คำสงั่ คณะวศิ วกรรมศำสตร์ ที่ /2564 เร่ือง คณะกรรมกำรดูแลกำรพัฒนำและทดสอบนวัตกรรมภำยใตป้ ระกำศ sandbox 5G .......................................... เพื่อให้กำรดำเนินกำรบริหำรจัดกำรทดลองทดสอบและกำรใช้คล่ืนควำมถี่วิทยุเพ่ือกำรส่ือสำร โทรคมนำคมไร้สำยในระบบ 5G ภำยใต้กำรเป็นพ้ืนท่ีกำกับดูแลเป็นกำรเฉพำะ ของจุฬำลงกรณ์มหำวิทยำลัย เป็นไปด้วยควำมเรียบร้อย จึงแต่งตั้งบุคคลต่อไปน้ี เป็นคณะกรรมกำรดูแลกำรพัฒนำและทดสอบนวัตกรรม ภำยใตป้ ระกำศ sandbox 5G 1. ศำสตรำจำรย์ ดร.บุญไชย สถิตม่ันในธรรม ประธำนกรรมกำร 2. รองศำสตรำจำรย์ ดร.แนบบุญ หุนเจริญ กรรมกำร 3. ศำสตรำจำรย์ ดร.วำทิต เบญจพลกุล กรรมกำร 4. รองศำสตรำจำรย์ ดร.ลัญฉกร วฒุ ิสทิ ธิกุลกจิ กรรมกำร 5. ผชู้ ่วยศำสตรำจำรย์ ดร.วทิ ยำกร อัศดรวเิ ศษ กรรมกำร 6. รองศำสตรำจำรย์ ดร.รัชทนิ จันทรเ์ จริญ กรรมกำร 7. นำยธรี พงษ์ ประทุมศิริ กรรมกำรและเลขำนุกำร โดยมภี ำระหน้ำที่ ดังน้ี 1. ดูแลกำรใชง้ ำน Sandbox 5G 2. รบั ผิดชอบกำรส่งรำยงำน Sandbox 5G ให้แก่ คณะกรรมกำรกจิ กำรกระจำยเสียง กจิ กำรโทรทัศน์ และ กิจกำรโทรคมนำคมแห่งชำติ ท้ังนี้ ต้ังแต่บัดน้ีเป็นต้นไป จนกว่ำจะมีกำรเปล่ียนแปลง ส่งั ณ วันที่ มกรำคม พ.ศ. 2564 (ศำสตรำจำรย์ ดร.สพุ จน์ เตชวรสนิ สกลุ ) คณบดี
รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการขอรับการสง่ เสริมและสนับสนุนจากเงนิ กองทนุ วิจยั และพฒั นากจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคม เพอ่ื ประโยชนส์ าธารณะ โครงการจัดตั้งและบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G ดร.สุพจน์ เธยี รวุฒิ และคณะ พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2563 กองทุนวจิ ัยและพัฒนากจิ การกระจายเสียง กจิ การโทรทศั น์ และกิจการโทรคมนาคม เพอ่ื ประโยชนส์ าธารณะ (สานักงาน กสทช.) แบบ กทปส. ME-003
รายงานฉบบั สมบูรณ์ ทนุ ส่งเสรมิ และสนบั สนุนการวิจัยและพฒั นา สัญญารับทุนเลขที่ [เลขทขี่ องสัญญารบั ทุน] โครงการจัดตง้ั และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G 5G Test Center at Chulalongkorn University (คณะ) นกั วิจัย 1. ดร.สุพจน์ เธยี รวฒุ ิ หวั หนา้ โครงการ 2. ศ. ดร.วิบลู ย์ แสงวีระพนั ธศุ์ ิริ นกั วิจัยร่วม 3. ผศ. ดร.กฤษฎา พนมเชิง นกั วิจัยรว่ ม 4. รศ. พญ.กฤษณา พิรเวช นกั วิจัยร่วม 5. ผศ. นพ.วสวุ ัฒน์ กิติสมประยูรกลุ นักวิจยั ร่วม 6. อ. พญ.พมิ ตรี ะจินดา นักวิจยั ร่วม 7. ผศ. ดร.อาภรณ์ ธีรมงคลรัศมี นักวจิ ยั รว่ ม 8. อ. ดร.ภาคภมู ิ สมบูรณ์ นักวจิ ัยรว่ ม 9. ผศ. ทพ.กติ ิ ศริ ิวฒั น์ นักวจิ ยั ร่วม 10. ผศ. ดร.มานพ วงศส์ ายสุวรรณ นักวิจัยร่วม 11. ผศ. ดร.นัทที นภิ านันท์ นักวจิ ัยรว่ ม 12. ผศ. ดร.ชยั เชษฐ์ สายวจิ ิตร นักวจิ ัยร่วม ได้รบั ทนุ อุดหนนุ จาก กองทุนวจิ ัยและพฒั นากจิ การกระจายเสียง กจิ การโทรทศั น์ และกิจการโทรคมนาคม เพอ่ื ประโยชน์สาธารณะ (สานกั งาน กสทช.) พฤศจกิ ายน พ.ศ. 2563 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G บทสรุปผบู้ รหิ าร โครงการจดั ต้งั และบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G พฤศจกิ ายน 2563 ที่มา และความสาคัญของโครงการ สืบเนื่องจากการที่ “กสทช.” ได้ลงนามความร่วมมือ (MOU) ทางวิชาการกับ “จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย” จัดตั้งศูนย์ทดสอบ 5G เตรียมพร้อมรองรับการให้บริการโทรคมนาคมยุคใหม่ วางเปน็ แพลตฟอร์มเปิดสาหรับทดสอบ ทดลองวิจัยเทคโนโลยี การใช้งานจริง พร้อมพัฒนาบุคลากรรองรับ การขยายตัวของอุตสาหกรรม ภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นเวลา 2 ปี โดยการลงนามความ ร่วมมือดังกล่าวจะครอบคลุมการแลกเปลี่ยนและเสริมสร้างความรู้ ประสบการณ์ และข้อมูลเชิง ปฏิบัติการและสัมมนา เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยี 5G ระหว่างบุคลากรของทั้งสองฝ่าย และจะมีการพัฒนาบริการที่ได้จากการดาเนินการของศูนย์ทดสอบให้เป็นบริการนาร่อง และนาเสนอ บรกิ ารดงั กลา่ วต่อสาธารณะชนต่อไป ผลจากการลงนามความร่วมมือดังกล่าว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจะจัดให้มีการจัดตั้งศูนย์ ทดลองทดสอบบนพื้นที่ขนาด 380 ตารางเมตร โดยแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ห้องวิจัยและห้อง ตดิ ตัง้ อปุ กรณโ์ ครงขา่ ยขนาด 159 ตารางเมตร และห้องนทิ รรศการและสาธติ ขนาด 221 ตารางเมตร ศูนย์ทดสอบน้จี ะจดั ใหม้ สี งิ่ อานวยความสะดวก เช่น พืน้ ทส่ี าหรบั ทาวจิ ยั พน้ื ทจ่ี ดั นิทรรศการ และ showcase และพ้นื ทอี่ เนกประสงคส์ าหรบั การอบรมหรือการใชง้ านอ่นื รวมไปถึงเคร่ือง คอมพิวเตอร์ประสทิ ธภิ าพสงู สาหรบั งานวิจัย เป็นตน้ [เลขท่ีสญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 1 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตั้งและบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รูปแสดงผงั พื้นชน้ั ลอย อาคารจุฬาพฒั น์ 14 นอกจากนี้ยังได้ดาเนินการให้จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัยเป็นผูป้ ระสานงานพื้นที่กากับดแู ลเปน็ การเฉพาะตามประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการพัฒนาและ ทดสอบนวัตกรรมในพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ (Regulatory Sandbox) เพื่อส่งเสริมให้เกิดการ พฒั นานวัตกรรมในพ้นื ที่มหาวทิ ยาลัย [เลขท่ีสัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 2 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตงั้ และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G การดาเนินงานและกิจกรรมทส่ี าคัญ 1. การจัดตงั้ ศนู ย์ 5G AI/IoT Innovation Center ณ อาคารจุฬาพัฒน์ 14 โครงการได้ดาเนินการปรบั ปรงุ พ้ืนท่ีชน้ั ลอยอาคารจุฬาพัฒน์ 14 เปน็ ศนู ยท์ ดสอบ พ้ืนทร่ี วม 380 ตร.ม. ปรบั ปรงุ เสร็จในเดือนมกราคม 2563 จากน้นั มนี ักวิจัยเขา้ ใชง้ านพ้ืนที่ อย่างตอ่ เนอื่ ง 2. การจัดหาอปุ กรณร์ ะบบคอมพิวเตอร์ Hyper Converged Infrastructure เพื่ออานวยความสะดวกแก่โครงการวิจัยต่างๆ ให้สามารถทางานวิจัยได้มี ประสิทธิภาพมากขึ้น ทางโครงการจึงได้จัดหาเครื่องคอมพิวเตอร์ประสิทธิภาพสูงสาหรับใช้ ประมวลผลและวิเคราะหข์ อ้ มูล โดยอปุ กรณ์ท่จี ดั หามานน้ั ประกอบด้วยสว่ นหลัก ดังนี้ • HCI Node – ติดต้งั Nvidia Tesla GPU for AI/Parallels processing • Network Switch – top-of-rack networking switch • Hypervisor – VMWare VSphere 6 อุปกรณ์ทั้งหมดจะติดตั้งในห้องศูนย์ข้อมูล (Data Center) ของจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย และเชื่อมต่อเข้ากับโครงข่ายของมหาวิทยาลัยเพื่อให้นกั วิจัยสามารถเขา้ ใช้งาน ไดต้ ลอดเวลา รายละเอยี ดการดาเนนิ งาน 1. ลงนามสัญญาจดั ซอื้ กบั บริษทั NTT เม่ือวนั ที่ 7 เดือนกุมภาพนั ธ์ 2563 กาหนด ตดิ ต้ังและสง่ มอบภายใน 60 วนั 2. วันที่ 20 มีนาคม 2563 สอบถามความคืบหนา้ เกยี่ วกับวันตดิ ต้งั ไดร้ ับแจ้งจาก NTT ว่า HPE ยังไมส่ ามารถกาหนดวนั ส่งสนิ คา้ ไดเ้ นื่องจากการระบาดของเช้ือไวรสั Covid-19 กระทบกับการผลติ ทีโ่ รงงานในตา่ งประเทศ 3. วันที่ 13 เมษายน 2563 NTT แจ้งว่าอุปกรณ์ทัง้ หมดน่าจะส่งถงึ ไทยไดภ้ ายในวนั ท่ี 17 เมษายน 2563 แต่ทางโครงการยงั ไมส่ ามารถกาหนดวันติดตง้ั ได้เนอ่ื งจาก จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัยปดิ ทาการเน่อื งจากการระบาดของเชื้อไวรัส Covid-19 [เลขทีส่ ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 3 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตงั้ และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G จนถงึ วันที่ 30 เมษายน 2563 คณะกรรมการบริหารโครงการใหเ้ ลื่อนการตดิ ตง้ั ไป จนกวา่ มหาวทิ ยาลัยจะเปดิ ทาการอีกครัง้ 4. วันที่ 30 เมษายน 2563 จุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลยั ขยายเวลาปิดทาการไปจนถงึ วนั ที่ 31 พฤษภาคม 2563 5. วนั ที่ 1 พฤษภาคม 2563 คณะกรรมการบรหิ ารโครงการให้เร่งรัดการติดตั้ง จึงได้ ประสาน NTT และสานกั IT เพ่ือนัดวันติดต้งั ภายในเดือนพฤษภาคม 2563 6. ดาเนนิ การตดิ ต้ังอปุ กรณร์ ะหว่างวนั ที่ 13-15 และวนั ที่ 21 พฤษภาคม 2563 [เลขที่สญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 4 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตง้ั และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รปู อุปกรณ์ระบบคอมพวิ เตอรป์ ระสิทธิภาพสงู ท่ตี ดิ ตัง้ 3. การดาเนนิ การตามประกาศ 5G Regulatory Sandbox ตามที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม แห่งชาติ ได้ออกประกาศ กสทช. เรื่องหลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถ่ี 5G เพื่อการ พัฒนาและทดสอบนวัตกรรมในพนื้ ท่ีกากบั ดูแลเปน็ การเฉพาะ (Regulatory Sandbox) เพ่ือ ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมในพื้นที่ต่างๆ นั้น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ดาเนินการ ขอเป็นผู้ประสานพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ และ กสทช. ได้อนุญาตโดยกาหนด ระยะเวลาอนุญาตเป็นเวลา 5 ปี ตั้งแต่วันที่ 11 ธันวาคม 2562 ถึงวันท่ี 10 ธันวาคม 2567 โดยครอบคลมุ พน้ื ที่ดงั แสดงในรูป รปู ที่แสดงพืน้ ที่ 5G sandbox ของจุฬาลงกรณม์ หาวิทยาลัย คลื่นความทีไ่ ด้รับอนุญาตใหใ้ ช้งานในพืน้ ท่ี 5G sandbox มี 8 ยา่ นความถ่ี ดังน้ี 1. ยา่ นความถี่ 700 MHz (703-803 MHz) 2. ยา่ นความถี่ 900 MHz (920-925 MHz) 3. ยา่ นความถ่ี 2500 MHz (2500-2690 MHz) [เลขที่สัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 5 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G 4. ย่านความถ่ี C-Band (3300-3800 MHz) 5. ย่านความถี่ 5 GHz (5850-5925 MHz) 6. ย่านความถ่ี 26 GHz (24.25-27.00 GHz) 7. ยา่ นความถี่ 28 GHz (27.00-29.50 GHz) 8. ย่านความถ่ี Millimeter Wave (57-76 GHz และ 81-86 GHz) 4. การจดั งานแสดงผลงาน Use Cases ภายใตแ้ นวคิด “5G For Real” โครงการได้จดั งาน “5G For Real” ขึ้นเพอื่ เปน็ การประชาสมั พนั ธก์ ารดาเนินงาน ของศนู ยฯ์ และเพอื่ เผยแพรง่ านวิจยั ตา่ งๆ ท่เี กี่ยวข้องกับการใช้งาน use cases ด้วย เทคโนโลยี 5G เม่ือวนั ที่ 6 สงิ หาคม 2563 ซง่ึ ไดเ้ ล่อื นมาจากแผนเดมิ ทก่ี าหนดไว้ในเดอื น มนี าคม 2563 เนื่องจากการแพรร่ ะบาดของเชอื้ ไวรัส Covid-19 ซง่ึ ในงานนี้ ทางโครงการ ไดร้ บั เกียรติจากอธิการบดจี ุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย และประธานคณะกรรมการกจิ การ กระจายเสียง กิจการโทรทศั น์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ร่วมกนั เปน็ ประธานในงาน และยงั ไดร้ บั ความร่วมมือจากหน่วยงานตา่ งๆ เช่น ผู้ผลติ อปุ กรณโ์ ทรคนนาคม ผูใ้ ห้บริการ โทรคมนาคมทง้ั ในและตา่ งประเทศ รวมถงึ Ministry of Internal Affairs and Communications, Japan ร่วมบรรยายและจัดนิทรรศการดว้ ย [เลขทสี่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 6 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G กาหนดการงาน “5G For Real” 7 [เลขทีส่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตัง้ และบรหิ ารงานศูนย์ทดสอบ 5G 5. ความประเมนิ เหมาะสมของ use cases ต่างๆ สาหรบั การให้บรกิ าร 5G ในอนาคต ในภาพรวมแลว้ use cases ของโครงการยอ่ ยท่ี 3-14 ทไี่ ดท้ าการทดสอบกบั โครงขา่ ย 5G ลว้ นแต่มีความน่าสนใจทจี่ ะนาไปพัฒนาตอ่ เพือ่ นาไปใชง้ านเชิงพาณชิ ย์ตอ่ ไป เพราะเป็นการใชง้ าน สาหรบั โลกอนาคตอย่างแน่นอน อยา่ งไรก็ดี มโี ครงการย่อยที่ 3, 4, 12, 13 ไมไ่ ด้ทาการทดสอบกับ โครงข่าย 5G เนอ่ื งจากนักวิจัยวางแผนเป็นเฟสต่อไปถา้ หากไดร้ ับทนุ สนบั สนุนต่อในปที ี่สอง (โครงการ ที่ 3, 12, 13) และปัญหาของการทดลองทดสอบในบรเิ วณโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ (โครงการท่ี 3, 4) จะทาการทดสอบกับโครงขา่ ย 5G ไม่ได้ เนือ่ งจาก Sandbox 5G ของจุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย ไม่ได้ ครอบคลุมบริเวณพื้นท่ีของโรงพยาบาลจฬุ าลงกรณ์ นอกจากน้ี โครงการท่ี 7 นาการใช้งาน Virtual Reality มาใชใ้ นการเรยี นการสอนเพื่อความเสมอื นจรงิ แตไ่ ม่ได้ทาการทดสอบกบั โครงข่าย 5G และ สุดท้าย use case ของโครงการที่ 11 มปี ญั หาในการติดต่อกบั ผู้ประกอบการ และการขออนุญาตบนิ โดรน ทาให้นกั วิจัยเกบ็ ขอ้ มูลจากโครงขา่ ย 5G ได้น้อย อยา่ งไรกด็ ี ผูว้ ิจัยไดจ้ ดั ทาระเบยี บวิธกี าร ตรวจวัดสภาพอากาศ TINV จากขอ้ มลู และการทดสอบในโครงขา่ ยปัจจบุ นั ซ่ึงสามารถนาไปเก็บขอ้ มลู ในย่านความถี่ของสญั ญาณ 5G ไดใ้ นอนาคต รายละเอยี ดโดยสรุป สาหรับการใชง้ าน use cases ต่างๆ ในโครงการยอ่ ยท่ี 3-14 ผ่านการ ทดลองทดสอบในโครงขา่ ย 5G เป็นดงั ตอ่ ไปน้ี • โครงการที่ 3 การส่งข้อมูลภาพการตรวจโรคตาทางไกลผา่ นระบบสอื่ สารแบบไร้สายเพือ่ การผา่ ตัด นกั วจิ ยั ทดสอบการออกแบบระบบและอปุ กรณ์สื่อสารดว้ ยเทคโนโลยี PACS (Picture Archiving and Communication System) เพ่ือสง่ ข้อมูลภาพการตรวจโรคตาจากหอ้ งผ่าตัดหลัก ไป ยงั ห้องตรวจโรคในพืน้ ท่ีของโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ นักวจิ ัยสรุปว่า โครงการนี้ตอบวตั ถุประสงค์ทีต่ ้ัง ไว้สาหรบั งานวิจยั คอื สามารถออกแบบ และตดิ ต้งั ระบบการสง่ ข้อมลู ภาพการตรวจโรคตาทางไกล แบบ HD (high definition) ขนาด 6 เมกะไบท์ (MB) ผา่ นระบบสอ่ื สารแบบไร้สายดว้ ยเทคโนโลยี 4G ของผู้ให้บริการ True, AIS, DTAC ได้สาเร็จและใชง้ านไดจ้ รงิ ทีโ่ รงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ และระบบ ดงั กลา่ วรองรับการส่งวิดิโอด้วยความเรว็ 2 เมกะบิตตอ่ วินาที (Mbps) ระบบดังกลา่ วยังช่วยเพม่ิ ความ สะดวกและรวดเรว็ ให้สาหรบั แพทยแ์ ละคนไขใ้ นการเขา้ มารกั ษา รวมถงึ ความปลอดภยั ในการเกบ็ ข้อมูลดว้ ยระบบฐานขอ้ มูลแบบส่วนตัวอีกดว้ ย [เลขที่สญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 8 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ต้งั และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G สว่ นเทคโนโลยี 5G นกั วจิ ยั สรปุ ว่า จะเหมาะสมกบั การใชง้ านการสง่ ขอ้ มลู วิดิโอทม่ี ีความ ละเอียดสงู แบบ HD และใช้งานแบบเวลาจริง (real-time) ผา่ น VDO streaming ตามคุณสมบัติ URLLC (ultra-reliable and low-latency communications) ของเทคโนโลยี 5G ซงึ่ นกั วิจัย วางแผนจะดาเนินการทดสอบในปีที่ 2 แตว่ า่ โครงการสนิ้ สดุ ลงเสยี ก่อน • โครงการที่ 4 การพัฒนาการสือ่ สารและส่งถา่ ยข้อมลู การตรวจวดั คุณภาพอากาศใน โรงพยาบาล โครงการนศ้ี ึกษาแนวทางการตรวจวัดคณุ ภาพอากาศทเี่ หมาะสมสาหรบั โรงพยาบาล โดยทา การทดสอบทโ่ี รงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ด้วยเทคโนโลยี IoT และทดสอบการสอ่ื สารและสง่ ถ่ายข้อมลู การตรวจวดั คุณภาพอากาศ ด้วยเทคโนโลยีที่มีอยู่ในปจั จบุ นั (4G, Wifi, NB-IoT) และเตรยี มสาหรับ การส่งข้อมูลด้วยเทคโนโลยี 5G ในอนาคต นกั วจิ ัยได้เลอื กพารามิเตอร์ตรวจวดั ประกอบดว้ ย ฝนุ่ ละออง (PM10, PM2.5 และ PM1) อณุ หภมู ิ ความชน้ื สมั พัทธ์ และ กา๊ ซ CO2 ขอ้ มลู ที่อา่ นไดจ้ าก sensor จะถูกสง่ ขึ้นระบบ cloud ไปยงั server และแสดงผลบน platform ท่พี ฒั นาขึน้ ภายใต้โครงการฯ ผลการทดสอบ พบว่า ระบบท่พี ัฒนาข้นึ สามารถชว่ ยดา้ นการประหยัดพลงั งานที่ใช้ในการส่งข้อมลู การแปลความหมาย การ ประมวลผลข้อมลู และคา่ ใชจ้ า่ ยในการส่งขอ้ มูล นอกจากนย้ี ังสามารถนาไปต่อยอดในการออกแบบ ระบบการสอื่ สารและส่งถา่ ยขอ้ มูลการตรวจวดั คณุ ภาพอากาศทีม่ ปี ระสทิ ธิภาพ เพื่อเตรียมสาหรบั การ ส่งขอ้ มลู ด้วยเทคโนโลยี 5G ในอนาคต • โครงการท่ี 5 การพัฒนาและควบคมุ หุน่ ยนต์บริการผา่ นโครงข่าย 5G โครงการนที้ ดสอบการควบคุมห่นุ ยนต์บริการตน้ แบบ เพือ่ สง่ ของ ไดแ้ ก่ พัสดขุ นาดเลก็ เคร่ืองดื่ม และการตรวจตราเพอ่ื รักษาความปลอดภยั โดยนกั วิจยั พบวา่ เม่ือทาการทดสอบการ เชื่อมต่อหุ่นยนตก์ บั ระบบการบรหิ ารจัดการผา่ นโครงข่าย 4G มขี อ้ จากัดในการควบคมุ หุน่ ยนต์จาก ระยะไกล และคาดวา่ จะมีศักยภาพสูงขน้ึ หากหนุ่ ยนตส์ ามารถใช้ศักยภาพของโครงข่าย 5G โดยเฉพาะ คุณสมบัติ URLLC (ultra-reliable and low-latency communications) สาหรบั คุณภาพในการส่งสญั ญาณภาพดขี น้ึ เม่ือทดสอบกับโครงข่าย 5G ในดา้ น package loss, round trip time, jitter buffer, freeze count, freeze duration ดังนนั้ การพฒั นาหนุ่ ยนต์ เพอ่ื รักษาความปลอดภยั จะได้ใช้ประโยชนจ์ ากคุณสมบตั ดิ า้ น eMBB (enhanced mobile [เลขทส่ี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 9 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G broadband) ของโครงขา่ ย 5G ดังนั้น นกั วจิ ัยสรปุ วา่ เทคโนโลยี 5G จะยกระดับศกั ยภาพของหนุ่ ยนต์ บริการให้เหมาะสมมากขน้ึ ต่อการใชง้ าน • โครงการที่ 6 5G-MegaSense และสัญญาณวดิ ิโอผา่ นรถโดยสาร CU pop bus และเสา อัจฉรยิ ะ โครงการนศี้ กึ ษาและพัฒนาระบบและอปุ กรณ์ตรวจวดั มลพษิ ทางอากาศ แบบเวลาจรงิ ท่ี สามารถปรับขนาดได้ ผ่านการแสดงผลบนระบบเก็บข้อมลู ท่โี ครงการพฒั นาข้นึ เอง เหมาะสมกบั การ ใชง้ านในเมืองขนาดใหญ่ ทอ่ี าศัยเทคโนโลยี Wifi/NB-IoT/4G/LTE/5G ทง้ั นี้ อปุ กรณ์ตรวจวัดคุณภาพ อากาศ (เซนเซอร์) เชอ่ื มต่อกับแบตเตอรแี ละติดตัง้ อยกู่ บั สถานอี ยู่กับที่หรือสถานีถาวร (fixed) เพอื่ ตรวจวัดคุณภาพอากาศจานวน 15 สถานใี นบรเิ วณจุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย โครงการน้ศี ึกษาผลของการแปลงเซนเซอรท์ ่ีเป็นแบบ fixed IoT (ติดตงั้ ทีส่ ถานที ่อี ยกู่ บั ท่)ี ให้ เปน็ แบบ mobile IoT (ตดิ ตง้ั บนรถ CU pop bus จานวน 2 คัน) นอกจากนี้ เพอ่ื เปน็ การเพิ่ม มาตรการด้านความปลอดภัยและประสทิ ธภิ าพการใชง้ านของผโู้ ดยสาร CU pop bus ทางโครงการจึง ไดท้ าการตดิ ตั้งกลอ้ ง CCTV ไว้บนรถโดยสาร จานวน 1 จุดด้วย การส่งสญั ญาณวดิ ิทัศนจ์ ะเป็น การศกึ ษาความสามารถในการรองรบั การส่อื สาร ผ่านคณุ สมบัติ eMBB (enhanced mobile broadband) ของ 5G ผา่ นโครงขา่ ยของผใู้ หบ้ รกิ าร True ที่ความถี่ 2.6 GHz อกี ด้วย นกั วิจยั พบวา่ การเคล่ือนทข่ี องรถโดยสาร CU pop bus ไม่เปน็ อุปสรรคตอ่ การส่งข้อมูล ระหว่างเซนเซอรต์ า่ งๆ กบั สถานีฐาน ด้วย NB-IoT ของผูใ้ ห้บรกิ ารโครงขา่ ยไรส้ าย เนอื่ งจากรถโดยสาร CU pop bus เคล่ือนทดี่ ว้ ยความเรว็ ช้าถึงปานกลาง จงึ ไมก่ ่อใหเ้ กดิ ปญั หาของการ handover ระหว่างสถานีฐาน และยังพบอีกวา่ การสง่ ขึ้น (upload) ข้อมลู สัญญาณวดิ ิทศั น์ผ่านอปุ กรณ์ท่มี ีการ เคลอ่ื นที่ (ตดิ ตง้ั บนรถ CU pop bus) ทางานได้เปน็ ปกติ โดยสรปุ นกั วิจัยโครงการนี้ได้สรา้ ง platform เพ่ือรองรับการใช้งาน IoT (เซนเซอร์วัด คณุ ภาพอากาศ) จานวนมาก ซงึ่ จะเปน็ หนึ่งใน use case สาคญั ของการสอ่ื สารดว้ ยโครงข่าย 5G ใน อนาคต • โครงการท่ี 7 การพฒั นาการใชเ้ ทคโนโลยคี วามจรงิ เสมอื น ในพนื้ ที่มหาวทิ ยาลยั บนเครอื ข่าย 5G โครงการนนี้ าเทคโนโลยโี ลกเสมือน (Virtual Reality, VR) มาประยุกตใ์ ช้เพอื่ เปน็ สื่อการสอน รูปแบบใหม่ โดยจัดหาครภุ ัณฑเ์ พอื่ การวิจัยจานวน 28 รายการ พรอ้ มทั้งศึกษาและจดั อบรมการสรา้ ง [เลขทส่ี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 10 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G ส่อื VR (Virtual Reality) 360 คือมีการบนั ทึกภาพรอบทิศทาง จาลองให้เสมือนอยใู่ นเหตกุ ารณ์จรงิ เชน่ การจาลองสถานทใี่ น Google street view เป็นต้น โดยทางโครงการไดผ้ ลิตตัวอยา่ งจานวนส่ือ VR 360 จานวน 10 เร่อื ง นอกจากนี้ ไดท้ าการศกึ ษาและพัฒนาตัวอยา่ งซอฟต์แวร์ VR เพือ่ การประยุกตใ์ ช้ใน จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย ประกอบดว้ ย 1. การเรียนการสอนทางวศิ วกรรมศาสตร์ ได้แก่ 1.1 ระบบจาลองการอบรมใช้งานเครือ่ ง CNC (Computer Numerical Control) ขนาดใหญ่ สาหรบั งานอตุ สาหกรรม เรยี กวา่ CNC Training VR simulator ซึ่งจาลองการใช้งานเครือ่ งจกั รท่ี สามารถกดั ตดั เจาะ หรือ แกะสลักช้นิ งานได้ อยา่ งอัตโนมตั ิ เพ่อื สอนนิสติ ของภาควชิ าวิศวกรรมอุต สาหการ คณะวศิ วกรรมศาสตร์ จฬุ าฯ 1.2 ระบบจาลองเพอื่ การเรียนการสอนระบบรถไฟฟา้ โดยจดั ทา VR ของแบบจาลองรถไฟฟา้ สายสีลม 1.3 การเรียนการสอนในวชิ าปฏบิ ตั ิการเช่อื มอาร์คและการหล่อโลหะ 2. การเรียนการสอนทางสายสงั คมศาสตร์ ไดแ้ ก่ 2.1 แอพลิเคชันเสมือนจรงิ เพ่ือการเรยี นภาษาจีน นักวิจยั พบว่า ผลการทดสอบการใชง้ านชุดการเรียนการสอนดังกลา่ ว เปน็ ทีน่ ่าพอใจ นอกจากนี้ นักวจิ ยั ยงั ไดจ้ ัดอบรมในการสร้างซอฟต์แวร์ เพอ่ื ประกอบวชิ าชีพและงานอตุ สาหกรรม ไดแ้ ก่ - การอบรมการใชง้ านกลอ้ ง 360 องศาย่ีห้อ GoPro Max และการสรา้ งส่ือ VR 360 จานวน 12 คร้งั มีผ้เู ขา้ อบรมรวมทั้งสิ้น 208 คน - จัดอบรมการสร้างและพฒั นา VR application โดยใชโ้ ปรแกรมสร้างโมเดล 3 มิติ ชือ่ ว่า Blender สาหรบั ผูเ้ รม่ิ ต้น และสาหรบั การศกึ ษาด้านสัตวแพทย์ และโปรแกรมสรา้ ง Game application ชอ่ื ว่า Unity รวม 6 ครัง้ มีผู้เขา้ อบรมรวมทง้ั สนิ้ 72 คน • โครงการที่ 8 การพัฒนาต้นแบบยานยนตอ์ ัตโนมัตสิ าหรบั รถแบ่งปนั กนั ใช้ จุดเด่นของโครงการน้ี คือ เปน็ ตน้ แบบยานยนตข์ ับขี่อตั โนมตั ริ ะดบั ข้ันท่ี 3 และสามารถ ควบคุมจากระยะไกล ผา่ นโครงข่าย 5G (ใช้ซมิ และ CPE 5G เปน็ ตวั รบั ส่งสัญญาณ ย่านความถี่ 2.6 GHz) โดยนกั วจิ ัยพบว่า โครงข่าย 5G มคี วามเร็วในการสง่ ข้อมูลเพยี งพอต่อการทางาน ที่มีการส่งภาพ วิดิโอจากกลอ้ ง web cam ความละเอยี ด 1080 p จานวน 3 ตัว และมกี ารสง่ คาสั่งไปควบคุมการขับ [เลขทสี่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 11 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้งั และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G ข่บี นรถต้นแบบ คอื รถกอลฟ์ ไฟฟา้ ขนาด 6 ทีน่ ่งั นักวจิ ัยพบวา่ มคี วามหน่วงของการส่งข้อมูล (latency) เฉลย่ี ไมส่ ูงมากนัก ไมส่ ง่ ผลตอ่ การควบคุมรถให้ว่งิ ด้วยความเรว็ 30 กม. ตอ่ ชวั่ โมง ผลการ ทดสอบใหร้ ถวง่ิ โดยอตั โนมตั ิรอบสนามใหญจ่ ฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั พบว่าเป็นที่นา่ พอใจ รถสามารถ วง่ิ ตามเสน้ ทางที่กาหนดไว้ในแผนทไ่ี ดอ้ ยา่ งแมน่ ยา ไมอ่ อกนอกเส้นทาง หรอื บง่ บอกถึงการเสยี เสถยี รภาพ และมศี กั ยภาพที่จะพัฒนาต่อยอดไปส่กู ารใช้งานจรงิ ทง้ั ในด้านการขนส่งของ หรือสง่ คน ในพ้นื ทีเ่ ฉพาะ หรอื พนื้ ท่ีสมุ่ เสยี่ งต่อการตดิ เชื้อโรค รงั สี วตั ถุระเบิด เช่น มหาวทิ ยาลยั โรงพยาบาล โรงงาน หน่วยงานราชการ เปน็ ต้น • โครงการที่ 9 การพฒั นาตน้ แบบยานยนตอ์ ตั โนมัติ สาหรับการเคล่ือนย้ายรถแบง่ ปนั กนั ใช้ ระหว่างสถานีจอดในโครงการ CU Toyota Ha:mo โครงการนตี้ ิดต้งั ระบบ Smart Parking เพอื่ ใช้งานในเครอื ขา่ ยสถานีจอดของ CU Toyota Ha:mo สาธิตในการจดั การดา้ นท่ีจอด เมื่อมีการเคล่อื นยา้ ยรถอยา่ งอตั โนมัติ และทาการพัฒนา รถยนต์ขบั เคลอื่ นได้เองโดยอัตโนมัติ มีการติดตั้งระบบส่ือสารกับโครงขา่ ย เพือ่ ใชง้ านระบบ V2X (Vehicle to Everything) สาหรับใช้เคลื่อนย้ายรถระหวา่ งสถานอี ย่างอัตโนมัติ (Autonomous relocation system) เป็นการส่อื สารกับสถานฐี านของระบบดาวเทียมนาร่อง (Vehicle-to-GNSS RTK base station) เพอ่ื เพิม่ ความแม่นยาในการหาพกิ ัดตาแหนง่ และนาทางรถ สุดทา้ ย โครงการน้ี พฒั นาระบบจอดรถอตั โนมตั ิสาหรบั รถ CU Toyota Ha:mo โดยใช้การนาทางดว้ ยระบบดาวเทยี มนา ร่อง (GNSS RTK) ใชค้ วามเรว็ ต่าไมเ่ กนิ 20 กม. ต่อ ชม. จากการทดลอง นกั วิจยั พบว่า รถเคลอื่ นยา้ ยตาแหนง่ ตามเสน้ ทางมายงั สถานีจอดปลายทาง ทาได้คอ่ นข้างดี พบการแกว่งตวั บา้ งเล็กน้อย รถวง่ิ ตามเสน้ ทางทีก่ าหนดไว้ และอยใู่ นช่องทางว่งิ (Lane) ไดต้ ลอดเส้นทางทดสอบ ในการทดสอบ นักวิจยั ใช้ซมิ 4G LTE ท่อี ยู่ใน router ทาการส่ือสาร กบั สถานีฐาน GNSS RTK พบวา่ ความเรว็ และความหน่วงในการส่อื สารไมม่ ีผลกระทบกบั การทางาน แต่อยา่ งใด หากใช้ระบบ 5G ก็ยิ่งจะมปี ระสิทธิภาพทีส่ งู ขนึ้ สาหรับการเขา้ จอดรถแบบอตั โนมตั ิ รถสามารถส่ือสารกบั ไม้กน้ั (บรเิ วณทจ่ี อดรถ) ผา่ น สัญญาณ Bluetooth และ NB-IoT ผา่ นโครงขา่ ย 5G ระหวา่ งรถและอุปกรณ์ Smart Parking ได้ ทันเวลา การสอ่ื สารมีความหน่วงตา่ (low latency) และมีความเร็วเพยี งพอตอ่ การทางานของระบบ Smart Parking จงั หวะการจอดและการเอาไมก้ ้ันลงเปน็ ไปอย่างสอดคลอ้ ง สามารถนาไปต่อยอดเพื่อ เพม่ิ ความปลอดภยั คอื การใชช้ ่องทางเฉพาะสาหรับรถขนยา้ ยอตั โนมตั ิ และการใช้เทคโนโลยีการ ส่อื สารระหว่างรถและสิง่ ต่างๆรอบตัว (Vehicle-to-Everything: V2X) เช่นระหว่างยานพาหนะท่ี [เลขที่สัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 12 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตั้งและบรหิ ารงานศนู ย์ทดสอบ 5G เคลือ่ นย้ายอัตโนมตั ิ กบั ยานพาหนะ และโครงสรา้ งพื้นฐานอ่นื ๆ เชน่ สญั ญานไฟจราจร บรเิ วณทาง แยก เป็นต้น • โครงการท่ี 10 การติดตัง้ และทดสอบระบบการใชง้ านเสาไฟฟา้ ยคุ หนา้ บา้ น บนเทคโนโลยี 5G โครงการน้จี ดั ทาตน้ แบบ smart pole ขน้ึ จากแนวคดิ การผสมผสานสง่ิ ท่จี าเปน็ บนทอ้ งถนน ไวบ้ นเสาน้ี ได้แก่ ระบบสอ่ งสวา่ ง กล้องวงจรปดิ เพอ่ื รักษาความปลอดภยั เครือ่ งตรวจวดั มลพษิ ใน อากาศ ชุดปล่อยการสอื่ สารไรส้ าย (5G & Wifi) Digital Signage และท่ีชารท์ รถยนต์ไฟฟา้ เป็นต้น ดงั นัน้ เสา smart pole บนถนนหน้าบา้ นจะเป็นแหลง่ กระจายสัญญาณ 5G เพอื่ ให้เกดิ โครงขา่ ย ท่คี รอบคลุม นาไปส่กู ารประยุกต์ใช้กล้องวงจรปิดแบบเวลาจรงิ (real-time) และทดสอบความหน่วง เวลา (latency) ระหว่างยานยนต์บนทอ้ งถนนทีพ่ ยายามจะเชื่อมสรู่ ะบบ IoT และการประมวลผล ปญั ญาประดษิ ฐ์ (AI) นักวจิ ยั พบวา่ ผลการทดสอบ พบว่าความเร็วในการดาวนโ์ หลดสัญญาณ (1.3 กิกะบิตตอ่ วนิ าที) และความหนว่ งเวลาทตี่ า่ (172 มลิ ลวิ นิ าที) เป็นไปตามทค่ี าดหมาย นาไปสกู่ ารประยุกต์ใชง้ าน ตา่ งๆ ได้ เช่น การบงั คับรถไรค้ นขับจากระยะไกล เป็นตน้ และสรุปว่า โครงการนเ้ี ป็นตวั อย่างในการ สรา้ งโอกาสและช่องทางสาหรบั การเกดิ ธรุ กจิ ใหม่ของการให้บริการ smart pole สาหรับ start-up หรอื SME ระดบั กลาง เพอื่ ส่งเสรมิ ใหเ้ กดิ 5G coverage ทีด่ ีข้ึน อยา่ งไรก็ดี เน่อื งจากขอ้ จากดั ของ ความถ่ี 5G ในช่วง mmWave ที่มีระยะทาการไมไ่ กล จงึ ตอ้ งมโี ครงสร้างพ้ืนฐานไวร้ องรบั • โครงการท่ี 11 การตรวจจบั สภาพอากาศปดิ ทเี่ อ้อื กับการเกิดมลพิษในอากาศจากสญั ญาณ สอ่ื สารไรส้ าย โครงการน้ี ศึกษาความสมั พันธ์ระหว่างการเกิดสภาพอากาศอณุ หภูมิผกผนั (Temperature Inversion, TINV) ซ่งึ เป็นลักษณะสภาพอากาศทเ่ี ปน็ ปจั จัยสาคญั ในการกอ่ ให้เกดิ อบุ ตั ภิ ัยด้านมลพิษ ในอากาศ (แต่ไมไ่ ด้วดั ปริมาณมลพษิ โดยตรง) และผลกระทบของสภาพอากาศ TINV น้ตี ่อสญั ญาณ สอ่ื สารไรส้ าย โดยนักวิจยั พฒั นาระบบเซนเซอร์อากาศตดิ บลั ลูนและโดรนแบบใหมท่ ีส่ ามารถวัด สภาวะอากาศ TINV ได้ และนาโดรนติดเซนเซอรไ์ ปทดลองบนิ วดั การเกดิ สภาพอากาศน้ี ในบริเวณ ก่ึงกลางระหว่างคเู่ สาสัญญาณสอื่ สารไรส้ ายแบบไมโครเวฟแบค็ ฮอล์ (microwave backhaul) ของ โครงข่ายบริการสญั ญาณสื่อสารไรส้ าย 2G, 3G, 4G ของผปู้ ระกอบการ เพ่ือเก็บค่าความแรงในการ [เลขท่สี ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 13 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ต้งั และบริหารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รับส่งสญั ญาระหว่างสองเสา อย่างไรกด็ ี นกั วิจัยของโครงการน้ี แจง้ วา่ ไมไ่ ด้รับความร่วมมือจาก ผู้ประกอบการโครงขา่ ย 5G ใดๆ แต่ได้รบั ความอนเุ คราะหจ์ ากผ้จู าหน่ายอปุ กรณโ์ ครงข่าย (vendor) ทที่ าการทดสอบโครงข่าย 5G แตด่ ว้ ยวันและเวลาทไ่ี ด้รบั อนญุ าตใหบ้ นิ โดรน คอ่ นขา้ งจากัด (เปน็ ช่วงเวลาเชา้ บางวนั จงึ มขี ้อมูลไม่มากพอ) นกั วิจยั ไมพ่ บสภาพอากาศ TINV ในพื้นท่ีโครงข่าย 5G เลย จงึ ไม่สามารถหาความสมั พนั ธ์ระหว่างการเกดิ สภาพอากาศ TINV และค่าสญั ญาณสื่อสารไร้สายใน ระบบโครงขา่ ย 5G ทง้ั นี้ ผวู้ จิ ยั ไดจ้ ัดทาระเบยี บวธิ กี ารตรวจวดั สภาพอากาศ TINV จากข้อมลู และการ ทดสอบในโครงขา่ ยปจั จุบนั ซึ่งสามารถนาไปเก็บข้อมลู ในย่านความถ่ขี องสัญญาณ 5G ไดใ้ นอนาคต • โครงการท่ี 12 การสร้างมเิ ตอรอ์ ัจฉริยะเฟสเดียวโดยใชเ้ ทคโนโลยี NB-IoT, LoRa, 5G โครงการนเ้ี สนอแนวทางพัฒนามิเตอรอ์ จั ฉริยะและระบบ AMI (Advanced Metering Infrastructure) เพอื่ นาไปใช้งานกับบ้านเรอื น หรอื ทพ่ี กั อาศัยท่วั ไป ช่วยใหม้ เึ ทคโนโลยที รี่ องรบั ตาม แผนพฒั นา smart grid ของประเทศไทย ในพน้ื ที่เมอื งใหญ่ จะมมี ิเตอร์อัจฉริยะจานวนมาก มลี ักษณะ ใกล้เคียงการใช้งาน mMTC (massive Machine Type communication) ของ 5G สาหรบั ข้อมลู ทางไฟฟ้าทีว่ ัดคา่ ไดจ้ ากมเิ ตอร์ จะถูกนาไปเกบ็ ไวบ้ นระบบคลาวด์ นกั วจิ ัยไดท้ าการทดลองติดต้งั ชดุ ทดสอบมเิ ตอรอ์ จั ฉริยะ ในบรเิ วณโรงอาหาร คณะ วศิ วกรรมศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย และทดสอบการสง่ ขอ้ มลู ทกุ ๆ 15 วินาที และพบวา่ ชดุ ทดสอบดังกลา่ วสามารถใชง้ านได้จรงิ จากผลการตรวจสอบค่าความแรงสัญญาณ (RSSI) ผ่าน คอมพิวเตอรแ์ ละโทรศพั ท์ smart phone โดยพบว่าโมดุล NB-IoT (True) ให้ความแรงสงู สุด ดีที่สดุ เม่ือเปรยี บเทยี บกับ LoRa (CAT) และ NB-IoT (AIS) ทั้งนี้ นกั วจิ ัยคาดวา่ ฟังกช์ ันการใช้งานของมิเตอร์ อจั ฉรยิ ะในอนาคต จะมีความซบั ซอ้ นมากขึน้ สง่ ผลให้การรบั สง่ ข้อมูลมีมากขึน้ ตามไปด้วย เทคโนโลยี NB-IoT และ LoRa อาจไมส่ ามารถรองรบั ได้ ควรมกี ารทดลองใชง้ านเทคโนโลยี 5G เพอื่ รองรบั ปรมิ าณการสง่ ข้อมลู ทีเ่ พม่ิ ขนึ้ และความเสถียรของระบบ โดยนักวจิ ยั ไดว้ างแผนการทดลองกับ เทคโนโลยี 5G ไวใ้ นปีที่ 2 • โครงการท่ี 13 การติดตง้ั ระบบควบคุมไฟถนนอจั ฉรยิ ะ โครงการนที้ าการศึกษาวิจัยและทดลองตดิ ต้ังใชง้ าน ระบบควบคมุ ไฟถนนอัจฉริยะโดย ประยกุ ต์ใช้แพลตฟอรม์ เทคโนโลยี LoRa และ NB-IoT หรอื เทคโนโลยี 5G ซง่ึ ในอนาคต ระบบการจดั การพลังงานจะเขา้ มาอยูใ่ นทกุ ภาคสว่ นและสอดคลอ้ งกนั รวมไปถงึ ระบบไฟถนนสาธารณะด้วย โครงการนจี้ ึงทาการออกแบบระบบสื่อสารของระบบควบคุมไฟถนนสาธารณะ โดยพฒั นาตอ่ ยอดจาก [เลขทสี่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 14 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตัง้ และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G ระบบควบคมุ ไฟถนนเดมิ ท่ีใชง้ านอยู่แลว้ ของ กฟน. บนพ้นื ฐานการประยุกต์ใช้แพลตฟอรม์ ระบบการ สอ่ื สารด้วยเทคโนโลยี LoRa (ของ CAT) และ NB-IoT (ทง้ั ของ AIS และ True) ในโครงการน้ี นกั วจิ ยั ทาการติดตง้ั อปุ กรณ์ระบบควบคมุ ไฟถนนอจั ฉรยิ ะทบ่ี รเิ วณหลงั โรง อาหาร คณะวศิ วกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย และทดลองใชง้ านจริงพบวา่ อปุ กรณ์ระบบ ควบคมุ ไฟถนนอจั ฉริยะที่ตดิ ตัง้ สามารถใชง้ านได้จรงิ ในการดูคา่ พารามิเตอรต์ ่าง ๆ และการส่งั ควบคุมการหรไี่ ฟ โดยผ่านระบบส่อื สารไรส้ ายด้วยเทคโนโลยี LoRa และ NB-IoT ในบรเิ วณนน้ั โดย การใช้งานระบบสอื่ สารไรส้ าย สาหรบั ระบบควบคมุ ไฟถนนอจั ฉรยิ ะมลี ักษณะใกล้เคยี งแบบ mMTC (Massive Machine Type Communications) ของเทคโนโลยี 5G อกี ทัง้ ฟงั กช์ ันการใชง้ านของระบบ ควบคุมไฟถนนอัจฉรยิ ะจะมคี วามซับซอ้ นมากข้นึ ในอนาคต เชน่ การตดิ ตง้ั อปุ กรณ์เซนเซอรเ์ พือ่ วดั ค่า ต่าง ๆ เปน็ ต้น ดงั น้ันจึงทาให้มกี ารรบั สง่ ขอ้ มลู มปี รมิ าณมากยงิ่ ขนึ้ ตามไปดว้ ย ดงั น้ันเทคโนโลยี NB- IoT และ LoRa ในปจั จบุ ันอาจไม่สามารถรองรบั ได้ จงึ ควรมกี ารทดลองเทคโนโลยี 5G สาหรบั การใช้ งานระบบควบคมุ ไฟถนนอัจฉรยิ ะ โดยนักวิจยั ได้วางแผนการทดลองกับเทคโนโลยี 5G ไวใ้ นปีท่ี 2 • โครงการที่ 14 การวเิ คราะหว์ ิดิทศั นด์ ้วยการประมวลแบบคลาวด์ โครงการนท้ี ดสอบระบบการวิเคราะหว์ ดิ ีทัศน์ (Video Analytics) ซงึ่ มีการนาไปใชง้ านกนั อย่างแพร่หลาย ทงั้ ในสมารท์ โฟนและระบบท่เี ชอ่ื มต่อกบั กล้องวดี ิทศั น์วงจรปิด เพือ่ ระบตุ ัวตนบคุ คล ที่เขา้ มาในบริเวณกลอ้ งวงจรปดิ สาหรบั การรักษาความปลอดภยั อย่างไรก็ดี นกั วิจัยพบว่า วิดีทัศน์ จากกลอ้ ง CCTV มีความละเอียดขนาด 1920x1080 จุดภาพ มรี ายละเอยี ดไม่ชดั เจน ทาให้ไมส่ ามารถ ระบขุ ้อความ เชน่ ป้ายทะเบียนรถยนต์ ได้ จึงทาการทดสอบการสร้างคนื ภาพความละเอยี ดสงู (Super resolution) เพ่อื ชว่ ยใหว้ ดิ ที ศั น์ตน้ ฉบบั มคี วามละเอียดและคณุ ภาพท่ีสงู ขึน้ และทาการวเิ คราะห์ วิดที ศั น์ เชน่ การตรวจจบั ใบหน้า เพอื่ รู้จาใบหน้าบคุ คล เพือ่ ระบุตวั ตนบคุ คล เปน็ ต้น โครงการนที้ าการประมวลผลแบบคลาวด์ (ระบบคลาวดค์ อมพิวติ้งจะทาใหต้ ัวเองกลายเป็น ระบบการทางานต่อเน่ืองได้ตลอดเวลา แมเ้ ครอื่ งคอมพิวเตอร์แมข่ ่ายจะลม่ ไปบา้ ง) ในการเชื่อม โครงข่าย 5G เพอื่ ใหท้ ราบถึงประสิทธภิ าพของระบบ เมือ่ มกี ารใชง้ านในสภาพแวดล้อมจรงิ ระบบทีใ่ ช้ ทดสอบประกอบไปด้วย สญั ญาณวีดิทัศน์ จานวน 9 ชอ่ งสัญญาณ จากกล้อง 3 ตวั ทีต่ ดิ ต้ังอยบู่ ริเวณ ชั้น 12 และ 13 อาคารเจรญิ วศิ วกรรม คณะวศิ วกรรมศาสตร์ จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย ซง่ึ สญั ญาณ วีดทิ ัศน์ขนาด 1280x720 จดุ ภาพ ท่ีเฟรมเรท 5 เฟรมตอ่ วนิ าที และ 1600x1184 จดุ ภาพ เฟรมเรท 25 เฟรมต่อวินาที ซึ่งมีจานวนบิทเรทรวมเทา่ กับ 64 Mbps หลังจากการบบี อัดวีดทิ ัศนแ์ บบ H264 ซ่งึ สามารถอพั โหลดผ่านทางโครงข่าย 5G ได้ [เลขที่สัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 15 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตั้งและบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G จากการใช้ระบบคลาวด์สรา้ งโมเดลสาหรับการเรียนรู้จาใบหนา้ และการรบั ส่งขอ้ มลู ทใ่ี ชใ้ น การประมวลผลสัญญาณ 5G โดยใช้ระบบประมวลผลแบบคลาวดจ์ ากสว่ นกลางของศูนย์ทดสอบ 5G ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั ซ่ึงมคี วามเหมาะสม และชว่ ยประหยดั งบประมาณค่าใช้จ่ายในสว่ นของ ระบบคลาวด์ นักวจิ ัยพบวา่ ท้ังระบบการส่งสัญญาณ 5G และระบบคลาวดส์ ามารถใช้งานไดจ้ ริง มีผล การทดสอบทีด่ ี มีผลการทดสอบการสร้างคืนความละเอียดสูงยง่ิ ยวด ที่แสดงใหเ้ ห็นภาพมคี วามชดั เจน เพ่มิ มากขึ้น ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายในการยกระดบั การให้บรกิ าร 5G คณะกรรมการมีความคิดเหน็ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพ่ือให้กสทช. นาไปศึกษาความ เหมาะสมในการจดั ทาเปน็ นโยบายสาหรบั การยกระดับการให้บรกิ าร 5G ดังตอ่ ไปน้ี • ควรมีการจัดทามาตรฐานทางเทคนิค สาหรบั ผู้ให้บริการโครงข่าย 5G ในประเทศไทย เพือ่ คมุ้ ครองผบู้ รโิ ภค โดยเน้นคุณสมบัติ 3 ด้านหลักของโครงข่าย 5G อนั ไดแ้ ก่ eMBB -- ความเร็วในการส่งข้อมลู มลั ติมเี ดีย uRLLC -- ความหนว่ งเวลา และ mMTC – ความสามารถ ในการเช่ือมต่ออุปกรณจ์ านวนมากในพ้นื ท่ีเดยี วกนั เพอ่ื การให้บรกิ ารทค่ี รอบคลุมพื้นทที่ ่ัวท้ัง ประเทศไทย • การจดั ทานโยบาย หรอื แนวปฏบิ ัตสิ าหรับผู้ประกอบการขนาดตา่ งๆ เพอ่ื ให้เกดิ business model ในการนา use cases มาใหบ้ รกิ ารเชิงพาณิชย์ในอนาคต อาทิ o smart farming การใชเ้ ทคโนโลยี 5G สาหรบั การเกษตร o smart transportation / seamless mobility for public transport การเชอื่ มตอ่ ดา้ นการคมนาคม การเดินทางโดยรถสาธารณะ ที่มีขอ้ มลู การเดินทางทีแ่ ม่นยา และ ถูกต้องให้แก่ประชาชน หรอื การใช้เทคโนโลยี 5G สาหรบั รถยนต์เคลอ่ื นทอ่ี ตั โนมตั ิ เพือ่ ความสะดวกสบายในการใหบ้ รกิ าร เปน็ ตน้ o smart cities การดแู ลรกั ษาความปลอดภัยในเมอื งหลกั เช่น กรงุ เทพฯ o digital healthcare / healthcare delivery การใหบ้ ริการดา้ นสุขภาพโดยใช้ เทคโนโลยีท่ที นั สมัย อย่างครอบคลุมและทัว่ ถึงให้แกผ่ ปู้ ว่ ย o digital learning การเรยี นการสอนแบบดจิ ทิ ัล ด้วยเทคโนโลยโี ลกเสมือน • การบังคับดูแลใหม้ ีผใู้ ห้บรกิ ารโครงขา่ ย 5G ใหค้ รอบคลมุ ในประเทศไทยอยา่ งทัว่ ถึง เพื่อ ประโยชนข์ องผู้บรโิ ภค [เลขท่ีสัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 16 แบบ กทปส. ME-003
(บทคัดยอ่ ภาษาไทย จานวน 1 หนา้ กระดาษ) โครงการจดั ตง้ั และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G ดร.สุพจน์ เธยี รวฒุ ิ พฤศจิกายน พ.ศ. 2563 โครงการนีเ้ ป็นการจัดตง้ั ศูนยท์ ดสอบ 5G เพอ่ื เตรียมพร้อมรองรับการใหบ้ รกิ ารโทรคมนาคมยคุ ใหม่ วางเป็นแพลตฟอรม์ เปิดสาหรบั การทดสอบ และทดลองวิจัยเทคโนโลยี การใช้งานจรงิ พร้อมพัฒนา บุคลากร รองรบั การขยายตวั ของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม และจะมีการพฒั นาบริการท่ไี ด้จากการ ดาเนนิ การของศนู ยท์ ดสอบให้เปน็ บรกิ ารนาร่อง และนาเสนอบรกิ ารดังกลา่ วต่อสาธารณะชนตอ่ ไป [เลขท่สี ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 17 แบบ กทปส. ME-003
(บทคัดยอ่ ภาษาอังกฤษ จานวน 1 หน้ากระดาษ) 5G Test Center at Chulalongkorn University Dr. Supot Tiarawut November 2020 This project is to set up a 5G testing center at Chulalongkorn University to prepare for the modern telecommunication services. This center will be an open platform for research, experiment, and testing for both academic and practical use. In addition, the center will also do personnel development to support the expansion of telecommunication and related industries. The services or applications created by the center will be used as pilot projects for further development and/or public offerings. [เลขทสี่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 18 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G สารบญั บทสรปุ ผู้บริหาร 1 บทคดั ยอ่ ภาษาไทย 17 บทคดั ย่อภาษาอังกฤษ 18 สารบัญตาราง 20 สารบญั ภาพ 21 22 บทที่ 1. บทนา - ท่ีมา และความสาคญั ของโครงการ 26 - วัตถุประสงค์ และขอบเขตของโครงการ - ประโยชนท์ คี่ าดวา่ จะได้รบั 27 บทที่ 2. ทฤษฎี และงานวิจยั ทีเ่ ก่ียวข้อง 32 - ทฤษฎี และแนวความคดิ - ผลงานวิจยั ทีเ่ กยี่ วข้อง 51 บทที่ 3. ระเบยี บวธิ ีวิจัย - วิธีการ/ข้นั ตอนการดาเนินการวิจัยและพัฒนา บทที่ 4. ผลการวจิ ัย และการวิจารณ์ผล - ผลการวิจัย และวิจารณผ์ ล บทท่ี 5. สรุปผลการวิจัย และข้อเสนอแนะ - สรุปผลการวจิ ัย - สรุปผลการประเมนิ การดาเนนิ งานโครงการด้านประสทิ ธภิ าพและประสิทธิผล - ขอ้ เสนอแนะ บรรณานุกรม ภาคผนวก ภาคผนวก ก โครงการทไี่ มไ่ ดข้ อทนุ ภาคผนวก ข ประกาศแตง่ ต้ังคณะกรรมการฯ ฉบบั ท่ี 1 และ 2 ประวัตผิ วู้ ิจยั [เลขทสี่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 19 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G 42 สารบญั ตาราง ตารางที่ 4-1 แสดงรายละเอยี ดการใช้งานเครอื่ ง server [เลขทส่ี ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 20 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตั้งและบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G สารบญั ภาพ รปู ที่ 1-1 ผงั พ้ืนช้ันลอย อาคารจุฬาพัฒน์ 14 23 รปู ท่ี 3-1 แผนทแ่ี สดงท่ตี ัง้ อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 27 รูปท่ี 3-2 อาคารจาก Google Maps 28 รปู ที่ 3-3 แสดงสภาพก่อนปรับปรุงของพนื้ ที่ 28 รปู ที่ 3-4 แผนผังชนั้ M อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 29 รปู ที่ 4-1 ภาพถา่ ยจากพน้ื ที่ศูนย์ ณ อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 33-36 รปู ที่ 4-2 แสดงการรวมชิน้ สว่ นตา่ งๆ ของระบบคอมพิวเตอร์เปน็ Hyper Converged Infrastructure 37 รูปที่ 4-3 แสดงตาแหน่งการตดิ ต้ังอปุ กรณใ์ นตูแ้ ร็ค 39 รปู ท่ี 4-4 แสดงการเชื่อมต่อระหว่างอปุ กรณท์ ัง้ หมด 40 รูปท่ี 4-5 ภาพอุปกรณ์ท่ตี ดิ ต้ัง 40 รูปที่ 4-6 แผนภาพแสดงการเชื่อมต่อจากอุปกรณ์ไปยังอนิ เทอร์เน็ต 41 รูปที่ 4-7 แสดงพน้ื ท่ี sandbox ของจฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย 42 รูปท่ี 4-8 กาหนดการงาน 5G For Real 44 รูปที่ 4-9 รปู ถา่ ยจากในงาน 45 รูปที่ 4-10 รูปถ่ายจากในงาน 45 รูปที่ 4-11 รูปถา่ ยจากในงาน 46 รูปท่ี 4-12 รูปถ่ายจากในงาน 46 รูปท่ี 4-13 รูปถ่ายจากในงาน 47 รูปที่ 4-14 รูปถา่ ยจากในงาน 47 รปู ท่ี 4-15 รปู ถา่ ยจากในงาน 48 [เลขท่ีสญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 21 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้ังและบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G บทที่ 1 บทนา ที่มา และความสาคญั ของโครงการ สืบเนื่องจากการที่ “กสทช.” ได้ลงนามความร่วมมือ (MOU) ทางวิชาการกับ “จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย” จัดตั้งศูนย์ทดสอบ 5G เตรียมพร้อมรองรับการให้บริการโทรคมนาคมยุคใหม่ วางเปน็ แพลตฟอร์มเปิดสาหรับทดสอบ และทดลองวิจัยเทคโนโลยี การใช้งานจริง พร้อมพัฒนาบุคลากร รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม ภายในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเปน็ เวลา 2 ปี โดย การลงนามความร่วมมือดังกล่าวจะครอบคลุมการแลกเปลี่ยนและเสริมสร้างความรู้ ประสบการณ์ และข้อมูลเชิงปฏิบัติการและสัมมนา เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยี 5G ระหว่างบุคลากรของ ทง้ั สองฝ่าย และจะมีการพัฒนาบริการท่ไี ดจ้ ากการดาเนินการของศนู ยท์ ดสอบฯ ใหเ้ ป็นบริการนาร่อง และนาเสนอบรกิ ารดงั กล่าวตอ่ สาธารณะชนต่อไป ผลจากการลงนามความร่วมมือดังกล่าว จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจะจัดให้มีการจัดตั้งศูนย์ ทดลองทดสอบบนพื้นที่ขนาด 380 ตารางเมตร โดยแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ห้องวิจัยและห้อง ตดิ ตัง้ อุปกรณ์โครงขา่ ยขนาด 159 ตารางเมตร และหอ้ งนทิ รรศการและสาธติ ขนาด 221 ตารางเมตร [เลขท่สี ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 22 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตั้งและบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รูปที่ 1-1 ผงั พื้นชนั้ ลอย อาคารจุฬาพฒั น์ 14 วัตถุประสงค์ และขอบเขตของโครงการ 1. เพื่อจัดตั้งศูนย์ทดสอบ 5G เตรียมพร้อมรองรับการให้บริการโทรคมนาคมยุคใหม่ วางเป็น แพลตฟอร์มเปิดสาหรับการทดสอบ และทดลองวิจัยเทคโนโลยี การใช้งานจริง พร้อมพัฒนาบุคลากร รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม และจะมีการพัฒนาบริการที่ได้จากการดาเนินการ ของศูนยท์ ดสอบใหเ้ ปน็ บรกิ ารนารอ่ ง และนาเสนอบริการดงั กล่าวตอ่ สาธารณะชนต่อไป 2. เตรียมพื้นที่สาหรับรองรับนักวิจัยในโครงการกว่า 70 คนที่จะปฏิบัติหน้าที่ทดลองทดสอบการ ประยุกต์ใช้งานเทคโนโลยี 5G การวิจัยและพัฒนา และเป็นพื้นที่สาธิตการใช้งานเทคโนโลยี 5G AI และ IOT สาหรับการศึกษาดูงานจากทั้งในและต่างประเทศ เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้รวมถึงการ อบรมเชิงเทคนิคให้แก่นสิ ิต นักศึกษา และวิศวกร [เลขท่สี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 23 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตงั้ และบริหารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G 3. เตรียมพื้นที่สาหรับผู้ประกอบการโทรคมนาคมทั้ง 5 ราย ในการติดตั้งระบบดูแลโครงข่ายและ สาธิตการใช้งานเทคโนโลยี 5G และพื้นที่สาหรับผู้ผลิตอุปกรณ์โครงข่ายโทรคมนาคมในการนา อปุ กรณโ์ ครงขา่ ยมาตดิ ตัง้ ใหก้ ับจฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั เพอ่ื ทดสอบการให้บรกิ ารโครงขา่ ย 5G 4. การเตรียมโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการสร้างโครงข่าย 5G ขนาดเล็กมาก เพื่อเป็นต้นแบบ สาคัญในการพัฒนารูปแบบการกากับดูแลกจิ การระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ในยุคที่ 5 สมัยใหม่ ที่จะเกิด มผี ้ปู ระกอบการขนาดเล็กมาก คูข่ นานกับการมีผปู้ ระกอบการขนาดใหญ่ 5. ดาเนินการขออนุญาตให้พื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นพื้นที่กากับดูแลเฉพาะ ตาม ประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถ่ี 5G เพื่อการพัฒนาและทดสอบ นวัตกรรมในพืน้ ท่ีกากับดูแลเปน็ การเฉพาะ (Regulatory Sandbox) และกาหนดแนวทาง เปิดโอกาส ให้ บริษัท/ผู้พัฒนารายย่อย/ธุรกิจ Startup สามารถเข้ามาร่วมพัฒนานวัตกรรมภายใต้โครงการ 5G ภายในจฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั ได้ ประโยชนท์ ่ีคาดว่าจะไดร้ ับ 1. พื้นที่พร้อมสาหรับการดาเนินการศูนย์ทดสอบ 5G เป็นแพลตฟอร์มเปิดสาหรับการทดสอบ ทดลองวิจัยเทคโนโลยี การใช้งานจริง ของทุกหน่วยงานทั้งมหาวิทยาลัย ผู้ประกอบการกิจการ โทรคมนาคม หนว่ ยงานภาครฐั และอุตสาหกรรมทเ่ี กี่ยวขอ้ งท้ังหมด 2. เป็นศูนย์สาธิตเทคโนโลยี 5G ของประเทศที่พร้อมในการเผยแพร่องค์ความรู้สู่สังคมไทยและนานา ประเทศ รองรับการดูงานจากทง้ั ในและตา่ งประเทศ 3. เป็นศูนย์กลางการพัฒนาบุคลากร เพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม และ อบรมความรู้แก่วิศวกรในทุกมิติของเทคโนโลยี 5G AI และ IOT ที่สามารถทดลองทดสอบการใช้งาน จริงได้ผ่านโครงข่าย 5G ขนาดเล็กมาก ทด่ี าเนนิ การภายใต้การดูแลของจุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย 4. เป็นศูนย์กลางความเป็นเลิศในการทางานวิจัยของนักวิจัย ทั้งที่อยู่ในโครงการกว่า 70 คนและการ สร้างความร่วมมือกับสถาบันหรือหน่วยงานชั้นนาของโลก ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และแบ่งปัน ประสบการณ์ 5. มีพื้นที่สาหรับผู้ประกอบการโทรคมนาคมทั้ง 5 ราย สามารถติดตั้งระบบดูแลโครงข่ายและสาธิต การใช้งานเทคโนโลยี 5G เพ่ือใหน้ ักวิจัยในโครงการไดม้ ีโครงข่าย 5G ทใี่ ชง้ านไดจ้ รงิ สาหรับการพัฒนา ตัวอย่างการใชง้ านจริงของเทคโนโลยี 5G [เลขที่สัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 24 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตัง้ และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G 6. กสทช. จะได้รับองค์ความรู้เชิงลึกในการสร้างโครงข่าย 5G ของประเทศและความรู้ความเข้าใจใน การพัฒนาเทคโนโลยี 5G ในระดับนานาชาติ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการกาหนดวิธีการกากับดูแลท่ี ถกู ตอ้ งและเหมาะสมกับประเทศไทย [เลขท่ีสญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 25 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้งั และบรหิ ารงานศูนย์ทดสอบ 5G บทท่ี 2 ทฤษฎี และงานวจิ ยั ท่เี ก่ยี วข้อง ทฤษฎี และแนวความคดิ แนวความคิดในการจัดตัง้ ศนู ยท์ ดสอบ 5G เพื่อเตรยี มพร้อมรองรับการใหบ้ รกิ ารโทรคมนาคม ยคุ ใหม่ เปน็ แพลตฟอร์มเปดิ สาหรบั การทดสอบ และทดลองวิจยั เทคโนโลยี การใช้งานจริง พรอ้ ม พฒั นาบุคลากรรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมโทรคมนาคม และจะมีการพัฒนาบรกิ ารที่ได้จาก การดาเนนิ การของศูนย์ทดสอบให้เปน็ บริการนาร่อง และนาเสนอบริการดงั กล่าวต่อสาธารณะชน ตอ่ ไป ศูนย์ทดสอบนีจ้ ะจัดให้มสี ่งิ อานวยความสะดวก เช่น พืน้ ท่ีสาหรบั ทาวจิ ยั พ้นื ที่จัดนิทรรศการ และ showcase และพืน้ ที่อเนกประสงคส์ าหรับการอบรมหรอื การใช้งานอืน่ รวมไปถงึ เครือ่ ง คอมพวิ เตอร์ประสทิ ธิภาพสูงสาหรับงานวิจัย เปน็ ตน้ [เลขทส่ี ญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 26 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบรหิ ารงานศูนยท์ ดสอบ 5G บทท่ี 3 ระเบียบวธิ วี จิ ยั วธิ ีการ/ขั้นตอนการดาเนนิ การวิจัยและพฒั นา ในการจดั ต้งั ศูนย์และบริหารศนู ยท์ ดสอบ 5G ในจฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัย มหาวทิ ยาลยั ได้ต้งั คณะกรรมการขนึ้ มาคณะหนงึ่ มอี านาจหนา้ ที่ในการติดตามดแู ลและบรหิ ารจดั การงานวจิ ัยที่เก่ยี วขอ้ ง (ดปู ระกาศแต่งตั้งคณะกรรมการในภาคผนวก) 1. การเปลย่ี นแปลงทส่ี าคัญจากข้อเสนอโครงการ เนื่องจากข้อจากัดบางประการ ทาให้โครงการไม่สามารถใช้พื้นที่ชั้น 9 อาคารวิศวฯ 100 ปี คณะ วิศวกรรมศาสตร์เป็นพื้นที่ตั้งศูนย์ตามที่ระบุไว้ในข้อเสนอโครงการ จึงได้เปลี่ยนที่ตั้งศูนย์เป็นชั้น M อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 ต้ังอยตู่ ดิ กบั สนามกฬี าศุภชลาศัย รูปที่ 3-1 แผนทแี่ สดงทีต่ ั้งอาคารจุฬาพัฒน์ 14 [เลขทสี่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 27 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตงั้ และบริหารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รูปท่ี 3-2 อาคารจาก Google Maps รูปที่ 3-3 สภาพกอ่ นปรบั ปรงุ ของพ้ืนท่ี 28 [เลขทส่ี ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตั้งและบรหิ ารงานศนู ย์ทดสอบ 5G สภาพก่อนปรับปรุงของพื้นที่เป็นพื้นที่โล่ง ใช้เก็บสิ่งของต่างๆ การปรับปรุงสถานที่เพื่อทาเป็นศูนย์ ทดสอบสามารถทาไดใ้ นเวลาอนั ส้นั รูปที่ 3-4 แผนผังชัน้ M อาคารจุฬาพฒั น์ 14 2. วธิ กี ารดาเนนิ งาน 1. ประสานขอความอนุเคราะห์ไปยัง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเพื่อขออนุญาตเข้าใช้พื้นที่ชัน้ M อาคารจุฬาพฒั น์ 14 อย่างเปน็ ทางการ รวม 380 ตารางเมตร 2. ดาเนินการออกแบบและปรับปรุงพื้นที่ และระบบไฟฟ้า ให้พร้อมกับการปฏิบัติงานตามที่ ไดร้ ะบุไวข้ า้ งต้น 3. ประสานผู้ประกอบการทั้ง 5 รายเข้ามาติดตั้งอุปกรณ์โครงข่าย 5G เพิ่มเติมในส่วนของ cell site ให้ครอบคลุมตามแผนงานที่ออกแบบไว้ และติดตั้งระบบดูแลโครงข่ายและสาธิตการใช้งาน เทคโนโลยี 5G 4. จัดหาระบบคอมพิวเตอร์สมรรถนะสูงสาหรับใช้ประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูล (Hyper Converged Infrastructure for Big data and Analytics) [เลขทีส่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 29 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตง้ั และบรหิ ารงานศนู ย์ทดสอบ 5G 5. นักวิจัยทั้ง 70 คนเข้าทางานงานวิจัยได้ตามแผนท่ีกาหนด เพื่อพัฒนากรณีตัวอย่างการ ประยกุ ต์ใช้งานเทคโนโลยี 5G ตามขอ้ เสนอในโครงการย่อย 15 โครงการ 6. ออกแบบพื้นที่สาหรับการสาธิตและดูงาน และตกแต่งให้พร้อมโดยจะต้องประสานงานกบั ทุกภาคสว่ นที่เกีย่ วข้อง ท้งั ผูป้ ระกอบการ นักวจิ ัย ทมี งาน กสทช. 7. คณะกรรมการจะมีการติดตามผลงานวิจัยให้ดาเนินการไปได้อย่างสัมฤทธิ์ผลและให้การ สนบั สนนุ ในการแก้ปญั หาท่อี าจขน้ึ ตลอดโครงการ 8. มีการเผยแพร่ผลงานวิจัยสู่สาธารณะร่วมกันระหว่าง กสทช. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้ประกอบการ ผผู้ ลิตอุปกรณโ์ ทรคมนาคม และอตุ สาหกรรมทเ่ี กยี่ วขอ้ ง 9. เตรียมความพร้อมในการพัฒนาโครงการใหม่ ๆ ที่ทันสมัยและแสวงหาความร่วมมือ เพิ่มเติมกับ มหาวิทยาลัยอื่น ๆ และภาคอุตสาหกรรมที่สนใจ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศอย่าง แทจ้ ริง 10. วางแผนในระยะยาวเพื่อให้มหาวิทยาลัยสามารถปฏิบัติงานวิจัยขั้นสูง สร้างสรร นวตั กรรมสมยั ใหม่ และเปน็ ศูนยก์ ลางความเช่ยี วชาญพเิ ศษที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านเทคโนโลยี 5G AI และ IOT ในระดับภูมิภาค เป็นที่พึ่งของประเทศในการขับเคลื่อนเทคโนโลยีได้อย่างต่อเนื่องและ ยัง่ ยนื 3. ขอบเขตดาเนนิ งาน 1. จัดตั้งศนู ย์ 5G AI/IoT Innovation Center เพอ่ื การดาเนนิ การวจิ ัย ติดตง้ั โครงขา่ ย รวมถงึ เป็นศนู ย์สาธิตเผยแพร่ความรู้อันทันสมยั ณ อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 จฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั 2. การทดสอบ ทดลองและวิจยั เทคโนโลยีในยคุ 5G (5G Testing) ตดิ ต้ังโครงข่าย 5G บนพื้นท่ี ครอบคลมุ จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลัยท้งั หมด ซงึ่ หมายรวมถึงสยามสแควร์และโรงพยาบาล จฬุ าลงกรณ์ดว้ ย 3. การพัฒนาและทดสอบรูปแบบการใชง้ านโดยผสานความร่วมมอื กับผูท้ ีเ่ ก่ียวข้องทุกภาคส่วน ท้งั ผู้ผลติ อุปกรณ์ ผ้ใู หบ้ รกิ ารโทรคมนาคม ผูป้ ระกอบการสตารท์ อัพ และสถาบันอุดมศึกษา ตา่ ง ๆ ตลอดจนหนว่ ยงานวิจยั ของรัฐ เพ่อื พฒั นาใหเ้ กิดองคค์ วามรู้ของประเทศเกี่ยวกับ เทคโนโลยี 5G 4. เตรียมโครงสรา้ งพน้ื ฐาน อปุ กรณ์โครงขา่ ย และพนื้ ทส่ี าหรบั การพัฒนาบุคลากรและองค์ ความรู้ท่เี ก่ยี วขอ้ ง (People Development) โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทกั ษะและความรขู้ อง [เลขที่สญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 30 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดต้งั และบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G บคุ คลากรในประเทศครอบคลมุ เทคโนโลยี 5G AI และ IoT และเทคโนโลยีสาคญั อน่ื ๆ ที่ เกย่ี วข้อง รวมถึงการเป็นศนู ยส์ าธิตเทคโนโลยี 5G ระดับชาติ 5. ศนู ย์ทดลองทดสอบท่ีสร้างขึ้นใช้ในการสร้างโครงข่ายความรว่ มมอื กบั นานาชาติเพอื่ แลกเปล่ียนเรยี นรู้ประสบการณ์การทดลองทดสอบเทคโนโลยี 5G AI และ IoT อาทิ NICT เป็นต้น 4. แผนดาเนินงาน แผนการดาเนินการสอดคล้องตามวธิ ีดาเนินการในขา้ งตน้ แยกตามหวั ข้อย่อยดงั นี้ วธิ ดี าเนินการ เดอื น หัวข้อยอ่ ย 1-3 4-6 7-9 10-12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 5. การใช้พน้ื ทีจ่ ฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัยเปน็ พ้ืนท่ีทดลองทดสอบ 5G การใช้พื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นพื้นที่ทดลองทดสอบ 5G ในช่วงแรกของการ ดาเนินงาน จะเป็นการดาเนินงานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตการทดลองทดสอบของผู้ให้บริการ โทรศัพท์เคลื่อนที่ เมื่อประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อการพัฒนา และทดสอบนวัตกรรมในพื้นที่กากับดูแลเป็นการเฉพาะ (Regulatory Sandbox) มีผลบังคับใช้ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจะดาเนินการเพื่อให้พื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็น “พื้นที่กากับ ดแู ลเป็นการเฉพาะ” และขอใบอนญุ าตทีเ่ กี่ยวขอ้ งตามประกาศฯ ตอ่ ไป [เลขทีส่ ัญญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 31 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตั้งและบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G บทท่ี 4 ผลการวจิ ัย และการวจิ ารณ์ผล ผลการวิจยั /การดาเนินงาน การดาเนนิ งานภายใต้โครงการวจิ ัยนี้ตามแผนงานและรายละเอียดดงั ทก่ี ล่าวไว้ในบทท่แี ล้ว นอกจากการตดิ ตามและบรหิ ารโครงการวจิ ยั แล้ว ยงั ได้ดาเนนิ การเรอื่ งต่างๆ ซง่ึ สามารถสรุปกิจกรรม หลักไดด้ ังนี้ 1. การจัดตั้งศูนย์ 5G AI/IoT Innovation Center ณ อาคารจฬุ าพฒั น์ 14 2. การจดั หาอุปกรณร์ ะบบคอมพวิ เตอร์ Hyper Converged Infrastructure 3. การดาเนินการตามประกาศ Regulatory Sandbox 4. การจดั งาน 5G For Real ผลการดาเนนิ งานของแต่ละหัวข้อมดี ังน้ี 4.1 การจดั ตง้ั ศนู ย์ 5G AI/IoT Innovation Center ณ อาคารจฬุ าพัฒน์ 14 ผลการดาเนินงาน การปรบั ปรงุ พืน้ ทอ่ี าคารจุฬาพัฒน์ 14 ดาเนนิ การแลว้ เสรจ็ ต้ังแตต่ น้ เดอื นมกราคม 2563 นักวจิ ัย สามารถเขา้ ทางานได้ตามแผนงาน [เลขท่ีสญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 32 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G [เลขทีส่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 33 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G [เลขทีส่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 34 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตง้ั และบริหารงานศนู ย์ทดสอบ 5G [เลขทีส่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 35 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ต้งั และบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รูปที่ 4-1 ภาพถา่ ยจากพน้ื ทีศ่ นู ย์ ณ อาคารจุฬาพฒั น์ 14 4.2 การจดั หาอปุ กรณ์ระบบคอมพวิ เตอร์ Hyper Converged Infrastructure ที่ผ่านมา การวางระบบคอมพิวเตอร์สาหรับงานประมวลผลจาเป็นต้องจัดหาชิ้นส่วนต่างๆ ท่ี เกี่ยวข้องทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ จากนั้นจึงนามาติดตั้งเข้าด้วยกัน ทาให้เสียเวลามาก อีกทั้งยัง อาจเกิดปัญหาจากความเข้ากันได้ (Compatibility) ของชิ้นส่วนต่างๆ อีกด้วย สิ่งนี้จึงเป็นที่มาของ ระบบที่เรียกว่า Hyper Converged Infrastructure ที่นาชิ้นส่วนต่างๆ ที่จาเป็น มาออกแบบใหม่ เพื่อรวมเข้าด้วยกันและให้ทางานร่วมกันได้เป็นอย่างดี สามารถลดจานวนผู้ดูแลระบบและภาระงาน ของผู้ดแู ลระบบลงไปได้ ดังแสดงในรูป [เลขที่สญั ญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 36 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตงั้ และบริหารงานศูนยท์ ดสอบ 5G รูปท่ี 4-2 แสดงการรวมชน้ิ สว่ นต่างๆ ของระบบคอมพวิ เตอรเ์ ปน็ Hyper Converged Infrastructure ทม่ี า HPE จากในรูป 4- 2จะเห็นว่าเดิมเราต้องจัดหาองค์ประกอบแต่ส่วนแยกกัน เช่น เครื่อง server อุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล และซอฟต์แวร์ต่างๆ จากนั้นจึงติดตั้งชิ้นส่วนเหล่านี้ทีละตัว การเพิ่มหรือขยาย ระบบ เช่น เพ่ิม server หรือขยายพื้นที่เก็บข้อมูล ทาได้ยาก และต้องมีการปรับซอฟต์แวร์อยู่หลาย ขั้นตอน การใช้ Hyper Converged Infrastructure จะทาให้การขยายระบบในภายหลังทาได้ง่ายมาก เพียงเพม่ิ node ใหมเ่ ขา้ ไปเท่าน้นั อปุ กรณ์ท่จี ดั หาในโครงการ ประกอบดว้ ย • HCI Node – ติดตง้ั Nvidia Tesla GPU for AI/Parallels processing • Network Switch – top-of-rack networking switch • Hypervisor – VMWare VSphere 6 อุปกรณ์ทั้งหมดนี้จะติดตั้งในห้องศูนย์ข้อมูล (Data Center) ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ เชอ่ื มต่อเข้ากบั โครงข่ายของมหาวิทยาลยั เพอื่ ให้นักวจิ ยั สามารถเข้าใช้งานไดต้ ลอดเวลา [เลขทีส่ ัญญารบั ทนุ E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 37 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ตงั้ และบรหิ ารงานศนู ยท์ ดสอบ 5G รายละเอียดการดาเนนิ งาน 1. ลงนามสญั ญาจัดซ้อื กับบริษัท NTT เม่ือวันท่ี 7 เดือนกุมภาพนั ธ์ 2563 กาหนดติดต้งั และสง่ มอบภายใน 60 วัน 2. วันท่ี 20 มีนาคม 2563 สอบถามความคืบหน้าเกยี่ วกับวันตดิ ต้งั ไดร้ ับแจ้งจาก NTT วา่ HPE ยงั ไมส่ ามารถกาหนดวนั ส่งสนิ ค้าไดเ้ นื่องจากการระบาดของเชื้อไวรัส Covid-19 กระทบกบั การผลิตทีโ่ รงงานในต่างประเทศ 3. วนั ท่ี 13 เมษายน 2563 NTT แจง้ วา่ อุปกรณ์ทงั้ หมดนา่ จะสง่ ถึงไทยไดภ้ ายในวันที่ 17 เมษายน 2563 แต่ทางโครงการยงั ไมส่ ามารถกาหนดวนั ติดตงั้ ไดเ้ นื่องจากมหาวิทยาลยั ปิดทา การเนื่องจากการระบาดของเชอ้ื ไวรัส Covid-19 จนถงึ วนั ท่ี 30 เมษายน 2563 คณะกรรมการบริหารโครงการให้เลอื่ นการตดิ ต้ังไปจนกว่ามหาวทิ ยาลัยจะเปิดทาการอีกคร้ัง 4. วันท่ี 30 เมษายน 2563 จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลัยขยายเวลาปิดทาการไปจนถงึ วันที่ 31 พฤษภาคม 2563 5. วันท่ี 1 พฤษภาคม 2563 คณะกรรมการบรหิ ารโครงการใหเ้ ร่งรัดการตดิ ต้ัง จงึ ได้ประสาน NTT และสานกั IT เพ่ือนัดวนั ติดตง้ั ภายในเดือนพฤษภาคม 6. ดาเนินการตดิ ตง้ั อปุ กรณร์ ะหวา่ งวันท่ี 13-15 และวนั ท่ี 21 พฤษภาคม 2563 รายละเอยี ดอปุ กรณท์ จ่ี ัดหาและติดตั้ง 1. HCI Node – HPE Simplivity 380 จานวน 2 เครื่อง แต่ละเครือ่ งมคี ณุ สมบตั ดิ งั นี้ a. CPU – Intel XEON Silver 4210 จานวน 2 หนว่ ย b. RAM 384 GB c. Storage – 5*960GB d. NVIDIA Tesla P40 GPU 2. Management Server จานวน 1 เครื่อง a. CPU – Intel XEON Gold 6134 b. RAM 32 GB c. HDD 2400GB – Usable capacity ~1.6TB 3. Top of Rack L3 Switch – HPE Storefabric SN2010M จานวน 2 เครอ่ื ง [เลขทส่ี ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 38 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจดั ต้งั และบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G 4. Ethernet Switch (for management) – HPE Aruba 2530 จานวน 1 เคร่อื ง 5. VMWare vSphere 4CPU license 6. VMWare vCenter 1 Instance อปุ กรณ์ทงั้ หมดติดตงั้ ที่หอ้ งศนู ยข์ ้อมลู ขน้ั 8 อาคารมหิตลาธเิ บศร โดยตดิ ตงั้ ไวใ้ นตูห้ มายเลข 17 ตามภาพในรปู ที่ 4-3 รปู ท่ี 4-3 ตาแหนง่ การติดตง้ั อปุ กรณใ์ นตแู้ รค็ [เลขที่สญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] 39 แบบ กทปส. ME-003
โครงการจัดตั้งและบริหารงานศูนย์ทดสอบ 5G รูปท่ี 4-4 การเชือ่ มต่อระหว่างอุปกรณท์ ง้ั หมด รูปที่ 4-5 ภาพอปุ กรณ์ท่ีติดต้งั 40 [เลขทีส่ ญั ญารบั ทุน E.๖๒-๐-(๒)-๐๐๑] แบบ กทปส. ME-003
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177