2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ

2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 43 2. หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง รับผู้สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตร วชิ าชพี (ปวช.) หรือเทยี บเทา่ และผสู้ ำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือมัธยมศึกษาปีท่ี 6 (ม.6) หรือเทียบเท่า ใช้ระยะเวลาในการเรียน 2 ปีการศึกษา สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพที่ตรงกับสาขาวิชาที่เข้าเรียน ส่วนผู้สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพต่างสาขาวิชา และผู้สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย หรือมัธยมศึกษาปีที่ 6 หรือเทียบเท่า ต้องเรียน รายวิชาปรับพื้นฐานวิชาชีพตามที่สาขาวิชากำหนด ใช้ระยะเวลาประมาณ 3 ปีการศึกษา เมื่อสำเร็จ การศึกษาได้รับวฒุ ปิ ระกาศนียบัตรวชิ าชพี ชน้ั สงู (ปวส.) 3. หลักสูตรปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสายปฏิบัติการ รับผู้สำเร็จการศึกษาระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) หรือเทียบเท่า ในสาขาวิชาที่ตรงกับสาขาวิชาที่เข้าเรียน ใช้ ระยะเวลาในการเรียน 2 ปีการศึกษาเมื่อสำเร็จการศึกษาได้รับวุฒิปริญญาตรีสายเทคโนโลยีหรือสาย ปฏบิ ัตกิ าร (ทล.บ.) นอกจากนี้ คณะกรรมการการอาชีวศึกษาอาจกำหนดหลกั สูตรท่จี ัดขึ้นเพือ่ ความรู้ หรอื ทกั ษะ ในการประกอบอาชพี หรือการศกึ ษาต่อ ซงึ่ จดั ขนึ้ เป็นโครงการหรอื สำหรบั กล่มุ เป้าหมายเฉพาะได้ดว้ ย จากการทอ่ี าชีพในสารบบของประเทศไทยและสากลมกี ารจัดหมวดหมู่อยา่ งเป็นระบบ ทง้ั ช่อื อาชีพ ลักษณะงานและข้อกำหนดของบุคคลในงาน หลักสูตรอาชีวศึกษาในแต่ละระดับจึงได้มีการแบ่ง หมวดหมู่เปน็ ประเภทวิชา ดังน้ี - ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม - ประเภทวชิ าพาณิชยกรรม (ปวช.) /ประเภทวชิ าบริหารธุรกิจ (ปวส.) - ประเภทวิชาศลิ ปกรรม - ประเภทวิชาคหกรรม - ประเภทวิชาเกษตรกรรม - ประเภทวิชาประมง - ประเภทวชิ าอตุ าหกรรมทอ่ งเทย่ี ว - ประเภทวชิ าอุตสาหกรรมสิง่ ทอ - ประเภทวชิ าเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สาร - ประเภทวิชาอุตสาหกรรมบนั เทงิ และดนตรี - ประเภทวิชาพาณชิ ยนาวี - ประเภทวชิ าอุตสาหกรรมการบนิ

44 2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ ในแต่ละประเภทวิชาจำแนกเป็นสาขาวิชา และในแต่ละสาขาวิชาจะจำแนกเป็นสาขางาน เพื่อให้ผู้เรียนเลือกเรียนตามถนัดและความสนใจ มีสมรรถนะเฉพาะทางที่นำไปประยุกต์ใช้ในการ ประกอบอาชพี และศึกษาตอ่ ได้ ตัวอย่างช่อื หลักสูตรอาชีวศกึ ษา หลกั สูตรประกาศนียบัตรวชิ าชีพ หลกั สูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพช้นั สงู พุทธศักราช 2562 พุทธศกั ราช 2563 ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรม ประเภทวิชาอุตสาหกรรม • สาขาวชิ าช่างยนต์ • สาขาวชิ าเทคนิคเคร่อื งกล - สาขางานยานยนต์ - สาขางานเทคนิคยานยนต์ - สาขางานเครื่องกลอุตสาหกรรม - สาขางานเทคนคิ เครอ่ื งกลอตุ สาหกรรม - สาขางานเครอื่ งกลเรือ - สาขางานเทคนิคซ่อมตวั ถังและสรี ถยนต์ - สาขางานตวั ถังและสรี ถยนต์ - เทคนคิ เครอ่ื งกลอุตสาหกรรมผลิตไฟฟ้า - สาขางานจักรยานยนต์และเครอื่ งยนต์ - เทคนคิ เคร่ืองจกั รกลหนกั - เทคนิคยานยนต์ไฟฟ้า เอนกประสงค์ - เทคนคิ ยานยนต์อัจฉริยะ • การกำหนดมาตรฐานของหลักสตู ร เป็นการแปลงมาตรฐานอาชีพที่ได้จากการวิเคราะห์หน้าที่ของอาชีพที่กำหนด หรือเลือกมา พัฒนาหลักสูตร เป็นมาตรฐานและรายการสมรรถนะที่ต้องการให้บรรลุในการเรียนอาชีวศึกษาแต่ละ สาขาวิชาและสาขางาน ภายใต้เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแต่ละระดับของสำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา เพื่อเป็นกรอบในการพัฒนาหลักสูตร การรับรองหลักสูตร การจัดการ เรยี นการสอน ตลอดจนการรบั รองคณุ ภาพของผูส้ ำเรจ็ การศกึ ษาตามหลักสตู ร ประกอบด้วย 1. หลักการของหลกั สูตร ในการจัดการอาชีวศกึ ษาเพ่ือพัฒนาคนเขา้ สู่อาชพี ขัน้ ตอนสำคญั มากในลำดับต้นคือต้อง กำหนดหลักการของหลกั สตู รให้แนช่ ดั ว่า - หลกั สตู รนี้เปน็ หลกั สูตรระดับใด - การพฒั นาหลักสตู รมีความเชอื่ มโยง สอดคล้องกบั แผนงาน นโยบาย มาตรฐานใด - หลักสตู รนี้ใช้พฒั นาผู้เรียนในระดับใดและต้องการใหผ้ เู้ รียนมีคุณลักษณะอย่างไรในภาพรวม

2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 45 - ลกั ษณะของหลักสตู รโดยภาพรวมเป็นอยา่ งไร - ใครมสี ว่ นร่วมในการพฒั นาหลักสตู รและการจัดการศึกษาตามหลกั สูตร หลักการของหลักสูตรนี้จะใช้เป็นกรอบแนวทางสำหรับหน่วยงาน สถานศึกษาและหรือ สถาบันการอาชวี ศึกษาในการพฒั นาหลกั สตู รและจัดการศกึ ษาตามหลักสตู รแต่ละระดับคุณวฒุ ิให้เป็นไป อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพ ทั้งนี้ หลักสูตรในระดับคุณวุฒิและพุทธศักราชเดียวกันจะมีหลักการ เหมือนกนั เพอ่ื การรบั รองหลักสตู ร ตวั อยา่ ง หลักการของหลกั สตู รประกาศนียบัตรวิชาชพี พทุ ธศกั ราช 2562 หลกั การของหลกั สูตร 1. เป็นหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพหลังมัธยมศึกษาตอนต้นหรือเทียบเท่าด้านวิชาชีพท่ี สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ แผนการศึกษาแห่งชาติ เป็นไปตามกรอบ คุณวุฒิแห่งชาติ มาตรฐานการศึกษาของชาติ และกรอบคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ เพื่อผลิตและ พัฒนากำลังคนระดับฝีมือให้มีสมรรถนะ มีคุณธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ สามารถ ประกอบอาชพี ไดต้ รงตามความต้องการของสถานประกอบการและการประกอบอาชพี อิสระ 2. เป็นหลักสูตรทีเ่ ปิดโอกาสให้เลือกเรียนได้อยา่ งกวา้ งขวาง เน้นสมรรถนะเฉพาะด้านด้วยการปฏิบัติ จริง สามารถเลือกวิธีการเรียนตามศักยภาพและโอกาสของผู้เรียน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถ เทียบโอนผลการเรียน สะสมผลการเรียน เทียบโอนความรู้และประสบการณ์จากแหล่งวิทยาการ สถานประกอบการและสถานประกอบอาชีพอสิ ระ 3. เป็นหลักสูตรที่สนับสนุนการประสานความร่วมมือในการจัดการศึกษาร่วมกันระหว่างหน่วยงาน และองค์กรท่เี ก่ยี วข้อง ทง้ั ภาครัฐและเอกชน 4. เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสให้สถานศึกษา สถานประกอบการ ชุมชนและท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการ พัฒนา หลักสูตรให้ตรงตามความต้องการ โดยยึดโยงกับมาตรฐานอาชีพ และสอดคล้องกับสภาพ ยทุ ธศาสตรข์ องภมู ิภาค เพอ่ื เพ่มิ ขีดความสามารถในการแขง่ ขนั ของประเทศ

46 2 การพัฒนาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ ตัวอยา่ ง หลกั การของหลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพชัน้ สูง พทุ ธศกั ราช 2563 หลกั การของหลกั สูตร 1. เป็นหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง เพื่อพัฒนากำลังคนระดับเทคนิคให้มีสมรรถนะ มคี ณุ ธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวชิ าชพี สามารถประกอบอาชีพไดต้ รงตามความต้องการของ ตลาดแรงงานและการประกอบอาชีพอิสระ สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และแผนการศึกษาแห่งชาติ เป็นไปตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ มาตรฐานการศึกษาของชาติ และกรอบ คุณวุฒิอาชวี ศกึ ษาแห่งชาติ 2. เป็นหลักสูตรท่ีเปิดโอกาสใหเ้ ลือกเรียนได้อยา่ งกว้างขวาง เน้นสมรรถนะเฉพาะด้านดว้ ยการปฏบิ ัติ จริง สามารถเลือกวิธีการเรียนตามศักยภาพและโอกาสของผู้เรียน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสามารถ เทียบโอนผลการเรียน สะสมผลการเรียน เทียบโอนความรู้และประสบการณ์จากแหล่งวิทยาการ สถานประกอบการและสถานประกอบอาชีพอิสระ 3. เป็นหลักสูตรที่มุ่งเน้นให้ผู้สำเร็จการศกึ ษามีสมรรถนะในการประกอบอาชีพ มีความรู้เต็มภูมิ ปฏิบัติได้ จรงิ มคี วามเปน็ ผนู้ ำและสามารถทำงานเปน็ หมคู่ ณะไดด้ ี 4. เป็นหลักสูตรทสี่ นับสนุนการประสานความรว่ มมอื ในการจดั การศึกษาร่วมกนั ระหวา่ งหนว่ ยงานและ องคก์ รทเ่ี กี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐและเอกชน 5. เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสให้สถานศึกษา สถานประกอบการ ชุมชนและท้องถิ่น มีส่วนร่วมในการ พัฒนาหลักสูตรให้ตรงตามความต้องการและสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของภูมิภาค เพื่อเพิ่มขีด ความสามารถในการแข่งขนั ของประเทศ 2. จุดหมายของหลักสูตร เป็นข้อกำหนดของหลักสูตรและแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียนและผู้สำเร็จ การศึกษาตามหลักสูตรนั้นในภาพรวม ทั้งด้านความรู้ ทักษะ ประสบการณ์และพฤติกรรมลักษณะนิสัย เพอ่ื นำไปใชใ้ นการประกอบอาชีพและดำรงชีวิตในสังคม ทัง้ นี้ จดุ หมายของหลักสูตรในระดับเดียวกันและ พุทธศักราชเดียวกันจะกำหนดไวเ้ หมือนกัน แต่สามารถเพิ่มเติมคุณลักษณะพิเศษที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับ ผ้เู รียนในบางสาขาวิชาตามข้อกำหนดของงานอาชีพหรอื โครงการจัดการศกึ ษาเฉพาะได้

2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 47 ตวั อย่าง จดุ หมายของหลกั สูตรประกาศนียบตั รวิชาชพี พุทธศกั ราช 2562 จุดหมายของหลกั สตู ร 1. เพื่อให้มีความรู้ ทักษะและประสบการณ์ในงานอาชีพสอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ สามารถนำไป ประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานอาชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพ เลือกวิถีการดำรงชีวิต และการประกอบ อาชพี ไดอ้ ยา่ งเหมาะสมกับตน สรา้ งสรรค์ความเจรญิ ต่อชมุ ชน ทอ้ งถ่ินและประเทศชาติ 2. เพื่อให้เป็นผู้มีปัญญา มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ใฝ่เรียนรู้ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและการประกอบ อาชีพ มีทักษะการสื่อสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ ทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทักษะการคิด วิเคราะห์และการแก้ปัญหา ทักษะด้านสุขภาวะและความปลอดภัย ตลอดจนทักษะการจัดการ สามารถสรา้ งอาชีพและพฒั นาอาชพี ให้ก้าวหน้าอยเู่ สมอ 3. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีต่ออาชีพ มีความมั่นใจและภาคภูมิใจในวิชาชีพที่เรียน รักงาน รักหน่วยงาน สามารถทำงานเป็นหมู่คณะไดด้ ี โดยมีความเคารพในสิทธแิ ละหนา้ ทข่ี องตนเองและผ้อู น่ื 4. เพื่อให้เป็นผู้มีพฤติกรรมทางสังคมที่ดีงาม ทั้งในการทำงาน การอยู่ร่วมกัน การต่อต้านความรุนแรง และสารเสพตดิ มีความรบั ผิดชอบตอ่ ครอบครวั หนว่ ยงาน ทอ้ งถน่ิ และประเทศชาติ ดำรงตนตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เข้าใจและเห็นคณุ ค่าของการอนุรักษศ์ ิลปวัฒนธรรมและภูมปิ ัญญาท้องถิ่น มจี ิตสาธารณะและจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสร้างส่งิ แวดลอ้ มท่ีดี 5. เพ่อื ให้มบี คุ ลิกภาพท่ดี ี มีมนษุ ยสมั พันธ์ มคี ณุ ธรรม จรยิ ธรรม และวินัย ในตนเอง มีสขุ ภาพอนามัยท่ี สมบรู ณท์ ัง้ รา่ งกายและจติ ใจ เหมาะสมกบั งานอาชพี 6. เพื่อให้ตระหนักและมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การเมืองของประเทศและโลก มี ความรักชาติ สำนึกในความเป็นไทย เสียสละเพื่อส่วนรวม ดำรงรักษาไว้ซึ่งความมั่นคงของชาติ ศาสนา พระมหากษัตรยิ ์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตริย์ทรงเปน็ ประมขุ

48 2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ ตวั อย่าง จดุ หมายของหลกั สูตรประกาศนยี บัตรวิชาชีพชน้ั สูง พุทธศกั ราช 2563 จดุ หมายของหลกั สูตร 1. เพื่อให้มีความรู้ทางทฤษฎีและเทคนิคเชิงลึกภายใต้ขอบเขตของงานอาชีพ มีทักษะด้านเทคโนโลยี สารสนเทศและการสือ่ สารเพื่อใช้ในการดำรงชีวิตและงานอาชีพ สามารถศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมหรอื ศกึ ษาต่อในระดบั ทส่ี งู ขน้ึ 2. เพื่อให้มีทักษะและสมรรถนะในงานอาชีพตามมาตรฐานวิชาชีพ สามารถบูรณาการความรู้ ทักษะ จากศาสตรต์ ่าง ๆ ประยุกต์ใชใ้ นงานอาชพี สอดคลอ้ งกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี 3. เพื่อให้มีปัญญา มีความคิดสร้างสรรค์ มีความสามารถในการคิด วิเคราะห์ วางแผน บริหารจัดการ ตัดสินใจ แก้ปัญหา ประสานงานและประเมินผลการปฏิบัติงานอาชีพ มีทักษะการเรียนรู้ แสวงหา ความรู้และแนวทางใหม่ ๆ มาพัฒนาตนเองและประยุกต์ใช้ในการสร้างงานให้สอดคล้องกับวิชาชพี และการพฒั นางานอาชีพอย่างต่อเน่อื ง 4. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีต่ออาชีพ มีความมั่นใจและภาคภูมิใจในงานอาชีพ รักงาน รักองค์กร สามารถ ทำงาน เปน็ หมู่คณะได้ดี และมีความภาคภมู ิใจในตนเองต่อการเรียนวิชาชีพ 5. เพ่ือใหม้ ีบุคลิกภาพทด่ี ี มคี ุณธรรม จริยธรรม ซอื่ สัตย์ มวี นิ ัย มีสขุ ภาพสมบูรณ์แข็งแรงทง้ั ร่างกายและ จติ ใจ เหมาะสมกับการปฏบิ ัตใิ นอาชีพนน้ั ๆ 6. เพื่อให้เป็นผู้มีพฤติกรรมทางสังคมท่ีดีงาม ต่อต้านความรุนแรงและสารเสพติด ทั้งในการทำงาน การอยู่ ร่วมกัน มีความรับผดิ ชอบต่อครอบครัว องค์กร ท้องถิ่นและประเทศชาติ อุทิศตนเพื่อสังคม เข้าใจและ เหน็ คุณค่าของศลิ ปวัฒนธรรมไทย ภมู ปิ ญั ญาท้องถน่ิ ตระหนกั ในปัญหาและความสำคัญของส่งิ แวดลอ้ ม 7. เพื่อให้ตระหนักและมีส่วนร่วมในการพัฒนาและแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของประเทศ โดยเป็นกำลัง สำคัญ ในดา้ นการผลิตและให้บริการ 8. เพื่อให้เห็นคุณค่าและดำรงไว้ซึ่งสถาบันชาติ ศาสนาและพระมหากษัตริย์ ปฏิบัติตนในฐานะพลเมืองดี ตามระบอบประชาธปิ ไตย อันมีพระมหากษตั รยิ ท์ รงเปน็ ประมขุ 3. จุดประสงคส์ าขาวิชา เป็นข้อกำหนดเฉพาะโดยภาพรวมของสาขาวิชาในหลักสูตรตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิ อาชีวศึกษาที่สอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพตามระดับคุณวุฒิ ใช้เป็นแนวทางในการจดั การเรยี นการสอนที่ จะนำไปสู่คุณภาพของผู้สำเร็จการศึกษาตามจุดหมายของหลักสูตร นอกจากนี้ ยังสะท้อนว่าการที่จะ พัฒนาให้ผู้เรียนบรรลุผลสัมฤทธิ์ตามจุดประสงค์สาขาวิชานั้น ๆ หลักสูตรควรจะต้องกำหนดให้ผู้เรียนได้ ศกึ ษาและปฏบิ ตั ิรายวิชาในหมวดวิชา กลุม่ และหรือกลุ่มวิชาใดตามโครงสรา้ งหลกั สูตร ดังตวั อย่าง

2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ 49 ตวั อย่างกรอบการเขียน จุดประสงคส์ าขาวชิ า หลกั สตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพ พุทธศักราช 2562 จดุ ประสงค์สาขาวิชา ความสอดคล้องกับ โครงสรา้ งหลกั สตู ร 1. เพอื่ ใหส้ ามารถประยุกต์ใช้ความรู้และทกั ษะด้านภาษาและการสื่อสาร หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ทักษะการคิดและการแก้ปัญหา และทักษะทางสังคมและการ - กลุ่มวชิ าภาษาไทย ดำรงชีวิตในการพฒั นาตนเองและวชิ าชีพ - กลมุ่ วิชาภาษาต่างประเทศ - กลุ่มวชิ าวิทยาศาสตร์ - กลุ่มวิชาคณติ ศาสตร์ - กลมุ่ วิชาสงั คมศึกษา - กลุ่มวิชาสขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา 2. เพื่อให้มีความเข้าใจและสามารถประยุกต์ใช้หลักการบริหารและ หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ จัดการวิชาชีพ การใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศ และหลักการงานอาชีพท่ี - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี พื้นฐาน สัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการพัฒนาวิชาชีพ.................ให้ทันต่อการ (กลุ่มการจัดการอาชีพและกลุ่ม เปลย่ี นแปลงและความกา้ วหน้าของเศรษฐกจิ สงั คมและเทคโนโลยี เทคโนโลยีสารสนเทศ) 3. เพื่อให้มีความเข้าใจในหลักการและกระบวนการทำงานในกลุ่มงาน หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ พ้นื ฐานด้าน............................... - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี พ้นื ฐาน (กลมุ่ พื้นฐานงานอาชพี ) 4. เพื่อให้สามารถ...................................................................................... หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชพี - กลมุ่ สมรรถนะวิชาชพี เฉพาะ - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพเลอื ก หมวดวิชาเลือกเสรี 5. เพื่อให้สามารถปฏิบัติงาน..............................ในสถานประกอบการ หมวดวิชาสมรรถนะวชิ าชพี และประกอบอาชีพอิสระ รวมทง้ั การใชค้ วามรู้ และทกั ษะเป็นพ้ืนฐาน - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพเลือก ในการศกึ ษาต่อในระดบั สูงขึน้ ได้ - ฝกึ ประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ - โครงงานพัฒนาสมรรถนะวชิ าชีพ 6. เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานและดำรงชีวิตโดยประยุกต์ใช้หลักปรัชญา บรู ณาการในทุกหมวดวิชา ของเศรษฐกิจพอเพียง หลักการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และกจิ กรรมเสริมหลกั สตู ร คำนึงถึงความปลอดภยั ต่อตนเอง ผ้อู น่ื และการอนรุ ักษส์ งิ่ แวดล้อม 7. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีต่องานอาชีพ มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ซื่อสัตย์ กจิ กรรมเสริมหลกั สูตร สุจริต มีระเบียบวนิ ยั มีความรับผิดชอบต่อสังคม สิ่งแวดล้อม ต่อต้าน ความรุนแรง สารเสพติดและการทจุ ริต

50 2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ ตวั อย่างกรอบการเขยี น จดุ ประสงค์สาขาวชิ า หลักสตู รประกาศนียบตั รวิชาชีพชนั้ สูง พุทธศักราช 2563 จุดประสงคส์ าขาวชิ า โครงสร้างหลกั สูตร 1. เพ่อื ให้สามารถประยุกต์ใช้ความรแู้ ละทกั ษะดา้ นภาษาและการส่ือสาร หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ทักษะการคิดและการแก้ปัญหา และทักษะทางสังคมและการ - กล่มุ วชิ าภาษาไทย ดำรงชวี ิตในการพฒั นาตนเองและวชิ าชีพ - กลมุ่ วิชาภาษาต่างประเทศ - กลมุ่ วชิ าวิทยาศาสตร์ - กลมุ่ วิชาคณติ ศาสตร์ - กล่มุ วชิ าสงั คมศาสตร์ - กลุ่มวิชามนษุ ยศาสตร์ 2. เพื่อให้มีความเข้าใจและสามารถประยุกต์ใช้หลักการบริหารและ หมวดวิชาสมรรถนะวชิ าชีพ จัดการวิชาชีพ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและหลักการของงาน - กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพพื้นฐาน อาชีพทีส่ ัมพันธเ์ ก่ียวข้องกับการพฒั นาวิชาชพี ............... ให้ทนั ต่อการ (กลมุ่ การจัดการอาชีพและกลุ่ม เปลีย่ นแปลงและความก้าวหนา้ ของเศรษฐกจิ สังคมและเทคโนโลยี เทคโนโลยีสารสนเทศ) 3. เพื่อให้มีความเข้าใจในหลักการและกระบวนการทำงานในกลุ่มงาน หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ พื้นฐานด้าน ..................................... - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี พื้นฐาน (กลมุ่ พื้นฐานงานอาชีพ) 4. เพอื่ ให้สามารถประยกุ ตใ์ ชค้ วามรูแ้ ละเทคโนโลยดี ้าน ............... ในการ หมวดวิชาสมรรถนะวชิ าชพี พัฒนาตนเองและวชิ าชีพ - กลุ่มสมรรถนะวชิ าชพี เฉพาะ - กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพเลอื ก หมวดวิชาเลอื กเสรี 5. เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานวิเคราะห์ แก้ปัญหา สร้างสรรค์และนำ หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ เทคโนโลยีมาใชใ้ นการพฒั นางาน ........................................................ - กล่มุ สมรรถนะวชิ าชีพเลือก - โครงงานพัฒนาสมรรถนะ วิชาชีพ 6. เพื่อให้สามารถปฏิบัติงาน .............................. ในสถานประกอบการ หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ และประกอบอาชีพอิสระ รวมทั้งการใช้ความรู้และทักษะเป็นพื้นฐาน - กลมุ่ สมรรถนะวิชาชพี เลือก ในการศึกษาต่อในระดบั สงู ขึ้นได้ - ฝึกประสบการณส์ มรรถนะ วชิ าชีพ 7. เพื่อให้มีเจตคติที่ดีต่องานอาชีพ มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ซื่อสัตย์ กจิ กรรมเสริมหลักสูตร สุจริต มีระเบียบวินัย เป็นผู้มีความรับผิดชอบต่อสังคม สิ่งแวดล้อม ต่อต้านความรนุ แรงและสารเสพติด

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 51 4. มาตรฐานการศึกษาวิชาชีพ หลังจากกำหนดจุดประสงค์สาขาวิชาซึ่งเป็นการกำหนดถึงคุณลักษณะและสมรรถนะ วชิ าชพี ที่ตอ้ งการอยา่ งกว้าง ๆ แลว้ ขนั้ ตอ่ มาจะเป็นการกำหนดมาตรฐานการศึกษาวชิ าชีพของสาขาวิชา และสาขางานซึ่งเป็นการกำหนดผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนในด้านคุณธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะที่พึง ประสงค์ ด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านความสามารถในการประยุกต์ใช้และความรับผิดชอบ จำแนก ตามสมรรถนะแกนกลางและสมรรถนะวิชาชีพที่สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาและ มาตรฐานอาชีพตามระดับคุณวุฒิวิชาชีพ ซึ่งเป็นการระบุคุณลักษณะและสมรรถนะที่ต้องการที่ละเอียด และชัดเจนมากขึ้นทั้งสมรรถนะบังคับและสมรรถนะเลือก เพื่อนำไปสู่การกำหนดรายวิชาในหมวดวิชา กลุ่มและกลุ่มวิชาต่าง ๆ ในหลักสูตรฐานสมรรถนะที่มีความสอดคล้องกับมาตรฐานอาชีพและความ ต้องการของสถานประกอบการ และจะต้องมีการวิเคราะห์ทวนสอบด้วยว่ารายวิชาที่พัฒนาขึ้นน้ัน สามารถทำให้เกิดมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพจริงหรือไม่ รายการใดบ้าง เป็นสมรรถนะบังคับหรือ สมรรถนะเลือก และสมรรถนะเหล่านั้นตรงกับระดับคุณวุฒิอาชีวศึกษาและคุณวุฒิวิชาชีพหรือไม่ กลา่ วคือ ระดบั ประกาศนียบัตรวิชาชีพเทียบเคียงกบั คณุ วุฒวิ ิชาชีพระดบั 2-3 และระดบั ประกาศนยี บัตร วิชาชีพช้ันสูงเทยี บเคียงกบั คณุ วฒุ วิ ชิ าชพี ระดบั 4-5 มาตรฐานการศึกษาวิชาชีพนี้ยังใช้เป็นกรอบในการกำหนดเกณฑ์และเครื่องมือประเมิน มาตรฐานฐานวิชาชีพ เพื่อการรับรองคุณภาพมาตรฐานของผู้สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษาแต่ละระดับ สาขาวชิ าและสาขางานด้วย การเขยี นมาตรฐานการศกึ ษาวชิ าชีพแต่ละสาขาวิชาและสาขางานจงึ ตอ้ งเขียน ใหช้ ดั เจน สามารถวัดและประเมินผลได้จรงิ ประกอบด้วย 4.1 ด้านคณุ ธรรม จริยธรรมและคณุ ลกั ษณะที่พึงประสงค์ มาตรฐานการศึกษาวิชาชพี ดา้ นนี้ จะกำหนดไว้เหมือนกันทุกระดบั คุณวุฒิอาชีวศึกษา และจะไม่มรี ายวิชาที่กำหนดให้เรียนรู้และปฏบิ ัติโดยตรง แต่ให้ครูผู้สอนนำไปบูรณาการสอดแทรกควบคู่ กับกระบวนการจัดการเรียนการสอนแตล่ ะรายวิชา โดยให้กำหนดสัดส่วนการประเมินด้านจิตพิสัยไว้ร้อย ละยี่สิบในทุกรายวิชา รวมทั้งการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร กิจกรรมของสถานศึกษา และหรือกิจกรรม ของสถานประกอบการสำหรับผูเ้ รยี นทวิภาคี ประกอบดว้ ย 4.1.1 ด้านคุณธรรม จริยธรรม ประกอบดว้ ยรายการคุณธรรม จริยธรรมทีผ่ ู้เรียนและ ผูส้ ำเรจ็ การอาชีวศกึ ษาทุกระดบั ทุกสาขาวิชา พงึ มเี พอื่ ความเป็นพลเมืองและพลโลกที่ดี 4.1.2 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ประกอบด้วยรายการพฤติกรรมลักษณะนิสัย ของผู้เรียนและผู้สำเร็จการอาชีวศึกษาทุกระดับ ทุกสาขาวิชา ที่ต้องพัฒนาให้เกิดเป็นกิจนิสัยที่ดีในการ ดำเนนิ ชีวิตและการประกอบอาชพี

52 2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 4.2 ดา้ นสมรรถนะแกนกลาง สมรรถนะแกนกลาง ได้แก่ ความรู้ ทักษะ และความสามารถในการประยุกต์ใช้และ ความรับผิดชอบ ในด้านภาษาและการสื่อสาร ด้านการคิดและการแก้ปัญหา และด้านสังคมและการ ดำรงชวี ิต ซง่ึ เกิดจากการเรียนรแู้ ละปฏิบตั ิรายวิชาในหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง เพื่อนำไปใช้และหรือ ประยุกต์ใชใ้ นชวี ติ ประจำวัน การเรยี นรายวชิ าชีพและการประกอบอาชพี ตลอดจนเพือ่ การศึกษาต่อ ดังท่ี กลา่ วไว้ในหน้า 24 คือ 4.2.1 ด้านภาษาและการสื่อสาร ได้แก่ รายวิชาในกลุ่มวิชาภาษาไทย และกลุ่มวิชา ภาษาตา่ งประเทศ 4.2.2 ด้านการคิดและการแก้ปัญหา ได้แก่ รายวิชาในกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ และกลุ่ม วิชาคณติ ศาสตร์ 4.2.3 ด้านสังคมและการดำรงชีวิต ได้แก่ รายวิชาในกลุ่มวิชาสังคมศึกษา (หลักสูตร ปวช.)/กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์ (หลักสูตร ปวส.) และกลุ่มวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา (หลักสูตร ปวช.)/กลมุ่ วชิ ามนุษยศาสตร์ (หลกั สูตร ปวส.) 4.3 ด้านสมรรถนะวิชาชพี ดังที่กล่าวไว้แล้วในหน้า 24-25 ว่าสมรรถนะวิชาชีพเป็นมาตรฐานที่ต้องการให้เกิด ขึ้นกับผู้เรียนในสาขาวิชาและสาขางาน โดยแปลงมาจากมาตรฐานอาชีพตามระดับคุณวุฒิวิชาชพี ได้แก่ ด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านความสามารถในการประยุกต์ใช้และความรับผิดชอบ ประกอบด้วย สมรรถนะวิชาชีพบังคับที่ผู้เรียนในสาขาวิชานั้นต้องเรียนเพื่อสะท้อนความเป็นสาขาวิชาที่ ก.พ. รับรอง คุณวุฒิ และสมรรถนะวิชาชีพเลือกซึ่งผู้เรียนในสาขาวิชานั้นสามารถเลือกเรียนในสาขางานที่สนใจเพอ่ื เป็นสมรรถนะเฉพาะทางในการประกอบอาชีพ ทั้งนี้ ผู้สำเร็จการศึกษาอาชีวศึกษาทุกคนจะต้องผ่าน เกณฑ์การประเมินมาตรฐานวิชาชีพทั้งภาคความรู้และภาคปฏิบัติตามสมรรถนะวิชาชีพของสาขาวิชา และสาขางานท่กี ำหนดไว้ดว้ ย 4.3.1 สมรรถนะวชิ าชีพบงั คบั จะนำไปส่กู ารกำหนดรายวชิ าชีพในหมวดวิชาสมรรถนะ วิชาชีพ กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพพื้นฐาน กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ กลุ่มฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ และกลุ่มโครงงานพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพ ซึ่งผู้เรียนจะต้องเรียนทุกรายวิชาที่กำหนดไว้ในโครงสร้าง หลักสูตร โดยในบางสาขาวชิ าอาจมีการกำหนดลำดับรายวชิ าด้วยว่าจะตอ้ งเรียนรายวิชาใดก่อน-หลัง 4.3.2 สมรรถนะวิชาชีพเลือก จะนำไปสู่การกำหนดกลุ่มรายวิชาในสาขางาน ซึ่งเปิด โอกาสให้ผู้เรียนได้เลือกเรียน หลังจากมีความรู้และทักษะที่จำเป็นจากการเรียนรายวิชาชีพพื้นฐานและ รายวชิ าชีพเฉพาะทีก่ ำหนดแลว้

2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 53 ตัวอย่างกรอบการเขยี น มาตรฐานการศึกษาวชิ าชีพ หลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชพี พุทธศักราช 2562 มาตรฐานการศึกษาวิชาชีพ หลักสตู รประกาศนียบตั รวชิ าชพี พุทธศักราช 2562 คณุ ภาพของผสู้ ำเร็จการศึกษาระดับคุณวฒุ ิการศกึ ษาประกาศนยี บัตรวิชาชีพ ประเภทวิชา ............ สาขาวิชา ........................... ประกอบดว้ ย 1. ดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรมและคุณลักษณะทีพ่ ึงประสงค์ 1.1 ด้านคุณธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ ได้แก่ ความเสียสละ ความซื่อสัตย์ สุจรติ ความกตัญญูกตเวที ความอดกลั้น การละเวน้ สิง่ เสพติดและการพนนั การมีจิตสำนกึ และเจตคติที่ดีต่อ วิชาชีพและสังคม ภูมิใจและรักษาเอกลักษณ์ของชาติไทย เคารพกฎหมาย เคารพสิทธิของผู้อื่น ประพฤติ ปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ของตนเองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีจิต สาธารณะ และจติ สานกึ รักษส์ ิ่งแวดลอ้ ม 1.2 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ได้แก่ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความรักสามัคคี มี มนุษยสัมพันธ์ ความเชื่อมั่นในตนเอง สนใจใฝ่รู้ มีความคิดรเิ ริ่มสรา้ งสรรค์ ขยัน ประหยัด อดทน พึ่งตนเอง ต่อต้านความรุนแรงและการทุจริต ปฏิบัติตนและปฏบิ ัติงานโดยคำนึงถึงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความปลอดภัย อาชวี อนามัย การอนรุ ักษ์พลังงานและส่งิ แวดลอ้ ม 2. ด้านสมรรถนะแกนกลาง 2.1 ดา้ นความรู้ ไดแ้ ก่ 2.1.1 หลักการใชภ้ าษาและเทคโนโลยีสารสนเทศเพือ่ การส่อื สาร 2.1.2 หลกั การใช้เหตผุ ล คดิ วิเคราะห์ แกป้ ัญหาและการจดั การ 2.1.3 หลกั การดำรงตนและอย่รู ่วมกบั ผอู้ ่นื ในสงั คม 2.1.4 หลกั การปรบั ตัวและดำเนินชวี ติ ในสงั คมสมยั ใหม่ 2.2 ดา้ นทักษะ ไดแ้ ก่ 2.2.1 ทักษะการสอื่ สารโดยใช้ภาษาและเทคโนโลยีสารสนเทศ 2.2.2 ทักษะการคิดและการแก้ปัญหาโดยใช้หลักการและกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และคณติ ศาสตร์ 2.2.3 ทักษะทางสังคมและการดำรงชีวิตตามหลักศาสนา วัฒนธรรมและความเป็นพลเมือง และหลกั การพัฒนาบุคลิกภาพและสขุ อนามัย

54 2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 2.3 ด้านความสามารถในการประยกุ ต์ใชแ้ ละความรบั ผดิ ชอบ ได้แก่ 2.3.1 สอื่ สารโดยใชภ้ าษาไทย ภาษาต่างประเทศและเทคโนโลยสี ารสนเทศในชวี ิตประจำวัน และในงานอาชีพ 2.3.2 แก้ไขปัญหาในงานอาชีพโดยใช้หลักการและกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และ คณิตศาสตร์ 2.3.3 ปฏิบัติตนตามหลักศาสนา วัฒนธรรม ค่านิยม คุณธรรม จริยธรรมทางสังคมและ สทิ ธหิ น้าท่ีพลเมือง 2.3.4 พฒั นาบุคลกิ ภาพและสุขอนามยั โดยใชห้ ลักการและกระบวนการดา้ นสุขศกึ ษาและพลศึกษา 3. ดา้ นสมรรถนะวชิ าชพี 3.1 ด้านความรู้ ไดแ้ ก่ 3.1.1 หลักการทัว่ ไปของงานอาชีพเฉพาะและการวิเคราะหเ์ บอื้ งต้น 3.1.2 หลกั การตัดสินใจ วางแผนและแกไ้ ขปัญหา 3.1.3 หลักการเลือกใชเ้ ครอ่ื งมือ วสั ดุอปุ กรณใ์ นงานอาชีพ 3.1.4 หลกั การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ 3.1.5 หลกั การจดั การงานอาชพี 3.2 ด้านทักษะ ไดแ้ ก่ 3.2.1 ทักษะการเลือกและประยุกต์ใชว้ ธิ ีการ เครือ่ งมอื และวัสดุขั้นพน้ื ฐานในการปฏบิ ัติงาน 3.2.2 ทกั ษะการปฏบิ ตั งิ านพ้นื ฐานอาชีพและงานเฉพาะตามแบบแผนทก่ี ำหนด 3.2.3 ทกั ษะการคิด วเิ คราะห์และแก้ปัญหาในการปฏบิ ตั งิ าน 3.2.4 ทักษะการใชค้ อมพิวเตอรแ์ ละเทคโนโลยีสารสนเทศเพือ่ การเรียนร้ตู ลอดชวี ิต 3.2.5 ทกั ษะด้านสุขภาวะและความปลอดภยั ในการปฏิบัตงิ าน 3.3 ดา้ นความสามารถในการประยุกตใ์ ชแ้ ละความรับผิดชอบ ไดแ้ ก่ 3.3.1 วางแผน ดําเนินงานตามหลักการและกระบวนการ โดยคำนึงถึงการบริหารงานคุณภาพ การอนุรักษ์พลังงาน ทรัพยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม หลกั อาชีวอนามัยและความปลอดภยั และกฎหมายทเ่ี กยี่ วข้อง 3.3.2 ปฏบิ ตั งิ านพื้นฐานอาชพี ……………….. ตามหลกั การและกระบวนการ 3.3.3 เลือก ใช้และบำรุงรักษาเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ในงานอาชีพตามหลักการและ กระบวนการ โดยคำนึงถงึ ความประหยัดและความปลอดภัย 3.3.4 ประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยคี อมพวิ เตอรแ์ ละสารสนเทศ เพ่ือพฒั นาและสนบั สนุนงานอาชีพ 3.3.5 ……………………………………………………………………………………………………………………

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 55 สาขางาน .................... 3.3.6 ตัดสินใจ วางแผนและแก้ไขปัญหาในงานอาชีพ ............................ ท่ีไม่อยู่ภายใต้ การควบคมุ ในบางเร่อื ง 3.3.7 ประยุกต์ใชค้ วามรู้ ทักษะทางวชิ าชพี เทคโนโลยี สารสนเทศและการส่อื สารในการ แกป้ ัญหาและการปฏบิ ตั ิงาน ............................ 3.3.8 ให้คำแนะนำพน้ื ฐานทตี่ ้องใช้การตดั สินใจและการปฏิบัติงานแกผ่ ูร้ ่วมงาน 3.3.9 …………………………………………………………………………………... ตัวอย่างกรอบการเขียน มาตรฐานการศึกษาวชิ าชีพ หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี พทุ ธศกั ราช 2562 มาตรฐานการศกึ ษาวิชาชพี หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวิชาชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 คุณภาพของผู้สำเร็จการศึกษาระดับคุณวุฒิการศึกษาประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ประเภทวิชา ........................................ สาขาวิชา ............................................... ประกอบด้วย 1. ด้านคุณธรรม จริยธรรมและคณุ ลักษณะทีพ่ งึ ประสงค์ 1.1 ด้านคุณธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ ได้แก่ ความเสียสละ ความซื่อสัตย์ สุจริต ความกตญั ญกู ตเวที ความอดกล้ัน การละเว้นสิง่ เสพตดิ และการพนนั การมีจติ สำนกึ และเจตคติที่ดีต่อ วิชาชีพและสังคม ภูมิใจและรักษาเอกลักษณ์ของชาติไทย เคารพกฎหมาย เคารพสิทธิของผู้อื่น ประพฤติ ปฏิบัติตามบทบาทหน้าที่ของตนเองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีจิต สาธารณะ และจิตสานึกรกั ษ์ส่ิงแวดล้อม 1.2 ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ได้แก่ ความมีวินัย ความรับผิดชอบ ความรักสามัคคี มี มนุษยสัมพันธ์ ความเชื่อมั่นในตนเอง สนใจใฝ่รู้ มีความคิดรเิ ริ่มสรา้ งสรรค์ ขยัน ประหยัด อดทน พึ่งตนเอง ต่อต้านความรุนแรงและการทุจริต ปฏิบัติตนและปฏิบัตงิ านโดยคำนึงถึงหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความปลอดภัย อาชีวอนามยั การอนรุ ักษพ์ ลังงานและสิ่งแวดลอ้ ม 2. ด้านสมรรถนะแกนกลาง 2.1 ด้านความรู้ ได้แก่ 2.1.1 หลักการใชภ้ าษาและเทคโนโลยสี ารสนเทศเพ่ือการส่ือสาร 2.1.2 หลกั การใชเ้ หตุผล การคิดวเิ คราะห์ การแกป้ ญั หาและการจัดการ 2.1.3 หลกั การดำรงตนและอยรู่ ่วมกบั ผอู้ ่ืนในสังคม 2.1.4 หลักการปรบั ตัวและดำเนินชีวิตในสงั คมสมยั ใหม่

56 2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 2.2 ดา้ นทกั ษะ ได้แก่ 2.2.1 ทกั ษะการสอ่ื สารและการเรยี นรโู้ ดยใช้ภาษาและเทคโนโลยีสารสนเทศ 2.2.2 ทกั ษะการคดิ วิเคราะห์ การแกป้ ญั หาและการจดั การ โดยใชห้ ลักการและกระบวนการ ทางวิทยาศาสตรแ์ ละคณติ ศาสตร์ 2.2.3 ทักษะทางสังคมและการดำรงชีวิตตามหลักศาสนา วัฒนธรรมและความเป็นพลเมือง และหลกั การพฒั นาบุคลกิ ภาพและสขุ อนามัย 2.3 ด้านความสามารถในการประยุกตใ์ ชแ้ ละความรับผิดชอบ ได้แก่ 2.3.1 สอ่ื สารโดยใช้ภาษาไทย ภาษาต่างประเทศและเทคโนโลยีสารสนเทศในชวี ิตประจำวัน และในงานอาชีพ 2.3.2 แกไ้ ขปัญหาและพัฒนางานอาชีพโดยใช้หลกั การและกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์ 2.3.3 ปฏิบัติตนตามหลักศาสนา วัฒนธรรม ค่านิยม คุณธรรม จริยธรรมทางสังคมและ สทิ ธหิ น้าทพ่ี ลเมอื ง 2.3.4 พัฒนาบุคลิกภาพ สุขอนามัยและคุณลักษณะเหมาะสมกับการปฏิบัติงานอาชีพ และการอยรู่ ว่ มกบั ผู้อื่น 3. ด้านสมรรถนะวชิ าชีพ 3.1 ด้านความรู้ ไดแ้ ก่ 3.1.1 หลักทฤษฎีและเทคนคิ เชงิ ลกึ ภายใตข้ อบเขตของงานอาชพี 3.1.2 หลักการคิดวเิ คราะห์ ตัดสินใจ วางแผนและแก้ไขปญั หา 3.1.3 หลักการประสานงาน ประเมินผลการปฏิบัติงานและบริหารจัดการงานอาชีพ 3.1.4 หลักการดา้ นความปลอดภยั และข้อกำหนดกฎหมายท่ีเกย่ี วข้องกบั การงานอาชพี 3.1.5 หลักการใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศเพอ่ื การเรียนรแู้ ละพฒั นางานอาชีพ 3.2 ดา้ นทกั ษะ ได้แก่ 3.2.1 ทักษะการเลอื กและประยกุ ต์ใช้วิธกี าร เครอ่ื งมอื และวสั ดอุ ปุ กรณ์ในการปฏิบตั ิงาน 3.2.2 ทกั ษะการคดิ วเิ คราะหแ์ ละแก้ปญั หาในการปฏิบตั ิงาน 3.2.3 ทักษะการวางแผน การบริหารจัดการ การประสานงานและการประเมินผลการ ปฏบิ ัติงานอาชพี 3.2.4 ทักษะการใช้คอมพิวเตอรแ์ ละเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่อื การเรียนรูต้ ลอดชวี ิต 3.2.5 ทักษะด้านสุขภาวะและความปลอดภัยตามระเบียบข้อบังคับที่เชื่อมโยงกันในการ ปฏิบตั ิงาน

2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ 57 3.3 ด้านความสามารถในการประยกุ ต์ใชแ้ ละความรบั ผดิ ชอบ ได้แก่ 3.3.1 วางแผน ดําเนินงานตามหลกั การและกระบวนการ โดยคำนงึ ถึงการบริหารงานคุณภาพ การอนุรักษ์พลังงาน ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม หลักอาชีวอนามัยและความปลอดภัย และกฎหมายท่ี เกี่ยวขอ้ ง 3.3.2 ปฏิบัติงานอาชีพ ……………….. ตามหลักการและแบบแผนที่กำหนด โดยใช้/ เลือกใช้/ปรบั ใชก้ ระบวนการปฏบิ ัติงานท่ีเหมาะสม3.3.3 เลือก ใช้และบำรุงรักษาเคร่ืองมอื วัสดุ อุปกรณ์ ในงานอาชีพตามหลักการและกระบวนการ โดยคำนงึ ถึงความประหยัดและความปลอดภยั 3.3.4 ประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยีคอมพวิ เตอร์และสารสนเทศ เพอ่ื พฒั นาและสนับสนนุ งานอาชีพ 3.3.5 ………………………………………………………………………………. สาขางาน .................... 3.3.6 ตัดสนิ ใจ วางแผนและแก้ไขปัญหาที่ไมค่ นุ้ เคยหรอื ซับซ้อนและเป็นนามธรรมในงาน อาชพี ............................ ท่ีไมอ่ ยูภ่ ายใตก้ ารควบคุมในบางเรอ่ื ง 3.3.7 ประยุกต์ใชค้ วามรู้ ทกั ษะทางวิชาชีพ เทคโนโลยี สารสนเทศและการสือ่ สารในการ แก้ปัญหาและการปฏบิ ัติงาน ............................ 3.3.8 บริหารจัดการ ประสานงานและประเมินผลการปฏบิ ัตงิ านอาชพี ..........ดว้ ยตนเอง 3.3.9 …………………………………………………………………………………... จากกรอบการเขียนมาตรฐานการศึกษาวชิ าชีพข้างต้น จะเห็นได้ว่าเปน็ การเขียนแบบกว้าง ๆ โดยยึดตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาและมาตรฐานอาชีพตามระดับคุณวุฒิวิชาชีพ โดยสามารถ สรุปวิธีการเขียนไดด้ ังนี้ 1. ดา้ นความรู้ ได้แก่ หลักการ แนวคิด ทฤษฎสี ำหรบั การนำไปประยุกตใ์ ช้ 2. ด้านทักษะ ได้แก่ ทักษะทางปัญญาและทักษะปฏิบัติในการดำเนินชีวิตและการทำงานใน สาขาวชิ า สาขางานที่เรียน 3. ด้านความสามารถในการประยุกต์ใช้ ได้แก่ สมรรถนะซึ่งเกิดจากการประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะการคิด วิเคราะห์ ตัดสินใจ แก้ปัญหา ทักษะการปฏิบัติ ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อื่น รวมท้ัง คุณลักษณะทีพ่ ึงประสงค์ โดยมีรปู แบบการเขียนคอื กริยา-กรรม-เงอ่ื นไขหรือสถานการณ์ ทั้งนี้ กรอบการเขียนมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพทั้ง 3 ด้าน คณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร แตล่ ะสาขาวิชาสามารถเพ่มิ เตมิ ได้ตามที่เห็นสมควร แต่ไมค่ วรลงรายละเอยี ดของสงิ่ ท่ตี ้องการให้เกดิ ข้ึนกับ ผ้เู รียน เพราะรายละเอยี ดเหลา่ นนั้ จะอยู่ในรายวชิ า ดงั ตวั อยา่ ง

58 2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ ตวั อยา่ งสมรรถนะวิชาชีพ (บงั คับ) ระดบั ปวช. สาขาวิชาช่างยนต์ สมรรถนะวชิ าชีพ สมรรถนะยอ่ ย 1. ซอ่ มเครอื่ งยนตเ์ ลก็ 1.1 ถอด ประกอบ ตรวจซอ่ มชน้ิ ส่วนเครือ่ งยนต์เลก็ แก๊สโซลีน ตามคู่มอื การซอ่ ม 1.2 ตรวจซอ่ มระบบเชอ้ื เพลงิ และควบคุมความเร็วเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 1.3 ตรวจซ่อมระบบจดุ ระเบดิ เคร่ืองยนต์เล็กแก๊สโซลีน 2. ซ่อมรถจักรยานยนต์ 1.4 ตรวจซ่อมระบบระบายความร้อนเครอื่ งยนต์เล็กแกส๊ โซลีน ตามคมู่ อื การซ่อม 1.5 ตรวจซอ่ มระบบหลอ่ ลน่ื เครอื่ งยนตเ์ ล็กแก๊สโซลนี 1.6 ถอด ประกอบ ตรวจซ่อมชิ้นส่วนเครื่องยนตเ์ ลก็ ดีเซล 3. ซอ่ มเคร่ืองยนต์ 1.7 ตรวจซอ่ มระบบเช้อื เพลิงและควบคมุ ความเร็วเครือ่ งยนต์เล็กดีเซล แกส๊ โซลนี 1.8 ตรวจซ่อมระบบระบายความร้อนเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ ดเี ซล ตามคมู่ อื ซ่อม 1.9 ตรวจซอ่ มระบบหลอ่ ลนื่ เครื่องยนตเ์ ลก็ ดเี ซล 1.10 ตรวจซอ่ มระบบไฟฟา้ เครือ่ งยนตเ์ ล็กดเี ซล 1.11 ประมาณราคาค่าบริการเคร่อื งยนต์เลก็ 2.1 ตรวจซอ่ มระบบรองรบั น้ำหนักและบงั คบั เล้ยี วรถจกั รยานยนต์ 2.2 ตรวจซ่อมระบบส่งกำลงั รถจักรยานยนต์ 2.3 ตรวจซ่อมระบบเบรกจักรยานยนต์ 2.4 ตรวจซ่อมลอ้ และยางรถจกั รยานยนต์ 2.5 ตรวจซอ่ มระบบหล่อล่นื รถจักรยานยนต์ 2.6 ตรวจซอ่ มระบบระบายความร้อนรถจักรยานยนต์ 2.7 ตรวจซ่อมระบบเช้ือเพลงิ รถจกั รยานยนต์ 2.8 วิเคราะห์ปญั หาและแก้ไขข้อขัดขอ้ งรถจกั รยานยนต์ 2.9 ตรวจซอ่ มระบบจดุ ระเบิดรถจักรยานยนต์ 2.10 ตรวจซอ่ มระบบประจุไฟรถจักรยานยนต์ 2.11 ตรวจซ่อมระบบไฟส่องสว่างและไฟสัญญาณรถจกั รยานยนต์ 2.12 ตรวจซอ่ มระบบสตารต์ รถจักรยานยนต์ 2.13 ตรวจซ่อมระบบไฟฟ้าควบคมุ การฉีดเชอ้ื เพลงิ รถจกั รยานยนต์ 2.14 ประมาณราคาค่าบรกิ ารรถจกั รยานยนต์ 3.1 ตรวจสภาพชิ้นสว่ นกลไกเครอื่ งยนต์แก๊สโซลีน 3.2 ซอ่ ม เปล่ยี น ปรับแตง่ ชน้ิ ส่วน อุปกรณเ์ ครอ่ื งยนตแ์ ก๊สโซลีน 3.3 เปล่ียน ปรบั ต้ัง ตรวจสภาพชนิ้ สว่ นกลไกชดุ ไทมงิ่ 3.4 ตรวจสภาพ ซอ่ ม เปลี่ยนอุปกรณร์ ะบบเชอื้ เพลิง 3.5 ตรวจสภาพ ซ่อม เปล่ยี นอุปกรณร์ ะบบประจุอากาศ คายไอเสีย 3.6 ตรวจสภาพ ซ่อม เปลย่ี นอุปกรณร์ ะบบจุดระเบิด 3.7 ตรวจสภาพ ซ่อม เปล่ยี นอุปกรณ์ระบบระบายความรอ้ น

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 59 สมรรถนะวชิ าชพี สมรรถนะย่อย 4. ซ่อมเครอ่ื งยนตด์ ีเซล 3.8 ตรวจสภาพ ซ่อม เปลี่ยนอปุ กรณร์ ะบบหล่อล่ืน ตามคู่มือซอ่ ม 3.9 แกไ้ ขปญั หาข้อขดั ข้องระบบของเคร่อื งยนตแ์ ก๊สโซลีน 3.10 ประมาณราคาคา่ อะไหลแ่ ละบรกิ าร 5. ซอ่ มระบบเครอื่ งล่าง รถยนต์ตามคมู่ อื ซ่อม 4.1 ตรวจสภาพชิน้ สว่ นกลไกเครีอ่ งยนตด์ ีเซล 4.2 ซอ่ ม เปลี่ยน ปรบั ตั้งช้นิ สว่ นและอุปกรณข์ องเครื่องยนต์ดเี ซล 4.3 เปล่ยี น ปรับต้งั ตรวจสภาพช้นิ สว่ นกลไกชดุ ไทมิ่งเคร่ืองยนต์ดเี ซล 4.4 ตรวจสภาพ ซอ่ ม เปลยี่ นอปุ กรณร์ ะบบเชอื้ เพลิงเครอ่ื งยนตด์ เี ซล 4.5 ตรวจสภาพ ซ่อม เปลย่ี นอุปกรณ์ระบบระบายความรอ้ นเครื่องยนต์ดีเซล 4.6 ตรวจสภาพ ซ่อม เปลยี่ นอุปกรณร์ ะบบหลอ่ ลืน่ เครือ่ งยนตด์ ีเซล 4.7 ตรวจสภาพ ซ่อม เปลย่ี นอุปกรณร์ ะบบอุ่นอากาศและประจอุ ากาศ 4.8 วเิ คราะหแ์ ก้ไขขอ้ ขัดขอ้ งระบบของเครือ่ งยนต์ดีเซล 4.9 ประมาณราคาคา่ อะไหล่และบรกิ าร 5.1 ตรวจสภาพ เปลย่ี นแหนบแผน่ 5.2 ตรวจสภาพ เปลย่ี นบู๊ชหูแหนบและบู๊ชโตงเตง 5.3 ตรวจสภาพ เปลย่ี นสปรงิ ขดและบูช๊ ลกู หมากปีกนก 5.4 ตรวจสภาพ เปลี่ยนบู๊ชคานระบบรองรับรถยนต์ 5.5 ตรวจสภาพเปลีย่ นทอรช์ ัน่ บาร์ (แหนบบิด) 5.6 ตรวจสภาพ ซ่อมระบบรองรับแบบแมคเฟอร์สนั สตรตั 5.7 ตรวจสภาพ เปลี่ยนโชค๊ อพั 5.8 ตรวจสภาพ เปลยี่ นชดุ ลูกยางเหล็กกันโคลง 5.9 ตรวจสภาพ ซ่อมกระปกุ พวงมาลยั แบบลกู ปนื หมุนวน 5.10 ตรวจสภาพ ซอ่ มกระปุกพวงมาลยั แบบแรก็ แอนด์พเิ นียน 5.11 ตรวจสภาพ เปล่ียนชุดก้านตอ่ บังคับเลีย้ ว 5.12 บริการ ตรวจ ซ่อมสภาพชุดพวงมาลยั กำลงั 5.13 ปรบั เปลย่ี นและ อดั จารระบีลูกปืนล้อ 5.14 ตรวจสภาพเปลย่ี น สมดุลย์ สลับยางรถยนต์ 5.15 ตรวจวัด ปรับตง้ั มุมลอ้ รถยนต์ 5.16 ตรวจสภาพ ปรบั ตง้ั เบรกมอื 5.17 บริการดรมั เบรก 5.18 บรกิ ารดิสเบรก 5.19 บริการระบบเบรกแบบ ABS

60 2 การพัฒนาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ สมรรถนะวชิ าชพี สมรรถนะยอ่ ย 6. ซ่อมระบบไฟฟา้ 6.1 ตรวจซ่อมมอเตอรส์ ตารต์ เคร่อื งยนต์ ยานยนตต์ ามคมู่ อื ซอ่ ม 6.2 ทดสอบมอเตอร์สตาร์ตเคร่อื งยนต์ 6.3 ตรวจซอ่ มระบบจุดระเบดิ เครอ่ื งยนต์ 7. บริการระบบ 6.4 ปรับต้ังองศาการจุดระเบดิ เครื่องยนต์ ปรบั อากาศรถยนต์ 6.5 ตรวจซอ่ มอัลเตอร์เนเตอร์ 6.6 ทดสอบอลั เตอร์เนเตอร์ 6.7 ตรวจซอ่ มระบบไฟฟ้าตวั ถังรถยนต์ 7.1 ตรวจสภาพ อุปกรณ์ระบบปรบั อากาศรถยนต์ 7.2 ตดิ ต้งั อุปกรณ์ระบบปรับอากาศรถยนต์ 7.3 ตรวจสภาพ ซ่อม เปล่ยี นอปุ กรณ์ไฟฟ้าควบคุมระบบปรับอากาศรถยนต์ 7.4 ตรวจสภาพ เปลย่ี นเตมิ สารความเย็นระบบปรบั อากาศรถยนต์ 7.5 ซ่อม เปลี่ยนอุปกรณร์ ะบบปรับอากาศรถยนต์ 7.6 ประมาณราคาคา่ บรกิ ารระบบปรบั อากาศรถยนต์ • การกำหนดข้อปฏบิ ตั ิเกี่ยวกับหลกั สตู ร การพัฒนาหลักสูตรเป็นการจัดประมวลรายวิชาและกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อเป็นกรอบในการ พัฒนาผู้เรียนให้มีคุณภาพมาตรฐานตามที่หลักสูตรสาขาวิชาและสาขางานนั้น ๆ กำหนด แต่การพัฒนา หลักสูตรและนำหลักสูตรไปใช้ในการพัฒนาผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลก็จำเป็นต้อง แนวปฏิบัติ หลักเกณฑ์และระเบียบต่าง ๆ คู่กับหลักสูตร เพื่อเป็นการประกันคุณภาพของหลักสูตร การ จัดการศึกษาตามหลักสูตร รวมทั้งประกันคุณภาพของผู้สำเร็จการศึกษาในแต่ละระดับคุณวุฒิ ซึ่งใน เอกสารหลกั สตู รไดก้ ำหนดขอ้ ปฏิบัติไว้เพอื่ เปน็ แนวปฏิบัติ ดงั นี้ 1. หลกั เกณฑ์การใชห้ ลกั สตู ร เป็นข้อกำหนดสำหรับสถานศึกษาที่นำหลักสูตรไปใช้ ซึ่งสอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐาน คุณวุฒิอาชีวศึกษาและระเบียบการจดั การศึกษาและการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตร ประกอบด้วย รายละเอยี ดเก่ียวกบั เร่ืองตอ่ ไปน้ี 1.1 การเรียนการสอน 1.2 การจัดการศึกษาและเวลาเรยี น 1.3 การคิดหน่วยกติ

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 61 1.4 โครงสร้างหลกั สูตร 1.5 การฝึกประสบการณส์ มรรถนะวชิ าชีพ 1.6 โครงงานพัฒนาสมรรถนะวชิ าชีพ 1.7 กิจกรรมเสรมิ หลกั สตู ร 1.8 การปรับพ้ืนฐานวชิ าชีพ (เฉพาะระดบั ปวส.) 1.9 การจดั แผนการเรยี น 1.10 การศกึ ษาระบบทวภิ าคี 1.11 การเขา้ เรยี น 1.12 การประเมินผลการเรยี น 1.13 การสำเรจ็ การศกึ ษาตามหลกั สูตร 1.14 การพฒั นารายวชิ าในหลักสูตร 1.15 การปรบั ปรงุ แก้ไข พฒั นารายวิชา กลมุ่ วชิ าและการอนุมตั ิหลักสูตร 1.16 การประกนั คณุ ภาพของหลกั สตู รและการจดั การเรียนการสอน 2. การกำหนดรหัสวชิ า เป็นข้อกำหนดสำหรับการพัฒนาหลักสูตรรายวิชาเพื่อให้เป็นหมวดหมู่เป็นสารบบสำหรบั การจำแนกหลักสูตร การจัดการเรียนการสอนและการบันทึกหลักฐานการศึกษา โดยในแต่ละรายวิชาจะ ประกอบด้วยรหัสวิชา ชื่อวิชา และเวลาเรียนภาคทฤษฎี-เวลาเรียนภาคปฏิบัติ-จำนวนหน่วยกิต (ท-ป-น) ส่วนเกณฑ์ในการกำหนดรหสั วิชาจะใชต้ วั เลข 9 หลกั ทแ่ี สดงถึงระดบั ของหลกั สตู ร ประเภทวชิ า สาขาวิชา สาขางาน กลุ่ม/กลุม่ วชิ า สะทอ้ นให้ทราบวา่ เป็นวชิ าเรยี นรว่ ม วชิ าบงั คับ วิชาเลือก กจิ กรรมเสริมหลักสูตร วิชาทวิภาคี รวมทั้งแสดงให้ทราบว่ารายวิชานั้นเป็นรายวิชาที่พัฒนาโดยส่วนกลาง หรือพัฒนาโดย สถานศึกษา และเปน็ รายวิชาลำดับทีเ่ ทา่ ไร

62 2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ การกำหนดรหัสวิชาหลักสตู รประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ พุทธศกั ราช 2562 12345-6789 ช่ือวิชา ท–ป–น ลำดับท่ีวชิ า 01-99 20 00 0 สาขาวชิ า/วชิ าเรยี นร่วม กลุม่ วิชา หมวดวชิ าสมรรถนะแกนกลาง 20001 11 กลุ่มวิชาภาษาไทย 2XX0 0 12 กลมุ่ วชิ าภาษาต่างประเทศ 2 XXXX 13 กลุ่มวชิ าวิทยาศาสตร์ 14 กลุ่มวชิ าคณติ ศาสตร์ 15 กลุ่มวชิ าสังคมศกึ ษา 16 กลุ่มวชิ าสขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา 17 กลมุ่ วิชาบรู ณาการ 20 กจิ กรรมเสริมหลกั สตู ร 9X วชิ าเลือกเสรี หมวดวชิ าสมรรถนะวชิ าชพี 10 กลุ่มวชิ าเรียนรว่ มหลักสตู ร (การจดั การอาชีพ) กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพพืน้ ฐาน 20 กลุม่ วิชาเรยี นรว่ มหลักสตู ร (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) หมวดวชิ าสมรรถนะวิชาชพี 10 กลมุ่ วชิ าเรียนรว่ มประเภทวิชา กลุ่มสมรรถนะวชิ าชพี พืน้ ฐาน หมวดวชิ าสมรรถนะวชิ าชีพ 10 กลุ่มสมรรถนะวชิ าชีพพนื้ ฐาน 20 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพเฉพาะ 21-49 กล่มุ สมรรถนะวิชาชีพเลอื ก 51-79 กลุม่ สมรรถนะวชิ าชีพเลือก (ทวภิ าค)ี 80 ฝกึ ประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ 85 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวชิ าชพี 9X วชิ าเลือกเสรี (-) รายวิชาพัฒนาโดยสว่ นกลาง (*) รายวิชาพฒั นาโดยสถานศกึ ษา สาขาวชิ า 01-99 สาขาวชิ า... 00 วชิ าเรยี นรว่ ม ประเภทวชิ า 06 ประเภทวชิ าประมง 01 ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม 07 ประเภทวชิ าอุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว 02 ประเภทวิชาพาณชิ ยกรรม 08 ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรมสง่ิ ทอ 03 ประเภทวชิ าศลิ ปกรรม 09 ประเภทวิชาเทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร 04 ประเภทวิชาคหกรรม 10 ประเภทวชิ าอตุ สาหกรรมบนั เทิงและดนตรี 05 ประเภทวชิ าเกษตรกรรม หลักสูตร ปวช. 2 หลกั สูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี

2 การพัฒนาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ 63 การกำหนดรหสั วชิ าหลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชพี ชั้นสูง พุทธศกั ราช 2562 12345-6789 ชอ่ื วชิ า ท–ป–น ลำดบั ที่วิชา 01-99 สาขาวชิ า/วชิ าเรียนรว่ ม กลมุ่ วิชา 30000 หมวดวชิ าสมรรถนะแกนกลาง 11 กลมุ่ วชิ าภาษาไทย 12 กลุ่มวชิ าภาษาต่างประเทศ 30001 13 กลมุ่ วชิ าวิทยาศาสตร์ 3 XX0 0 14 กลมุ่ วิชาคณิตศาสตร์ 17 กลุม่ วิชาบรู ณาการ 3 XXXX 15 กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์ 20 กิจกรรมเสรมิ หลกั สตู ร 16 กลมุ่ วชิ ามนษุ ยศาสตร์ 9X วิชาเลือกเสรี หมวดวชิ าสมรรถนะวิชาชพี 10 วิชาเรยี นร่วมหลกั สตู ร (การจัดการอาชพี ) กลมุ่ สมรรถนะวิชาชีพพื้นฐาน 20 วชิ าเรยี นรว่ มหลักสูตร (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) หมวดวชิ าสมรรถนะวชิ าชีพ 00 วิชาปรับพนื้ ฐานวชิ าชีพประเภทวิชา กล่มุ สมรรถนะวิชาชพี พื้นฐาน 10 วชิ าเรยี นร่วมประเภทวชิ า 0X วชิ าเรยี นรว่ มกลมุ่ /สาขาวชิ า หมวดวชิ าสมรรถนะวชิ าชีพ 00 วิชาปรบั พ้นื ฐานวชิ าชพี สาขาวชิ า 10 กล่มุ สมรรถนะวิชาชีพพน้ื ฐาน 20 กล่มุ สมรรถนะวชิ าชพี เฉพาะ 21-49 กลุ่มสมรรถนะวชิ าชพี เลอื ก 51-79 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี เลอื ก (ทวภิ าค)ี 80 ฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ 85 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวิชาชพี 9X วิชาเลือกเสรี (-) รายวชิ าพัฒนาโดยส่วนกลาง (*) รายวิชาพัฒนาโดยสถานศกึ ษา สาขาวชิ า 01-99 สาขาวิชา... 00 วชิ าเรยี นร่วม ประเภทวชิ า 07 ประเภทวชิ าอุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว 01 ประเภทวิชาอตุ สาหกรรม 08 ประเภทวิชาอตุ สาหกรรมส่ิงทอ 02 ประเภทวชิ าพาณิชยกรรม 09 ประเภทวิชาเทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสาร 03 ประเภทวิชาศลิ ปกรรม 10 ประเภทวชิ าอุตสาหกรรมบนั เทงิ และดนตรี 04 ประเภทวชิ าคหกรรม 11 ประเภทวิชาพาณชิ ยนาวี 05 ประเภทวชิ าเกษตรกรรม 12 ประเภทวิชาอุตสาหกรรมการบนิ 06 ประเภทวชิ าประมง หลกั สูตร 3 หลักสตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพชัน้ สูง ปวส.

64 2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ • การกำหนดเนอ้ื หาสาระของหลักสูตร ขัน้ ตอนน้ีไดจ้ ากการวิเคราะห์ สังเคราะห์มาตรฐานการศึกษาวิชาชีพดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ ด้านสมรรถนะแกนกลางและด้านสมรรถนะวิชาชีพ ซึ่งแต่ละด้าน ประกอบด้วยมาตรฐานด้านความรู้ ด้านทักษะ และด้านความสามารถในการประยุกต์ใช้และความ รับผิดชอบ นำมาจัดลำดับว่าเรื่องใดที่ควรเรียนรู้และฝึกปฏิบัติก่อน-หลัง เรื่องใดเป็นสมรรถนะบังคับ ที่ผู้เรียนในสาขาวิชานั้นต้องเรียนรู้ และเรื่องใดเป็นสมรรถนะเลือกที่ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนรู้ได้ตาม ความสนใจเพื่อเป็นสาขางาน นำมากำหนดเป็นรายวิชาและรายละเอียดของรายวิชาในโครงสร้าง หลกั สูตรตามระดับคณุ วุฒิอาชวี ศึกษา 1. การกำหนดโครงสรา้ งหลกั สตู ร เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแต่ละระดบั คณุ วฒุ ิได้กำหนดโครงสร้างของหลักสูตรไว้ เป็นกรอบสำหรับการพัฒนาหลักสูตรในระดับของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และระดับ สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศกึ ษา ดงั น้ี โครงสร้างหลักสตู รตามเกณฑม์ าตรฐานคุณวุฒอิ าชวี ศกึ ษาระดบั ปวช. พ.ศ. 2562 1. หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ประกอบด้วยกลุ่มวิชาเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะในการปรับตัว และดำเนินชีวิตในสังคมสมัยใหม่ เห็นคุณค่าของตนและการพัฒนาตน มีความใฝ่รู้ แสวงหาและพัฒนา ความรู้ใหม่ มีความสามารถในการใช้เหตุผล การคิดวเิ คราะห์ การแก้ปัญหาและการจัดการมีทักษะในการ สื่อสาร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการทำงานร่วมกับผู้อื่น มีคุณธรรม จริยธรรม มนุษยสัมพันธ์ รวมถงึ ความรบั ผดิ ชอบต่อตนเองและสงั คม รวมไม่น้อยกวา่ 21 หนว่ ยกิต การจัดวิชาในหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง สามารถทำได้ในลักษณะเป็นรายวิชาหรือลักษณะ บูรณาการให้ครอบคลุมกลุ่มวิชาภาษาไทย กลุ่มวิชาภาษาต่างประเทศ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่มวิชา คณิตศาสตร์ กลุ่มวิชาสังคมศึกษา กลุ่มวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา ในสัดส่วนที่เหมาะสม เพื่อให้บรรลุ จดุ ประสงคข์ องหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง 2. หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชพี ประกอบดว้ ยกลมุ่ วิชาทพ่ี ฒั นาผเู้ รียนใหเ้ กดิ สมรรถนะวชิ าชีพ มีความรู้ ความสามารถในการคดิ วิเคราะห์ วางแผน ดำเนนิ การ ตรวจสอบ แกป้ ัญหา บรู ณาการความรู้และทกั ษะใน การปฏิบัติงานด้วยความรับผิดชอบและความปลอดภัยเพื่อประยุกต์สู่อาชีพ รวมไม่น้อยกว่า 69 หน่วยกิต ประกอบด้วย 5 กลุ่ม ดงั นี้ 2.1 กลุม่ สมรรถนะวชิ าชีพพน้ื ฐาน ไมน่ ้อยกว่า 19 หนว่ ยกติ 2.2 กล่มุ สมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ ไมน่ ้อยกว่า 24 หนว่ ยกิต

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 65 2.3 กลุ่มสมรรถนะวิชาชพี เลือก ไมน่ ้อยกว่า 18 หนว่ ยกิต 2.4 ฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ จำนวน 4 หน่วยกิต 2.5 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวิชาชีพ จำนวน 4 หน่วยกติ ทั้งน้ี ในการกำหนดใหเ้ ป็นสาขาวิชาใด ต้องมจี ำนวนหนว่ ยกิตของกลุ่มสมรรถนะวิชาชีพพ้ืนฐานและ กลมุ่ สมรรถนะวิชาชีพเฉพาะในสาขาวิชานน้ั รวมกันไมน่ ้อยกว่า 35 หน่วยกิต 3. หมวดวิชาเลือกเสรี ประกอบด้วยรายวิชาจากหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลางหรือหมวดวิชา สมรรถนะวชิ าชพี เพ่อื เปิดโอกาสให้ผเู้ รียนเลือกเรยี นตามความถนัดและความสนใจ เพ่อื การประกอบอาชพี หรือการศกึ ษาต่อ รวมไม่น้อยกว่า 10 หนว่ ยกิต 4. กิจกรรมเสริมหลักสูตร เป็นส่วนที่ส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะแกนกลางหรือสมรรถนะวิชาชีพ ผู้เรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ชั่วโมงทุกภาคเรียน กิจกรรมเสริมหลักสูตรน้ี ไม่นบั หน่วยกิต จากกรอบโครงสร้างหลักสูตรตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพข้างต้น ไดน้ ำมากำหนดเปน็ หลักสูตรแกนกลางของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา ดงั น้ี โครงสร้างหลักสตู ร เกณฑ์มาตรฐานฯ ปวช. หลักสตู รแกนกลาง สอศ. 1. หมวดวชิ าสมรรถนะแกนกลาง ไม่น้อยกว่า 21 นก. ไม่นอ้ ยกว่า 22 นก. 1.1 กลุ่มวชิ าภาษาไทย ไมน่ ้อยกวา่ 3 นก. 1.2 กลมุ่ วิชาภาษาตา่ งประเทศ ไม่นอ้ ยกว่า 69 นก. ไม่น้อยกว่า 6 นก. 1.3 กลุ่มวชิ าวทิ ยาศาสตร์ ไมน่ ้อยกว่า 19 นก. ไมน่ ้อยกว่า 4 นก. 1.4 กลุม่ วิชาคณิตศาสตร์ ไม่น้อยกวา่ 24 นก. ไม่น้อยกวา่ 4 นก. 1.5 กลุ่มวชิ าสังคมศกึ ษา ไมน่ ้อยกว่า 18 นก. ไมน่ ้อยกว่า 3 นก. 1.6 กลุ่มวชิ าสขุ ศึกษาและพลศึกษา ไม่น้อยกวา่ 2 นก. 4 นก. ไม่นอ้ ยกว่า 71 นก. 2. หมวดวิชาสมรรถนะวชิ าชพี 4 นก. 2.1 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี พ้ืนฐาน ไมน่ อ้ ยกวา่ 10 นก. 21 นก. 2.2 กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ - นก. 24 นก. 2.3 กลมุ่ สมรรถนะวิชาชพี เลอื ก 100-110 นก. ไม่น้อยกว่า 18 นก. 2.4 ฝึกประสบการณ์สมรรถนะวชิ าชีพ 4 นก. 2.5 โครงงานพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพ 4 นก. ไมน่ อ้ ยกวา่ 10 นก. 3. หมวดวชิ าเลือกเสรี - นก. 4. กจิ กรรมเสริมหลักสูตร 103-110 นก. รวมระหวา่ ง

66 2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ โครงสร้างหลกั สูตรตามเกณฑม์ าตรฐานคุณวฒุ ิอาชีวศกึ ษาระดบั ปวส. พ.ศ. 2562 1. หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ประกอบด้วยกลุ่มวิชาเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะในการปรับตัว และดำเนินชีวิตในสังคมสมัยใหม่ เห็นคุณค่าของตนและการพัฒนาตน มีความใฝ่รู้ แสวงหาและพัฒนา ความรู้ใหม่ มีความสามารถในการใช้เหตุผล การคิดวเิ คราะห์ การแก้ปัญหาและการจัดการมที ักษะในการ สื่อสาร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการทำงานร่วมกับผู้อื่น มีคุณธรรม จริยธรรม มนุษยสัมพันธ์ รวมถึงความรบั ผิดชอบต่อตนเองและสังคม รวมไม่นอ้ ยกวา่ 18 หนว่ ยกติ การจัดวิชาในหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง สามารถทำได้ในลักษณะเป็นรายวิชาหรือลักษณะ บูรณาการให้ครอบคลุมกลุ่มวิชาภาษาไทย กลุ่มวิชาภาษาต่างประเทศ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่มวิชา คณิตศาสตร์ กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์ กลุ่มวิชามนุษยศาสตร์ ในสัดส่วนที่เหมาะสม เพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ ของหมวดวชิ าสมรรถนะแกนกลาง 2. หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ ประกอบด้วยกลุ่มวิชาที่พัฒนาผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะวิชาชีพ มี ความรู้ ความสามารถในการคิด วิเคราะห์ วางแผน จัดการ ประเมินผล แก้ปัญหา ควบคุมและสอนงาน บูรณาการความรูแ้ ละทักษะในการปฏิบัติงานด้วยความรับผดิ ชอบและความปลอดภัยเพ่ือประยุกตส์ ูอ่ าชีพ รวมไมน่ อ้ ยกว่า 56 หนว่ ยกติ ประกอบดว้ ย 5 กลมุ่ ดงั น้ี 2.1 กลุ่มสมรรถนะวชิ าชีพพนื้ ฐาน ไม่นอ้ ยกวา่ 15 หน่วยกติ 2.2 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี เฉพาะ ไม่นอ้ ยกว่า 21 หนว่ ยกิต 2.3 กลุ่มสมรรถนะวิชาชพี เลอื ก ไมน่ อ้ ยกวา่ 12 หน่วยกิต 2.4 ฝึกประสบการณ์สมรรถนะวชิ าชพี จำนวน 4 หน่วยกติ 2.5 โครงงานพัฒนาสมรรถนะวชิ าชีพ จำนวน 4 หน่วยกติ ทัง้ น้ี ในการกำหนดให้เป็นสาขาวชิ าใด ต้องมจี ำนวนหน่วยกิตของกลมุ่ สมรรถนะวิชาชีพพนื้ ฐานและ กลมุ่ สมรรถนะวิชาชพี เฉพาะในสาขาวชิ าน้นั รวมกันไมน่ อ้ ยกวา่ 30 หน่วยกติ 3. หมวดวิชาเลือกเสรี ประกอบด้วยรายวิชาจากหมวดวิชาสมรรถนะแกนกลางหรือหมวดวิชา สมรรถนะวชิ าชีพ เพอื่ เปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกเรยี นตามความถนดั และความสนใจเพอ่ื การประกอบอาชีพ หรือการศึกษาต่อ รวมไมน่ อ้ ยกว่า 6 หนว่ ยกติ 4. กิจกรรมเสริมหลักสูตร เป็นส่วนที่ส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะแกนกลางหรือสมรรถนะ วิชาชีพ ผู้เรียนทุกคนต้องเข้าร่วมกิจกรรมอย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ชั่วโมงทุกภาคเรียน กิจกรรมเสริม หลกั สตู รนไ้ี มน่ ับหน่วยกิต

2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 67 จากกรอบโครงสร้างหลักสูตรตามเกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง ขา้ งตน้ ได้นำมากำหนดเปน็ หลกั สตู รแกนกลางของสำนกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ดังน้ี โครงสร้างหลักสูตร เกณฑ์มาตรฐานฯ ปวส. หลักสูตรแกนกลาง สอศ. 5. หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ไม่น้อยกว่า 18 นก. ไม่นอ้ ยกว่า 21 นก. 1.1 กลมุ่ วิชาภาษาไทย ไม่น้อยกวา่ 3 นก. 1.2 กลุ่มวชิ าภาษาตา่ งประเทศ ไมน่ ้อยกว่า 56 นก. ไมน่ ้อยกว่า 6 นก. 1.3 กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ ไมน่ ้อยกว่า 15 นก. ไม่น้อยกว่า 3 นก. 1.4 กลมุ่ วิชาคณิตศาสตร์ ไมน่ ้อยกว่า 21 นก. ไม่น้อยกว่า 3 นก. 1.5 กลมุ่ วชิ าสังคมศาสตร์ ไม่น้อยกว่า 12 นก. ไมน่ ้อยกวา่ 3 นก. 1.6 กล่มุ วิชามนุษยศาสตร์ ไม่น้อยกวา่ 3 นก. 4 นก. ไม่น้อยกว่า 56 นก. 6. หมวดวิชาสมรรถนะวชิ าชพี 4 นก. 6.1 กล่มุ สมรรถนะวิชาชีพพ้ืนฐาน ไมน่ อ้ ยกวา่ 6 นก. 15 นก. 6.2 กล่มุ สมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ - นก. 21 นก. 6.3 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชีพเลือก 80-90 นก. ไมน่ ้อยกว่า 12 นก. 6.4 ฝึกประสบการณ์สมรรถนะวชิ าชีพ 4 นก. 6.5 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวชิ าชีพ 4 นก. ไม่นอ้ ยกว่า 6 นก. 7. หมวดวิชาเลือกเสรี - นก. 8. กจิ กรรมเสรมิ หลกั สูตร 83-90 นก. รวมระหว่าง อนึง่ หลักสูตรอาชวี ศกึ ษาที่พัฒนาแล้วต้องผา่ นกระบวนการนำเสนอขออนมุ ัติ ประกาศใช้และ รับรองคุณวุฒิ ดังนั้นเมื่อมีการพัฒนาหลักสูตรใหม่ สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษาและหน่วยงาน อื่น ๆ ต้องอิงกรอบโครงสร้างหลักสูตรแกนกลางท่ีพัฒนาโดยสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา คือ มีจำนวนหน่วยกิตในแต่ละหมวดวิชา กลุ่มและกลุ่มวิชาไม่น้อยกว่าโครงสร้างหลักสูตรประกาศนียบัตร วิชาชีพ พุทธศักราช 2562 และหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง พุทธศักราช 2563 ของสาขาวิชา นั้น ๆ เนื่องจากหลักสูตรอาชีวศึกษาที่ได้รับการอนุมัติและประกาศใช้แล้ว จะต้องนำเสนอ ก.พ. เพื่อขอ รับรองคุณวุฒิและตีราคาเงนิ เดือนสำหรับผู้สำเร็จการศกึ ษาในแต่ละระดับ รวมทั้งมีการบันทึกเข้าสารบบ เพ่อื เผยแพร่แกห่ น่วยงานตา่ ง ๆ ดว้ ย หลักสูตรสาขาวิชาใดท่มี ีความจำเป็นต้องกำหนดจำนวนหนว่ ยกิตรวมและระยะเวลาการศึกษา เกินกว่าที่กำหนด จะต้องนำเสนอขออนุมัติต่อคณะกรรมการการอาชีวศึกษาเป็นกรณีไป สำหรับการจัด อัตราส่วนของเวลาการเรียนรู้ภาคทฤษฎีต่อภาคปฏิบัติในหมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพ ของหลักสูตร

68 2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ ประกาศนียบัตรวิชาชีพตามเกณฑ์มาตรฐานอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ พ.ศ. 2562 ประมาณ 20 ต่อ 80 ส่วนการจัดอัตราส่วนของเวลาการเรียนรู้ภาคทฤษฎีต่อภาคปฏิบัติในหมวดวิชา สมรรถนะวิชาชีพของหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงตามเกณฑ์มาตรฐานอาชีวศึกษาระดับ ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง พ.ศ. 2562 ประมาณ 40 ต่อ 60 ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับลักษณะหรือกระบวนการ จดั การเรียนรขู้ องแตล่ ะสาขาวิชา 2. การกำหนดรายวิชา การกำหนดรายวิชาในแต่ละหมวดวิชา กลุ่มและกลุ่มวิชาในหลักสูตร จะต้องพิจารณาจดั ให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพของสาขาวิชาและสาขางาน และเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน คุณวุฒิการศึกษาวิชาชีพของหลักสูตรแต่ละระดับ โดยแต่ละรายวิชาจะต้องกำหนดรายละเอยี ดเกี่ยวกบั รหัสวิชา ชื่อวิชาภาษาไทย-ภาษาอังกฤษ เวลาเรียนภาคทฤษฎีต่อสัปดาห์ เวลาเรียนภาคปฏิบัติต่อ สัปดาห์ จำนวนหนว่ ยกติ และรายวชิ าท่ีต้องเรียนก่อน (ถา้ มี) นอกจากนี้ จะตอ้ งให้รายละเอียดเก่ียวกับ รายวิชาบังคับที่ต้องเรียนทุกรายวิชาที่กำหนด รายวิชาที่สามารถเลือกเรียนได้ตามเงื่อนไขและจำนวน หน่วยกติ ที่กำหนด และรายวิชาที่อนุญาตให้สถาบนั การอาชวี ศกึ ษาและสถานศึกษาพัฒนาเพม่ิ เติมได้ ตัวอย่าง กรอบการพัฒนารายวิชาตามโครงสรา้ งหลักสตู ร หลักสูตรประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ พุทธศักราช 2562 1. หมวดวชิ าสมรรถนะแกนกลาง ไม่น้อยกว่า 22 หนว่ ยกติ 1.1 กลุ่มวชิ าภาษาไทย (ไม่นอ้ ยกว่า 3 หนว่ ยกิต) ให้เรยี นรายวชิ า 20000-1101 จำนวน 2 หนว่ ยกติ แล้วเลอื กเรียนรายวิชาอ่ืนจนครบหนว่ ยกิตที่กำหนด รหัสวิชา ชอื่ วชิ า ท-ป-น 20000-1101 ภาษาไทยพ้ืนฐาน 2-0-2 20000-1102 ภาษาไทยเพ่ืออาชีพ 0-2-1 20000-1103 ภาษาไทยธรุ กจิ 0-2-1 20000-1104 การพูดภาษาไทยในงานอาชีพ 0-2-1 20000-1105 การเขยี นภาษาไทยในงานอาชีพ 0-2-1 20000-1106 ภาษาไทยเชงิ สร้างสรรค์ 0-2-1 20000*1101 ถึง 20000*1199 รายวชิ าในกลุ่มวิชาภาษาไทยท่สี ถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษา *-*-* หรือสถาบันพฒั นาเพ่ิมเติม

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 69 1.2 กลมุ่ วชิ าภาษาต่างประเทศ (ไม่น้อยกวา่ 6 หน่วยกิต) ให้เรียนรายวิชา 20000-1201 สำหรับภาคเรียนที่ 1 และรายวิชา 20000-1208 สำหรับภาคเรียนที่ 6 รวม 2 หน่วยกิต และเลือกเรียนรายวิชาภาษาอังกฤษรายวิชาอื่นที่สอดคล้องกับประเภทวิชาที่เรียน จนครบหน่วยกิต ที่กำหนด 1.2.1 กลุม่ ภาษาองั กฤษ รหัสวิชา ชอ่ื วิชา ท-ป-น 20000-1201 ภาษาองั กฤษในชีวิตจรงิ 0-2-1 20000-1202 ภาษาองั กฤษฟงั – พูด 0-2-1 20000-1203 การอ่านส่อื สง่ิ พิมพ์ภาษาอังกฤษ 0-2-1 20000-1204 การเขยี นภาษาองั กฤษในชวี ิตประจำวัน 0-2-1 20000-1205 ภาษาอังกฤษสถานประกอบการ 0-2-1 20000-1206 ภาษาองั กฤษอนิ เทอร์เน็ต 0-2-1 20000-1207 ภาษาองั กฤษโครงงาน 0-2-1 20000-1208 ภาษาองั กฤษเตรยี มความพรอ้ มเพ่อื การทำงาน 0-2-1 20000-1209 ภาษาองั กฤษสำหรบั งานชา่ งอตุ สาหกรรม 0-2-1 20000-1210 ภาษาองั กฤษสำหรบั งานธรุ กิจ 0-2-1 20000-1211 ภาษาอังกฤษสำหรบั งานศิลปกรรม 0-2-1 20000-1212 ภาษาองั กฤษสำหรับงานคหกรรม 0-2-1 20000-1213 ภาษาอังกฤษสำหรบั งานเกษตร 0-2-1 20000-1214 ภาษาองั กฤษสำหรับงานประมง 0-2-1 20000-1215 ภาษาองั กฤษสำหรบั งานท่องเท่ยี ว 0-2-1 20000-1216 ภาษาองั กฤษสำหรับงานโรงแรม 0-2-1 20000-1217 ภาษาองั กฤษสำหรบั งานอตุ สาหกรรมส่งิ ทอ 0-2-1 20000-1218 ภาษาอังกฤษสำหรับงานเทคโนโลยสี ารสนเทศ 0-2-1 20000-1219 ภาษาอังกฤษสำหรบั งานดนตรี 0-2-1 หมายเหตุ รายวชิ า 20000-1209 ถงึ 20000-1219 เป็นรายวชิ าที่ใหเ้ ลือกเรยี นตามประเภทวชิ า จึงปรากฎในหลักสูตรเฉพาะของประเภทวิชานั้น ๆ

70 2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 1.2.2 กลุ่มภาษาต่างประเทศอนื่ สถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือสถาบันสามารถเลือกรายวชิ าต่อไปนี้ ไปจัดการเรียนการสอนเพิ่มเติมใน กลุ่มวิชาภาษาตา่ งประเทศ หรอื ในกลุ่มทักษะวชิ าชพี เลือก หรือหมวดวชิ าเลอื กเสรไี ด้ รหสั วิชา ชื่อวิชา ท-ป-น 0-2-1 20000-1220 ภาษาจนี เพอ่ื การสือ่ สารในชีวิตประจำวัน 0-2-1 0-2-1 20000-1221 ภาษาจีนเพือ่ การสอื่ สารในงานอาชพี 0-2-1 0-2-1 20000-1222 ภาษาญี่ปนุ่ เพ่ือการสื่อสารในชวี ติ ประจำวัน 0-2-1 0-2-1 20000-1223 ภาษาญี่ป่นุ เพือ่ การสือ่ สารในงานอาชพี 0-2-1 0-2-1 20000-1224 ภาษาเกาหลเี พ่อื การส่ือสารในชีวติ ประจำวัน 0-2-1 0-2-1 20000-1225 ภาษาเกาหลีเพ่อื การสอื่ สารในงานอาชีพ 0-2-1 0-2-1 20000-1226 ภาษาเวียดนามเพื่อการส่ือสารในชีวิตประจำวนั 0-2-1 0-2-1 20000-1227 ภาษาเวยี ดนามเพอ่ื การสื่อสารในงานอาชีพ 0-2-1 0-2-1 20000-1228 ภาษาอนิ โดนเี ซยี เพ่ือการส่อื สารในชีวิตประจำวนั 0-2-1 0-2-1 20000-1229 ภาษาอินโดนเี ซียเพอ่ื การสื่อสารในงานอาชพี 0-2-1 0-2-1 20000-1230 ภาษาพม่าเพอื่ การส่ือสารในชวี ติ ประจำวนั 0-2-1 0-2-1 20000-1231 ภาษาพมา่ เพอ่ื การส่ือสารในงานอาชีพ 0-2-1 0-2-1 20000-1232 ภาษาเขมรเพื่อการสือ่ สารในชวี ิตประจำวัน 0-2-1 *-*-* 20000-1233 ภาษาเขมรเพอื่ การสือ่ สารในงานอาชีพ 20000-1234 ภาษาลาวเพ่ือการสื่อสารในชวี ติ ประจำวัน 20000-1235 ภาษาลาวเพอ่ื การสือ่ สารในงานอาชีพ 20000-1236 ภาษามาเลเซยี เพือ่ การส่ือสารในชีวิตประจำวัน 20000-1237 ภาษามาเลเซียเพ่อื การส่อื สารในงานอาชีพ 20000-1238 ภาษาฟิลิปโิ นเพื่อการสื่อสารในชีวิตประจำวนั 20000-1239 ภาษาฟิลปิ ิโนเพอื่ การสื่อสารในงานอาชพี 20000-1240 ภาษารสั เซยี เพ่ือการสือ่ สารในชวี ิตประจำวนั 20000-1241 ภาษารสั เซียเพอื่ การสอื่ สารในงานอาชพี 20000-1242 ภาษาเยอรมันเพอ่ื การสอ่ื สารในชีวิตประจำวัน 20000-1243 ภาษาเยอรมนั เพ่ือการสือ่ สารในงานอาชีพ 20000-1244 ภาษาฝรงั่ เศสเพือ่ การสอื่ สารในชีวิตประจำวนั 20000-1245 ภาษาฝร่ังเศสเพือ่ การส่อื สารในงานอาชีพ 20000*1201 ถึง 20000*1299 รายวิชาในกลุ่มวชิ าภาษาตา่ งประเทศทีส่ ถานศึกษาอาชีวศึกษา หรือสถาบันพัฒนาเพมิ่ เติม

2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 71 1.3 กล่มุ วชิ าวิทยาศาสตร์ (ไมน่ ้อยกวา่ 4 หนว่ ยกิต) ให้เรียนรายวชิ า 20000-1301 จำนวน 2 หน่วยกติ และเลอื กเรียนรายวิชาอืน่ จนครบหน่วยกติ ทกี่ ำหนด รหัสวิชา ช่อื วิชา ท-ป-น 1-2-2 20000-1301 วิทยาศาสตร์เพือ่ พัฒนาทกั ษะชีวิต 1-2-2 1-2-2 20000-1302 วทิ ยาศาสตร์เพื่อพฒั นาอาชีพช่างอุตสาหกรรม 1-2-2 1-2-2 20000-1303 วิทยาศาสตรเ์ พอื่ พฒั นาอาชพี ธุรกจิ และบรกิ าร 0-2-1 *-*-* 20000-1304 วทิ ยาศาสตร์เพือ่ พฒั นาอาชพี ศิลปกรรม 20000-1305 วิทยาศาสตร์เพอื่ พัฒนาอาชพี เกษตรกรรม 20000-1306 โครงงานวทิ ยาศาสตร์ 20000*1301 ถงึ 20000*1399 รายวิชาในกลุ่มวชิ าวิทยาศาสตร์ท่ีสถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา หรือสถาบนั พฒั นาเพิ่มเติม 1.4 กลมุ่ วชิ าคณติ ศาสตร์ (ไมน่ ้อยกว่า 4 หน่วยกติ ) ให้เรยี นรายวชิ า 20000-1401 จำนวน 2 หนว่ ยกติ และเลอื กเรียนรายวชิ าอน่ื จนครบหน่วยกติ ท่กี ำหนด รหสั วิชา ช่อื วชิ า ท-ป-น 2-0-2 20000-1401 คณิตศาสตร์พ้นื ฐานอาชีพ 2-0-2 2-0-2 20000-1402 คณิตศาสตร์อุตสาหกรรม 2-0-2 2-0-2 20000-1403 คณิตศาสตร์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ 2-0-2 *-*-* 20000-1404 คณติ ศาสตรธ์ ุรกจิ และบรกิ าร 20000-1405 คณติ ศาสตรเ์ พอ่ื การออกแบบ 20000-1406 สถติ ิการทดลอง 20000*1401 ถึง 20000*1499 รายวิชาในกลุ่มวชิ าคณิตศาสตรท์ ี่สถานศกึ ษาอาชีวศึกษา หรอื สถาบันพฒั นาเพิ่มเติม หมายเหตุ - กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ รายวิชา 20000-1302 ถึง 20000-1305 เป็นรายวิชาที่ให้เลือกเรียนตามประเภท วิชา จึงปรากฎในหลักสตู รเฉพาะของประเภทวชิ านั้น ๆ - กลุ่มวิชาคณิตศาสตร์ รายวิชา 20000-1402 ถึง 20000-1405 เป็นรายวิชาที่ให้เลือกเรียนตามประเภท วชิ า จึงปรากฎในหลกั สูตรเฉพาะของประเภทวิชานั้น ๆ

72 2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 1.5 กล่มุ วชิ าสังคมศึกษา (ไมน่ ้อยกวา่ 3 หนว่ ยกติ ) ให้เรียนรายวิชาตอ่ ไปน้ี รหัสวชิ า ช่ือวชิ า ท-ป-น 20000-1501 หน้าที่พลเมอื งและศีลธรรม 2-0-2 20000-1502 ประวตั ศิ าสตร์ชาติไทย 1-0-1 • รายวชิ าในกลุม่ วชิ าสงั คมศกึ ษาท่แี นะนำเพิม่ เติม สถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือสถาบันสามารถเลือกรายวิชาต่อไปนี้ ไปจัดการเรียนการสอนเพิ่มเติมใน กลุ่มวิชาสังคมศึกษา หรือหมวดวชิ าเลือกเสรีได้ รหสั วิชา ชอ่ื วชิ า ท-ป-น 2-0-2 20000-1503 ทักษะชวี ิตและสังคม 2-0-2 1-0-1 20000-1504 ภูมิศาสตรแ์ ละประวตั ิศาสตร์ไทย 1-0-1 1-0-1 20000-1505 อาเซยี นศกึ ษา *-*-* 20000-1506 เหตกุ ารณ์ปจั จบุ นั 20000-1507 วฒั นธรรมอาเซียน 20000*1501 ถงึ 20000*1599 รายวิชาในกลุ่มวชิ าสงั คมศกึ ษาท่ีสถานศกึ ษาอาชีวศึกษา หรอื สถาบันพฒั นาเพิ่มเติม 1.6 กลมุ่ วชิ าสขุ ศกึ ษาและพลศึกษา (ไมน่ อ้ ยกวา่ 2 หนว่ ยกติ ) ให้เลือกเรียนรายวิชาในกลุ่มสุขศึกษา และกลุ่มพลศึกษา รวมกันไม่น้อยกว่า 2 หน่วยกิต หรือเลือกเรียน รายวิชาในกลุ่มบูรณาการ ไมน่ อ้ ยกว่า 2 หน่วยกติ 1.6.1 กลมุ่ สุขศกึ ษา รหสั วชิ า ชอื่ วชิ า ท-ป-น 20000-1601 ทักษะการดำรงชวี ิตเพ่อื สขุ ภาวะ 1-0-1 20000-1602 เพศวิถีศกึ ษา 1-0-1 1.6.2 กลุ่มพลศกึ ษา รหัสวิชา ชอ่ื วิชา ท-ป-น 20000-1603 พลศึกษาเพอื่ พฒั นาสขุ ภาพ 0-2-1 20000-1604 พลศึกษาเพื่อพัฒนากายภาพเฉพาะทาง 0-2-1

2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 73 1.6.3 กล่มุ บูรณาการ รหสั วิชา ช่อื วชิ า ท-ป-น 1-2-2 20000-1605 ทักษะสุขภาพ 1-2-2 *-*-* 20000-1606 การพัฒนาคุณภาพชีวิต 20000*1601 ถงึ 20000*1699 รายวชิ าในกลุ่มวชิ าสขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ทีส่ ถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษาหรือสถาบันพัฒนาเพิม่ เติม 2. หมวดวิชาสมรรถนะวิชาชพี ไมน่ ้อยกว่า 71 หน่วยกิต 2.1 กลุ่มสมรรถนะวชิ าชีพพ้นื ฐาน (21 หนว่ ยกติ ) ใหเ้ รยี นรายวิชาตอ่ ไปนี้ รหสั วิชา ช่ือวชิ า ท-ป-น 20001-1001 อาชวี อนามยั และความปลอดภัย 2-0-2 20001-1002 พลังงาน ทรพั ยากรและสงิ่ แวดลอ้ ม 2-0-2 20001-1003 ธุรกจิ และการเปน็ ผู้ประกอบการ 1-2-2 20001-1004 กฎหมายแรงงาน 1-0-1 20001-100x กฎหมาย ............................................. x-x-x 20001-2001 คอมพิวเตอร์และสารสนเทศเพ่อื งานอาชพี 1-2-2 2xxxx-1001 ………………………………………………………. x-x-x 2xxxx-1002 ………………………………………………………. x-x-x 2xxxx-1003 ………………………………………………………. x-x-x 2xxxx-100x ………………………………………………………. x-x-x หมายเหตุ - 20001-1001 ถงึ 20001-1004 คอื รายวิชาเรียนร่วมหลักสตู ร กลุม่ จดั การอาชีพ และ 20001-2001 คอื รายวิชาเรียนร่วมหลกั สตู ร กลุ่มเทคโนโลยีสารสนเทศ ซงึ่ พฒั นาโดยสว่ นกลาง - 2xxxx-1001 ถึง 2xxxx-100x คอื รายวิชาพ้ืนฐานงานอาชีพสาขาวชิ า ซึ่งจัดเรยี งตามลำดับก่อน-หลงั - 20001-1005 ถึง 20001-100x คอื รายวชิ ากฎหมายทีส่ ภาวิชาชีพ/องค์การวิชาชีพกำหนดใหเ้ รียนในบาง สาขาวชิ า สาขาวชิ าจงึ กำหนดใหเ้ รยี นรายวิชานแี้ ทนวิชากฎหมายแรงงาน - จำนวนหน่วยกิตรวมในกลุ่มน้ีของแต่ละสาขาวิชาต้องไม่น้อยกว่า 21 หน่วยกิต และเมื่อกำหนดรายวิชา และหน่วยกิตครบถ้วนแล้ว ให้ระบุจำนวนหน่วยกิตรวมโดยไม่มีคำว่า “ไม่น้อยกว่า” ซึ่งหมายถึงรายวิชา ในกลุ่มนี้เป็นรายวิชาบังคับที่จะทำให้เกิดสมรรถนะวิชาชีพบังคับตามมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพ ผู้เรียน ตอ้ งเรยี นและประเมนิ ผ่านทุกรายวชิ าตามเง่ือนไขของการสำเรจ็ การศกึ ษา

74 2 การพฒั นาหลกั สูตรฐานสมรรถนะ 2.2 กลมุ่ สมรรถนะวชิ าชพี เฉพาะ (24 หนว่ ยกติ ) ใหเ้ รยี นรายวิชาตอ่ ไปนี้ รหัสวชิ า ชือ่ วชิ า ท-ป-น 2xxxx-2001 …………………….. x-x-x 2xxxx-2002 …………………….. x-x-x 2xxxx-20xx …………………….. x-x-x หมายเหตุ - จำนวนหน่วยกิตรวมในกลมุ่ สมรรถนะวิชาชีพเฉพาะของแต่ละสาขาวิชาตอ้ งไม่น้อยกว่า 24 หน่วยกิต และ เม่ือกำหนดรายวิชาและหน่วยกิตครบถ้วนแลว้ ใหร้ ะบุจำนวนหน่วยกิตรวมโดยไม่มีคำว่า “ไม่นอ้ ยกวา่ ” ซึ่ง หมายถึงรายวิชาในกลุม่ นี้เปน็ รายวิชาบังคับที่จะทำให้เกิดสมรรถนะวิชาชีพบังคบั ตามมาตรฐานการศกึ ษา วชิ าชีพ ผู้เรียนตอ้ งเรยี นทกุ รายวชิ าและประเมินผ่านทกุ รายวิชาตามเงอื่ นไขของการสำเร็จการศกึ ษา - รายวชิ าในกลมุ่ นี้ ต้องเรียงลำดบั รายวิชาทต่ี ้องเรียนกอ่ น-หลงั - รายวิชาในกลุ่มสมรรถนะวชิ าชพี พืน้ ฐานและกล่มุ สมรรถนะวชิ าชีพเฉพาะ จะสะทอ้ นถงึ ความเปน็ สาขาวิชา ซ่งึ ก.พ. รบั รองคณุ วุฒิ 2.3 กล่มุ สมรรถนะวชิ าชพี เลือก (ไมน่ ้อยกว่า 18 หนว่ ยกติ ) ใหร้ ะบเุ ง่อื นไขการเลอื กเรยี นรายวิชา เช่น ให้เลอื กเรียนรายวชิ าในสาขางานใดสาขางานหน่ึง รวมไม่น้อย กว่า 18 หนว่ ยกิต หรือเงอื่ นไขอน่ื ๆ 2.3.X สาขางาน ...................... รหัสวชิ า ชอ่ื วิชา ท-ป-น x-x-x 2xxxx-2101 …………………….. x-x-x x-x-x 2xxxx-2102 …………………….. *-*-* 2xxxx-21xx …………………….. 2xxxx*2101 ถึง 2xxxx*2199 รายวชิ าชีพเลือกท่ีสถานศกึ ษาอาชีวศกึ ษาหรือสถาบัน พัฒนาเพิ่มเติมตามความต้องการของสถานประกอบการ หรือตามยุทธศาสตรข์ องภมู ภิ าค หมายเหตุ - จำนวนหน่วยกิตรวมแต่ละสาขางานต้องไม่น้อยกว่า 21 หน่วยกิต โดยควรมีรายวิชาเกินจำนวนที่กำหนด เพื่อให้เลือกเรียน แต่ไม่ควรสร้างมากเกินไป และต้องมั่นใจว่ารายวิชาที่พัฒนานั้น เมื่อเลือกเรียนแล้ว สามารถทำให้ผู้เรียนมีสมรรถนะวิชาชีพเลือกสอดคล้องตามมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพ สาขางานที่เรียน เพื่อการสำเร็จการศึกษาตามสาขางานน้ัน

2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ 75 รายวชิ าทวภิ าคี รหัสวชิ า ชือ่ วชิ า ท-ป-น *-*-* 2xxxx-5101 ปฏิบัตงิ าน................................. 1 *-*-* *-*-* 2xxxx-5102 ปฏบิ ัติงาน................................. 2 *-*-* 2xxxx-5103 ปฏิบตั งิ าน................................. 3 2xxxx-51… ปฏบิ ัติงาน................................. … สำหรับการจัดการศึกษาระบบทวิภาคี ไม่น้อยกว่า 18 หน่วยกิตนั้น ให้สถานศึกษาและสถานประกอบการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐที่ร่วมจัดการศึกษาระบบทวิภาคี ร่วมกันวิเคราะห์ลักษณะงานของสถาน- ประกอบการ รฐั วิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐ เพ่ือกำหนดรายละเอียดของแต่ละรายวิชาทวิภาคี ได้แก่ จุดประสงค์ รายวิชา สมรรถนะรายวิชา คำอธิบายรายวิชา เวลาที่ใช้ฝึกและจำนวนหน่วยกิตเพื่อนำไปจัดทำแผนการฝึกอาชีพ และแนวการวัดและประเมินผลรายวิชา ทั้งนี้ โดยให้ใช้เวลาฝึกในสถานประกอบการ ไม่น้อยกว่า 54 ชั่วโมง มีค่า เทา่ กับ 1 หนว่ ยกติ 2.4 ฝกึ ประสบการณส์ มรรถนะวชิ าชพี (4 หนว่ ยกิต) ให้เลือกเรียนรายวิชา 2xxxx-8001 จำนวน 4 หน่วยกิต หรือรายวชิ า 2xxxx-8002 และ 2xxxx-8003 รวม 4 หนว่ ยกิต รหัสวชิ า ชอ่ื วิชา ท-ป-น 2xxxx-8001 ฝึกงาน *-*-4 2xxxx-8002 ฝึกงาน 1 *-*-2 2xxxx-8003 ฝึกงาน 2 *-*-2 2.5 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวิชาชพี (4 หนว่ ยกิต) ให้เลือกเรียนรายวิชา 2xxxx-8501 จำนวน 4 หน่วยกิต หรือรายวิชา 2xxxx-8502 และ 2xxxx-8503 รวม 4 หนว่ ยกติ รหสั วชิ า ชื่อวิชา ท-ป-น 2xxxx-8501 โครงงาน *-*-4 2xxxx-8502 โครงงาน 1 *-*-2 2xxxx-8503 โครงงาน 2 *-*-2 3. หมวดวชิ าเลอื กเสรี ไมน่ อ้ ยกวา่ 10 หนว่ ยกิต ให้เลือกเรียนตามความถนัดและความสนใจจากรายวิชาในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2562 ทุกประเภทวิชาและสาขาวชิ า

76 2 การพฒั นาหลกั สูตรฐานสมรรถนะ 4. กจิ กรรมเสริมหลกั สูตร (2 ชว่ั โมงต่อสัปดาห์) ใหจ้ ัดกจิ กรรมเสริมหลักสูตร รายวิชา 20000-2001 และ 20000-2002 และเลอื กเรยี นรายวิชากิจกรรมเสริม หลกั สตู รอ่นื ให้ครบทกุ ภาคเรยี น รหัสวิชา ชือ่ วิชา ท-ป-น 0-2-0 20000-2001 กจิ กรรมลูกเสือวสิ ามัญ 1 0-2-0 0-2-0 20000-2002 กจิ กรรมลูกเสือวิสามัญ 2 0-2-0 0-2-0 20000-2003 กจิ กรรมองคก์ ารวิชาชีพ 1 0-2-0 0-2-0 20000-2004 กิจกรรมองคก์ ารวิชาชพี 2 0-2-0 20000-2005 กจิ กรรมองคก์ ารวชิ าชีพ 3 20000-2006 กจิ กรรมองคก์ ารวิชาชพี 4 20000-2007 กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม 20000*2001 ถึง 20000*20XX กิจกรรมนักศึกษาวิชาทหาร / กิจกรรมทส่ี ถานศกึ ษา หรือสถานประกอบการจดั ตัวอยา่ ง กรอบการพฒั นารายวิชาตามโครงสร้างหลกั สตู ร หลกั สตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพชัน้ สูง พทุ ธศกั ราช 2563 ผู้เข้าเรียนที่สำเร็จการศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวช.) ประเภทวิชาหรือสาขาวชิ าทีก่ ำหนด ใหเ้ รียนรายวิชาตามทโี่ ครงสรา้ งหลกั สตู รกำหนด สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ประเภทวิชาหรือสาขาวิชาอื่น หรือ มัธยมศึกษาตอนปลาย (ม. 6) หรอื เทียบเทา่ ท่ีไม่มีพ้นื ฐานวิชาชพี จะต้องเรียนรายวิชาปรบั พ้ืนฐานวิชาชพี ตอ่ ไปน้ี รหสั วชิ า ชอ่ื วชิ า ท-ป-น 3xxxx-xxxx ............................................................... x-x-x 3xxxx-xxxx ............................................................... x-x-x 3xxxx-xxxx ............................................................... x-x-x หมายเหตุ - รายวิชาที่กำหนดให้เรียนเพือ่ ปรับพื้นฐานวิชาชีพ นำมาจากรายวิชาบังคับของสาขาวชิ าในหลักสูตร ปวช. หรือพัฒนาขึ้นใหม่โดยบูรณาการเนื้อหาสาระสำคัญที่ต้องรู้และปฏิบัติจากรายวิชาบังคับของสาขาวิชาใน หลักสตู ร ปวช. เพ่ือใหม้ พี ้ืนฐานวชิ าชีพเพยี งพอสำหรับเรยี นรายวิชาในระดบั ปวส. - อาจกำหนดรายวิชาปรบั พ้นื ฐานวิชาชีพตามความจำเป็นของผู้เรยี นแต่ละกลุ่มได้ โดยมีจำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกวา่ 12 หนว่ ยกิตและไมค่ วรเกิน 22 หน่วยกิต

2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 77 1. หมวดวิชาสมรรถนะแกนกลาง ไมน่ ้อยกว่า 21 หนว่ ยกติ ให้เลือกเรียนรายวิชาจากทุกกลุ่มวิชา ตามเงื่อนไขและจำนวนหน่วยกิตที่กลุ่มวิชากำหนด รวม ไมน่ อ้ ยกว่า 21 หนว่ ยกิต 1.1 กล่มุ วชิ าภาษาไทย (ไมน่ ้อยกว่า 3 หน่วยกติ ) รหสั วชิ า ชื่อวิชา ท-ป-น 3-0-3 30000-1101 ทักษะภาษาไทยเชิงวชิ าชีพ 3-0-3 3-0-3 30000-1102 การเขยี นและการพดู เชงิ วชิ าชีพ 3-0-3 *-*-* 30000-1103 การฟงั และการพดู เพอื่ พัฒนาบุคลกิ ภาพ 30000-1104 ทักษะภาษาไทยเชิงสร้างสรรค์ 30000*1101 ถึง 30000*1199 รายวิชาในกลุ่มวชิ าภาษาไทยทีส่ ถานศึกษาอาชีวศกึ ษา หรอื สถาบนั พฒั นาเพม่ิ เติม 1.2 กลุ่มวชิ าภาษาต่างประเทศ (ไมน่ อ้ ยกว่า 6 หนว่ ยกิต) ให้เรียนรายวิชา 30000-1201 จำนวน 3 หน่วยกิต แล้วเลือกเรียนรายวิชาอื่นที่สอดคล้องกับสาขาวิชา ทเ่ี รียนจนครบหน่วยกิตทก่ี ำหนด 1.2.1 กลุ่มภาษาองั กฤษ รหสั วิชา ชอื่ วชิ า ท-ป-น 30000-1201 ภาษาองั กฤษเพอ่ื การสื่อสาร 3-0-3 30000-1202 การอา่ นภาษาอังกฤษเพ่อื งานอาชพี 2-0-2 30000-1203 การเขียนภาษาอังกฤษเพอ่ื งานอาชีพ 2-0-2 30000-1204 การสนทนาภาษาองั กฤษในสถานประกอบการ 2-0-2 30000-1205 ภาษาองั กฤษเพื่อการสมัครงาน 0-2-1 30000-1206 ภาษาองั กฤษโครงงาน 0-2-1 30000-1207 การเรียนภาษาองั กฤษผา่ นเว็บไซต์ 0-2-1 30000-1208 ภาษาอังกฤษเทคโนโลยอี ุตสาหกรรม 3-0-3 30000-1209 ภาษาอังกฤษธรุ กิจ 3-0-3 30000-1210 ภาษาองั กฤษเพ่ือธรุ กิจบริการ 3-0-3 30000-1211 ภาษาอังกฤษเทคโนโลยีศิลปกรรม 3-0-3 30000-1212 ภาษาอังกฤษเทคโนโลยีอาหาร 3-0-3 30000-1213 ภาษาองั กฤษเทคโนโลยีแฟชั่นและส่ิงทอ 3-0-3 30000-1214 ภาษาอังกฤษเทคโนโลยีการเกษตร 3-0-3 30000-1215 ภาษาองั กฤษเทคโนโลยีการประมง 3-0-3

78 2 การพัฒนาหลกั สูตรฐานสมรรถนะ รหัสวิชา ช่อื วิชา ท-ป-น 3-0-3 30000-1216 ภาษาอังกฤษเทคโนโลยีสารสนเทศ 3-0-3 3-0-3 30000-1217 ภาษาองั กฤษอุตสาหกรรมบันเทงิ 2-2-3 *-*-* 30000-1218 ภาษาอังกฤษเพอ่ื กิจการการบิน 30000-1219 ภาษาอังกฤษเพือ่ การปฏิบตั งิ านเรือ 30000*1201 ถงึ 30000*1250 รายวชิ าในกลุ่มวชิ าภาษาต่างประเทศท่สี ถานศกึ ษาอาชีวศึกษา หรือสถาบันพัฒนาเพ่มิ เตมิ หมายเหตุ - 30000-1201 ถึง 30000-1207 เป็นรายวิชาที่สามารถเลือกเรียนได้ทุกสาขาวิชา ส่วนรายวิชาตั้งแต่ 30000-1208 เป็นต้นไป ให้เลอื กเรยี นตามประเภทวิชา โดยจดั ไว้ในโครงสร้างของหลักสูตรประเภทวชิ านั้น 1.2.2 กลุม่ ภาษาต่างประเทศอื่น สถานศึกษาอาชวี ศกึ ษาหรือสถาบันสามารถเลือกรายวชิ าต่อไปน้ี ไปจัดการเรียนการสอนเพิม่ เติมใน กลมุ่ วิชาภาษาต่างประเทศ หรอื ในกลมุ่ ทักษะวิชาชีพเลอื ก หรือหมวดวิชาเลอื กเสรไี ด้ รหสั วิชา ชอ่ื วิชา ท-ป-น 30000-1251 ภาษาและวัฒนธรรมจนี 2-0-2 30000-1252 การสนทนาภาษาจีนเพ่ือการทำงาน 2-0-2 30000-1253 ภาษาและวัฒนธรรมญป่ี ุ่น 2-0-2 30000-1254 การสนทนาภาษาญ่ีปุ่นเพือ่ การทำงาน 2-0-2 30000-1255 ภาษาและวัฒนธรรมเกาหลี 2-0-2 30000-1256 การสนทนาภาษาเกาหลีเพ่อื การทำงาน 2-0-2 30000-1257 ภาษาและวัฒนธรรมเวียดนาม 2-0-2 30000-1258 การสนทนาภาษาเวยี ดนามเพื่อการทำงาน 2-0-2 30000-1259 ภาษาและวัฒนธรรมอนิ โดนเี ซีย 2-0-2 30000-1260 การสนทนาภาษาอินโดนเี ซยี เพอื่ การทำงาน 2-0-2 30000-1261 ภาษาและวัฒนธรรมมาเลเซีย 2-0-2 30000-1262 การสนทนาภาษามาเลเซียเพือ่ การทำงาน 2-0-2 30000-1263 ภาษาและวัฒนธรรมพม่า 2-0-2 30000-1264 การสนทนาภาษาพมา่ เพ่ือการทำงาน 2-0-2 30000-1265 ภาษาและวัฒนธรรมเขมร 2-0-2 30000-1266 การสนทนาภาษาเขมรเพ่ือการทำงาน 2-0-2 30000-1267 ภาษาและวัฒนธรรมลาว 2-0-2 30000-1268 การสนทนาภาษาลาวเพื่อการทำงาน 2-0-2

2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 79 รหัสวิชา ชื่อวชิ า ท-ป-น 2-0-2 30000-1269 ภาษาและวัฒนธรรมฟลิ ิปปินส์ 2-0-2 2-0-2 30000-1270 การสนทนาภาษาฟิลิปโิ นเพ่อื การทำงาน 2-0-2 30000-1271 ภาษาและวัฒนธรรมรัสเซยี 2-0-2 2-0-2 30000-1272 การสนทนาภาษารสั เซยี เพื่อการทำงาน 2-0-2 2-0-2 30000-1273 ภาษาและวัฒนธรรมเยอรมนั *-*-* 30000-1274 การสนทนาภาษาเยอรมันเพื่อการทำงาน 30000-1275 ภาษาและวัฒนธรรมฝรง่ั เศส 30000-1276 การสนทนาภาษาฝร่ังเศสเพือ่ การทำงาน 30000*1251 ถงึ 30000*1299 รายวิชาในกลุ่มวชิ าภาษาต่างประเทศทส่ี ถานศกึ ษาอาชวี ศึกษา หรือสถาบนั พัฒนาเพิ่มเติม 1.3 กลุ่มวชิ าวิทยาศาสตร์ (ไมน่ ้อยกว่า 3 หน่วยกติ ) รหสั วชิ า ชื่อวิชา ท-ป-น 30000-1301 การจดั การทรัพยากรธรรมชาติ พลังงานและส่ิงแวดล้อม 2-2-3 30000-1302 การวิจยั เบอ้ื งต้น 2-2-3 30000-1303 วิทยาศาสตรง์ านไฟฟา้ อิเลก็ ทรอนกิ สแ์ ละการส่อื สาร 2-2-3 30000-1304 วิทยาศาสตรง์ านเครื่องกลและการผลติ 2-2-3 30000-1305 วทิ ยาศาสตรเ์ ทคโนโลยยี าง 2-2-3 30000-1306 วทิ ยาศาสตรง์ านก่อสรา้ งและตกแต่งภายใน 2-2-3 30000-1307 วทิ ยาศาสตร์เทคโนโลยสี ง่ิ ทอ 2-2-3 30000-1308 วิทยาศาสตรง์ านธรุ กจิ และบริการ 2-2-3 30000-1309 วิทยาศาสตร์งานศิลปะและงานออกแบบ 2-2-3 30000-1310 วิทยาศาสตร์งานเครอ่ื งประดับอญั มณี 2-2-3 30000-1311 วทิ ยาศาสตร์อาหารและโภชนาการ 2-2-3 30000-1312 วิทยาศาสตรเ์ ทคโนโลยกี ารเกษตรและประมง 3-0-3 30000-1313 ฟิสิกสเ์ พื่อการเดินเรอื 1 2-2-3 30000-1314 ฟิสกิ ส์เพอื่ การเดินเรอื 2 2-2-3 30000-1315 ฟสิ กิ ส์และเคมเี พือ่ กจิ การการบนิ 2-2-3 30000*1301 ถึง 30000*1399 รายวชิ าในกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์ท่สี ถานศึกษาอาชีวศึกษา *-*-* หรอื สถาบันพฒั นาเพ่มิ เติม หมายเหตุ - รายวิชา 30000-1303 ถึง 30000-1315 เป็นรายวิชาที่ให้เลือกเรียนตามประเภทวิชา จึงให้ปรากฎใน หลกั สูตรเฉพาะของประเภทวชิ านน้ั ๆ

80 2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 1.4 กลมุ่ วชิ าคณิตศาสตร์ (ไม่นอ้ ยกว่า 3 หนว่ ยกิต) รหสั วิชา ชอ่ื วิชา ท-ป-น 30000-1401 คณิตศาสตรแ์ ละสถติ เิ พื่องานอาชพี 3-0-3 30000-1402 คณิตศาสตร์เพือ่ พัฒนาทักษะการคิด 3-0-3 30000-1403 สถติ แิ ละการวางแผนการทดลอง 3-0-3 30000-1404 แคลคูลัส 1 3-0-3 30000-1405 แคลคูลสั 2 3-0-3 30000-1406 แคลคูลสั 3 3-0-3 30000-1407 คณิตศาสตร์อตุ สาหกรรม 3-0-3 30000-1408 คณิตศาสตรธ์ รุ กจิ และบรกิ าร 3-0-3 30000-1409 คณิตศาสตรเ์ กษตรกรรม 3-0-3 30000-1410 คณติ ศาสตร์เพื่อการเดินเรอื 3-0-3 30000-1411 คณติ ศาสตรเ์ พ่ือการบิน 3-0-3 30000*1401 ถึง 30000*1499 รายวชิ าในกลุ่มวชิ าคณิตศาสตรท์ ่สี ถานศึกษาอาชวี ศกึ ษา *-*-* หรือสถาบนั พัฒนาเพิ่มเติม หมายเหตุ - รายวิชา 30000-1407 ถึง 30000-1411 เป็นรายวิชาที่ให้เลือกเรียนตามประเภทวิชา จึงให้ปรากฎใน หลักสตู รเฉพาะของประเภทวิชานน้ั ๆ 1.5 กลมุ่ วชิ าสังคมศาสตร์ (ไม่น้อยกว่า 3 หน่วยกิต) รหสั วิชา ชื่อวชิ า ท-ป-น 3-0-3 30000-1501 ชีวติ กบั สังคมไทย 3-0-3 3-0-3 30000-1502 ศาสตร์พระราชา *-*-* 30000-1503 การเมอื งการปกครองของไทย 30000*1501 ถงึ 30000*1599 รายวิชาในกลุ่มวิชาสงั คมศาสตรท์ ่ีสถานศึกษาอาชวี ศึกษา หรือสถาบันพฒั นาเพิ่มเติม 1.6 กลุม่ วชิ ามนุษยศาสตร์ (ไมน่ ้อยกวา่ 3 หนว่ ยกติ ) รหัสวิชา ชอ่ื วชิ า ท-ป-น 30000-1601 การพฒั นาสุขภาพ 2-0-2 30000-1602 การคดิ อย่างเปน็ ระบบ 2-0-2 30000-1603 สขุ ภาวะกายและจติ 2-0-2 30000-1604 คุณภาพชีวิตเพ่ือการทำงาน 2-0-2

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 81 รหสั วิชา ช่อื วิชา ท-ป-น 2-0-2 30000-1605 มนุษยสัมพันธ์ในการทำงาน 2-0-2 2-0-2 30000-1606 ปจั จยั ทเ่ี ก่ยี วข้องกับมนุษย์ 0-2-1 0-2-1 30000-1607 จติ วิทยาสังคมว่าดว้ ยคนพิการ 0-2-1 *-*-* 30000-1608 การออกกำลังกายเพอ่ื สขุ ภาพ 30000-1609 ลีลาศเพ่ือพัฒนาสุขภาพและบคุ ลิกภาพ 30000-1610 นนั ทนาการเพอ่ื พัฒนาคุณภาพชีวติ 30000*1601 ถึง 30000*1699 รายวิชาในกลุ่มวิชามนุษยศาสตรท์ ่สี ถานศกึ ษาอาชีวศึกษา หรอื สถาบันพัฒนาเพิม่ เติม 2. หมวดสมรรถนะวิชาชีพ ไมน่ อ้ ยกวา่ 56 หนว่ ยกติ 2.1 กลมุ่ วชิ าชีพพืน้ ฐาน (15 หน่วยกิต) 2.1.1 กลุ่มการจัดการอาชีพ (3 หนว่ ยกิต) ให้เลือกเรียนรายวิชาในด้านบริหารงานคุณภาพและด้านกฎหมายในงานอาชีพที่เกี่ยวข้องกับสาขา วิชาชพี ท่เี รยี น รวม 3 หนว่ ยกิต ดา้ นบรหิ ารงานคณุ ภาพ รหสั วชิ า ชือ่ วิชา ท-ป-น 30001-1001 การบรหิ ารงานคณุ ภาพในองคก์ าร 1-2-2 30001-1002 องคก์ ารและการจัดการ 2-2-3 ด้านกฎหมายในงานอาชีพ รหสั วชิ า ชอ่ื วชิ า ท-ป-น 30001-1051 กฎหมายเกีย่ วกบั งานอาชีพ 1-0-1 30001-1052 กฎหมายและการปฏบิ ัติวิชาชพี สถาปตั ยกรรม 2-0-2 30001-1053 กฎหมายธุรกจิ 3-0-3 2.1.2 กลุม่ เทคโนโลยสี ารสนเทศ (3 หน่วยกติ ) ใหเ้ ลอื กเรียนรายวชิ าท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั สาขาวชิ าชพี ท่ีเรยี น จำนวน 3 หน่วยกิต รหสั วิชา ชอ่ื วิชา ท-ป-น 30001-2001 เทคโนโลยสี ารสนเทศเพือ่ การจัดการอาชีพ 2-2-3 30001-2002 คอมพิวเตอรก์ ราฟิกเพอื่ การออกแบบสถาปัตยกรรม 2-2-3

82 2 การพฒั นาหลกั สตู รฐานสมรรถนะ 2.1.3 กล่มุ พ้นื ฐานงานอาชพี (9 หน่วยกิต) รหัสวิชา ชื่อวิชา ท-ป-น 3xx00-1001 ………(วชิ าเรียนร่วมประเภทวิชา)…………. x-x-3 3xx00-100x ………(วิชาเรยี นรว่ มประเภทวิชา)…………. x-x-3 3xxxx-1001 ………(วชิ าเรยี นรว่ มกลุ่ม/สาขาวิชา).……… x-x-3 3xxxx-100x ………(วชิ าเรยี นร่วมกลมุ่ /สาขาวิชา).……… x-x-3 หมายเหตุ - จำนวนหน่วยกิตรวมในกลุ่มสมรรถนะวชิ าชีพพ้ืนฐานของแตล่ ะสาขาวชิ าตอ้ งไม่นอ้ ยกวา่ 15 หน่วยกติ และ เมือ่ กำหนดรายวชิ าและหนว่ ยกิตครบถ้วนแลว้ ใหร้ ะบุจำนวนหนว่ ยกิตรวมโดยไม่มคี ำว่า “ไม่นอ้ ยกว่า” ซ่ึง หมายถึงรายวิชาในกลุ่มนี้เป็นรายวิชาบังคับทีจ่ ะทำให้เกดิ สมรรถนะวิชาชีพบังคับตามมาตรฐานการศึกษา วชิ าชพี ผ้เู รยี นต้องเรียนและประเมนิ ผา่ นทุกรายวชิ าตามเง่ือนไขของการสำเรจ็ การศกึ ษา - รายวิชาในกลุ่มสมรรถนะวิชาชีพพื้นฐาน ประกอบด้วยรายวิชาเรียนร่วมหลักสูตร กลุ่มจัดการอาชีพ กลุ่ม เทคโนโลยีสารสนเทศและกลุ่มพื้นฐานงานอาชีพ ซง่ึ มเี ง่อื นไขในการเลอื กเรยี นกำหนดไว้ - รายวิชาพื้นฐานงานอาชีพ ประกอบด้วยรายวิชาเรียนร่วมประเภทวิชา และหรือรายวิชาเรียนร่วมกลุ่ม/ สาขาวิชา ตามความตอ้ งการของงานอาชีพ ซง่ึ จดั เรยี งตามลำดบั ท่ตี อ้ งเรียนกอ่ น-หลัง - รายวิชาในหลักสตู ร ปวส. ควรกำหนดเป็น 3 หน่วยกติ เพื่อให้สามารถเทียบโอนผลการเรยี นกับ หลกั สตู รระดับปรญิ ญาตรีของสถาบันอดุ มศึกษาได้ 2.2 กลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ (21 หน่วยกิต) ให้เรยี นรายวิชาตอ่ ไปน้ี รหสั วชิ า ชอ่ื วิชา ท-ป-น 3xxxx-2001 ……………………..………………..................... x-x-3 3xxxx-2002 ……………………..………………..................... x-x-3 3xxxx-200x ……………………..……………….................... x-x-3 หมายเหตุ - จำนวนหน่วยกิตรวมในกลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเฉพาะของแต่ละสาขาวิชาต้องไม่น้อยกว่า 21 หนว่ ยกิต และ เม่ือกำหนดรายวิชาและหน่วยกิตครบถว้ นแล้ว ใหร้ ะบุจำนวนหน่วยกติ รวมโดยไม่มีคำว่า “ไมน่ อ้ ยกวา่ ” ซึ่ง หมายถึงรายวิชาในกลุ่มน้ีเป็นรายวิชาบังคับที่จะทำให้เกดิ สมรรถนะวิชาชีพบังคับตามมาตรฐานการศึกษา วชิ าชพี ผเู้ รยี นต้องเรยี นทุกรายวิชาและประเมนิ ผา่ นทกุ รายวิชาตามเงอื่ นไขของการสำเร็จการศึกษา - รายวชิ าในกลมุ่ นี้ ต้องเรียงลำดับรายวชิ าทีต่ ้องเรียนก่อน-หลงั - รายวชิ าในกลุ่มสมรรถนะวิชาชีพพื้นฐานและกลุ่มสมรรถนะวิชาชีพเฉพาะ จะสะท้อนถึงความเป็นสาขาวิชา ซ่งึ ก.พ. รบั รองคุณวฒุ ิ

2 การพัฒนาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 83 2.3 กลุ่มสมรรถนะวิชาชพี เลอื ก (ไมน่ ้อยกวา่ 12 หนว่ ยกิต) ให้ระบุเงื่อนไขของการเลือกเรียนรายวิชาให้ชัดเจน เช่น ให้เลือกเรียนรายวชิ าในสาขางานใดสาขางานหน่ึง รวมไม่นอ้ ยกว่า 12 หนว่ ยกิต หรอื ให้เลอื กเรียนรายวิชาในสาขางานใดสาขางานหนงึ่ ไมน่ ้อยกว่า 9 หน่วยกิต เพื่อให้ ได้สาขางานนั้น แล้วเลือกเรียนรายวิชาอื่นจนครบหน่วยกิตที่กำหนด หรือให้เรียนรายวิชา 3xxxx-xxxx จำนวน 3 หนว่ ยกิต แลว้ เลอื กเรียนรายวชิ าในสาขางานจนครบหนว่ ยกิตทก่ี ำหนด เปน็ ตน้ 2.3.x สาขางาน ...................... รหัสวชิ า ชือ่ วชิ า ท-ป-น x-x-3 3xxxx-2101 ……………………..……………… x-x-3 x-x-3 3xxxx-2102 ……………………..……………… *-*-* 3xxxx-21xx ……………………..……………… 3xxxx*2101 ถึง 3xxxx *2199 รายวิชาชีพเลอื กท่ีสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษาหรือสถาบัน พัฒนาเพิ่มเติมตามความตอ้ งการของสถานประกอบการ หรอื ตามยุทธศาสตรข์ องภมู ิภาค หมายเหตุ - จำนวนหน่วยกิตรวมแต่ละสาขางานต้องไม่น้อยกว่า 12 หน่วยกิต โดยควรมีรายวิชาเกินจำนวนที่กำหนด เพื่อให้เลือกเรียน แต่ไม่ควรสร้างมากเกินไป และต้องมั่นใจว่ารายวิชาที่พัฒนานั้น เมื่อเลือกเรียนแล้ว สามารถทำใหผ้ ู้เรียนมีสมรรถนะวชิ าชีพเลอื กสอดคลอ้ งตามมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพสาขางานทเ่ี รียนเพื่อ การสำเรจ็ การศกึ ษาตามสาขางานนนั้ รายวิชาทวภิ าคี รหสั วชิ า ช่ือวิชา ท-ป-น 3xxxx-5101 งาน..............................………………... 1 *-*-* 3xxxx-5102 งาน.................................……………… 2 *-*-* 3xxxx-51xx งาน................................………………. x *-*-* สำหรับการจัดการศึกษาระบบทวิภาคี ไม่น้อยกว่า 12 หน่วยกิตนั้น ให้สถานศึกษาและสถาน- ประกอบการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐที่ร่วมจัดการศึกษาระบบทวิภาคี ร่วมกันวิเคราะห์ลักษณะงานของ สถานประกอบการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐ เพื่อกำหนดรายละเอียดของแต่ละรายวิชา ทวิภาคี ได้แก่ จุดประสงค์รายวชิ า สมรรถนะรายวิชา คำอธิบายรายวิชา เวลาที่ใช้ฝึกและจำนวนหน่วยกิตเพือ่ นำไปจัดทำแผนการ ฝึกอาชพี และแนวการวัดและประเมินผลรายวชิ า ทั้งน้ี โดยให้ใช้เวลาฝึกในสถาน-ประกอบการไม่น้อยกว่า 54 ช่ัวโมง มคี ่าเทา่ กบั 1 หนว่ ยกิต

84 2 การพฒั นาหลกั สูตรฐานสมรรถนะ 2.4 ฝึกประสบการณส์ มรรถนะวชิ าชพี (4 หนว่ ยกิต) ให้เลอื กเรยี นรายวิชา 3xxxx-8001 จำนวน 4 หนว่ ยกิต หรอื รายวชิ า 3xxxx-8002 และ 3xxxx-8003 รวม 4 หน่วยกติ รหสั วชิ า ช่ือวิชา ท-ป-น 3xxxx-8001 ฝึกงาน *-*-4 3xxxx-8002 ฝกึ งาน 1 *-*-2 3xxxx-8003 ฝกึ งาน 2 *-*-2 2.5 โครงงานพฒั นาสมรรถนะวิชาชพี (4 หน่วยกติ ) ให้เลือกเรียนรายวิชา 3xxxx-8501 จำนวน 4 หน่วยกิต หรือรายวิชา 3xxxx-8502 และ 3xxxx-8503 รวม 4 หน่วยกิต รหสั วิชา ช่อื วิชา ท-ป-น 3xxxx-8501 โครงงาน *-*-4 3xxxx-8502 โครงงาน 1 *-*-2 3xxxx-8503 โครงงาน 2 *-*-2 3. หมวดวิชาเลือกเสรี ไมน่ อ้ ยกวา่ 6 หนว่ ยกิต ใหเ้ ลอื กเรยี นตามความถนดั และความสนใจจากรายวชิ าในหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันสูงพุทธศักราช 2562 ทุกประเภทวชิ าและสาขาวชิ า 4. กิจกรรมเสรมิ หลักสูตร (2 ชว่ั โมงตอ่ สัปดาห)์ รหสั วิชา ช่อื วชิ า ท-ป-น 0-2-0 30000-2001 กจิ กรรมองคก์ ารวิชาชีพ 1 0-2-0 0-2-0 30000-2002 กจิ กรรมองค์การวชิ าชีพ 2 0-2-0 0-2-0 30000-2003 กิจกรรมองคก์ ารวิชาชีพ 3 0-2-0 30000-2004 กิจกรรมองคก์ ารวชิ าชีพ 4 30000-2005 กจิ กรรมส่งเสรมิ คุณธรรม จริยธรรม 30000*2001 ถึง 30000*20XX กิจกรรมนักศึกษาวชิ าทหาร / กจิ กรรมที่สถานศกึ ษา หรอื สถานประกอบการจดั

2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 85 3. การกำหนดรายละเอียดของรายวิชา การกำหนดรายละเอียดของรายวิชาเป็นการแปลงความรู้ ทักษะ ความสามารถในการ ประยุกต์ใช้ และพฤติกรรมลักษณะนิสัยที่พึงประสงค์จากมาตรฐานการศึกษาวิชาชีพ ซึ่งได้มีการทวนสอบ กับมาตรฐานอาชพี และวิพากษ์กับเจา้ ของอาชพี แลว้ นำมากำหนดเปน็ จดุ ประสงค์รายวิชาเพ่อื การพัฒนา ผ้เู รียนท้ังด้านพทุ ธิพสิ ยั ทกั ษะพสิ ัยและจิตพิสยั กำหนดสมรรถนะรายวชิ าเพอ่ื นำไปสู่การวัดประเมินผล รวมทั้งกำหนดคำอธิบายรายวิชาเพื่อนำไปสู่การแบ่งเนื้อหาสาระ วางแผนการจัดการเรียนรู้ภาคทฤษฎี และหรอื ภาคปฏิบัติ พร้อมทั้งเวลาทใ่ี ชใ้ นการจัดการเรยี นรู้ในแตล่ ะหน่วยการเรียนรู้ เนื่องจากการเรียนรู้และฝึกปฏิบัติในแต่ละระดับคุณวุฒิมีระดับความรู้ ทักษะและ ความสามารถในการประยุกต์ใช้ทั้งด้านสมรรถนะแกนกลางและสมรรถนะวิชาชีพมีความง่าย -ยาก ซับซ้อนตา่ งกัน การกำหนดรายวิชาและรายละเอียดของรายวิชาจึงตอ้ งพิจารณาความง่าย-ยาก ซับซ้อน ตามระดับของหลักสูตรให้มีความเชื่อมโยงต่อเนื่องกัน ไม่ซ้ำซ้อนกันด้วย นอกจากนี้ ในหลักสูตรระดับ เดียวกัน ประเภทวิชาและสาขาวิชาเดียวกันก็ต้องพิจารณาด้วยว่าแต่ละรายวิชาควรมีเนื้อหาอะไร ต้องการให้ผู้เรียนมีผลลัพธ์การเรียนรู้เป็นอย่างไร รายวิชานั้นต้องการให้ศึกษาเรียนรู้เฉพาะภาคทฤษฎี หรือภาคปฏิบัติ หรือทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ต้องใช้เวลาในแต่ละส่วนเท่าไร รายวิชาใดควร กำหนดใหเ้ รยี นกอ่ น-หลงั รายวชิ าใดควรกำหนดให้เป็นวิชาเรยี นรว่ มในระดับหลกั สูตร เรยี นร่วมในระดับ ประเภทวิชาและหรือเรียนร่วมในระดับสาขาวิชา รายวิชาใดควรเป็นรายวิชาบังคับ รายวิชาใดสามารถ เลือกเรยี นได้ รายวชิ าใดจะตอ้ งเรยี นผา่ นรายวชิ าทกี่ ำหนดกอ่ นจงึ สามารถเรยี นต่อไปได้ เป็นต้น การเขียนรายละเอียดของรายวิชาแต่ละรายวิชา ก็จะต้องพิจารณาถึงความสัมพันธ์ของส่วน ต่าง ๆ ตงั้ แต่ชอื่ วิชา จดุ ประสงคร์ ายวชิ า สมรรถนะรายวชิ า คำอธบิ ายรายวิชาและเวลาที่ใชใ้ นการเรียนรู้ ซงึ่ จะได้กลา่ วต่อไป

86 2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ กรอบการเขียนรายละเอียดของรายวิชา รหสั วิชา …………………. ช่อื วิชา ………………….. ท-ป-น ……….. (ชือ่ วชิ าภาษาองั กฤษ) ……….. (ตอ้ งผา่ นรายวิชา ....................... กอ่ น) จดุ ประสงค์รายวิชา เพ่ือให้ 1. เขา้ ใจ …....................……………. (ดา้ นพุทธิพิสยั ) ............................................................................ 2. สามารถ …................………..…. (ด้านทักษะพิสัย) ........................................................................... 3. มเี จตคติและกจิ นิสัยท่ดี ีในการปฏิบัติงานดว้ ยความรบั ผดิ ชอบ .............. (ด้านจิตพิสยั ) ................ สมรรถนะรายวชิ า 1. แสดงความรู้เกี่ยวกบั ....…..................…………. (ดา้ นทักษะทางปัญญา) ......................................... 2. …… (ดา้ นทกั ษะปฏบิ ัติ + พฤตกิ รรมลักษณะนิสัย รูปแบบการเขียน : กรยิ า-กรรม-เง่ือนไข) ........ X. …… (ด้านทกั ษะปฏบิ ตั ิ + พฤตกิ รรมลกั ษณะนิสยั รปู แบบการเขยี น : กรยิ า-กรรม-เงอ่ื นไข) ........ คำอธบิ ายรายวิชา ศึกษาเกี่ยวกบั /ปฏิบัติเกีย่ วกบั /ศึกษาและปฏิบตั เิ ก่ียวกบั ..................................................................... ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………….. และ ............................................... จากกรอบการเขียนรายละเอียดของรายวิชาข้างต้น สามารถสรุปแนวทางการเขียนในแต่ละ องค์ประกอบไดด้ งั น้ี 3.1 การกำหนดรหสั วชิ า หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2562 และหลักสูตรประกาศนียบัตร วิชาชีพชั้นสงู พุทธศักราช 2563 ได้กำหนดให้ใชต้ ัวเลข 9 ตัว คนั่ ดว้ ยเครือ่ งหมาย - ระหว่างตวั เลขลำดับท่ี 5 และ 6 พร้อมทั้งได้กำหนดความหมายของตัวเลขเพื่อเป็นเกณฑ์ในการกำหนดรหัสวิชาในหลักสูตร แต่ละระดบั ประเภทวชิ า สาขาวชิ าและสาขางาน ใช้ในการบริหารจดั การศกึ ษาของสถาบันการอาชีวศึกษา และสถานศึกษา ตลอดจนการบนั ทึกในหลักฐานการศึกษาของผู้เรยี นด้วย ดงั น้นั ผเู้ กี่ยวข้องกับการพัฒนา หลักสูตรและการนำหลักสูตรไปใช้จึงต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้องชัดเจนเกี่ยวกับการกำหนดรหัสวิชา ตามที่ไดก้ ลา่ วไวใ้ นหน้า 61-63

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 87 3.2 ช่อื วิชา ช่อื วิชาภาษาไทยและชอื่ วชิ าภาษาองั กฤษถอื เป็นสว่ นสำคญั ทีส่ ามารถสื่อความหมาย ว่าวชิ านี้จะตอ้ งศึกษาเรียนรู้และหรอื ปฏิบตั ิเกี่ยวกับสงิ่ ใด เป็นรายวิชาในระดับพื้นฐานหรือระดับท่ีสูงขึ้น เป็นรายวิชาเรียนร่วมหรือรายวิชาในประเภทวิชา สาขาวิชา สาขางาน กลุ่มหรือกลุ่มวิชาใด โดยมี แนวทางพิจารณาในการกำหนดชือ่ วิชา ดังน้ี 3.2.1 ตอ้ งใช้คำหรือขอ้ ความที่กระชบั ชดั เจน 3.2.2 ต้องสอื่ ความหมายครอบคลุมเนื้อหาสาระของคำอธิบายรายวิชา 3.2.3 ต้องเปน็ ไปตามหลกั วิชาการ 3.2.4 บางรายวชิ าอาจจำเปน็ ตอ้ งทบั ศพั ท์ ตัวอย่าง การกำหนดชื่อรายวชิ า ตัวอย่างชื่อวิชา ข้อพจิ ารณา ความรู้ทั่วไปเกย่ี วกับอาชีพ - ใช้สำหรับรายวิชาท่ีเรียนเพื่อเปน็ พื้นฐานของการเรียนรายวิชาที่ยาก ความรู้เบื้องตน้ เกยี่ วกบั ดนิ และนำ้ หลกั การตลาด ขึน้ หรอื เฉพาะเจาะจงมากขนึ้ พน้ื ฐานงานชา่ ง - รายวชิ าลกั ษณะนจ้ี ะกำหนดเป็นวชิ าบังคับทต่ี อ้ งเรียนเพื่อให้มีความรู้ อุตสาหกรรมเกษตรเบ้อื งตน้ กฎหมายทว่ั ไป และหรือทกั ษะเบอ้ื งต้นในประเภทวิชา กลมุ่ สาขาวชิ า สาขาวิชา หรอื ภาษาไทยพื้นฐาน กลุ่มวชิ า - การกำหนดรหัสวิชา จะจัดลำดับรายวิชาไวล้ ำดบั ต้น ๆ ซึ่งสะทอ้ นวา่ ภาษาองั กฤษสถานประกอบการ เมื่อนำหลักสูตรไปจัดการศึกษา สถานศึกษาจะต้องจัดแผนการเรยี น หนา้ ทพี่ ลเมืองและศีลธรรม ให้เรียนรายวิชานี้ในภาคเรียนที่ 1-2 และในบางหลักสูตรอาจ อาชวี อนามัยและความปลอดภยั กำหนดใหผ้ า่ นการเรียนรายวิชาน้ีก่อนด้วย ธุรกจิ และการเปน็ ผูป้ ระกอบการ - ใช้สำหรับรายวิชาที่สามารถเรียนได้ทุกประเภทวิชาและสาขาวิชา ภาษาไทยพื้นฐาน เน่อื งจากชือ่ วชิ าจะเป็นลกั ษณะกลาง ๆ ไม่เฉพาะเจาะจง คณิตศาสตรพ์ น้ื ฐานอาชพี - ชื่อรายวิชาจะเป็นลักษณะกลาง ๆ ซึ่งนอกจากสามารถเรียนได้ทุก สาขาวิชา ยังบอกให้รู้ว่าต้องจัดให้เรียนก่อนเพื่อเป็นพื้นฐานความรู้ และทักษะเพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน และหรือเรียนเพอื่ เปน็ พ้นื ฐานรายวชิ าอ่นื ๆ - รายวิชาลักษณะน้ีจะจัดลำดับรายวิชาไว้ลำดับแรกของกลุ่มวิชา เพื่อใหส้ ถานศกึ ษาจดั แผนการเรียนใหเ้ รยี นกอ่ นวิชาอ่ืนในกลมุ่ วชิ า

88 2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ ตัวอย่างช่ือวิชา ขอ้ พจิ ารณา ภาษาองั กฤษสำหรบั งานธุรกิจ - ใช้สำหรับรายวิชาทีก่ ำหนดใหผ้ ู้เรียนในประเภทวิชาน้ัน ๆ เรียน โดย คณติ ศาสตร์อุตสาหกรรม กลศาสตร์เคร่ืองกล จดั ให้เรยี นหลังจากท่ีได้เรยี นรรู้ ายวชิ าท่เี ป็นพ้ืนฐานในกลมุ่ วชิ าน้นั แลว้ กฎหมายแรงงาน - ใช้สำหรับรายวิชาทเ่ี น้นดา้ นทฤษฎี งานฝึกฝีมอื งานไฟฟ้ารถยนต์ - ใชส้ ำหรับรายวชิ าทเ่ี น้นด้านปฏบิ ัติ ดนิ ปุย๋ และน้ำเพ่อื การเกษตร - ใชส้ ำหรบั รายวชิ าทก่ี ำหนดให้เรยี นรูท้ ้ังด้านทฤษฎแี ละปฏบิ ัติ ระบบโลจิสตกิ สแ์ ละซัพพลายเชน - ใชส้ ำหรบั รายวชิ าทม่ี คี ำศพั ทเ์ ฉพาะเป็นสากล 3.3 ท-ป-น ในแต่ละรายวิชา ท หมายถึงเวลาเรียนภาคทฤษฎีต่อสัปดาห์ ป หมายถึงเวลาเรียน ภาคปฏิบัติต่อสัปดาห์ และ น หมายถึงจำนวนหน่วยกิตของรายวิชา ทั้งนี้ เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิ อาชีวศึกษาทุกระดับคุณวุฒิ กำหนดให้ทุกหลักสูตรจัดการศึกษาในระบบและระบบทวิภาคีโดยใช้ระบบ ทวิภาค ซง่ึ กำหนดให้ 1 ปีการศกึ ษา แบ่งเปน็ 2 ภาคเรียน และใน 1 ภาคเรยี น มีระยะเวลาจัดการศึกษา รวมการวดั ผล 18 สปั ดาห์ สำหรับการคิดหนว่ ยกติ ให้พิจารณา ดังน้ี ลักษณะรายวิชา เวลาเรียน เวลาเรียน ค่า ตอ่ สปั ดาห์ ต่อภาคเรยี น หน่วยกติ รายวิชาทฤษฎีทใี่ ชเ้ วลาในการบรรยาย ไมน่ ้อยกวา่ 18 ชม. หรอื อภิปราย 1 ชม. รวมเวลาวดั ผล 1 รายวชิ าปฏบิ ัตทิ ่ใี ชเ้ วลาในการทดลองหรอื ไมน่ ้อยกว่า 36 ชม. ฝกึ ปฏิบัติในหอ้ งปฏิบตั ิการ 2 ชม. รวมเวลาวัดผล 1 รายวชิ าปฏิบัติที่ใชเ้ วลาในการฝึกปฏิบตั ิ ไมน่ ้อยกว่า 54 ชม. ในโรงฝึกงานหรือภาคสนาม 3 ชม. รวมเวลาวดั ผล 1 ไมน่ อ้ ยกวา่ 54 ชม. การฝกึ อาชีพในการศกึ ษาระบบทวภิ าคี รวมเวลาวดั ผล 1 ไม่นอ้ ยกว่า 54 ชม. การฝกึ ประสบการณส์ มรรถนะวชิ าชพี รวมเวลาวัดผล 1 ในสถานประกอบการ ไมน่ ้อยกว่า 54 ชม. รวมเวลาวดั ผล 1 การทำโครงงานพฒั นาสมรรถนะวชิ าชีพ

2 การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 89 ทั้งนี้ การกำหนดเวลาเรียนภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติของรายวิชา ยังมีความสำคัญ ต่ออัตราส่วนของเวลาการเรยี นรู้ภาคทฤษฎีตอ่ ภาคปฏิบัติในหมวดวิชาสมรรถนะวิชาชีพดว้ ย โดยเกณฑ์ มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ กำหนดอัตราส่วนการเรียนรู้ภาคทฤษฎีต่อ ภาคปฏิบัติไว้ประมาณ 20 ต่อ 80 และเกณฑม์ าตรฐานคณุ วุฒิอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นสูง กำหนดอัตราส่วนการเรียนรู้ภาคทฤษฎีต่อภาคปฏิบัติไว้ประมาณ 40 ต่อ 60 ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับ ลักษณะหรอื กระบวนการจดั การเรียนรู้ของแต่ละสาขาวิชา ตัวอย่างเช่น ท-ป-น ลกั ษณะรายวชิ า 1-3-2 รายวชิ าการผลติ ในโรงงานหรอื ภาคสนามที่เน้นการฝึกทกั ษะปฏบิ ตั ิ ระดบั ปวช. 1-6-3 1-2-2 รายวิชาปฏิบตั /ิ ทดลองในหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารทเี่ น้นการฝึกทกั ษะปฏบิ ัติ ระดบั ปวช. 1-4-3 2-3-3 รายวิชาการผลิตในโรงงานหรอื ภาคสนามที่เนน้ วชิ าการและการฝกึ ปฏิบัติ ระดบั ปวส. 2-2-3 รายวิชาปฏิบตั ิ/ทดลองในห้องปฏบิ ตั กิ ารท่ีเนน้ วิชาการและการฝกึ ปฏบิ ัติ ระดับ ปวส. 1-0-1 2-0-2 รายวิชาทฤษฎี 3-0-3 0-2-0 0-3-0 รายวิชาปฏิบัติ 0-4-2 0-6-2 หมายเหตุ - โดยทั่วไปหลักสูตรจะไม่กำหนดจำนวนหน่วยกิตมากกว่า 3 หน่วยกิต เนื่องจากหาก ผ้เู รียนไดผ้ ลการเรียนรายวิชาต่ำ อาจมผี ลต่อคะแนนเฉล่ียสะสมและการสำเร็จการศกึ ษา - การกำหนด ท-ป-น ของรายวิชาน้อยเกินไป เพื่อให้มีวิชาเรียนมาก อาจไม่สามารถฝึก ทักษะของผู้เรียนได้ตามจุดประสงค์และสมรรถนะรายวิชา รวมทั้งมาตรฐานการศึกษา วชิ าชีพของสาขาวชิ าและสาขางาน - จำนวนหน่วยกิตของรายวิชาในระดับ ปวส. ควรกำหนดเป็น 3 หน่วยกิต เพื่อประโยชน์ ในการเทียบโอนผลการเรียน

90 2 การพฒั นาหลกั สูตรฐานสมรรถนะ 3.4 จดุ ประสงค์รายวชิ า จุดประสงค์รายวิชา คือ เป้าหมายหรือสิ่งที่ต้องการให้เกิดขึ้นกับผู้เรียนหลังจากได้ เรยี นรู้รายวชิ าน้นั ๆ แล้ว ซึง่ ประกอบด้วยด้านพุทธิพสิ ัยหรือด้านความรู้ ด้านทักษะพิสัยหรือด้านทักษะ และด้านจิตพิสัยหรือด้านเจตคติและกิจนิสัย ช่วยในการวางแผนการจัดการเรียนรู้และวัดประเมินผล สำหรับครูผู้สอนเพื่อให้ผู้เรียนบรรลุผลสัมฤทธิ์ตามจุดประสงค์ของรายวิชา มีแนวพิจารณาในการเขียน ดังน้ี 3.4.1 เขียนในรูปของจุดประสงค์ปลายทางหรือจุดประสงค์ทั่วไป คือ เขียนแบบ กว้าง ๆ ว่าต้องการให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับอะไร สามารถปฏิบัติอะไรได้ รวมทั้งมีเจตคติและกิจนิสยั เป็นอย่างไร โดยด้านพุทธิพิสัยให้ขึ้นต้นด้วยคำว่า “เข้าใจ” ด้านทักษะพิสัยให้ขึ้นต้นด้วยคำว่า “สามารถ” และด้านจติ พิสยั ให้ข้ึนต้นดว้ ย “มเี จตคติและกจิ นสิ ยั ทดี่ ใี นการปฏิบตั งิ านดว้ ยความ... ดงั หน้า 86 3.4.2 สิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนมีความรู้ ทักษะ เจตคติและกิจนิสัย จะต้องสอดคล้อง สัมพันธ์กับเนื้อหาสาระในคำอธิบายรายวิชา โดยให้สรุปเฉพาะสาระสำคัญ ไม่ใส่รายละเอียดทั้งหมดใน คำอธบิ ายรายวิชา และโดยปกติจะเขียนเพยี งดา้ นละ 1 ข้อ ดงั ตวั อย่าง ตัวอย่างคำอธบิ ายรายวิชา ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับการใช้คอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศเพื่องานอาชีพ การใช้ ระบบปฏบิ ตั ิการ (Windows หรือ Mac OS) การใช้โปรแกรมประมวลผลคำเพื่อจัดทำเอกสารในงานอาชีพ การใช้โปรแกรมตารางทำการเพือ่ การคำนวณในงานอาชีพ การใช้โปรแกรมการนำเสนอผลงาน หรือการใช้ โปรแกรมสำเรจ็ รูปอืน่ ๆ ตามลักษณะงานอาชพี การใชอ้ ินเทอรเ์ น็ตเพ่ือสืบค้นและสื่อสารข้อมลู สารสนเทศ ในงานอาชีพ ผลกระทบของการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ จริยธรรมและความรับผิดชอบในการใช้ คอมพวิ เตอร์และสารสนเทศในงานอาชพี ตัวอยา่ งจดุ ประสงคร์ ายวิชา 1. เข้าใจหลักการและกระบวนการใช้คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่องานอาชีพ การใช้ ระบบปฏิบตั กิ าร โปรแกรมสำเร็จรูปและอนิ เทอรเ์ นต็ เพื่องานอาชีพ 2. สามารถใชร้ ะบบปฏิบตั ิการคอมพิวเตอร์ โปรแกรมสำเร็จรูปและเทคโนโลยสี ารสนเทศตามลักษณะ งานอาชพี 3. มเี จตคติและกจิ นิสยั ทดี่ ใี นการปฏบิ ัติงานด้วยความรับผิดชอบ รอบคอบ มีคณุ ธรรม จริยธรรม ขยัน ประหยดั และอดทน

2 การพฒั นาหลักสูตรฐานสมรรถนะ 91 3.4.3 จุดประสงค์รายวิชาต้องสอดคล้องกับเวลาเรียนภาคทฤษฎีและหรือภาค ปฏิบตั ิของรายวิชา ดงั นี้ 1) รายวิชาที่มีเวลาเรียนทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เช่น ท-ป-น เป็น 1-2-2, 1-3-2, 1-4-3, 1-6-3, 2-2-3, 2-3-3 จะเนน้ ผลลพั ธ์การเรียนรคู้ รบทงั้ 3 ด้าน คือ ด้านความรู้ ด้าน ทักษะ ด้านเจตคติและกจิ นิสัย โดยด้านกิจนสิ ยั จะตอ้ งสามารถประเมินไดจ้ ากพฤติกรรมลกั ษณะนิสยั ใน การปฏิบัติงานของผู้เรียน ได้แก่ ความรับผิดชอบ ความละเอียดรอบคอบ ขยัน อดทน ความซื่อสัตย์ ความประหยดั ความปลอดภัย การตรงต่อเวลา ความคดิ ริเร่ิมสรา้ งสรรค์ การทำงานรว่ มกบั ผอู้ ื่น เป็นต้น 2) รายวิชาที่มีเฉพาะเวลาเรียนภาคทฤษฎี เช่น ท-ป-น เป็น 1-0-1, 2-0-2, 3-0-3 จะเน้นผลลัพธ์การเรยี นรดู้ า้ นความรู้ และด้านเจตคติและกจิ นสิ ัย ซ่ึงต้องสอดคล้องสัมพันธ์กันกับ การเรยี นรูภ้ าคทฤษฎี ไดแ้ ก่ ความรับผดิ ชอบ ความสนใจใฝร่ ู้ การทำงานร่วมกบั ผู้อื่น เป็นตน้ อยา่ งไรก็ตาม ในการจดั การเรยี นรูท้ ี่เน้นผู้เรยี นเป็นสำคัญ ครูผู้สอนควรใช้ กิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย เน้นกระบวนการกลุ่ม เน้นการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การ ประยกุ ต์ใช้ความรใู้ นการตดั สินใจ วางแผนและการแกป้ ัญหา จงึ เปน็ ไปไดท้ กี่ ารจัดการเรียนรจู้ ะทำใหเ้ กิด การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมด้านทักษะด้วย ได้แก่ ทักษะกระบวนการคิด ทักษะการทำงานร่วมกับผู้อน่ื ดงั นั้น รายวชิ าท่มี เี ฉพาะเวลาเรียนภาคทฤษฎจี ึงสามารถเขียนจดุ ประสงค์ดา้ นทักษะพสิ ยั ได้ด้วย ซ่ึงเป็น การสะทอ้ นให้ครูผ้สู อนรู้เจตนาของรายวชิ าว่าถา้ ต้องการให้ผู้เรียนเกดิ ทักษะกระบวนการคิด ทักษะการ ทำงานร่วมกับผู้อื่น จะตอ้ งจัดกิจกรรมการเรยี นการสอนอยา่ งไรจงึ จะเปน็ ไปตามจุดประสงค์รายวชิ า 3) รายวิชาที่มีเฉพาะเวลาเรียนภาคปฏิบัติ เช่น ท-ป-น เป็น 0-2-1, 0-4-2, 0-6-3 จะเน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ด้านทักษะ และด้านเจตคติและกิจนิสัย ซึ่งต้องสอดคล้องสมั พันธ์กนั กับ การเรียนรู้ภาคปฏิบัติ ได้แก่ ความรับผิดชอบ ความละเอียดรอบคอบ ความขยัน อดทน ความซื่อสัตย์ ความประหยดั ความปลอดภัย การตรงตอ่ เวลา ความคดิ รเิ ริม่ สร้างสรรค์ การทำงานรว่ มกบั ผู้อ่นื เป็นตน้ อยา่ งไรกต็ าม ในการจดั การเรยี นรู้ท่ีเนน้ ปฏบิ ัติ ก็จำเป็นต้องให้ผู้เรียนได้มี ความรู้เกี่ยวกับสิ่งที่จะต้องปฏิบัติซึ่งเรียกว่าทฤษฎีหัวงานด้วย เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ เครื่องมืออุปกรณ์ วิธีการและขั้นตอนกระบวนการในการปฏิบัติงาน รวมทั้งข้อควรระวังต่าง ๆ เป็นการ นำหลกั ทฤษฎีและหลักการตา่ ง ๆ ไปสู่การใชห้ รือประยุกตใ์ ช้ในการปฏบิ ตั ิงาน นอกจากน้ี เมอ่ื ปฏิบัติงาน เสร็จสิ้นก็อาจมีการสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติงาน ซึ่งเป็นการเรียนรู้จากการปฏิบัติสู่ทฤษฎี ดงั น้นั รายวชิ าทม่ี ีเฉพาะเวลาเรียนภาคปฏิบตั ิก็สามารถเขียนจดุ ประสงค์ดา้ นพุทธิพสิ ยั ได้ดว้ ยเช่นกัน เป็น การสะทอ้ นให้ครผู ้สู อนให้ความสำคัญกบั การทบทวนและสรุปองคค์ วามรใู้ นรายวชิ าน้ัน ๆ

92 2 การพฒั นาหลักสตู รฐานสมรรถนะ 3.5 สมรรถนะรายวิชา คำว่า “สมรรถนะ” หมายถึง ความสามารถในการปฏิบัตงิ านที่เกิดจากการประยุกต์ ใช้ความรู้ ทักษะและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ เนื่องจากหลักสูตรฐานสมรรถนะแต่ละสาขาวิชาและ สาขางานได้มาจากการวิเคราะห์หน้าที่งานในมาตรฐานอาชีพ ดังนั้นการจัดการเรียนการสอนในแต่ละ รายวิชาจะต้องมงุ่ เนน้ สมรรถนะเป็นสำคญั ดังกรอบการเขยี นรายละเอยี ดของรายวิชาในหนา้ 86 ซ่ึงสรุป แนวพจิ ารณาในการเขียนสมรรถนะรายวิชาได้ ดังน้ี 3.5.1 รูปแบบการเขียน คือ กริยา-กรรม-เงื่อนไขหรือสถานการณ์ คล้ายกับการ เขียนจุดประสงค์นำทางหรอื จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม แต่ไม่แจงรายละเอยี ดถึงระดับของพฤติกรรมการ เรียนรแู้ ต่ละดา้ น โดยทั่วไปสมรรถนะดา้ นพทุ ธิพิสัยหรอื ด้านความรจู้ ะเขยี นเพยี ง 1 ข้อ 3.5.2 การเขยี นสมรรถนะรายวชิ าดา้ นพทุ ธพิ สิ ัย มีแนวทางพิจารณาดังน้ี 1) ขึ้นต้นด้วยข้อความ “แสดงความรู้เกี่ยวกับ..” ตามด้วยสาระสำคัญด้าน แนวคิด ทฤษฎี หลักการ ซึ่งสรุปมาจากองค์ความรู้หลักในคำอธิบายรายวิชาเช่นเดียวกับการเขียน จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้รายวชิ าดา้ นพุทธพิ ิสยั โดยจะไมล่ งรายละเอียดไปถงึ ความหมาย ความสำคัญ หรือ องคค์ วามรยู้ อ่ ย 2) ไม่ระบุระดับพฤติกรรมการเรียนรู้ เช่น บอก อธิบาย ระบุ ยกตัวอย่าง จำแนก ฯลฯ ระดับพฤติกรรมการเรียนรู้เหล่านี้ครูผู้สอนจะเป็นผู้กำหนดเป็นจุดประสงค์เชิงพฤติกรรม ของแต่ละหน่วยการเรียนรู้ในแผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อนำไปสู่การกำหนดเกณฑ์และเครื่องมือวัดและ ประเมินผลการเรียนรู้ 3) สมรรถนะด้านพุทธิพิสยั หรือด้านความรโู้ ดยท่ัวไปจะเขยี นเพียง 1 ข้อ ตวั อยา่ งการเขยี นจุดประสงค์รายวิชาและสมรรถนะรายวิชาด้านพุทธิพิสยั จดุ ประสงค์รายวิชา 1. เข้าใจหลักการและกระบวนการใช้คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่องานอาชีพ การใช้ ระบบปฏิบัตกิ าร โปรแกรมสำเร็จรูปและอนิ เทอร์เนต็ เพ่อื งานอาชพี สมรรถนะรายวิชา 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการและกระบวนการใช้คอมพิวเตอร์ ระบบสารสนเทศ ระบบปฏิบัติการ โปรแกรมสำเรจ็ รูปและอินเทอร์เนต็ เพอื่ งานอาชพี