຸ່ ວນໜອ້ ຍໜຸ່ ງຶ ຂອງ ທຸ່ ານ ປະທານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ເນຸ່ ອງໃນໂອກາດ ວນັ ເກດີ ຄບົ 94 ປີ (13 ທນັ ວາ 1920- 13 ທນັ ວາ 2014) ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ເລຂາທກິ ານໃຫຍຸ່ ຄະນະບລຫິ ານງານສູນກາງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ ຜູທ້ າ ອດິ ຕງັ້ ແຕຸ່ 22 ມນີ າ 1955 ເກດີ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 13 ທນັ ວາ 1920 ຢຸ່ ູບາ້ ນນາເຊງັ ເມອງຄນັ ທະບູລີ ປັດຈບນັ ແມຸ່ ນເມອງ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ ຫລງັ ຈາກສະຖາປະນາສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ໃນວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ ຄ.ສ 1975 ໂດຍ ທຸ່ ານ ປະທານ ສພານວງົ ເປັນປະທານປະເທດ ແລະ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ເປັນນາຍກົ ລດັ ຖະມນົ ຕຜີ ູທ້ າອດິ ແລະ ຕຸ່ ມາ ທຸ່ ານ ປະທານໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດເ້ ປັນປະທານປະເທດຈນົ ເສຍຊວີ ດິ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 21 ພະຈກິ ຄ.ສ 1992 21 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພົມວິຫານ ເປັນບດຂອງ ທາ້ ວລວ້ ນ ເຊຸ່ ິງເປັນລັດຖະກອນແປພາສາ ທຸ່ ີສານັກງານຜູ ້ ສາເລດັ ຣາຊະການຝຣຸ່ ງັ ປະຈາແຂວງສະຫວດັ ນະເຂດ ເປັນຄນົ ລາວເຊອ້ ສາຍຫວຽດນາມທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຮກັ ຫອມປະເທດ ຊາດ, ແມຸ່ ຊຸ່ ນາງ ດກົ ເຊຸ່ ງິ ເປັນຄນົ ລາວໂດຍກາເນດີ ທຸ່ ານໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ເກດີ ທຸ່ ບີ າ້ ນ ນາເຊງັ ເມອງຄນັ ທະບູລີ (ເມອງໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ) ແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ; ມນີ ອ້ ງສາວ 2 ຄນົ ຄ: ນາງສະຫວນັ ທອງ ແລະ ນາງແກວ້ ມະນ.ີ ຕອນທຸ່ ີ ທຸ່ ານໄກສອນ ມອີ າຍ 7 ປີ ເພຸ່ ນິ ໄດເ້ ຂາົ້ ໂຮງຮຽນປະຖມົ ພາສາລາວ ທຸ່ ບີ າ້ ນເໜອ (ປັດຈ ບນັ ແມຸ່ ນບາ້ ນໄຊຍະພູມ) ຕຸ່ ມາເຂາົ້ ໂຮງຮຽນປະຖມົ ພາສາຝຣຸ່ ງັ ທຸ່ ບີ າ້ ນໃຕ້ (ບາ້ ນທຸ່ າແຮຸ່ ) ເມຸ່ ອຮຽນຈບົ ຊນັ້ ປະຖມົ ເມຸ່ ອ ປີ ຄ.ສ 1934 ໄດເ້ ຂົາ້ ຮຽນ ທຸ່ ີໂຮງຮຽນ ວິທະຍາໄລໂປເຕັກໂຕຣາ (Lyceé du Protec torat) ທຸ່ ີ ຮຸ່ າໂນຍ້ ປະເທດຫວຽດນາມ ເມຸ່ ອຮຽນຈບົ ວທິ ະຍາໄລໃນປີ ຄ.ສ 1942 ໄດເ້ ສງັ ເຂາົ້ ຮຽນມະ ຫາວທິ ະຍາໄລ ໃນສາຂາວຊິ າ ການແພດ ຕາມຄາແນະນາຂອງພຸ່ ແຕຸ່ ເມຸ່ ອໄດຮ້ ຽນຍອ້ ນວຊິ າດຸ່ ງັ ກຸ່ າວບຸ່ ຖກກບັ ຄວາມມກັ ຂອງເພຸ່ ນິ ຈຸ່ ງຶ ໄດປ້ ຸ່ ຽນມາຮຽນ ວຊິ າກດົ ໝາຍແທນ. ການຮຽນວຊິ າກດົ ໝາຍ ເຮດັ ໃຫທ້ ຸ່ ານໄດຮ້ ຽນຮູກ້ ນົ ໄກການປົກຄອງແບບຫວົ ເມອງຂນ້ ຂອງຝຣຸ່ ງັ , ໄດຮ້ ຽນຮູ ້ ກຸ່ ຽວກັບຂະບວນການຕຸ່ ສູຂ້ ອງນັກຮຽນນັກສຶກສາ ທຸ່ ີຮັກຊາດຕາ້ ນລັດທິລຸ່ າເມອງນຶ້ . ໃນໄລຍະນັນ້ ຂະບວນ ການຫວຽດມນິ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ ກອມມູນດິ ອນິ ດູຈນີ ໂດຍປະທານ ໂຮຈມິ ນິ ທຸ່ ານໄກສອນ ໄດສ້ ກຶ ສາ ເອກະສານສຸ່ ງິ ພມິ ທຸ່ ເີ ປັນສຽງຂອງພກັ ກອມມູນດິ ອນິ ດູຈນີ ລວມທງັ ເອກະສານອຸ່ ນໆ ເຊຸ່ ນັ : ໜງັ ສທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ເຊຸ່ ງິ ໃນນນັ້ ລວມທງັ ມະຕຂິ ອງກອງປະຊມສາກນົ ກອມມູນດິ ປີ ຄ.ສ 1919 ແລະ ໜງັ ສອຸ່ ນໆ ກຸ່ ຽວກບັ ສະຫະພາບ ໂຊວຽດ. ດວ້ ຍເງຸ່ອນໄຂ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມທຸ່ ເີ ຕມັ ໄປດວ້ ຍບນັ ຍາກາດແຫຸ່ ງການຕຸ່ ສູຂ້ ອງຫວຽດມນິ ໄດສ້ ຸ່ ງົ ຜນົ ກະທບົ ໂດຍກງົ ຕຸ່ ແນວຄດິ ແລະ ເສນັ້ ທາງຊວີ ດິ ຂອງທຸ່ ານ. ທຸ່ ານເຄຍີ ມຄີ ວາມເຫນັ ວຸ່ າ: \" ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງຫວຽດ ມນິ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫເ້ ພຸ່ ນິ ເກດີ ແນວຄດິ ຮກັ ຊາດ ແລະ ຢາກໃຫປ້ ະເທດຊາດເປັນເອກະລາດມອີ ະທປິ ະໄຕ \" 22 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ປີ ຄ.ສ 1944 ທຸ່ ານໄກສອນໄດເ້ ຂາົ້ ເປັນສະມາຊກິ ຂອງສະມາຄມົ ໄວໜຸ່ ມກູຊ້ າດຫວຽດມນິ ທຸ່ ານໄດຮ້ ຸ່ ວມ ກດິ ຈະກາ ຂອງສະມາຄມົ ຢຸ່ າງຫວຼ ງຫຼາຍ ເຮດັ ໃຫທ້ ຸ່ ານໄດຮ້ ຽນຮູກ້ ານເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງຫວຽດມນິ ໄດເ້ ປັນຢຸ່ າງດ.ີ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ບຸ່ ພຽງແຕຸ່ ເປັນຄນົ ທຸ່ ຮີ ກັ ຊາດ ທຸ່ ມີ ສີ ະຕຕິ ຸ່ ນຕວົ ສູງເທຸ່ າົ ນນັ້ ແຕຸ່ ທຸ່ ານຍງັ ມແີ ນວຄດິ ປະຕວິ ດັ ອກີ ດວ້ ຍ. ຄ.ສ 1945 ສະພາບການຂອງໂລກໄດຜ້ ນັ ປຸ່ ຽນໄປຢຸ່ າງໄວວາ ແລະ ສຸ່ ງົ ຜນົ ກະທບົ ໂດຍກງົ ຕຸ່ ຊະຕາກາຂອງ ບນັ ດາປະຊາຊາດ ໃນແຫຼມອນິ ດູຈນີ , ຕນົ້ ເດອນ ມນີ າ ຄ.ສ 1945 ສູນກາງພກັ ກອມມູນດິ ອນິ ດຈູ ນີ ໄດຈ້ ດັ ກອງປະຊມຂຂນຶ້ ເພຸ່ ອກະກຽມເງຸ່ອນໄຂອນັ ຈາເປັນໃຫແ້ ກຸ່ ການລກຮຂ້ ນ້ ຍດຶ ອານາດການ ປົກຄອງຈາກພວກລຸ່ າເມອງຂນຶ້ ເພຸ່ ອນາເອາົ ເອກະລາດແຫຸ່ ງຊາດມາໃຫບ້ ນັ ດາປະເທດໃນອນິ ດຈູ ນີ . ໃນວນັ ທີ 9 ພດຶ ສະພາ ຄ.ສ 1945 ກອງທບັ ແດງໂຊວຽດ ໄດຮ້ ບັ ໄຊຊະນະກອງທບັ ຟາຊດິ ເຢຍລະມນັ ອນັ ໄດເ້ ຮັດໃຫ້ ເກດີ ມໂີ ອກາດອານວຍສາລັບການລກຮຶຂ້ ນຶ້ ຍດຶ ອານາດຂອງປະຊາຊົນໃນແຫຼມອີນດູຈນີ . ປະທານ ໄກສອນ ເວລານນັ້ ຫາກເດນີ ທາງຈາກຫວຽດນາມມາຮອດສະຫວນັ ນະເຂດ ແລະ ໄດເ້ ຄຸ່ ອນໄຫວທນັ ທໂີ ດຍເລຸ່ ມີ ຈາກ ການຄນົ້ ຫາຜູທ້ ຸ່ ຮີ ກັ ຊາດ ໃນຂະບວນການລາວອດິ ສະຫຼະ ທງັ ດາເນນີ ການປກລະດມົ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ຊາວໜຸ່ ມລາວ ແລະ ຫວຽດນາມຕຸ່ າງດາ້ ວ ເຂາົ້ ຮຸ່ ວມໃນຂະບວນການຕຸ່ ສູ ້ ຍດຶ ອານາດທຸ່ ສີ ະຫວນັ ນະເຂດ; ຕາມການບນັ ທກຶ ຂອງ ທຸ່ ານ ສີ ຊະນະ ສສີ ານ ເຊຸ່ ງິ ເປັນຜູໜ້ ຸ່ ຶງທຸ່ ີໄດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມໃນຂະບວນການນນັ້ ລະບໄວວ້ ຸ່ າ: \" ໃນຂະນະນນັ້ ສະຫາຍ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະຜູແ້ ທນແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ ໄດໄ້ ປຫາພວກຍຸ່ ປີ ຸ່ ນ ແລະ ທວງໃຫຍ້ ຸ່ ປີ ຸ່ ນມອບອານາດ ໃຫແ້ ກຸ່ ຄນົ ລາວ, ໃນທຸ່ ສີ ດໃນວນັ ທີ 31 ສງິ ຫາ ຄ.ສ 1945 ພວກຍຸ່ ປີ ຸ່ ນກໄດຍ້ ອມມອບປນ 120 ກະບອກ ພອ້ ມດວ້ ຍ ລກູ ປນຫຼາຍຫບີ ໃຫແ້ ກຸ່ ຊາວແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ; ກອງກາລງັ ປະກອບອາວດ ຂອງປະຊາຊນົ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ຕງັ້ ຂນຶ້ ທນັ ທີ ແລະ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ປະທານ ໄກສອນ ແລະ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກໄດພ້ າກນັ ອອກໄປບາ້ ນຕຸ່ າງໆເພຸ່ ອບອກໃຫບ້ ນັ ດາ ກາລງັ ປະກອບອາວດ \"ລາວອດິ ສະຫຼະ\" ເຂາົ້ ມາສະຫວນັ ນະເຂດ ເພຸ່ ອສມົ ທບົ ກບັ ກາລງັ ປະກອບອາວດປະຊາຊນົ ທຸ່ ີ ໄດຈ້ ດັ ຕງັ້ ຂນຶ້ ໄວກ້ ຸ່ ອນໜາ້ ນນັ້ ແລວ້ ໃຫເ້ ປັນກາລງັ ປະກອບອາວດອນັ ດຽວກນັ ພາຍຫຼງັ ທຸ່ ກີ ານຍດຶ ອານາດຮຽບຮອ້ ຍ ແລວ້ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ກໄດຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບພະແນກຖະແຫງຼ ຂຸ່ າວຂອງແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ\". 23 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ວນັ ທີ 9 ກນັ ຍາ 1945 ພວກທະຫານຝຣຸ່ ງັ ໄດເ້ ປີດບນັ້ ບກໂຈມຕເີ ຂາົ້ ຕວົ ເມອງ ຂອງແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ ພວກເຂາົ ໄດຖ້ ກຕອບໂຕຄ້ ນຢຸ່ າງແຂງແຮງຈາກກາລງັ ປະກອບອາວດປະຊາຊນົ , ຕນົ້ ເດອນຕລາ 1945 ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດເ້ ປັນເຈາົ້ ການ ໃນການເຄຸ່ ອນໄຫວປກລະດມົ ແລະ ຈດັ ຕງັ້ ມວນຊນົ ຊາວແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ ເກອບ 2.000 ຄນົ ແລະ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມພທິ ຕີ ອ້ ນຮບັ ທຸ່ ານ ປະທານ ສພາ ນວງົ ທຸ່ ໄີ ດເ້ ດນີ ທາງມາຈາກປະເທດຫວຽດນາມ ຜຸ່ ານແຂວງສະຫວນັ ນະເຂດ ເຊຸ່ ງິ ຈະເດນີ ທາງໄປນະຄອນຫລວງວຽງຈນັ ເພຸ່ ອເຂາົ້ ຮຸ່ ວມໃນຄະນະລດັ ຖະບານລາວ ອດິ ສະຫຼະ. ຮອດເດອນ ທນັ ວາ 1945 ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດອ້ ອກເດນີ ທາງຈາກສະຫວນັ ນະເຂດໄປຮຸ່ າໂນຍ້ ເພຸ່ ອເຕາົ້ ໂຮມເອາົ ຄນົ ລາວທຸ່ ີອາໄສຢຸ່ ູໃນຫວຽດນາມເຂາົ້ ຮຸ່ ວມການຕຸ່ ສູ,້ ຕອນທຸ່ ທີ ຸ່ ານຢຸ່ ູຮຸ່ າໂນຍ້ ນນັ້ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພົມວຫິ ານ ໄດເ້ ຮັດວຽກຢຸ່ ູທຸ່ ີສະຖານີວທິ ະຍກະຈາຍສຽງຫວຽດນາມ ພາກພາສາລາວ ເຮດັ ໜາ້ ທຸ່ ີຂຽນບດົ ຂຸ່ າວ ໂຄສະນາ, ຂຽນບດົ ວຈິ ານ, ແປຂຸ່ າວຈາກພາສາຫວຽດນາມ ແລະ ພາສາຝຣຸ່ ງັ ມາເປັນ ພາສາລາວ; ບາງເທຸ່ ອເພຸ່ ນິ ກໄດ້ ເປຸ່ ົາແຄນອອກທາງ ວທິ ະຍກະຈາຍສຽງນນັ້ ນາອກີ . ໃນລະຫວຸ່ າງເດອນມນີ າ ຫາ ເດອນທນັ ວາ 1946 ປະທານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມເຮດັ ວຽກໃນ ຄະນະຕດິ ຕຸ່ ລາວ-ຫວຽດນາມ ທຸ່ ຮີ ຸ່ າໂນຍ້ ອງົ ການນເີ້ ປັນອງົ ການທຸ່ ໄີ ດເ້ ຕາົ້ ໂຮມເອາົ ຄນົ ລາວທຸ່ ຢີ ຸ່ ູຮຸ່ າໂນຍ້ ແລະ ແຂວງ 24 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຕຸ່ າງໆຂອງ ຫວຽດນາມ ມາຮວມກນັ ເພຸ່ ອຈດັ ຕງັ້ ອງົ ການກູຊ້ າດຂອງລາວທຸ່ ຢີ ຸ່ ູຫວຽດນາມ. ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໃນຍກຕຸ່ ສູກ້ ບັ ພວກລຸ່ າເມອງຂນຶ້ ທງັ ແບບເກຸ່ າົ ແລະ ໃໝຸ່ ຮຸ່ ວມກບັ ຜູນ້ າທຸ່ ານອຸ່ ນໆ ໄດແ້ ກຸ່ ປະທານ ສພານວງົ , ທຸ່ ານ ໜູຮກັ ພູມສະຫວນັ , ທຸ່ ານ ຄາໄຕ ສພີ ນັ ດອນ. ໃນບນັ ດາຜູນ້ າເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ໄດຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບ ນາພາການຕຸ່ ສູ ້ ທາງດາ້ ນການທະຫານ ເຂາົ້ ໃນພາລະກດິ ປົດປຸ່ ອຍຊາດ ໂດຍໃຊຍ້ ດທະວທິ ີ \" ບວົ ບຸ່ ໃຫຊ້ າ້ ນາ້ ບຸ່ ໃຫຂ້ ຸ່ ນ ແຕຸ່ ໃຫຈ້ ບັ ປາໄດ້ \". ການສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ປະຊາຊນົ ລາວ ໂດຍທຸ່ ານເປັນເລຂາທກິ ານໃຫຍຸ່ ຜູທ້ າອດິ ຂອງພກັ ເຊຸ່ ງິ ເວລາ ນນັ້ ພກັ ດາເນນີ ການເຄຸ່ ອນໄຫວຢຸ່ າງປິດລບັ ໂດຍມແີ ນວລາວສາ້ ງຊາດເປັນຕວົ ແທນໃຫກ້ ບັ ພກັ ຈນົ ສາ ມາດປົດປຸ່ ອຍປະເທດຊາດໄດ້ ຢຸ່ າງສມົ ບູນ, ປະກາດສະຖາປະນາປະເທດລາວເປັນ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ 1975. ນບັ ແຕຸ່ ນນັ້ ມາພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຈຸ່ ງຶ ດາເນນີ ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງຕນົ ຢຸ່ າງເປີດເຜຍີ . ເວົາ້ ໄດວ້ ຸ່ າ ໃນພາລະກິດການຕຸ່ ສູ ້ ຫຼ ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕວິ ັດລາວ ທຸ່ ານ ໄກສອນ ພມົ ວຫິ ານ ຄຜູນ້ າທຸ່ ແີ ທຈ້ ງິ ຂອງພກັ , ທຸ່ ານໄດດ້ າລງົ ຕາແໜຸ່ ງເລຂາທກິ ານໃຫຍຸ່ ຂອງພກັ ນບັ ແຕຸ່ ວນັ ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ຈນົ ເຖງິ ມ ້ ສດທາ້ ຍໃນຊວີ ດິ ຂອງ, ທຸ່ ານ ທຸ່ ານ ໄກສອນພມົ ວຫິ ານ ໄດເ້ ຖງິ ແກຸ່ ມລະນະກາ ເມຸ່ ອວນັ ທີ 21 ພະຈກິ 1992. (ພາບຈາກອນິ ເຕເີ ນດັ ) 25 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບດົ ອຸ່ ານທີ 4: ໄປທຸ່ ຽວນາກນັ ບຸ່ ? ແບກໃຈໄປຖມິ້ ໄວວ້ ງັ ວຽງ 3 ມ ້ 2 ຄນ Hello ໝຸ່ ູເພຸ່ ອນຊຸ່ ວງນເີ້ ຫັນຫຼາຍຄນົ ຈຸ່ ມົ ວຸ່ າ ເຊງັ , ຄຽດຈາກວຽກການຮຽນ, ແຟນຖິມ້ , ອົກຫັກ, ໝຸ່ ູບຸ່ ຫຼນິ້ ນາ (ເອາົ້ ໆໆ! ງານດຣຸ່ າມຸ່ າກຸ່ ມາ 555) ຢຸ່ າເດ!ີ້ !! ເຂດນເີ້ ປັນເຂດງດົ ເລຸ່ ອງດຣຸ່ າມຸ່ າ ເພາະເປັນເຂດທຸ່ ມີ ແີ ຕຸ່ ຄວາມ ສະບາຍ ງດົ ເລຸ່ ອງວຽກ-ເລຸ່ ອງຮຽນ ໃຜທຸ່ ອີ ກົ ຮກັ ແຟນບຸ່ ຮກັ ກຸ່ ບຸ່ ຕອ້ ງເສາົ້ ເພາະຂວນັ ໃຈເຮາົ ຈະພາໄປທຸ່ ຽວທຸ່ ີ ເມອງວງັ ວຽງ ແຂວງວຽງຈນັ ເປັນດນິ ແດນສວຍງາມ ສະຖານທຸ່ ທີ ຸ່ ອງທຸ່ ຽວຍອດຮດິ ແລະ ສາຄນັ ຂອງປະເທດລາວ. ພາບມມູ ສູງ ເມອງວງັ ວຽງ ຫຼງັ ຈາກທຸ່ ເີ ມຸ່ ອຍຈາກການເຮດັ ວຽກ ຫຼ ການຮຽນອນັ ຕງຶ ຄຽດ ແຕຸ່ ບຸ່ ຢາກເດນີ ທາງໄກ, ບຸ່ ຢາກໃຊເ້ ວລາຫຼາຍມ,້ ຢາກທຸ່ ຽວທາມະຊາດ ແລະ ໂດດນາ້ ໄປພອ້ ມໃນເວລາດຽວກນັ ຂວນັ ໃຈ Travel ເລຍີ ຂເອາົ ໃຈໝຸ່ ເູ ພຸ່ ອນທຸ່ ກີ າລງັ ວາງ ແຜນທຸ່ ຈີ ະທຸ່ ຽວ ມຄີ ວາມຢາກໄປທຸ່ ຽວພກັ ໃຈ, ພກັ ກາຍ ແຕຸ່ ມວີ ນັ ພກັ ກຸ່ ດນັ ມແີ ບບຈາກດັ ເຫຼອເກນີ . ດຸ່ ງັ ນນັ້ . ແນະນາ ເລຍີ ວງັ ວຽງ ອອກເດນີ ທາງຕອນແລງວນັ ສກ ກບັ ມາຕອນແລງວນັ ອາທດິ ໃຊເ້ ວລາເດນີ ທາງດວ້ ຍລດົ ສຸ່ ວນຕວົ ປະມານ 2 ຊຸ່ ວົ ໂມງປາຍກຮອດແລວ້ ແຕຸ່ ຖາ້ ເປັນລດົ ໂດຍສານກເກນີ 3-4 ຊຸ່ ວົ ໂມງແນຸ່ ນອນ ແຖມມກີ ດິ ຈະກາຜະຈນົ ໄພ ແລະ ມແີ ຫຸ່ ງຼ ທຸ່ ອງຫາຼ ຍແຫຸ່ ງໃຫຫ້ ຼນິ້ ຈນົ ເທຸ່ ອອາດຈະລມມກ້ ບັ ພນ້ ໄດ໋…  ແຫຸ່ ຼງທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຖາ້ ປູຄາ 26 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

Trip ນີ້ ພວກເຮາົ ເດນີ ທາງດວ້ ຍລດົ ຕູທ້ ຸ່ ຄີ ວິ ລດົ ສາຍເໜອ, ຂນຶ້ ລດົ ຕງັ້ ແຕຸ່ ເວລາ 8 ໂມງເຊາົ້ ຮອດວງັ ວຽງກ ປະມານ 11 ໂມງປາຍ ເປົ້າໝາຍທາອດິ ຄຕອ້ ງຫາທຸ່ ພີ ກັ ເພຸ່ ອໂຍນເປໜ້ ກັ ໆເທງິ ບຸ່ າລງົ ເຊຸ່ ງິ ທຸ່ ພີ ກັ ຢຸ່ ູວງັ ວຽງນນັ້ ຖາ້ ບຸ່ ແມຸ່ ນ High-season ຫຼ ຍາມເທດສະການກບຸ່ ຕອ້ ງຈອງກຸ່ ອນລຸ່ ວງໜ້າກໄດ້ ຍຸ່ າງເລາະຫາທຸ່ ີພັກດີໆແຄມນາ້ ຊອງ, ບນັ ຍາກາດດໆີ ມໃີ ຫເ້ ລອກຫຼາກຫຼາຍ, ບຸ່ ວຸ່ າຈະເປັນໂຮງແຮມລະດບັ 5 ດາວ, ບາ້ ນພກັ ບງັ ກະໂລ ຕະຫຼອດຮອດ Hostel. ແຕຸ່ Trip ນພີ້ ວກເຮາົ ເລອກທຸ່ ີຈະພກັ ທຸ່ ີຈາປາລາວບງັ ກະໂລ ຄນລະ 150,000 ກີບ ເຊຸ່ ງິ ເປັນບງັ ກະໂລ ບນັ ຍາກາດຊວິ ໆ ວວິ ງາມໆແຄມແມຸ່ ນາ້ ຊອງ ພອ້ ມກບັ ເຈາົ້ ຂອງສດແນວແຖມເປັນກນັ ເອງອີກ. ຫຼງັ ຈາກອາບນາ້ ພກັ ຜຸ່ ອນຊຸ່ ນຊມົ ກບັ ບນັ ຍາກາດຂອງບງັ ກະໂລແລວ້ ພຕາເວນັ ຕກົ ບຸ່ າຍກໄດເ້ ວລາເລາະຖຸ່ າຍຮູບເບາົ ໆ ເຮາົ ເລອກເຊຸ່ າົ ລດົ ຖີບຄນົ ລະ 10,000 ກບີ ຂຸ່ ໄີ ປຖາ້ ຈງັ ທຸ່ ມີ ຂີ ວົ ສສີ ມົ້ ທຸ່ ພີ ວກເຮາົ ຮອ້ ງ Golden Gate ປະເທດລາວ ຫຼງັ ຈາກກບັ ຈາກຖາ້ ຈງັ ກຄຸ່ າພດີ ເລຍີ ຂຸ່ ລີ ດົ ຖີບເລາະເມອງຫາຊໂ້ ຣຕີ ອາຫານຍອດນຍິ ມົ ຂອງວງັ ວຽງໃນຍາມຄຸ່ າຄນແລວ້ ກກບັ ທຸ່ ີ ພກັ . ຮຸ່ າງກາຍຮູສ້ ກຶ ໄດຮ້ ບັ ສານພດິ ເຊຸ່ ງິ ເປັນຜນົ ມາຈາກອາຫານການກນິ ຫຼ ມນົ ລະພາວະຕຸ່ າງໆອອ້ ມຕວົ ເຮາົ , ເຊຸ່ ງິ ແຟນໆຮູບ້ ຸ່ ວຸ່ າ ການກນິ ອາຫານມນັ ກຸ່ ສາມາດລາ້ ງພດິ ທຸ່ ຢີ ຸ່ ູຮຸ່ າງກາຍເຮາົ ໄດເ້ ຊຸ່ ນັ ດຽວກນັ ນອກຈາກຈະລາ້ ງສານພດິ ແລວ້ ຍງັ ມອີ ກີ ໜຸ່ ງຶ ຄນປະໂຫຍດດໆີ ເພາະອາຫານຈາພວກນສີ້ າມາດເຜາົ ຜານໄຂມນັ ທຸ່ ສີ ະສມົ ໃນຮຸ່ າງກາຍອກີ ດວ້ ຍ ມາເບຸ່ ງິ ກນັ ມຫີ ຍງັ ແດຸ່ ?. - ໝາກນາວ, ເປອກໝາກນາວ ມສີ ານທຸ່ ຊີ ຸ່ ວຍກະຕນ້ ການເຜາົ ຜານຂອງຮຸ່ າງ ກາຍ ແລະ ກະຕນ້ ການໄຫຼວຽນ ຂອງເລອດ ພຽງແຕຸ່ ດມົ ກຸ່ ນິ ກສາມາດບນັ ເທາົ ອາການວນິ ຫວົ ປວດຮາກ. - ຫອມຫວົ ໃຫຸ່ ຍ ເນຸ່ ອງຈາກຫອມຫວົ ໃຫຸ່ ຍມວີ ຕິ າມນິ ບີ 1 ຊຸ່ ງຶ ຊຸ່ ວຍໃນການເຜາົ ຜານອາຫານ ແລະ ຍງັ ຊຸ່ ວຍຂບັ ສານພດິ ໃນຮຸ່ າງກາຍອອກມາທາງປັດສາວະອກີ ດວ້ ຍ. - ນາ້ ສມົ້ ສາຍຊູ ມຄີ ນປະໂຫຍດຊຸ່ ວຍຫດຼ Cholesterol ທຸ່ ບີ ຸ່ ດີ ແລະ ຍງັ ຊຸ່ ວຍເພຸ່ ມີ ປະລມິ ານ Cholesterol ທຸ່ ດີ ໃີ ຫຮ້ ຸ່ າງກາຍ. ນອກຈາກນຍີ້ ງັ ກະຕນ້ ການເຜາົ ຜານໃນລະບບົ ຮຸ່ າງກາຍ. - ຂງິ ຊຸ່ ວຍໃຫຮ້ ຸ່ າງກາຍອບົ ອຸ່ ນ, ຂບັ ເຫຸ່ ອ, ຊຸ່ ວຍປັບອນຫະພູມໃນຮຸ່ າງກາຍ, ຊຸ່ ວຍເຜາົ ຜານໄຂມນັ ແລະ ນາ້ ຕານ ໃນຮຸ່ າງກາຍ, ເພຸ່ ມີ ການເຜາົ ຜານໄຂມນັ ໃນຮຸ່ າງກາຍ ຄວນດຸ່ ມນາ້ ຂງິ ຫຼຶ ນາມາເປັນສຸ່ ວນປະກອບຂອງອາຫານ ເປັນປະຈາ. - ກະທຽມ ນອກຈາກຊຸ່ ວຍໃນການຂບັ ໄລຸ່ ສານພດິ ແລະ ເສມີ ສາ້ ງພູມຄມ້ ກນັ ໃນຮຸ່ າງກາຍແລວ້ ກະ ທຽມຍງັ ຊຸ່ ວຍກະຕນ້ ການເຜາົ ຜານໄຂມນັ ແລະ ທາດນາ້ ຕານໃນຮຸ່ າງກາຍ ຊຸ່ ວຍໃນການດູດຊມຶ ທາດເຫຼກັ . 27 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

- ໝາກເລຸ່ ນັ ເປັນຜກັ ທຸ່ ມີ ໄີ ຂມນັ ຕຸ່ າ, ເສນັ້ ໃຍອາຫານສູງ, ກນິ ແລວ້ ຮູສ້ ກຶ ອຸ່ ມິ ໄວ, ເຮດັ ໃຫກ້ ນິ ອາຫານໄດໜ້ ອ້ ຍ ລງົ ເໝາະສາລບັ ຄນົ ທຸ່ ຕີ ອ້ ງການຫຼດນາ້ ໜກັ , ມແີ ຮຸ່ ທາດຕຸ່ າງໆຫຼາກຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະວຕິ າມນິ ຊີ ແລະ ແຮຸ່ ທາດທຸ່ ຊີ ຸ່ ວຍຫຼດລະດບັ ສານ Triglyceride (ເຊຸ່ ງິ ສານນຖີ້ າ້ ມໃີ ນເລອດຫາຼ ຍຈະເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ອນັ ຕະລາຍ)  ແຫຸ່ ງຼ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວພູຜາເງນິ ເຊາົ້ ມທ້ ຸ່ ສີ ອງ ພວກເຮາົ ຟາ້ ວຕຸ່ ນແຕຸ່ ເຊາົ້ ຕອ້ ງຫາເຊຸ່ າົ ລດົ ຈກັ ເພຸ່ ອໄປ “ຜາເງນິ ” ເປັນອກີ ຈດຊມົ ວວິ ໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ຍີ ງັ ມີ ຄນົ ຮູຈ້ ກັ ໜອ້ ຍ ເຊຸ່ ງິ ໄປທາງດຽວກບັ ຖາ້ ປູຄາ (Blue-lagoon) ກຸ່ ອນຈະຮອດຖາ້ ປູຄາປະມານ 2 ກມ. ສງັ ເກດງຸ່າຍໆ ປາ້ ຍໂຮງຮຽນປະຖມົ ໂພນເງນິ ເບອ້ ງຂວາມໃຫເ້ ຂາົ້ ໄປໂລດ ແລະ ຈະມຄີ ນົ ເຝົາ້ ປະຕູເກບັ ຄຸ່ າຂນຶ້ 5,000 ກບີ /ຄນົ (ຕຸ່ າງປະເທດ 10,000 ກບີ ) ໃຊເ້ ວລາຂນຶ້ ບຸ່ ຮອດຊຸ່ ວົ ໂມງກຮອດແລວ້ , ອາດຈະເມຸ່ ອຍແດຸ່ ແຕຸ່ ຂບອກວຸ່ າມນັ ຄມ້ ຄຸ່ າ ສດໆ ວວິ ຢຸ່ ູທາງດາ້ ນເທງິ ແນມເຫນັ ພູສະຫຼບັ ຊບັ ຊອ້ ນສດລູກຫູລູກຕາ ແນມເຫນັ ທຸ່ ງົ ນາ ແລະ ເຮອນຂອງຄນົ ໄກໆງາມ ດ,ີ ຖາ້ ມາຍາມໜາວ ຕອນເຊາົ້ ຈະມທີ ະເລໝອກນາ. ຖາ້ ມາວງັ ວຽງແນະນາເລຍີ ວຸ່ າຕອ້ ງມາຜາເງນິ ໃຫໄ້ ດເ້ ດແີ້ ຟນໆ. ຫງຼັ ຈາກກບັ ລງົ ມາກຸ່ ໄປຕຸ່ Blue-lagoon ເພຸ່ ອຈະໂດດນາ້ ໃຫສ້ ະໃຈແກເ້ ມຸ່ ອຍແດຸ່ . ແຕຸ່ ສະຖານະການຄວາມ ເປັນຈງິ ພດັ ກງົ ກບັ ຂາ້ ມ ເພາະກາຍເປັນໂອບປາ້ (ອາ້ ຍບຸ່ າວເກາົ ຫ)ຼີ Blue-lagoon ເລຍີ 555. ສະຫຼບໝດົ ອາລມົ ຢາກ 28 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຫຼນິ້ ນາ້ ແຕຸ່ ຢາກເປັນ paparazzi ແອບຖຸ່ າຍແທນ 555 (ພຸ່ ຊີ າຍຍຍຍຍຍ) ແນະ ນາຖາ້ ໃຜຢາກໂດດນາ້ ຢຸ່ ູ ແບບອນິ ດຜີ້ ູດ້ ຽວໃຫມ້ າກຸ່ ອນ 10 ໂມງເຊາົ້ ຮບັ ຮອງວຸ່ ານາ້ ເປັນສີ Blue ສມົ ຊຸ່ ແນຸ່ ນອນ. ພາໄປຂນຶ້ ຖາ້ ປູຄາແທນເຊຸ່ ງິ ຖາ້ ກຢຸ່ ູບຸ່ ອນດຽວກນັ ໃຊເ້ ວລາຍຸ່ າງຂນຶ້ ປະມານ 10-15 ນາທກີ ຮອດແລວ້ , ພາຍ ໃນຖາ້ ຈະເປັນໂຖງສູງ ແລະ ມພີ ະພດທະຮູບຢຸ່ ູກາງຖາ້ ໄວໃ້ ຫເ້ ຮາົ ໄດສ້ ກັ ກາລະເພຸ່ ອເປັນສຣິ ມິ ງຄນ, ຢຸ່ ູຖາ້ ປູຄາເພຸ່ ນິ ຍງັ ມບີ ລກິ ານ ໂຫນສະລງິ ນາອກີ . ເຊຸ່ ງິ ເປັນທຸ່ ນີ ຍິ ມົ ຫາຼ ຍຂອງນກັ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຕຸ່ າງປະເທດ ໂຫນໄປໂຫນມາ ໃຜທຸ່ ມີ ກັ ຄວາມ ທາ້ ທາຍເອາົ ຕວົ ເອງໄປແຂວນໄວກ້ ບັ ເສນັ້ ສະລງິ ຂເຊນີ ເດ.ີ້ ກບັ ມາສຸ່ ູຕວົ ເມອງອກີ ເທຸ່ ອໜຸ່ ງຶ ເພຸ່ ອຫາອາຫານທຸ່ ຽວກນິ ເຮາົ ເລອກຢຸ່ ອນຂາທຸ່ ຕີ ູບແຄມນາ້ ຊອງ ກບັ ຕາໝາກຫຸ່ ງປີງ້ ໄກຸ່ ອາຫານຂອ້ ນຂາ້ ງແພງ ແຕຸ່ ບນັ ຍາກາດແຄມນາ້ ຊອງແພງກວຸ່ າ ນຸ່ ງັ ເບຸ່ ງິ ບນັ ດາໂອບປາ້ ພາຍເຮອຄາຍກັ (Kayak) ກາຍມາ ແລະ ຝຣຸ່ ງັ ໄຫມຼ າພອ້ ມກງົ ເບງັ ແບບຊວິ ໆດີ 555.  ແຫຸ່ ງຼ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຕາມສາຍນາ້ ຊອງ ຫງຼັ ຈາກກນິ ເຂາົ້ ແລວ້ ພວກເຮາົ ເລອກທຸ່ ຈີ ະພາຍເຮອຄາຍກັ ເພຸ່ ອລຸ່ ອງຫຼນິ້ ຕາມນາ້ ຊອງ ເປັນກດິ ຈະກາຍອດຮດິ ຂອງເມອງວງັ ວຽງເລຍີ ກວຸ່ າໄດ້ ນອກຈາກເຮອຄາຍກັ ແລວ້ ກຍງັ ມກີ ງົ ເບງັ ແລະ ເຮອຈກັ ໄວໃ້ ຫບ້ ລກິ ານອກີ ດວ້ ຍ. ເຊຸ່ ງິ ສາມາດຍຸ່ າງເລາະເຊຸ່ າົ ເຮອຄາຍກັ ໄດງ້ ຸ່າຍດາຍ ເພາະແນມໄປທາງໃດກເຫນັ ບລສິ ດັ ທວົ ເຕມັ ເມອງໄປໝດົ ຫຼງັ ຈາກຕກົ ລງົ ລາຄາກນັ ແລວ້ ກໄດເ້ ວລາເດນີ ທາງໄປຈດປຸ່ ອຍເຮອ ເຊຸ່ ງິ ໄກຈາກຕວົ ເມອງປະມານ 5-6 ກມ 29 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ລຸ່ ອງເຮອຕາມສາຍນາ້ ຊອງ ຫຼງັ ຈາກເມຸ່ ອຍຈາກການພາຍເຮອແລວ້ ພວກເຮາົ ກຂບັ ລດົ ຈກັ ມາກນິ ນາ້ ເຢັນໆທຸ່ ີ Organic farm ເຊຸ່ ງິ ເປັນ ຟາມ ແລະ ຮາ້ ນອາຫານປອດສານພດິ ເມນທູ ຸ່ ແີ ນະນາຢຸ່ ູຮາ້ ນນຕີ້ ອ້ ງແມຸ່ ນເມນນູ ເີ້ ລຍີ ປຸ່ ັນນາ້ ໝາກມອນ ຫຼ ມອນເບຣີ ຸ່ ີ (Mulberry) ທຸ່ ລີ ດົ ຊາດຄາ້ ຍໆຄກບັ ປຸ່ ັນສະຕເບຣີ ຸ່ ີ. ນອກຈາກນນັ້ ເພຸ່ ນິ ຍງັ ລຽ້ ງແບເ້ ພຸ່ ອເອາົ ນມົ ມາເຮດັ Cheese ແບບ Home made ນາອກີ .  ຮາ້ ນອາຫານປອດສານພດິ ວງັ ວຽງຖເປັນເມອງທຸ່ ີ Chill ທຸ່ ສີ ດເທຸ່ າົ ທຸ່ ເີ ຄຍີ ໄປມາ ທກຄນົ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ຊາ້ ໆນຸ່ ງັ ກງົ ເບງັ ດຸ່ ມເບຍເບາົ ໆລຸ່ ອງແມຸ່ ນາ້ ຊອງ, ພາຍເຮອຄາຍກັ , ໂດດນາ້ ທຸ່ ີ Blue lagoon, ຂບັ ລດົ ເລາະເມອງ, ຂນຶ້ Blue lagoon, ນອນບງັ ກະໂລວວິ ຕດິ ພູ… ແລະ ນອກຈາກຈະມກີ ດິ ຈະກາຫຼາຍໆຢຸ່ າງທຸ່ ມີ ຸ່ ວນ ແລະ ຄວາມຊວິ ແລວ້ ທຸ່ ສີ າ ຄນັ ຄ ຍງັ ມອີ າກາດດໆີ ວວິ ງາມໆ ແລະ ພູຫນີ ປູນທຸ່ ສີ ະຫຼບັ ຊບັ ຊອ້ ນ. ເປັນເມອງທຸ່ ຢີ າກໃຫມ້ າລອງຈກັ ເທຸ່ ອແລວ້ ຈະຕອ້ ງຕດິ ໃຈຢາກມາອກີ ເທຸ່ ອທຸ່ ສີ ອງ ຢຸ່ າງແນຸ່ ນອນ. (ຂມ້ ນູ ແລະ ຮູບພາບຈາກ: ວາລະສານຂວນັ ໃຈ Facebook845Whats App TwitterShare845Related Articles)  ບດົ ອຸ່ ານທີ 5: 1. ຂງີ ຊຸ່ ວຍຫຼດຜຸ່ ອນອາການວນິ ຫວົ ປວດຮາກ: ອນັ ເນຸ່ ອງມາຈາກຫລາຍສາເຫດໄດ້ ເປັນຕນົ້ ຄ: 30 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

- ສາລບັ ຄນົ ປຸ່ ວຍມະເຮງັ ທຸ່ ຢີ ຸ່ ູໃນລະຫວຸ່ າງການປຸ່ ິນປົວໂດຍໃຊເ້ ຄມບີ າບດັ ນນັ້ ການຫຍາ້ ຂງີ ສດົ ຫຼ ດຸ່ ມຊາຂງີ ຈະຊຸ່ ວຍໃຫຫ້ ດຼ ອາການວນິ ຫວົ ປວດຮາກຫງຼັ ຈາກການບາບດັ ໄດ.້ - ອາການວນິ ຫົວໃນຕອນເຊົາ້ ຂອງແມຸ່ ຍງິ ຖພາ ໃຫອ້ ົມເຂົາ້ ໜົມລົດຊາດຂີງເພຸ່ ອຫຼດຜຸ່ ອນອາການວນິ ຫົວ ປວດຮາກ. - ຫາກເປັນກລະນເີ ມາົ ລດົ , ເມາົ ເຮອ, ເມາົ ເຮອບນິ ຂງີ ຖກໃຊເ້ ພຸ່ ອຫຼດຜຸ່ ອນອາການວນິ ຫວົ ປວດຮາກມາເປັນ ເວລາດນົ . ວຽກງານວໄິ ຈຫຼວງຫຼາຍໄດເ້ ປີດເຜຍີ ວຸ່ າ ຂງີ ມປີ ະໂຫຍດໃນການປຸ່ ິນປົວອາການທຽບເທຸ່ າົ ກບັ ຢາທຸ່ ໄີ ດຈ້ າກ ທຸ່ ານໝ. 2. ຂງີ ຊຸ່ ວຍຫຼດອາການເຈບັ ປວດ ການສກຶ ສາພບົ ວຸ່ າການກນິ ຂງີ ທກມຊ້ ຸ່ ວຍຫຼດຜຸ່ ອນອາການປວດກາ້ ມຊນີ້ ທຸ່ ເີ ກດີ ຈາກການອອກກາລງັ ກາຍໄດ້ 25%. ວຽກງານວໄິ ຈອກີ ໜຸ່ ງຶ ເທຸ່ ອທຸ່ ສີ ກຶ ສາກບັ ຜູທ້ ຸ່ ຝີ ຶກການອອກກາລງັ ກາຍຂສ້ ອກ ພບົ ວຸ່ າ ການກນິ ຂງີ 2 ກຣາມເປັນ ເວລາ 11 ມ ້ ຊຸ່ ວຍຫຼດຄວາມເຈບັ ປວດຂອງກາ້ ມຊນີ້ ໄດຫ້ ຼາຍ, ຄນປະໂຫຍດຂອງຂງີ ໃນການຫຼດອາການເຈບັ ປວດນນັ້ ຈະເພຸ່ ມີ ຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆ ຕາມໄລຍະເວລາທຸ່ ກີ ນິ . ນອກ ຈາກນ,ີ້ ຂງີ ຍງັ ມສີ ບັ ພະຄນຊຸ່ ວຍແກອ້ າການປວດເກງັ ລະຫຸ່ ວາງ ເປັນປະຈາເດອນ ຫຼ ອາການອຸ່ ນໆຈາກການເປັນປະຈາເດອນໄດ.້ ໃນການສກຶ ສາພບົ ວຸ່ າ ອາການເຈບັ ທອ້ ງນອ້ ຍໃນ ແມຸ່ ຍງິ ເຖງິ 83% ທຸ່ ກີ ນິ ແຄບັ ຊູນຂງີ ມອີ າການໄຄຂນຶ້ , ຂະນະທຸ່ ມີ ພີ ຽງ 47% ຂອງຜູທ້ ຸ່ ກີ ນິ ຢາຫຼວງໃນການທດົ ລອງທຸ່ ີ ມອີ າການໄຄຂນຶ້ . 3. ຂງີ ຊຸ່ ວຍໃນເລຸ່ ອງກະດກູ ເສຸ່ ອມ ຂງີ ມສີ ບັ ພະຄນຕາ້ ນອາການອກັ ເສບ ຈຸ່ ງຶ ສາມາດຈດັ ການກບັ ອາການພະຍາດກະດູກເສຸ່ ອມ ເຊຸ່ ງິ ເປັນບນັ ຫາ ສຂະພາບທຸ່ ພີ ບົ ໄດຫ້ ຼາຍ. ພະຍາດກະດູກເສຸ່ ອມເປັນອາການທາງລະບບົ ກາ້ ມຊນີ້ ແລະ ກະດູກທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ການ ເສຸ່ ອມສະພາບຂອງຂຕ້ ຸ່ ຂອງຮຸ່ າງກາຍ. ຄນົ ປຸ່ ວຍທຸ່ ເີ ປັນພະຍາດກະດູກເສຸ່ ອມຈະມອີ າການປວດຂ້ ແລະ ຂຝ້ ດ, ການ ກນິ ສານສະກດັ ຈາກຂງີ ຈະຊຸ່ ວຍຫຼດອາການປວດ ແລະ ຈາກດັ ການໃຊຢ້ າແກປ້ ວດຂອງຄນົ ປຸ່ ວຍໄດ.້ ນອກຈາກນ,ີ້ ການກນິ ຢາທຸ່ ມີ ສີ ຸ່ ວນປະສມົ ຂອງຂງີ ແລະ ນາ້ ມນັ ງາ ກຊຸ່ ວຍຫຼດອາການປວດ ແລະ ຂຝ້ ດໃນຄນົ ປຸ່ ວຍພະຍາດກະດູກ ເສຸ່ ອມໄດນ້ າ. 4. ຂງີ ຊຸ່ ວຍຫຼດອາການກຸ່ ຽວກບັ ລະບບົ ຍຸ່ ອຍອາຫານ 31 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຂງີ ຊຸ່ ວຍຫຼດອາການຂອງຄນົ ທຸ່ ມີ ບີ ນັ ຫາອາຫານບຸ່ ຍຸ່ ອຍຊາ້ ເຮອ້ ທຸ່ ເີ ກດີ ຈາກອາຫານຕກົ ຄາ້ ງໃນກະເພາະ ແລະ ຖກໄລຸ່ ອອກຊາ້ ໂດຍຂງີ ຊຸ່ ວຍຂະບວນການໄລຸ່ ອາຫານອອກຈາກກະເພາະອາຫານ, ຊຸ່ ວຍຫຼດອາການຍຸ່ ງທອ້ ງ ຫຼ ເຈບັ ທອ້ ງໄດ.້ ຈຸ່ ງຶ ຫຼດອາການລະຄາຍເຄອງລະບບົ ຍຸ່ ອຍອາຫານ ແລະ ກະຕນ້ ການຜະລດິ ນາ້ ລາຍ ແລະ ນາ້ ບີ ທງັ ຍງັ ຄວບຄມການຫດົ ເກງັ ຂອງລາໄສ້ ແລະ ການເຄຸ່ ອນທຸ່ ຂີ ອງອາຫານໃນລາໄສ.້ ນອກຈາກນ,ີ້ ຂງີ ຍງັ ຊຸ່ ວຍຂາ້ ເຊອ້ ແບກັ ທເີ ຣຍທຸ່ ເີ ປັນສາເຫດຂອງອາການຖອກທອ້ ງໄດ.້ 5. ຂງີ ຊຸ່ ວຍປອ້ ງກນັ ໄຂຫ້ ວດັ ການໃຊຂ້ ງີ ຊຸ່ ວຍຂດັ ຂວາງໄວຣັສໄຣໂນ (rhinovirus) ເຊຸ່ ງິ ເປັນສາເຫດຂອງໄຂຫ້ ວດັ . ວທິ ກີ ານເຮດັ ໃຫ້ ຮຸ່ າງກາຍອບົ ອຸ່ ນໃນຍາມໜາວ ຫຼ ໃນຍາມອາກາດເຢັນກແມຸ່ ນການດຸ່ ມຊາຂງີ ອຸ່ ນໆ ຊຸ່ ວຍໄລຸ່ ເຫຸ່ ອ ຈຸ່ ງຶ ຮກັ ສາຮຸ່ າງກາຍໃຫ້ ອຸ່ ນ ແລະ ປອ້ ງກນັ ໄຂຫ້ ວດັ ໄດ.້  ບດົ ອຸ່ ານທີ 6: ຫອ້ ງສະໝດ ການເຂາົ້ ເຖິງຂມ້ ູນຂຸ່ າວສານ ເປັນພາກສຸ່ ວນສາຄນັ ໃນຂະບວນການສກຶ ສາຮຸ່ າຮຽນຂອງນກັ ສກຶ ສາ. ທາງ ວທິ ະຍາໄລໄດພ້ ະຍາມໃນການຊອກຫາ ແລະ ຈດັ ເກບັ ເອກະສານ ແລະ ປຶມ້ ຕຸ່ າງໆທຸ່ ມີ ນັ ກຸ່ ຽວຂອ້ ງໄວໃ້ ນຫອ້ ງສະໝດ ເພຸ່ ອໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາໄດສ້ ກຶ ສາ ແລະ ນາໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການຄນົ້ ຄວາ້ ຮຸ່ າຮຽນເອກະສານ, ປຶມ້ ທຸ່ ຢີ ຸ່ ູໃນຫອ້ ງສະໝດສຸ່ ວນໃ ຫຍຸ່ ຈະມເີ ປັນພາສາລາວ ແລະ ອກີ ບາງສຸ່ ວນຈະເປັນພາສາໄທ ແລະ ພາສາອງັ ກດິ . ການຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນຈາກຫອ້ ງສະມດ 32 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ການຊຸ່ ວຍເຫອຼ ແລະ ການໃຫບ້ ລກິ ານຂອງຜູຮ້ ບັ ພຊິ ອບຫອ້ ງສະໝດ ນອກນຍີ້ ງັ ມຄີ ອມພວິ ເຕີ ທຸ່ ມີ ອີ ນິ ເຕເີ ນດັ ເພຸ່ ອບລກິ ານໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາໄດຊ້ ອກຫາຂມ້ ູນທາງອອນລາຍອກີ . ເອກະສານ ແລະ ປຶ້ມທຸ່ ີມໃີ ນຫອ້ ງສະໝດປະກອບມີ ເອກະສານເນອ້ ໃນດາ້ ນວຊິ າການ, ບດົ ລາຍງານຈບົ ຊນັ້ ຂອງ ນກັ ສກຶ ສາລນ້ ຜຸ່ ານມາ, ປຶມ້ ຄຸ່ ູມຫຼກັ ສູດຂອງແຕຸ່ ລະສາຂາວຊິ າ, ປຶມ້ ແລະ ອປະກອນການຮຽນພາສາອງັ ກດິ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ, ວດັ ຈະນານກມົ , ປຶ້ມຮຽນຄອມພວິ ເຕ,ີ ຄຸ່ ູມການດາເນນີ ທລະກດິ , ປຶ້ມຄວາມຮູທ້ ຸ່ ວົ ໄປ ເຊຸ່ ນັ : ປະຫວດັ ສາດ ແລະ ວດັ ທະນະທາລາວ, ນະໂຍບາຍ ແລະ ກດົ ໝາຍ, ແຜນຍດທະຍາດການພດັ ທະນາຂອງລດັ ທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ວຽກ ງານກະສກິ າ ລວມທງັ ເລຸ່ ອງກຸ່ ຽວກບັ ສຸ່ ງິ ແວດລອ້ ມ, ການຄາ້ , ເສດຖະກດິ ແລະ ອຸ່ ນໆ.  ເ ວ ລ າ ເ ປີ ດ ບ ລິ ກ າ ນ ຫ້ ອ ງ ສ ະ ມ ດ : ຈັ ນ – ສ ກ 8.30 ເຖິ ງ 11.30 ແ ລ ະ 13.30 ເຖິ ງ 16.30 ອງັ ຄານ, ພດ ແລະ ພະຫດັ : 19:00 ເຖງິ 21:00  ຂະແໜງທຸ່ ປີ ຶກສາ ແລະ ແນະນາອາຊບີ ນກັ ສກຶ ສາ (CCU) ຂະແໜງທຸ່ ປີ ຶກສາ ແລະ ແນະນາອາຊບີ ນກັ ສກຶ ສາແມຸ່ ນໄດສ້ ກຍູຊ້ ຸ່ ວຍເຫຼອນກັ ສກຶ ສາໃນຊຸ່ ວງໄລ ຍະຈາກການເປັນນກັ ສກຶ ສາ ແລະ ກາ້ ວໄປປະກອບອາຊບີ ວຽກງານ. ທມີ ງານຂອງຂະແໜງດຸ່ ງັ ກຸ່ າວແມຸ່ ນພອ້ ມສະເໝີ ທຸ່ ຈີ ະໃຫຄ້ າປຶກສາ ແນະນາເພຸ່ ອໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາເຂາົ້ ໃຈເສນັ້ ທາງຕຸ່ າງໆໃນການປະກອບອາຊບີ ກບັ ພາກລດັ ແລະ ເອກະ ຊນົ ຫຼ ການເຮດັ ທລະກດິ ເປັນຂອງຕນົ ເອງ ໂດຍບໄດເ້ ສຍຄຸ່ າ. ເປົ້າໝາຍແມຸ່ ນເພຸ່ ອຢາກຊຸ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຮູທ້ າງ 33 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ເລອກຕຸ່ າງໆໃນການປະກອບອາຊບີ ໃນອະນາຄດົ . ທມີ ງານນີ້ ຍງັ ໄດຈ້ ດັ ຫຼກັ້ ສູດຝຶກອບົ ຮມົ ພເິ ສດໄລຍະສນັ້ ແລະ ຈດັ ງານຕຸ່ າງໆທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ການຈາ້ ງງານ. ການຕອ້ ນຮບັ ຂອງຄະນະຫອ້ ງສະມດູ ການໃຫຄ້ າແນະນາຂອງຜູ ້ ຮບັ ຜດິ ຊອບ 34 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

 ການບລກິ ານປະກອບມ:ີ  ການໃຫຄ້ າປຶກສາກຸ່ ຽວກບັ ອາຊບີ ສຸ່ ວນຕວົ : ກວດ ແລະ ໃຫຄ້ າແນະນາກຸ່ ຽວກບັ ເອກະສານຮບັ ສະໝກັ ງານຂອງນກັ ສກຶ ສາທດົ ລອງການສາພາດງານ  ຝຶກອົບຮົມກຸ່ ຽວກັບຄວາມເຂົາ້ ໃຈກຸ່ ຽວກັບຕະຫຼາດແຮງງານ ແລະ ບຸ່ ອນທຸ່ ີຕອ້ ງການຮັບສະໝັກ ພະນກັ ງານ  ຝຶກອບົ ຮມົ ກຸ່ ຽວກບັ ການປະກອບເອກະສານຮບັ ສະໝກັ ງານທຸ່ ດີ ີ  ຝຶກອບົ ຮມົ ກຸ່ ຽວກບັ : ເຄດັ ລບັ ແລະ ເຕກັ ນກິ ການສາພາດວຽກໃຫປ້ ະສບົ ຜນົ ສາເລດັ  ຝຶກອບົ ຮມົ ກຸ່ ຽວກບັ : ຂນັ້ ຕອນສາຄນັ ພນ້ ຖານໃນການເຮດັ ທລະກດິ ເປັນຂອງຕນົ ເອງສນົ ໃຈສອບຖາມຂ້ ມູນເພຸ່ ມີ ຕຸ່ ມ ກະລນາຕດິ ຕຸ່  ຂມ້ ູນເພຸ່ ມີ ເຕມີ ສາມາດເບຸ່ ງິ ໄດອ້ ກີ ທຸ່ ີ ໝວດກຸ່ ຽວກບັ ອາຊບີ , ໂທ 030 5372 152 ຫຼ ສາມາດເຂາົ້ ມາ ຢ້ຽມຢາມຫອ້ ງການນໄີ້ ດແ້ ບບເປັນກນັ ເອງ. ແຜຸ່ ນພບັ ກຸ່ ຽວກບັ ຫອ້ ງການ ແລະ ປຶມ້ ຄຸ່ ູມແນະນາອາຊບີ ເຊຸ່ ງີ ທຸ່ ານສາມາດດາວໂຫດຼ ໄດທ້ ຸ່ ນີ :ີ້ ທຸ່ ານສາມາດຮຽນຮູດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງໄດຈ້ າກຫອ້ ງສະມດ  ບດົ ອຸ່ ານທີ 7: ການສາພາດທນຶ ຮຽນຕຸ່ ທຸ່ ດີ ຄີ ວນຈະເປັນແນວໃດ ? Bo SouksavanhFollow May 22, 2018 ສະບາຍດຜີ ູອ້ ຸ່ ານທກຄນົ : ຫຼາຍຄນົ ອາດຈະເຄຍີ ຜຸ່ ານປະສບົ ການກຸ່ ຽວກບັ ການສາພາດມາກຸ່ ອນແລວ້ ຄງັ້ ໜຸ່ ງຶ ຫຼ ຫາຼ ຍຄງັ້ ໃນຊວີ ດິ , ເຊຸ່ ງິ ຜູຂ້ ຽນກເຂາົ້ ໃຈວຸ່ າ ມນັ ເປັນປະສບົ ການທຸ່ ແີ ສນຈະຕຸ່ ນເຕນັ້ ແລະ ກດົ ດນັ . ຍຸ່ ງິ ເວລາໄປນຸ່ ງັ ຈອ້ ງຕາ ກບັ ກາມະການຍຸ່ ງິ ເຮດັ ໃຫເ້ ສຍເຫຸ່ ອຫາຼ ຍກວຸ່ າຫນຼິ້ ກລິ າອກີ ແມຸ່ ນບຸ່ ? ຮາຮາຮາ. ແຕຸ່ ກຸ່ ອນອຸ່ ນໝດົ ເຮາົ ມາທາຄວາມເຂາົ້ ໃຈ 35 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ກຸ່ ຽວກບັ ຄາວຸ່ າ “ສາພາດ” ກຸ່ ອນວຸ່ າມນັ ຄອຫີ ຍງັ ກນັ ແທ້ ເຊຸ່ ງິ ການສາພາດໃນທຸ່ ນີ ີ້ ແມຸ່ ນວທິ ກີ ານຄດັ ເລອກວທິ ໜີ ຸ່ ງຶ ເຊຸ່ ງິ ຈະດງຶ ເອາົ ຄວາມສາມາດຂອງຜູຖ້ ກຄດັ ເລອກອອກມາຜຸ່ ານການສຸ່ ສານ ທາງດາ້ ນພາສາ ແລະ ບກຄະລກິ ກະພາບສຸ່ ວນ ຕວົ , ເຊຸ່ ງິ ຈະສາມາດສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ໄດເ້ ຖງິ ຄວາມເໝາະສມົ ຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ສາພາດ ຕຸ່ ກບັ ທນຶ ການສກຶ ສາ, ການຝຶກງານ, ການຄດັ ເລອກເຂາົ້ ເປັນສະມາຊກິ ໃດໜຸ່ ງຶ , ການສະໝກັ ວຽກ… ໃນມນ້ ຜີ້ ູຂ້ ຽນຢາກຈະມາສະເໜີ ກຸ່ ຽວກບັ ການສາພາດ ໂດຍສະເພາະແມຸ່ ນການສາພາດທນຶ (ການສກຶ ສາ, ທນຶ ຮຽນແລກປຸ່ ຽນ, ໂຄງການແລກປຸ່ ຽນຕຸ່ າງປະເທດ…). ເຊຸ່ ງິ ຈະຂບອກວທິ ທີ ຸ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫກ້ ານສາພາດຫຍງັ ກຕາມຂອງ ພວກທຸ່ ານ ໂດດເດຸ່ ນັ ໃນສາຍຕາກາມະການຂນຶ້ ບຸ່ ຫຼາຍກໜອ້ ຍ ແຕຸ່ ຢາກຂບອກກຸ່ ອນວຸ່ າ ວທິ ກີ ານທຸ່ ຜີ ູຂ້ ຽນຕອ້ ງການສະເ ໜນີ ອີ້ າດຈະບຸ່ ແມຸ່ ນວທິ ທີ ຸ່ ດີ ທີ ຸ່ ສີ ດກໄດ້ ແລະ ມນັ ອາດຈະມອີ ກີ ຮອ້ ຍພນັ ວທິ ທີ ຸ່ ດີ ກີ ວຸ່ າ ແຕຸ່ ຍອ້ ນອງີ ຕາມປະສບົ ການ ສຸ່ ວນຕວົ ທຸ່ ເີ ຄຍີ ຜຸ່ ານມາຫຼາຍຄງັ້ ເຊຸ່ ງິ ກເຄຍີ ລອງຜດິ ລອງຖກມາຫຼາຍຄງັ້ ແລະ ເຮດັ ໃຫສ້ າມາດສະຫຼບອອກມາເປັນ ຫກຼັ ການດຽວ ຕາມທຸ່ ຜີ ູທ້ ຸ່ ເີ ຂາົ້ ຫອ້ ງສາພາດ, ນຸ່ ງັ ຕຸ່ ໜາ້ ກາມະການດວ້ ຍບນັ ຍາກາດອນັ ກດົ ດນັ ຫຼ ຜຸ່ ອນຄາຍ ຕອ້ ງໄດພ້ ບົ . ສະນນັ້ , ໃນການຂຽນຂອງຂາ້ ພະເຈາົ້ ໃນຄງັ້ ນ,ີ້ ຜູຂ້ ຽນເຊຸ່ ອວຸ່ າມນັ ຈະເປັນປະໂຫຍດແກຸ່ ໃຜຫຼາຍໆຄນົ ທຸ່ ກີ າລງັ ລຸ່ າທນຶ ຕຸ່ າງໆໃນຕອນນ.ີ້ ກຸ່ ອນອຸ່ ນໝດົ ຜູຂ້ ຽນຂແນະນາຕວົ ກຸ່ ອນເລຍີ , ຂາ້ ພະເຈາົ້ ມຊີ ຸ່ ວຸ່ າ ສກສະຫວນັ ວງົ ທອງຈດິ ຫຼ ໂບ,້ ປັດຈບນັ ເປັນນກັ ສກຶ ສາຢຸ່ ູພາກວຊິ າພວົ ພນັ ສາກນົ , ຄະນະນຕິ ສິ າດ ແລະ ລດັ ຖະສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫຸ່ ງຊາດ. ບດົ ຄວາມນີ້ ບຸ່ ແມຸ່ ນບົດຄວາມວິຊາການ ແລະ ບຸ່ ມແີ ຫຸ່ ຼງອາ້ ງອີງທຸ່ ີແນຸ່ ນອນ ແຕຸ່ ຂຽນຈາກຄວາມຄິດ ແລະ ປະສົບການສຸ່ ວນ ຕວົ ລວ້ ນໆ. ເພາະສະນນັ້ , ໃນການຂຽນບດົ ຄວາມຄງັ້ ນຖີ້ າ້ ຫາກຜດິ ພາດປະ ການໃດ ຫຼ ສຸ່ ງິ ໃດບຸ່ ຖກບຸ່ ຕອ້ ງຂາ້ ພະເຈາົ້ ຍນິ ດຮີ ບັ ເອາົ ຄາຕຊິ ມົ ເພຸ່ ອໄປແກໄ້ ຂການຂຽນຄງັ້ ຕຸ່ ໄປ. ການຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານສາພາດອອກມາໄດດ້ ນີ ນັ້ ແມຸ່ ນຂນຶ້ ກບັ ເຕກັ ນກິ ສຸ່ ວນບກຄນົ ວຸ່ າຈະເຮດັ ໃຫກ້ າມະການ ເຫນັ ເຮາົ ເປັນບກຄນົ ແນວໃດ ແລະ ການຈະເປັນຜູຖ້ ກສາພາດທຸ່ ດີ ນີ ນັ້ ທຸ່ ານຕອ້ ງຮູຈ້ ກັ ການ “ຂາຍໂຕ” ອນັ ແນຸ່ !!!! ບຸ່ ແມຸ່ ນຂາຍແນວນນັ້ ເດີ ຄນົ ລະເລຸ່ ອງແລວ້ ຮາຮາຮາ, ຂາຍໂຕໃນທຸ່ ນີ ແີ້ ມຸ່ ນການໂຄສະນາຕນົ ເອງ; ໂຄສະນາຄແນວໃດ?; ພວກທຸ່ ານອາດຈະເຫນັ ໂຄສະນາສນິ ຄາ້ ຕຸ່ າງໆນາໆໃນສຸ່ ຕຸ່ າງໆ, ສຸ່ ວນຫຼາຍແມຸ່ ນຈະເວາົ້ ເຖງິ ແຕຸ່ ຂດ້ ຂີ ອງສນິ ຄາ້ ນນັ້ , ການ ໂຄສະນານນັ້ ມນັ ກສອດແຊກດວ້ ຍ Trick ຕຸ່ າງໆ ຫຼ ຊເິ ວາົ້ ວຸ່ າມນັ ເປັນສູດເດດັ ຫນັ້ ແຫຼະ. ມນັ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູຊ້ ມົ ເບຸ່ ງິ ແລວ້ ເພນີ ຈດິ ເພນີ ໃຈ ຢຸ່ ູດໆີ ພດັ ຢາກຊສ້ ນິ ຄາ້ ໂຕນນັ້ ເອາົ ຊຸ່ ໆ… ໃນການສາພາດກເຊຸ່ ນັ ກນັ ; ສຸ່ ງິ ທຸ່ ສີ າຄນັ ທຸ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫກ້ ານສາ 36 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ພາດອອກມາໜາ້ ເພຸ່ ງິ ພໃຈກາມະການ ເຮາົ ຕອ້ ງເປັນນກັ ການຕະຫຼາດຂອງຕວົ ເອງ, ເຮາົ ຕອ້ ງຮູຈ້ ກັ ຂາຍຈດດຂີ ອງຕນົ ເອງ ໃຫໄ້ ດຫ້ າຼ ຍທຸ່ ສີ ດ.  ສຸ່ ງິ ທຸ່ ສີ າຄນັ ທຸ່ ເີ ຮາົ ຄວນຈະຕອ້ ງຄານງຶ ເວລາສາພາດ: 1) ການກະກຽມຕນົ ເອງກຸ່ ອນເຂາົ້ ຫອ້ ງສາພາດ: ສາລບັ ສຸ່ ວນນແີ້ ມຸ່ ນມຄີ ວາມສາຄນັ ຫຼາຍໃນການທຸ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫກ້ ານສາພາດຂອງເຮາົ ນນັ້ ເປັນໄປຕາມທຸ່ ເີ ຮາົ ຄດິ ໄວ,້ ເຮາົ ຄວນຈະມເີ ວລາໃຫກ້ ບັ ຕນົ ເອງຢຸ່ າງໜອ້ ຍ 2 ຫາ 3 ມສ້ າ ລບັ ການກຽມຕວົ ເພຸ່ ອຈະຫາຈດດຂີ ອງຕນົ ເອງ ຫຼ ວາງແຜນວຸ່ າ ເຮາົ ຈະຂາຍຫຍງັ ແນຸ່ ໃຫກ້ າມະການ. ເຮາົ ຄວນຈະມີ ເຈຍ້ ຫຼ Note ເພຸ່ ອຈດົ ແຜນລງົ ໄປວຸ່ າເຮາົ ຈະເວາົ້ ອອກໄປແນວໃດ? ນອກເໜອຈາກນ,ີ້ ເຮາົ ອາດຈະຊອກຄນົ້ ຄາຖາມ ສດຮດິ ທຸ່ ກີ າມະການສຸ່ ວນຫາຼ ຍມກັ ຈະຖາມ ແລວ້ ຫາຄາຕອບທຸ່ ດີ ທີ ຸ່ ສີ ດໄວກ້ ບັ ຕວົ . ສູດຫາຍໃຈເຂາົ້ ເລກິ ໆບຸ່ ຕອ້ ງກດົ ດນັ ຕນົ ເອງ ເພາະການກດົ ດນັ ຕນົ ເອງຈະເຮດັ ໃຫທ້ ກຢຸ່ າງທຸ່ ເີ ຮາົ ກຽມມານນັ້ ແລະ ເປັນເຂາົ້ ປຽກປາໃສຸ່ ໄຂຸ່ ໄປເລຍີ ກເປັນໄດ້ ຄວນຈະຫາເວລາພກັ 1 ມ ້ ກຸ່ ອນມເ້ ຂາົ້ ຫອ້ ງສາພາດເພຸ່ ອໄປຜຸ່ ອນຄາຍຈດິ ໃຈ. 2) ການຮູຈ້ ກັ ຈດປະສງົ ຂອງທນຶ : ເປັນສຸ່ ງິ ໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ເີ ຮດັ ໃຫເ້ ຮາົ ບຸ່ ອອກນອກທາງຫຼາຍເກນີ ໄປເວລາເຂາົ້ ຫອ້ ງສາ ພາດ, ການເຂາົ້ ໃຈຈດປະສງົ ຂອງທຶນນນັ້ ຈະເຮັດໃຫເ້ ຮົາຮູວ້ ຸ່ າ ທຶນດຸ່ ັງກຸ່ າວແມຸ່ ນທຶນຫຍງັ ? ເປັນທຶນແລກປຸ່ ຽນ ວດັ ທະນະທາ? ຫຼ ເປັນທນຶ ແລກປຸ່ ຽນທາງວຊິ າການ? ທນຶ ດຸ່ ງັ ກຸ່ າວຕອ້ ງການຢາກໄດຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮຸ່ ວມແນວໃດ, ໃຜທຸ່ ຈີ ະເໝ າະກບັ ທນຶ ທຸ່ ເີ ຂາົ ເຈາົ້ ຈະເອາົ ໃຫ.້ ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ໃຫເ້ ຮາົ ໄປຄນົ້ ຄວາ້ ຫາຄາຕອບໄວວ້ ຸ່ າ ເຮາົ ຕອບໃນລກັ ສະນະໃດມນັ ຈຸ່ ງຶ ຈະ ເຂາົ້ ເປົ້າໝາຍຂອງທນຶ ດຸ່ ງັ ກຸ່ າວ. ເຮາົ ຕອ້ ງກຽມຄາຕອບໄວວ້ ຸ່ າ ເຮາົ ຈະເຮດັ ໃຫຈ້ ດປະສງົ ຂອງທນຶ ນນັ້ ບນັ ລໄດແ້ ນວໃດ, ເຊຸ່ ງິ ມນັ ກຂນຶ້ ກບັ ວທິ ກີ ານຕອບຄາຖາມຂອງແຕຸ່ ລະຄນົ 3) ການທັກທາຍ: ການທກັ ທາຍກແມຸ່ ນມາລະຍາດພນ້ ຖານທາງສງັ ຄມົ ອນັ ໜຸ່ ຶງ ທຸ່ ີສະແດງເຖິງ ຄວາມມີ ມາລະຍາດ ຫຼ ຄວາມສາມາດໃນການປັບຕວົ ເຂາົ້ ກບັ ສງັ ຄມົ ໃດໜຸ່ ງຶ ດວ້ ຍຄວາມເຄາົ ລບົ ແລະ ໃຫກ້ ຽດເຊຸ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . ຖາ້ ເຮາົ ຍຸ່ າງເຂາົ້ ຫອ້ ງສາພາດແລວ້ ເປີດດວ້ ຍຄາວຸ່ າ: “Good-morning, afte rnoon, evening” ແລະ “How are you doing?!” ຈະເຮດັ ໃຫກ້ າມະການປະທບັ ໃຈໃນຕວົ ເຮາົ ຂນຶ້ ມາຫຼາຍເລຍີ ແຫຼະ. 4) ການແນະນາຕນົ ເອງ: ການແນະນາຕນົ ເອງນນັ້ ເປັນຫຍງັ ທຸ່ ບີ ອກໄດເ້ ລຍີ ວຸ່ າສາຄນັ ຫາຼ ຍໃນເວ ລານຸ່ ງັ ສາພາດ, ເວາົ້ ໄດວ້ ຸ່ າ ມນັ ເປັນຕວົ ການດົ ບດົ ສາພາດຂອງເຮາົ ໄດເ້ ລຍີ ວຸ່ າ ຢາກຈະໃຫມ້ ນັ ອອກມາໃນຮູບແບບໃດ; ເຊຸ່ ງິ ການແນະນາຕວົ ທຸ່ ດີ ນີ ນັ້ ບຸ່ ຄວນຈະມພີ ຽງແຕຸ່ : “Hello, My name is, I am .. years old, I live in…ຈບົ ” ແບບນກີ້ ແມຸ່ ນການແນະນາຕວົ ແຕຸ່ ມນັ ຂອ້ ນຂາ້ ງຈະເປັນການແນະນາຕວົ ທຸ່ ແີ ສນຈະໜາ້ ເບຸ່ ອຫາຼ ຍ ແລະ ຄວາມຈງິ ຄເຮາົ ຍງັ ບຸ່ ທນັ ໄດແ້ ນະນາຕວົ ຢຸ່ າງຄບົ ຖວ້ ນເລຍີ . ອຸ່ າວ!! ລະການແນະນາໂຕທຸ່ ດີ ຄີ ວນຈະເຮດັ ຈຸ່ ງັ ໃດ? ໂດຍຄວາມຈງິ ແລວ້ ເວລາທຸ່ ເີ ຂາົ້ ຫອ້ ງສາພາດ, ກາມະການມກັ ຈະເປີດດວ້ ຍຄາຖາມອນັ ແສນ Basic ເລຍີ ກຄ: “Please, introduce yourself”, “Tell me about your self”, ຫຼ “How are you going to let us know about you?” ມນັ ແລວ້ ແຕຸ່ Style ຂອງໃຜລາວ. ເປັນຫຍງັ ຕອ້ ງຖາມ? ຍອ້ ນວຸ່ າກາມະການຢາກຮູເ້ ຖງິ ຕວົ ຕນົ ຂອງເຈາົ້ ນນັ້ ແຫຼະ ເຊຸ່ ງິ ມນັ ກຸ່ ໄປກຸ່ ຽວກນັ ກບັ ການ “ຂາຍຕວົ ” ອກີ . ມນັ ເປັນການຫຍຄ້ າຖາມເພຸ່ ອບຸ່ ຢາກໃຫ້ ຕອ້ ງໄດຖ້ າມຫຼາຍເທຸ່ ອໃນຄາຖາມທຸ່ ມີ ີ ຈດປະສງົ ດຽວກນັ ຄ ການຮູຈ້ ກັ ຕວົ ຜູຖ້ ກສາພາດ (ກາມະການບຸ່ ຢາກເປອງນາ້ ລາຍ, ຕອ້ ງໃຫຜ້ ູຖ້ ກສາພາດເປອງດກີ ວຸ່ າ ຮາຮາຮາ ບຸ່ ແມຸ່ ນລະ) ຫຼ ໃນກລະນີ ກາມະການບຸ່ ຖາມ ເຮາົ ກຄວນຈະແນະນາຕວົ ເອງຄເກຸ່ າົ ເພາະ ກາມະການຕອ້ ງການ ຢາກຈະທດົ ສອບວຸ່ າເຮາົ ຕຸ່ ນຕວົ ເອງໄດດ້ ສີ ຸ່ າໃດ, ເຮາົ ຄວນເລຸ່ ມີ ດວ້ ຍຄາວຸ່ າ: “May I introduce myself?”, “If I 37 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

may introduce myself” ຫຼ “First of all, I’d like to introduce myself” ແ ລ້ວ ແ ຕຸ່ ວິ ທີ ກ າ ນ ຂ ອ ງ ໃຜລາວ. ໃນການແນະນາຕວົ ທຸ່ ດີ ນີ ນັ້ ເຮາົ ຄວນຈະບອກ ເຖງິ : ຊຸ່ , ຂມ້ ນູ ສຸ່ ວນຕວົ ທຸ່ ຈີ າເປັນເທຸ່ າົ ນນັ້ (ເລກັ ນອ້ ຍ), ບຸ່ ອນ ຮຽນພອ້ ມທງັ ວຊິ າຮຽນ ຫຼ ບຸ່ ອນເຮດັ ວຽກພອ້ ມກບັ ໜາ້ ວຽກຂອງເຮາົ , ການເຄຸ່ ອນໄຫວຂອງໃນການຮຽນ ຫຼ ການເຮດັ ວຽກຂອງເຮາົ (ມນັ ມຜີ ນົ ແນວໃດຕຸ່ ກບັ ການຮຽນ ຫຼ ອາຊບີ ເຈາົ້ , ມນັ support ຫຍງັ ?), ສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ມາແລວ້ (ແມຸ່ ນຫຍງັ , ດາ້ ນໃດ, ມນັ ມຜີ ນົ ແນວຕຸ່ ກບັ ການຮຽນ ຫຼ ອາຊບີ ເຈາົ້ ຄແນວໃດ?), ການເປັນອາສາສະໝກັ , ການຝຶກງານ ແລະ ອຸ່ ນໆ ຫຼ ພວກທຸ່ ານອາດຈະມເີ ຕກັ ນກິ ໃນການແນະນາຕວົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ໄປອກີ ກໄດ.້ ເຫນັ ບຸ່ ວຸ່ າ ມນັ ເປັນ ຂນັ້ ຕອນໃນການຂາຍຕນົ ເອງອອກມາຫຼາຍເຕບີ ແມຸ່ ນບຸ່ ? ການແນະນາຕວົ ເອງມນັ ອາດຈະເຮດັ ໃຫກ້ າມະການເກດີ ຄວາມສນົ ໃຈໃນສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ເຮດັ ໃນປັດຈບນັ ແລະ ອາດຈະເກດີ ຄາຖາມກບັ ເຮາົ ຕຸ່ ແລະ ມນັ ກເຂາົ້ ທາງເຮາົ ພດເີ ລີຍ (ຊວນລມົ ຕຸ່ ໃຫມ້ ນັ ເຂາົ້ ດາ້ ຍເຂາົ້ ເຂມັ , ຄາ້ ຍໆກບັ ຈບີ ສາວ ເອຍີ້ ! ຄນົ ລະເລຸ່ ອງ ຮາຮາຮາ). ໃນສຸ່ ວນນແີ້ ມຸ່ ນຈະເຮດັ ໃຫ້ ເຮາົ ເວາົ້ ໄດຫ້ ຼາຍຂນຶ້ ປະມານ 9–10 ນາທພີ ນ້ ແຫລະ. 5) ຄວາມໝນັ້ ໃຈ ແລະ ບກຄະລກິ ໃນຫອ້ ງສາພາດ: ໃນສຸ່ ວນນີ້ ຜູຂ້ ຽນຂບອກເລຍີ ວຸ່ າສາຄນັ ບຸ່ ນອ້ ຍໜາ້ ໄປ ກວຸ່ າການແນະນາຕວົ ເລຍີ ແຫະຼ ; ໃນເວລາທຸ່ ເີ ຮາົ ເຂາົ້ ໄປໃນຫອ້ ງສາພາດນນັ້ , ເຮາົ ຄວນຈະມຈີ ດຢນໃດໜຸ່ ງຶ ຂອງຕນົ ເອງທຸ່ ີ ແນຸ່ ນອນ; ຈດຢນແນວໃດລະ? ຈດຢນຂອງເຮາົ ກຄສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ໄດກ້ ານດົ ໃຫກ້ ບັ ຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ເອງແລວ້ ວຸ່ າ ເຮາົ ຢາກເປັນ ຫຍງັ ໃນອະນາຄດົ ? ເຮາົ ຢາກເຮດັ ຫຍງັ ? ເຮາົ ມກັ ຫຍງັ ? ເຮາົ ຖະນດັ ຫຍງັ ? ແລະ ທຸ່ ສີ າຄນັ ເຮາົ ຕອ້ ງການຫຍງັ ຈາກທນຶ ນີ້ ແລະ ເປັນຫຍງັ ເຮາົ ຈຸ່ ງຶ ຕອ້ ງການມນັ ເພຸ່ ອໄປ Support ຈດຢນເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ຂອງເຮາົ ; ແຕຸ່ ການສະແດງຈດຢນ ຫຼ ຄວາມ ໝນັ້ ໃຈຂອງເຮາົ ໃນສຸ່ ງິ ເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ເຮາົ ຈະສະແດງອອກມາດວ້ ຍສໜີ າ້ ອນັ ໜອງເສາົ້ , ບຸ່ າຫຸ່ , ຄຕກົ ຫຼ ໄປນຸ່ ງັ ຊງຶ ຄຫຸ່ ນໄລຸ່ ກາ ບຸ່ ໄດ.້ ບກຄະລກິ ະພາບຂອງເຮາົ ກມສີ ຸ່ ວນຊຸ່ ວຍໃຫໄ້ ປເຕະຕາກາມະການໄດເ້ ຊຸ່ ນັ ດຽວ (ບຸ່ ແມຸ່ ນໄປເຕະແທໃ້ ດດຽວເພຸ່ ນິ ຊຕິ າຂຽວ ຮາຮາຮາ). ການສະແດງບກຄະລກິ ຂອງເຮາົ ດວ້ ຍຄວາມໝນັ້ ໃຈນນັ້ ເຮດັ ໄດງ້ ຸ່າຍຫາຼ ຍ ເລຸ່ ມີ ຈາກການຍມິ້ ; ຍມິ້ ແນຸ່ ຍມິ້ ກວາ້ ງໆ; ການຍມິ້ ແມຸ່ ນສະແດງເຖງິ ວຸ່ າເຮາົ ມຄີ ວາມໝນັ້ ໃຈ ແລະ ຈະບຸ່ ໄປກດົ ດນັ ໂຕເອງ ແລະ ກາມະການ (ເພາະບາງຄງັ້ ຖາ້ ເຮາົ ໜາ້ ບູດມນັ ອາດເຮດັ ໃຫກ້ າມະການຢ້ານກເປັນໄດ້ ຮາຮາຮາ). ນອກຈາກນນັ້ ລກັ ສະນະວາງຕວົ ແລະ ພາສາມ (Posture & Gesture) ກເປັນເຄຸ່ ອງມທຸ່ ສີ າຄນັ ເພຸ່ ອບຸ່ ງົ ບອກວຸ່ າເຮາົ ນນັ້ ເປັນຜູເ້ ວາົ້ ທຸ່ ດີ ,ີ ຖາ້ ບຸ່ ເຊຸ່ ອ ລອງສງັ ເກດ ຜູທ້ ຸ່ ຢີ ນກງົ ແລວ້ ເວາົ້ ແລວ້ ເອາົ ຜູທ້ ຸ່ ມີ ການໃຊພ້ າສາມມາປຽບທຽບກນັ ເບຸ່ ງິ ໂລດ ໃຜຊເິ ບຸ່ ງິ ດງຶ ດູດກວຸ່ າກນັ ແຕຸ່ ໃນການ Gesture ເຮາົ ກບຸ່ ຄວນອອກໂຕແຮງເກນີ ໄປຫຼ ທຸ່ ເີ ພຸ່ ນີ ເອນີ້ ວຸ່ າ Overacting. ເພາະບາງຄງັ້ ສຸ່ ງິ ທຸ່ ຫີ ຼາຍ ເກນີ ໄປມນັ ກບຸ່ ເປັນການດ.ີ 6) ການຖາມຄາຖາມ: ພາກສຸ່ ວນນມີ້ ນັ ເປັນສຸ່ ງິ ເລກັ ໆນອ້ ຍໆທຸ່ ມີ ຜີ ນົ ດຕີ ຸ່ ກບັ ການສາພາດທງັ ໝດົ ຂອງເຮາົ ຫຼາຍ, ແຕຸ່ ຫຼາຍຄນົ ກອາດຈະມອງຂາ້ ມໄປ ເພາະຄາວຸ່ າ “Do you have any question?” ນນັ້ ໝາຍເຖງິ ການຈບົ ການສາພາດແລວ້ , ເຍ ້ ຊໄິ ດກ້ ບັ ແລວ້ ວວ!!! ບຸ່ ແມຸ່ ນເດ!ີ ! ເຈາົ້ ກາລງັ ຄດິ ຜດິ ຢຸ່ າງມະຫນັ ເລຍີ . ຄວາມຈງິ ແລວ້ ການຖາມຄາ ຖາມນນັ້ ມນັ ເປັນວດັ ທະນະທາໜຸ່ ງຶ ຂອງຄນົ ຕຸ່ າງປະເທດ, ມນັ ອາດສະແດງເຖງິ ເອກະລກັ ພເິ ສດສຸ່ ວນຕວົ ຂອງຜູຖ້ າມໄດ້ ເພາະການຖາມຄາຖາມດທີ ຸ່ ນີ ນັ້ ອາດເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ຖກຖາມ stun ແລະ ຄດິ ໜກັ ໄປເລຍີ ກເປັນໄດ.້ ໃນສຸ່ ວນນແີ້ ມຸ່ ນກາ ມະການຕອ້ ງການຈະຮູເ້ ຖງິ ວຸ່ າຜູທ້ ຸ່ ຖີ ກສາພາດນນັ້ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈ, ມຄີ ວາມຕງັ້ ໃຈ, ມຄີ ວາມພະຍາຍາມ ຕຸ່ ກບັ ທນຶ ຂອງ ພວກເຂາົ ຫຼາຍໜອ້ ຍຂະໜາດໃດ? ບາງຄງັ້ ການຖາມຄາຖາມນນັ້ ອາດຈະເຮດັ ໃຫຄ້ ະແນນການສາພາດຂອງເຮາົ ນນັ້ ກະໂດດຂນັ້ ຂນຶ້ ໄປຫຼາຍຊນັ້ ເລຍີ ກວຸ່ າໄດ້ ຖາ້ ເຮາົ ຖາມຄາຖາມທຸ່ ໜີ າ້ ສນົ ໃຈ. ແລວ້ ໃນກລະນີ ຖາ້ ຄດິ ຫຍງັ ບຸ່ ອອກ ຜູຂ້ ຽນ ຂແນະນາໃຫຖ້ າມວຸ່ າ: “Is there any person who I can contact whether I’d fail or succ eed in 38 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

this interview? and why? Because I’d like to develop that weak spot even better.” ຟັງເບຸ່ ງິ ແລວ້ ຄເຮົາສະແດງເຖິງຄວາມພະຍາຍາມຂອງເຮົາສູງເລີຍອີຫຼີ. ເມຸ່ ອເປັນແນວນນັ້ ກາມະການກຕອ້ ງຢາກຈະ Support ເຮາົ ຕຸ່ ໄປອກີ ດວ້ ຍການໃຫຜ້ ຸ່ ານ (ອາດຈະໃຫຜ້ ຸ່ ານ ແຕຸ່ ເບຸ່ ງິ ແລວ້ ກມໂີ ອກາດສູງທຸ່ ຈີ ະໃຫເ້ ລຍີ ໃດເນາະ). 7) ການຂອບໃຈ: ຫຼງັ ຈາກຈບົ ການສາພາດແລວ້ ເຮາົ ຄວນຈະຕຸ່ ນຕວົ ໃນການຂອບໃຈກາມະການທຸ່ ມີ ານຸ່ ງັ ເມຸ່ ອຍຮຸ່ ວມຮບັ ຟັງໃນສຸ່ ງິ ທຸ່ ີເຮາົ ເວາົ້ ໄປທງັ ໝດົ ນນັ້ ເຊຸ່ ງິ ກສະແດງເຖິງມາລະຍາດອນັ ດງີ າມ ຂອງບກ ຄນົ : “Thank you for listening, sir”, “Thank you very much”. ເຢ!້ !!!! ຜຸ່ ານແລວ້ !!!!!!! ເປັນແນວໃດ? ຜຸ່ ານການອຸ່ ານມາທງັ ໝດົ ? ຜູຂ້ ຽນຫວງັ ເປັນຢຸ່ າງຍຸ່ ງິ ວຸ່ າມນັ ຈະກາຍເປັນແນວທາງໃຫກ້ ບັ ນອ້ ງໆ ນກັ ຮຽນ, ໝຸ່ ເູ ພຸ່ ອນນກັ ສກຶ ສາ, ແລະ ອາ້ ຍເອອ້ ຍພະນກັ ງານ ໃນການພຊິ ດິ ທນຶ ຕຸ່ າງໆ ຫຼ ແມຸ່ ນແຕຸ່ ເລຸ່ ອງອຸ່ ນໆທຸ່ ບີ ຸ່ ແມຸ່ ນ ທນຶ ເຊຸ່ ນັ : ໂຄງການຝຶກງານ, ອງົ ການຈດັ ຕງັ້ , ການສະໝກັ ວຽກ...ສຸ່ ງິ ທຸ່ ຜີ ູຂ້ ຽນແນະນາໃນຄງັ້ ນອີ້ າດຈະບຸ່ ແມຸ່ ນວທິ ທີ ຸ່ ດີ ີ ທຸ່ ສີ ດ ຫຼ ມນັ ອາດຈະບຸ່ ເຂາົ້ ກບັ style ຂອງໃຜຫຼາຍໆຄນົ ຫຼ ຫຼາຍຄນົ ອາດຈະມວີ ທິ ທີ ຸ່ ແີ ຕກຕຸ່ າງ ຫຼ ດກີ ວຸ່ າກເປັນໄດ.້ ແຕຸ່ ມນັ ເປັນສຸ່ ງິ ທຸ່ ຜີ ູຂ້ ຽນຕອ້ ງການແບຸ່ ງປັນຕາມທຸ່ ເີ ຄຍີ ລອງນາໃຊຜ້ ຸ່ ານມາ ມນັ ກມຄີ ວາມເປັນໄປໄດທ້ ຸ່ ຈີ ະບນັ ລຈດປະສງົ ທຸ່ ວີ າງໄວໃ້ ນລະດບັ ໜຸ່ ງຶ . ແຕຸ່ ຜູຂ້ ຽນຢາກຂຝາກສຸ່ ງິ ໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ສີ າຄນັ ກຄ; ການບຸ່ ຄາດຫວງັ ໃນສຸ່ ງິ ໃດໜຸ່ ງຶ ຫຼາຍເກນີ ໄປ ເພາະ ຍຸ່ ງິ ເຮາົ ຫວງັ ສູງພຽງໃດໂອກາດທຸ່ ເີ ຮາົ ຈະກດົ ດນັ ຕວົ ເອງຍຸ່ ງິ ມສີ ູງ ແລະ ຖາ້ ຜດິ ຫວງັ ເຮາົ ຈະເສຍໃຈ ແລະ ບຸ່ ມກີ ະຈດິ ກະ ໃຈໃນການເຮດັ ຢຸ່ າງອຸ່ ນ; ສະນນັ້ , ຈຸ່ ງົ ຜຸ່ ອນຄາຍຢຸ່ າໄປຫວງັ ກບັ ມນັ ຫຼາຍເກນີ ໄປ ຖາ້ ບຸ່ ໄດເ້ ທຸ່ ອນເີ້ ທຸ່ ອໜາ້ ເລຸ່ ມີ ໃໝຸ່ ໃຫດ້ ກີ ວຸ່ າເດມີ ໂອກາດຍຸ່ ງິ ມຫີ ຼາຍໃນປັດຈບນັ ນ.ີ້ ສດທາ້ ຍນຜີ້ ູຂ້ ຽນກຂໃຫທ້ ກຄນົ ທຸ່ ເີ ຂາົ້ ມາອຸ່ ານບດົ ຄວາມຂອງຂາ້ ພະເຈາົ້ ປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ແລະ ສາມາດພຊິ ດິ ທນຶ ຕຸ່ າງໆໃຫຈ້ ນົ ໄດໃ້ ນທຸ່ ສີ ດ. (ຂຂອບໃຈສາລບັ ການອຸ່ ານ) ບດົ ອຸ່ ານທີ 8: ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໃນວຊິ າຄະນດິ ສາດຂອງນກັ ຮຽນຫອ້ ງ ປ5 ຈານວນ 4 ຄນົ ຂອງໂຮງຮຽນປະຖມົ ສມົ ບູນ ປາກຕາພານ I. ບດົ ນາ 1.1 ຄວາມເປັນມາ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ການສກຶ ສາເປັນພນ້ ຖານທຸ່ ສີ າຄນັ ຂອງບກຄນົ ແລະ ສງັ ຄມົ ເຊຸ່ ງິ ເປັນທຸ່ ຍີ ອມຮບັ ກນັ ວຸ່ າ ການສກຶ ສາເປັນປັດ ໄຈສາຄນັ ແລະ ເປັນຂອງມະນດໝດົ ທກຄນົ ທຸ່ ຂີ າດບຸ່ ໄດ.້ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການສກຶ ສາປະກດົ ຊດັ ເຈນໃນປະລນິ ຍາ ສາກນົ ວຸ່ າດວ້ ຍ ມະນດທຸ່ ບີ ຸ່ ມໃີ ຜປະຕເິ ສດໄດ້ “ການສກຶ ສາ “ ໄດກ້ າຍເປັນປັດໄຈພນ້ ຖານໃນການດາລງົ ຊວີ ດິ ຄວາມ ຕອ້ ງການທາງການສກຶ ສາໃນສງັ ຄມົ ໄດເ້ ພຸ່ ມີ ຂນຶ້ , ປະຊາຊນົ ຮຽກຮອ້ ງໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ການສກຶ ສາຢຸ່ າງທຸ່ ວົ ເຖງິ , ລດັ ແລະ ເອກະຊນົ ພະຍາຍາມທຸ່ ສີ ະໜອງຄວາມຕອ້ ງ ການໃນການສກຶ ສາ ໂດຍຈດັ ໃຫມ້ ກີ ານສກຶ ສາຫຼາຍແບບ, ຫຼາຍລະດບັ , ຫາຼ ຍປະເພດ ໂດຍພະຍາ ຍາມຂະຫຍາຍການສກຶ ສາທງັ ໃນລກັ ສະນະປະລມິ ານ ແລະ ລກັ ສະນະຄນະພາບ. ເຊຸ່ ງິ ປະຈ 39 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບນັ ນເີ້ ປັນຍກແຫຸ່ ງການປະຕຮິ ູບການສກຶ ສາເປີດໂອກາດໃຫທ້ ກຄນົ ໄດຮ້ ຽນຕາມແນວຄດິ ທຸ່ ວີ ຸ່ າ “ທກຄນົ ທຸ່ ຢີ າກຮຽນ ຕອ້ ງໄດຮ້ ຽນ”. ການສກຶ ສາເປັນເຄຸ່ ອງມສາຄນັ ໃນການສາ້ ງຄນົ ເຊຸ່ ງິ ເປັນຜນົ ຜະລດິ ຂອງລະບບົ ການສກຶ ສາທຸ່ ສີ າມາດປັບ ຕວົ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາທຸ່ ມີ ຄີ ວາມຫຼາກຫຼາຍໃນສະພາບການທຸ່ ປີ ຸ່ ຽນແປງຢຸ່ າງໄວວາ, ສາມາດພດັ ທະນາຕນົ ເອງ, ຄວົ ຄອບ, ຊມຊນົ ແລະ ຕະຫຼອດຈນົ ປະເທດຊາດ ໃຫກ້ າ້ ວໜາ້ ຢຸ່ າງເພຸ່ ງິ ປະສງົ ໂດຍພດັ ທະນາຄນົ ນນັ້ ກມສີ າດທຸ່ ເີ ຂາົ້ ມາ ກຸ່ ຽວຂອ້ ງຫາຼ ກຫຼາຍ. ຄະນດິ ສາດ ເປັນວຊິ າທຸ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະນາມມະທາທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄວາມຄດິ , ຂະບວນການເຫດຜນົ ມກີ ານ ພວົ ພນັ ກບັ ການດາລງົ ຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ຂອງມະນດ, ໂດຍສຸ່ ງົ ເສມີ ໃຫມ້ ວນມະນດມຄີ ວາມຄດິ , ມເີ ຫດ ຜນົ , ຮອບຄອບ ຄວາມປະພດຶ , ຄວາມລະອຽດຖຸ່ ຖີ ວ້ ນ, ມຄີ ວາມຄດິ ລເິ ລຸ່ ມີ ແລະ ສງັ ຄມົ . ຄະນດິ ສາດ ຍງັ ມຄີ ວາມສາຄນັ ທຸ່ ຊີ ຸ່ ວຍໃຫວ້ ທິ ະຍາສາດ, ວທິ ະຍາການ, ຂະແໜງການຕຸ່ າງໆຈະ ເລນີ ກາ້ ວ ໜາ້ . ດຸ່ ງັ ນນັ້ ທກໆຊາດຈຸ່ ງຶ ເຫນັ ໄດຄ້ ວາມສາຄນັ ຂອງວຊິ າຄະນດິ ສາດ ທຸ່ ມີ ຕີ ຸ່ ພນົ ລະເມອງ ແລະ ສງັ ຄມົ ຈຸ່ ງຶ ໄດຈ້ ດັ ວຊິ າ ຄະນດິ ສາດເຂາົ້ ໄວໃ້ ນຫຼກັ ສູດຂອງທກລະດບັ ຊນັ້ ຮຽນ. ຄະນດິ ສາດ ເປັນວຊິ າທຸ່ ີກຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄວາມຄດິ ເຊຸ່ ງິ ມລີ ກັ ສະນະນາມມະທາຊຸ່ ວຍໃຫເ້ ຮາົ ຄດິ ເປັນ,ແກ ້ ບນັ ຫາຢຸ່ າງມເີ ຫດມຜີ ນົ , ມໄີ ຫວພກິ ຕະຫຼອດຈນົ ພະຍາຍາມຄນົ້ ຄດິ ເຖງິ ສຸ່ ງິ ໃໝຸ່ ເຊຸ່ ງິ ເຮາົ ໄດນ້ າໃຊຄ້ ະນດິ ສາດພສິ ູດຢຸ່ າງ ມເີ ຫດຜນົ ວຸ່ າ ສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ຄດິ ນນັ້ ເປັນຈງິ ຫຼ ບ ແລວ້ ຈຸ່ ງຶ ເອາົ ໄປນາໃຊ້ ແລະ ແກບ້ ນັ ຫາຕຸ່ າງໆ (ສຖີ ານ ສຂະວງົ , 1998, ໜາ້ 1). ຄະນດິ ສາດ ໃນໂຮງຮຽນປະຖມົ ແມຸ່ ນແນຸ່ ໃສຸ່ ພດັ ທະນາຄວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດໃນການຄນົ້ ຄດິ , ຄານວນ, ຮູໄ້ ຕຸ່ ຕອງຫາເຫດຫາຜນົ , ສາ້ ງຄວາມຊນິ ເຄຍີ ໃນລະບຽບແບບແຜນ, ທງັ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາ ມາດສະແດງແນວຄວາມ ຄດິ ແລະ ພດຶ ຕກິ າຂອງຕນົ ອອກຢຸ່ າງຊດັ ເຈນ. ທງັ ໝດົ ເຫຸ່ ຼາົ ນແີ້ ມຸ່ ນເພຸ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດນາໃຊເ້ ປັນເຄຸ່ ອງມໃນການ ຮຽນວຊິ າອຸ່ ນໆ ແລະ ໃນການດາລງົ ຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ໃຫມ້ ຄີ ນະພາບດ.ີ ນອກຈາກນແີ້ ລວ້ ຄະນດິ ສາດຢຸ່ ູໃນໂຮງຮຽນ ປະຖມົ ຍງັ ແນໃສຸ່ ປູກຝັງ ແລະ ສຸ່ ງົ ເສມີ ເຈຕະຄະຕທິ ຸ່ ດີ ຕີ ຸ່ ຄະນດິ ສາດ (ສຖີ ານ ສຂະວງົ , 1998, ໜາ້ 3). ໂຮງຮຽນປະຖົມສມົ ບູນ ປາກຕາພານ ເມອງລະຄອນເພງັ ແຂວງ ສາລະວນັ ກຸ່ ເປັນອກີ ໂຮງຮຽນໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ຂີ ນຶ້ ກັບຫອ້ ງກ ານສຶກ ສາທິກ ານ ແລະ ກິລາ ເມ ອງລະຄອນເພັງ ແຂວງສາລະວັນ. ໄດຮ້ ັບການສາ້ ງ ຕັງ້ ຂຶນ້ ໃນ ປີ ຄສ 1969 ມອີ າຄານ 2 ຫຼງັ ໃນນນັ້ , ນາໃຊເ້ ປັນຫອ້ ງຮຽນ 7 ຫອ້ ງຮຽນ, ສກົ ຮຽນ2012–2013 ໂຮງຮຽນຫຼງັ ນມີ້ ີ ຄູສອນທງັ ໝດົ 7 ຄນົ , ຍງິ 5 ຄນົ ແລະ ນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ 159 ຄນົ , ຍງິ 80 ຄນົ , ນກັ ຮຽນສຸ່ ວນຫຼາຍແມຸ່ ນເປັນລູກ ຫຼານຂອງພຸ່ ແມຸ່ ປະຊາຊນົ ທຸ່ ຖີ ອາຊບີ ເຮດັ ນາ, ເຮດັ ສວນ. ສະພາບການຮຽນ-ການສອນທຸ່ ໂີ ຮງຮຽນປະຖມົ ສມົ ບູນປາກ ຕາພານ ແມຸ່ ນໄດດ້ າເນນີ ການສອນແບບເອາົ ຄູເປັນໃຈກາງ ແລະ ນກັ ຮຽນເປັນໃຈກາງ ໂດຍທຸ່ ວົ ໄປແລວ້ ໄດນ້ າໃຊວ້ ທິ ີ ສອນຕຸ່ າງໆທຸ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການຮຸ່ າຮຽນ ຫຼ ຈາກການເຝິກອບົ ຮມົ ຕຸ່ າງໆ. ການຈາແນກບດົ ເລກການຄານວນເປັນທກັ ສະທຸ່ ມີ ຄີ ວາມສາຄນັ ຢຸ່ າງຍຸ່ ງິ ຕຸ່ ການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວຊິ າ ຄະນດິ ສາດຈາກຈດັ ການ ຮຽນ-ການສອນໃນຫອ້ ງຮຽນ ປ5 ທຸ່ ມີ ຈີ ານວນນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ 46 ຄນົ , ຍງິ 22. ຜູວ້ ໄິ ຈ ພບົ ວຸ່ ານກັ ຮຽນສຸ່ ວນຫຼາຍບຸ່ ສນົ ໃຈຕຸ່ ກບັ ການຮຽນ, ບຸ່ ຟັງຄູອະທບິ າຍ, ເອາົ ເລຸ່ ອງອຸ່ ນມາໂສກນັ ແລະ ຈາແນກຜນົ ຫານ ເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ບຸ່ ໄດ້ ແຕຸ່ ນກັ ຮຽນໃຫຸ່ ຍເຮດັ ໄດຕ້ າມເກນທຸ່ ກີ ານດົ ມແີ ຕຸ່ ນກັ ຮຽນ 4 ຄນົ ນບີ້ ສາມາດຈາແນກ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດ.້ ໃນການສອນຈາ ນວນທດົ ສະນຍິ ມົ ມນັ ມຄີ ວາມສາຄນັ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ເຊຸ່ ນັ : ການວດັ ແທກ, ການແບຸ່ ງປັນ, ການບວກ, ການຄູນ ແລະ ການຫານ. ນອກຈາກນນັ້ ຍງັ ຈະເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈ, ມີ ຄວາມຮບັ ຮູ ້ ແລະ ເອາົ ໄປນາໃຊໃ້ ນການຮຽນຮູບ້ ນັ ຫາໃໝຸ່ ອກີ ດວ້ ຍ. ສະນນັ້ , ຜູວ້ ໄິ ຈມແີ ນວຄດິ ຢາກປັບປງໃຫດ້ ີ ໂດຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນຈາແນກໄດຈ້ ຸ່ ງິ ເອາົ ບນັ ນມີ້ າເຮດັ ການວໄິ ຈ ໃນຫອ້ ຮຽນ 1.2 ຈດປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ 40 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

1. ເພຸ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນຈານວນ 4 ຄນົ ສາມາດຊອກຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດ.້ 2. ເພຸ່ ອປັບປງການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ການສດິ ສອນຂອງຄູໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . II. ວທິ ດີ າເນນີ ການວໄິ ຈ 2.1 ສກຶ ສາສະພາບບນັ ຫາ ເພຸ່ ອຕອ້ ງກ ານເກັບກ າຂ້ມູນໃຫ້ລະອຽດ ແລະ ມີຄວາມ ຊັດເຈນກ ວຸ່ າເກຸ່ ົາ. ດຸ່ ັງນັນ້ , ໃນວັນທີ 4/2/2013 ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຈຸ່ ງຶ ໄດສ້ າພາດຄູເກຸ່ າົ ໄດເ້ ລຸ່ ງັ ໃສຸ່ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າ ແລະ ດາ້ ນການຮຸ່ າຮຽນ. ເຊຸ່ ງິ ເພຸ່ ນິ ໃຫຂ້ ມ້ ູນວຸ່ າ ນກັ ຮຽນຈານວນ 4 ຄນົ ນີ້ ພນ້ ຖານການຮຽນຮູບ້ ຸ່ ດ,ີ ນກັ ຮຽນຂາດການເຝິກ ຝົນໃນ ການຈາແນກຢຸ່ າງຕຸ່ ເນຸ່ ອງ ຈຸ່ ງິ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມບີ ນັ ຫາໃນການຮຽນຮູ.້ ຈາກການສາພາດຄູເກຸ່ າົ ນນັ້ ກຸ່ ໄດຂ້ ມ້ ູນຍງັ ບຸ່ ທນັ ພຽງພເທຸ່ ອ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ເພຸ່ ອຢາກໄດຂ້ ມ້ ູນອກີ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກໄດເ້ ຊນີ ຄຸ່ ູຮຸ່ ວມງານມາສງັ ເກດການສອນຂອງຂາ້ ພະເຈາົ້ ໃນ ວຊິ າຄະນດິ ສາດ ຫອ້ ງ ປ5, ບດົ ທີ 21 ຫວົ ຂ້ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ເວລາ 2 ຊຸ່ ວົ ໂມງ. ຈາກການສງັ ເກດ ເຫນັ ວຸ່ າ ສຸ່ ການສອນທຸ່ ນີ າມາໃຊມ້ ພີ ຽງແຕຸ່ ປຶມ້ ແບບ ຮຽນ ແລະ ປຶມ້ ຄຸ່ ູມຄູເທຸ່ າົ ນນັ້ . ກຸ່ ອນການດາເນນີ ການຮຽນ-ການ ສອນຄໄູ ດທ້ ວນຄນບດົ ຮຽນເກຸ່ າົ ທຸ່ ໄີ ດຮ້ ຽນຜຸ່ ານມາຄ: ພວກນອ້ ງຜຸ່ ານມາເຄຍີ ແບຸ່ ງປັນກນັ ຢຸ່ ູບ ? ຈາກນນັ້ ຄູຈຸ່ ງຶ ນາເຂາົ້ ສຸ່ ູ ບດົ ຮຽນໃໝຸ່ ກຸ່ ຽວກບັ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໃນການສອນບດົ ໃໝຸ່ . ຂນັ້ ຕອນທາອດິ ແມຸ່ ນຄູດາເນນີ ການ ສດິ ສອນແບບດາວຫາ້ ແຈ ຫຼ ວທິ ສີ ອນເນນັ້ ຜູຮ້ ຽນເປັນໃຈກາງ ການຮຽນຮູຈ້ ະປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ຫາກຜູຮ້ ຽນມສີ ຸ່ ວນ ຮຸ່ ວມໃນກດິ ຈະກາການສອນສາພນັ ທະພາບທຸ່ ດີ ລີ ະຫວຸ່ າງຜູຮ້ ຽນ, ຈາກນນັ້ ຄູກຸ່ ຍກົ ຕວົ ຢຸ່ າງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບຸ່ ງິ ແລະ ໃຫ້ ນກັ ຮຽນອອກມາແກເ້ ລກຢຸ່ ູກະດານ ແຕຸ່ ກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍບຸ່ ສນົ ໃຈຕຸ່ ກບັ ການຮຽນເລຍີ , ສຸ່ ວນຄບູ າງຄງັ້ ກຸ່ ແນະນານກັ ຮຽນ ວຸ່ າຖາ້ ໃຜແລວ້ ໃຫກ້ ວດຄນແລວ້ ອອກມາແກໃ້ ຫໝ້ ຸ່ ູເບຸ່ ງິ ກຸ່ ຽວກບັ ການຫານເລກ, ເມຸ່ ອຄູເອີນ້ ນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝ າຍອອກມາຫານເລກຢຸ່ ູກະດານ ເຫນັ ວຸ່ າພວກເຂາົ ບຸ່ ສາມາດຫານໄດ.້ ເມຸ່ ອເປັນແນວນນັ້ ຄຈູ ຸ່ ງຶ ເອນີ້ ເອາົ ນກັ ຮຽນເກຸ່ ງັ ອອກ ມາແກຊ້ ຸ່ ວຍ. ຈາກນນັ້ , ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນກຸ່ ຮຸ່ ວມກນັ ສະຫຼບບດົ ຮຽນກຸ່ ຽວກບັ ການຫານເລກເປັນຈານວນທດົ ສະ ນຍິ ມົ . ຜຸ່ ານການສງັ ເກດການສອນຂອງຄຸ່ ູຮຸ່ ວມງານເຊຸ່ ງິ ໃຊເ້ ວລາປະມານ 2 ຊຸ່ ວົ ໂມງ ຄຸ່ ູຮຸ່ ວມງານຄດິ ວຸ່ າ ບນັ ຫາທຸ່ ນີ ກັ ຮຽນຈານວນ 4 ຄນົ ບຸ່ ສາມາດຫານເລກເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ບຸ່ ໄດນ້ ແີ້ ມຸ່ ນເກດີ ມາຫຼາຍສາ ເຫດ, ສາເຫດໜຸ່ ງຶ ເກດີ ຈາກຄູຜູທ້ ຸ່ ສີ ອນ ທຸ່ ບີ ຸ່ ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃຫຄ້ ວາມຊຸ່ ວຍເຫຼອໃກຊ້ ດິ ຕດິ ແທດນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າ ໝາຍ ນກັ ຮຽນຈານວນ 4 ຄນົ , ອກີ ຢຸ່ າງໜຸ່ ງຶ ການສດິ ສອນຂອງຄູ ແມຸ່ ນຍງັ ຂາດການນາໃຊສ້ ຸ່ ການສອນມາປະກອບ, ນກັ ຮຽນ ຍງັ ຂາດທກັ ສະການສງັ ເກດ ແລະ ຈາແນກວຸ່ າອນັ ໃດເປັນຜນົ ຫານຈານວນທດົ ສະນິ ຍມົ . ເພຸ່ ອຕອ້ ງການພດັ ທະນາການ ຮຽນການສອນຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທພິ າບຍຸ່ ງິ ຂນຶ້ ຈຸ່ ງຶ ໄດຄ້ າຖາມວໄິ ຈດຸ່ ງັ ນ:ີ້ “ພວກເຮາົ ຈະເຮດັ ແນວໃດ ເພຸ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນຫອ້ ງ ປ5 ຈານວນ 4 ຄນົ ສາມາດຫານເລກຜນົ ຫານເປັນຈານວນ ທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດ”້ 2.2 ຂນັ້ ຕອນການວາງແຜນ ພາຍຫຼງັ ທຸ່ ຂີ າ້ ພະເຈາົ້ ໄດສ້ ກຶ ສາສະພາບບນັ ຫາ ແລະ ການດົ ຫວົ ຂວ້ ໄິ ຈເປັນທຸ່ ຮີ ຽບຮອ້ ຍແລວ້ ມາຮອດວນັ ທີ 8/2/2013 ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກຸ່ ໄດປ້ ຶກສາຫາລກບັ ຄຸ່ ູຮຸ່ ວມງານ ແລະ ຮຸ່ ວມກນັ ວາງແຜນເພຸ່ ອຊອກຫາຊຸ່ ອງທາງວທິ ີການ ປັບປງແກໄ້ ຂ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍດຸ່ ງັ ກຸ່ າວປຸ່ ຽນພດຶ ຕກິ າໃນທາງທຸ່ ດີ ຂີ ນຶ້ ເຊຸ່ ງິ ໄດກ້ າ ນດົ ແຜນການລະອຽດດຸ່ ງັ ລຸ່ ມ ນ:ີ້  ວາງແຜນຄງັ້ ທີ 1 - ການຈດັ ກຸ່ ມໃຫຫ້ ຸ່ າງກວຸ່ າເກຸ່ າົ ແລະ ຕາມຄວາມເໝາະສມົ ຂອງຫອ້ ງ. - ຄູໃຫຄ້ ວາມໃກຊ້ ດິ ກບັ ນກັ ຮຽນແຕຸ່ ລະຄນົ ໃຫຫ້ າຼ ຍຂນຶ້ ໂດຍສະເພາະນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍ. - ຕອ້ ງມຫີ ວົ ໜາ້ ກຸ່ ມໃນແຕຸ່ ລະກຸ່ ມໂດຍເລງັ ໃສຸ່ ນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍມາເປັນຫວົ ໜາ້ . 41 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

- ສາ້ ງບງັ້ ເລກໃສຸ່ ເຈຍ້ ແຜຸ່ ນໃຫຍຸ່ ໄປຕດິ ໄວຢ້ ຸ່ ູໃນຫອ້ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບຸ່ ງິ ເພຸ່ ອເຝິກແອບການແກຜ້ ນົ ຫານເປັນຈານວນ ທດົ ສະນຍິ ມົ . - ຈຸ່ ງົ ສງັ ເກດຕວົ ຢຸ່ າງແລວ້ ຄດິ ໄລຸ່ ຂຕ້ ຸ່ ໄປນ:ີ້ ຕວົ ຢຸ່ າງ: 22 : 4 = 5,5 ກ. 10 : 4 = ງ. 4 : 5 = ຂ. 12 : 5 = ຈ. 24 : 32 = ຄ. 11 : 2 = ສ. 6 : 48 = 2.3 ການປະຕບິ ດັ ແລະ ສງັ ເກດ ຫຼງັ ຈາກໄດວ້ າງແຜນມາແລວ້ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ໄດເ້ ປັນຜູສ້ ອນເອງ ເຊຸ່ ງິ ໃຫຄ້ ຸ່ ູຮຸ່ ວມງານເປັນຜູສ້ ງັ ເກດໃຊວ້ ທິ ີການ ສດິ ສອນເຂາົ້ ໃນການສດິ ສອນຕວົ ຈງິ ເພຸ່ ອໃຫກ້ ຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍໄດຄ້ ຸ່ ອຍໆປຸ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າເກຸ່ າົ ເຊຸ່ ງິ ລາຍລະອຽດມດີ ຸ່ ງັ ລຸ່ ມ ນ:ີ້  ການປະຕບິ ດັ ແລະ ສງັ ເກດຄງັ້ ທີ 1 ວນັ ທີ 12/2/2013 ຂາ້ ພະເຈາົ້ ໄດເ້ ປັນຜູສ້ ອນເອງ ແລະ ນາເອາົ ແຜນການທຸ່ ີວາງໄວໄ້ ປປະຕິບດັ ໃນເວລາ ດາເນນີ ການຮຽນ-ການສອນ ວຊິ າຄະນດິ ສາດ ຫອ້ ງ ປ5 ບດົ ທີ 21 ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ . ຄຸ່ ູຮຸ່ ວມງານ ເປັນຜູສ້ ງັ ເກດກຸ່ ອນດາເນນີ ການສອນ ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ າຄູຜູທ້ ຸ່ ສີ ອນໄດມ້ ກີ ານກະກຽມບດົ ສອນ ແລະ ສຸ່ ການສອນເປັນ ຢຸ່ າງດ.ີ ນອກຈາກປຶມ້ ແບບຮຽນແລວ້ ຍງັ ມເີ ຈຍ້ ແຜຸ່ ນໃຫຍຸ່ ທຸ່ ແີ ກເ້ ລກບງັ້ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ເພຸ່ ອເປັນ ບຸ່ ອນອງີ ໃນເວລາຮຽນກຸ່ ອນການດາເນນີ ການສອນ ຄູໄດທ້ ວນຄນບດົ ຮຽນເກຸ່ າົ ຜຸ່ ານມາ. ຈາກນນັ້ ຄູໄດເ້ ຂາົ້ ສຸ່ ູບດົ ຮຽນໃ ໝຸ່ ກຸ່ ຽວກບັ ຫວົ ຂ້ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ຄູໄດນ້ າເອາົ ວທິ ີການແກເ້ ລກຜົນຫານເປັນຈານວນທົດສະ ນຍິ ມົ ໃສຸ່ ເຈຍ້ ແຜຸ່ ນໃຫຍຸ່ ມາຕດິ ໃສຸ່ ກະ ດານ. ຄູໄດແ້ ນະນາວທິ ກີ ານຫານເລກເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟັງ ໂດຍນາໃຊນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝ າຍ ເຊຸ່ ງິ ໄດເ້ ອນີ້ ນກັ ຮຽນເກຸ່ ງັ ມາຫານໃຫເ້ ບຸ່ ງິ ກຸ່ ອນແລວ້ ຈຸ່ ງຶ ເອນີ້ ນກັ ຮຽນໃນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍອອກມາແກເ້ ລກຜນົ ຫານເປັນ ຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ເທຸ່ ອລະຄນົ ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນບາງຄນົ ກຸ່ ສາມາດແກໄ້ ດ້ ແລະ ບາງຄນົ ກຸ່ ແກບ້ ຸ່ ໄດ້ ແຕຸ່ ຄູກຸ່ ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃຫຄ້ ວາມຊຸ່ ວຍເຫຼອຈນົ ເຂາົ ສາມາດແກໄ້ ດ.້ ຈາກນນັ້ , ຄູແບຸ່ ງນກັ ຮຽນອອກເປັນ 6 ກຸ່ ມຄູໃຫນ້ ກັ ຮຽນເອາົ ປຶ້ມແບບຮຽນຂນຶ້ ມາເບຸ່ ງິ ໃນບດົ ທີ 21 ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ແລວ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແຕຸ່ ລະກຸ່ ມແກບ້ ດົ ເຝິກ ຫດັ ຂທ້ ີ 1 ໜາ້ ທີ 57 ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍຈາ ນວນ 2 ຄນົ ໄດເ້ ອາົ ໃຈໃສຸ່ ຄນົ້ ຄດິ ເພາະນກັ ຮຽນ 2 ຄນົ ນໄີ້ ດຮ້ ບັ ການຊຸ່ ວຍເຫຼອຈາກຄູໃນການແນະນາວທິ ກີ ານແກເ້ ລກ ແລະ ໃຫກ້ າລງັ ໃຈ. ນອກຈາກນນັ້ , ນກັ ຮຽນທຸ່ ຮີ ຽນ ເກຸ່ ງັ ຢຸ່ ູໃນກຸ່ ມດຽວກນັ ໄດໃ້ ຫຄ້ ວາມຊຸ່ ວຍ ເຫຼອໃນການອະທບິ າຍວທິ ກີ ານແກເ້ ລກ, ອກີ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນຍງັ ບຸ່ ສນົ ໃຈມແີ ຕຸ່ ອາໄສນກັ ຮຽນທຸ່ ຮີ ຽນເກຸ່ ງັ ຢຸ່ ູໃນກຸ່ ມເປັນຜູເ້ ຮດັ . ຄູຜູສ້ ອນໄດເ້ ລາະຕດິ ຕາມເບຸ່ ງິ ແຕຸ່ ລະກຸ່ ມ ຈາກນນັ້ ຄູໃຫນ້ ກັ ຮຽນແຕຸ່ ລະກຸ່ ມອອກມາລາຍງານພຮອດກຸ່ ມເປົ້າໝ າຍ ຄູໃຫນ້ ັກຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝ າຍອອກມາລາຍງານຫຼັງຈາກນັນ້ ຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນພອ້ ມກນັ ສະຫບຼ ບດົ ຮຽນ.  ສະທອ້ ນຄນຄງັ້ ທີ 1 ຈາກການປະຕບິ ດັ ຄງັ້ ນີ້ ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ າໃນເວລາທຸ່ ຂີ າ້ ພະເຈາົ້ ໄດຕ້ ດິ ແຜຸ່ ນພູມໃສຸ່ ກະດານ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມ ສນົ ໃຈ, ມຄີ ວາມກະຕລລນົ້ ຢາກແກ ້ ແລະ ສນົ ໃຈໃນບດົ ຮຽນ ຕຸ່ ຈາກນນັ້ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກໄດໃ້ ຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບເປັນກຸ່ ມ, ນກັ ຮຽນເກຸ່ ງັ ປົນກບັ ນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍ. ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນມກີ ານປະກອບຄາຄດິ ເຫນັ ສນົ ທະນາແລກປຸ່ ຽນ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຊຸ່ ວຍເຫອຼ ເຊຸ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ , ສາ້ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດເ້ ຝິກ ແອບໃນການຈາແນກຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ຂອງນກັ ຮຽນໃນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍຈານວນ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນຄຸ່ ອຍໆມພີ ດຶ ຕກິ າປຸ່ ຽນແປງດຂີ ນຶ້ , ເຂາົ ສາມາດແກເ້ ລກ ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດ້ ແຕຸ່ ຄູຍງັ ໃຫຄ້ າແນະ ນາຊຸ່ ວຍເຫຼອໃນເວລາປະຕບິ ດັ ຢຸ່ ູ ແຕຸ່ ວຸ່ ານກັ ຮຽນກຸ່ ຍງັ ບຸ່ 42 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ສາມາດເຮັດໄດດ້ ວ້ ຍຕົນເອງນັກຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝາຍ2 ຄົນແມຸ່ ນຍັງບຸ່ ທັນປຸ່ ຽນແປງພຶດຕິກາຫຍງັ ເລີຍ. ດຸ່ ັງນັນ້ , ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຈຸ່ ງຶ ໄດສ້ ນົ ທະ ນາປຶກສາຫາລກບັ ຄຸ່ ຮູ ຸ່ ວມງານແລວ້ ວາງແຜນຄນໃໝຸ່ ອກີ . 2.4 ການວາງແຜນຄງັ້ ທີ 2 ຊອກຫາຊຸ່ ອງທາງວທິ ກີ ານປັບປງແກໄ້ ຂໃຫນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍດຸ່ ງັ ກຸ່ າວ ປຸ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າດຂີ ນຶ້ ມາຮອດ ວນັ ສກ ວນັ ທີ 15/2/2013 ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຈຸ່ ງຶ ໄດປ້ ຶກສາຫາລກບັ ຄຸ່ ຮູ ຸ່ ວມງານ ເພຸ່ ອຮຸ່ ວມກນັ ວາງອກີ ເປັນຮອບທສີ ອງ (ນາໃຊ້ ຕາມແຜນຄງັ້ ທ1ີ ) ແລະ ໄດວ້ າງແຜນຄງັ້ ທີ 2 ດຸ່ ງັ ນ:ີ້ . - ສອນເພຸ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍໃນຊຸ່ ວົ ໂມງຫວຸ່ າງ. - ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃຫຄ້ ວາມໃກຊ້ ດິ ຕດິ ຕາມພດຶ ຕກິ າຂອງເດກັ ໃຫຫ້ າຼ ຍຂນຶ້ . - ເສມີ ກາລງັ ໃຈດວ້ ຍການໃຊວ້ າຈາເຊຸ່ ນັ : ຊມົ ເຊຍີ , ດຫີ ຼາຍ ແລະ ໃຫຄ້ ະແນນພອ້ ມ.  ປະຕບິ ດັ ແລະ ສງັ ເກດຄງັ້ ທີ 2 ມາຮອດວນັ ພດ ວນັ ທີ 20/2/2013 ຂາ້ ພະເຈາົ້ ໄດນ້ າເອາົ ແຜນທຸ່ ວີ າງໄວຂ້ າ້ ງເທງິ ໂດຍແມຸ່ ນຄຸ່ ຮູ ຸ່ ວມງານເປັນຜຸ່ ູ ສອນ ແລະ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ເປັນຜູສ້ ງັ ເກດວຊິ າຄະນດິ ສາດ ບດົ ທີ 21 (ຕຸ່ ) ຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ . ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ າຄູໄດມ້ ກີ ານກະກຽມປຶມ້ ແບບຮຽນ, ໄດແ້ ກເ້ ລກທຸ່ ຂີ ຽນໃສຸ່ ເຈຍ້ ແຜຸ່ ນໃຫຍຸ່ ແລະ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ ເພຸ່ ອເປັນ ບຸ່ ອນອງີ ໃນເວລານກັ ຮຽນແກເ້ ລກຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດສ້ ງັ ເກດຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ກີ ານດາເນນີ ການ ສອນຂອງຄູ, ກຸ່ ອນດາເນນີ ການສດິ ສອນຄູໄດທ້ ວນ ຄນບດົ ຮຽນເກຸ່ າົ ທຸ່ ຜີ ຸ່ ານມາ, ຈາກນນັ້ ຄູເລຸ່ ມີ ສດິ ສອນກດິ ຈະກາທຸ່ ີ ກຽມມາໂດຍໄດເ້ ອາົ ເລກທຸ່ ຄີ ຂູ ຽນໃສຸ່ ເຈຍ້ ແຜຸ່ ນໃຫຍຸ່ ມາຕດິ ໃສຸ່ ກະດານ ແລວ້ ແນະນາວທິ ກີ ານແກເ້ ລກໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບຸ່ ງິ ພອ້ ມທງັ ເປັນຕວົ ຢຸ່ າງໃຫນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝາຍເບຸ່ ງິ 2-3 ຄງັ້ , ແລວ້ ຄູເອນີ້ ນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍອອກມາແກເ້ ທຸ່ ອລະ ຄນົ ຈນົ ໝົດ 4 ຄນົ ສງັ ເກດເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝາຍຈານວນ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນສາມາດແກໄ້ ດດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ. ສຸ່ ວນ ອກີ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນຍງັ ບຸ່ ສາມາດແກໄ້ ດ້ ແຕຸ່ ຄູສອນກຸ່ ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ຊຸ່ ວຍເຫຼອຈນົ ສດຄວາມສາມາດ ແຕຸ່ ນກັ ຮຽນດຸ່ ງັ ກຸ່ າວຍງັ ຈາແນກຜດິ ໆຖກໆຢຸ່ ູ. ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຄດິ ວຸ່ າອາດເປັນນາຕວົ ນກັ ຮຽນເອງ ໂດຍສະເພາະການຮບັ ຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຍງັ ຊກັ ຊາ້ . ຈາກການປະຕບິ ດັ ແລະ ສງັ ເກດໃນຄງັ້ ນີ້ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ກຸ່ ເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍຈາ ນວນ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນໄດ້ ປຸ່ ຽນແປງພຶດຕິກ າໃນທ າງທຸ່ ີດີຂຶນ້ ເຊຸ່ ິງເຂົາສາມ າດແກ ເ້ ລກ ຜົນຫ ານເປັ ນຈານວນທົດສະນິຍົມ ໄດ້, ສຸ່ ວນ ອກີ 2 ຄນົ ແມຸ່ ນຍງັ ອາໄສຄູເປັນຜູຊ້ ຸ່ ວຍໃນການແກເ້ ລກຜນົ ຫານເປັນຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ .  ສະທອ້ ນຄນຄງັ້ ທີ 2 ຜຸ່ ານຈາກການປະຕບິ ດັ ແລະ ສງັ ເກດ ຜູເ້ ຮດັ ການວໄິ ຈສາມາດຕລີ າຄາຜນົ ຂອງການວໄິ ຈ, ຂາ້ ພະເຈຸ່ າົ້ ໄດເ້ ຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍໄດປ້ ຸ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າຈານວນ 2 ຄນົ ແຕຸ່ ອກີ ຈານວນ 2 ຄນົ ຍງັ ບຸ່ ທນັ ປຸ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າ. ໃນ ການດາເນີນການວິໄຈພາກປະຕິບັດຄັງ້ ນີ້ ມັນໄດເ້ ປັນບົດຮຽນໃຫແ້ ກຸ່ ຂາ້ ພະ ເຈາົ້ ໄດຮ້ ູ ຂ້ ະບວນການວິໄຈພາກ ປະຕບິ ດັ ແລະ ມນັ ເປັນບດົ ຮຽນທຸ່ ນີ າໄປເຮດັ ການວໄິ ຈພາກປະຕບິ ດັ ໃນຄງັ້ ຕຸ່ ໄປ. ຈາກສຸ່ ງິ ທຸ່ ີສະທອ້ ນຄນເຫັນວຸ່ າ: ນກັ ຮຽນກຸ່ ມເປົ້າໝາຍຈານວນ 2 ຄົນທຸ່ ີຂາ້ ພະເຈາົ້ ບຸ່ ສາມາດແກໄ້ ຂໃຫ້ ປຸ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໄດເ້ ທຸ່ າົ ທຸ່ ຄີ ວນ, ຂາ້ ພະເຈາົ້ ຄດິ ວຸ່ າອາດເກດີ ມາຈາກຄວາມຮບັ ຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນ, ການສກຶ ສາສະພາບ ບນັ ຫາ ແລະ ການວາງແຜນແກໄ້ ຂບນັ ຫາ ຍງັ ບຸ່ ທນັ ສອດຄຸ່ ອງກບັ ບນັ ຫາ. ສະນນັ້ , ໃນອະນາຄດົ ເຮາົ ຄວນວາງແຜນ, ຫາວທິ ແີ ກໄ້ ຂ ແລະ ສບຕຸ່ ປະຕບິ ດັ ຕາມຮອບວຽນຂອງການວໄິ ຈຕຸ່ ໄປ. III. ສະຫບຼ ຜຸ່ ານການວໄິ ຈຄງັ້ ນີ້ ເຫນັ ວຸ່ ານກັ ຮຽນສາມາດຈາແນກຜນົ ຫານຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໄດໃ້ ນລະດບັ ດຈີ ານວນ 2 ຄນົ ແລະ ຫານເລກໄດໃ້ ນລະດບັ ພໃຊຈ້ ານວນໜຸ່ ງຶ ຄນົ . ທາງນອີ້ າດເປັນເພາະເຂາົ ເຈາົ້ ໄດນ້ າໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການຫານເລກ ເຂາົ້ ມາໃຊໃ້ ນການຫານ. 43 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

IV. ຂສ້ ະເໜແີ ນະ 4.1 ຂສ້ ະເໜແີ ນະຜນົ ຂອງການວໄິ ຈທຸ່ ວົ ໄປ - ຖາ້ ເຮດັ ການວໄິ ຈຄງັ້ ຕຸ່ ໄປເຮາົ ຄວນເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃນການສກຶ ສາສະພາບບນັ ຫາໃຫລ້ ະອຽດ. - ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ປະຕບິ ດັ ງານວໄິ ຈໃຫຕ້ ຸ່ ເນຸ່ ອງ. - ເອາົ ໃຈໃສຸ່ ໃຫຄ້ ວາມຊຸ່ ວຍເຫອຼ ໃກຊ້ ດິ ກບັ ນກັ ຮຽນເປົາ້ ໝາຍໃຫຫ້ າຼ ຍຂນຶ້ . 4.2 ຂສ້ ະເໜແີ ນະໃນການວໄິ ຈຄງັ້ ຕຸ່ ໄປ - ຖາ້ ເຮດັ ການວໄິ ຈໃນຄງັ້ ໜາ້ ຂສະເໜໃີ ຫນ້ ກັ ວໄິ ຈເຮດັ ການວໄິ ຈໃນຫວົ ຂ້ “ ການມສີ ຸ່ ວນຮຸ່ ວມໃນ ກດິ ຈະກາກຸ່ ມຂອງນກັ ຮຽນ ” V. ເອກະສານອາ້ ງອງີ ສຖີ ານ ສຂະວງົ ( 1998 ) ວທິ ສີ ອນຄະນດິ ສາດ1 ພມິ ທຸ່ ໂີ ຮງພມິ ແຫຸ່ ງລດັ ຈນັ ທະວໄີ ຊ ແຫວນພະຈນັ ( 2553) ວທິ ະຍານພິ ນົ VI. ຫຼກັ ຖານປະກອບ - ບດົ ສາພາດຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນ - ບດົ ສອນ - ບດົ ທດົ ສອບ - ແຜນວາດຫອ້ ງຮຽນ ຄາຖາມ 1. ປະເພດບດົ ຄວາມທາງວຊິ າການລວມມປີ ະເພດໃດແດຸ່ ? 2. ປະເພດບດົ ຄວາທາງວຊິ າການມຄີ ວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຕຸ່ ນກັ ສກຶ ສາພວກເຮາົ ຄແນວໃດ? 3. ຈຸ່ ງົ ຂຽນບດົ ຕວົ ຢຸ່ າງປະເພດທາງວຊິ າການບດົ ໃດໜຸ່ ງຶ ? 44 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ບດົ ທີ 4 ຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ຂີ ຽນໂຄງເລຸ່ ອງຂອງບດົ ຄວາມ 1. ຂນັ້ ຕອນໃນການຂຽນບດົ ຄວາມ ທກໆປະເພດຂອງການຂຽນ ຜູຂ້ ຽນຈະຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈໃນເລຸ່ ອງການວາງໂຄງສາ້ ງ, ວກັ , ຕອນ ໃນການຂຽນ ເພຸ່ ອເຮດັ ໃຫບ້ ດົ ເລຸ່ ອງມຄີ ວາມລະອຽດອຸ່ ອນ, ບຸ່ ສບັ ສນົ , ອຸ່ ານແລວ້ ຮູສ້ ກຶ ວຸ່ າເປັນການເລຸ່ ມີ ຕນົ້ ທຸ່ ດີ ເີ ຂາົ້ ໃຈ ໄປພອ້ ມກບັ ການອຸ່ ານບຸ່ ຈາເປັນຕອ້ ງແປຄວາມໝາຍອກີ . ໃນຄວາມເປັນຈງິ ແລວ້ ການຂຽນບດົ ແຕຸ່ ລະປະເພດກຸ່ ລວ້ ມແຕຸ່ ມຫີ ຼກັ ການ, ໂຄງຮຸ່ າງ ແລະ ຂນັ້ ຕອນໃນການ ຂຽນຂອງມນັ ເອງ ເຊຸ່ ນັ ຖາ້ ຈະຂຽນບດົ ພນັ ລະນາເຮາົ ກຸ່ ຕອ້ ງໄດຮ້ ູວ້ ຸ່ າສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ຈະພນັ ລະນານນັ້ ແມຸ່ ນຫຍງັ , ມນັ ມຮີ ູບຊງົ , ສສີ ນັ ແລະ ຄນລກັ ສະນະສະເພາະພາຍນອກພາຍໃນແນວໃດ. ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ເຮາົ ຈຸ່ ງຶ ມາວາງໂຄງຮຸ່ າງ ແລະ ຂຽນໄປຕາມ ໂຄງຮຸ່ າງນນັ້ ແຕຸ່ ໂຄງຮຸ່ າງການຂຽນບດົ ແຕຸ່ ລະປະເພດກຸ່ ລວ້ ນແລວ້ ແຕຸ່ ມລີ ກັ ສະນະສະເພາະຂອງມນັ . ແຕຸ່ ເຖງິ ຢຸ່ າງໃດກຸ່ ຕາມພວກເຮາົ ກຸ່ ສາມາດສງັ ລວມໄດເ້ ພຸ່ ອການຂຽນໃຫເ້ ປັນລະບບົ ເຊຸ່ ນັ ກນັ . 2. ການເລອກເລຸ່ ອງ ໂດຍປົກກະຕແິ ລວ້ ຖາ້ ເປັນການຂຽນບດົ ຂອງນກັ ຮຽນ ນກັ ສກຶ ສາສຸ່ ວນຫຼາຍບແມຸ່ ນຖກມອບໝາຍ ໃຫຂ້ ຽນ ແຕຸ່ ລະກະທທູ້ ຸ່ ກີ ຸ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ບດົ ຮຽນ ທຸ່ ນີ ກັ ສກຶ ສາເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ພວມກາລງັ ຄນົ້ ຄວາ້ ຮຸ່ າຮຽນຢຸ່ ູແຕຸ່ ຖາ້ ຜູຂ້ ຽນຫາກມສີ ດິ ທຸ່ ຈີ ະ ເລອກເອງໄດ້ ກຸ່ ຄວນຈະເລອກເລຸ່ ອງທຸ່ ຕີ ນົ ເອງຖະນດັ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈແຈງ້ . ໂດຍເອາົ ໃຈໃສຸ່ ບາງບນັ ຫາດຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ການເລອກເລຸ່ ອງໝາຍເຖງິ ການເລອກເນອ້ ເລຸ່ ອງທຸ່ ຈີ ະຂຽນ ແຕຸ່ ບຸ່ ແມຸ່ ນການເລອກຊຸ່ ເລຸ່ ອງ - ເລອກເລຸ່ ອງທຸ່ ຕີ ນົ ເອງສນົ ໃຈ ແລະ ມປີ ະໂຫຍດຕຸ່ ສງັ ຄມົ - ເລຸ່ ອງທຸ່ ເີ ລອກຕອ້ ງສາມາດຊອກເອກະສານອາ້ ງອງີ ໄດ້ ແລະ ຄນົ້ ຫາຂມ້ ນູ ໄດດ້ ວ້ ຍເຄຸ່ ອງມອຸ່ ນໆ - ຂອບເຂດຂອງເລຸ່ ອງບຸ່ ຄວນກວ້ າງເກນີ ໄປ - ຕອ້ ງໝນັ້ ໃຈວຸ່ າຈະມທີ ຸ່ ປີ ຶກສາກຸ່ ຽວກບັ ເລຸ່ ອງນີ້ 2.1. ການວໄິ ຈເລຸ່ ອງ ກຸ່ ອນຈະຂຽນເລຸ່ ອງຕອ້ ງວໄິ ຈ ແລະ ມະໂນພາບເຫດການດວ້ ຍວທິ ກີ ານວເິ ຄາະເລຸ່ ອງໃຫລ້ ະອຽດຖຸ່ ີຖວ້ ນ ສາກຸ່ ອນ ວຸ່ າເລຸ່ ອງນຈີ້ ະມກີ ຸ່ ມເປົາ້ ໝາຍໃດ?, ເປັນຜູອ້ ຸ່ ານໂດຍໃຫເ້ ກດີ ປະໂຫຍດເປັນຕນົ້ ແມຸ່ ນ ກຸ່ ມ ນກັ ຮຽນ, ກຸ່ ມຄູ ອາຈານ, ກຸ່ ມບລກິ ານໃຫສ້ ງັ ຄມົ ທຸ່ ວົ ໄປເປັນຕນົ້ . ຫຼງັ ຈາກເລອກເລຸ່ ອງທຸ່ ຂີ ຽນມາແລວ້ ສຸ່ ງິ ສາຄນັ ຕອ້ ງໄດວ້ ເິ ຄາະວໄິ ຈເລຸ່ ອງນນັ້ ໆວຸ່ າຈະໃຫກ້ ວມຂອບເຂດກວາ້ ງ ປານໃດ, ສຸ່ ວນຫຼາຍຈະຖກການດົ ໂດຍເວລາຂອງເລຸ່ ອງ ແລະ ອຸ່ ນໆ. ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ປະ ເດນັ ຕຸ່ າງໆຕຸ່ ໄປນກີ້ ຸ່ ຕອ້ ງໄດວ້ ໄິ ຈ ເຊຸ່ ນັ ດຽວກນັ ເຊຸ່ ນັ ວຸ່ າ ເຮາົ ຈະຂຽນເລຸ່ ອງນຂີ້ ນຶ້ ມາເພຸ່ ອຫຍງັ ?, ເພຸ່ ອກຸ່ ມຄນົ ໃດ?, ແມຸ່ ນເພດໄວໃດທຸ່ ຈີ ະເປັນຄນົ ອຸ່ ານ ເລຸ່ ອງນນັ້ ໆ ແລະ ເຂາົ ເຈາົ້ ຈະອຸ່ ານເພຸ່ ອຫຍງັ ? ເພຸ່ ອໃຫບ້ ດົ ຂຽນເໝາະກບັ ຄວາມມກັ , ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ລະດບັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງຜູອ້ ຸ່ ານ. ຕວົ ຢຸ່ າງ: ຕາຕະລາງວເິ ຄາະເລອງ ຊຸ່ ເລຸ່ ອງ ເວລາໃດ ຢຸ່ ູໃສ ຍອ້ ນຫຍງັ ມຫີ ຍງັ ເກດີ ເກດີ ກບັ ຜນົ 45 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ຂນ້ ໃຜ ກະທບົ .................... ........................................................................................................ ................... ......................................................................................................... .................... .......................................................................................................................... ................... ............................................................................................................................ 2.2. ການຊອກຫາຂມ້ ູນທຸ່ ປີ ະກອບເລຸ່ ອງ ການຊອກຫາຂມ້ ູນ ກຸ່ ເປັນສຸ່ ງິ ທຸ່ ສີ າຄນັ ເພຸ່ ອໃຫເ້ ລຸ່ ອງເປັນໜາ້ ສນົ ໃຈຫຼາຍຂນຶ້ ເປັນຕນົ້ ແມຸ່ ນການໃຊເ້ ຄຸ່ ອງມ, ການໃຊປ້ ະໂຫຍກຄາເວາົ້ , ການປະກອບພາບ, ພາບແຕມ້ , ພາບຖຸ່ າຍອຸ່ ນໆ. ເພຸ່ ອເຮດັ ໃຫເ້ ລຸ່ ອງມນີ າ້ ໜກັ ແລະ ເປັນ ໜາ້ ເຊຸ່ ອຖກໄດ.້ ເລຸ່ ອງຕອ້ ງມຫີ ຼກັ ຖານອາ້ ງອງີ ທຸ່ ມີ າ ຫຼ ຕນົ້ ເຄາົ້ ຂອງເລຸ່ ອງວຸ່ າໄດມ້ າຈາກໃສ. ນອກຈາກນຂີ້ ມ້ ູນຍງັ ເປັນ ສຸ່ ວນປະກອບຂອງບດົ ທຸ່ ເີ ຮາົ ຂຽນອກີ ດວ້ ຍ. 2.3. ການວາງໂຄງເລຸ່ ອງ ຜູທ້ ຸ່ ຈີ ະຂຽນບດົ ຄວາມ ຫຼ ບດົ ເລຸ່ ອງຕຸ່ າງໆຄວນເອາົ ໃຈໃສຸ່ ດຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ການຈດັ ລາດບັ ຄວາມຄດິ ຕອ້ ງໃຫຕ້ ຸ່ ເນຸ່ ອງ - ແຍກປະເດນັ ໃຫຍຸ່ , ປະເດນັ ຍຸ່ ອຍອອກຈາກກນັ ໃຫເ້ ຫນັ ໄດຢ້ ຸ່ າງຊດັ ເຈນ - ຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງຕາມລກັ ສະນະການຈດັ ໂຄງເລຸ່ ອງທຸ່ ດີ ີ - ລງົ ມຂຽນຕາມເລຸ່ ອງທຸ່ ໄີ ດວ້ າງໄວ້ ໂດຍຄານງຶ ເຖງິ ການສາ້ ງປະໂຫຍກ, ຂຄ້ ວາມ ແລະ ວກັ ຕອນຕຸ່ າງໆ ໂດຍອງີ ຕາມເປົາ້ ໝາຍທຸ່ ເີ ຮາົ ໄດຕ້ ງັ້ ໄວ.້ - ອຸ່ ານລະອຽດ, ກວດແກຄ້ ນດວ້ ຍຕນົ ເອງ ແລະ ເພຸ່ ອນຮຸ່ ວມງານ. 3. ວທິ ຂີ ຽນໂຄງເລຸ່ ອງແບບລວມໆ ວທິ ທີ ຸ່ ດີ ທີ ຸ່ ສີ ດອກີ ວທິ ໜີ ຸ່ ງຶ ຄ ການຂຽນຫວົ ຂໃ້ ຫຍຸ່ ໃຫແ້ ລວ້ ກຸ່ ອນ ແລວ້ ຈຸ່ ງຶ ຂຽນຫວົ ຂຍ້ ຸ່ ອຍ, ການຂຽນ ຫວົ ຂຍ້ ຸ່ ອຍນນັ້ ໃນເບອ້ ງຕນົ້ ອາດບຸ່ ຂຽນລະອຽດປານໃດກຸ່ ໄດ້ ເພາະຖາ້ ມກີ ານປຸ່ ຽນແປງຫວົ ຂໃ້ ຫຍຸ່ ຫວົ ຂຍ້ ຸ່ ອຍເຫຸ່ ຼາົ ນນັ້ ກຸ່ ຕອ້ ງໄດປ້ ຸ່ ຽນແປງເຊຸ່ ນັ ກນັ . ການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງສາມາດແບຸ່ ງອອກເປັນ 3 ແບບດຸ່ ງັ ນ:ີ້ - ການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງແບບລວມໆ ຄການຂຽນໂດຍທຸ່ ບີ ຸ່ ຄານງຶ ເຖງິ ຫຼກັ ໃນການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງ ເພາະເປັນພຽງ ການຈດັ ແລະ ຮຽບຮຽງຂມ້ ູນໃຫເ້ ປັນໝວດໝຸ່ ເູ ທຸ່ າົ ນນັ້ . - ການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງເປັນຄາໆ ຫຼ ເປັນວະລີ ເຊຸ່ ງິ ບຸ່ ຈາເປັນຂຽນເປັນປະໂຫຍກທຸ່ ສີ ນົ ບູນ. - ການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງເປັນປະໂຫຍກ ການຂຽນໂຄງເລຸ່ ອງແບບນຕີ້ ອ້ ງຂຽນທງັ ຫວົ ຂໃ້ ຫຸ່ ຍ ແລະ ຫວົ ຂຍ້ ຸ່ ອຍໃຫ້ ເປັນປະໂຫຍກທຸ່ ສີ ນົ ບູນ. ຕວົ ຢຸ່ າງ: ການສາ້ ງໂຄງຮຸ່ າງຂອງບດົ ມີ 3 ຂນັ້ ຕອນດຸ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ການລວບຮວມຄວາມຮູ ້ ແລະ ຂມ້ ນູ ຕຸ່ າງໆ ເມຸ່ ອໄດພ້ ຈິ າລະນາຫວົ ຂເ້ ລຸ່ ອງທຸ່ ຈີ ະເອາົ ມາຂຽນໄດແ້ ລວ້ (ເສລພີ າບຂອງບກຄນົ ) ຈຸ່ ງົ ຮວບຮວມຄວາມຮູ,້ ຄວາມຄດິ ທຸ່ ກີ ຸ່ ຽວກບັ ຫວົ ເລຸ່ ອງນນັ້ ແລວ້ ຂຽນໄວເ້ ປັນຂໆ້ . ເລຸ່ ອງເສລພີ າບຂອງບກຄນົ 46 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

- ຄວາມໝາຍຂອງເສລພີ າບ - ເສລພີ າບທາງກາຍ - ເສລພີ າບທາງວາຈາ - ເສລພີ າບທາງຄວາມຄດິ - ເສລພີ າບທາງການຂຽນ - ຄວາມຕອ້ ງການເສລພີ າບຂອງບກຄນົ - ຕອ້ ງມຂີ ອບເຂດຈາກດັ - ກດົ ໝາຍກບັ ເສລພີ າບ - ໂທດຂອງເສລພີ າບທຸ່ ເີ ກນີ ຂອບເຂດ - ປະໂຫຍດຂອງເສລພີ າບ - ມະນດສະໄໝບູຮານ ກບັ ເສລພີ າບ - ເສດລພີ າບຂອງມະນດ ແລະ ສດັ - ການລງົ ໂທດໂດຍການຕດັ ເສລພີ າບ. 2) ການຄດັ ຈອ້ ນຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຄດິ ບາງຄງັ້ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຄດິ ທຸ່ ຄີ ດັ ຈອ້ ນມານນັ້ ບາງອນັ ກຸ່ ຄາ້ ຍຄກນັ ເຮາົ ກຸ່ ສາມາດຈດັ ເຂາົ້ ເປັນຂດ້ ຽວກນັ ໄດ້ ບາງປະເດນັ ທຸ່ ບີ ຸ່ ສາຄນັ ກຸ່ ອາດຈະຕດັ ອອກເຊຸ່ ນັ : - ຄວາໝາຍຂອງເສລພີ າບ - ເສລພີ າບທາງກາຍ - ເສລພີ າບທາງວາຈາ - ເສລພີ າບທາງໃຈ - ເສລພີ າບທາງການຂຽນ - ເສລພີ າບໂດຍຈາກດັ ທາງບກຄນົ - ເສລພີ າບໂດຍຈາກດັ ທາງກດົ ໝາຍ - ໂທດຂອງເສລພີ າບເກນີ ຂອບເຂດ - ລະບອກການປົກຄອງກບັ ເສລພີ າບ 3) ການຈດັ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຄດິ ຂນັ້ ສດທາ້ ຍ ໃນຂນັ້ ສດທາ້ ຍນາເອາົ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມຄດິ ທຸ່ ໄີ ດຄ້ ດັ ຈອ້ ນແລວ້ ນນັ້ ມາຈດັ ລວມກນັ ເປັນ ໝວດເປັນໝຸ່ ູ ຕາມການເກາະກຸ່ າຍຂອງເລຸ່ ອງ ແລະ ຕາມເຫດການ. ເຫດຜນົ ໃນການຈດັ ໂຄງເລຸ່ ອງຂນັ້ ນຕີ້ ອ້ ງວາງໂຄງເລຸ່ ອງໃຫເ້ ປັນ ລະບຽບ ເພຸ່ ອຈະເຮດັ ໃຫສ້ ະດວກໃນການຂຽນ ແລະ ຈະເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ຸ່ ານເຂາົ້ ໃຈຫວົ ຂເ້ ລຸ່ ອງໄດດ້ .ີ ຕວົ ຢຸ່ າງ: ໂຄງເລຸ່ ອງ: ເສລພີ າບຂອງບກຄນົ ຄາແນະນາ: ເວາົ້ ເຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງເສລພີ າບ 47 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ເນອ້ ເລຸ່ ອງ:  ລກັ ສະນະຂອງເສລພີ າບ ກ. ເສລພີ າບທາງກາຍ ຂ. ເສລພີ າບທາງວາຈາ ຄ. ເສລພີ າບທາງໃຈ ແລະ ແນວຄດິ ງ. ເສລພີ າບທາງການຂຽນ  ເສລພີ າບທຸ່ ບີ ຸ່ ມຂີ ອບເຂດ ກ. ມະນດໃນສະໄໝບູຮານ ຂ. ເສລພີ າບຂອງສດັ ໃນສະໄໝບູຮານ  ການຈາກດັ ເສລພີ າບໃນປັດຈບນັ ກ. ເສລພີ າຍໂດຍກດົ ໝາຍ ຂ. ເສລພີ າບໂດບການລງົ ໂທດຂອງກດົ ໝາຍ 4. ລະບອກການປົກຄອງກບັ ເສລພີ າບ ກ. ເສລພີ າບຂອງບກຄນົ ມຫີ ຼາຍທຸ່ ສີ ດໃນລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ຂ. ເສລພີ າບຂອງບກຄນົ ມໜີ ອ້ ຍທຸ່ ສີ ດໃນລະບອບພະເດດັ ການ ສະຫູຼບ ລວມດາ້ ນບວກ ແລະ ດາ້ ນລບົ ຂອງເສລພີ າບທຸ່ ບີ ຸ່ ມຂີ ອບເຂດຈາກດັ 4) ການນາໃຊຕ້ ວົ ຊຸ່ ວຍຂຽນເລຸ່ ອງແບບແຜນວາດ ການຂຽນເລຸ່ ອງແບບໃຊຕ້ ວົ ຊຸ່ ວຍ ມຄີ ວາມຈາເປັນ ແລະ ສາຄນັ ສາລບັ ຜູທ້ ຸ່ ຢີ າກຂຽນເລຸ່ ອງແຕຸ່ ບຸ່ ຮູເ້ ລຸ່ ມີ ຕນົ້ , ບຸ່ ຮູຕ້ ງັ້ ຊຸ່ ເລຸ່ ອງທຸ່ ເີ ໝາະສມົ ກບັ ເຫດການ ແລະ ເນອ້ ເລອ້ ງ. ດຸ່ ງັ ນນັ້ , ຜູຂ້ ຽນອາດຈະໃຊຕ້ ວົ ຊຸ່ ວຍດວ້ ຍວທິ ເີ ລຸ່ ມີ ຕນົ້ ຈາກ ແຜນວາດກຸ່ ໄດ.້ ເສນັ ທາງສະດວກ ນາ້ ຕກົ ສູງ ມທີ ຸ່ ພີ ກັ ສະອາດ ແຫຸ່ ງຼ ທຸ່ ອງທຸ່ ຽວຕາດ ມຄີ ວາມປອດໄຟ ກວາງຊີ ແຂວງ ຫຼວງພະບາງ 48 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ແບບອະພປິ າຍ ການສອນ ແບບອະທບິ າຍ ແບບແກບ້ ນັ ຫາ ແບບຮຸ່ ວມມ ແບບບູລະນະການ  ບດົ ເລຸ່ ອງ ຕວົ ຢຸ່ າງ 1: (ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສກຶ ສາ) ເລຸ່ ອງສນັ້ “ໃນວນັ ທຸ່ ລີ ູກບັ ມາ ແຕຸ່ ເປັນວນັ ຂອງພຸ່ ທຸ່ ຈີ າກໄປ ” “ບດົ ຄວາມເລຸ່ ອງນີ້ ໄດຮ້ ບັ ການແປ ມາຈາກພາສາໄທ ແລະ ຮຽບຮຽງຄນໃໝຸ່ ເພຸ່ ອໃຫເ້ ນອ້ ຄວາມສມົ ບູນແບບຂນ້ ກວຸ່ າເກຸ່ າົ ” “ບຸ່ ວຸ່ າໃຜ ກຸ່ ອນຈະເຮດັ ຫຍງັ ຄວນຈະຄດິ ກຸ່ ອນທກຄງັ້ ..” ຍອ້ ນພຸ່ ຕບົ ໜາ້ ດວ້ ຍຄວາມຢາກຮາ້ ຍ ເຂາົ ກເລຍີ ຫາຍໄປ 13 ປີເຕມັ ໆ ຈນົ ຮອດວນັ ນີ້ ເຂາົ ກບັ ມາ ອກີ ຄງັ້ ແຕຸ່ ທກຢຸ່ າງກປຸ່ ຽນໄປ...13 ປີກຸ່ ອນ ໃນໝຸ່ ບູ າ້ ນມເີ ດກັ ຜູຊ້ າຍໄວລນ້ ຄນົ ໜຸ່ ງຶ ຊຸ່ ວຸ່ າ: ຫນຼິ ທງົ ປີນນັ້ ເຂາົ ຮຽນຈບົ ມ.ຕນົ້ ພຸ່ ຂອງລາວຢາກໃຫຮ້ ຽນຕຸ່ ມ.ປາຍ ແລະ ຕຸ່ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ແຕຸ່ ລາວບຸ່ ຢາກຮຽນ, ພຸ່ ຢາກຮາ້ ຍ ແຮງກເລຍີ ຕບົ ໜາ້ ລາວໄປເທຸ່ ອໜຸ່ ງຶ ແລວ້ ຂຸ່ ູວຸ່ າ:“ຖາ້ ບຸ່ ຮຽນກອອກໄປເລຍີ ” (ເປັນພຽງຮູບພາບປະກອບ) ລາວບຸ່ ຮອ້ ງໄຫ້ ເບຸ່ ງິ ພຸ່ ດວ້ ຍດວງຕາແດງກຸ່ າ ແລວ້ ເວາົ້ ວຸ່ າ: “ໄປກະໄປ ແລວ້ ພຸ່ ຢຸ່ າມາເສຍໃຈທຸ່ ຫີ ຼງັ ເດ!ີ ” ພແຕຸ່ ເວາົ້ ຈບົ ແລວ້ ລາວກເລຍີ ອອກຈາກບາ້ ນໄປ ໂດຍບຸ່ ຟັງສຽງແມຸ່ ທຸ່ ຮີ ອ້ ງຫາ້ ມຢຸ່ ູເບອ້ ງຫຼງັ . 49 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ

ໃນຂະນະນນັ້ , ຂາ້ ງນອກຝົນກາລງັ ຕກົ ໜກັ ຫຼງັ ຈາກລກູ ຊາຍອອກຈາກບາ້ ນໄປ ພຸ່ ຂອງລາວກເສຍໃຈທຸ່ ໄີ ດກ້ ະ ທາກບັ ລູກໄປດວ້ ຍຄວາມຢາກຮາ້ ຍ ແຕຸ່ ກຄດິ ໃນໃຈວຸ່ າອກີ ຈກັ ໜຸ່ ອຍລູກຂອງເຮາົ ກກບັ ມາເອງເຂາົ ນຸ່ ງັ ລຖາ້ ຢຸ່ ູທຸ່ ນີ ນັ້ ຕະຫຼອດຄນຈນົ ເກອບຮຸ່ ງເຊາົ້ , ພຸ່ ທນົ ບຸ່ ໄຫວກຸ່ ເລຍີ ອອກໄປຕາມຫາລາວ ແຕຸ່ ບຸ່ ພຽງຫາລູກຊາຍບຸ່ ພ້ ເຂາົ ຍງັ ລມົ້ ລງົ ຈນົ ຂາຫກັ , ຕອ້ ງນອນໂຮງໝ ລະຫວຸ່ າງທຸ່ ນີ ອນຮກັ ສາຕວົ ຢຸ່ ູ ກຄດິ ຮອດແຕຸ່ ລູກຊາຍສດທຸ່ ຮີ ກັ ຂອງຕນົ ແຕຸ່ ກບຸ່ ໄດຂ້ ຸ່ າວຄາວ ຫຍງັ ເລ.ີ ເຂາົ ທນົ ບຸ່ ໄຫວຍງັ ບຸ່ ທນັ ຫາຍດເີ ທຸ່ ອ ກອອກໄປຕາມຫາລູກຊາຍອກີ ເທຸ່ ອໜຸ່ ງຶ ແລະ ກໄດເ້ ກດີ ອປະຕເິ ຫດອກີ ຄງັ້ ຈນົ ເຮດັ ໃຫລ້ າວຍຸ່ າງບຸ່ ໄດອ້ ກີ ຕຸ່ ໄປ 13 ປີຕຸ່ ມາ ໃນວນັ ຝົນຕກົ ອກີ ຄງັ້ ໄດມ້ ລີ ດົ ຫູຼຂບັ ເຂາົ້ ມາໃນໝຸ່ ບູ າ້ ນເຂາົ້ ໄປທຸ່ ບີ າ້ ນ ຕນົ້ ໄມທ້ ກຕນົ້ ຍງັ ຄງົ ຢຸ່ ູທຸ່ ເີ ດມີ . ຊາຍໜຸ່ ມແປກໜາ້ ຄນົ ໜຸ່ ງຶ ໄດລ້ ງົ ຈາກລດົ ມາເຂາົ ກຄ ຫນຼິ ທງົ (ເປັນພຽງຮູບພາບປະກອບເທຸ່ າົ ນນັ້ ) ເດກັ ໜຸ່ ມທຸ່ ໜີ ອີ ອກຈາກບາ້ ນໄປເມຸ່ ອ 13 ປີທຸ່ ແີ ລວ້ . 13 ປີເຕມັ ໆ ທຸ່ ລີ າວປາກກດັ ຕນີ ຖບີ ໃຊທ້ ງັ ແຮງງານ ແລະ ມນັ ສະໝອງຂອງຕນົ ເອງ ຈນົ ໄດກ້ າຍເປັນເສດຖຜີ ູຮ້ ຸ່ ງັ ມ,ີ 13 ປີມານີ້ ລາວບຸ່ ເຄຍີ ຕດິ ຕຸ່ ໄປຫາຄອບຄວົ ເລຍີ ຈນົ ເຖງິ ວນັ ນລີ້ າວປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ເອາົ ເງນິ ສດົ ເປັນຟຸ່ ອນມາໃຫພ້ ຸ່ ເບຸ່ ງິ , ລາວຫາເງນິ ໄດຢ້ ຸ່ າງຫຼວງຫຼາຍ, ພຸ່ ອາດຈະບຸ່ ເຄຍີ ເຫນັ ເງນິ ຈານວນຫຼາຍນມີ້ າກຸ່ ອນໃນຊວີ ດິ ກຸ່ ວຸ່ າໄດ,້ ລາວພຽງຕອ້ ງການໃຫພ້ ຸ່ ຮູວ້ ຸ່ າ “ບຸ່ ຕອ້ ງຮຽນໜງັ ສກຶ ປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ ໄດ”້ ພແຕຸ່ ລາວກາ້ ວຂາຍຸ່ າງເຂາົ້ ໄປປະຕູ ແມຸ່ ຂອງລາວນຸ່ ງັ ຢຸ່ ູຂາ້ ງໃນ ພາບທຸ່ ເີ ຫນັ ເຮດັ ໃຫນ້ າ້ ຕາຕກົ ລງົ ສຸ່ ູພນ້ ຢຶນນງິ້ ຢຸ່ ູທຸ່ ີ ປະຕູ. ໃນຂະນະນນັ້ ເອງ ແມຸ່ ຂອງລາວໄດຍ້ ນິ ສຽງ ກຖາມໄປວຸ່ າ: “ໃຜນ?ີ້ ” ຫຼນິ ທງົ ຮູສ້ ກຶ ຈກໃນລາຄຄຸ່ ອຍໆບອກແມຸ່ ວຸ່ າ: “ແມຸ່ ເອຍີ ! ລູກກບັ ມາແລວ້ ” ພແຕຸ່ ໄດຍ້ ນິ ສຽງລາວເວາົ້ ກເຮດັ ໃຫນ້ າ້ ຕາຂອງແມຸ່ ໄຫຼອອກມາອາບສອງຂາ້ ງແກມ້ ພອ້ ມຍກົ ມຂນຶ້ ໂບກບຸ່ ຮູທ້ ດິ ແລວ້ ເວາົ້ ວຸ່ າ: “ທງົ ລູກແມຸ່ ແມຸ່ ນເຈາົ້ ອຫີ ຼບີ ?” ລາວຍຸ່ າງເຂາົ້ ໄປໃກໆ້ ແມຸ່ ພອ້ ມກບັ ຈບັ ມແມຸ່ ໄວ້ ແລວ້ ເວາົ້ ວຸ່ າ: “ແມຸ່ ລູກເອງ ລູກຂອງແມຸ່ ຫນັ້ ເດ ບຸ່ ຈຸ່ ລູກບ? ຕາແມຸ່ ເປັນຫຍງັ ?” (ອາຍສງັ ຂານຂອງຄນົ ເຮາົ ໄດຜ້ ນັ ປຸ່ ຽນໄປຕາມກາລະວນັ ເວລາ) ແມຸ່ ຂອງລາວມສຸ່ ນັ ຄຸ່ ອຍໆຍກົ ມຂ້ ນຶ້ ມາປະຄອງໜາ້ ຂອງລາວ ແລວ້ ເວາົ້ ວຸ່ າ: “ລູກເອຍີ ! ແມຸ່ ຕາບອດແລວ້ ຫຼງັ ຈາກທຸ່ ລີ ກູ ຫາຍໄປ ແມຸ່ ກຮອ້ ງໃຫທ້ ກວນັ ຮອ້ ງຈນົ ໃນທຸ່ ສີ ດກເບຸ່ ງິ ບຸ່ ເຫນັ ເຈາົ້ ກບັ ມາອກີ ຕຸ່ ໄປ”. ລາວກອດແມຸ່ ເໜນ້ ໄວທ້ ຸ່ ໜີ າ້ າເອກິ ນາ້ ຕາໄດຫ້ ຸ່ ງຼັ ໄຫລຼ ງົ ມາໃສຸ່ ເສອ້ ຂາດໆຂອງແມຸ່ ທຸ່ ລີ າວໄດຊ້ ໄ້ ວ້ ເປັນຂອງຂວນັ ໄດຫ້ ຼາຍປີແລວ້ ລາວກຄຸ່ ອຍໆເຮດັ ສຽງໃຫເ້ ປັນປົກກະຕິ ແລວ້ ກຖາມເຖງິ ພຸ່ ໄປວຸ່ າ: “ພຸ່ ເດແມຸ່ ... ພຸ່ ຍງັ ຢາກຮາ້ ຍລູກຢຸ່ ູບ?” ໃນເວລານນັ້ ເອງ, ແມຸ່ ຂອງລາວໄດເ້ ວາົ້ ວຸ່ າ: “ລູກເອຍີ ! ພຸ່ ໄດຈ້ າກໄປແລວ້ ... ຫຼງັ ຈາກທຸ່ ລີ ກູ ຫາຍໄປ ພຸ່ ກຂາຫກັ ຈນົ ຍຸ່ າງບຸ່ ໄດອ້ ກີ , ທກໆມໄ້ ດແ້ ຕຸ່ ມານຸ່ ງັ ລຖາ້ ລກູ ໃຕຕ້ ນົ້ ໄມໜ້ າ້ ບາ້ ນ, ຮຸ່ າງກາຍຂອງພຸ່ ອຸ່ ອນແອລງົ ທກໆວນັ ພຸ່ ລຖາ້ ຢຸ່ ູ 12 ປີເຕມັ ໆ ແຕຸ່ ກບຸ່ ເຄຍີ ໄດຂ້ ຸ່ າວຄາວຂອງລກູ ອກີ ເລຍີ ໃນທຸ່ ສີ ດພຸ່ ກຈາກໂລກນໄີ້ ປ...” ຄາເວາົ້ ຂອງແມຸ່ ເຮດັ ໃຫ້ ລາວບຸ່ ຢາກເຊຸ່ ອໃນເລຸ່ ອງທຸ່ ເີ ກດີ ຂນ້ ເລຍີ ແລະ ແມຸ່ ກເວາົ້ ຕຸ່ ໄປອກີ ວຸ່ າ: ກຸ່ ອນພຸ່ ຈະຈາກໄປນນັ້ ພຸ່ ຂອງເຈາົ້ ໄດຝ້ າກໃຫແ້ ມຸ່ ບອກກບັ ລູກວຸ່ າ: “ທຸ່ ຮີ ກັ ເອຍີ ! ຂອ້ ຍບຸ່ ໄຫວແລວ້ ຖາ້ ວນັ ໜຸ່ ງຶ ທຸ່ ລີ ກູ ຂອງເຮາົ ໄດກ້ ບັ ມາ ຂຈຸ່ ງົ ຊຸ່ ວຍບອກກບັ ເຂາົ ວຸ່ າ ຂອ້ ຍຂ ໂທດ, ຂອ້ ຍບຸ່ ຄວນຕບົ ໜາ້ ເຂາົ , ຂໃຫເ້ ຂາົ ຍກົ ໂທດໃຫພ້ ຸ່ ດວ້ ຍ” ພແຕຸ່ ຟັງແມຸ່ ເວາົ້ ຈບົ ເທຸ່ າົ ນນັ້ ແລວ້ , ລາວກໝອບລງົ ກບັ ພນ້ ນາ້ ຕາໄຫອຼ ອກມາຢຸ່ າງບຸ່ ຢດແລວ້ ເວາົ້ ວຸ່ າ: “ພຸ່ ລູກບຸ່ ດເີ ອງ…” 50 ວຊິ າ: ການຂຽນແບບວຊິ າການ| ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ນ ນວນຈນັ ທບິ ພະວງົ + ຊອ.ປຕ ນ ວຽງມະນີ ລາວຈູ