การบัญชีต้นทุนเบื้องต้น 2201 - 2004

ลาดับ รายการ แสดงใน ลกั ษณะรายการ 1 สินคา้ สาเร็จรูป งบกาไรขาดทุน เป็ นรายการหกั แสดงฐานะการเงิน เป็นสินทรัพยห์ มุนเวยี น 2 งานระหวา่ งทา งบตน้ ทุนการผลิต เป็ นรายการหกั 3 วตั ถุดิบคงเหลือ แสดงฐานะการเงิน เป็นสินทรัพยห์ มุนเวยี น 4 วสั ดุโรงงานคงเหลือ งบตน้ ทุนการผลิต เป็ นรายการหกั แสดงฐานะการเงิน เป็นสินทรัพยห์ มุนเวยี น แสดงฐานะการเงิน เป็นสินทรัพยห์ มุนเวยี น

หน่วยท่ี 7 ช่ือหน่วย ต้นทุนการผลติ และงบต้นทุนผลติ

สาระการเรียนรู้

1.การคานวณตน้ ทุนการผลติ ของกจิ การอุตสาหกรรม 2.ตน้ ทนุ สนิ คา้ สาเรจ็ รปู 3.งบตน้ ทุนผลติ

การคานวณต้นทุนการผลติ ของกจิ การอุตสาหกรรม โยต้นทุนการผลติ (Cost of Manufactured or Manufacturing Costs) หมายถงึ ค่าใช้จ่ายท้ังสิ้นท่ี เกดิ ขนึ้ ในกระบวนการผลติ สินค้าในแต่ละงวดบญั ชี ประกอบด้วยวตั ถุดบิ ทางตรงใช้ ไป ค่าแรงทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลติ

การคานวณตน้ ทุนการผลิตของงวดบญั ชี เป็ นดงั น้ี ซ้ือสุทธิ=ซ้ือ+คา่ ขนส่งเขา้ -ส่งคืนและส่วนลด-ส่วนรับ วตั ถุดิบทางตรงซ้ือไป=วตั ถุดิบทางตรงตน้ งวด+ซ้ือสุทธิ-วตั ถุดิบทางตรง ปลายงวด ตน้ ทุนการผลิต=วตั ถุดิบทางตรงใชไ้ ป+ค่าแรงทางตรง+คา่ ใชจ้ ่ายผลิต

การคานวณตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป โดยการคานวณตน้ ทุนสินคา้ ที่ผลิต สาเร็จของงวดบญั ชี จะตอ้ งพิจารณาตามขอ้ เทจ็ จริงท่ีตรวจพบใน 4 กรณี ดงั น้ี

กรณีที่  ไม่มีสินคา้ ระหว่างผลิตคงเหลือท้งั ตน้ งวด และปลายงวด ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป = ตน้ ทุนการผลิต กรณีที่  มีสินคา้ ระหว่างผลิตคงเหลือตน้ งวดเท่าน้นั ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป = ตน้ ทุนการผลิต + สินคา้ ระหว่างผลิตตน้ งวด กรณีที่  มีสินคา้ ระหว่างผลิตคงเหลือปลายงวดเท่าน้นั ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป = ตน้ ทุนการผลิต – สินคา้ ระหว่างผลิตปลายงวด กรณีที่  มีสินคา้ ระหวา่ งผลิตคงเหลือตน้ งวดและมีสินคา้ ระหวา่ งผลิตคงเหลือปลายงวด ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป = ตน้ ทุนการผลิต + สินคา้ ระหว่างผลิตตน้ งวด– สินคา้ ระหว่างผลิต ปลายงวด

การคานวณตน้ ทุนขายหรือตน้ ทุนสินคา้ ท่ีขาย (Cost of Sales or Cost of Goods Sold) หมายถึง ตน้ ทุนของสินคา้ สาเร็จรูปส่วนที่ขายออกไปในระหวา่ งงวดบญั ชี ซ่ึงสามารถคานวณตน้ ทุนขาย ไดด้ งั น้ี ตน้ ทุนขาย = สินคา้ สาเร็จรูปตน้ งวด + ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป – สินคา้ สาเร็จรูปปลายงวด

ในการคานวณตน้ ทุนในการผลิตสินคา้ ของกิจการอุตสาหกรรม เป็นสิ่งท่ีผผู้ ลิตตอ้ งการทราบเน่ืองจากจะตอ้ ง เปรียบเทียบระหวา่ งการผลิตเองกบั การซ้ือสินคา้ สาเร็จรูปมาจาหน่ายและเพอื่ ต้งั ราคาขาย ส่วนการคานวณ ตน้ ทุนของสินคา้ สาหรับกิจการท่ีซ้ือสินคา้ สาเร็จรูปมาจาหน่ายน้นั กไ็ ม่ยงุ่ ยาก เพราะการคานวณหาตน้ ทุนสินคา้ น้นั ไดม้ าจาก สินคา้ คงเหลือตน้ ปี +ซ้ือสุทธิ (ตน้ ทุนสินคา้ ท่ีซ้ือมาระหวา่ งปี ) แต่การคานวณตน้ ทุนการผลิต สาหรับกิจการอุตสาหกรรมน้นั จะยงุ่ ยากมาก เนื่องจากกิจการท่ีผลิตสินคา้ น้นั ตอ้ งเสียค่าใชจ้ ่ายต่างๆ เช่น ค่าน้า ค่าไฟฟ้า ค่าเช้ือเพลิง เป็นตน้

แผนภมู กิ ระบวนการผลติ

การคานวณตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป (Cost of finished goods) หรือแสดงเป็นแผนภูมิดงั น้ี

การจดั ทางบต้นทุนผลติ น้ันมี 3 ข้นั ตอน ดงั น้ี ข้นั ท่ี  คานวณหาวตั ถุดิบท่ีใชใ้ นการผลิต ดงั น้ี วตั ถุดิบท่ีใชไ้ ปในการผลิต =วตั ถุดิบตน้ ปี + ซ้ือวตั ถุดิบระหวา่ งงวด +ค่าขนส่งเขา้ – ส่งคืนวตั ถุดิบ – ส่วนลดรับ – วตั ถุดิบปลายปี

ข้นั ท่ี  คานวณหาตน้ ทุนผลิตท้งั สิ้น ตน้ ทุนการผลิตสินคา้ ท้งั สิ้น =วตั ถุดิบท่ีใชใ้ นการผลิตสินคา้ + คา่ แรงงานทางตรง+คา่ ใชจ้ ่ายการผลิต

ข้นั ที่  คานวณหาตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป ตน้ ทุนสินคา้ สาเร็จรูป =ตน้ ทุนการผลิตท้งั สิ้น + สินคา้ ระหวา่ งผลิตตน้ งวด – สินคา้ ระหวา่ งผลิตปลายงวด

หน่วยที่ 8 การปรับปรุงบญั ชี

สาระการเรยี นรู ้

01 ความหมายของรายการปรบั ปรุงบญั ชี 02 ประเภทของรายการปรบั ปรุงบญั ชี 03 การบนั ทกึ รายการปรบั ปรุง

รายการปรับปรุงบัญชี DESIGNED หมายถึง การปรับปรุงเพื่อเปลี่ยนแปลงจานวนเงินท่ีบนั ทึกไวใ้ นบญั ชีให้ ถูกตอ้ งก่อนการจดั ทางบการเงิน รายการปรับปรุงบญั ชีส่วนมากมกั จะ ปรับปรุง ณ วนั สิ้นงวดบญั ชี โดยจะตอ้ งบนั ทึกในสมุดรายวนั ทว่ั ไปและผา่ น ไปยงั บญั ชีแยกประเภทที่เกี่ยวขอ้ ง การปรับปรุงรายการบญั ชี เป็นข้นั ตอนท่ี สาคญั อยา่ งหน่ึงของวงจรการบญั ชีของธุรกิจประเภทกิจการอุตสาหกรรม เพอ่ื ใหไ้ ดง้ บการเงินที่ถูกตอ้ งตามหลกั การบญั ชีท่ีรับรองทว่ั ไป ดงั น้นั รายการ ปรับปรุงของกิจการอุตสาหกรรมท่ีตอ้ งจดั ทาในวนั สิ้นงวดบญั ชี มีดงั น้ี

1.รายการคงคา้ ง (Accrued) แบ่งออกเป็น 1.1 รายไดค้ า้ งรับ (Accrued Revenues) 1.2 ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย (Accrued Expenses)

2. รายการล่วงหนา้ (Deferred) แบ่งออกเป็น 2.1 รายไดร้ ับล่วงหนา้ (Deferred Income or Unearned Revenue) 2.2 ค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ (Prepaid Expenses)

3.วสั ดุโรงงานใชไ้ ป (Factory Supplies Used) 4.หน้ีสงสยั จะสูญ (Doubtful Account) 5.ค่าเสื่อมราคา (Depreciation)

นอกจากรายการปรับปรุงดงั กล่าวข้างต้นแล้ว ยงั มกี ารปรับปรุงบัญชีอ่ืนๆ อกี ซ่ึงเป็ นไปตามมาตรฐานการบัญชีแต่ละเร่ืองน้ันๆ รายการคงคา้ ง (Accrued) หมายถึง รายการทางบญั ชีท่ีเกิดข้ึนแลว้ ในงวด บญั ชีน้ี แต่กิจการยงั ไม่ไดบ้ นั ทึกบญั ชี แบ่งออกเป็น 1.รายไดค้ า้ งรับ (Accrued Revenues) หมายถึง รายไดซ้ ่ึงเกิดข้ึนแลว้ ในงวดบญั ชี น้ีแต่กิจการยงั ไม่ไดร้ ับเงินสด เพราะไม่ถึงวนั ครบกาหนดรับเงินจนกวา่ จะถึง งวดบญั ชีหนา้ เช่น รายไดค้ ่าเช่าโรงงานคา้ งรับ ดอกเบ้ียเงินฝากคา้ งรับ เป็นตน้ บญั ชีรายไดค้ า้ งรับเป็นบญั ชีสินทรัพยห์ มุนเวียน ที่ตอ้ งแสดงยอดไวใ้ นงบแสดง ฐานะการเงิน ณ วนั สิ้นงวดบญั ชี บนั ทึกการปรับปรุงดงั น้ี เดบิตรายไดค้ า้ งรับ (ระบุสินทรัพยห์ มุนเวยี น) XX เครดิต รายได้ (ระบุ) XX

2.ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย (Accrued Expenses) หมายถึง ค่าใชจ้ ่ายที่เกิดข้ึนแลว้ ใน ระหวา่ งงวดบญั ชี ซ่ึงกิจการไดร้ ับและไดใ้ ชป้ ระโยชน์แลว้ แต่ยงั มิไดท้ าการจ่ายเงิน และยงั มิไดบ้ นั ทึกรายการ ลงสมุดบญั ชีจึงทาใหก้ ิจการมีหน้ีสินเกิดข้ึน เช่น ดอกเบ้ียคา้ งจ่าย ค่าแรงงานคา้ งจ่าย ค่าเช่าคา้ งจ่าย เป็นตน้ ถือเป็นหน้ีสินหมุนเวยี นท่ีตอ้ งแสดงไวใ้ นงบแสดงฐานะการเงิน บนั ทึกการ ปรับปรุงดงั น้ี เดบิตค่าใชจ้ ่าย (ระบุ) XX เครดิต ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย (ระบุหน้ีสินหมุนเวยี น) XX

รายการล่วงหนา้ (Deferred) หมายถึง รายการที่เกิดข้ึนในงวด บญั ชีน้ีแลว้ และครอบคลุมถึงงวดบญั ชีหนา้ ดว้ ยซ่ึงไดม้ ีการบนั ทึก บญั ชีแลว้ แต่ในวนั สิ้นงวดบญั ชีน้นั ยงั ไม่ถูกตอ้ งตามหลกั คงคา้ ง จึงตอ้ งมีการปรับปรุงบญั ชี แบ่งออกเป็น

1.รายได้รับล่วงหน้า (Deferred Income or Unearned Revenue) มีวธิ ีบนั ทึก 2 วธิ ี คือ วิธีที่ 1 บันทึกไว้เป็ นรายได้ ณ วันที่กิจการได้รับเงินสด เม่ือกิจการบันทึกบัญชีเป็ น รายได้ท้ังจานวน ณ วันที่ได้รับเงิน ต้องปรับปรุงบัญชีเม่ือวันสิ้นงวดเฉพาะส่วนท่ียัง ไม่ได้ให้สินค้าตอบแทนเป็ นรายได้รับล่วงหน้า โดยปรับปรุงบญั ชีดงั นี้ เดบิต เงินสด XX เครดติ รายได้.(ระบุ) XX XX รับเงินสดจากรายได้…….. เดบติ รายได้.(ระบุ) XX เครดติ รายได้รับล่วงหน้า (ระบุหนสี้ ินหมุนเวยี น) ปรับปรุงรายได้รับล่วงหน้า วธิ ีท่ี 2 บนั ทึกไวเ้ ป็นหน้ีสิน ณ วนั ท่ีกิจการไดร้ ับเงินสด โดยปรับปรุงบญั ชี ดงั น้ี เดบติ เงินสด XX เครดติ รายไดร้ บั ลว่ งหน้า (ระบุหนีส้ ินหมนุ เวยี น) XX รับเงนิ สดจากรายได้... XX เดบติ รายไดร้ บั ลว่ งหน้า (ระบุหนีส้ ินหมนุ เวยี น) XX เครดติ รายได้.(ระบุ) ปรับปรุงรายได้รับล่วงหน้า

2.ค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ (Prepaid Expenses) มีวิธีบนั ทึก 2 วิธี ดงั น้ี วธิ ีที่ 1 บนั ทึกไวเ้ ป็นค่าใชจ้ ่าย ณ วนั ที่กิจการจ่ายเงิน โดยบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี เดบิตค่าใชจ้ ่าย (ระบุช่ือบญั ชี) XX เครดิต เงินสด XX กิจการจ่ายค่าใชจ้ ่ายเป็นเงินสด เดบิตค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ XX เครดิต ค่าใชจ้ ่าย (ระบุชื่อบญั ชี) XX ปรับปรุงค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้

วธิ ีท่ี 2 บนั ทึกไวเ้ ป็นสินทรัพย์ ณ วนั ท่ีกิจการจ่ายเงิน เมื่อจ่ายเงินสด กิจการจะบนั ทึกบญั ชีค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ ท้งั จานวน หรือ ณ วนั ท่ี กิจการจ่ายเงินจะบนั ทึกบญั ชีค่าใชจ้ ่ายไปเป็นสินทรัพยท์ ้งั จานวน จึงตอ้ งปรับปรุงบญั ชีเมื่อสิ้นงวด เฉพาะส่วนท่ีไดร้ ับผลประโยชน์ ตอบแทนไปแลว้ เป็นค่าใชจ้ ่าย โดยบนั ทึกบญั ชีดงั น้ี เดบิตค่าใชจ้ ่ายจ่ายล่วงหนา้ (ระบุชื่อสินทรัพย)์ XX XX เครดิต เงินสด กิจการจ่ายค่าใชจ้ ่ายเป็นเงินสด XX เดบิตค่าใชจ้ ่าย (ระบุช่ือบญั ชี) XX เครดิต ค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ (ระบุช่ือสินทรัพย)์ ปรับปรุงค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้

• 3.การบนั ทึกบญั ชีเกี่ยวกบั รายการปรับปรุงบญั ชีวสั ดุโรงงานใชไ้ ป สมดุ รายวันท่วั ไป เลขที่ เดบิต หน้า 1 บญั ชี บาท พ.ศ.2557 เครดิต เดือน วนั ท่ี รายการ 4,200 สต บาท สต . . พ.ย. 1 วสั ดุโรงงาน - ธ.ค. 31 เงินสด 4,200 - ซ้ือวสั ดุโรงงานเป็นเงินสด วสั ดุโรงงานใชไ้ ป 1,700 - 1,700 - วสั ดุโรงงาน ปรับปรุงวสั ดุโรงงานใชไ้ ป

4.การปรับปรุงบัญชีหนีส้ งสัยจะสูญในสมุดรายวนั ทวั่ ไป ซ่ึงจาก คานิยามตามแถลงการณ์ของมาตรฐานการบญั ชี ฉบับท่ี 101 เรื่องหนีส้ งสัยจะสูญ และหนีส้ ูญ กล่าวไว้ดงั ต่อไปนี้ หนีส้ ูญ (Bad Debt) หมายถงึ ลูกหนีท้ ไี่ ด้ตดิ ตามทวงถามจนถึง ทสี่ ุดแล้ว แต่ไม่ได้รับชาระหนีแ้ ละได้ตดั จาหน่ายออกจากบัญชี หนีส้ งสัยจะสูญ (Doubtful Accounts) หมายถึง ลูกหนีท้ ่คี าดว่าจะเรียกเกบ็ ไม่ได้ และถือเป็ นค่าใช้จ่ายของรอบระยะเวลาบญั ชีน้ัน ค่าเผื่อหนี้สูญ หรือค่าเผ่ือหนี้สงสัยจะสูญ (Allowance for Doubtful Accounts) หมายถึง จานวนที่กนั ไว้สาหรับลูกหนี้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บไม่ได้ และถือเป็ นบัญชีปรับ มูลค่าทต่ี ้ังขนึ้ เพ่ือแสดงเป็ นรายการหักจากบัญชีลูกหนีใ้ นงบการเงิน เพ่ือให้คงเหลือเป็ น มูลค่าสุทธิของลูกหนีท้ คี่ าดหมายว่าจะเกบ็ ได้

• การบนั ทึกลูกหน้ีการคา้ ที่เกบ็ เงินไม่ได้ มีวธิ ีปฏิบตั ิ โดยทว่ั ไป 2 วธิ ี คือ 1.วธิ ีตดั จาหน่ายโดยตรง (Direct Write-Off Method) XX XX เดบิตหน้ีสูญ เครดิตลูกหน้ีการคา้ 2.วธิ ีต้งั ค่าเผอื่ (Allowance Method) XX เดบิตหน้ีสงสยั จะสูญ เครดิตค่าเผอ่ื หน้ีสงสยั จะสูญ XX

5.วธิ กี ารประมาณหนีส้ งสยั จะสญู ซงึ่ มวี ดิ งั นี้ 1.คานวณเป็นร้อยละของยอดขาย วธิ ีน้ีกิจการตอ้ งวเิ คราะห์จากประสบการณ์ที่ผา่ น มาเก่ียวกบั จานวนลูกหน้ีการคา้ ท่ีเก็บไม่ได้ เทียบเป็นอตั ราส่วนกบั ยอดขาย คือ 1.1คานวณเป็นร้อยละของยอดขายรวม โดยถือวา่ การขายเป็นรายการท่ีก่อใหเ้ กิด ลูกหน้ีการคา้ และอตั ราส่วนของการขายสมั พนั ธ์กบั จานวนหน้ีที่เกบ็ ไม่ได้ 1.2คานวณเป็ นร้อยละของยอดขายเช่ือ โดยถือว่าการขายเช่ือสัมพนั ธ์โดยตรง กบั ลูกหน้ีการคา้ ส่วนการขายเงินสดไม่ไดก้ ่อใหเ้ กิดลูกหน้ีแต่อยา่ งใด

สมดุ รายวนั ทั่วไป หน้า 1 พ.ศ.2556 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต เดือน วนั ที่ บัญชี บาท สตบ.าท สต. ธ.ค. 31 หนี้สงสยั จะสญู 1,000 - 1,000 - ค่าเผอื่ หนี้สงสยั จะสญู ต้ังค่าเผอื่ หน้ีสงสยั จะสญู จากยอดขาย 1% 255 การตัดจาหน่ายลูกหนี้เป็นหน้ีสูญ 7 ก.ค 1 (1) กรณีตัดจำหนำ่ ยได้ตำมกฎหมำยภำษี . อำกร หน้ีสญู 950 - 950 ลกู หนี้การค้า -

ตัดจาหนา่ ยเป็นหนีส้ ญู ค่าเผอื่ หนสี้ งสยั จะสญู 950 - หนส้ี งสยั จะสญู 950 - ลดยอดบัญชคี ่าเผอ่ื หน้ีสงสยั จะสญู (2) กรณีตัดจำหนำ่ ยท่ีไม่เขำ้ ขำ่ ยกำร ยอมรับ ตำมกฎหมำยภำษีอำกร ค่าเผอ่ื หน้สี งสยั จะสญู 950 - ลกู หนี้การค้า 950 - ตัดจาหนา่ ยเป็นหน้ีสญู ธ.ค. 31 หนี้สงสยั จะสญู 1,200 - ค่าเผอื่ หนี้สงสยั จะสญู 1,200 - ตั้งค่าเผอ่ื หนี้สงสยั จะสญู จากยอดขาย 1%

บริษทั สินทรัพย์การผลติ จากดั งบแสดงฐานะการเงนิ (บางส่วน) ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2557 สินทรัพย์ หน่วย: บาท หมายเหตุฯ สินทรัพย์หมุนเวยี น 398,750 ลูกหนกี้ ารค้าสุทธิ  บริษทั สินทรัพย์การผลิต จากดั งบกาไรขาดทนุ (บางส่วน) สาหรบั ปีส้นิ สุดวันที่ 31 ธนั วาคม 2557 กรณี (1) ค่าใช้จ่าย กรณี (2) ค่าใช้จ่าย หนีส้ ูญ หนสี้ งสัยจะสูญ หนีส้ งสัยจะสูญ 950 1,200 250 หมายเหตุประกอบงบการเงนิ  ลูกหน้ีการคา้ 400,000 บาท หัก คา่ เผอื่ หน้ีสงสยั จะสูญ 1,250 บาท ลูกหน้ีการคา้ สุทธิ 398,750 บาท

หนีส้ ญู ไดร้ บั คนื สมมตใิ นปี 2558 มลี กู หนีท้ ตี่ ดั เป็ นหนีส้ ญู 100 บาท นาเงนิ มาชาระหนี้ จะบนั ทกึ บญั ชี ดงั นี้ สมดุ รายวนั ท่ัวไป หน้า 1 เครดิต พ .ศ . เลขที่ เดบิต 2558 รายการ บัญชี เดือน วันท่ี บาท สตบ.าท สต. - กรณี  ลกู หนี้การค้า 100 - 100 หนี้สญู ได้รับคืน (เป็นบัญชรี ายได้ อน่ื ) ลกู หนี้ที่ตัดเป็นหนส้ี ญู จะนาเงินมาชาระ เงินสด 100 - 100 ลกู หนี้การค้า - - - ลกู หนี้ท่ีตัดเป็นหนสี้ ญู นาเงินมาชาระ 100 - กรณี  ลกู หนก้ี ารค้า 100 - 100 ค่าเผอ่ื หนสี้ งสยั จะสญู ลกู หนี้ที่ตัดเป็นหน้ีสญู จะนาเงินมาชาระ เงินสด 100 ลกู หน้กี ารค้า ลกู หนี้ที่ตัดเป็นหนี้สญู นาเงินมาชาระ

2. คานวณเป็ นร้อยละของยอดลูกหนีโ้ ดยการวเิ คราะห์จากประสบการณ์ทผ่ี ่านมา กจิ การจะสามารถประมาณอตั ราร้อยละของลูกหนีท้ ค่ี าดว่าจะเกบ็ ไม่ได้ต่อยอดลูกหนีท้ ค่ี งค้างอยู่ได้ดงั นี้ 2.1 คานวณเป็นร้อยละของยอดลูกหน้ี โดยถือวา่ อตั ราส่วนของจานวนหน้ีสงสยั จะสูญสาหรับลูกหน้ีท้งั หมดจะคงที่ 2.2 คานวณโดยการจดั กลุ่มลูกหน้ีจาแนกตามอายขุ องหน้ีท่ีคา้ งชาระ ลูกหน้ีกลุ่มที่คา้ งชาระนานจะนามา คานวณหาจานวนหน้ีสงสยั จะสูญดว้ ยอตั ราร้อยละที่สูงกวา่ ลูกหน้ีท่ีเร่ิมคา้ งชาระเกินกาหนด โดยถือวา่ ลูกหน้ีที่คา้ งชาระนานจะมีโอกาสไม่ชาระหน้ีมากกวา่ ลูกหน้ีท่ีเริ่มเกิดข้ึน 2.3คานวณโดยพจิ ารณาลูกหน้ีแตล่ ะราย และจะรวมเฉพาะรายท่ีคาดวา่ จะเรียกเกบ็ ไม่ไดเ้ ท่าน้นั เป็นหน้ีสงสยั จะสูญ วธิ ีน้ีอาจจะกระทาไดย้ ากในทางธุรกิจท่ีมีลูกหน้ีจานวนมากราย

สมดุ รายวนั ท่ัวไป หน้า 1 เครดิต พ .ศ . เลขที่ เดบิต 2557 รายการ 2019 บัญชี สตบ.าท สต. เดือน วันที่ 20บ2าท0 - - ธ.ค. 31 หน้สี งสยั จะสญู 5,000 5,000 ค่าเผอ่ื หน้ีสงสยั จะสญู ( 6,000- 1,000) ตั้งค่าเผอ่ื หนส้ี งสยั จะสญู จากยอดลกู หนีส้ น้ิ งวด 2%

บริษทั สินทรัพยก์ ารผลิต จากดั สินทรัพย์ หน่วย: บาท งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) หมายเหตุ ฯ 294,000 ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2557  สินทรัพย์หมุนเวยี น ลูกหน้ีการคา้ สุทธิ หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน 300,000 บาท  ลกู หนกี้ ารค้า 6,000 บาท หัก ค่าเผอ่ื หน้สี งสยั จะสญู 294,000 บาท ลกู หน้ีการค้าสทุ ธิ

การตดั จาหน่ายหน้ีสูญ สมมติกิจการตดั จาหน่ายลูกหน้ีเป็นหน้ีสูญ การบนั ทึกบญั ชีจะเป็นดงั น้ี สมุดรายวันท่ัวไป หน้า 1 เครดิต พ .ศ . เลขท่ี เดบิต 2557 รายการ บัญชี เดือน วันที่ บาท สตบ.าท สต. กิจการตัดจาหน่ายลูกหน้ีเป็นหน้ีสูญ กรณี  กรณีตัดจาหน่ายได้ตามกฎหมายภาษี อากร หนส้ี ูญ 200 - 200 ลกู หน้กี ารค้า - - - ตัดจาหน่ายลกู หนี้เป็นหนี้สญู 200 ค่าเผอื่ หนสี้ งสยั จะสญู 200 หนส้ี งสยั จะสญู บันทึกค่าเผอ่ื หน้ีสงสัยจะสูญ กรณี  กรณีการตัดจาหน่ายหน้ีสูญไมเ่ ขา้ ข่าย ที่ยอมรับตามกฎหมายภาษอี ากร ค่าเผอื่ หน้สี งสัยจะสญู 200 - 200 ลกู หนี้การค้า - - - ตัดจาหน่ายหน้สี ูญ 2,200 2558 ธ.ค. หนสี้ งสยั จะสูญ (8,000-6,000)+200 2,200 31 ค่าเผอ่ื หน้ีสงสยั จะสูญ ต้ังค่าเผอ่ื หนีส้ งสัยจะสูญจากยอดลกู หน้ี 2% ในปี 2558 จานวน 400,000 บาท

บริษทั สินทรัพยก์ ารผลิต จากดั สินทรัพย์ หน่วย: บาท งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) หมายเหตุฯ 392,000 ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2558  สินทรัพย์หมุนเวยี น ลูกหน้ีการคา้ สุทธิ บริษทั สินทรัพยก์ ารผลิต จากดั งบกาไรขาดทุน (บางส่วน)

สาหรับปีสนิ้ สดุ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2558 กรณี (1) ค่าใชจ้ ่าย กรณี (2) ค่าใชจ้ ่าย หน้สี ญู 200 หนี้สงสยั จะ 2,200 สญู หนส้ี งสยั จะสญู 2,000 หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน  ลกู หน้กี ารค้า 400,000 บาท หัก ค่าเผอ่ื หนสี้ งสยั จะสญู 8,000 บาท ลกู หน้ีการค้าสทุ ธิ 392,000 บาท หนี้สูญไดร้ ับคืน ต่อมาปี 2559 สมมติลกู หนีท้ ่ีตัดจาหนา่ ยเป็นหนีส้ ญู 200 บาท ปี2558 นั้นนาเงินมาชาระ กรณี (1) กรณี (2) เดบิต ลกู หนีก้ ารค้า 200 เดบิต ลกู หน้กี ารค้า 200 200 เครดิต หน้สี ญู ได้รับ 200 เครดิต ค่าเผอ่ื หนี้สงสยั จะ 200 คืน สญู 200 เดบิต เงินสด 200 เดบิต เงินสด เครดิต ลกู หนี้ 200 เครดิต ลกู หน้กี ารค้า การค้า ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2559 บัญชลี กู หนี้มีจานวน 500,000 บาท

สมดุ รายวนั ท่ัวไป หน้า 1 เครดิต พ .ศ . เลขท่ี เดบิต 2559 รายการ บัญชี เดือน วันที่ บาท สต. บาท สต. - กรณี  หน้ีสงสยั จะสญู (10,000-8,000) 2,000 - 2,000 ค่าเผอื่ หนีส้ งสยั จะสญู ต้ังค่าเผอ่ื หนส้ี งสยั จะสญู 2% จากยอด ลกู หนี้ กรณี  หนี้สงสยั จะสญู (10,000-8,000)-200 1,800 - 1,800 ค่าเผอ่ื หน้ีสงสยั จะสญู - ต้ังค่าเผอื่ หนสี้ งสยั จะสญู 2% จากยอด ลกู หน้ี

บริษทั สินทรัพยก์ ารผลิต จากดั สินทรัพย์ หน่วย: บาท งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) หมายเหตุ ฯ 490,000 ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2559  1,800 สินทรัพย์หมุนเวยี น ลูกหน้ีการคา้ สุทธิ บริษทั สินทรัพยก์ ารผลิต จากดั งบกาไรขาดทุน (บางส่วน) สาหรับปี สิ้นสุดวนั ที่ 31 ธนั วาคม 2559 กรณี (1) กรณี (2) รายไดอ้ ่ืน ค่าใชจ้ ่าย 200 หนส้ี งสยั จะสญู หนส้ี ญู ได้รับคืน 2,000 คา่ ใชจ้ ่าย หน้ีสงสยั จะสญู

• InfographicหมSายtเyหตleปุ ระกอบงบการเงิน 500,000 บาท  ลกู หนก้ี ารค้า 10,000 บาท หัก ค่าเผอ่ื หนสี้ งสยั จะสญู 490,000 บาท ลกู หน้กี ารค้าสทุ ธิ 6. การปรับปรุงบญั ชีค่าเสื่อมราคาจากคานิยามของมาตรฐานการ บญั ชี ฉบบั ที่ 16 เร่ือง ท่ีดิน อาคารและอุปกรณ์ กล่าวไวด้ งั ต่อไปน้ี  ค่าเสื่อมราคา (Depreciation) หมายถึง การปันส่วนจานวนที่ค่าเสื่อม ราคาของสินทรัพยอ์ ยา่ งมีระบบตลอดอายกุ ารใหป้ ระโยชน์ของสินทรัพยน์ ้นั  จานวนที่คิดค่าเส่ือมราคา หมายถึง ราคาทุนของสินทรัพยห์ รือ มูลคา่ อ่ืนท่ีใชแ้ ทนราคาทุนหกั ดว้ ยมูลคา่ คงเหลือของสินทรัพย์

 ราคาทุน หมายถึง จานวนเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงินสดท่ีกิจการจ่ายไป หรือ มูลค่ายตุ ิธรรมของสิ่งตอบแทนอ่ืนท่ีกิจการมอบใหเ้ พือ่ ใหไ้ ดม้ าซ่ึงสินทรัพย์ ณ เวลาที่ได้ สินทรัพยน์ ้นั มา หรือ ณ เวลาที่ก่อสร้างสินทรัพยน์ ้นั หรือในกรณีที่เก่ียวขอ้ ง  มูลค่าตามบญั ชี หมายถึง มูลคา่ ของสินทรัพยท์ ่ีรับรู้หลงั จากหกั ค่าเสื่อมราคาสะสม และ ผลขาดทุนจากการดอ้ ยค่าสะสมของสินทรัพย์  มูลค่าคงเหลือ หมายถึง จานวนเงินที่กิจการคาดวา่ จะไดร้ ับในปัจจุบนั จากการ จาหน่ายสินทรัพยห์ ลงั จากหกั ตน้ ทุนที่คาดวา่ จะเกิดข้ึนจากการจาหน่ายสินทรัพยน์ ้นั หาก สินทรัพยน์ ้นั มีอายแุ ละสภาพที่คาดวา่ จะเป็น ณ วนั สิ้นสุดอายกุ ารใหป้ ระโยชน์  อายกุ ารใหป้ ระโยชน์ หมายถึง กรณีใดกรณีหน่ึงตอ่ ไปน้ี 1) ระยะเวลาที่กิจการคาดวา่ จะมีสินทรัพยไ์ วใ้ ช้ 2) จานวนผลผลิตหรือจานวนหน่วยในลกั ษณะอ่ืนท่ีคลา้ ยคลึงกนั ซ่ึงกิจการคาดวา่ จะไดร้ ับจากสินทรัพย์ สรุปได้ว่า ค่าเสื่อมราคา หมายถึง มูลคา่ ของสินทรัพยถ์ าวรที่มีการเส่ือมสภาพและตดั แบ่งสรรเป็นคา่ ใชจ้ ่ายแตล่ ะงวด บญั ชีอยา่ งมีหลกั เกณฑต์ ามท่ีสินทรัพยถ์ าวรน้นั ไดใ้ หป้ ระโยชนเ์ ชิงเศรษฐกิจตอ่ กิจการในการก่อใหเ้ กิดรายไดใ้ นงวดน้ี เช่น อาคาร เครื่องมือ เครื่องใช้ เคร่ืองจกั ร เครื่องยนต์ ดงั น้นั ในการคานวณคา่ เสื่อมราคาของสินทรัพยแ์ ตล่ ะชนิดจะตอ้ ง ทราบขอ้ มูลเกี่ยวกบั

1.ราคาตน้ ทุนของสินทรัพย์ คือ ราคาที่บนั ทึกไวใ้ นบญั ชีสินทรัพยถ์ าวรซ่ึงหมายถึงราคาตน้ ทุน รวมถึงค่าใชจ้ ่ายตา่ งๆ ท่ีจาเป็นในการท่ีจะทาใหส้ ินทรัพยถ์ าวรน้นั อยใู่ นสภาพท่ีจะใชง้ านได้ เช่นค่าขนส่ง ค่าภาษีอากร คา่ ติดต้งั คา่ ใชจ้ ่ายในการทดลองใช้ 2.อายกุ ารใชง้ านโดยประมาณของสินทรัพย์ คือระยะเวลาท่ีกิจการคาดวา่ สินทรัพย์ น้นั จะก่อใหเ้ กิดประโยชนแ์ ก่กิจการ เช่น จานวนชว่ั โมงการทางานของสินทรัพยน์ ้นั 3.มูลคา่ ซาก (Salvage Value) คือ ราคาท่ีคาดวา่ จะขายไดเ้ ม่ือหมดอายกุ ารใหป้ ระโยชน์ หรือหมายถึง จานวนเงินท่ีจะไดร้ ับจากการขายสินทรัพยน์ ้นั หลงั จากท่ีไดใ้ ชส้ ินทรัพยน์ ้นั จนครบอายุ การใชง้ านหลงั จากท่ีไดใ้ ชส้ ินทรัพยน์ ้นั จนครบอายกุ ารใชง้ านตามท่ีประมาณไว้

7. บนั ทึกบญั ชีค่าเสื่อมราคาในสมุดรายวนั ทวั่ ไป โดยทวั่ ไปวธิ ีท่ีนิยมใชก้ นั มากท่ีสุดในกิจการอุตสาหกรรม ไดแ้ ก่ 1 วธิ ีเส้นตรง (Straight-line Method) คือการคิดค่าเส่ือมราคาของสินทรัพยท์ ี่จะมีจานวนเท่ากนั ทุกๆ ปี วธิ ีน้ีจะมีผลทา ใหค้ ่าเส่ือมราคามีจานวนคงที่ตลอดอายกุ ารใหป้ ระโยชน์ของสินทรัพยห์ ากมูลค่าคงเหลือของสินทรัพยน์ ้นั ไม่ เปล่ียนแปลง เป็นวธิ ีท่ีง่ายท่ีสุดจึงไดร้ ับความนิยมมากท่ีสุด ใชก้ บั สินทรัพยร์ าคาสูงและอายกุ ารใหป้ ระโยชนน์ าน วธิ ี คานวณไม่ซบั ซอ้ น โดยอาคารใหค้ านวณไดไ้ ม่เกิน ร้อยละ 5 ต่อปี ตน้ ทุนการไดม้ าซ่ึงสิทธิการเช่าไม่เกินร้อยละ 10 ต่อปี และสินทรัพยไ์ ม่หมุนเวยี นประเภทอุปกรณ์ เคร่ืองตกแต่ง เครื่องจกั รและติดต้งั ไม่เกินร้อยละ 20 ต่อปี เป็นตน้ โดยคานวณดงั น้ี ค่าเสอ่ื มราคา = ราคาทนุ ขอสงินทรัพย-์ มลู คา่ ซาก อายุการใหป้ระโยชน์ หรือค่าเสอ่ื มราคา = (ราคาทุนของสนิ ทรัพย์ –มูลค่าซาก)X อตั ราค่าเสอื่ มราคา การบันทึกบัญชี เป็นดังน้ี เดบิต ค่าเสอ่ื มราคา-(ระบุชอ่ื ) XX เครดิต ค่าเสอื่ มราคาสะสม-(ระบุ) XX

ซ่ึงบญั ชีคา่ เสื่อมราคาถือเป็นคา่ ใชจ้ ่ายจะแสดงในงบกาไรขาดทุน ส่วนค่าเสื่อมราคาสะสม ถือเป็นรายการปรับมูลคา่ ของสินทรัพยแ์ ละเป็นสินทรัพยไ์ ม่หมุนเวยี นจะแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน 2 วธิ ียอดคงเหลือลดลง (Declining Balance Method) จะมีผลทาใหค้ ่าเส่ือมราคาลดลงตลอดอายกุ าร ใหป้ ระโยชนข์ องสินทรัพย์ โดยการคานวณคา่ เสื่อมราคาจะลดลงทุกปี ซ่ึงจะใชอ้ ตั รา ร้อยละท่ีคงท่ี คูณดว้ ยราคาตามบญั ชีหรือราคาทุนหกั ค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ มีวธิ ีคิดดงั น้ี ค่าเสอ่ื มราคาปีท่ี 1 = (ราคาทุนของสนิ ทรัพย์-มูลค่าซาก)X อตั ราค่าเสอ่ื มราคา ค่าเสอื่ มราคาปีที่ 2 = (ราคาทุนสทุ ธิ–ค่าเสอื่ มราคาปีที่1) X อตั ราค่าเสอ่ื มราคา ค่าเสอ่ื มราคาปีสดุ ท้าย = ราคาทุนสทุ ธิ –(ค่าเสอ่ื มราคาสะสมปีที่ 1 ถงึ กอ่ นปีสดุ ท้าย) X อตั ราค่าเสอื่ มราคา การบันทึกบัญชี เป็นดังน้ี เดบิต ค่าเสอื่ มราคา-(ระบุ) XX เครดิต ค่าเสอื่ มราคาสะสม-(ระบุ) XX

3 วธิ ีจานวนผลผลิต (Units of Output Method) มีผลทาใหค้ ่าเส่ือมราคาข้ึนอยกู่ บั ประโยชนห์ รือผลผลิตที่คาดวา่ จะไดร้ ับ จากสินทรัพย์ สาหรับวธิ ีการคานวณค่าเส่ือมราคาจานวนผลผลิต จะแบ่งเป็นการคานวณตามเวลาใชง้ าน และการคานวณ ตามจานวนผลผลิต ซ่ึงการคานวณตามเวลาการใชง้ านมกั จะคานวณตามชวั่ โมง ส่วนการคานวณตามจานวนผลผลิตกจ็ ะ คานวณจากจานวนผลผลิตที่ไดด้ งั น้นั คา่ เส่ือมราคาวธิ ีจานวนผลผลิตจึงคานวณไดจ้ าก การคานวณค่าเสื่อมราคาต่อหน่วย คูณดว้ ยปริมาณผลผลิตในแต่ละงวดบญั ชี ดงั น้ี ค่าเสอื่ มราคาต่อหนว่ ย = ราคาทุนของสนิ ทรพั ย−์ มลู คา่ ซาก ค่าเสอื่ มราคาต่อปี ปรมิ าณผลผิตลที่คาดวา่จะผลิตไดท้ ั้งหมด = ค่าเสอื่ มราคาต่อหนว่ ยXปริมาณผลผลติ ในแต่ละงวดบัญชี การบันทึกบัญชี เป็นดังน้ี เดบิต ค่าเสอ่ื มราคา-(ระบุชื่อ) XX เครดิต ค่าเสอื่ มราคาสะสม-(ระบุ) XX