Important Announcement
PubHTML5 Scheduled Server Maintenance on (GMT) Sunday, June 26th, 2:00 am - 8:00 am.
PubHTML5 site will be inoperative during the times indicated!

Home Explore NHỮNG BÍ MẬT VỀ CHIẾN TRANH VIỆT NAM

NHỮNG BÍ MẬT VỀ CHIẾN TRANH VIỆT NAM

Published by SÁCH HAY - SƯU TẦM, 2023-03-09 03:00:45

Description: Truyện lịch sử

Search

Read the Text Version

["l\u1eafng v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ec7nh c\u1ea5m t\u1eeb ch\u00ednh quy\u1ec1n. T\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ee3i FBI \u0111\u1ebfn b\u1ea5t k\u1ef3 l\u00fac n\u00e0o. Neil kh\u00f4ng cho t\u00f4i bi\u1ebft chuy\u1ec7n n\u00e0y v\u00e0 \u00f4ng ta c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u1ea3nh b\u00e1o t\u00f4i trong su\u1ed1t c\u1ea3 tu\u1ea7n ho\u1eb7c c\u1ea3 th\u00e1ng v\u1eeba qua, th\u1eadm ch\u00ed ngay c\u1ea3 s\u00e1ng nay, v\u00ec Ch\u00faa. Khi n\u00e0o \u00f4ng ta d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh b\u00e1o cho t\u00f4i bi\u1ebft v\u1eady? V\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong nhi\u1ec1u th\u00e1ng qua, t\u00f4i \u0111ang c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea3n sao \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch nh\u00e0 m\u00ecnh. Neil kh\u00f4ng nh\u1ea5c m\u00e1y \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i. N\u1eeda gi\u1edd sau, sau khi b\u00e1o tin cho Patricia, t\u00f4i g\u1ecdi l\u1ea1i cho \u00f4ng ta. Kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00edn hi\u1ec7u tr\u1ea3 l\u1eddi. T\u00f4i g\u1ecdi v\u00e0o \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i b\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng ta t\u1ea1i To\u00e0 so\u1ea1n v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi nh\u1eafn \u0111\u1ec3 \u00f4ng ta g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho t\u00f4i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u1ee9c g\u00ec c\u1ee7a \u00f4ng ta k\u1ec3 t\u1eeb h\u00f4m \u0111\u00f3. T\u00f4i bu\u1ed9c ph\u1ea3i di chuy\u1ec3n t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 ra kh\u1ecfi nh\u00e0. T\u00f4i g\u1ecdi cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng Zinns. H\u1ecd d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh gh\u00e9 qua nh\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0111\u1ebfn r\u1ea1p chi\u1ebfu b\u00f3ng. T\u00f4i h\u1ecfi Zinns li\u1ec7u ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1t qua ch\u1ed7 c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Newton thay v\u00ec d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u0169. T\u00f4i \u0111\u1ec3 t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u trong m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed9p v\u00e0 c\u1ea5t \u1edf th\u00f9ng xe ph\u00eda sau. H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho vi\u1ec7c tr\u00e1nh s\u1ef1 \u0111\u1ec3 m\u1eaft c\u1ee7a FBI. Howard ng\u1ea7m ph\u1ee5 tr\u00e1ch qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1c phong tr\u00e0o c\u1ee7a nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u1ea3n chi\u1ebfn Daniel Bengan trong v\u00f2ng nhi\u1ec1u th\u00e1ng khi \u00f4ng ta l\u1ea9n tr\u00e1nh FBI (th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y, Howard l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ec3 che gi\u1ea5u b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec kh\u1ecfi s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a FBI). C\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee7a \u00f4ng ta \u0111\u00e3 b\u1ecb nghe tr\u1ed9m, ngay c\u1ea3 khi \u00f4ng ta kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u00e1m s\u00e1t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft ai t\u1ed1t h\u01a1n l\u00fac n\u00e0y \u0111\u1ec3 nh\u1edd v\u1ea3 trong bu\u1ed5i chi\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ea3y \u0111\u00f3. D\u00f9 th\u1ebf n\u00e0o, t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a cho Howard m\u1ed9t ti\u1ebft \u0111o\u1ea1n l\u1edbn c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc. \u00d4ng ta \u0111ang gi\u1eef t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y \u1edf v\u0103n ph\u00f2ng c\u1ee7a \u00f4ng trong \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Boston. \u0110\u00fang nh\u01b0 t\u00f4i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, h\u1ecd l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ed3ng \u00fd. Howard gi\u00fap t\u00f4i b\u00ea chi\u1ebfc h\u1ed9p ra kh\u1ecfi th\u00f9ng xe. Ch\u00fang t\u00f4i l\u00e1i xe tr\u1edf v\u1ec1 Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng Harvard xem chi\u1ebfu b\u00f3ng. Hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng Zinns tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u01b0a xem b\u1ed9 phim Butch Cassidy. B\u1ed9 phim \u0111\u1ed9ng vi\u00ean l\u00e0m ch\u00fang t\u00f4i v\u1eefng tin nhi\u1ec1u. Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i mua kem \u1ed1c qu\u1ebf t\u1ea1i c\u1eeda h\u00e0ng Brigham v\u00e0 quay l\u1ea1i c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a t\u00f4i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, Howard v\u00e0 Roz tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi nh\u1eefng lo\u1ea1t b\u00e1o s\u1edbm c\u1ee7a Th\u1eddi b\u00e1o New York s\u1ed1 ch\u1ee7 nh\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1edbi qu\u1ea7y b\u00e1o \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng xe \u0111i\u1ec7n ng\u1ea7m ph\u00eda d\u01b0\u1edbi qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng. Gi\u1eefa \u0111\u00eam, Patricia v\u00e0 t\u00f4i ra qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 mua m\u1ed9t v\u00e0i t\u1edd b\u00e1o. Ch\u00fang t\u00f4i v\u1eeba \u0111i \u0111\u1ebfn c\u1ea7u thang d\u1eabn t\u1edbi Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng Harvard v\u1eeba \u0111\u1ecdc trang nh\u1ea5t, v\u1edbi m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o d\u00e0i ba c\u1ed9t n\u00f3i v\u1ec1 t\u01b0 li\u1ec7u l\u01b0u tr\u1eef b\u00ed m\u1eadt. C\u1ea3m gi\u00e1c th\u1eadt tuy\u1ec7t.","Ch\u00fa th\u00edch: [I] Phim \\\"Butch Cassidy v\u00e0 Sundane Kid\\\" s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u0103m 1969 v\u1edbi Paul Newman v\u00e0 Rober Redford, k\u1ec3 v\u1ec1 hai nh\u00e2n v\u1eadt Butch Cassidy v\u00e0 Sundane Kid. Butch Cassidy (1869-1908) l\u00e0 t\u00ean c\u1ea7m \u0111\u1ea7u m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1ed9i ph\u1ea1m \u1edf v\u00f9ng mi\u1ec1n T\u00e2y hoang d\u00e3 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 g\u1ecdi l\u00e0 Wild Bunch hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \\\"Hole-in-the-Wall Gang\\\". M\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00e1c l\u00e0 Harry Longbaugh, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \\\"Sundance Kid\\\". H\u1ecd t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u1eefng \u0111o\u00e0n t\u00e0u ho\u1ea3 \u1edf Wyoming. C\u1ea3 Cassidy v\u00e0 Longbaugh ch\u1ea1y tr\u1ed1n \u0111\u1ebfn Bolivia v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y - ND. [II] Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng gi\u00e0nh cho c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n h\u1ecdc, \u00e2m nh\u1ea1c v\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed xu\u1ea5t s\u1eafc \u1edf M\u1ef9 - ND.","Ch\u01b0\u01a1ng\t29 Chuy\u1ec3n\tV\u00e0o\tHo\u1ea1t\t\u0110\u1ed9ng\tB\u00ed\tM\u1eadt T\u1ed1i th\u1ee9 hai, ng\u00e0y 14-6-1971, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn d\u1ef1 bu\u1ed5i chi\u00eau \u0111\u00e3i t\u1ea1i gia c\u1ee7a Peter Edelman v\u00e0 Marian Wright Edelman. Nh\u00e0 h\u1ecd ch\u1eadt c\u1ee9ng. Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i tr\u00ean s\u00e0n nh\u00e0, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i tr\u00ean sofa v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc \u0111\u0129a trong l\u00f2ng. Hai ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c h\u1ed9i tho\u1ea1i l\u00e0: H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c ti\u1ebft l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec v\u00e0 ai \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York. Patricia v\u00e0 t\u00f4i l\u1eafng nghe m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p g\u00ec nhi\u1ec1u. Jim Vorenberg m\u1ea3i \u0103n u\u1ed1ng, trong m\u1ed9t g\u00f3c ph\u00f2ng. Anh ta kh\u00f4ng nh\u00ecn ra ch\u00fang t\u00f4i. V\u00e0o s\u00e1ng th\u1ee9 ba, k\u1ef3 ba \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n. T\u1ed5ng Ch\u01b0\u1edfng l\u00fd John Mitchell g\u1eedi m\u1ed9t b\u1ee9c th\u01b0 cho To\u00e0 so\u1ea1n Th\u1eddi b\u00e1o New York y\u00eau c\u1ea7u ng\u1eebng vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0 trao tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ea3n sao c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00f3. To\u00e0 so\u1ea1n t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00e0 bu\u1ed5i chi\u1ec1u h\u00f4m \u0111\u00f3, B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, v\u1ec1 m\u1ed9t l\u1ec7nh c\u1ea5m ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i to\u00e0 \u00e1n qu\u1eadn c\u1ea5p li\u00ean bang \u1edf New York. V\u1ecb quan to\u00e0 ban h\u00e0nh l\u1ec7nh h\u1ea1n ch\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi trong khi \u00f4ng ta xem x\u00e9t l\u1ec7nh c\u1ea5m ch\u00ednh th\u1ee9c. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean k\u1ec3 t\u1eeb C\u00e1ch m\u1ea1ng, m\u1ed9t l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n li\u00ean bang ng\u0103n c\u1ea3n c\u00e1c nh\u00e0 m\u00e1y in c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o M\u1ef9 in m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n nhi\u1ec1u k\u1ef3. \u0110i\u1ec1u kho\u1ea3n b\u1ed5 sung l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t (First Amendment -Tuy\u00ean b\u1ed1 trong Hi\u1ebfn ph\u00e1p M\u1ef9 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn, t\u1ef1 do t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u1ef1 do h\u1ed9i h\u1ecdp), n\u00f3i r\u1eb1ng: \\\"Qu\u1ed1c h\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh lu\u1eadt\u2026 h\u1ea1n ch\u1ebf quy\u1ec1n t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn ho\u1eb7c t\u1ef1 do b\u00e1o ch\u00ed\\\", l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n cao nh\u1ea5t ng\u0103n c\u1ea5m h\u00e0nh vi ti\u00ean ch\u1ebf c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 li\u00ean bang v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n bang \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e1t h\u00e0nh b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 s\u00e1ch. B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Nixon \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t th\u1eed nghi\u1ec7m c\u00f3 t\u00ednh ti\u00ean phong, y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c to\u00e0 \u00e1n li\u00ean bang vi ph\u1ea1m ho\u1eb7c ph\u00f3t l\u1edd Hi\u1ebfn ph\u00e1p ho\u1eb7c tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf b\u00e1c b\u1ecf \u0110i\u1ec1u kho\u1ea3n B\u1ed5 sung l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u0110\u00f3 qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh d\u0169ng c\u1ea3m nh\u1ea5t trong Chi\u1ebfn tranh l\u1ea1nh r\u1eb1ng \\\"an ninh qu\u1ed1c gia\\\" v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u1ee7a hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u1ec1 Tuy\u00ean ng\u00f4n nh\u00e2n quy\u1ec1n. T\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00fa \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i t\u1eeb Dunn Gifford, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a Neil Sheehan m\u00e0 t\u00f4i g\u1eb7p th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc. Khi \u0111\u00f3 \u00f4ng ta n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng Neil \u0111\u00e3 h\u1ecfi \u00f4ng, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1ef1u s\u0129 quan t\u00ecnh b\u00e1o h\u1ea3i qu\u00e2n, li\u1ec7u c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n t\u00edn, d\u1ea1ng \u0111i\u1ec7n t\u00edn c\u00f3 trong t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1eadt m\u00e3 c\u1ee7a M\u1ef9 kh\u00f4ng. \u00d4ng tr\u1ea3 l\u1eddi, m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c, l\u00e0 kh\u00f4ng. V\u1edbi vi\u1ec7c k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00f3,","\u00f4ng ng\u1ea7m l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng t\u00f4i n\u00ean bi\u1ebft Neil c\u00f3 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc ri\u00eang v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o, kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i. Trong cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i s\u00e1ng th\u1ee9 ba, Gifford nh\u1eafc l\u1ea1i c\u1ea3nh b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ee5c t\u00f4i cung c\u1ea5p h\u1ed3 s\u01a1 cho t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington, khi m\u00e0 hi\u1ec7n nay, Th\u1eddi b\u00e1o New York b\u1ecb c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c xu\u1ea5t b\u1ea3n. \u00dd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y ch\u01b0a t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong \u0111\u1ea7u t\u00f4i, v\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1ee9c th\u00ec c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0: \\\"T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady\\\". Ngay bu\u1ed5i t\u1ed1i h\u00f4m th\u1ee9 b\u1ea3y, khi \u0111\u1ecdc k\u1ef3 \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u0103ng tr\u00ean t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ef1c t\u1ee9c Neil v\u00e0 To\u00e0 so\u1ea1n v\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u00f4ng b\u00e1o g\u00ec cho t\u00f4i trong v\u00f2ng ba th\u00e1ng. Khi nh\u00ecn c\u00e1ch h\u1ecd \u0111\u00e3 x\u1eed l\u00fd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i s\u1ef1 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u00e0m. T\u00f4i \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129a v\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Neil v\u00e0 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o, d\u00f9 r\u1eb1ng h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh gi\u1eef kho\u1ea3ng c\u00e1ch v\u1edbi t\u00f4i. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng Neil hay t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York, ho\u1eb7c c\u1ea3 hai, s\u1ebd \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Pulitzer, m\u00e0 h\u1ecd x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i vi\u1ec7c cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y cho t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 ho\u1ea1i kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3 ho\u1eb7c l\u00e0 bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i chia s\u1ebb gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng n\u00e0y. C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 Th\u1eddi b\u00e1o New York s\u1ebd m\u1ea5t \u0111i \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c xu\u1ea5t b\u1ea3n, v\u1edbi th\u1eddi gian \u0111\u00e3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh, khi c\u00e1c ph\u1ea7n kh\u00e1c c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u00e2u \u0111\u00f3. Neil v\u00e0 t\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o, nh\u01b0ng t\u00f4i tin ch\u1eafc r\u1eb1ng nh\u1eefng nh\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp s\u1ebd y\u00eau c\u1ea7u quy\u1ec1n \u0111\u00f3 khi h\u1ecd \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y cho h\u1ecd. T\u00f4i ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 Neil c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng t\u00f4i s\u1ebd tu\u00e2n theo m\u1ed9t tho\u1ea3 thu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0, \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ch\u00ednh hay s\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ed3 s\u01a1, b\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 kh\u00edch l\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0, l\u00e0 m\u1ed1i lo ng\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb ph\u00eda Neil, r\u1eb1ng n\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i s\u1ebd \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n \\\"n\u1eabng tay tr\u00ean\\\". Th\u1eadt l\u00e0 ng\u1edb ng\u1ea9n khi \u00f4ng ta \u0111\u01b0a ra kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3 khi gi\u1ea3 b\u1ed9 r\u1eb1ng v\u1ecb th\u1ebf t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o ch\u01b0a ch\u1eafc ch\u1eafn. Nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, k\u1ec3 t\u1eeb khi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Neil, t\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd ngh\u0129 t\u1edbi vi\u1ec7c n\u00f3i cho m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c v\u1ec1 t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3. V\u00e0 t\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi Giford r\u1eb1ng t\u00f4i trung th\u00e0nh v\u1edbi Neil, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ea3n b\u1ed9i l\u00f2ng trung th\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch cung c\u1ea5p \\\"tin s\u1ed1t d\u1ebbo\\\" c\u1ee7a h\u1ecd cho t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington. Gifford ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n danh ti\u1ebfng m\u00e0 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o hay Neil c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng tin r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u00e0 n\u00e0y, duy tr\u00ec s\u1ef1 quan t\u00e2m li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a c\u00f4ng lu\u1eadn v\u1edbi n\u1ed9i dung c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1. Kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn bao gi\u1edd t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o n\u1ed1i l\u1ea1i vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n. Ch\u00fang ta th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng bi\u1ebft r\u00f5 \u0111i\u1ec1u l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00f3 b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ef1c hi\u1ec7n hay kh\u00f4ng. S\u1ef1 ti\u1ebft l\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t \u1edf \u0111\u00e2y, tr\u1eeb phi c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c s\u1eb5n s\u00e0ng n\u1eafm l\u1ea5y ng\u1ecdn c\u1edd, d\u00e1m th\u00e1ch th\u1ee9c B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n. L\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ea7y thuy\u1ebft ph\u1ee5c. T\u00f4i bu\u1ed9c ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y, m\u1eb7c d\u00f9 t\u00f4i lu\u00f4n c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u1edbi vi\u1ec7c qua m\u1eb7t Neil v\u00e0","t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o. Cam k\u1ebft v\u00e0 nguy c\u01a1 h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu trong vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00f4ng b\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. Xem x\u00e9t l\u1ec7nh c\u1ea5m \\\"v\u00f4 ti\u1ec1n kho\u00e1ng h\u1eadu\\\" \u0111\u00f3, kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ecd b\u1ecb truy t\u1ed1 h\u00ecnh s\u1ef1 l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1ecf. (Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p \u0111ang r\u00e1o ri\u1ebft chu\u1ea9n b\u1ecb x\u1eed l\u00fd v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0y, d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh ngay sau phi\u00ean to\u00e0 x\u00e9t x\u1eed t\u00f4i). C\u00f3 th\u1ec3 Neil v\u00e0 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi t\u00f4i nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u00e1c, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00e2m ph\u1ee5c s\u1ef1 can \u0111\u1ea3m c\u1ee7a h\u1ecd, bi\u1ebft \u01a1n h\u1ecd v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n v\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. M\u1eb7t kh\u00e1c, t\u00f4i ph\u1ea3i suy ngh\u0129 nghi\u00eam t\u00fac l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a Gifford r\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 ti\u1ebfn tr\u00ecnh s\u1ebd b\u1ecb d\u1eebng l\u1ea1i v\u0129nh vi\u1ec5n tr\u1eeb phi t\u00f4i th\u00fac \u0111\u1ea9y n\u00f3. Nh\u1edd c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n coi v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u1ea7m c\u1ee1 qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c ki\u1ec3m duy\u1ec7t b\u00e1o ch\u00ed \\\"v\u00f4 ti\u1ec1n kho\u00e1ng h\u1eadu\\\", n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u00e3 thu h\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean t\u1eeb ph\u00eda d\u01b0 lu\u1eadn. \u0110\u1ed9c gi\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o mong mu\u1ed1n t\u00ecm hi\u1ec3u di\u1ec5n bi\u1ebfn n\u00e0o khi\u1ebfn cho ch\u00ednh quy\u1ec1n ho\u1ea3ng s\u1ee3 v\u00e0 bu\u1ed9c ph\u1ea3i m\u1ea1nh tay nh\u01b0 v\u1eady. T\u00f4i lu\u00f4n tin r\u1eb1ng, t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ph\u1ea1m vi l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01a1i b\u00e0y. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb s\u1ef1 ti\u1ebft l\u1ed9 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 trang gi\u1ea5y n\u00e0o, m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0o hay m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0o. \u0110i\u1ec1u g\u00e2y cho\u00e1ng v\u00e1ng t\u1ed9t b\u1ef1c l\u00e0 s\u1ef1 ngoan c\u1ed1 v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c h\u00ecnh m\u1eabu l\u1eeba l\u1ecdc, li\u1ec1u l\u0129nh v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a ho\u00e0i nghi. C\u00f4ng b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 n\u00e0o ho\u1eb7c c\u1ea3 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed9 d\u01b0 ch\u1ea5n s\u1ebd m\u1ea1nh h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ba k\u1ef3 \u0111\u1ea7u c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u00ednh quy\u1ec1n Johnson nh\u01b0ng m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \\\"ch\u00e2m bi\u1ebfm\\\" trong b\u00e0i b\u00e1o ng\u00e0y th\u1ee9 ba cho th\u1ea5y b\u00e0i b\u00e1o k\u1ef3 t\u1edbi s\u1ebd t\u1eadp trung v\u00e0o Eishenhower. T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed s\u1ebd b\u1ecb c\u1eaft c\u1ee5t \u1edf \u0111\u00e2y. C\u00e0ng c\u00e2n nh\u1eafc v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a Gifford c\u00e0ng l\u00f4i cu\u1ed1n t\u00f4i. T\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e3 xem x\u00e9t vi\u1ec7c in \u1ea5n nh\u1eadt b\u00e1o s\u00e1ng th\u1ee9 t\u01b0 v\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c trang tr\u1eafng thay v\u00ec cho \u0111\u0103ng k\u1ef3 t\u1edbi c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n nh\u01b0 k\u1ebf ho\u1ea1ch. Kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng kh\u00f4ng ch\u1eef v\u1edbi nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed M\u1ef9. V\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng mong \u0111\u1ee3i, \u0111\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p cu\u1ed1i c\u00f9ng. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o l\u1ea1i \u0111\u0103ng nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00e1c th\u1ebf v\u00e0o ch\u1ed7 tr\u1ed1ng. Nhi\u1ec1u m\u1ea9u tin v\u00e0 b\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng \u0111\u1ec3 l\u1ea5p ch\u1ed7 tr\u1ed1ng, b\u1edfi v\u00ec l\u1ec7nh c\u1ea5m g\u00e2y ra m\u1ed9t trong hai v\u1ee5 vi hi\u1ebfn l\u1edbn nh\u1ea5t trong hai th\u1ebf k\u1ef7 tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y. \u0110\u00e0i truy\u1ec1n h\u00ecnh, tr\u01b0\u1edbc kia h\u1ea7u nh\u01b0 ph\u1edbt l\u1edd k\u1ef3 \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng m\u1ea5y ti\u1ebfng vang h\u00f4m ch\u1ee7 nh\u1eadt, th\u00ec nay d\u00e0nh \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 15 ph\u00fat trong t\u1ed5ng s\u1ed1 30 ph\u00fat c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eddi s\u1ef1 trong n\u01b0\u1edbc h\u00e0ng \u0111\u00eam tr\u00ean m\u1ed9t trong ba k\u00eanh ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c v\u00e0 c\u00e1c v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng t\u1ea1i to\u00e0 \u00e1n. \u0110\u00eam khuya ng\u00e0y th\u1ee9 ba, ai \u0111\u00f3 t\u1eeb To\u00e0 so\u1ea1n c\u1ee7a Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho t\u00f4i \u0111\u1ec3 s\u1eafp x\u1ebfp cu\u1ed9c g\u1eb7p v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m sau. T\u00f4i ra ngo\u00e0i Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng Harvard d\u00f9ng b\u1eefa s\u00e1ng c\u00f9ng v\u1edbi Lloyd Norman, m\u1ed9t ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a t\u1ea1p ch\u00ed Tin t\u1ee9c L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 quen bi\u1ebft nhi\u1ec1u n\u0103m, v\u00e0 Joel Blocker, m\u1ed9t bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean cao c\u1ea5p. H\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00e2u chuy\u1ec7n b\u1eb1ng c\u00e1ch th\u00f4ng b\u00e1o cho t\u00f4i bi\u1ebft b\u00e0i tr\u00ean trang nh\u1ea5t trong s\u1ed1 t\u1ea1p ch\u00ed tu\u1ea7n t\u1edbi s\u1ebd l\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1","H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c v\u00e0 h\u1ecd d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh n\u00f3i r\u00f5 t\u00f4i l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3. T\u00f4i n\u00f3i: \\\"T\u00f4i kh\u00f4ng d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin \u0111\u00f3. T\u00f4i s\u1ebd b\u00ecnh lu\u1eadn t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c \u00f4ng mu\u1ed1n v\u1ec1 n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 theo c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi to\u00e0n b\u1ed9 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y, v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i\\\". Blocker n\u00f3i: \\\"Ch\u00fang t\u00f4i tin r\u1eb1ng \u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t t\u00e1n t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u1eeb phi \u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y\\\". T\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111o\u00e1n n\u00e0y \u0111o\u00e1n n\u1ecd v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, nh\u01b0ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tham gia th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi am hi\u1ec3u v\u1ec1 n\u00f3, t\u00f4i ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t. C\u00f4ng ch\u00fang c\u1ea7n v\u00e0 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u trong c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00f3. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, Qu\u1ed1c h\u1ed9i c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i, b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 n\u1ed9i dung c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed5n h\u1ea1i m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 l\u1ee3i cho an ninh qu\u1ed1c gia. T\u00f4i s\u1eb5n l\u00f2ng vi\u1ebft b\u00e0i v\u1ec1 c\u00e1c chi ti\u1ebft trong n\u1ed9i dung, v\u1edbi \u0111\u1ed9 d\u00e0i b\u1ea5t k\u1ef3 tu\u1ef3 \u00fd. Blocker ti\u1ebfp l\u1eddi: \\\"N\u00e0y, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 b\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean trang b\u00eca tr\u1eeb phi ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u\\\". \\\"T\u1ec7 th\u1eadt. N\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c \u00f4ng \u0111ang m\u1ea5t m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o c\u00f3 ti\u1ebfng vang l\u1edbn v\u1ec1 n\u1ed9i dung c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u00f3\\\". Ch\u00fang t\u00f4i n\u00f3i chuy\u1ec7n h\u01a1n ba gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, k\u1ebft th\u00fac trong v\u0103n ph\u00f2ng c\u1ee7a t\u00f4i \u1edf MIT. Trong b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt c\u1ee7a Blocker v\u1ec1 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n (ra ng\u00e0y 21 th\u00e1ng s\u00e1u), \u00f4ng ta n\u00f3i r\u1eb1ng: t\u00f4i (t\u00e1c gi\u1ea3) \\\"\u0111\u00e3 th\u1eb3ng th\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 li\u1ec7u c\u00f3 ph\u1ea3i \u00f4ng (t\u00e1c gi\u1ea3) \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o\\\". Blocker tr\u00edch nguy\u00ean v\u0103n l\u1eddi c\u1ee7a t\u00f4i: \\\"T\u00f4i r\u1ea5t m\u1eebng khi h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1\u2026 T\u00f4i mong mu\u1ed1n Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn t\u01b0 li\u1ec7u n\u00e0y hai ho\u1eb7c ba n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n n\u00e0y ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u00e1c tr\u1ee3 l\u00fd c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p n\u00f3i d\u1ed1i c\u00f4ng ch\u00fang. Nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 leo thang c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 k\u00fd\\\". Blocker t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i k\u1ec3 cho h\u1ecd nghe v\u1ec1 n\u1ed7 l\u1ef1c v\u00f4 v\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4i khi t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c cao c\u1ea5p c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n nh\u01b0 Henry Kissinger v\u00e0 tr\u1ee3 l\u00fd B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao Irwin \u0111\u1ecdc h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y, hay \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 xem qua nh\u1eefng b\u1ea3n t\u00f3m t\u1eaft. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u1ee3i \u00fd c\u1ee7a t\u00f4i, nh\u01b0ng t\u1edd Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c sau \u0111\u00f3 ph\u1ecfng v\u1ea5n John Holum, tr\u1ee3 t\u00e1 l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 McGovern, v\u00e0 Pete McCloskey. Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y cho bi\u1ebft t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cung c\u1ea5p cho h\u1ecd nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n m\u1eadt. Holum t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt l\u1ea1i: \\\"\u00d4ng ta (t\u00e1c gi\u1ea3) n\u00f3i \u00f4ng ta s\u1ebd c\u00f4ng b\u1ed1 ch\u00fang cho d\u00f9 \u00f4ng ta s\u1ebd b\u1ecb t\u1ed1ng v\u00e0o t\u00f9\\\". (\u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd t\u1eeb v\u0103n ph\u00f2ng Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng trong s\u1ed1 b\u00e1o h\u01a1n m\u1ed9t tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i, m\u1eb7c d\u00f9 h\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ee9a l\u00e0 kh\u00f4ng ti\u1ebft l\u1ed9 t\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i). \\\"Theo l\u1eddi","khuy\u00ean (c\u1ee7a Holum), McGovernd \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb\\\". Tuy nhi\u00ean, b\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb thi\u1ebft tha t\u1eeb ph\u00eda t\u00f4i, c\u00e1c bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c kh\u00f4ng mu\u1ed1n t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u hay l\u00e0 v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn. \\\"Ellsberg, 40 tu\u1ed5i, ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb ba hoa t\u1ed9t \u0111\u1ed9, v\u00e0 n\u00f3i n\u0103ng b\u1eeba b\u00e3i\u2026 V\u1edbi m\u1ed9t quy\u1ebft t\u00e2m g\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t n\u1ed7i \u00e1m \u1ea3nh, Ellsberg n\u00f3i \u0111i n\u00f3i l\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00f3. \u00d4ng ta n\u00f3i, nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec t\u1ed1t nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 - m\u1ed9t xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1eadt s\u1ef1 v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn, c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u01b0 nh\u1eefng h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ec1 t\u1ed9i \u00e1c chi\u1ebfn tranh t\u1ea1i Nuremberg\\\". H\u1ecd kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng vi\u1ec7c ch\u00fang t\u00f4i b\u1ecf \u0111i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ra l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u00e0 h\u1ecd c\u1ea7n t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3. Cho \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o cho th\u1ea5y B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh truy t\u1ed1 h\u00ecnh s\u1ef1. T\u00f4i kh\u00f4ng ng\u1ea1c nhi\u00ean r\u1eb1ng t\u1edd Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c nhanh ch\u00f3ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng t\u00f4i l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3. D\u00f2ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o v\u1ec1 cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n ghi l\u1ea1i, t\u00f4i v\u1eeba c\u01b0\u1eddi v\u1eeba n\u00f3i r\u1eb1ng: \\\"T\u00f4i l\u1ea5y l\u00e0m h\u00e3nh di\u1ec7n tr\u1edf th\u00e0nh k\u1ebb b\u1ecb t\u00ecnh nghi l\u00e0 \u0111\u00e3 tu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y ra ngo\u00e0i\\\". V\u00e0 t\u00f4i bi\u1ebft ch\u1eafc r\u1eb1ng B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p nghi ng\u1edd \u00edt nhi\u1ec1u t\u1eeb c\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y. Nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng k\u00edch \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u1edfi t\u1ed1 h\u00ecnh s\u1ef1 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u00f4ng khai ch\u1ec9 tr\u00edch, n\u1ebfu ch\u00ednh quy\u1ec1n ki\u1ec1m ch\u1ebf trong vi\u1ec7c bu\u1ed9c t\u1ed9i t\u00f4i. B\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean trang b\u00eca c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean hi\u1ec7u qu\u1ea3 th\u00f4ng tin t\u1ed1t. Ch\u1ec9 c\u00f3 Ch\u00faa m\u1edbi bi\u1ebft t\u1ea1i sao t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o kh\u00f4ng h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. H\u00e0ng ngh\u00ecn trang t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 n\u00f3i - khi m\u00e0 ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1. V\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng, nh\u01b0 t\u00f4i t\u1eebng hy v\u1ecdng, t\u1edd Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng m\u1ed9t b\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean trang b\u00eca, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1ec1 t\u00f4i, m\u00e0 v\u1ec1 \\\"L\u1ecbch s\u1eed b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam\\\" (Ng\u00e0y 28-6-1971, s\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc ra ng\u00e0y 21-6). Ngay khi Blocker v\u00e0 Norman r\u1eddi kh\u1ecfi, t\u00f4i g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i b\u1eb1ng th\u1ebb tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0, th\u00f4ng qua m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n, li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi Ben Bagdikian c\u1ee7a t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington. Bagdikian \u0111\u00e3 r\u1eddi Rand, quay tr\u1edf l\u1ea1i t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington n\u0103m ngo\u00e1i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean. T\u00f4i ch\u1eafc r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111ang xoay x\u1edf t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t m\u1ea9u c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1. T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111o\u00e1n ch\u00ednh x\u00e1c r\u1eb1ng \u00f4ng ta nghi ng\u1edd t\u00f4i ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t t\u00e1n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd \u0111ang t\u00ecm t\u00f4i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i cho \u00f4ng ta t\u1eeb nh\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh. Th\u00f4ng qua m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt trung gian, \\\"\u00d4ng Boston\\\", Ben nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ec3 g\u1ecdi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \u1edf Cambridge t\u1eeb m\u1ed9t chi\u1ebfc \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \\\"an to\u00e0n\\\". \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ed1 617, v\u00e0 Ben \u0111\u1ecdc tin nh\u1eafn t\u1eeb \\\"\u00f4ng Boston \u1edf Boston\\\". Ben nh\u1eadn ra r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00fat danh v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i. \u00d4ng ta \u0111i qua ph\u1ed1, \u0111\u1ebfn Statler Hilton v\u00e0 g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n t\u1eeb m\u1ed9t b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ed9ng. Mr. Boston n\u00f3i r\u1eb1ng Ben c\u00f3 tin nh\u1eafn t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u0169 nh\u01b0ng \u00f4ng ta ph\u1ea3i cho s\u1ed1 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ed9ng, n\u01a1i m\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7n g\u1ecdi t\u1edbi. Ben cho s\u1ed1 c\u1ee7a b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i b\u00ean c\u1ea1nh. Khi t\u00f4i g\u1ecdi Bagdikian m\u1ed9t v\u00e0i ph\u00fat sau, \u00f4ng ta nh\u1eadn ra gi\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00f4i h\u1ecfi \u00f4ng ta li\u1ec7u T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington c\u00f3 mu\u1ed1n in \\\"nh\u1eefng","t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3\\\" n\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. \u00d4ng tr\u1ea3 l\u1eddi l\u00e0 \\\"C\u00f3\\\". T\u00f4i h\u1ecfi li\u1ec7u \u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi cam k\u1ebft c\u1ee7a t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington kh\u00f4ng. \u00d4ng ta h\u1ee9a s\u1ebd g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n l\u1ea1i. Ch\u00fang t\u00f4i tho\u1ea3 thu\u1eadn r\u1eb1ng n\u1ebfu \u00f4ng ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o, \u00f4ng s\u1ebd \u0111\u1eb7t ph\u00f2ng t\u1ea1i m\u1ed9t kh\u00e1ch s\u1ea1n \u1edf Cambridge hay Boston, g\u1ecdi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c v\u1edbi m\u00e1y tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i l\u1eddi nh\u1eafn v\u1ec1 n\u01a1i m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p nhau. \u00d4ng ta g\u1ee3i \u00fd v\u1ec1 l\u1eddi nh\u1eafn l\u00e0 \\\"\u00d4ng Medfold t\u1eeb Providence (n\u01a1i m\u00e0 Bagdikian \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m) s\u1ebd \u0111\u1ee3i \u00f4ng \u1edf kh\u00e1ch s\u1ea1n\\\". T\u00f4i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u00f4ng ta n\u00ean \u0111\u1eb7t ph\u00f2ng nhanh l\u00ean b\u1edfi v\u00ec h\u1ea7u h\u1ebft kh\u00e1ch s\u1ea1n \u0111\u1ec1u k\u00edn ch\u1ed7 trong tu\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean. \u00d4ng ta n\u00ean mang theo m\u1ed9t chi\u1ebfc vali l\u1edbn. Ben nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edn hi\u1ec7u \\\"\u0111\u00e8n xanh\\\" t\u1eeb ph\u00eda ch\u1ee7 b\u00fat c\u1ee7a t\u1edd b\u00e1o, Ben Bradlee. Khi Bagdikian g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho Bradlee t\u1eeb s\u00e2n bay, \u00f4ng ta n\u00f3i th\u00eam r\u1eb1ng trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u00f4ng ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u00f3 v\u00e0 n\u1ebfu ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean s\u1ed1 b\u00e1o ng\u00e0y h\u00f4m sau, th\u00ec t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ee7 b\u00fat m\u1edbi. Bagdikian k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi t\u00f4i: L\u00fac \u00f4ng ta \u0111\u0103ng k\u00fd ph\u00f2ng t\u1ea1i kh\u00e1ch s\u1ea1n Boston d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean Medfold, \u00f4ng th\u1ea5t kinh khi nh\u00e2n vi\u00ean l\u1ec5 t\u00e2n b\u00e1o \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t tin nh\u1eafn t\u1eeb \u00f4ng Bagdikian, ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd t\u1edbi kh\u00e1ch s\u1ea1n c\u00f9ng th\u1eddi gian n\u00e0y t\u1eeb Washington. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u00ec c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi \u00f4ng kh\u00f4ng? - Bagdikian ngh\u0129. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0, Bagdikian qu\u00ean m\u1ea5t t\u00ean gi\u1ea3 c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng tr\u1ef1c gi\u00e1c nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u00f4ng. Ben t\u1ef1 gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1ea3n th\u00e2n, n\u00f3i r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111\u0103ng k\u00fd d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean Medford. Khi \u00f4ng ta v\u00e0o ph\u00f2ng, \u00f4ng ta nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00fa \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i, ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ecba ch\u1ec9 \u1edf Cambridge \u0111\u1ec3 l\u1ea5y t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 nh\u1eafn v\u1edbi nh\u00e2n vi\u00ean l\u1ec5 t\u00e2n cho ph\u00e9p m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0o ph\u00f2ng khi \u00f4ng ra ngo\u00e0i. Khi Bagdikian quay tr\u1edf l\u1ea1i tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc taxi v\u1edbi m\u1ed9t trong hai th\u00f9ng c\u00e1c-t\u00f4ng m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c cho xem trong t\u1ea7ng h\u1ea7m \u1edf Cambridge, \u00f4ng ta th\u1ea5y Patricia v\u00e0 t\u00f4i \u0111ang \u0111\u1ee3i \u00f4ng ta trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch s\u1ea1n. T\u00f4i mu\u1ed1n \u00f4ng ta mang c\u1ea3 chi\u1ebfc h\u1ed9p th\u1ee9 hai. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau, ai \u0111\u00f3 mang chi\u1ebfc h\u1ed9p c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ph\u00f2ng. Trong khi \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i ki\u1ec3m tra chi\u1ebfc h\u1ed9p th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u1ed9n x\u1ed9n gi\u1ea5y t\u1edd. Chi\u1ebfc h\u1ed9p \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t b\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng th\u1ee9 t\u1ef1 l\u1eabn l\u1ed9n. Do tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u giai \u0111o\u1ea1n \\\"gi\u1ea3i m\u1eadt\\\" v\u1edbi m\u1ea3nh c\u00e1c- t\u00f4ng, k\u00e9o, m\u00e1y c\u1eaft gi\u1ea5y, n\u00ean r\u1ea5t \u00edt trang c\u00f2n ghi s\u1ed1 trang. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c s\u1ed1 trang tr\u00f9ng kh\u1edbp v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u k\u00edn m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ecf \u0111i. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y th\u00f9ng t\u00e0i li\u1ec7u th\u1ee9 hai c\u00f3 c\u00f9ng n\u1ed9i dung nh\u01b0 v\u1eady. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i h\u1ed3 s\u01a1 m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n khi trao cho \u00f4ng ta. \u0110\u1ea7u ti\u00ean \u00f4ng ta mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5p nh\u1eadn. T\u00f4i mu\u1ed1n \u00f4ng ta g\u1eedi th\u00f9ng th\u1ee9 hai t\u1edbi Mike Gravel n\u1ebfu \u00f4ng th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 t\u1eeb Alaska n\u00e0y s\u1eb5n s\u00e0ng s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3. C\u1ea3m gi\u00e1c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a Ben khi\u1ebfn \u00f4ng ta kh\u00f4ng mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng trung gian v\u1edbi Qu\u1ed1c h\u1ed9i. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00f4ng c\u1ea3m, trong nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y. T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington r\u00f5 r\u00e0ng mu\u1ed1n c\u00e1i m\u00e0 t\u00f4i c\u00f3, v\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap t\u00f4i. T\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 ra b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ec3 mang h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y \u0111\u1ebfn Washington nhanh ch\u00f3ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u00f4ng ta \u0111\u1ed3ng \u00fd. Bagdikian nh\u1edb l\u1ea1i, t\u00f4i \u0111\u01b0a ra hai \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1c. T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n","Washington kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 danh t\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i v\u00e0 kh\u00f4ng in l\u1ea1i ng\u00e0y th\u00e1ng ho\u1eb7c s\u1ed1 hi\u1ec7u c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n t\u00edn n\u00e0o khi sao ch\u00e9p l\u1ea1i t\u00e0i li\u1ec7u. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 bu\u1ed9c t\u1ed9i t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York \u0111\u00e3 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i h\u1ec7 th\u1ed1ng m\u1eadt m\u00e3. T\u00f4i cam \u0111oan \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ebd th\u1eeba nh\u1eadn t\u1ea1i to\u00e0 \u00e1n. Ch\u00fang t\u00f4i \u1edf kh\u00e1ch s\u1ea1n c\u1ea3 \u0111\u00eam v\u1edbi \u00f4ng ta, c\u1eaft b\u1ecf nh\u1eefng ch\u00fa th\u00edch ng\u00e0y th\u00e1ng \u1edf cu\u1ed1i trang v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng ph\u00e2n lo\u1ea1i c\u00e1c t\u1eadp kh\u00e1c nhau. Patricia tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i trong khi t\u00f4i ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c. Ben \u0111\u1eb7t v\u00e9 chuy\u1ebfn bay tr\u1edf l\u1ea1i Washington, hai gh\u1ebf h\u1ea1ng nh\u1ea5t cho \\\"\u00d4ng Medford v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\\\". \u00dd c\u1ee7a \u00f4ng ta l\u00e0 mu\u1ed1n \u0111\u1ec3 chi\u1ebfc vali t\u00e0i li\u1ec7u \u1edf chi\u1ebfc gh\u1ebf b\u00ean c\u1ea1nh. S\u00e1ng s\u1edbm h\u00f4m sau, ch\u00fang t\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng chi\u1ebfc vali t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 r\u1ed9ng. \u00d4ng ta quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ebd mang v\u1ec1 Washington hai chi\u1ebfc h\u1ed9p c\u00e1c-t\u00f4ng l\u1edbn nh\u01b0 l\u00fac \u0111\u1ea7u, nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 d\u00e2y hay b\u0103ng \u0111\u1ec3 bu\u1ed9c chi\u1ebfc h\u1ed9p th\u1ee9 hai. S\u00e1ng s\u1edbm, ch\u00fang t\u00f4i ra qu\u1ea7y l\u1ec5 t\u00e2n xin m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n d\u00e2y th\u1eebng. Nh\u00e2n vi\u00ean b\u00e0n l\u1ec5 t\u00e2n kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y \u0111o\u1ea1n d\u00e2y n\u00e0o c\u1ea3, nh\u01b0ng \u00f4ng ta g\u1ee3i \u00fd Ben n\u00ean ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm, n\u01a1i m\u00e0 \u0111\u00f4i khi c\u00f3 d\u00e2y bu\u1ed9c ch\u00f3 c\u1ee7a kh\u00e1ch. Ben tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ee3i th\u1eebng d\u00e0i 6 feet t\u1eeb h\u00e0ng r\u00e0o c\u1ea1nh b\u1ec3 b\u01a1i. \u00d4ng ta bu\u1ed9c chi\u1ebfc h\u1ed9p l\u1ea1i v\u00e0 l\u00ean xe ra phi tr\u01b0\u1eddng. T\u00f4i g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho Patricia v\u00e0 b\u1ea3o c\u00f4 \u1ea5y \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3n t\u00f4i. Trong l\u00fac ch\u1edd \u0111\u1ee3i, t\u00f4i ngh\u1ec9 l\u1ea1i trong ph\u00f2ng. Tr\u01b0\u1edbc khi r\u1eddi kh\u1ecfi ph\u00f2ng kh\u00e1ch s\u1ea1n, ch\u00fang t\u00f4i b\u1eadt ti vi \u0111\u1ec3 xem tin t\u1ee9c bu\u1ed5i s\u00e1ng. Ch\u00fang t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t trong hai ng\u1ecdn \u0111\u00e8n c\u1ee7a nh\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i t\u1ea1i s\u1ed1 10 ph\u1ed1 Halliard tr\u00ean m\u00e0n h\u00ecnh, v\u1edbi hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean FBI \u0111ang g\u00f5 c\u1eeda. Ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ng\u00f4n vi\u00ean gi\u1ea3i th\u00edch h\u1ecd \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch th\u1ea9m tra Daniel Ellsberg cho qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111i\u1ec1u tra c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 vi\u1ec7c r\u00f2 r\u1ec9 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. Sau m\u1ed9t l\u00fac g\u00f5 c\u1eeda kh\u00f4ng th\u1ea5y ai tr\u1ea3 l\u1eddi, hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng r\u1eddi \u0111i. Patricia v\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i xa. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u1edf l\u1ea1i kh\u00e1ch s\u1ea1n n\u00e0y cho d\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00eam, ch\u1ee9 kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u00eam th\u1ee9 hai. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng mang theo g\u00ec, k\u1ec3 c\u1ea3 b\u00e0n ch\u1ea3i \u0111\u00e1nh r\u0103ng. Nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m t\u1ed1t \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0. V\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn hay khi \u1edf l\u1ea1i trong c\u0103n ph\u00f2ng m\u00e0 \u00f4ng Bagdikian c\u1ee7a t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington \u0111\u00e3 tr\u1ea3. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn thu\u00ea ph\u00f2ng t\u1ea1i m\u1ed9t kh\u00e1ch s\u1ea1n b\u00ean d\u00f2ng s\u00f4ng Charles b\u1edd ph\u00eda Cambridge d\u01b0\u1edbi t\u00ean gi\u1ea3. Bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m sau, ch\u00fang t\u00f4i chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t kh\u00e1ch s\u1ea1n kh\u00e1c. Trong m\u1ed9t v\u00e0i ng\u00e0y ti\u1ebfp theo, ch\u00fang t\u00f4i li\u00ean t\u1ee5c di chuy\u1ec3n qua c\u00e1c kh\u00e1ch s\u1ea1n kh\u00e1c nhau \u1edf Cambridge. Sau \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecm th\u1ea5y n\u01a1i \u1ea9n n\u00e1u \u1edf Cambridge v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 sau 12 ng\u00e0y tr\u1ed1n tr\u00e1nh. Xem tin t\u1ee9c ph\u00e1t trong bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 n\u0103m, ng\u00e0y 17-6-1971 ch\u00fang t\u00f4i nhanh ch\u00f3ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao FBI l\u1ea1i ch\u1ecdn ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 gh\u00e9 th\u0103m c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. Khuya \u0111\u00eam h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc, trong khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i kh\u00e1ch s\u1ea1n, c\u1ed1 g\u1eafng s\u1eafp x\u1ebfp c\u00e1c t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 theo \u0111\u00fang th\u1ee9 t\u1ef1, m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o t\u00ean l\u00e0 Sidney Zion \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng tr\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh t\u1ea1i New York v\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra ch\u00ednh t\u00f4i l\u00e0","ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York. \u0110\u00fang nh\u01b0 t\u00f4i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u1eefng b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n ban \u0111\u1ea7u, c\u1ea3 Nh\u00e0 Tr\u1eafng v\u00e0 FBI \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh t\u00f4i l\u00e0 nghi can s\u1ed1 m\u1ed9t. Nh\u01b0ng FBI ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng ch\u00ednh tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Zion d\u1eabn t\u1edbi ch\u1ec9 th\u1ecb c\u1ee7a S\u1edf ch\u1ec9 huy c\u1ee7a FBI t\u1ea1i Wahshington cho v\u0103n ph\u00f2ng \u1edf Boston th\u1ea9m tra t\u00f4i ngay l\u1eadp t\u1ee9c. V\u0103n ph\u00f2ng \u1edf New York nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u1ecb th\u1ea9m tra Zion. Do c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ed1i h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc n\u00ean \u1edf c\u1ea3 hai n\u01a1i c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean FBI b\u1eaft g\u1eb7p nh\u1eefng \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng nh\u00e0 b\u00e1o v\u00e0 quay phim ch\u1edd \u0111\u1ee3i s\u1eb5n quanh khu nh\u00e0 t\u00f4i. Zion t\u1eeb ch\u1ed1i ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00eam \u0111i\u1ec1u g\u00ec, v\u00e0 FBI kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00fang t\u00f4i tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb c\u00e1i \u0111\u00eam ch\u00fang t\u00f4i \u1edf l\u1ea1i kh\u00e1ch s\u1ea1n c\u00f9ng v\u1edbi Bagdikian. Nh\u01b0ng, n\u1ebfu Zion kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 ph\u00f3ng vi\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh n\u00e0o b\u00ean ngo\u00e0i c\u0103n h\u1ed9 s\u1ed1 10 ph\u1ed1 Hilliard \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i chuy\u1ec7n vi\u1ebfng th\u0103m c\u1ee7a nh\u00e2n vi\u00ean FBI, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn c\u1ea3nh quay tr\u1ef1c ti\u1ebfp tr\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i hi\u1ec7n tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 g\u1eb7p nh\u1eefng nh\u00e2n vi\u00ean FBI khi tr\u1edf v\u1ec1 nh\u00e0, ho\u1eb7c h\u1ecd t\u00ecm th\u1ea5y ch\u00fang t\u00f4i \u1edf \u0111\u00f3 chi\u1ec1u ng\u00e0y h\u00f4m sau. M\u1ecdi vi\u1ec7c di\u1ec5n ra may m\u1eafn l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng, m\u1eb7c d\u00f9 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Zion ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 t\u1ed1t nh\u01b0 v\u1eady. B\u00ed quy\u1ebft tr\u00e1nh gi\u00e1p m\u1eb7t v\u1edbi FBI (trong th\u1eadp k\u1ef7 70) d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0: kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i nh\u00e0 hay c\u01a1 quan. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap \u0111\u1ee1 ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecm n\u01a1i \u1ea9n n\u00e1u v\u00e0 ph\u00e2n t\u00e1n t\u00e0i li\u1ec7u li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c th\u00f4ng qua nh\u1eefng b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean. Kh\u00f4ng ai trong s\u1ed1 h\u1ecd b\u1ecb c\u00e1c quan ch\u1ee9c hay b\u1ed3i th\u1ea9m \u0111o\u00e0n tra h\u1ecfi, hay b\u1ecb b\u00e1o ch\u00ed ph\u00e1t hi\u1ec7n. (Sau 30 n\u0103m gi\u1ea5u t\u00ean, t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ecd d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eef k\u00edn. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c b\u1ea5t k\u1ef3 ai trong s\u1ed1 h\u1ecd xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f4ng khai ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 t\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i n\u00f3i l\u1eddi c\u1ea3m \u01a1n b\u1eb1ng ch\u00ednh t\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd). Trong v\u00f2ng 13 ng\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh t\u00e2m \u0111i\u1ec3m trong c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u00e0 b\u00e1o ch\u00ed mi\u00eau t\u1ea3 l\u00e0 \\\"cu\u1ed9c s\u0103n l\u00f9ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a FBI k\u1ec3 t\u1eeb v\u1ee5 b\u1eaft c\u00f3c Lindberg\\\". B\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0a tin c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean FBI ph\u1ecfng v\u1ea5n nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi khi\u1ebfn cho t\u00f4i nghi ng\u1edd r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111ang l\u1ea1m d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u1ec3 \u0111i vui ch\u01a1i. Ch\u00fang t\u00f4i \u1edf Cambridge trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u0111\u00f3, \u1edf n\u0103m \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau, c\u00f3 ch\u1ed7 ch\u1ec9 l\u01b0u l\u1ea1i trong m\u1ed9t \u0111\u00eam. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp \u0111\u1eb7t b\u1edfi m\u1ed9t v\u00e0i b\u1ea1n b\u00e8 th\u00e2n thi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i. H\u1ecd nh\u1edd b\u1ea1n b\u00e8 trong s\u1ed1 nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u sinh ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng x\u00f3m. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean \u0111\u1ec1u h\u1ee3p t\u00e1c m\u1eb7c d\u1ea7u h\u1ecd bi\u1ebft FBI \u0111ang truy l\u00f9ng t\u00f4i. Theo l\u00fd thuy\u1ebft, FBI ch\u1ec9 mu\u1ed1n th\u1ea9m tra t\u00f4i. Nh\u01b0ng r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o, l\u1ec7nh b\u1eaft \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 nh\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb bu\u1ed9c t\u1ed9i l\u00e0 che gi\u1ea5u m\u1ed9t k\u1ebb ph\u1ea1m t\u1ed9i. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m trong l\u1ecbch s\u1eed d\u00e2n t\u1ed9c khi b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00eca tay ra v\u1edbi h\u1ea7u h\u1ebft thanh thi\u1ebfu ni\u00ean v\u00e0 n\u00f3i: \\\"T\u00f4i \u0111ang h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng chi\u1ebfn tranh. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u00edch, c\u00f3 th\u1ec3 quan tr\u1ecdng, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ebf r\u1ea5t nguy hi\u1ec3m cho b\u1ea1n. B\u1ea1n c\u00f3 gi\u00fap t\u00f4i kh\u00f4ng?\\\". M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n sau \u0111\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i r\u1eb1ng c\u00f4 ta \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 g\u1ecdi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft trong c\u00e1c cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng chi\u1ebfn tranh kh\u00e1c, v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd, \\\"t\u00f4i c\u1ea7n c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a b\u1ea1n trong m\u1ed9t v\u00e0i","ng\u00e0y. Ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd b\u1ea3o qu\u1ea3n n\u00f3. \u0110\u1eebng h\u1ecfi t\u00f4i b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e2u g\u00ec?\\\". Kh\u00f4ng ai th\u1eafc m\u1eafc, kh\u00f4ng ai t\u1eeb ch\u1ed1i. \u0110\u1ebfn nay, t\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a bi\u1ebft t\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed9t d\u1ecbp n\u1ecd, \\\"\u00f4ng Boston\\\" xu\u1ed1ng g\u00e1c, b\u0103ng qua \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \u1edf g\u00f3c ph\u1ed1, c\u00e1ch kho\u1ea3ng 50 th\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u0103n h\u1ed9 m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang \u1ea9n n\u00e1u. \u00d4ng ta n\u00f3i trong 10 ph\u00fat v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 Lloyd Shearer \u1edf Los Angeles, gi\u00fap t\u00f4i truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn anh ta m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi. Shearer l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cho t\u00f4i l\u1eddi khuy\u00ean v\u1ec1 c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt tin c\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng. Qua c\u1eeda s\u1ed5 ch\u00fang t\u00f4i t\u00ecnh c\u1edd nh\u00ecn th\u1ea5y \u00f4ng ta r\u1eddi kh\u1ecfi bu\u1ed3ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u00e0 quay tr\u1edf l\u1ea1i ph\u00f2ng. Ngay khi \u00f4ng ta b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o c\u1eeda tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 kho\u1ea3ng 12 ph\u00fat t\u1eeb l\u00fac \u00f4ng ta \u0111\u1eb7t m\u00e1y, b\u1ed1n chi\u1ebfc xe c\u1ea3nh s\u00e1t lao v\u1ec1 b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i \u0111\u00f3 t\u1eeb hai h\u01b0\u1edbng. Xe phanh k\u00edt l\u1ea1i, v\u00e0 c\u1ea3nh s\u00e1t nh\u1ea3y ra v\u1edbi s\u00fang l\u0103m l\u0103m, m\u1eb7c d\u00f9 b\u1ed1t \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i tr\u1ed1ng kh\u00f4ng. Kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y c\u1ee7a Shearer \u0111\u00e3 b\u1ecb nghe tr\u1ed9m. Ch\u00fang t\u00f4i n\u1eb1m r\u1ea1p xu\u1ed1ng s\u00e0n d\u01b0\u1edbi khung c\u1eeda s\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 r\u00e8m che b\u1edfi c\u1ea3nh s\u00e1t b\u1eaft \u0111\u1ea7u ng\u00f3 nghi\u00eang t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u01b0\u1ee3c xu\u00f4i tr\u00ean con ph\u1ed1. Khi h\u1ecd r\u1eddi \u0111i, ch\u00fang t\u00f4i chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t n\u01a1i kh\u00e1c ngh\u1ec9 \u0111\u00eam. \u0110\u00f4i khi ch\u00fang t\u00f4i \u1edf l\u1ea1i trong m\u1ed9t c\u0103n h\u1ed9 hai \u0111\u1ebfn ba ng\u00e0y. Tr\u1eeb khi ch\u00fang t\u00f4i chuy\u1ec7n ch\u1ed7, m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft di\u1ec5n ra v\u00e0o l\u00fac n\u1eeda \u0111\u00eam, lu\u00f4n ch\u1ec9 c\u00f3 Patricia v\u00e0 t\u00f4i b\u00ean nhau. Nh\u00ecn l\u1ea1i, t\u00f4i nh\u1eadn ra \u0111\u00f3 l\u00e0 hai tu\u1ea7n t\u0129nh l\u1eb7ng nh\u1ea5t, \u00edt c\u0103ng th\u1eb3ng nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 trong su\u1ed1t hai n\u0103m t\u1edbi. Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0m g\u00ec nhi\u1ec1u tr\u1eeb vi\u1ec7c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn to\u00e0 so\u1ea1n n\u00e0o, v\u00e0 cung c\u1ea5p ph\u1ea7n n\u00e0o c\u1ee7a nghi\u00ean c\u1ee9u cho h\u1ecd. T\u1ea5t c\u1ea3 s\u1eafp \u0111\u1eb7t th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi nh\u1eefng \u00e2n nh\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang t\u00f4i th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i hay ra ngo\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i th\u1ebb, hay l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u1eb7t v\u1eb7t. T\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u01a1i m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111i. Nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea5y t\u00e0i li\u1ec7u t\u1eeb nh\u1eefng ch\u1ed7 \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i cho ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft h\u1ecd l\u00e0m v\u1eady nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. B\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, \\\"\u00f4ng Boston\\\" t\u1ecf ra h\u1ebft s\u1ee9c t\u00e0i n\u0103ng trong c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt. Khi \u00f4ng ta li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi Ben Bagdikian gi\u00fap t\u00f4i, m\u1ed9t s\u1ed1 d\u00e0n x\u1ebfp c\u1ee7a \u00f4ng ta \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t th\u00f4ng tin hay chuy\u1ec7n t\u00e0i li\u1ec7u khi\u1ebfn cho c\u00e1c bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean s\u1ee3 s\u1ec7t b\u1edfi n\u00f3 chi ti\u1ebft h\u01a1n m\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft. Nh\u01b0ng v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, ch\u00fang ph\u00e1t huy hi\u1ec7u qu\u1ea3. FBI kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n b\u1ea5t k\u1ef3 v\u1ee5 chuy\u00ean ch\u1edf n\u00e0o, b\u1edfi v\u00ec c\u00e1c ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp k\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a \u00f4ng ta chia nh\u1eefng ph\u1ea7n li\u00ean ti\u1ebfp th\u00e0nh t\u1eebng g\u00f3i ri\u00eang bi\u1ec7t. \u00d4ng nh\u1edb l\u1ea1i c\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i, sau khi l\u1ec7nh c\u1ea5m th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh, l\u00e0 tr\u1ed9n l\u1eabn m\u1ed9t v\u00e0i t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 v\u00e0o v\u1edbi nhau, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n \u0111i khi m\u00e0 t\u00f4i b\u1ecb b\u1eaft. T\u1eeb kinh nghi\u1ec7m b\u1ea3n th\u00e2n tr\u01b0\u1edbc kia l\u00e0m vi\u1ec7c cho m\u1ed9t ngh\u1ecb s\u1ef9 qu\u1ed1c h\u1ed9i, \u00f4ng ta nhanh ch\u00f3ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c t\u00f4i r\u1eb1ng t\u1ed1t h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1eebng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t. \u00d4ng \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vi\u1ec7c s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u00f4ng ta d\u00e0nh cho t\u00f4i vi\u1ec7c ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ea7u ra h\u00e0ng ng\u00e0y, v\u00e0 \u00f4ng ta l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi li\u00ean l\u1ea1c v\u00e0 s\u1eafp \u0111\u1eb7t vi\u1ec7c chuy\u1ec7n t\u00e0i li\u1ec7u. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn cho m\u1ecdi vi\u1ec7c ph\u1ea7n n\u00e0o d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4ng ai","g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ee7a c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o. H\u1ea7u h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o ch\u00ednh \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i v\u1ee5 n\u00e0y. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c t\u1ed1 t\u1ee5ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ee9c gi\u1eadn r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb ph\u00eda ch\u00ednh quy\u1ec1n, th\u1eadt \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng khi kh\u00f4ng ai t\u1eeb ch\u1ed1i c\u01a1 h\u1ed9i tham gia. Sau t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington, t\u1edd Boston Globe hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 l\u1ef1a ch\u1ecdn t\u1ed1t nh\u1ea5t cho \u0111\u1ed1i t\u00e1c k\u1ebf ti\u1ebfp. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea5n ph\u1ea9m \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u1edd b\u00e1o ph\u1ea3n chi\u1ebfn ti\u00ean phong v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1ea5t. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 l\u00e0 t\u1edd St. Louis Postdispatch. Theo t\u00f4i ngh\u0129, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ec7nh hu\u1ea5n th\u1ecb. (Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1ec7nh c\u1ea5m, c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi t\u1edd Globe). Nh\u01b0 Sanford-Ungar ghi l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p ng\u1eabu nhi\u00ean r\u1eb1ng c\u1ea3 b\u1ed1n t\u1edd b\u00e1o b\u1ecb c\u1ea5m, trong s\u1ed1 20 t\u1edd \u0111\u00e3 in c\u00e1c ph\u1ea7n c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1, \u0111\u1ec1u ph\u00ea ph\u00e1n m\u1ea1nh m\u1ebd ch\u00ednh quy\u1ec1n Nixon v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf nghi ng\u1edd v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c, t\u00f4i l\u1ef1a ch\u1ecdn tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u1eefng t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. T\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o Los Angeles, t\u1edd b\u00e1o m\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 l\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tin t\u1ed1t v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn, l\u00e0 \u1ea5n ph\u1ea9m c\u1ee7a n\u01a1i t\u00f4i \u0111\u00e3 sinh ra; Knight, h\u1ec7 th\u1ed1ng g\u1ed3m 11 t\u1edd b\u00e1o, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 th\u00e0nh ph\u1ed1 Detroit n\u01a1i ba t\u00f4i \u1edf, v\u00e0 t\u1edd Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a tin C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o ch\u00ednh c\u1ee7a cha t\u00f4i (\u00f4ng g\u1eedi cho t\u00f4i \u0111\u01a1n \u0111\u1eb7t b\u00e1o d\u00e0i h\u1ea1n trong nhi\u1ec1u n\u0103m). B\u1ea1n b\u00e8 gi\u00fap mua th\u1ee9c \u0103n, b\u00e1o ch\u00ed, c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng trang \u0111i\u1ec3m, \u00e1o s\u01a1 mi, \u0111\u1ed3 l\u00f3t v\u00e0 t\u1ea5t. Patricia v\u00e0 t\u00f4i h\u00e0ng ng\u00e0y c\u00f9ng \u0111\u1ecdc b\u00e1o v\u00e0 theo d\u00f5i tin t\u1ee9c tr\u00ean ti vi. T\u00f4i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1edb l\u1ea1i m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i xem v\u00e0o c\u00e1i ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a th\u1eddi gian y\u00ean t\u0129nh b\u00ean nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u1eadt, ng\u00e0y 27-61971, m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i tr\u00ecnh di\u1ec7n t\u1ea1i tr\u1ee5 s\u1edf to\u00e0 \u00e1n li\u00ean bang. T\u01b0\u1edbng Maxwell Taylor \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c Martin Agronskyk ph\u1ecfng v\u1ea5n, trong m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u00fac tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 b\u1ecb nghe l\u00e9n. \u00d4ng ta mi\u00eau t\u1ea3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy th\u00e1ng 11-1961. \u00d4ng ta n\u00f3i v\u1edbi Agronsky v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 10 n\u0103m sau \u0111\u00f3: \\\"T\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u. T\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng, ch\u00fang ta ch\u1ec9 n\u00ean \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng k\u1ef9 s\u01b0 v\u00e0 h\u1eadu c\u1ea7n, \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1eadu c\u1ea7n v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 trong s\u1ef1 ki\u1ec7n t\u1eafm m\u00e1u n\u0103m 1961. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u\u2026 T\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i ba s\u01b0 \u0111o\u00e0n ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n l\u00ednh b\u1ed9 \u2026 \u00e0, xin l\u1ed7i, ba ti\u1ec3u \u0111o\u00e0n k\u1ef9 s\u01b0\u2026\\\". \u0110\u00e3 m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 tr\u00f4i qua k\u1ec3 t\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nh\u1eefng \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, v\u00e0 v\u1ecb T\u1ed5ng th\u1ed1ng nghe \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ebft. T\u00f4i nh\u1edb l\u1ea1i hai \u0111i\u1ec1u khi m\u00e0 t\u00f4i nghe \u00f4ng ta n\u00f3i: b\u1ed9 s\u1eadu c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 quy\u1ec1n n\u00f3i d\u1ed1i v\u00f4 h\u1ea1n, v\u00e0 \\\"h\u00e3y ch\u00fa \u00fd nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u00f4ng n\u00f3i, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n, nh\u1eefng b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a \u00f4ng s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3 g\u1ea7n \u0111\u00e2y\\\". Hai ng\u00e0y sau khi n\u1ed9i dung c\u1ee7a cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao d\u1ee1 b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m, v\u00e0 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o n\u1ed1i l\u1ea1i vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n. S\u1ed1 b\u00e1o ng\u00e0y h\u00f4m sau \u0111\u0103ng c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a th\u1eddi k\u1ef3 Kennedy. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n t\u1edd b\u00e1o c\u00f4ng b\u1ed1 trong ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0 c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n c\u1ea5m sao ch\u1ee5p g\u1eedi T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi n\u0103m 1961, \u0111\u1ec1","c\u1eadp vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ngay l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng l\u1ee5c qu\u00e2n c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0o chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \\\"l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7n thi\u1ebft n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n l\u1eadt ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng x\u1ea5u hi\u1ec7n nay c\u1ee7a t\u00ecnh h\u00ecnh\u2026 Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, t\u00f4i kh\u00f4ng tin r\u1eb1ng k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee9u v\u00e3n mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd th\u00e0nh c\u00f4ng n\u1ebfu kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y\\\" v\u00e0 cho r\u1eb1ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c \\\"k\u1ef9 s\u01b0\\\" \u0111\u1ec3 \\\"tung ho\u1ea3 m\u00f9\\\" t\u1ecf ra kh\u00f4ng c\u00f2n h\u1ee3p l\u00fd\\\". \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi khuy\u1ebfn ngh\u1ecb ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c m\u00e0 Taylor \u0111\u01b0a ra v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, n\u0103m 1961, v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i trong nhi\u1ec1u n\u0103m. M\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7 l\u1eeba g\u1ea1t k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi l\u1eddi bu\u1ed9c t\u1ed9i c\u1ee7a t\u00f4i. N\u1ebfu l\u1ecbch s\u1eed v\u1eabn c\u00f2n gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 l\u1eeba g\u1ea1t, th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ph\u01a1i b\u00e0y, d\u00f9 cho c\u00f3 ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 b\u1eb1ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. T\u1ea1p ch\u00ed Time (Th\u1eddi \u0111\u1ea1i) li\u00ean l\u1ea1c v\u1edbi t\u00f4i th\u00f4ng qua Charlie Nesson, m\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 Lu\u1eadt h\u1ecdc c\u1ee7a Harvard, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng \u00fd tham gia v\u00e0o nh\u00f3m c\u1ed1 v\u1ea5n ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec3 vi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n tr\u00ean trang nh\u1ea5t v\u1ec1 t\u00f4i. Nh\u01b0ng h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u00f4i. Derek Shearer, c\u00f9ng v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i, th\u1ea3o lu\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1edbi cha t\u00f4i Lloyd. Cha t\u00f4i ki\u00ean quy\u1ebft thuy\u1ebft ph\u1ee5c t\u00f4i kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. \u00d4ng n\u00f3i nh\u1eefng ph\u00f3ng vi\u00ean nh\u1eadt b\u00e1o s\u1ebd t\u1ee9c gi\u1eadn n\u1ebfu t\u00f4i d\u00e0nh quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n cho m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o n\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1ea1p ch\u00ed Times, t\u1edd b\u00e1o m\u00e0 h\u1ecd coi th\u01b0\u1eddng (ch\u1ee7 b\u00fat c\u1ee7a t\u1ea1p ch\u00ed Times Henry Grunwald, nh\u1ea5t quy\u1ebft c\u1ea5m \u0111o\u00e1n v\u00e0 ch\u00e8n \u00e9p nh\u1eefng ph\u00f3ng vi\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng ta vi\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn. M\u1ed9t v\u00e0i trong s\u1ed1 h\u1ecd \u0111\u00e3 xin th\u00f4i vi\u1ec7c). H\u1ecd s\u1ebd ch\u1ec9 coi t\u00f4i nh\u01b0 m\u1ed9t k\u1ebb t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u00e1 nh\u00e2n. T\u00f4i n\u00ean ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec s\u1ef1 t\u1eadp trung c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn v\u00e0o cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00e0 n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u, kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i. T\u00f4i nh\u1eafn v\u1edbi t\u1ea1p ch\u00ed Times r\u1eb1ng cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eddi gian. T\u1edd b\u00e1o ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p. H\u1ecd n\u00f3i h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u0103ng l\u00ean trang nh\u1ea5t n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u00f4i. H\u1ecd c\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. T\u00f4i n\u00f3i, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u1eadt t\u1ec7. T\u1ea1p ch\u00ed Times \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb d\u00e0nh cho t\u00f4i ba trang \u0111\u1ec3 n\u00f3i b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u00f4i mu\u1ed1n, kh\u00f4ng bi\u00ean t\u1eadp, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a b\u00e0i b\u00e1o. \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u00f3 th\u1eadt h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y d\u1eb1n v\u1eb7t khi ph\u1ea3i t\u1eeb ch\u1ed1i c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y. Nh\u01b0ng t\u00f4i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m ch\u1ec7ch con \u0111\u01b0\u1eddng t\u00f4i \u0111ang \u0111i, v\u00e0 t\u00f4i n\u00ean ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u s\u1eafp x\u1ea3y ra. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, T\u1ea1p ch\u00ed Times bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u0103ng b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u00f3. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft r\u1eb1ng, k\u1ec3 t\u1eeb b\u00e0i b\u00e1o vi\u1ebft v\u1ec1 Adolf Hitler in n\u0103m 1943, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u1ed9t b\u00e0i tr\u00ean trang b\u00eca \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u00e1 nh\u00e2n. \u0110\u1ebfn ph\u00fat cu\u1ed1i, nh\u1eefng bi\u00ean t\u1eadp vi\u00ean thuy\u1ebft ph\u1ee5c t\u00f4i ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ecd m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi: M\u1eaft t\u00f4i m\u00e0u n\u00e2u hay xanh? Ch\u00fang t\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng m\u1eaft t\u00f4i m\u00e0u xanh. H\u1ecd ch\u1ec9 h\u1ecfi th\u1ebf th\u00f4i. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t. Sau \u0111\u00f3, ai \u0111\u00f3 t\u1eeb t\u1ea1p ch\u00ed Time \u0111\u01b0a cho t\u00f4i b\u1ea3n in th\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1edbi b\u1ee9c h\u00ecnh c\u1ee7a t\u00f4i tr\u00ean trang b\u00eca, \u0111\u00f4i m\u1eaft n\u00e2u. T\u1ea1p ch\u00ed Times l\u1ea5y b\u1ee9c h\u00ecnh c\u1ee7a t\u00f4i (\u0111en tr\u1eafng) t\u1eeb cha t\u00f4i \u1edf Detroit. T\u1ea1p ch\u00ed Life c\u0169ng v\u1eady. B\u1ed1 t\u00f4i c\u00f3 c\u00e1c album \u1ea3nh c\u1ee7a t\u00f4i. M\u1ed9t s\u1ed1 trong \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee5p khi t\u00f4i \u0111ang \u1edf Vi\u1ec7t Nam, h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 \u1edf R\u1ea1ch Ki\u1ebfn, m\u1eb7c b\u1ed9 \u0111\u1ed3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u00e0 mang m\u1ed9t kh\u1ea9u s\u00fang ti\u1ec3u li\u00ean K do Thu\u1ef5 \u0110i\u1ec3n s\u1ea3n xu\u1ea5t. T\u1ea1p ch\u00ed Life c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c \u1ea3nh l\u1edbn c\u1ee7a t\u00f4i n\u1eb1m tr\u00ean c\u00e1nh \u0111\u1ed3ng l\u00faa,","v\u1edbi kh\u1ea9u ti\u1ec3u li\u00ean ngang vai. M\u1ed9t b\u1ee9c \u1ea3nh kh\u00e1c cho th\u1ea5y t\u00f4i trong b\u1ed9 \u0111\u1ed3 l\u00ednh thu\u1ef7 \u0111\u00e1nh b\u1ed9 m\u00e0u xanh da tr\u1eddi. T\u00f4i t\u1eebng ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1eefng b\u1ee9c h\u00ecnh \u0111\u00f3 t\u1eeb Cha c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap t\u00f4i tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f3 kh\u0103n, ng\u0103n c\u1ea3n Nh\u00e0 Tr\u1eafng tuy\u00ean truy\u1ec1n r\u1eb1ng t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb kh\u00f4ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc. Nh\u01b0ng s\u1ef1 vi\u1ec7c di\u1ec5n ra ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103ng hay ch\u1edf, d\u1ec5 thay \u0111\u1ed5i, c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111i\u00ean r\u1ed3 b\u1edfi s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ef1c \u0111oan c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i, cho d\u00f9 vi\u1ec7c \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi l\u00e0 t\u1ea1i sao t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u00e2u v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tham v\u1ea5n \u1edf c\u1ea5p cao, b\u1edfi c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1ea3ng vi\u00ean D\u00e2n ch\u1ee7 hay C\u1ed9ng ho\u00e0. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng b\u00e0i b\u00e1o th\u00f4ng c\u1ea3m nh\u1ea5t c\u0169ng khai th\u00e1c bi k\u1ecbch c\u1ee7a t\u00ecnh c\u1ea3nh kh\u1ed1n \u0111\u1ed1n khi\u1ebfn t\u00f4i thay \u0111\u1ed5i quan \u0111i\u1ec3m. Ti\u00eau \u0111\u1ec1 tr\u00ean Life l\u00e0 \\\"T\u1eeb Di\u1ec1u h\u00e2u \u0111\u1ebfn B\u1ed3 c\u00e2u hung t\u1ee3n\\\". T\u00f4i ngh\u0129 t\u00ednh t\u1eeb mi\u00eau t\u1ea3 t\u00ecnh c\u1ea3nh hi\u1ec7n t\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i th\u1eadt th\u00fa v\u1ecb, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 d\u00e0nh cho giai \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc v\u1edbi b\u1ee9c tranh t\u00f4i mang kh\u1ea9u s\u00fang ti\u1ec3u li\u00ean. S\u1ef1 ch\u1ee9ng th\u1ef1c c\u1ee7a cha v\u1ec1 t\u00f4i \u1edf Detroit r\u1ea5t c\u00f3 l\u1ee3i cho t\u00f4i. T\u00f4i \u0111\u1ecdc n\u00f3 trong c\u00e1c b\u1ea3n tin c\u1ee7a h\u00e3ng AP v\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y \u00f4ng m\u1ed9t v\u00e0i l\u1ea7n tr\u00ean tivi. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y \u1ea5m l\u00f2ng. X\u00e9t cho c\u00f9ng, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea3ng vi\u00ean \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0. Ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ea5p ti\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb. Cha t\u00f4i (l\u00fac \u0111\u00f3 80 tu\u1ed5i) \u0111\u00e3 hai l\u1ea7n b\u1ecf phi\u1ebfu cho Nixon. Tuy nhi\u00ean, khi \u00f4ng ta \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi v\u1ec1 t\u00f4i, \u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ecf ra c\u1ea3m th\u00f4ng. \u00d4ng h\u00f9ng h\u1ed3n tuy\u00ean b\u1ed1 ho\u00e0n to\u00e0n \u1ee7ng h\u1ed9 nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng cho r\u1eb1ng t\u00f4i \u0111ang l\u00e0m. Khi tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u1edd Detroit News, \u00f4ng n\u00f3i: \\\"Daniel \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t \u0111i\u00ean r\u1ed3 \u0111\u00f3\u2026 N\u1ebfu con trai t\u00f4i \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p cho h\u1ecd b\u00e1o c\u00e1o \u0111\u00f3, v\u00e0 n\u1ebfu ch\u00ednh ph\u1ee7 bu\u1ed9c t\u1ed9i n\u00f3\u2026 th\u00ec th\u1ebf \u0111\u1ea5y, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111ang c\u1ee9u s\u1ed1ng nhi\u1ec1u thanh thi\u1ebfu ni\u00ean, n\u1ebfu kh\u00f4ng th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd b\u1ecb g\u1eedi t\u1edbi n\u01a1i \u0111\u00f3 (Vi\u1ec7t Nam)\\\". B\u00e0i b\u00e1o ti\u1ebfp t\u1ee5c: Ellsberg n\u00f3i con trai c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 cho \u00f4ng \\\"bi\u1ebft r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u t\u1ed3i t\u1ec7 khi \u0111\u1ecdc v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00ed th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 n\u00f3 khi ch\u00fang ta \u1edf c\u00f9ng nhau. Ch\u00fang ta bi\u1ebft ch\u00fang ta \u0111ang \u0111\u1ee9ng \u1edf \u0111\u00e2u - v\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang b\u1ecb d\u1ed3n v\u00e0o ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng\\\". T\u00f4i kh\u00f4ng cho \u00f4ng bi\u1ebft m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111ang d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh, ho\u1eb7c \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o (ngay c\u1ea3 t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec) v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho \u00f4ng khi t\u00f4i \u0111ang \u1ea9n tr\u1ed1n. Nh\u01b0ng trong c\u00e1c b\u00e0i ph\u1ecfng v\u1ea5n, \u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ec7t nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1edbm l\u1eddi cho \u00f4ng. Th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f2n t\u1ed1t h\u01a1n. \u00d4ng n\u00f3i v\u1ec1 Hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a t\u1ef1 do ng\u00f4n lu\u1eadn trong n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn kinh ho\u00e0ng, v\u00f4 v\u1ecdng v\u00e0 sai tr\u00e1i, v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u1ecb n\u00f3i d\u1ed1i cho \u0111\u1ebfn l\u00fac ch\u1ebft b\u1edfi s\u1ef1 l\u1eeba \u0111\u1ea3o c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd, v\u1ec1 nh\u1eefng sinh m\u1ea1ng m\u00e0 t\u00f4i \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee9u v\u1edbt. T\u00f4i run l\u00ean v\u00ec c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng khi nghe nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u00f3 t\u1eeb \u00f4ng. M\u1ed9t tu\u1ea7n sau khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt, theo \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a t\u00f4i, Tom Oliphant chuy\u1ec3n t\u1ea3i th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p, trong b\u00e0i b\u00e1o v\u1ec1 t\u00f4i tr\u00ean t\u1edd Globe, r\u1eb1ng: \\\"\u00d4ng (t\u00e1c gi\u1ea3) mu\u1ed1n cha, Harry Ellsberg\u2026 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u00f4ng (t\u00e1c gi\u1ea3) bi\u1ebft \u01a1n s\u00e2u s\u1eafc cho v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 m\u00e0 \u00f4ng (cha c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3) tuy\u00ean b\u1ed1 tr\u01b0\u1edbc b\u00e1o gi\u1edbi tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc\\\". T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u","n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u? Tom n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i sau \u0111\u00f3: \\\"T\u1eeb ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n anh. L\u00fac \u0111\u1ea7u t\u00f4i \u1ee7ng h\u1ed9 cu\u1ed9c chi\u1ebfn, nh\u01b0ng nh\u1eefng l\u00e1 th\u01b0 c\u1ee7a anh t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m t\u00f4i s\u00e1ng m\u1eaft\\\". Nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra \u1edf n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 th\u1eadt \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. Ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p b\u00e1o ch\u00ed, trong v\u00f2ng 30 n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y ho\u1eb7c l\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed7i khi \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c ph\u00f2ng lu\u00f4n b\u1eb1ng l\u00f2ng v\u1edbi vi\u1ec7c d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c v\u0103n ki\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7, b\u1ed7ng nhi\u00ean n\u1ed5i lo\u1ea1n kh\u1eafp n\u01a1i. H\u1ebft t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c l\u00ean ti\u1ebfng \u0111\u00f2i c\u01a1 h\u1ed9i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u0103ng m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u00e0 c\u00f2n v\u01b0\u1ee3t qua ranh gi\u1edbi, tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ef1 ph\u1ea3n kh\u00e1ng d\u00e2n s\u1ef1 c\u1ef1c \u0111oan. Ch\u01b0a bao gi\u1edd trong l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ec7nh c\u1ea5m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a To\u00e0 \u00e1n t\u1ed1i cao, \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1ed1n l\u1ec7nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn hai m\u01b0\u01a1i. Sau l\u1ec7nh h\u1ea1n ch\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o tham gia \u0111\u0103ng n\u1ed9i dung t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 \u0111\u1ec1u th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1ea1i tuy\u00ean c\u00e1o ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Nh\u00e0 Tr\u1eafng v\u00e0 B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn an ninh qu\u1ed1c gia. Nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u01a1 quan \u0111\u01b0a ra tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c tr\u1ee5 c\u1ed9t c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. \u0110\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 ai trong s\u1ed1 h\u1ecd, tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ef1 vi\u1ec7c x\u1ea3y ra, d\u00e1m th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1ea1i ph\u00e1n quy\u1ebft kh\u1ea9n c\u1ea5p c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 T\u1ed5ng T\u01b0 l\u1ec7nh qu\u00e2n \u0111\u1ed9i trong th\u1eddi k\u1ef3 chi\u1ebfn tranh, b\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c, theo \u0111\u00fang ngh\u0129a \u0111en. \u0110\u1ecdc tin t\u1ee9c v\u00e0 theo d\u00f5i t\u00ecnh h\u00ecnh qua tivi t\u1eeb c\u00e1c n\u01a1i \u1ea9n n\u00e1u kh\u00e1c nhau, t\u00f4i ngh\u0129 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt tuy\u1ec7t v\u1eddi: H\u1ecd \u0111ang \u1edf \u0111\u00fang trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua, h\u1ecdc c\u00e1ch ngh\u0129 cho ch\u00ednh h\u1ecd, t\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m trong m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1o bu\u1ed9c v\u00e0 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi c\u00e1c h\u00ecnh ph\u1ea1t n\u1eb7ng n\u1ec1 khi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0o kh\u00e1c. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ee9c ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ea7n ph\u1ea3i mang c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e0ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00e0ng t\u1ed1t. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi truy\u1ec1n h\u00ecnh c\u0169ng c\u1ea7n c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n n\u00e0y. C\u00e1c k\u00eanh tin t\u1ee9c truy\u1ec1n h\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng d\u00e0nh m\u1ed9t n\u1eeda th\u1eddi gian ho\u1eb7c nhi\u1ec1u h\u01a1n trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eddi s\u1ef1 \u0111\u00eam khuya \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi ch\u00ednh ph\u1ee7, nh\u01b0ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0a tin kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t h\u1ecd v\u00e0o trong t\u00ecnh th\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng t\u1ea3i n\u1ed9i dung c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1. C\u00e1c k\u00eanh truy\u1ec1n h\u00ecnh m\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u01b0a tin v\u1ec1 cu\u1ed9c n\u1ed5i lo\u1ea1n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng tham gia. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, khi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p b\u00e1o vi\u1ebft d\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng can \u0111\u1ea3m th\u1eadt s\u1ef1, truy\u1ec1n h\u00ecnh qu\u1ed1c gia c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 chung s\u1ee9c v\u1edbi h\u1ecd. Ch\u00fang t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi k\u00eanh truy\u1ec1n h\u00ecnh NBC b\u1edfi v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 xem h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a \u00f4ng Ch\u1ee7 t\u1ecbch t\u1eadp \u0111o\u00e0n, Julian Goodman, tr\u00ean ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eddi s\u1ef1 bu\u1ed5i \u0111\u00eam, \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u b\u00ed m\u1eadt. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e1ch qua nhi\u1ec1u c\u1ea5p qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ea1i NBC \u0111\u1ec3 mang tin nh\u1eafn ch\u00fac m\u1eebng c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ebfn","Goodman, v\u00e0 l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb gi\u00fap \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York c\u00f4ng b\u1ed1 m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u00e0i li\u1ec7u ch\u01b0a ph\u00e1t h\u00e0nh trong H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c tr\u00ean k\u00eanh truy\u1ec1n h\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng. Trong v\u00f2ng n\u1eeda gi\u1edd, Goodman t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. ABC t\u1eeb ch\u1ed1i nhanh h\u01a1n, ngay sau khi nghe l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. Nh\u01b0ng CBS ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed1i quan t\u00e2m th\u1ef1c s\u1ef1, d\u1ef1a tr\u00ean th\u1eddi gian c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 c\u00e2n nh\u1eafc. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cu\u1ed1i c\u00f9ng kh\u00f4ng thu\u1eadn cho ch\u00fang t\u00f4i. Nh\u01b0ng h\u1ecd \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng sau m\u1ed9t ng\u00e0y xem x\u00e9t k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng \u1edf c\u1ea5p l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao nh\u1ea5t. C\u00e2n nh\u1eafc ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 CBS l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang d\u00ednh l\u00edu v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ee5 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ph\u00e1p l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ed9 phim t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a h\u00e3ng v\u1ec1 quan h\u1ec7 c\u00f4ng ch\u00fang c\u1ee7a gi\u1edbi qu\u00e2n s\u1ef1, V\u1ee5 b\u00e1n th\u00e1o L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. M\u1ed9t U\u1ef7 ban c\u1ee7a qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t bu\u1ed9c t\u1ed9i CBS kh\u00f4ng tu\u00e2n theo l\u1ec7nh c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i, t\u1eeb ch\u1ed1i giao n\u1ed9p cu\u1ed1n phim g\u1ed1c \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tra. H\u1ea1 ngh\u1ecb vi\u1ec7n \u0111ang chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1ecf phi\u1ebfu v\u1ec1 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00e0y. Frank Stanton c\u1ee7a CBS v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft nh\u00e2n vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng x\u1ea5u cho cu\u1ed9c b\u1ecf phi\u1ebfu, v\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ecbu qu\u00e1 nhi\u1ec1u \u00e1p l\u1ef1c trong c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac n\u1ebfu ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh s\u00e1ch b\u1ea3o m\u1eadt c\u1ee7a L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c l\u00fac n\u00e0y. T\u00f4i hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, v\u00e0 t\u00f4i t\u00f4n tr\u1ecdng th\u1ef1c t\u1ebf r\u1eb1ng, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi hai k\u00eanh truy\u1ec1n h\u00ecnh NBC v\u00e0 ABC, CBS \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c. Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, v\u00e0i ng\u00e0y sau, khi c\u1ea3 ba h\u00e3ng truy\u1ec1n h\u00ecnh, th\u00f4ng qua c\u00e1c nh\u00e0 trung gian, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u00f4i trong l\u00fac t\u00f4i v\u1eabn c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt, t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ec5 d\u00e0ng ch\u1ecdn CBS. T\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng CBS s\u1ebd ch\u1ecdn ph\u00f3ng vi\u00ean Walter Cronkite, ph\u00e1t thanh vi\u00ean c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eddi s\u1ef1 bu\u1ed5i t\u1ed1i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \\\"ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u00e1ng tin c\u1eady nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9\\\". V\u00e0 Cronkite \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. Sau khi tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb Vi\u1ec7t Nam sau tr\u1eadn T\u1ed5ng ti\u1ebfn c\u00f4ng M\u1eadu Th\u00e2n n\u0103m 1968, anh ta \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi kh\u00e1n gi\u1ea3 r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111ang sa l\u1ea7y trong \\\"b\u1ebf t\u1eafc\\\", m\u1ed9t t\u1eeb m\u00e0 Nh\u00e0 Tr\u1eafng r\u1ea5t s\u1ee3 n\u00f3i t\u1edbi. T\u1ed5ng th\u1ed1ng Johnson, khi xem ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y, \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 \\\"T\u00f4i v\u1eeba m\u1ea5t Trung M\u1ef9\\\". V\u00e0i tu\u1ea7n sau, \u00f4ng ta r\u00fat kh\u1ecfi chi\u1ebfn d\u1ecbch tranh c\u1eed T\u1ed5ng th\u1ed1ng. Chi\u1ec1u mu\u1ed9n ng\u00e0y 23-6-71, Cronkite v\u00e0 nh\u00f3m c\u1ee7a anh ta \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 l\u1edbn \u1edf Cambridge, n\u01a1i t\u00f4i \u0111ang \u0111\u1ee3i s\u1eb5n. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a bu\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh chi\u1ebfu tr\u00ean ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh th\u1eddi s\u1ef1 s\u1edbm bu\u1ed5i t\u1ed1i, v\u00e0 m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u00e1c mu\u1ed9n h\u01a1n, trong v\u00f2ng n\u1eeda ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, t\u1eeb 10h30 \u0111\u1ebfn 11h trong c\u00f9ng bu\u1ed5i t\u1ed1i. Trong ph\u1ea7n ch\u00ednh c\u1ee7a bu\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n, t\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi kh\u00e1n gi\u1ea3 truy\u1ec1n h\u00ecnh c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xem truy\u1ec1n h\u00ecnh nh\u1ea5t v\u1ec1 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a Nixon v\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a n\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c n\u0103m 1964 trong m\u1ed9t th\u1eddi gian nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 ph\u1ea7n m\u1edf \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh nh\u01b0 sau: Cronkite (m\u1edf \u0111\u1ea7u): M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f2n nhi\u1ec1u tranh c\u00e3i, nh\u01b0ng c\u00e1i t\u00ean duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u1ea5t nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o, Daniel Ellsberg, c\u1ef1u nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao v\u00e0 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u00edt khi xu\u1ea5t \u0111\u1ea7u l\u1ed9 di\u1ec7n, h\u00f4m nay \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd tr\u1ea3 l\u1eddi","ph\u1ecfng v\u1ea5n t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m b\u00ed m\u1eadt. Nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a \u00f4ng, n\u1ebfu c\u00f3, trong vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ed3 s\u01a1. T\u00f4i h\u1ecfi \u00f4ng \u1ea5y, theo \u00f4ng, nh\u1eefng ph\u00e1t gi\u00e1c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 c\u1ee7a L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c l\u00e0 g\u00ec? Ellsberg: T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, b\u00e0i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ed5i c\u00e1i gi\u00e1 m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 cho T\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, c\u1ea3 v\u1ec1 \u0111\u1ed1i n\u1ed9i v\u00e0 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a c\u00f4ng lu\u1eadn\u2026 Cronkite. C\u00f3 ph\u1ea3i vi\u1ec7c \u0111\u00ednh ch\u00ednh th\u00f4ng tin c\u00f4ng khai tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1 nh\u00e2n c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u1edf Washington h\u01a1n l\u00e0 do quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt? Ellsberg: T\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. V\u1edbi t\u00f4i, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00e1c \\\"nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o\\\" - nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n hay li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1c quan ch\u1ee9c h\u00e0nh ph\u00e1p, hay nh\u00e1nh H\u00e0nh ph\u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 - \u0111\u00e3 c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng trong ch\u00fang ta trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 v\u1eeba qua, \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t Nh\u00e1nh H\u00e0nh ph\u00e1p v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7. V\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o m\u00e0 theo c\u00e1ch n\u00e0y ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0nh m\u1ea1nh n\u1ebfu ch\u00fang ta v\u1eabn t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Johnson, coi nh\u1eefng ph\u00e1t gi\u00e1c \u0111\u00f3 \\\"g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ed9i ph\u1ea3n qu\u1ed1c\\\", b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 g\u00e2y ra m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i cho danh ti\u1ebfng c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh quy\u1ec1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 t\u1ed9i ph\u1ea3n b\u1ed9i qu\u1ed1c gia. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi quan ni\u1ec7m: \\\"T\u00f4i ch\u00ednh l\u00e0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\\\". V\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh m\u00e0 n\u00f3i, r\u1ea5t nhi\u1ec1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 Johnson \u0111\u00e2u, \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1i c\u1ea3m gi\u00e1c nh\u01b0 v\u1eady. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i nh\u1eadn th\u1ee9c sau khi \u0111\u1ecdc t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i lu\u00f4n ghi nh\u1edb r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh. Ch\u00fang ta ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7. V\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh th\u1ec3 ch\u1ebf, Hi\u1ebfn ph\u00e1p quy \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 ph\u00e2n quy\u1ec1n, cho Qu\u1ed1c h\u1ed9i, cho to\u00e0 \u00e1n, m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c cho b\u00e1o ch\u00ed, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi Tu ch\u00ednh \u00e1n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u2026 T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 c\u00e1c quan ch\u1ee9c c\u1ee7a Nh\u00e1nh \u00e0nh ph\u00e1p quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thay cho ch\u00fang ta nh\u1eefng g\u00ec c\u00f4ng ch\u00fang c\u1ea7n bi\u1ebft, v\u1ec1 th\u00e0nh t\u00edch c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1ch th\u1ee9c h\u1ecd \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd\u2026 Cronkite: B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y \u1edf Nh\u00e0 Tr\u1eafng? Ellsberg: Th\u1ef1c t\u1ebf c\u00e1c quan ch\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 gi\u1eef k\u00edn nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt n\u00e0y, h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u00e0nh c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd h\u1ecdc c\u00e1ch ng\u1eadm mi\u1ec7ng. T\u00f4i c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. Cronkite. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i, t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, hay l\u00e0 \\\"m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1ecbch s\u1eed b\u1ecb \u0111\u00e1nh m\u1ea5t\\\". C\u00f3 ph\u1ea3i v\u1eady kh\u00f4ng? Ellsberg: \u0110\u00f3 m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t ph\u00e1t. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 l\u1ecbch s\u1eed. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u00e0n kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ch\u00ednh, nh\u01b0ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1edf m\u00e0n\u2026 Trong b\u1ea3y ngh\u00ecn trang c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00f3, t\u00f4i kh\u00f4ng ngh\u0129 c\u00f3 m\u1ed9t d\u00f2ng n\u00e0o \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u1eeb ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng vong c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi","Vi\u1ec7t Nam, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi t\u1ecb n\u1ea1n, v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng sinh th\u00e1i c\u1ee7a ho\u00e1 ch\u1ea5t di\u1ec7t c\u1ecf. C\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ef1 \u0111o\u00e1n hay t\u00ednh to\u00e1n n\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra, kh\u00f4ng h\u1ec1. V\u00e0 t\u00e0i li\u1ec7u ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ph\u1ea3n \u00e1nh nh\u1eefng lo ng\u1ea1i n\u1ed9i b\u1ed9 trong nh\u1eefng quan ch\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta. T\u00e0i li\u1ec7u kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp g\u00ec \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u00e1c quan ch\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng h\u1ec1 lo ng\u1ea1i v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1eeb ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. Cronkite: \u00f4ng mi\u00eau t\u1ea3 th\u1ebf n\u00e0o v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 chung c\u1ea3m x\u00fac khi \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, khi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u1ecd, khi h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00f3 nh\u01b0 \u00f4ng. C\u00f3 ph\u1ea3i h\u1ecd l\u1ea1nh l\u00f9ng? C\u00f3 ph\u1ea3i h\u1ecd v\u00f4 t\u00e2m? C\u00f3 ph\u1ea3i h\u1ecd \u0111\u1ed9c \u00e1c? Ellsberg: T\u1ea5t nhi\u00ean, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, m\u00f4 t\u1ea3 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 h\u1ecd l\u00e0 h\u1ecd thu\u1ed9c s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn nh\u1ea5t, \u0111\u00e1ng k\u00ednh tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nh\u1ea5t m\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00fang ta c\u00f3. V\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh lai l\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u00f3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c. N\u1ebfu \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00f3, t\u00f4i ngh\u0129 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 t\u00f4i. Nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eafn, nh\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 m\u1ed9t ph\u1ea7n b\u1edfi nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u01b0a ra, nguy\u00ean nh\u00e2n m\u00e0 h\u1ecd \u0111i \u0111\u1ebfn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3, v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang. T\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1eadn x\u00e9t v\u1ec1 h\u1ecd. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng. T\u00f4i ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng, t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u0111au \u0111\u1edbn h\u01a1n t\u00f4i khi nghe c\u00e2u chuy\u1ec7n, t\u1ea5t nhi\u00ean b\u1edfi v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi n\u00f3, \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc \u0111i \u0111\u1ecdc l\u1ea1i v\u00e0i l\u1ea7n. Nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 hi\u1ec7n nay s\u1ebd \u0111au \u0111\u1edbn khi \u0111\u1ecdc h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y - nhi\u1ec1u ph\u1ea7n kh\u00e1c s\u1ebd s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 - v\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 h\u1ecd k\u00ednh tr\u1ecdng, tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 d\u00e0nh cho quy\u1ec1n l\u1ef1c, khinh th\u01b0\u1eddng h\u1ecd nh\u01b0 c\u00e1ch h\u1ecd khinh th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng minh Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a ch\u00fang ta. Cronkite: \u00d4ng n\u00f3i sao v\u1ec1 nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng t\u1ee9c th\u00ec (c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u00e1t gi\u00e1c n\u00e0y) \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c chi\u1ebfn trong nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y, th\u00e1ng 6-1971? Ellsberg: V\u00e2ng, cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1eabn \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n\u2026 T\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n s\u1ebd l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n. T\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng h\u1ecd nh\u1eadn th\u1ee9c ra tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng d\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u1eed tri, v\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0m nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ec3 t\u00e1i \u0111\u1eafc c\u1eed. H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 do, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e1m g\u00e1nh v\u00e1c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ch\u00e1m d\u1ee9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh n\u00e0y. Cha t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i y\u00eau th\u00edch trong Kinh th\u00e1nh m\u00e0 t\u00f4i hay th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe khi c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb: \\\"S\u1ef1 th\u1eadt s\u1ebd gi\u1ea3i ph\u00f3ng b\u1ea1n\\\". V\u00e0 t\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng, v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00f4ng khai s\u1ef1 th\u1eadt - c\u00f4ng khai tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed, \u1edf c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, \u1edf n\u01a1i m\u00e0 n\u00f3 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, n\u01a1i m\u00e0 c\u00e1c c\u1eed tri c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea3o lu\u1eadn - s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u00e3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi h\u1ed9p k\u00edn, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c \u0111\u1ec3 c\u1ea5t n\u00f3 v\u00e0o h\u1ed9p tr\u1edf l\u1ea1i - t\u00f4i hy v\u1ecdng s\u1ef1 th\u1eadt s\u1ebd gi\u1ea3i tho\u00e1t ch\u00fang ta kh\u1ecfi cu\u1ed9c chi\u1ebfn. T\u00f4i mong mu\u1ed1n ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 b\u01b0\u1edbc qua cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh\u2026 sao cho l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a 20 n\u0103m k\u1ebf ti\u1ebfp s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a 20 n\u0103m v\u1eeba qua. Trong ph\u1ea7n t\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc To\u00e0 \u00e1n Circuit c\u1ee7a Qu\u1eadn Columbia, th\u1ee9 ba, ng\u00e0y 22-6, t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington \u0111\u00e3 th\u1eeba nh\u1eadn nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ph\u00e1p l\u00fd c\u1ee7a nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c do nh\u00f3m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt ch\u00fang","t\u00f4i trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e2n t\u00e1n t\u00e0i li\u1ec7u \\\"T\u1edd b\u00e1o c\u0169ng c\u1ea3nh b\u00e1o to\u00e0 \u00e1n ph\u00fac th\u1ea9m r\u1eb1ng c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 \u00edch v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o \u0111\u0103ng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3\\\". M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0: \\\"S\u1ef1 ti\u1ebft l\u1ed9 c\u00f4ng khai n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u s\u1ebd s\u1edbm \u0111\u1ebfn v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn M\u1ef9\\\". S\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i b\u1ecb FBI th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0 t\u00f3m g\u1ecdn, c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 cung c\u1ea5p c\u00e1c b\u1ea3n sao. T\u1ea5t c\u1ea3 v\u0103n b\u1ea3n c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t ra tr\u1ef1c ti\u1ebfp hay gi\u00e1n ti\u1ebfp t\u1eeb ch\u00fang t\u00f4i. M\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 may m\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu kh\u00e1c l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u00e0 t\u00ednh g\u1ea5p r\u00fat g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c sao cho Patricia c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee5p t\u00e0i li\u1ec7u k\u1ecbp th\u1eddi m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng m\u1ed9t ai d\u1ef1 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho ch\u00fang tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t gi\u00e1 tr\u1ecb. Nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c Nixon b\u1ed5 nhi\u1ec7m, th\u1ea9m ph\u00e1n Roger Robb, \u0111\u01b0a ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u00f4ng tin ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 tr\u00ean c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c t\u1ef1 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi r\u1eb1ng li\u1ec7u c\u00f3 ph\u1ea3i ch\u00ednh ph\u1ee7 \\\"\u0111ang y\u00eau c\u1ea7u ch\u00fang ta ki\u1ec3m so\u00e1t m\u1ed9t b\u1ea7y ong\\\". \u00d4ng ta d\u00f9ng t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00e1c b\u00e1o, nh\u01b0ng t\u1eeb \\\"b\u1ea7y ong\\\" di\u1ec5n t\u1ea3 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u0111\u1ed9i ng\u0169 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. Th\u1ee9 n\u0103m, ng\u00e0y 24-6, ph\u00e9p \u1ea9n d\u1ee5 \\\"m\u1ed9t \u0111\u00e0n ong\\\" b\u1ecb lu m\u1edd b\u1edfi h\u00ecnh \u1ea3nh so s\u00e1nh ng\u1ea7m \\\"v\u1ee1 \u0111\u1eadp\\\". Tr\u00ean kh\u1eafp \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t t\u1edd b\u00e1o trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Knight - Detroit, Miami, Tallahassee, Akron, Boca Raton, v\u00e0 hai t\u1edd b\u00e1o \u1edf m\u1ed7i th\u00e0nh ph\u1ed1 Philadenphia, Charlotte, v\u00e0 Macon - c\u00f9ng v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o Los Angeles, \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh v\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1edbi. C\u00f9ng ng\u00e0y \u0111\u00f3, t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York kh\u00e1ng \u00e1n l\u00ean To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t l\u1ea1i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00fac th\u1ea9m c\u00f3 l\u1ee3i cho ch\u00ednh ph\u1ee7 c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n Circuit. C\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u y\u00eau s\u00e1ch kh\u00e1c, Alexander Bickel \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o y\u00eau c\u1ea7u m\u1ed9t bu\u1ed5i \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n ngay l\u1eadp t\u1ee9c b\u1edfi v\u00ec \\\"kh\u00f4ng ch\u1ec9 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng tin c\u1ee7a c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecb vi ph\u1ea1m trong v\u00f2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n l\u1ec5 m\u00e0 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o, t\u1edd b\u00e1o \u0111\u00e3 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111i ti\u00ean phong trong vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, \u0111ang b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i nh\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o kh\u00e1c\\\". Th\u00f4ng tin ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o c\u00f4ng b\u1ed1 b\u1ea5t ch\u1ea5p n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p. C\u00f3 l\u1ebd, c\u0169ng v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0, m\u1ed9t th\u1eddi gian sau khi c\u01a1 quan n\u00e0y \u0111\u01b0a ra l\u1ec7nh h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1edd Boston Globe, B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m. Kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ee7 t\u1ee5c ph\u00e1p l\u00fd n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai \u0111\u1ed1i v\u1edbi Th\u1eddi b\u00e1o Chicago Sun - Times, Th\u1eddi b\u00e1o Los Angeles ho\u1eb7c b\u1ea5t k\u1ef3 t\u1edd b\u00e1o n\u00e0o thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u00e1o ch\u00ed Knight, m\u1eb7c d\u00f9 v\u1ec1 nguy\u00ean t\u1eafc, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u1ea5n ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y ra t\u1ed5n h\u1ea1i l\u1eadp t\u1ee9c v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi qu\u1ed1c gia m\u00e0 ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 s\u00e1u, ng\u00e0y 25-6, n\u0103m v\u1ecb th\u1ea9m ph\u00e1n c\u1ee7a To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao b\u1ecf phi\u1ebfu \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh li\u1ec7u c\u00f3 x\u1eed g\u1ea5p v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u1ee7a T\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York v\u00e0 T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington. H\u1ecd \u0111\u1ed3ng \u00fd nghe tranh lu\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y h\u00f4m sau trong m\u1ed9t phi\u00ean to\u00e0 h\u1ecdp v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed. B\u1ed1n v\u1ecb th\u1ea9m ph\u00e1n - Hugo Black, William Douglas, William Brennan","v\u00e0 Thurgood Marshall - b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nghe tranh lu\u1eadn \\\"n\u00f3i r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c d\u1ee1 b\u1ecf m\u1ecdi h\u1ea1n ch\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u00e0 B\u01b0u \u0111i\u1ec7n\\\". R\u00f5 r\u00e0ng, \u0111\u1ec3 d\u1ee1 b\u1ecf l\u1ec7nh c\u1ea5m, c\u1ea7n ph\u1ea3i thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n c\u00f2n l\u1ea1i. Do \u0111\u00f3, t\u00f4i mu\u1ed1n th\u00eam nhi\u1ec1u t\u1edd b\u00e1o v\u00e0o danh s\u00e1ch nh\u1eefng k\u1ebb n\u1ed5i lo\u1ea1n v\u00ec hai l\u00fd do. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p x\u1ea5u nh\u1ea5t, n\u1ebfu To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao duy tr\u00ec l\u1ec7nh c\u1ea5m trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn, t\u00f4i mu\u1ed1n c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e0ng nhi\u1ec1u n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u c\u00e0ng t\u1ed1t tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y x\u1ea3y ra. H\u01a1n n\u1eefa, khi tin t\u1ee9c c\u00e0ng lan r\u1ed9ng, th\u00ec c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 m\u1ed9t ho\u1eb7c h\u01a1n n\u1eefa c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n \u0111ang lung lay, gi\u1ed1ng nh\u01b0 Bobb v\u00e0 s\u1ed1 \u0111\u00f4ng trong b\u1ed3i th\u1ea9m \u0111o\u00e0n c\u1ee7a To\u00e0 D.C Circuit, s\u1ebd c\u00f3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u00f2n c\u1ea7n ph\u1ea3i tranh lu\u1eadn th\u00eam. Khi c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n tranh lu\u1eadn, t\u00f4i mu\u1ed1n cung c\u1ea5p cho h\u1ecd th\u00eam c\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u00e3 t\u1ecf ra ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u0103n c\u1ea3n d\u00f2ng th\u00f4ng tin l\u01b0u chuy\u1ec3n t\u1ef1 do (\u0110i\u1ec1u kho\u1ea3n B\u1ed5 sung l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t ch\u01b0a bao gi\u1edd quy \u0111\u1ecbnh nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y cho h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 ph\u00e1p). T\u1ea5t nhi\u00ean, B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p c\u00f3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i nghi ng\u1edd n\u1ebfu h\u1ecd tin r\u1eb1ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng d\u00f2ng th\u00f4ng tin. Nh\u01b0ng, r\u00f5 r\u00e0ng B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p cho r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u1eadp lu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao n\u1ebfu h\u1ecd nh\u1ea5n m\u1ea1nh quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 t\u00ednh kh\u1ea9n c\u1ea5p v\u00e0 nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00f4ng tin m\u00e0 h\u1ecd ra s\u1ee9c g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p trong hai tu\u1ea7n qua b\u1eb1ng vi\u1ec7c truy b\u1eaft ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin nh\u01b0 m\u1ed9t k\u1ebb t\u1ed9i ph\u1ea1m h\u00ecnh s\u1ef1. C\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u01b0a tin ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng c\u01a1 quan n\u00e0y \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng v\u00e0 l\u1ec7nh b\u1eaft d\u00e0nh cho t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc khi To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao h\u1ecdp v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t ai trong s\u1ed1 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o ch\u1ea5p nh\u1eadn ch\u1ee9ng th\u1ef1c (ho\u1eb7c \u0111\u00e3 t\u1eebng ch\u1ee9ng th\u1ef1c) r\u1eb1ng t\u00f4i \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p c\u00e1c t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1. T\u00f4i c\u0169ng ch\u01b0a th\u1eeba nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1ea5t l\u00e0 bu\u1ed5i ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a Cronkite v\u00e0o ng\u00e0y 23-6, t\u00f4i t\u1eeb ch\u1ed1i b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a t\u00f4i, b\u1edfi v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u00f3 \u0111\u1ecbnh kh\u1edfi t\u1ed1 hay kh\u00f4ng. B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng chi ti\u1ebft r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng th\u00f4ng c\u00e1o b\u00e1o ch\u00ed c\u1ee7a McGovern v\u00e0 McClosky kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a t\u00e0i li\u1ec7u cho h\u1ecd v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 qu\u1ea3 quy\u1ebft s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ecbu b\u1eaft giam \u0111\u1ec3 c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00f4ng tin n\u00e0y. Nh\u01b0ng, kh\u00f4ng c\u00f3 tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a t\u00f4i (ho\u1eb7c c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u00f3ng vi\u00ean \u0111\u00e3 nh\u1eadn t\u00e0i li\u1ec7u t\u1eeb t\u00f4i) th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh t\u00f4i \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00f3 cho b\u00e1o ch\u00ed. V\u1ec1 vi\u1ec7c sao ch\u00e9p t\u00e0i li\u1ec7u, v\u1ee3 c\u0169 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra b\u1ea3n khai c\u00f3 tuy\u00ean th\u1ec7 m\u00e0 con t\u00f4i v\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 m\u1edbm l\u1eddi cho c\u00f4 \u1ea5y. Tony Russo t\u1eeb ch\u1ed1i l\u00e0m ch\u1ee9ng. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho quy\u1ec1n mi\u1ec5n tr\u1eeb v\u00e0 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb t\u1ea1m giam v\u00ec khinh th\u01b0\u1eddng ph\u00e1p lu\u1eadt n\u1ebfu t\u1eeb ch\u1ed1i, Lynda Sinay \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p b\u1eb1ng ch\u1ee9ng. V\u1edbi ch\u1ee9ng c\u1ee9 \u0111\u00f3, quan to\u00e0 Venetta S. Tasopoulos ra tr\u00e1t b\u1eaft giam t\u00f4i ngay t\u1ed1i th\u1ee9 s\u00e1u ng\u00e0y 25-6. L\u1ec7nh b\u1eaft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 h\u1ecdp c\u1ee7a To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao v\u00e0o s\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y.","Khi lu\u1eadt s\u01b0 ri\u00eang c\u1ee7a t\u00f4i Charlie Nesson t\u00ecm \u0111\u1ebfn t\u00f4i v\u1edbi l\u1ec7nh b\u1eaft \u0111\u00f3, \u00f4ng ta n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4i ph\u1ea3i tr\u00ecnh di\u1ec7n v\u1edbi c\u01a1 quan c\u00f4ng quy\u1ec1n ngay l\u1eadp t\u1ee9c. T\u00f4i n\u00f3i: \\\"T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. T\u00f4i c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ea3n sao c\u1ee7a t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t\\\". Charlie n\u00f3i t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0o kh\u00e1c. \\\"N\u1ebfu anh kh\u00f4ng tr\u00ecnh di\u1ec7n, anh s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00ean t\u1ed9i ph\u1ea1m \u0111ang l\u1ea9n tr\u1ed1n\\\". \\\"T\u1ec7 th\u1eadt. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac nh\u01b0 v\u1eady\\\". Charlie nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0 r\u1eddi kh\u1ecfi \u0111\u1ec3 tham kh\u1ea3o \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi Boudin. Khi tr\u1edf l\u1ea1i, \u00f4ng ta h\u1ecfi: \\\"Anh c\u1ea7n bao nhi\u00eau l\u00e2u \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi ph\u1ea7n h\u1ed3 s\u01a1 c\u00f2n l\u1ea1i\\\". \\\"M\u1ed9t v\u00e0i ng\u00e0y\\\", t\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi. Sau khi b\u00e0n b\u1ea1c v\u1edbi t\u00f4i, Charlie v\u00e0 Boudin g\u1ecdi \u0111\u1ebfn B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng thuy\u1ebft ph\u1ee5c h\u1ecd v\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng t\u00f4i s\u1ebd tr\u00ecnh di\u1ec7n ngay l\u1eadp t\u1ee9c n\u1ebfu B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 v\u00e0o cu\u1ed1i tu\u1ea7n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ea3o l\u00e3nh. Nh\u01b0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n, h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng. Charlie g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n l\u1ea1i cho t\u00f4i v\u00e0 h\u1ecfi: \\\"Khi n\u00e0o anh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c?\\\" \\\"S\u00e1ng th\u1ee9 hai\\\". Charlie g\u1ecdi cho lu\u1eadt s\u01b0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n \u1edf Boston v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng ta r\u1eb1ng t\u00f4i s\u1ebd tr\u00ecnh di\u1ec7n v\u00e0o s\u00e1ng th\u1ee9 hai, kh\u00f4ng s\u1edbm h\u01a1n. \u00d4ng lu\u1eadt s\u01b0 n\u00f3i: \\\"\u00d4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng, anh ta s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady\\\". Charlie qu\u00e1 quy\u1ebft: \\\"V\u00e2ng, anh ta s\u1ebd l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady\\\". Y\u00ean l\u1eb7ng trong m\u1ed9t ph\u00fat, Lu\u1eadt s\u01b0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n n\u00f3i: \\\"\u1ed2, \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i, FBI s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y anh ta cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3\\\". Charlie n\u00f3i: \\\"\u00d4ng bi\u1ebft kh\u00f4ng, \u00f4ng \u0111ang n\u00f3i chuy\u1ec7n tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2y b\u1ecb nghe tr\u1ed9m\\\". \u0110\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh m\u00e0 c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u01b0a ra, m\u1eb7c d\u00f9 h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. \\\"\u00d4ng \u0111ang \u0111\u00f9a \u0111\u1ea5y h\u1ea3\\\". \\\"Kh\u00f4ng h\u1ec1\\\". Vi\u00ean quan ch\u1ee9c c\u1ee7a B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p th\u1ed1t l\u00ean: \\\"\u00d4i, Ch\u00faa \u01a1i\\\" v\u00e0 c\u00fap m\u00e1y. Charlie k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y cho t\u00f4i v\u00e0 n\u00f3i, \\\"Anh c\u00f3 hai ng\u00e0y\\\". T\u00f4i xem l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh xem s\u1ebd chuy\u1ec7n ch\u00fang cho ai. T\u1ea5t nhi\u00ean, t\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ecnh di\u1ec7n ngay v\u00e0 giao l\u1ea1i c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y cho ai \u0111\u00f3, nh\u01b0ng t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay, t\u00f4i l\u00e0 \u0111\u1ea7u t\u1ea7u c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y v\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n tr\u1ee5 l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ph\u00fat cu\u1ed1i c\u00f9ng. Sau khi hai m\u01b0\u01a1i th\u00e1ng n\u1ed7 l\u1ef1c, v\u00e0 sau hai tu\u1ea7n th\u1eafng l\u1ee3i v\u1eeba qua, th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00f4ng khai v\u00e0 th\u00e0nh c\u00f4ng, t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 mu\u1ed1n r\u1eddi b\u1ecf khi c\u00e1c nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch b\u1ea3o t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i c\u00f2n \u1edf v\u00e0o m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f3 x\u1eed h\u01a1n, c\u00f3 nguy c\u01a1 d\u00ednh l\u00edu v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ee5 r\u1eafc r\u1ed1i ph\u00e1p l\u00fd, nh\u01b0ng h\u1ecd g\u00e1nh ch\u1ecbu m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n. Khi To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao \u0111ang nghe tranh lu\u1eadn, h\u1ecd tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o \u1edf Boston r\u1eb1ng t\u00f4i s\u1ebd tr\u00ecnh di\u1ec7n t\u1ea1i V\u0103n ph\u00f2ng lu\u1eadt s\u01b0 t\u1ea1i Boston l\u00fac 10.00 s\u00e1ng th\u1ee9 hai, ng\u00e0y 28-6. H\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a s\u1ef1 tr\u00ec ho\u00e3n n\u00e0y. S\u00e1ng th\u1ee9 b\u1ea3y, t\u00f4i chia c\u00e1c b\u1ea3n sao c\u00f2n l\u1ea1i th\u00e0nh hai ph\u1ea7n v\u00e0 cu\u1ed1i tu\u1ea7n, nh\u00f3m c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i chuy\u1ec3n ch\u00fang \u0111\u1ebfn to\u00e0 so\u1ea1n b\u00e1o Ng\u01b0\u1eddi","\u0111\u01b0a tin C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o v\u00e0 Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c. \u0110\u1ebfn \u0111\u00eam ch\u1ee7 nh\u1eadt, t\u1ee7 \u0111\u1ef1ng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00e3 s\u1ea1ch tr\u01a1n. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng l\u1ed9 di\u1ec7n v\u00e0o s\u00e1ng ng\u00e0y h\u00f4m sau. T\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u1ea3o l\u00e3nh. Hai ng\u00e0y v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb ch\u1ea1y tr\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam m\u1ed9t v\u1ecb quan to\u00e0 \u0111\u1ec3 cho ph\u00e9p t\u00f4i b\u01b0\u1edbc ra kh\u1ecfi to\u00e0 \u00e1n. Trong c\u0103n ph\u00f2ng \u1edf nh\u1edd cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u00eam cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00fang t\u00f4i b\u00ean nhau. Tr\u01b0\u1edbc l\u1eddi th\u00fac gi\u1ee5c quy\u1ebft li\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 trong bu\u1ed5i s\u00e1ng ch\u1ee7 nh\u1eadt \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao ti\u1ebfp t\u1ee5c ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00f4ng tin cho c\u00f4ng lu\u1eadn M\u1ef9, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt b\u00f5 c\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e0 v\u00f4 \u00edch, trong khi c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n \u0111ang c\u00e2n nh\u1eafc, \u0111\u1ec3 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o s\u1eb5n s\u00e0ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c g\u00ec. Bu\u1ed5i s\u00e1ng ng\u00e0y th\u1ee9 hai, ng\u00e0y 28-6, Charlie Nesson \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 c\u00f9ng ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn to\u00e0 \u00e1n li\u00ean bang th\u01b0a ki\u1ec7n. \u00d4ng b\u00e0y t\u1ecf hy v\u1ecdng s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o \u1edf \u0111\u00f3. T\u00f4i m\u1eb7c b\u1ed9 \u0111\u1ed3 \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t m\u00e0 ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \\\"\u0103n tr\u1ed9m\\\" ra kh\u1ecfi c\u0103n h\u1ed9 c\u1ee7a t\u00f4i. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f3n qu\u00e0 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi anh r\u1ec3 v\u00e0 l\u00e0 b\u1ed9 compl\u00ea may duy nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i t\u1eebng c\u00f3. T\u00f4i m\u1eb7c n\u00f3 trong su\u1ed1t phi\u00ean to\u00e0. Trong nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ee5 Watergate di\u1ec5n ra, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u1ea5t k\u1ef3 ai \u0111\u1ebfn to\u00e0 \u00e1n v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ed9 compl\u00ea l\u1ecbch s\u1ef1 c\u00f9ng c\u00e0 v\u1ea1t lu\u00f4n c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 v\u00f4 t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc h\u1ed9i th\u1ea9m \u0111o\u00e0n. Charlie \u0111\u01b0a cho t\u00f4i l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o r\u1eb1ng FBI \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t v\u1ecdng \u0111\u1ec3 t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i tr\u00ecnh di\u1ec7n t\u1ea1i to\u00e0 \u00e1n. S\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ef1c c\u1ee7a FBI trong n\u1ed7 l\u1ef1c truy b\u1eaft t\u00f4i hai tu\u1ea7n qua khi\u1ebfn h\u1ecd l\u00fang t\u00fang, trong khi \u0111\u00f3 t\u00f4i \u0111ang ph\u00e2n t\u00e1n h\u1ed3 s\u01a1 v\u00e0 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean k\u00eanh truy\u1ec1n h\u00ecnh qu\u1ed1c gia, v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 minh ch\u1ee9ng v\u00e0o ph\u00fat cu\u1ed1i. B\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a h\u1ecd trong vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm t\u00f4i hay ng\u0103n c\u1ea3n b\u1ea5t c\u1ee9 b\u1ea3n sao n\u00e0o c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1 tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n. M\u1ed9t v\u00e0i ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, t\u00f4i h\u1ecfi lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i, Leonard Boudin: \\\"FBI th\u1ef1c s\u1ef1 gi\u1ecfi c\u00e1i g\u00ec?\\\" Leonard tr\u1ea3 l\u1eddi: \\\"B\u1eaft k\u1ebb \u0111i \u0111\u1ea7u th\u00fa\\\". Theo kinh nghi\u1ec7m qu\u00e1 kh\u1ee9, Boudin tin r\u1eb1ng B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p h\u00e0o h\u1ee9ng mu\u1ed1n tr\u00ecnh di\u1ec7n t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc \u1ed1ng k\u00ednh camera nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb t\u1ed9i ph\u1ea1m b\u1ecb b\u1eaft giam, v\u1edbi c\u00f2ng s\u1ed1 t\u00e1m, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 x\u00edch s\u1eaft. Charlie n\u00f3i t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p r\u1ea5t nhi\u1ec1u xe c\u1ea3nh s\u00e1t \u1edf tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn t\u1edbi tr\u1ee5 s\u1edf to\u00e0 \u00e1n. \u00d4ng ta cho r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ebd r\u1ea5t h\u00e0i l\u00f2ng n\u1ebfu t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4i, th\u1eadm ch\u00ed \u1edf nh\u1eefng ph\u00fat cu\u1ed1i c\u00f9ng, tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i b\u01b0\u1edbc v\u00e0o Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng B\u01b0u \u0111i\u1ec7n. \u00d4ng ta thu\u00ea m\u1ed9t chi\u1ebfc taxi \u0111\u1ebfn ch\u1edf ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3. \u00d4ng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i xe theo m\u1ed9t l\u1ed9 tr\u00ecnh l\u00f2ng v\u00f2ng. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111i v\u00f2ng ra r\u1ea5t xa v\u00e0 qua Charles tr\u00ean m\u1ed9t chi\u1ebfc c\u1ea7u \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng. S\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u00f4i h\u00ecnh dung trong \u0111\u1ea7u m\u1ed9t tuy\u00ean b\u1ed1 ng\u1eafn, t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi b\u00e1o gi\u1edbi n\u1ebfu t\u00f4i c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb b\u1eaft. \u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho t\u00f4i \u0111\u1ee9ng ra nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m duy nh\u1ea5t v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebft l\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1. Khi t\u00f4i c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 ch\u01b0a c\u00f4ng khai nh\u1eadn t\u00f4i l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a h\u1ed3 s\u01a1, t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c gi\u1ea3 thuy\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u0169 \u0111\u00e3 khai v\u1edbi FBI \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 nghi ng\u1edd.","Gi\u1edd \u0111\u00e2y, t\u00f4i mu\u1ed1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u tuy\u00ean b\u1ed1 h\u00f9ng h\u1ed3n v\u00e0 c\u00f4ng khai r\u1eb1ng t\u00f4i l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 \\\"m\u1ed9t m\u00ecnh\\\", v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt trong ch\u00ednh ph\u1ee7, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p bi\u1ebft c\u00e1c th\u00f4ng tin m\u1eadt. (R\u00f5 r\u00e0ng, ngay khi t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, m\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 quan tr\u1ecdng t\u1eeb ph\u00eda b\u1ea1n b\u00e8, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i chi\u1ebfn tranh). \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00f4i ph\u00e1t bi\u1ec3u tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 v\u00e0 hy v\u1ecdng c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i. Trong khi \u0111i l\u00f2ng v\u00f2ng, t\u00f4i ch\u1ee3t ngh\u0129 ra r\u1eb1ng Patricia c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea3n sao nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i, \u0111\u1ec3 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00f4i b\u1ecb b\u1eaft khi \u0111ang ph\u00e1t bi\u1ec3u ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ra, c\u00f4 \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t ng\u00f4n thay t\u00f4i. Tr\u00ean chi\u1ebfc gh\u1ebf sau c\u1ee7a chi\u1ebfc xe t\u1eafc xi, Patricia ng\u1ed3i k\u1ec1 b\u00ean, t\u00f4i vi\u1ebft ra tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean v\u00e0i trang gi\u1ea5y vi\u1ebft th\u01b0 v\u00e0 trao cho c\u00f4 \u1ea5y. T\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi c\u00f4 \u1ea5y r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u1ea3nh s\u00e1t t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang t\u00f4i tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn n\u01a1i ho\u1eb7c b\u1eaft t\u00f4i \u0111i \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i k\u1ecbp n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f4i k\u1ecbp k\u1ebft th\u00fac, c\u00f4 \u1ea5y s\u1ebd ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda micro v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u gi\u00fap t\u00f4i. Charlie ng\u1ed3i \u1edf gh\u1ebf \u0111\u1eb1ng tr\u01b0\u1edbc v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i xe. T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi - trong l\u00fac t\u00f4i \u0111ang t\u1eadp trung ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c vi\u1ebft - theo d\u00f5i c\u00e1c xe tu\u1ea7n tra v\u00e0 \u0111\u1ee3i nghe ti\u1ebfng c\u00f2i r\u00fa vang. Nh\u01b0ng nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00e0i x\u1ebf ch\u1ecdn h\u1ea7u nh\u01b0 v\u1eafng tanh, ngay c\u1ea3 trong bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 hai. Ngay khi t\u00f4i d\u1eebng b\u00fat v\u00e0 trao nh\u1eefng t\u1edd gi\u1ea5y cho Patricia, chi\u1ebfc taxi r\u1ebd ngo\u1eb7t qua g\u00f3c ph\u1ed1 v\u00e0 d\u1eebng l\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc l\u1ed1i v\u00e0o Qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng B\u01b0u \u0111i\u1ec7n. Con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4ng ngh\u1ecbt ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u kia. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecd gi\u01b0\u01a1ng cao d\u1ea5u hi\u1ec7u \u1ee7ng h\u1ed9 t\u00f4i. Ch\u00fang t\u00f4i xu\u1ed1ng xe v\u00e0 ti\u1ebfng hoan h\u00f4 d\u1eady vang khi \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u1ebfn xung quanh. Tho\u1ea1t ti\u00ean, \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 t\u1eadp h\u1ee3p to\u00e0n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i quen bi\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ai trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p l\u00e2u n\u0103m c\u1ee7a t\u00f4i trong ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 Rand m\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n b\u00e8 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau \u0111\u00f3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1eeb Boston v\u00e0 Cambridge v\u00e0 tr\u00ean kh\u1eafp v\u00f9ng B\u1edd \u0110\u00f4ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1eefa ti\u1ec7c sinh nh\u1eadt b\u1ea5t ng\u1edd, ho\u1eb7c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \\\"This is your life\\\"[I], ho\u1eb7c nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m ch\u1ebft l\u00e2m s\u00e0ng m\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i sau c\u01a1n h\u00f4n m\u00ea, r\u1eb1ng khi h\u1ecd \u0111i qua m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea7m t\u1ed1i \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u00e1nh s\u00e1ng, h\u1ecd g\u1eb7p l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. \u1ede m\u1ed9t \u0111\u1ea7u c\u1ee7a qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng nh\u1ecf l\u00e0 to\u00e0 nh\u00e0 Post Office v\u1edbi to\u00e0 \u00e1n li\u00ean bang v\u00e0 v\u0103n ph\u00f2ng lu\u1eadt s\u01b0 M\u1ef9 b\u00ean trong. T\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 quan ch\u1ee9c, c\u00f9ng c\u1ea3nh s\u00e1t \u0111\u1ee9ng \u1edf c\u00e1c b\u1eadc c\u1ea7u thang. Nh\u01b0ng c\u00f3 v\u1ebb h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n b\u1eaft t\u00f4i. H\u1ecd c\u01b0 x\u1eed gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t b\u1ee5ng. R\u00f5 r\u00e0ng, do t\u00f4i \u0111\u00e3 ti\u1ebfn nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc d\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb c\u00f2ng tay, h\u1ecd s\u1eb5n s\u00e0ng t\u1eeb b\u1ecf cu\u1ed9c ch\u01a1i v\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00f4i t\u1ef1 \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd. H\u1ecd ch\u1edd \u0111\u1ee3i trong khi ch\u00fang t\u00f4i \u00f4m l\u1ea5y nhau, b\u1eaft tay v\u1edbi ph\u00f3ng vi\u00ean trong \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng. H\u1ecd b\u1ecb nh\u1ea5n ch\u00ecm b\u1edfi m\u1ed9t l\u00e0n s\u00f3ng b\u00e1o ch\u00ed. Ch\u01b0a bao gi\u1edd t\u00f4i th\u1ea5y nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o, ph\u00f3ng vi\u00ean \u1ea3nh, ph\u00f3ng vi\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady. H\u1ecd v\u00e2y quanh ch\u00fang t\u00f4i. Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ng\u0103n c\u00e1ch n\u00e0o gi\u1eefa t\u00f4i v\u1edbi h\u1ecd","\u0111\u1ec3 ph\u00e1t bi\u1ec3u. T\u00f4i n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t r\u1eebng micro tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t. T\u00f4i t\u1ef1 di\u1ec5n thuy\u1ebft. \u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng \u00e9p s\u00e1t v\u00e0o t\u00f4i. Patricia kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e1t ng\u00f4n h\u1ed9 t\u00f4i n\u1eefa. T\u00f4i n\u00f3i: \\\"M\u00f9a thu n\u0103m 1969, theo s\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n, t\u00f4i nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi Ch\u1ee7 t\u1ecbch c\u1ee7a U\u1ef7 ban \u0110\u1ed1i ngo\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n th\u00f4ng tin trong c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n c\u1ee7a M\u1ef9, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 cho b\u00e1o gi\u1edbi. \u0110\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00f4i v\u00e0 h\u01a1n m\u1ed9t ch\u1ee5c c\u00e1 nh\u00e2n kh\u00e1c c\u00f3 quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y. \u0110\u1ebfn m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m nay - hai cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c sau \u0111\u00f3 - kho\u1ea3ng 9 ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 n\u1eefa v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng b\u1ecb ch\u1ebft, t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u00e2n h\u1eadn r\u1eb1ng t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ph\u01a1i b\u00e0y l\u1ecbch s\u1eed tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed cho ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n M\u1ef9 bi\u1ebft. Hi\u1ec7n nay, t\u00f4\u1ec9 \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi quy \u0111\u1ecbnh b\u1ea3o m\u1eadt v\u00e0, th\u1eadm ch\u00ed, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1ch th\u1ee9c x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin c\u1ee7a B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng d\u00e2n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c th\u00eam n\u1eefa trong vi\u1ec7c che gi\u1ea5u th\u00f4ng tin n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng lu\u1eadn M\u1ef9. T\u1ea5t nhi\u00ean, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho b\u1ea3n th\u00e2n, v\u00e0 t\u00f4i s\u1eb5n s\u00e0ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ecdi h\u1eadu qu\u1ea3 do quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh g\u00e2y ra. \u0110\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 cho c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i, gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i. Nh\u01b0ng d\u00f9 h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00f3 c\u00f3 ra sao, cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00fang c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 m\u00e0 t\u00f4i, c\u00f9ng v\u1edbi h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 kh\u00e1c, \u0111\u00e3 t\u1eebng vui v\u1ebb ch\u1ea5p nh\u1eadn khi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho t\u1ed5 qu\u1ed1c n\u00e0y. \u0110\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a hy v\u1ecdng, m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u00f2ng tin. Hy v\u1ecdng r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1eadt s\u1ebd gi\u1ea3i tho\u00e1t cho ch\u00fang ta kh\u1ecfi cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y. Tin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n M\u1ef9 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u1ebd bu\u1ed9c nh\u1eefng c\u00f4ng ch\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ecd ng\u1eebng n\u00f3i d\u1ed1i, ng\u1eebng t\u00e0n s\u00e1t v\u00e0 ch\u1ea5m \u0111\u1ee9t ch\u1ebft ch\u00f3c \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 g\u00e2y ra\\\". Cu\u1ed1i c\u00f9ng, khi ch\u00fang t\u00f4i r\u1ebd \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o to\u00e0 nh\u00e0 li\u00ean bang, m\u1ed9t ph\u00f3ng vi\u00ean h\u1ecf\u1ec9 t\u00f4i: \\\"\u00d4ng c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o khi v\u00e0o t\u00f9?\\\". T\u00f4i h\u1ecfi l\u1ea1i: \\\"Ch\u1eafc h\u1eb3n \u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng v\u00e0o t\u00f9 \u0111\u1ec3 gi\u00fap ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh ch\u1ee9?\\\" Ch\u00fang t\u00f4i b\u01b0\u1edbc l\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m n\u01a1i c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u0111ang ch\u1edd \u0111\u1ee3i. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecd \u0111ang m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi. H\u1ecd \u0111\u00f3n m\u1eebng ch\u00fang t\u00f4i trong l\u00f2ng, v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1nh c\u1eeda \u0111\u00f3ng l\u1ea1i b\u1ecf m\u1eb7c \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng h\u00f2 reo b\u00ean ngo\u00e0i. Hai gi\u1edd \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 sau, khi t\u00f4i b\u01b0\u1edbc ra ngo\u00e0i, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ch\u1edd \u0111\u1ee3i v\u00e0 hoan h\u00f4 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 v\u1edbi 50.000 ng\u00e0n \u0111\u00f4 ti\u1ec1n b\u1ea3o l\u00e3nh m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1edd \u0111\u1ee3i vi\u1ec7c ki\u1ec7n c\u00e1o ho\u1eb7c x\u00e9t x\u1eed ti\u1ebfp theo. S\u00e1ng th\u1ee9 ba, ng\u00e0y 29-6, trong khi To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao \u0111ang xem x\u00e9t c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, t\u1edd Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a tin C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o \u0111\u0103ng b\u00e0i b\u00e1o c\u1ee7a ri\u00eang h\u1ecd d\u1ef1a tr\u00ean t\u00e0i li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00f3 v\u1edbi qu\u1ea3ng c\u00e1o \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong m\u1ed9t ch\u00f9m ba b\u00e0i li\u00ean ti\u1ebfp. T\u00f4i bi\u1ebft r\u1eb1ng","Cha s\u1ebd r\u1ea5t vui khi th\u1ea5y t\u1edd Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a tin C\u01a1 \u0111\u1ed1c gi\u00e1o tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e3 t\u00e1n th\u00e0nh h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00f4i. \u0110\u00eam ng\u00e0y th\u1ee9 ba, 29-6, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Mike Gravel c\u1ee7a Alaska b\u1ecf l\u00e1 phi\u1ebfu c\u1ee7a m\u00ecnh, hai l\u1ea7n: l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n, n\u01a1i \u00f4ng l\u00e0 ngh\u1ecb s\u1ef9 duy nh\u1ea5t c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ea3n tr\u1edf cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t nh\u1eadn H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c t\u1eeb t\u00f4i v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ecdc ch\u00fang \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i. L\u1ea7n th\u1ee9 hai l\u00e0 v\u00e0o \u0111\u00eam khuya h\u00f4m \u0111\u00f3, trong m\u1ed9t bu\u1ed5i \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n c\u1ee7a Ti\u1ec3u ban x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 m\u1eb7t b\u1eb1ng c\u1ee7a U\u1ef7 ban c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u00f4ng c\u1ed9ng c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n m\u00e0 \u00f4ng tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e3. \u00d4ng \u0111\u00e3 v\u1ed9i v\u00e3 r\u1eddi kh\u1ecfi ph\u00f2ng t\u1eadp th\u1ec3 thao c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n th\u1ee9 s\u00e1u, ng\u00e0y 18-6, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i m\u00e0 tr\u1ee3 t\u00e1 c\u1ee7a \u00f4ng nghi ng\u1edd r\u1eb1ng do t\u00f4i g\u1ecdi. (T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington c\u00f4ng b\u1ed1 b\u00e0i b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u00e0 bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ebd b\u1ecb c\u1ea5m). T\u1eeb m\u1ed9t chi\u1ebfc m\u00e1y \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u00f4ng c\u1ed9ng, kh\u00f4ng gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1ea3n th\u00e2n, t\u00f4i h\u1ecfi li\u1ec7u \u00f4ng c\u00f3 nghi\u00eam t\u00fac v\u1ec1 vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 tr\u00ec ho\u00e3n vi\u1ec7c th\u00f4ng qua l\u1ec7nh c\u1ea5m, v\u00e0 li\u1ec7u \u00f4ng c\u00f3 mu\u1ed1n s\u1eed d\u1ee5ng H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c cho m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y. \u00d4ng tr\u1ea3 l\u1eddi \\\"C\u00f3\\\" m\u1ed9t c\u00e1c ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1edbi c\u1ea3 hai c\u00e2u h\u1ecfi. Ng\u00e0y 24-6, b\u1ea5t ch\u1ea5p m\u1ed1i lo ng\u1ea1i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o, Ben Bagdikian gi\u1eef l\u1eddi h\u1ee9a v\u1edbi t\u00f4i, chuy\u1ec3n chi\u1ebfc h\u1ed9p v\u1edbi t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u th\u1ee9 hai \u0111\u1ebfn cho Gravel (t\u1eeb chi\u1ebfc xe n\u00e0y sang chi\u1ebfc xe kh\u00e1c) tr\u01b0\u1edbc kh\u00e1ch s\u1ea1n Mayflower \u1edf \u0110\u1ea1i l\u1ed9 Connecticut. 5 gi\u1edd 55 ph\u00fat s\u00e1ng th\u1ee9 ba, ng\u00e0y 29-6, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Gravel b\u1ecb ng\u0103n c\u1ea3n b\u1edfi m\u1ed9t th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n ngh\u1ecb tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u1ed9t ngh\u1ecb s\u1ef9 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian \u1edf ph\u00f2ng h\u1ecdp ngh\u1ecb vi\u1ec7n. \u00dd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn khi d\u1ef1 th\u1ea3o h\u1ebft h\u1ea1n 30 gi\u1edd sau \u0111\u00f3 gi\u1eefa \u0111\u00eam ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0. \u00d4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1eed d\u1ee5ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00e1 nh\u00e2n, b\u1edfi kh\u00f4ng ngh\u1ecb s\u1ef9 n\u00e0o \u0111\u1ee7 can \u0111\u1ea3m c\u1ea3n tr\u1edf. \u00d4ng tri\u1ec7u t\u1eadp m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n v\u00e0o bu\u1ed5i \u0111\u00eam trong m\u1ed9t ti\u1ec3u ban \u00edt ti\u1ebfng t\u0103m m\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m ch\u1ee7 t\u1ecbch. V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 duy nh\u1ea5t c\u00f3 m\u1eb7t, \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecdc H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c \u0111\u1ec3 ghi v\u00e0o h\u1ed3 s\u01a1 \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n l\u00fac 21h45 tr\u01b0\u1edbc \u1ed1ng k\u00ednh camera. \u00d4ng ghi l\u1ea1i ph\u1ea7n t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f2n l\u1ea1i m\u00e0 Bagdikian \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn cho \u00f4ng v\u00e0o b\u0103ng khi \u00f4ng ng\u01b0ng bu\u1ed5i \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n m\u1ed9t m\u00ecnh v\u00e0o l\u00fac 1 gi\u1edd s\u00e1ng. Sau \u0111\u00f3, v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a c\u00e1c tr\u1ee3 l\u00fd, \u00f4ng ph\u00e2n ph\u00e1t h\u00e0ng b\u1ecdc nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n t\u1ed1i m\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f4ng b\u1ed1 cho m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng nh\u00e0 b\u00e1o v\u00e0 cho h\u00e3ng tin AP. H\u00e3ng tin n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00f3 l\u00ean m\u1ee5c tin t\u1ee9c c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111i kh\u1eafp \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o n\u00e0o v\u1ec1 quy\u1ec1n mi\u1ec5n tr\u1eeb c\u1ee7a \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u qu\u1ed1c h\u1ed9i cho nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00ean, v\u00e0 v\u1edbi nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd b\u1ecb c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p t\u1ea9y chay, v\u00e0 nguy c\u01a1 b\u1ecb khi\u1ec3n tr\u00e1ch hay m\u1ea5t chi\u1ebfc gh\u1ebf ngh\u1ecb s\u1ef9. Khi c\u00e1c th\u1ea9m ph\u00e1n c\u1ee7a To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao chu\u1ea9n b\u1ecb ra ph\u00e1n quy\u1ebft bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3, c\u00e1c to\u00e0 b\u00e1o \u1edf kh\u1eafp Washington v\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n c\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt m\u00e0 Ng\u00e0i Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 \u0111\u00e3 ph\u00e2n ph\u00e1t. C\u0169ng trong bu\u1ed5i s\u00e1ng th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0y 30-6, khi t\u1edd Monitor xu\u1ea5t b\u1ea3n k\u1ef3 hai, t\u1edd Tin chi\u1ec1u c\u1ee7a Long Island c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1edbi m\u00e0 ch\u00fang","t\u00f4i \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p cho h\u1ecd cu\u1ed1i tu\u1ea7n. T\u1edd b\u00e1o n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u1edd b\u00e1o cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f3 nguy c\u01a1 \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p, b\u1edfi v\u00ec To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao ngay chi\u1ec1u h\u00f4m \u0111\u00f3, b\u1ecf phi\u1ebfu v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 6-3 (c\u1ea3 Potter Steward v\u00e0 Byron White tham gia v\u00e0o s\u1ed1 \u0111\u00f4ng), hu\u1ef7 b\u1ecf gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c l\u1ec7nh c\u1ea5m tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf Hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u00e0 g\u1ea1t b\u1ecf m\u1ecdi c\u1ea3n tr\u1edf cho vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng b\u1ed1 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c.","Ch\u00fa th\u00edch: [I] \\\"This is your life\\\" (\u0110\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n) M\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh truy\u1ec1n h\u00ecnh quen thu\u1ed9c c\u1ee7a Anh, ph\u00e1t s\u00f3ng th\u01b0\u1eddng k\u1ef3 k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1955. M\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh k\u1ec3 v\u1ec1 c\u00e2u chuy\u1ec7n cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt n\u1ed5i ti\u1ebfng, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c H\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh mang l\u1ea1i cho h\u1ecd ng\u1ea1c nhi\u00ean ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng quay, n\u01a1i m\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb kh\u00e1ch m\u1eddi v\u00e0 k\u1ec3 chuy\u1ec7n v\u1ec1 h\u1ecd. T\u1ea5t c\u1ea3 chi ti\u1ebft v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch b\u00eca \u0111\u1ecf l\u1edbn, v\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng l\u1ea1i v\u00e0o cu\u1ed1i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u00ecnh chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn n\u0103m 1987 do Eamonn Andrews ph\u1ee5 tr\u1ea3ch v\u00e0 sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n sang cho Micheal Aspel (1933 \u0111\u1ebfn 2003). M\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tr\u00ean truy\u1ec1n h\u00ecnh M\u1ef9 t\u1eeb 1952 \u0111\u1ebfn 1961 - ND.","Ch\u01b0\u01a1ng\t30 Cu\u1ed9c\tChi\u1ebfn\tTranh\tV\u1eabn\t\u0110ang\tTi\u1ebfp\tDi\u1ec5n L\u1eddi H. R. Haldeman n\u00f3i v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon, trong b\u0103ng ghi \u00e2m c\u1ee7a Ph\u00f2ng B\u1ea7u d\u1ee5c, 14-7-1971 v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c: \\\"\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1edb v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u k\u1ef3. Nh\u01b0ng trong m\u1edb v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ea7u k\u1ef3 n\u00e0y l\u1ea1i n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Anh kh\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o ch\u00ednh ph\u1ee7, anh kh\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u h\u1ecd n\u00f3i, v\u00e0 anh kh\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00e1n x\u1eed c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00e0 ni\u1ec1m tin v\u00e0o s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf M\u1ef9 \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng, b\u1edfi n\u00f3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ta s\u1eb5n s\u00e0ng l\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng mu\u1ed1n d\u00f9 cho \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 sai l\u1ea7m, v\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 sai l\u1ea7m[103]\\\". Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 chung chung. Ch\u00ednh nh\u1edd l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u1ea7y k\u1ecbch t\u00ednh c\u1ee7a Nixon v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u1ea5t ch\u1ea5p c\u1ee7a ph\u1ea7n l\u1edbn b\u00e1o gi\u1edbi M\u1ef9 m\u00e0 s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ed5 d\u1ed3n v\u00e0o n\u1ed9i dung nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i c\u1ee7a t\u00f4i: ph\u1ee7 k\u00edn 50 trang t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York, chi\u1ebfm m\u1ed9t n\u1eeda th\u1eddi l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n tin t\u1ed1i trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u00e1ng; xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean trang nh\u1ea5t c\u1ee7a kh\u00f4ng ch\u1ec9 19 t\u1edd b\u00e1o m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i g\u1eedi b\u1ea3n sao m\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o trong n\u01b0\u1edbc. V\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c ti\u00eau \u0111\u1ec1 v\u00e0 b\u00e0i x\u00e3 lu\u1eadn, trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u00e1ng, ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng nh\u1eafc l\u1ea1i th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 Haldeman \u0111\u00e3 t\u00f3m t\u1eaft m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f4 \u0111\u1ecdng v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng. D\u00f9 r\u1eb1ng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y xa l\u1ea1 v\u00e0 kh\u00f3 l\u1ecdt tai, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u1ea3n b\u00e1c v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i b\u1ecf n\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. N\u00f3 c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 sau khi b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 v\u1ee5 Watergate \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e9 l\u1ed9. M\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i ch\u1ec9 \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u1ebfu ch\u00fang ta v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n C\u1ed9ng ho\u00e0. Tuy nhi\u00ean t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1edbm nh\u1eadn ra r\u1eb1ng t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a nh\u1eefng c\u1eed tri v\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1eabn kh\u00f3 tin v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi suy lu\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m. \u00cdt nh\u1ea5t l\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf l\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p v\u1ec1 nh\u1eefng ch\u00ednh quy\u1ec1n ti\u1ec1n nhi\u1ec7m. \u0110\u00e2y l\u00e0 vi\u1ec7c m\u00e0 t\u00f4i ph\u1ea3i s\u1edbm k\u1ebft th\u00fac trong v\u00f2ng 2 n\u0103m t\u1edbi, sau m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i l\u1edbn \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. B\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a B\u1ed9 Ph\u00e1p l\u00fd d\u00e0nh cho t\u00f4i, sau hai tu\u1ea7n truy n\u00e3 r\u1ed9ng kh\u1eafp nh\u01b0ng th\u1ea5t b\u1ea1i, \u0111\u00e3 cho t\u00f4i th\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho t\u00f4i tr\u1edf n\u00ean n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n t\u1ea3i th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p ch\u00ednh: c\u00e1ch th\u1ee9c d\u1ed1i l\u1eeba c\u1ee7a c\u01a1 quan h\u00e0nh ph\u00e1p, l\u1ea1m d\u1ee5ng quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1eddi chi\u1ebfn, v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00f4 v\u1ecdng","nh\u1eb1m ng\u1ea5m ng\u1ea7m \u0111e do\u1ea1 v\u00e0 c\u00f4ng khai leo thang b\u1ea1o l\u1ef1c trong nh\u1eefng H\u1ed3 s\u01a1 c\u1ee7a L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c trong su\u1ed1t 23 n\u0103m qua v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n Nixon theo \u0111u\u1ed5i, trong n\u0103m c\u1ea7m quy\u1ec1n th\u1ee9 ba v\u00e0 sau \u0111\u00f3. H\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eb3ng c\u00f3 ai tin t\u00f4i c\u1ea3. T\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i n\u00f3i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a Nixon, v\u00e0 kh\u00f4ng ai trong ch\u00ednh quy\u1ec1n b\u01b0\u1edbc ra \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y. B\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 ba t\u1ed9i nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ea5p li\u00ean bang, cu\u1ed1i n\u0103m \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u0103ng th\u00eam kho\u1ea3ng m\u1ed9t t\u00e1 t\u1ed9i danh kh\u00e1c khi\u1ebfn t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd b\u1ecb ph\u1ea1t t\u00f9 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 115 n\u0103m - c\u00f9ng v\u1edbi Anthony Russo, ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng b\u1ecb thay \u0111\u1ed5i c\u00e1o tr\u1ea1ng, c\u00f3 th\u1ec3 t\u00f9 25 n\u0103m r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebft l\u1ed9 tr\u00e1i th\u1ea9m quy\u1ec1n nh\u1eefng th\u00f4ng tin gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i, c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng ph\u00e1t huy t\u00e1c d\u1ee5ng. C\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng c\u1ea3m \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng, r\u1ea5t \u00edt ng\u01b0\u1eddi trong c\u00f4ng ch\u00fang mu\u1ed1n tin l\u1eddi t\u00f4i n\u00f3i v\u1ec1 tri\u1ec3n v\u1ecdng c\u1ee7a cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u00e0 s\u1ef1 leo thang ti\u1ebfp di\u1ec5n, v\u00e0 v\u00ec t\u00f4i thi\u1ebfu nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c h\u01a1n, n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i tin. V\u00ec v\u1eady, t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh thuy\u1ebft ph\u1ee5c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng t\u00edch c\u1ef1c tham gia v\u00e0o phong tr\u00e0o ph\u1ea3n chi\u1ebfn. Nh\u1eefng nh\u00e0 ph\u1ecfng v\u1ea5n chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn \u0111\u1ec1u l\u1eafng nghe t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi t\u00f4i m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u00e2n tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 nghi\u00eam t\u00fac tin v\u00e0o nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o m\u00e0 t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t: Cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111ang trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh k\u1ebft th\u00fac, th\u1eadm ch\u00ed n\u00f3 \u0111ang m\u1edf r\u1ed9ng ra m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. Th\u1eadt kh\u00f4ng may, nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00fang. Tuy nhi\u00ean v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m 1971, s\u1ef1 l\u1ea1c quan trong l\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Nixon v\u1ec1 vi\u1ec7c khai th\u00f4ng quan h\u1ec7 v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 khi\u1ebfn c\u00f4ng ch\u00fang hi\u1ec3u \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ngh\u0129a l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn \u0111\u00e3 l\u00e0 chuy\u1ec7n c\u0169, lui v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed, nh\u1eefng th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a t\u00f4\u1ec9 l\u1ea1i tr\u1edf n\u00ean thi\u1ebfu s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u00e0 l\u1ea1c l\u00f5ng. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi suy \u0111o\u00e1n trong th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p h\u00e0o nho\u00e1ng c\u1ee7a Nixon v\u1ec1 chuy\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c s\u1eafp t\u1edbi r\u1eb1ng m\u1ed9t tho\u1ea3 thu\u1eadn v\u1ec1 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh. C\u00f3 l\u1ebd T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon v\u00e0 Henry Klssinger c\u0169ng tin v\u00e0o \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. C\u00f2n t\u00f4i th\u00ec kh\u00f4ng. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o l\u00e0 Nixon \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau c\u00e1 nh\u00e2n: nh\u1eb1m \u00e9p mi\u1ec1n B\u1eafc r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi mi\u1ec1n Nam c\u00f9ng v\u1edbi M\u1ef9 ho\u1eb7c ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t l\u1ec7nh ng\u1eebng b\u1eafn nh\u1eb1m \u0111\u1ec3 Ch\u00ednh quy\u1ec1n Thi\u1ec7u v\u0129nh vi\u1ec5n n\u1eafm quy\u1ec1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. T\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u mong manh n\u00e0o cho th\u1ea5y H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n n\u00e0y. \u0110\u1ed1i v\u1edbi mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam, vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng \u00fd ng\u1eebng b\u1eafn v\u00e0 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1edfi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ch\u1ed1ng c\u1ed9ng S\u00e0i G\u00f2n th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec nh\u1eefng tho\u1ea3 thu\u1eadn r\u1ed7ng tu\u1ebfch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra n\u0103m 1946 hay ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n c\u1ee7a nh\u1eefng \\\"nh\u00e0 b\u1ea3o tr\u1ee3\\\" \u0111\u01b0a ra trong Hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc Geneva n\u0103m 1954. Tuy nhi\u00ean \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Nixon ngh\u0129 trong \u0111\u1ea7u; \u00f4ng ta th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kh\u00f4ng bu\u1ed3n thay \u0111\u1ed5i c\u00e1i v\u1ecf b\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u1eefng k\u00ed \u1ee9c c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u1ec1 nh\u1eefng n\u0103m 1954 \u0111\u1ebfn 1960 khi \u00f4ng","\u0111ang l\u00e0 ph\u00f3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 c\u1ee7a h\u1ecd. \u00d4ng ta kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh cho ph\u00e9p c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed n\u0103m 1972 ho\u1eb7c 1973 \u0111\u1ec3 r\u1ed3i d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c chia s\u1ebb quy\u1ec1n l\u1ef1c \u1edf S\u00e0i G\u00f2n ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u1ed9ng s\u1ea3n n\u1eafm quy\u1ec1n, c\u0169ng nh\u01b0 Dwight Eisenhower ho\u1eb7c John Foster Dulles \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m n\u0103m 1954 v\u00e0 1956. Th\u1ef1c ra t\u00f4i nghi ng\u1edd r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111ang hy v\u1ecdng l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n Geneva m\u00e0 H\u00e0 N\u1ed9i c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i: ngh\u0129a l\u00e0 Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd l\u1ea1i \u00e9p m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng minh nh\u1ecf b\u00e9 c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y vi\u1ec7c c\u1ea3i thi\u1ec7n quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9. Tuy nhi\u00ean, m\u1eb7c d\u00f9 Nixon c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u0103m c\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Li\u00ean X\u00f4, t\u00f4i tin r\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Li\u00ean X\u00f4 s\u1ebd v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c, gi\u1ed1ng h\u1ec7t trong th\u1eadp k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh h\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00f3. D\u00f9 s\u1edbm hay mu\u1ed9n, n\u0103m sau ho\u1eb7c n\u0103m sau n\u1eefa, s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ec3 r\u1ed3i Nixon s\u1ebd \u0111\u00e1p tr\u1ea3 b\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u00e9m bom v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd c\u1ea3 nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p c\u00f2n c\u1ee9ng r\u1eafn h\u01a1n. Trong khi \u0111\u00f3, \u00f4ng ta v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c r\u00eau rao v\u1ec1 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \\\"nh\u1eefng cu\u1ed9c ph\u1ea3n c\u00f4ng b\u1eb1ng kh\u00f4ng qu\u00e2n v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch ph\u00f2ng th\u1ee7\\\" (\u0111\u1ed1i v\u1edbi mi\u1ec1n B\u1eafc \u0111\u1ebfn m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ngang v\u1edbi m\u1ee9c n\u00e9m bom th\u1eddi Johnson. Ngay sau \u0111\u00eam Gi\u00e1ng sinh 1972, \u00f4ng ta l\u1ec7nh cho h\u00e0ng ng\u00e0n m\u00e1y bay n\u00e9m bom mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam su\u1ed1t 5 ng\u00e0y, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111\u1ee3t oanh t\u1ea1c d\u1eef d\u1ed9i nh\u1ea5t k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1968). V\u1eady l\u00e0 6 th\u00e1ng sau khi xu\u1ea5t b\u1ea3n H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, khi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u1ecfi r\u1eb1ng t\u00f4i ngh\u0129 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u g\u00ec, t\u00f4i tr\u1ea3 l\u1eddi: \\\"Ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec\\\". Ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh, m\u1ed1i quan t\u00e2m l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4i. M\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thay \u0111\u1ed5i d\u01b0 lu\u1eadn: m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c n\u00e9m bom, cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh, v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Nixon. Nh\u01b0 t\u00f4i th\u1ea5y, c\u1ea3 ba \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u1ec1u ch\u01b0a b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec b\u1edfi d\u01b0 lu\u1eadn M\u1ef9, ho\u1eb7c b\u1edfi nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a t\u00f4i, su\u1ed1t t\u1eeb khi Nixon l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n \u0111\u1ebfn nay. H\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u1ec1u mu\u1ed1n r\u00fat kh\u1ecfi cu\u1ed9c chi\u1ebfn t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc khi nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n; ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng coi cu\u1ed9c chi\u1ebfn l\u00e0 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. C\u00f3 l\u1ebd c\u1ea3 hai nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111ang t\u0103ng l\u00ean sau khi h\u1ecd \u0111\u1ecdc c\u00e1c b\u00e0i b\u00e1o li\u00ean quan \u0111\u1ebfn h\u1ed3 s\u01a1 v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 h\u1ecd bi\u1ebft. Nh\u01b0ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o? B\u1ea5t ch\u1ea5p t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1, T\u1ed5ng th\u1ed1ng ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i cu\u1ed9c chi\u1ebfn b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3m b\u1ed9 binh nh\u01b0ng l\u1ea1i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u00e9m bom v\u00e0 lu\u00f4n li\u00ean t\u1ee5c thuy\u1ebft ph\u1ee5c c\u00f4ng ch\u00fang r\u1eb1ng \u00f4ng ta \u0111ang \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p. \u00d4ng ta l\u1ea1i l\u1eb7p l\u1ea1i lu\u1eadn \u0111i\u1ec7u \u0111\u00f3 v\u00e0i th\u00e1ng sau, th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1972, ti\u1ebft l\u1ed9 r\u1eb1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c h\u1ed9i \u0111\u00e0m b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 ra v\u1ebb nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \\\"h\u00e0o ph\u00f3ng\\\" m\u00e0 \u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea5p nh\u1eadn. Khi \u0111\u00f3 t\u00f4i \u0111ang d\u00e0nh th\u1eddi gian m\u1ea5y th\u00e1ng, tr\u01b0\u1edbc phi\u00ean to\u00e0 x\u00e9t x\u1eed ch\u00fang t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o th\u00e1ng N\u0103m, \u0111\u1ec3 vi\u1ebft l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn trong m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, nhan \u0111\u1ec1 \\\"H\u1ed3 s\u01a1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn\\\". V\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh ph\u1ea7n gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng","ba, t\u00f4i bu\u1ed9c ph\u1ea3i vi\u1ebft nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n r\u1eb1ng: \\\"Cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u00e0 v\u1eabn ch\u1edd m\u1ed9t \\\"s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac\\\" b\u1ea5t t\u1eadn, trong khi c\u00e1c \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom v\u1eabn di\u1ec5n ra \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n v\u1edbi c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 ngang v\u1edbi Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n II\\\". M\u1ea5y ng\u00e0y sau khi t\u00f4i vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng \u0111\u00f3, mi\u1ec1n B\u1eafc m\u1edf \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u1edbp nho\u00e1ng. Ba n\u0103m nay, Mort Halpelin v\u00e0 t\u00f4i t\u1eebng d\u1ef1 b\u00e1o \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng n\u00e0y, Nixon v\u00e0 Kissinger t\u1eebng t\u00ecm c\u00e1ch ng\u0103n ng\u1eeba n\u00f3 b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi \u0111e do\u1ea1, nh\u1eefng \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom, nh\u1eefng \u0111\u1ee3t x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng khai v\u00e0o l\u00e3nh th\u1ed5 Campuchia, L\u00e0o, v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao tam gi\u00e1c v\u1edbi Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c. M\u1ed9t ni\u1ec1m tin v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9 r\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1eddi \u0111e do\u1ea1 v\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 leo thang \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng ng\u0103n ng\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng \u1edf quy m\u00f4 lu\u00f4n l\u00e0 t\u00e2m \u0111i\u1ec3m trong ch\u00ednh s\u00e1ch chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ef9 su\u1ed1t 3 n\u0103m qua. \u0110\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng n\u1ed5 ra ngay v\u00e0o n\u0103m b\u1ea7u c\u1eed T\u1ed5ng th\u1ed1ng cho th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1ea5t b\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ee7a ch\u00ednh s\u00e1ch tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Nh\u01b0 Halpelin v\u00e0 t\u00f4i c\u0169ng d\u1ef1 b\u00e1o, h\u1ecd ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ee3t leo thang d\u00e0i h\u01a1i, ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3. Ngay t\u1eeb ng\u00e0y 1-4-1972, t\u00f4i \u0111\u00e3 ti\u00ean \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u1ea3 thu\u1ef7 l\u00f4i \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u00e0 theo \u0111\u00f3, t\u00f4i ch\u1eafc r\u1eb1ng, s\u1ebd c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf ra mi\u1ec1n B\u1eafc, bao g\u1ed3m c\u1ea3 B52. T\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng bi\u1ebft n\u00f3i g\u00ec th\u00eam sau nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ea3nh b\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u00fac \u0111\u1ec3 xu\u1ea5t b\u1ea3n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn, t\u00e0i li\u1ec7u m\u00e3 s\u1ed1 NSSM-1 v\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u t\u1ef1 ch\u1ecdn. T\u00f4i t\u1eebng mu\u1ed1n xu\u1ea5t b\u1ea3n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y v\u00e0o m\u00f9a thu n\u0103m ngo\u00e1i, ngay sau khi H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t t\u00e1n, nh\u01b0ng Patricia \u0111\u00e3 khuy\u00ean r\u1eb1ng trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Trung Qu\u1ed1c \u0111ang mu\u1ed1n khai th\u00f4ng quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9 v\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i l\u1ea1i \u0111ang t\u1ea1m ho\u00e3n, nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 \u00edt t\u00e1c d\u1ee5ng. Nay \u00edt nh\u1ea5t th\u00ec nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y s\u1ebd ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng Nixon c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ea3 thu\u1ef7 l\u00f4i \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng t\u1eeb n\u0103m 1969 v\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch t\u00ecnh b\u00e1o d\u00e2n s\u1ef1 d\u1ef1 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. Nh\u1eefng lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i ch\u1eafc r\u1eb1ng, vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c tung ra t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y ra s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn th\u00eam m\u1ed9t t\u1ed9i danh n\u1eefa trong c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00f4i, nh\u01b0 h\u1ecd \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ea5y \u1edf n\u0103m 1971. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, n\u00f3 l\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh qu\u1ed1c gia t\u1eeb ch\u00ednh quy\u1ec1n hi\u1ec7n t\u1ea1i, lo\u1ea1i t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec7n lu\u1eadn l\u00e0 thu\u1ed9c di\u1ec7n t\u00e0i li\u1ec7u \\\"l\u1ecbch s\u1eed\\\" \u0111\u01b0\u1ee3c. Do v\u1eady vi\u1ec7c tr\u00e1nh t\u1ed9i l\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd kh\u00f4ng g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p v\u1edbi vi\u1ec7c t\u00f4i chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u01b0a ra l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi. V\u00e0 v\u00ec ch\u00fang t\u00f4i s\u1eafp ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ed5ng t\u1ea5n c\u00f4ng m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00e1nh n\u00e9 trong 7 n\u0103m qua, c\u1ea3 Patricia c\u0169ng \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi c\u01a1 \u0111\u1ec3 ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3. S\u1ef1 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 duy nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng khi\u00eau kh\u00edch B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p b\u1eb1ng vi\u1ec7c cung c\u1ea5p 500 trang t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt t\u1ea1i m\u1ed9t bu\u1ed5i h\u1ecdp b\u00e1o ho\u1eb7c c\u00f4ng khai tuy\u00ean b\u1ed1 m\u00ecnh l\u00e0 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Mike Gravel s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung gian \u0111\u01b0a th\u00f4ng tin v\u00e0o H\u1ed3 s\u01a1 qu\u1ed1c h\u1ed9i c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb vi\u1ec7n","v\u00e0 l\u1ea7n n\u00e0y l\u00e0 c\u1ea3 gi\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng n\u1eefa. M\u1eb7c d\u1ea7u \u0111ang ph\u1ea3i c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 t\u00e1 kh\u1ecfi b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i v\u00ec c\u00f3 vai tr\u00f2 trong vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c t\u1ea1i nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Beacon - \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00e1ng \u00e1n \u0111\u1ebfn To\u00e0 \u00e1n t\u1ed1i cao - \u00f4ng v\u1eabn khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u00f4i \u0111\u01b0a cho \u00f4ng ta b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0i li\u1ec7u g\u00ec t\u00f4i c\u00f3. T\u00f4i \u0111\u00e3 giao t\u00e0i li\u1ec7u NSSM-l cho \u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1edd th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p. V\u00e0o th\u00e1ng s\u00e1u \u00f4ng b\u1ecb Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb vi\u1ec7n ng\u0103n kh\u00f4ng cho \u0111\u01b0a nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n tr\u00ean v\u00e0o H\u1ed3 s\u01a1 qu\u1ed1c h\u1ed9i qua m\u1ed9t b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n. D\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y cho Jack Anderson v\u00e0 t\u1edd Tu\u1ea7n tin t\u1ee9c v\u00e0 th\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft n\u1ed5i b\u1eadt tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington v\u00e0 Ng\u00f4i sao Washington, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb ng\u00e0y 25-4-1972, ch\u00ednh v\u00e0o ng\u00e0y m\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb vi\u1ec7n ng\u0103n c\u1ea3n Gravel \u0111\u1ecdc nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc Qu\u1ed1c h\u1ed9i. T\u00e1m ng\u00e0y sau, ng\u00e0y 3-5-1972, t\u00f4i tranh th\u1ee7 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Gravel v\u00e0 H\u1ea1 ngh\u1ecb s\u1ef9 Ron Dellums t\u1ea1i cu\u1ed9c m\u00edt tinh tr\u00ean b\u1eadc th\u1ec1m tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i, l\u00e0 n\u01a1i t\u00f4i \u0111ang di\u1ec5n thuy\u1ebft - theo s\u1ef1 g\u1ee3i \u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u1ee3 l\u00fd t\u01b0 ph\u00e1p c\u1ee7a Dellum l\u00e0 \u00f4ng Mike Duberstein - \u0111\u1ec3 Gravel c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n t\u00e0i li\u1ec7u cho Dellums. Sau khi c\u1eaft b\u1ecf k\u00ed hi\u1ec7u ph\u00e2n lo\u1ea1i m\u1eadt b\u1eb1ng m\u1ed9t chi\u1ebfc k\u00e9o, Duberstein \u0111\u1eb7t 500 trang t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt v\u00e0o trong h\u1ed9c d\u00e0nh cho nh\u1eefng ki\u1ebfn ngh\u1ecb b\u1ed5 sung cho H\u1ed3 s\u01a1 Qu\u1ed1c h\u1ed9i, theo \u0111\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0o ng\u00e0y 10 v\u00e0 11-5. V\u1eady l\u00e0 nh\u1eefng Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 \u0111ang b\u00e0n c\u00e3i trong cu\u1ed9c h\u1ecdp k\u00edn r\u1eb1ng li\u1ec7u h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt c\u1ee7a Gravel hay c\u1ee9 m\u1eb7c k\u1ec7 k\u00ed hi\u1ec7u m\u1eadt \u0111i th\u00ec cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh quy\u1ec1n M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00e0i b\u00e0i h\u1ecdc. L\u1ea7n n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 y\u00eau c\u1ea7u b\u00e1o ch\u00ed h\u1ea1n ch\u1ebf ho\u1eb7c l\u1ec7nh c\u1ea5m c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n, kh\u00f4ng ph\u1ea1t, kh\u00f4ng khi\u1ec3n tr\u00e1ch, kh\u00f4ng t\u00ednh th\u00eam t\u1ed9i danh trong c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00f4i, m\u1eb7c d\u00f9 \u00f4ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng nh\u01b0 \u00f4ng Ch\u00e1nh \u00e1n To\u00e0 \u00e1n t\u1ed1i cao bi\u1ebft qu\u00e1 r\u00f5 ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng tin m\u1eadt \u1ea5y l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00e2u r\u1ed3i. Nh\u1eefng quan ch\u1ee9c kh\u00f4n ngoan \u0111\u00e3 kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u1ea3n \u1ee9ng ho\u1eb7c b\u00ecnh lu\u1eadn g\u00ec tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u00f3. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, vi\u1ec7c ti\u1ebft l\u1ed9 500 trang v\u0103n b\u1ea3n b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Nixon ch\u1ec9 g\u00e2y m\u1ed9t ch\u00fat x\u00e1o \u0111\u1ed9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng g\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e1ng k\u1ec3. N\u1ed7i lo l\u1eafng c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n B\u1eafc Vi\u1ec7t l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n x\u00e1c th\u1ef1c, b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n b\u0103ng ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i \u1edf Nh\u00e0 Tr\u1eafng m\u00e3i \u0111\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u00e2y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9. V\u00e0o ng\u00e0y 25-4-1972, bu\u1ed5i s\u00e1ng m\u00e0 t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho \u0111\u0103ng t\u00e0i li\u1ec7u NSSM-1 v\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch v\u1ec1 vi\u1ec7c th\u1ea3 thu\u1ef7 l\u00f4i \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, c\u00f3 cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i trong Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c nh\u01b0 sau: T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon: Ch\u00fang ta ph\u1ea3i b\u1ecf ki\u1ec3u kh\u00f4ng k\u00edch 3 ng\u00e0y li\u00ean ti\u1ebfp (\u1edf khu v\u1ef1c H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ea3i Ph\u00f2ng). Ch\u00fang ta ta c\u1ea7n ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom d\u1ed1c to\u00e0n l\u1ef1c - k\u00e9o d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn khi ch\u00fang \u2026 - V\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh bom to\u00e0n l\u1ef1c t\u00f4i \u0111ang ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u xa h\u01a1n th\u1ebf. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u00ea \u0111\u1eadp, t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft, v\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u1ea5t nhi\u00ean, c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ebfn c\u1ea3ng\u2026 Kissinger: \u2026 T\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi ng\u00e0i.","T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon: \u2026 Ch\u00fang ta ph\u1ea3i s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn \u2026 Hai ti\u1ebfng sau, v\u00e0o bu\u1ed5i tr\u01b0a, H. R Haldeman v\u00e0 Ron Ziegler c\u00f9ng d\u1ef1 v\u1edbi Kissinger v\u00e0 Nixon: T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Ch\u00fang ta gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau b\u00ean L\u00e0o? Ziegler: C\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 10 ng\u00e0n ho\u1eb7c 15 ng\u00e0n? Kissinger: N\u00f3i chung \u1edf b\u00ean L\u00e0o, ta h\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u1ea3ng 10, 15 ng\u00e0n\u2026 T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Th\u1ebf \u0111\u1ea5y, quay l\u1ea1i chuy\u1ec7n \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o mi\u1ec1n B\u1eafc m\u00e0 ta \u0111ang t\u00ednh\u2026 nh\u00e0 m\u00e1y \u0111i\u1ec7n, b\u1ea5t k\u1ec3 c\u00e1i g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i - tr\u1ea1m x\u0103ng d\u1ea7u, b\u1ebfn c\u1ea3ng\u2026 v\u00e0 t\u00f4i \u0111ang t\u00ednh c\u00f3 l\u1ebd ta s\u1ebd n\u00ean \u0111\u00e1nh c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u00ea \u0111\u1eadp. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0m ch\u1ebft nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9? Kissinger: Kho\u1ea3ng 200.000 ng\u01b0\u1eddi. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Kh\u00f4ng, kh\u00f4ng, kh\u00f4ng,\u2026 t\u00f4i th\u00e0 d\u00f9ng bom nguy\u00ean t\u1eed c\u00f2n h\u01a1n. Anh hi\u1ec3u kh\u00f4ng h\u1ea3 Henry. Kissinger: \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3, t\u00f4i ngh\u0129, c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 qu\u00e1 nhi\u1ec1u. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Bom nguy\u00ean t\u1eed, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m anh kh\u00f3 ngh\u0129 \u00e0? T\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n anh ngh\u0129 r\u1ed9ng ra, Henry, v\u00ec Ch\u00faa[104]. M\u1ed9t tu\u1ea7n sau, ng\u00e0y 2-5-1972, sau khi nghe Kissinger v\u00e0 Haig tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e9m bom v\u00e0 phong to\u1ea3, T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u1ea3 hai. Nh\u01b0 \u00f4ng ta tuy\u00ean b\u1ed1: \\\"Phong to\u1ea3 k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e9m bom to\u1ea1 \u0111\u1ed9 s\u1ebd gi\u00fap ch\u00fang ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau - khi\u1ebfn b\u1ecdn B\u1eafc Vi\u1ec7t ph\u1ea3i qu\u1ef3 g\u1ed1i\\\"[105]. V\u1eady l\u00e0, d\u00f9 cho \\\"k\u1ec3 c\u1ea3 Mi\u1ec1n Nam s\u1ee5p \u0111\u1ed5\\\" th\u00ec, m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng theo d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a Kissinger, mi\u1ec1n B\u1eafc d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c k\u00e9p s\u1ebd \\\"ph\u1ea3i trao l\u1ea1i t\u00f9 nh\u00e2n, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 thua \u1edf Vi\u1ec7t Nam\u2026 V\u00ec v\u1eady ch\u00fang ta ph\u1ea3i r\u00fat ki\u1ebfm. V\u00ec v\u1eady - vi\u1ec7c phong to\u1ea3 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c. V\u00e0 t\u00f4i ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0\u2026 t\u00f4i th\u00edch n\u00f3 \u2026 v\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. L\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh bom to\u1ea1 \u0111\u1ed9 l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n n\u01a1i \u0111\u00f3 ph\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u00e1nh bom n\u00e1t v\u1ee5n. N\u1ebfu ch\u00fang ta h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, ch\u00fang ta h\u00e3y d\u1ed9i bom l\u00ean l\u0169 kh\u1ed1n ki\u1ebfp \u0111\u00f3 kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i. H\u00e3y c\u1ea5t c\u00e1nh bay, h\u00e3y c\u1ea5t c\u00e1nh bay\\\". Ng\u00e0y 4-5, sau khi b\u00e0n lu\u1eadn v\u1ec1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi Kissinger, Al Haig, v\u00e0 John Connally, Nixon \u0111\u00e3 suy ngh\u0129 v\u1ec1 tri\u1ec3n v\u1ecdng cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam. Nghe trong b\u0103ng c\u1ee7a Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c, \u00f4ng ta \u0111\u1eadp xu\u1ed1ng b\u00e0n nh\u01b0 \u0111ang ch\u1ec9 v\u00e0o m\u1ed9t t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, ho\u1eb7c c\u00f3 l\u1ebd m\u1ed9t t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 th\u1eadt \u1edf \u0111\u00f3: \\\"Vi\u1ec7t Nam! L\u0169 kh\u1ed1n \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf trong ch\u1ed7 n\u00e0y, ngay ch\u1ed7 n\u00e0y (\u0111\u1eadp) \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 (\u0111\u1eadp). \u0110\u00e2y l\u00e0 T\u00e2y (\u0111\u1eadp) \u00c2u, c\u00e1i v\u00f9ng nh\u1ecf x\u00edu ki\u00eau c\u0103ng, \u0111\u00e3 g\u00e2y qu\u00e1 nhi\u1ec1u thi\u1ec7t h\u1ea1i\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 Li\u00ean X\u00f4 (\u0111\u1eadp), v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 (\u0111\u1eadp) Trung \u0110\u00f4ng\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 (\u0111\u1eadp) l\u0169 Ch\u00e2u Phi ngu d\u1ed1t\u2026 v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u0169 M\u1ef9 La tinh kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ngu l\u1eafm. \u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00fang ta. Ch\u00fang n\u00f3 mu\u1ed1n g\u00e2y s\u1ef1 v\u1edbi n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. B\u00e2y gi\u1edd, m\u1eb9 ki\u1ebfp b\u1ecdn Anan\u00fat, ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00f4i. Ch\u00fang ta s\u1ebd nghi\u1ec1n n\u00e1t ch\u00fang. \u0110\u00e2y ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1eadn d\u1eef hay g\u00ec c\u1ea3. Nh\u1eefng l\u1eddi ch\u00ea bai r\u1eb1ng t\u00f4i \\\"n\u00f3ng n\u1ea3y\\\" \u0111\u1ec1u nh\u1ea3m nh\u00ed. \u0110\u00e1ng ra t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y t\u1eeb l\u00e2u r\u1ed3i, t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng nghe theo b\u1ea3n n\u0103ng m\u00ecnh.","\\\"T\u00f4i s\u1ebd cho th\u1ea5y l\u00e0 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 kh\u00f4ng thua. T\u00f4i n\u00f3i th\u1eb3ng nh\u01b0 th\u1ebf, v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf. Mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 thua. Nh\u01b0ng n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 kh\u00f4ng th\u1ec3 thua. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. B\u1ea5t k\u1ec3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra v\u1edbi mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, ch\u00fang ta s\u1ebd nghi\u1ec1n n\u00e1t mi\u1ec1n B\u1eafc. \\\"Ch\u1ec9 m\u1ed9t l\u1ea7n, ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u1ea3i d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf b\u00e9 kh\u1ed1n ki\u1ebfp kia: \u0111\u1ec3 chi\u1ebfn th\u1eafng trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng t\u1eeb \\\"chi\u1ebfn th\u1eafng\\\". Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c\\\". Trong m\u1ed9t cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i sau \u0111\u00f3, Nixon c\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi Kissinger: \\\"C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m duy nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i v\u00e0 anh c\u00f2n b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng\u2026 l\u00e0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh bom. Anh qu\u00e1 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn l\u0169 d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, c\u00f2n t\u00f4i c\u00f3c c\u1ea7n, t\u00f4i kh\u00f4ng quan t\u00e2m\\\". Kissinger tr\u1ea3 l\u1eddi: \\\"T\u00f4i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn d\u00e2n th\u01b0\u1eddng v\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi \u0111o\u00e0n k\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u00f4ng nh\u01b0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ed9t t\u00ean \u0111\u1ed3 t\u1ec3\\\". T\u1ea1i cu\u1ed9c m\u00edt tinh tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 nh\u00e0 Qu\u1ed1c h\u1ed9i ng\u00e0y 3-5, t\u00f4i \u0111\u00e3 ti\u00ean \u0111o\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c th\u1ea3 thu\u1ef7 l\u00f4i \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng s\u1eafp t\u1edbi. Ho\u00e1 ra, \u00f4ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh 6 ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, v\u00e0o ng\u00e0y 8-5-1972. Richard Nixon \u0111\u00e3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i chi\u1ebfn d\u1ecbch n\u00e0y k\u1ec3 t\u1eeb khi ch\u01b0a n\u1eafm quy\u1ec1n \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u1eafm quy\u1ec1n, trong g\u1ea7n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7. T\u00f4i \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y, v\u00e0 lo r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e9m bom \u1ed3 \u1ea1t, v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i. T\u00f4i v\u1eabn nh\u1edb c\u1ea3m gi\u00e1c chi\u1ec1u h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi Patricia, \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y \u0111en t\u1ed1i nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1eddi t\u00f4i. Sau \u0111\u00f3 khi ch\u00fang t\u00f4i chu\u1ea9n b\u1ecb cho phi\u00ean to\u00e0 \u1edf Los Angeles, t\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi Mort Halpelin, ng\u01b0\u1eddi tham gia v\u00e0o nh\u00f3m bi\u1ec7n h\u1ed9 v\u1edbi vai tr\u00f2 c\u1ed1 v\u1ea5n: \\\"N\u00e0y, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta s\u1eafp k\u1ebft th\u00fac l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o m\u00e0 anh n\u00f3i v\u1edbi t\u00f4i 3 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc\\\". \u00d4ng ta tr\u1ea3 l\u1eddi: \\\"Kh\u00f4ng, H\u00e0 N\u1ed9i v\u1eabn ch\u01b0a b\u1ecb \u0111\u00e1nh bom\\\". V\u00e0o th\u00e1ng b\u1ea3y, sau khi nghe b\u1ea3n ki\u1ebfn ngh\u1ecb c\u1ee7a h\u1ed9i th\u1ea9m \u0111o\u00e0n ti\u1ebfn tr\u00ecnh tranh t\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i b\u1ecb ho\u00e3n l\u1ea1i sau khi B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p ph\u00e1t hi\u1ec7n ra thi\u1ebft b\u1ecb nghe tr\u1ed9m \u0111i\u1ec7n t\u1eed trong s\u1ed1 m\u1ed9t lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. Trong su\u1ed1t qu\u00e1 tr\u00ecnh tr\u00ec ho\u00e3n k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u00f3, t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u00e0nh su\u1ed1t m\u00f9a bi\u1ec3u t\u00ecnh n\u0103m 1972 \u0111\u1ec3 c\u1ea3nh b\u00e1o b\u1ea5t k\u1ef3 ai r\u1eb1ng t\u00f4i bi\u1ebft kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfn tranh s\u1ebd c\u00f2n leo thang. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111o\u00e0n b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0a tin v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00e1i \u0111\u1eafc c\u1eed c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ed9i to\u00e0n qu\u1ed1c c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng ho\u00e0, v\u00e0 t\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o do H\u1ea1 ngh\u1ecb s\u1ef9 McCloskey t\u00e0i tr\u1ee3. \u1ede kh\u1eafp n\u01a1i, kh\u00e1n gi\u1ea3 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec1u r\u1ea5t l\u1ecbch s\u1ef1 nh\u01b0ng v\u1eabn ho\u00e0n to\u00e0n ho\u00e0i nghi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a t\u00f4i. H\u1ecd th\u1ea5y d\u1ec5 tin h\u01a1n v\u00e0o tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a Kissinger h\u1ed3i cu\u1ed1i th\u00e1ng 10 r\u1eb1ng \\\"ho\u00e0 b\u00ecnh \u0111\u00e3 \u1edf trong t\u1ea7m tay\\\", th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00e1i \u0111\u1eafc c\u1eed c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng trong tu\u1ea7n sau \u0111\u00f3 v\u1edbi m\u1ed9t chi\u1ebfn th\u1eafng \u00e1p \u0111\u1ea3o l\u1edbn th\u1ee9 hai trong l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. \u1ede m\u1ed9t v\u00e0i g\u00f3c \u0111\u1ed9, \u0111\u1ed9 ch\u00eanh l\u1ec7ch phi\u1ebfu c\u1ee7a Nixon c\u00f2n cao h\u01a1n c\u1ea3 Lyndon Johnson n\u0103m 1964, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 chi\u1ebfn th\u1eafng v\u1edbi kh\u1ea9u hi\u1ec7u \\\"ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1edf r\u1ed9ng chi\u1ebfn tranh n\u1eefa\\\", ba th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi \u00f4ng ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1nh bom B\u1eafc v\u00e0 Nam Vi\u1ec7t Nam. M\u1ed9t th\u00e1ng sau cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed v\u00e0 m\u1ed9t tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u1ec5 Gi\u00e1ng sinh n\u0103m","1972, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon l\u1ec7nh cho nh\u1eefng chi\u1ebfc B52 ra H\u00e0 N\u1ed9i l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Trong 11 ng\u00e0y \u0111\u00eam ti\u1ebfp theo - trong k\u1ef3 ngh\u1ec9 Gi\u00e1ng sinh - m\u00e1y bay M\u1ef9 \u0111\u00e3 tr\u00fat xu\u1ed1ng B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam 20.000 t\u1ea5n bom (l\u01b0\u1ee3ng ch\u1ea5t n\u1ed5 ngang v\u1edbi qu\u1ea3 bom nguy\u00ean t\u1eed n\u00e9m xu\u1ed1ng Nagasaki). Con s\u1ed1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9ng v\u00e0o v\u1edbi con s\u1ed1 150.000 t\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9m xu\u1ed1ng B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb th\u00e1ng t\u01b0 \u0111\u1ebfn th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu t\u00ednh t\u1eeb th\u1eddi \u0111i\u1ec3m H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1ed9t n\u0103m r\u01b0\u1ee1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 - sau khi \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n M\u1ef9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m d\u00f2 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c chi\u1ebfn l\u00e0 phi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c\\\" - th\u00ec T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon \u0111\u00e3 n\u00e9m kho\u1ea3ng 1,5 tri\u1ec7u t\u1ea5n bom xu\u1ed1ng v\u00f9ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. T\u1ee9c l\u00e0 ngang v\u1edbi to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 t\u1ea5n bom m\u00e0 M\u1ef9 n\u00e9m xu\u1ed1ng ch\u00e2u \u00c2u trong Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 l\u1ea7n II. Trong tu\u1ea7n l\u1ec5 Gi\u00e1ng sinh n\u0103m 1972, t\u00f4i lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi r\u1eb1ng t\u00f4i ngh\u0129 g\u00ec v\u1ec1 t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00e1t t\u00e1n H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi cu\u1ed9c chi\u1ebfn. T\u00f4i v\u1eabn tr\u1ea3 l\u1eddi gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3: \\\"Ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec, ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng g\u00ec c\u1ea3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang c\u1ea3 v\u1edbi phong tr\u00e0o ho\u00e0 b\u00ecnh r\u1ed9ng l\u1edbn, m\u00e0 vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n. V\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 phong tr\u00e0o ho\u00e0 b\u00ecnh m\u00e0 c\u1ea3 to\u00e0n b\u1ed9 phong tr\u00e0o ch\u1ed1ng chi\u1ebfn tranh c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng g\u00ec c\u1ea3. C\u1ea3 kh\u1ed1i c\u1eed tri c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng\\\". Trong su\u1ed1t nh\u1eefng tu\u1ea7n l\u1ec5 M\u1ef9 n\u00e9m bom v\u1edbi m\u1eadt \u0111\u1ed9 d\u00e0y \u0111\u1eb7c nh\u1ea5t trong l\u1ecbch s\u1eed, 6 tu\u1ea7n sau th\u1eafng l\u1ee3i vang d\u1ed9i c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 nh\u1edd l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n \\\"Ho\u00e0 b\u00ecnh trong t\u1ea7m tay\\\", t\u00f4i v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u00f3i: \\\"Ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ea3i Ph\u00f2ng trong tu\u1ea7n n\u00e0y, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Li\u00ean X\u00f4 c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ti\u1ec7p Kh\u1eafc. Kh\u00f4ng nh\u01b0 Li\u00ean X\u00f4, ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 th\u1eadt s\u1ef1. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 \u1edf l\u00fac n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t d\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i c\u1ee7a M\u1ef9. V\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 1-1973, Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh Ho\u00e0 b\u00ecnh Paris \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd k\u1ebft, M\u1ef9 d\u1eebng n\u00e9m bom \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, tr\u1eeb Campuchia v\u1eabn c\u00f2n b\u1ecb n\u00e9m bom t\u0103ng c\u01b0\u1eddng. Tuy nhi\u00ean, nh\u01b0 t\u00f4i d\u1ef1 b\u00e1o - c\u00f9ng v\u1edbi Nh\u00e0 Tr\u1eafng - c\u00e1i ti\u00eau \u0111\u1ec1 ch\u00ednh th\u1ee9c \\\"Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ch\u1ea5m d\u1ee9t chi\u1ebfn tranh v\u00e0 l\u1eadp l\u1ea1i ho\u00e0 b\u00ecnh \u1edf Vi\u1ec7t Nam\\\" v\u1eabn ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u1ed1i t\u01b0 duy \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n. Hi\u1ec7p \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t kho\u1ea3ng kh\u1eafc ho\u00e0 b\u00ecnh hay ng\u1eebng b\u1eafn n\u00e0o cho mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 kh\u00f4ng m\u1edf ra tri\u1ec3n v\u1ecdng n\u00e0o cho vi\u1ec7c k\u1ebft th\u00fac chi\u1ebfn tranh. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 Kissinger v\u00e0 s\u1ebfp c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f3 trong tay v\u00e0o th\u00e1ng m\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00e3 tho\u1ea3 thu\u1eadn l\u1ea1i, v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. Th\u00e1ng 1-1973, theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd ho\u1eb7c tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 l\u00fac k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c chi\u1ebfn. \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tho\u1ea3 thu\u1eadn v\u1edbi H\u00e0 N\u1ed9i v\u1ec1 vi\u1ec7c M\u1ef9 \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng r\u00fat b\u1ed9 binh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i l\u1ea5y vi\u1ec7c trao tr\u1ea3 t\u00f9 binh chi\u1ebfn tranh M\u1ef9, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi cam k\u1ebft r\u1ed7ng tu\u1ebfch v\u1ec1 vi\u1ec7c chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u1eefng cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed c\u00f4ng khai \u1edf mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u1eadn d\u00e2n t\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng. V\u00ec l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a c\u1ea3 Washington v\u00e0 S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u1ec1u s\u1edbm cho th\u1ea5y h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh tu\u00e2n th\u1ee7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 b\u1ea7u c\u1eed, c\u1ee5c di\u1ec7n v\u1eabn","l\u00e0 M\u1eb7t tr\u1eadn d\u00e2n t\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng b\u1ecb g\u1ea1t ra ngo\u00e0i l\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh tr\u1ecb c\u00f4ng khai trong mi\u1ec1n Nam. Trong khi \u0111\u00f3, ch\u00ednh quy\u1ec1n Thi\u1ec7u, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1eadu thu\u1eabn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, v\u1eabn tuy\u00ean b\u1ed1 n\u1eafm quy\u1ec1n l\u1ef1c h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00e0 duy nh\u1ea5t. V\u00ec v\u1eady, s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 tri\u1ec3n v\u1ecdng ti\u1ebfp t\u1ee5c ng\u1eebng b\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi M\u1eb7t tr\u1eadn d\u00e2n t\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 C\u1ed9ng ho\u00e0, ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam c\u1ed9ng ho\u00e0. V\u1edbi vi\u1ec7c chi\u1ebfn s\u1ef1 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u1eefa Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam c\u1ed9ng ho\u00e0 v\u00e0 M\u1eb7t tr\u1eadn d\u00e2n t\u1ed9c gi\u1ea3i ph\u00f3ng (Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 C\u1ed9ng ho\u00e0), t\u00f4i d\u1ef1 \u0111o\u00e1n M\u1ef9 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd n\u00e9m bom tr\u1edf l\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc, mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 L\u00e0o sau hai th\u00e1ng t\u1ea1m ng\u01b0ng ch\u1edd qu\u00e2n M\u1ef9 r\u00fat h\u1ebft. Cu\u1ed1n \\\"Kh\u00f4ng ho\u00e0 b\u00ecnh, Ch\u1eb3ng danh d\u1ef1\\\" c\u1ee7a Larry Berman (2001), m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Nixon v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a c\u1ea3 hai b\u00ean, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u1eb1ng Nixon lu\u00f4n c\u00f3 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3. Nixon \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt, nh\u1eafc \u0111i nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng cam k\u1ebft \\\"\u0111\u1ea3m b\u1ea3o 100%\\\" v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Thi\u1ec7u r\u1eb1ng \u00f4ng ta s\u1ebd t\u00e1i n\u00e9m bom quy m\u00f4 l\u1edbn c\u00e0ng s\u1edbm c\u00e0ng t\u1ed1t. Nixon th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi h\u1ee9a \u0111\u00f3, Kissinger c\u0169ng v\u1eady. Nh\u01b0 Berman ti\u1ebft l\u1ed9, Kissinger ra s\u1ee9c th\u00fac gi\u1ee5c c\u00e1c \u0111\u1ee3t kh\u00f4ng k\u00edch v\u1edbi quy m\u00f4 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ee3t Gi\u00e1ng sinh n\u0103m 1972, l\u1ea1i L\u00e0o v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 1973, k\u1ec3 c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9 k\u1ecbp r\u00fat h\u1ebft. Tuy nhi\u00ean \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom m\u00e0 Nh\u00e0 Tr\u1eafng ch\u0103m ch\u0103m th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng x\u1ea3y ra, v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do, cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 M\u1ef9, v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00e1p quy\u1ec1n. Vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed Tony Russo v\u00e0 t\u00f4i, v\u1edbi vi\u1ec7c tranh t\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i v\u00e0o th\u00e1ng Gi\u00eang \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 cho c\u00f4ng ch\u00fang th\u1ea5y ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a Nixon \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00e1t t\u00e1n H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. Nh\u01b0ng \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng duy nh\u1ea5t. Vi\u1ec7c ph\u00e1t t\u00e1n tr\u00e1i quy t\u1eafc c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t chu\u1ed7i ph\u1ea3n \u1ee9ng trong b\u1ed9 m\u00e1y c\u1ea7m quy\u1ec1n v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ki\u1ec1m ch\u1ebf r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3 s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1eddi chi\u1ebfn c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon trong v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u00f3, ng\u0103n ng\u1eeba vi\u1ec7c M\u1ef9 n\u00e9m bom tr\u1edf l\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 L\u00e0o, v\u00e0 r\u00fat ng\u1eafn cu\u1ed9c chi\u1ebfn.","Ch\u00fa th\u00edch: [103] \\\"\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\\\" - T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Haldeman, 15:09, 14 th\u00e1ng 7, 1971, Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c. C\u1ee5c h\u1ed3 s\u01a1 An ninh qu\u1ed1c gia. Xem bi\u00ean b\u1ea3n t\u1ea1i C\u1ee5c h\u1ed3 s\u01a1 An ninh qu\u1ed1c gia, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc George Washington, www.gwu.edy\/NSAEBB [104] \\\"Ch\u00fang ta ph\u1ea3i b\u1ecf ki\u1ec3u kh\u00f4ng k\u00edch\\\" - T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Kissinger, 10:45, 25 th\u00e1ng 4, 1972, To\u00e0 nh\u00e0 V\u0103n ph\u00f2ng H\u00e0nh ph\u00e1p. [105] \\\"Phong to\u1ea3 k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e9m bom to\u1ea1 \u0111\u1ed9\\\" - T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Haig, 24:42, 2-5-1972, Trao \u0111\u1ed5i t\u1ea1i Ph\u00f2ng B\u1ea7u d\u1ee5c 717-20.","Ch\u01b0\u01a1ng\t31 \u0110\u01b0\u1eddng\t\u0110\u1ebfn\tWatergate C\u00e1c b\u0103ng ghi \u00e2m v\u00e0 bi\u00ean b\u1ea3n c\u00f4ng khai cho th\u1ea5y hai ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00e1c v\u00e0 ph\u1ea7n n\u00e0o tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau c\u1ee7a Nh\u00e0 Tr\u1eafng khi H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c l\u00ean trang ng\u00e0y 13-6-1971. M\u1ed9t m\u1eb7t, b\u1ea3n th\u00e2n Nixon t\u1ecf ra l\u1ea1c quan v\u1edbi c\u00e1c n\u1ed9i dung \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng th\u00f4ng tin kh\u00f4ng m\u1ea5y t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u1ec1 c\u00e1c T\u1ed5ng th\u1ed1ng ti\u1ec1n nhi\u1ec7m, ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00f4ng s\u1ee3 r\u1eb1ng s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec1n l\u1ec7 cho nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 nay mai v\u1ec1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt \u00f4ng ta \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u00e1p d\u1ee5ng v\u1edbi \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Hai th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u00f3 ph\u1ea7n tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c nhau ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng. N\u00f3 \u0111\u01b0a Nixon \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 ho\u00e0n to\u00e0n v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 v\u1ee5 Watergate. Nixon v\u00e0 Henry Kissinger l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1eafc \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00ean v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y ch\u1ee7 nh\u1eadt. Hai th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed9c l\u1ed9. G\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho T\u1ed5ng th\u1ed1ng t\u1eeb California, Kissinger b\u00ecnh lu\u1eadn: \\\"Theo d\u01b0 lu\u1eadn[106], s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd c\u00f3 ph\u1ea7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho ta. \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i t\u1ed1t \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u2026 T\u00f4i cho l\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 r\u1ed3i, v\u00ec\u2026 n\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y h\u1ecd quy k\u1ebft \u0111\u00e2y l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Nixon th\u00ec nh\u1eefng g\u00ec b\u00e0i b\u00e1o ch\u1ec9 ra l\u00e0, n\u1ebfu c\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a ai \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Kennedy, l\u00e0 chi\u1ebfn tranh c\u1ee7a Johnson\u2026 V\u00ec th\u1ebf n\u1ebfu phe D\u00e2n ch\u1ee7 v\u1eabn lu\u00f4n ph\u00e0n n\u00e0n r\u1eb1ng\u2026 ch\u00fang ta sai l\u1ea7m, th\u00ec nay \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u00e0ng \u2026 ai ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft cho m\u1edb h\u1ed7n \u0111\u1ed9n n\u00e0y\u2026\\\" N\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi bu\u1ed9c t\u1ed9i ch\u00ednh quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc. Sang ng\u00e0y h\u00f4m sau T\u1ed5ng th\u1ed1ng m\u1edbi t\u1ecf ra tho\u1ea3i m\u00e1i h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y. Nh\u01b0ng ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u00f4ng \u0111\u00e3 lo s\u1ee3 c\u00e1c h\u1ed3 s\u01a1 \\\"L\u00e0o v\u00e0 Campuchia\\\"[107] - c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom - tr\u1ecdng t\u00e2m trong c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u1ed9 ra ngo\u00e0i t\u1eeb ch\u00ednh B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao hay B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng. D\u00f9 sao, T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng s\u1ebd ch\u1ec9 lo l\u1eafng n\u1ebfu c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 v\u1ec1 ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u1ee7a \u00f4ng. Ngo\u00e0i ra \u00f4ng kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1eadn t\u00e2m t\u1edbi c\u00e1c ti\u1ebft l\u1ed9 v\u1ec1 \u0111\u1eddi nh\u1eefng T\u1ed5ng th\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc. \u00d4ng kh\u00f4ng s\u1ee3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. Qu\u00e1 l\u1ea1c quan Nixon c\u00f2n tr\u00f4ng ch\u1edd nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1edbi, ch\u1ee9ng minh cho sai l\u1ea7m c\u1ee7a c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Kennedy. V\u1edbi \u00f4ng, Ted Kennedy l\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 kh\u00f3 ch\u01a1i nh\u1ea5t trong n\u0103m 1972. \u00d4ng hy v\u1ecdng","nh\u1eefng lo\u1ea1t b\u00e0i n\u00e0y s\u1ebd c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ec3 g\u00e2y th\u00eam tai ti\u1ebfng cho gia \u0111\u00ecnh Kennedy. Th\u1ee9 hai, ng\u00e0y 14-6, khi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c hai k\u1ef3, v\u00e0o 7 gi\u1edd 13 ph\u00fat t\u1ed1i, Nixon trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi C\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ed1i n\u1ed9i, John Ehrlichman: Ehrlichman: Th\u01b0a T\u1ed5ng th\u1ed1ng, th\u01b0a ng\u00e0i B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p (Mitchell) [108] \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ec1 nh\u1eefng b\u00e0i b\u00e1o tr\u00ean Th\u1eddi b\u00e1o New York. B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p cho r\u1eb1ng n\u1ebfu B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng c\u1ea3nh c\u00e1o t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o, th\u00ec \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ph\u1ea3i r\u00fat b\u1ecf quy\u1ec1n kh\u1edfi t\u1ed1 t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y. \u00d4ng mu\u1ed1n bi\u1ebft li\u1ec7u T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u00f3 \u0111\u1ed3ng \u00fd c\u1ea3nh c\u00e1o Th\u1eddi b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc khi s\u1ed1 b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c tung ra v\u00e0o ng\u00e0y mai hay kh\u00f4ng? T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Hmmm. Ehrlichman: T\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y n\u1ebfu t\u00ednh \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c b\u1ecf phi\u1ebfu t\u1ea1i Qu\u1ed1c h\u1ed9i (d\u1ef1 ki\u1ebfn v\u00e0o th\u1ee9 t\u01b0 v\u1ec1 d\u1ef1 th\u1ea3o lu\u1eadt McGovern-Hatfield v\u1ec1 c\u1eaft gi\u1ea3m ng\u00e2n s\u00e1ch chi\u1ebfn tranh t\u1eeb th\u00e1ng 12-1971). T\u1ed5ng th\u1ed1ng: \u00dd c\u1eadu l\u00e0 kh\u1edfi t\u1ed1 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o? Ehrlichman: \u0110\u00fang th\u1ebf. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Qu\u1ef7 th\u1ea7n \u01a1i, t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n truy t\u1ed1 t\u1edd b\u00e1o. T\u00f4i mu\u1ed1n truy ra t\u00ean kh\u1ed1n n\u00e0o \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u cho b\u1ecdn h\u1ecd. Ehrlichman: V\u00e2ng, n\u1ebfu ch\u00fang ta t\u00ecm ra k\u1ebb \u0111\u00f3. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: \u0110\u00fang v\u1eady\u2026 T\u00f4i mu\u1ed1n r\u1eb1ng, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec7n t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9? Ehrlichman: Hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: H\u00e3y \u0111\u1ee3i n\u00e0o - \u0111\u1ee3i \u0111\u00e3 - c\u00f3 ph\u1ea3i ng\u00e0y mai b\u1ecdn h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u0103ng th\u00eam m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n? Ehrlichman: V\u00e2ng. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: T\u1ea1i sao kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y mai? Ehrlichman: \u0110\u1ec1 ngh\u1ecb c\u1ee7a B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0, \u00f4ng ngh\u0129 ch\u00fang ta n\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u00e0 s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady n\u1ebfu b\u1ecdn h\u1ecd v\u1eabn kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i. Nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i quy\u1ec1n kh\u1edfi ki\u1ec7n. Nh\u01b0ng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, ch\u00fang ta s\u1ebd b\u1ecb x\u1ecf m\u0169i - ng\u1ed3i \u0111\u00e2y v\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ecdn h\u1ecd m\u1eb7c s\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ecf th\u00e1i \u0111\u1ed9 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: H\u00e3y \u0111\u1ee3i m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1eefa. Cho b\u1ecdn h\u1ecd th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y, c\u00f2n sau \u0111\u00f3 th\u00ec\u2026 t\u00f4i c\u0169ng ch\u01b0a bi\u1ebft\u2026 ch\u01b0a bi\u1ebft. K\u1ec3 c\u1ea3 trong l\u00fac tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi Ehrlichman v\u00e0 v\u1edbi Mitchell ngay sau \u0111\u00f3, d\u00f9 l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd \u0111\u1ec3 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o \\\"s\u01a1 b\u1ed9\\\"[109] cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o ngay chi\u1ec1u h\u00f4m sau, T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng ch\u01b0a h\u1ec1 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1eeb to\u00e0 \u00e1n. H\u1ecd m\u1edbi ch\u1ec9 ngh\u0129 s\u1ebd truy t\u1ed1 t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1eb1ng sau. N\u1ed9i trong ba ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean, qua t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng bi\u00ean b\u1ea3n ghi \u00e2m, ch\u00fang ta ch\u01b0a m\u1ed9t l\u1ea7n n\u00e0o nghe th\u1ea5y T\u1ed5ng th\u1ed1ng hay c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1 Nh\u00e0 Tr\u1eafng c\u1ee7a \u00f4ng, th\u1eadm ch\u00ed Kissinger, b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn m\u01b0\u1ee3n l\u1ec7nh c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c xu\u1ea5t b\u1ea3n. H\u00ecnh nh\u01b0 ch\u1ec9 Mitchell v\u00e0 B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p m\u1edbi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u00f3. Th\u1ee9 ba Mitchell \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb to\u00e0 \u00e1n ra l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 xu\u1ea5t b\u1ea3n","l\u1ea5y l\u00fd do vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c s\u1ebd g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u00e3n h\u1ed3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh qu\u1ed1c gia. T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00f3i v\u1edbi Haldeman r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f4ng khai tr\u01b0\u1edbc d\u01b0 lu\u1eadn c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 Kennedy trong H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ed1t, \\\"L\u1ec7nh c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n ch\u1ec9 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o th\u00f4i \u0111\u00fang kh\u00f4ng Bob?\\\"[110] Haldeman kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1eafc ch\u1eafn. Th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi Haldeman v\u00e0 Kissinger t\u1ea1i Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c, T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00f3i: \\\"Ti\u1ebft l\u1ed9 m\u1edb t\u00e0i li\u1ec7u d\u00ednh d\u00e1ng t\u1edbi Kennedy \u0111i. S\u1ebd ti\u1ebft l\u1ed9 h\u1ebft\u2026 V\u00ec m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0111ang b\u1ecb r\u00f2 r\u1ec9 r\u1ed3i, s\u1ebd \u0111\u1ec3 r\u00f2 r\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec ta mu\u1ed1n\\\"[111]. M\u1ed9t ph\u1ea7n m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u1edbi \u0111\u1ed1i th\u1ee7 Ted Kennedy l\u00e0 v\u00ec \u00f4ng c\u1ea7n l\u00f4i k\u00e9o b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1eed tri dao \u0111\u1ed9ng theo \u0110\u1ea1o Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1ec1 ph\u00eda m\u00ecnh, kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ng\u1ea3 v\u1ec1 phe D\u00e2n ch\u1ee7. \u1ee8ng c\u1eed vi\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u cho cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua v\u00e0o Nh\u00e0 Tr\u1eafng c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7 l\u00fac \u0111\u00f3, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Edmund Muskie, c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o. Nixon c\u0169ng r\u1ea5t n\u00f3ng l\u00f2ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 v\u1ee5 \u00e1m s\u00e1t T\u1ed5ng th\u1ed1ng mi\u1ec1n Nam Ng\u00f4 \u0110\u00ecnh Di\u1ec7m l\u00ean m\u1eb7t b\u00e1o. T\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o \u0111\u00e3 g\u1eedi \u0111\u01a1n khi\u1ebfu ki\u1ec7n l\u1ec7nh h\u1ea1n ch\u1ebf xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u00ean To\u00e0 \u00e1n t\u1ed1i cao v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng To\u00e0 s\u1ebd \u0111\u01b0a ra l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 v\u0129nh vi\u1ec5n. Th\u1eddi gian kh\u00f4ng c\u00f2n nhi\u1ec1u. T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u1ea7n g\u1ea5p r\u00fat c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e1c ch\u1ee9ng c\u1edb t\u1ed1i m\u1eadt v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o theo \u0110\u1ea1o Thi\u00ean ch\u00faa trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea3o ch\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi anh trai c\u1ee7a Ted Kennedy, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Kennedy h\u1eadu thu\u1eabn. Th\u1ee9 t\u01b0, T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00f3i v\u1edbi Henry Kissinger: \\\"T\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u01b0a l\u00ean b\u00e1o c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u [112] v\u1ec1 v\u1ee5 \u00e1m s\u00e1t Di\u1ec7m. C\u1ea7n m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ean anh l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y\\\". Im l\u1eb7ng, \u00f4ng C\u1ed1 v\u1ea5n an ninh qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec. T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00f3i ti\u1ebfp: \\\"Th\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m\\\". L\u00fac \u0111\u1ea5y Kissinger m\u1edbi n\u00f3i: \\\"Kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi b\u00ean t\u00f4i ti\u1ebft l\u1ed9 t\u00e0i li\u1ec7u m\u1eadt\\\". T\u1ed5ng th\u1ed1ng nh\u1eafc l\u1ea1i: \\\"T\u00f4i s\u1ebd c\u00f4ng b\u1ed1\\\". Sau khi Kissinger \u0111i kh\u1ecfi[113], \u00f4ng g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i v\u00e0 giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y cho C\u1ed1 v\u1ea5n Nh\u00e0 Tr\u1eafng Charles Colson. \u00d4ng n\u00e0y \u0111\u1ea3m b\u1ea3o l\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh, cho d\u00f9 h\u00f4m th\u1ee9 hai \u00f4ng ta \u0111\u00e3 n\u00f3i \\\"\u0110\u01a1n gi\u1ea3n ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ph\u00e9p b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u0103ng t\u1ea3i c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n m\u1eadt\\\" [114]. Trong nhi\u1ec1u ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Washington v\u00e0 Boston Globe \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u0103ng b\u00e0i do Mitchell li\u00ean ti\u1ebfp y\u00eau c\u1ea7u h\u1ea1n ch\u1ebf. T\u00f4i g\u1ee3i \u00fd t\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n \u0111\u0103ng l\u00ean c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c t\u1ea1m g\u00e1c b\u00e0i v\u1ec1 ch\u00ednh quy\u1ec1n Johnson v\u00ec t\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n d\u01b0 lu\u1eadn ngh\u0129 ch\u1ec9 c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n Johnson m\u1edbi th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean d\u1ed1i tr\u00e1. T\u1edd B\u01b0u \u0111i\u1ec7n nghe theo, \u0111\u0103ng c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a Eisenhower, v\u1ec1 quy\u1ebft t\u00e2m ng\u0103n ch\u1eb7n cu\u1ed9c b\u1ea7u c\u1eed \u1edf Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb n\u0103m 1954 \u0111\u1ebfn 1956. Nh\u01b0ng ch\u1ee7 b\u00fat c\u1ee7a Globe, Tom Winship l\u1ea1i mu\u1ed1n c\u00f3 c\u00e1c th\u00f4ng tin v\u1ec1 ch\u00ednh quy\u1ec1n Kennedy, l\u1ea5y l\u00fd do r\u1eb1ng \u1edf Boston ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ee9ng th\u00fa \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi chuy\u1ec7n v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh Kennedy. Bu\u1ed5i t\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u00f3, c\u1ea5p d\u01b0\u1edbi b\u00e1o c\u00e1o v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon l\u00e0 s\u1ed1 bu\u1ed5i t\u1ed1i c\u1ee7a t\u1edd Boston Globe \\\"c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c h\u00ecnh l\u1edbn[115] c\u1ee7a John F.","Kennedy v\u00e0 b\u1ed1n c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00e1c nhau\u2026 l\u00e0m Kennedy ph\u00e1t \u0111i\u00ean\\\". \u00d4ng h\u1ecfi: \\\"C\u00f3 c\u1ea3 Di\u1ec7m ch\u1ee9? R\u1ea5t t\u1ed1t?\\\" Tuy nhi\u00ean s\u1ef1 th\u1ef1c ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Di\u1ec7m kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean t\u1edd Boston Globe. Mitchell tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111\u1ebfn cho ch\u1ee7 b\u00fat to\u00e0 so\u1ea1n n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eafc nh\u1edf anh ta, nh\u01b0 Winship nh\u1edb l\u1ea1i: \\\"T\u00f4i bu\u1ed9c ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady[116] v\u1edbi c\u00e1c anh (y\u00eau c\u1ea7u l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 t\u1eeb to\u00e0 \u00e1n v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng s\u1ebd khi\u1ebfn c\u00e1c to\u00e0 so\u1ea1n kh\u00e1c kh\u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f4ng b\u1eb1ng cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u00e0 B\u01b0u \u0111i\u1ec7n\\\". Trong khi t\u1edd Globe b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, th\u00ec t\u1edd Chicago Sun - Times \u0111\u00e3 cho \u0111\u0103ng c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 v\u1ee5 \u00e1m s\u00e1t Di\u1ec7m v\u00e0o ngay t\u1ed1i h\u00f4m \u0111\u1ea5y, ng\u00e0y 22-6. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o th\u1ee9 t\u01b0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i nh\u1eefng c\u1ea3nh c\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1ec1 nguy c\u01a1 \u0111e do\u1ea1 An ninh qu\u1ed1c gia. Chicago Sun-Times c\u0169ng l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p xu\u1ea5t b\u1ea3n, trong ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u ng\u00e0y li\u00ean ti\u1ebfp sau m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb do\u1ea1 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9. Trong khi \u0111\u00f3, T\u1ed5ng th\u1ed1ng ng\u00e0y c\u00e0ng quy\u1ebft t\u00e2m v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ecbnh t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 phanh phui t\u1eeb c\u00e1c h\u1ed3 s\u01a1 m\u1eadt nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ea1 th\u1ea5p uy t\u00edn c\u1ee7a c\u1ef1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 anh em nh\u00e0 Kennedy. M\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tr\u1edf \u0111i tr\u1edf l\u1ea1i trong nhi\u1ec1u th\u00e1ng sau \u0111\u00f3 v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed nhi\u1ec1u n\u0103m l\u00e0 v\u1ee5 vi\u1ec7c n\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u1ed9 ra cho b\u00e1o ch\u00ed th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1edbn nh\u1ea5t: v\u1ee5 V\u1ecbnh Con L\u1ee3n, kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00ean l\u1eeda Cuba, B\u1ee9c t\u01b0\u1eddng Berlin hay l\u00e0 v\u1ee5 \u00e1m s\u00e1t Di\u1ec7m. \u0110\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, c\u1ea7n ph\u1ea3i do m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ea3m quan v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed c\u00f9ng nhi\u1ec1u ph\u1ea9m ch\u1ea5t kh\u00e1c n\u1eefa, th\u1ef1c hi\u1ec7n. Sau khi \u0111\u00e3 xem qua danh s\u00e1ch c\u00e1c \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean cho c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y do Haldeman v\u00e0 Ziegler \u0111\u01b0a l\u00ean v\u00e0o ng\u00e0y 24-6, trong l\u00fac FBI v\u1eabn \u0111ang truy l\u00f9ng t\u00f4i, Nixon nh\u1eadn x\u00e9t: \\\"T\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u00f5 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y. C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, ch\u00fang ta c\u1ea7n m\u1ed9t Ellsberg, m\u1ed9t Ellsberg \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda ta; n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 th\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c anh ta \u0111ang ph\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm th\u1ee9 g\u00ec\\\"[117]. L\u1ebd d\u0129 nhi\u00ean T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i v\u00e0 nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a t\u00f4i. \u00d4ng vui m\u1eebng v\u00ec t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra ti\u1ec1n l\u1ec7 gi\u1ea3i m\u1eadt ch\u00f3ng v\u00e1nh v\u00e0 r\u00f2 r\u1ec9 th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7. M\u1eb7t kh\u00e1c, \u00f4ng c\u0169ng l\u1ea1i lo r\u1eb1ng ch\u00ednh n\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0 ti\u1ec1n l\u1ec7 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00f4ng tin v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1ec5 th\u1ea5y trong m\u1ed9t cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u1edbi Kissinger ng\u00e0y 13- 6 xung quanh H\u1ed3 s\u01a1 \\\"L\u00e0o v\u00e0 Campuchia\\\". Mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n nguy c\u01a1 \u0111\u00f3, c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi hi\u1ec3n nhi\u00ean s\u1ebd l\u00e0 t\u00ecm v\u00e0 truy t\u1ed1 k\u1ebb n\u00e0o cung c\u1ea5p t\u00e0i li\u1ec7u cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o - \\\"th\u1eb1ng qu\u1ef7 n\u00e0o \u0111\u00e3 tu\u1ed3n nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u00f3 cho b\u1ecdn h\u1ecd\\\". Cho d\u00f9 c\u00f3 l\u00e0 ai \u0111i ch\u0103ng n\u1eefa, T\u1ed5ng th\u1ed1ng mu\u1ed1n ki\u1ec7n h\u1eafn ra to\u00e0 \u0111\u1ec3 \\\"t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1i ch\u1ec9nh ph\u1ee7 n\u00e0y \u0111\u1ec1u bi\u1ebft s\u1ee3 Ch\u00faa\\\". V\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 ba, 15-6, T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1eadp tay xu\u1ed1ng b\u00e0n, n\u00f3i: \\\"Qu\u1ef7 tha ma b\u1eaft, ph\u1ea3i t\u1ed1ng m\u1ed9t t\u00ean n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u00e0o t\u00f9\u2026 ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 th\u1ebf?\\\" [118]. H\u00f4m \u0111\u00f3, \u00f4ng h\u1ecfi Milchell: \\\"C\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o anh t\u00f3m c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00e3 Ellsberg ngay","l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? M\u00e0 Ells- g\u00ec nh\u1ec9?\\\" [119] \\\"Ellsberg\\\". Nixon n\u00f3i m\u1ec9a mai: \\\"Ellstein\u2026 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i, th\u00e2y k\u1ec7. C\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Ellstein, ho\u1eb7c Halperin ho\u1eb7c Gelb. C\u1ea3 ba t\u00ean n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1nh b\u00e1o ch\u00ed\\\". Hai h\u00f4m sau, ng\u00e0y 17-6, Nixon kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ecnh t\u0129nh n\u1eefa khi Haldeman nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u00f4i, \u00f4ng ta h\u1ecfi ngay: \\\"T\u1ea1i sao FBI[120] ch\u01b0a t\u00f3m l\u1ea5y n\u00f3 r\u1ed3i t\u1ed1ng v\u00e0o quan t\u00e0i? \u0110\u00f3 l\u00e0 b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp theo \u0111\u00fang kh\u00f4ng?\\\" Bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1ed1n ch\u1ea1y. \u0110i\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea5p b\u00e1ch v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y l\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0m theo ti\u1ec1n l\u1ec7 c\u1ee7a t\u00f4i. V\u00ec Nixon v\u00e0 Kissinger v\u00e0 t\u00f4i, ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ec1u c\u00f3 chung suy ngh\u0129. Ch\u00fang t\u00f4i bi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1eef k\u00edn ch\u00ednh s\u00e1ch Vi\u1ec7t Nam th\u1ef1c s\u1ef1 n\u1ebfu mu\u1ed1n n\u00f3 kh\u1ea3 thi. C\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nghi ng\u1edd v\u00e0 tranh c\u00e3i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. Tuy nhi\u00ean, kh\u00e1c v\u1edbi t\u00f4i, h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00f4ng cho nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh \u0111ang l\u00e0m l\u00e0 ng\u1edb ng\u1ea9n, li\u1ec1u l\u0129nh, v\u00f4 v\u1ecdng v\u00e0 sai l\u1ea7m. Nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi hai ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ebd ngh\u0129 nh\u01b0 v\u1eady n\u1ebfu nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng l\u00e0i li\u1ec7u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft l\u1ed9, ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt v\u00e0 b\u1ecb d\u01b0 lu\u1eadn M\u1ef9 hi\u1ec3u l\u1ea7m. C\u0169ng trong cu\u1ed9c \u0111\u00e0m tho\u1ea1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u00e0o ch\u1ee7 nh\u1eadt, ng\u00e0y 13-6-1971, T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t lo s\u1ee3 c\u00e1c cu\u1ed9c n\u00e9m bom l\u00ean \u0111\u1ea5t Campuchia \u0111\u1ea7u n\u0103m 1969 c\u00f3 m\u1eadt danh \\\"Th\u1ef1c \u0111\u01a1n\\\", m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng l\u00fac \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \\\"\u0110i\u1ec3m t\u00e2m\\\", \\\"B\u1eefa tr\u01b0a\\\" v\u00e0 \\\"B\u1eefa t\u1ed1i\\\", c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb ti\u1ebft l\u1ed9. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ng\u00e0y th\u1ee9 ba, 15-6, Kissinger th\u00fac gi\u1ee5c T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u01b0a ra truy t\u1ed1 nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m: \\\"T\u1ed5ng th\u1ed1ng, ng\u00e0i ph\u1ea3i th\u1eadt m\u1ea1nh tay[121] b\u1edfi v\u00ec n\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng th\u1ee9 n\u00e0y tr\u00ean Th\u1eddi b\u00e1o New York, sang n\u0103m ng\u00e0i s\u1ebd g\u1eb7p t\u00ecnh c\u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. H\u1ed3 s\u01a1 c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y s\u1ebd l\u1ea1i b\u1ecb tu\u1ed3n ra ngo\u00e0i trong th\u1eddi gian tranh c\u1eed (n\u0103m 1972). T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y\u2026\\\" Nixon \u0111\u00e1p l\u1ea1i: \\\"T\u00f4i hi\u1ec3u, h\u1ecd s\u1ebd l\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c to\u00e0n b\u1ed9 h\u1ed3 s\u01a1 v\u1ec1 c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch Th\u1ef1c \u0111\u01a1n\\\". T\u00f4i cho r\u1eb1ng hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u hi\u1ec3u c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u g\u1ed1c c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a th\u1ebf n\u00e0o v\u1edbi c\u00e1c ti\u1ebft l\u1ed9 c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed. Trong th\u00e1ng 3-1969, William Beecher \u0111\u0103ng m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ec9 m\u1ec9 tr\u00ean t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ee3t n\u00e9m bom b\u00ed m\u1eadt l\u00ean \u0111\u1ea5t Campuchia. Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00e3 t\u1ee9c gi\u1eadn \u0111\u1ebfn n\u1ed7i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o FBI b\u00ed m\u1eadt ti\u1ebfn h\u00e0nh nghe tr\u1ed9m (\u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p) m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean NSC v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ec3 truy ra ngu\u1ed3n cung cho t\u1edd b\u00e1o. Nh\u01b0ng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y v\u00ec thi\u1ebfu t\u00e0i li\u1ec7u g\u1ed1c l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng, ch\u1eb3ng qua c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ee5 vi\u1ec7c trong ng\u00e0y v\u00e0 sau khi L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c th\u1eb3ng th\u1eebng b\u00e1c b\u1ecf, \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb l\u00e3ng qu\u00ean. Kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c b\u1ecb l\u00f4i ra \u00e1nh s\u00e1ng sau ti\u1ec1n l\u1ec7 c\u1ee7a H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7\u01b0 N\u0103m G\u00f3c, cho d\u00f9 ch\u1eadm hai hay ba n\u0103m sau n\u1eefa, l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c.","C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho t\u00ednh nh\u1ea1y c\u1ea3m c\u1ee7a chi\u1ebfn d\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng Campuchia mang t\u00ean Th\u1ef1c \u0111\u01a1n[122]. C\u00e2u chuy\u1ec7n Beecher k\u1ec3 ra \u0111\u00e3 l\u00e0m \u00ea m\u1eb7t Nh\u00e0 Tr\u1eafng v\u00ec nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t chi\u1ebfn d\u1ecbch m\u00e0 Nh\u00e0 Tr\u1eafng \u0111\u00e3 mu\u1ed1n gi\u1ea5u k\u00edn v\u1edbi B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Melvin Laird v\u00e0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Ngo\u1ea1i giao William Rogers. C\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng chi\u1ebfn tranh. Nh\u1eafc t\u1edbi ch\u00ednh s\u00e1ch v\u1ec1 Vi\u1ec7t Nam, Nixon v\u00e0 Kissinger \u0111\u1ec1u coi b\u1ecdn h\u1ecd g\u1ea7n nh\u01b0 k\u1ebb th\u00f9. Hai \u00f4ng lu\u00f4n mong gi\u1ea5u k\u00edn h\u1ecd c\u00e0ng nhi\u1ec1u v\u00e0 c\u00e0ng l\u00e2u c\u00e0ng t\u1ea5t, v\u00ec ng\u1ea1i s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i quy\u1ebft li\u1ec7t, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a Laird, \u00f4ng ta s\u1ebd b\u00e1o l\u1ea1i v\u1edbi Qu\u1ed1c h\u1ed9i hay cho c\u00e1nh nh\u00e0 b\u00e1o. N\u1ebfu hai B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u1ed5ng th\u1ed1ng th\u00f4ng b\u00e1o \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111i n\u1eefa th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, v\u00e0 v\u00e0o ph\u00fat ch\u00f3t. Tuy nhi\u00ean, khi n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Kissinger v\u00e0o ng\u00e0y 13 v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n sau \u0111\u00f3, Nixon e ng\u1ea1i l\u00e0 hai v\u1ecb B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng \u0111ang c\u00f3 trong tay c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u l\u1ebd ra h\u1ecd kh\u00f4ng n\u00ean c\u00f3 ho\u1eb7c c\u00e1c b\u1ea3n ghi nh\u1edb c\u00e1c cu\u1ed9c trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi T\u1ed5ng th\u1ed1ng. \\\"B\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o[123] t\u00f4i trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi Rogers v\u00e0 Mel (Lairdl v\u1ec1 m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, v\u1ec1 L\u00e0o v\u00e0 Campuchia, \u2026 t\u00f4i cho l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u1ec1u t\u1ef1 m\u00ecnh ghi \u00e2m l\u1ea1i \u2026 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 m\u00ecnh suy lu\u1eadn ra t\u1eeb nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i y\u00eau c\u1ea7u, anh bi\u1ebft r\u1ed3i \u0111\u1ea5y\\\". Kissinger \u0111\u1ea3m b\u1ea3o v\u1edbi Nixon: \\\"\u0110\u00fang l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd t\u1ef1 suy lu\u1eadn ra nh\u1eefng g\u00ec T\u1ed5ng th\u1ed1ng y\u00eau c\u1ea7u, nh\u01b0ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd do \u0111\u00e2u\\\". Nh\u1eefng l\u00fd do \u1ea5y \u00f4ng ta v\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng lu\u00f4n th\u1eadn tr\u1ecdng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 hai ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00ean v\u0103n b\u1ea3n. S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 trong su\u1ed1t n\u0103m 1971, c\u00e1c cu\u1ed9c n\u00e9m bom g\u00e2y \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean mi\u1ec1n B\u1eafc Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 L\u00e0o \u0111\u1ec1u d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 huy tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Nixon v\u00e0 Kissinger, th\u00f4ng qua m\u1ed9t \\\"k\u00eanh n\u1ed1i th\u1eb3ng\\\" t\u1edbi \u0110\u00f4 \u0111\u1ed1c Thomas H. Moorer, ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Tham m\u01b0u tr\u01b0\u1edfng li\u00ean qu\u00e2n. Hai ng\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt v\u01b0\u1ee3t m\u1eb7t Laird, v\u1eabn v\u1edbi l\u00fd do c\u0169, Laird kh\u00f4ng \u1ee7ng h\u1ed9. M\u1ed9t b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea1y c\u1ea3m l\u00e0 l\u00fac n\u00e0y FBI v\u1eabn \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh nghe tr\u1ed9m v\u0103n ph\u00f2ng v\u00e0 nh\u00e0 ri\u00eang c\u1ee7a tr\u1ee3 l\u00fd qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Laird, t\u01b0\u1edbng Robert E. Pursley, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u00f4ng B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00f4ng tin g\u00ec v\u1ec1 c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch v\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f3 ti\u1ebft l\u1ed9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec cho qu\u1ed1c h\u1ed9i. C\u1ea7n nh\u1edb Laird \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n sang l\u00e0m vi\u1ec7c cho ch\u00ednh quy\u1ec1n. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, Qu\u1ed1c h\u1ed9i, c\u01a1 quan c\u1ea5p ng\u00e2n s\u00e1ch cho c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn nh\u1eefng th\u00f4ng tin m\u1eadt ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ea3 m\u1ea1o v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau n\u00e9m bom. H\u00e0ng tr\u0103m nh\u00e2n vi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i tr\u1ee5 s\u1edf c\u1ee7a MACV v\u00e0 CINCPAC \u0111\u00eam ng\u00e0y b\u1eadn r\u1ed9n l\u00e0m gi\u1ea3 c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e9m bom m\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n b\u00e1o c\u00e1o h\u1eadu chi\u1ebfn s\u1ef1, l\u00e0m gi\u1ea3 to\u1ea1 \u0111\u1ed9 c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau b\u1ecb n\u00e9m bom, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang \u1edf Nam Vi\u1ec7t Nam ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u1edf Campuchia. V\u00e0o n\u0103m 1971, khi Nixon ra l\u1ec7nh n\u00e9m bom C\u00e1nh \u0111\u1ed3ng Chum \u1edf L\u00e0o (m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng h\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea5n chi\u1ebfm c\u1ee7a mi\u1ec1n B\u1eafc), \u00f4ng ta \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111\u1ebfn c\u01a1 c\u1ea5u ghi s\u1ed5 k\u00e9p nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 che \u0111\u1eady v\u1ee5 n\u00e9m bom Campuchia. C\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00e1c phi c\u00f4ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u00edch x\u00e1c to\u1ea1 \u0111\u1ed9 n\u00e9m bom c\u1ee7a h\u1ecd. Song ch\u1ee7 y\u1ebfu m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a Nixon v\u1eabn l\u00e0 che gi\u1ea5u Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn (v\u00e0 \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea3 Laird","v\u00e0 Rogers, v\u1ec1 qui m\u00f4 v\u00e0 t\u1ea7n su\u1ea5t c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch). T\u1ed5ng th\u1ed1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh v\u00e0 k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh l\u1eeba c\u00e1c n\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng s\u1ea3n - m\u1ee5c ti\u00eau n\u00e9m bom c\u1ee7a \u00f4ng ta, hay c\u00e1c \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a h\u1ecd. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1ea7m l\u1eabn v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng ai ngh\u0129 h\u1ecd nh\u1ea7m l\u1eabn v\u1ec1 k\u1ebb \u0111ang d\u1ed9i bom B-52 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea7u m\u00ecnh. M\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u00ed m\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y gi\u1eef k\u00edn trong g\u1ea7n b\u1ed1n n\u0103m - cho \u0111\u1ebfn khi m\u1ed9t trung s\u0129 (m\u1ed9t trong s\u1ed1 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u1ea3 m\u1ea1o n\u00e0y) \u0111\u1ed9t nhi\u00ean b\u0103n kho\u0103n r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 T\u1ed5ng th\u1ed1ng c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau n\u00e9m bom th\u1ef1c s\u1ef1. Anh ta \u0111\u00e3 \u0111em nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y trao cho Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Harold E. Hughes. Kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a v\u1ecb T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ed m\u1eadt th\u1ea3 h\u00e0ng tr\u0103m ngh\u00ecn t\u1ea5n bom xu\u1ed1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 chi\u1ebfn tranh v\u1edbi ch\u00fang ta ch\u00ednh l\u00e0 minh ch\u1ee9ng h\u00f9ng h\u1ed3n nh\u1ea5t cho hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1eadu chi\u1ebfn b\u00ed m\u1eadt. N\u00f3 cho ph\u00e9p T\u1ed5ng th\u1ed1ng b\u00ed m\u1eadt ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng cu\u1ed9c chi\u1ebfn, leo thang chi\u1ebfn tranh. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c v\u1ecb v\u01b0\u01a1ng ch\u00faa ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc. D\u00f9 th\u1ebf, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00f3i t\u1edbi, c\u00e1c cu\u1ed9c n\u00e9m bom b\u00ed m\u1eadt \u0111\u00e3 k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n hai n\u0103m, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u00f2n m\u00e3i t\u1edbi sau cu\u1ed9c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c ngang nhi\u00ean Campuchia (v\u00e0 c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef k\u00edn th\u00eam g\u1ea7n hai n\u0103m sau \u0111\u00f3). Nh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00f3 v\u1eabn b\u1ecb che m\u1eaft cho th\u1ea5y \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111e do\u1ea1 b\u00ed m\u1eadt v\u1eabn ch\u01b0a ho\u00e0n th\u00e0nh. V\u00e0 l\u1ea7n n\u00e0y, v\u1eabn ch\u00ednh l\u00e0 c\u1eed tri M\u1ef9 b\u1ecb che m\u1eaft, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u1ed9ng s\u1ea3n, nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau \u0111e do\u1ea1 hay \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00f2n c\u1ea3 m\u1ed9t n\u0103m n\u1eefa m\u1edbi x\u1ea3y ra c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o m\u1ee5c ti\u00eau tr\u00ean s\u00f4ng H\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1ee5 n\u00e9m bom B-52 v\u00e0o H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ea3i Ph\u00f2ng, cho d\u00f9 k\u1ebf ho\u1ea1ch d\u1ef1 ph\u00f2ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean l\u1ecbch t\u1eeb n\u0103m 1969. H\u00e0 N\u1ed9i c\u00e1o bu\u1ed9c v\u00e0 c\u00e1c quan s\u00e1t vi\u00ean x\u00e1c th\u1ef1c, r\u1eb1ng M\u1ef9 ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh n\u00e9m bom t\u1eebng ph\u1ea7n \u0111\u00ea s\u00f4ng H\u1ed3ng trong m\u00f9a xu\u00e2n 1972. Ph\u1ea3i m\u00e3i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa n\u0103m 1971 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi phanh phui ra t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00e3, \u0111ang v\u00e0 s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n - nh\u1eefng c\u1ed9t tr\u1ee5 trong ch\u00ednh s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a Nixon. M\u1ed9t khi ch\u00ednh s\u00e1ch n\u00e0y b\u1ecb ph\u01a1i b\u00e0y, Qu\u1ed1c h\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ec7n l\u00fd do h\u1ea1n ch\u1ebf v\u1ec1 ng\u00e2n s\u00e1ch \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i n\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 nguy\u00ean do cho nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u1ed9i v\u00e3 nh\u1eb1m ch\u1eb7n l\u1ea1i hay ng\u0103n c\u1ea3n b\u1ea5t k\u1ef3 th\u00f4ng tin r\u00f2 r\u1ec9 t\u1eeb ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m, trong khi khuy\u1ebfn kh\u00edch th\u00f4ng tin v\u1ec1 c\u00e1c ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u0169. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do cho c\u00e1c l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 xu\u1ea5t b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng t\u1edbi v\u00e0 cho c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 \u0111i c\u00f9ng nh\u1eefng l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 kia. Tuy nhi\u00ean v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3, ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft m\u00ecnh c\u00f3 b\u1ecb \u0111em ra x\u00e9t x\u1eed tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 hay kh\u00f4ng. Nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ee5 vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 qu\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 cung khai t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00e1o bu\u1ed9c cho t\u00f4i. Nh\u01b0ng ch\u01b0a bao gi\u1edd c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0o c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i quy k\u1ebft t\u1ed9i ph\u1ea1m nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i: kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p c\u1ee7a c\u1ea5p tr\u00ean, sao ch\u1ee5p v\u00e0 trao t\u00e0i li\u1ec7u \\\"b\u1ea3o m\u1eadt\\\" ch\u00ednh th\u1ee9c cho b\u00e1o gi\u1edbi, Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc hi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0","\\\"c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u1ed9c l\u1eadp\\\". Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c ch\u1ebf \u0111\u1ed9 chuy\u00ean ch\u00ednh nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 c\u1ea3 n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 khai sinh ra ch\u00fang ta, V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh, c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf. H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 Hi\u1ebfn ph\u00e1p v\u1edbi \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt b\u1ed5 sung th\u1ee9 nh\u1ea5t nh\u01b0 ch\u00fang ta, \u1edf \u0111\u00f3 quy \u0111\u1ecbnh Qu\u1ed1c h\u1ed9i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p th\u00f4ng qua m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0o c\u00f3 n\u1ed9i dung t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf lu\u1eadt ph\u00e1p r\u00f5 r\u00e0ng hay ng\u1ee5 \u00fd n\u00e0o cho c\u1ea3 m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00e2n lo\u1ea1i t\u00e0i li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb nh\u1eefng m\u1ec7nh l\u1ec7nh h\u00e0nh ph\u00e1p c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Th\u1ebf chi\u1ebfn II. Nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i li\u1ec7u k\u00edn, m\u1eadt v\u00e0 tuy\u1ec7t m\u1eadt t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00e0nh ch\u00ednh, theo \u0111\u00f3 nh\u1eefng ai l\u00e0m vi\u1ec7c trong ng\u00e0nh h\u00e0nh ph\u00e1p m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 d\u1eb7t b\u00fat k\u00fd v\u00e0o l\u1eddi tuy\u00ean th\u1ec7 hay ch\u1ea5p thu\u1eadn gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ed9 th\u00f4ng tin m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p, s\u1ebd ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t h\u00e0nh ch\u00ednh, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c th\u00f4ng tin m\u1eadt ho\u1eb7c n\u1eb7ng h\u01a1n, b\u1ecb sa th\u1ea3i. M\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a hi\u1ebfn ph\u00e1p quy \u0111\u1ecbnh th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u00e0, T\u1ed5ng th\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o lu\u1eadt h\u00ecnh s\u1ef1, cho d\u00f9 b\u1eb1ng m\u1ec7nh l\u1ec7nh h\u00e0nh ch\u00ednh hay m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c ch\u0103ng n\u1eefa. Ch\u1ec9 Qu\u1ed1c h\u1ed9i m\u1edbi \u0111\u1ee7 th\u1ea9m quy\u1ec1n ban h\u00e0nh lu\u1eadt. V\u00e0 ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 trong ph\u1ea1m vi r\u1ea5t h\u1eb9p, kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec t\u1edbi H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c - nh\u01b0 d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 v\u0169 kh\u00ed nguy\u00ean t\u1eed, tin t\u1ee9c t\u00ecnh b\u00e1o thu th\u1eadp qua k\u00eanh th\u00f4ng tin li\u00ean l\u1ea1c, v\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y l\u00e0 danh t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c \u0111i\u1ec7p vi\u00ean b\u00ed m\u1eadt - Qu\u1ed1c h\u1ed9i, n\u1ebfu chi\u1ebfu theo \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt b\u1ed5 sung th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Hi\u1ebfn ph\u00e1p, ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf. H\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 ho\u1eb7c m\u1ed9t th\u1eddi gian v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng, vi\u1ec7c t\u00f4i v\u00e0 Tony Russo b\u1ecb kh\u1edfi t\u1ed1 h\u00ecnh s\u1ef1 v\u00ec t\u1ed9i sao ch\u00e9p \u0111\u1ee7 lo\u1ea1i tin t\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 - kh\u00f4ng nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u00ed m\u1eadt chuy\u1ec3n giao nh\u1eefng th\u00f4ng tin n\u00e0y cho m\u1ed9t th\u1ebf l\u1ef1c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i n\u00e0o (t\u1ed9i l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p) m\u00e0 nh\u1eb1m ti\u1ebft l\u1ed9 (\\\"r\u00f2 r\u1ec9\\\") th\u00f4ng tin cho b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn M\u1ef9 - l\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ti\u1ec1n l\u1ec7 v\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u1eb7c th\u00f9 trong l\u1ecbch s\u1eed. S\u1ef1 vi\u1ec7c \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1eb7c th\u00f9 kh\u00f4ng k\u00e9m g\u00ec so v\u1edbi nh\u1eefng ki\u1ec1m ch\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u00e3 d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn v\u1edbi v\u1ee5 \u00e1n mang t\u00ean H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c, m\u1ed9t v\u1ee5 \u00e1n gi\u1edd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n l\u00ean To\u00e0 \u00e1n t\u1ed1i cao. Th\u1ef1c t\u1ebf d\u1ec5 hi\u1ec3u l\u00e0 tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o b\u1ecb truy t\u1ed1 v\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 r\u00f2 r\u1ec9 th\u00f4ng tin. R\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong th\u1eddi gian t\u00f4i l\u00e0m vi\u1ec7c trong ch\u00ednh quy\u1ec1n, b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00f4ng tin m\u1eadt, hay k\u00ed v\u00e0o m\u1ed9t tho\u1ea3 thu\u1eadn gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ti\u1ebfp c\u1eadn x\u1eed l\u00fd ch\u00fang, t\u00f4i \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb truy t\u1ed1 h\u00ecnh s\u1ef1 n\u1ebfu \u0111\u1ec3 l\u1ed9 th\u00f4ng tin m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p. Nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o \u1edf \u0111\u00e2y lu\u00f4n lu\u00f4n vi\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n trong \u0110\u1ea1o lu\u1eadt T\u1ed9i l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, m\u00e0 theo \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 t\u00f4i. V\u00e0 quy k\u1ebft cho t\u00f4i t\u1ed9i r\u00f2 r\u1ec9 th\u00f4ng tin tr\u00e1i ph\u00e9p, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ed9i l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o n\u00e0y b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc r\u1eb1ng nhi\u1ec1u ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o lu\u1eadt v\u1ec1 t\u1ed9i l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ebfn, m\u1eb7c nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt v\u1ec1 tin m\u1eadt nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt c\u1ee7a Anh. Tuy nhi\u00ean th\u00f4ng tin m\u1eadt v\u1eabn","th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb r\u00f2 r\u1ec9 ra b\u00ean ngo\u00e0i, th\u1eadm ch\u00ed g\u1ea7n nh\u01b0 h\u00e0ng ng\u00e0y (m\u1eb7c d\u00f9 \u1edf qui m\u00f4 nh\u1ecf h\u01a1n so v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c). R\u1ea5t \u00edt trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p tr\u00ean ch\u1ea5p thu\u1eadn. H\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ee9c gi\u1eadn \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u1ea3i tr\u1eebng ph\u1ea1t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y. D\u00f9 c\u00f3 t\u1ee9c gi\u1eadn nh\u01b0ng di\u1ec5n bi\u1ebfn ti\u1ebfp theo v\u1eabn ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u00e0 m\u1ed9t phi\u00ean to\u00e0. C\u1ed1 v\u1ea5n lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 v\u00e0 B\u1ed9 T\u01b0 ph\u00e1p v\u1eabn lu\u00f4n khuy\u1ebfn c\u00e1o quan ch\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a v\u1ee5 vi\u1ec7c ra to\u00e0 r\u1eb1ng trong lu\u1eadt M\u1ef9, kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0o v\u1ec1 tin m\u1eadt ch\u00ednh th\u1ee9c hay lu\u1eadt n\u00e0o tr\u01a1ng \u0111\u01b0\u1eddng. C\u00e1c c\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u00f4i khi c\u00f2n nh\u1ea5n m\u1ea1nh, qua nh\u1eefng tranh lu\u1eadn v\u1ec1 \u0110\u1ea1o lu\u1eadt T\u1ed9i l\u00e0m gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, Qu\u1ed1c h\u1ed9i \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai lo\u1ea1i b\u1ecf b\u1ea5t k\u1ef3 \u00fd \u0111\u1ecbnh l\u1eadp ph\u00e1p \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0y v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ti\u1ebft l\u1ed9 th\u00f4ng tin cho b\u00e1o ch\u00ed ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. V\u00e0 do \u0111\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00e0o coi \u0111\u00e2y nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt v\u1ec1 th\u00f4ng tin m\u1eadt ch\u00ednh th\u1ee9c s\u1ebd vi ph\u1ea1m nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc hi\u1ebfn \u0111\u1ecbnh trong \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt b\u1ed5 sung th\u1ee9 nh\u1ea5t. Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0o bi\u1ec7n minh cho nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u nh\u00e2n vi\u00ean l\u00e0m vi\u1ec7c trong ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00e3 k\u00fd v\u00e0o nh\u1eefng tho\u1ea3 thu\u1eadn gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt; trong th\u1ef1c t\u1ebf, nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm l\u1ea5y \u0111\u1eb1ng chu\u00f4i. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft khi t\u00f4i sao ch\u1ee5p v\u00e0 c\u00f4ng khai H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. C\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i v\u00e0, nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, c\u00e1c to\u00e0 so\u1ea1n cho \u0111\u0103ng t\u1ea3i ph\u1ea7n n\u00e0o t\u1eadp h\u1ed3 s\u01a1 n\u00e0y, c\u0169ng c\u00f3 suy ngh\u0129 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ch\u00fang t\u00f4i, k\u1ec3 c\u1ea3 Nixon, Kissinger, Mitchell v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng lu\u1eadt ph\u00e1p M\u1ef9 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t quy \u0111\u1ecbnh g\u00ec \u0111\u00f3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt v\u1ec1 th\u00f4ng tin m\u1eadt ch\u00ednh th\u1ee9c. Hay n\u00f3i kh\u00e1c \u0111i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u tin r\u1eb1ng, t\u00f4i, c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c to\u00e0 so\u1ea1n b\u00e1o; \u0111ang vi ph\u1ea1m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt n\u00e0o \u0111\u00f3. T\u00f4i xem h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ee7 t\u00e2m vi ph\u1ea1m c\u00e1c quy \u0111\u1ecbnh d\u00e2n s\u1ef1. Nh\u01b0ng n\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec T\u1ed5ng th\u1ed1ng s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch ra sao v\u1ec1 vi\u1ec7c \u00f4ng ta ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o cho nh\u00e2n vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u1ed9 ra cho b\u00e1o ch\u00ed c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0o lo\u1ea1i tuy\u1ec7t m\u1eadt? V\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e2n vi\u00ean d\u01b0\u1edbi quy\u1ec1n s\u1ebd ph\u1ea3i gi\u1ea3i th\u00edch cho h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh ra sao \u0111\u00e2y - khi m\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd l\u00e0m l\u00e0 \u0111\u00edch x\u00e1c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111ang quy k\u1ebft t\u1ed9i cho t\u00f4i? T\u00f4i ngh\u0129 l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi, t\u1eeb kinh nghi\u1ec7m l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. \u0110on gi\u1ea3n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00fang, sai ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra. Cho d\u00f9 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 t\u01b0 v\u1ea5n, hay trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb m\u1ed9t quan ch\u1ee9c, t\u00f4i c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd b\u1eadn t\u00e2m ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt b\u1ed5 sung th\u1ee9 nh\u1ea5t, hay nh\u1eefng ph\u1ea7n trong Hi\u1ebfn ph\u00e1p c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi n\u00f3, hay nh\u1eefng r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1p lu\u1eadt trong n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra cho c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i. T\u00f4i l\u00e0m vi\u1ec7c trong ng\u00e0nh h\u00e0nh ph\u00e1p, ph\u1ee5c v\u1ee5 T\u1ed5ng th\u1ed1ng, c\u00f4ng vi\u1ec7c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ngo\u1ea1i giao. T\u00f4i kh\u00f4ng cho r\u1eb1ng Hi\u1ebfn ph\u00e1p hay c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadt c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i s\u1ebd chi ph\u1ed1i c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang l\u00e0m. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c quan ch\u1ee9c Nh\u00e0 Tr\u1eafng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sau n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1eeba nh\u1eadn trong c\u00e1c phi\u00ean \u0111i\u1ec1u tr\u1ea7n li\u00ean quan \u0111\u00e9n v\u1ee5 Watergate, r\u1eb1ng h\u1ecd tin l\u00e0 - theo nh\u01b0 l\u1eddi c\u1ea5p tr\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd, t\u1ed5ng th\u1ed1ng Nixon - \\\"khi T\u1ed5ng th\u1ed1ng l\u00e0m vi\u1ec7c g\u00ec, vi\u1ec7c \u0111\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng vi ph\u1ea1m ph\u00e1p lu\u1eadt\\\".","Ch\u1eafc h\u1eb3n r\u1eb1ng, c\u0169ng v\u1edbi tinh th\u1ea7n \u1ea5y, Nixon \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh Colson v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c r\u00f2 r\u1ec9 tin t\u1ee9c. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u1ea5y, v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u00f4ng ta s\u1ebd th\u1ef1c t\u00e2m, d\u00f9 sai l\u1ea7m, coi nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1, hay l\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u1ea3n qu\u1ed1c (c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ed9i \u0111\u1ed9t nh\u1eadp v\u00e0 bao che, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i l\u00e0 t\u1ed9i h\u00ecnh s\u1ef1). N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00e1c nh\u00e2n vi\u00ean trong ch\u00ednh quy\u1ec1n cho r\u1eb1ng T\u1ed5ng th\u1ed1ng, v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd khi l\u00e0m vi\u1ec7c cho \u00f4ng ta, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean lu\u1eadt ph\u00e1p trong n\u01b0\u1edbc. Ch\u00ednh t\u00f4i c\u0169ng nghi\u1ec5m nhi\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u1ea3 l\u0129nh v\u1ef1c an ninh qu\u1ed1c gia, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u00f4i trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i. \u0110\u00e1ng bu\u1ed3n l\u00e0, nhi\u1ec1u ngh\u1ecb s\u1ef9 Qu\u1ed1c h\u1ed9i v\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 c\u00f9ng suy ngh\u0129. \u0110i li\u1ec1n v\u1edbi s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o th\u1ea9m quy\u1ec1n x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 do \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n, v\u00f4 h\u1ea1n c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y l\u00e0 gi\u1ea3 thi\u1ebft v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t kh\u00f4ng h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft li\u00ean quan \u0111\u1ebfn qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u01b0a ra c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh tr\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. T\u00f4i nh\u1eadn ra, c\u00f3 ph\u1ea7n mu\u1ed9n m\u00e0ng, r\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u00f3 s\u1ebd ch\u1ec9 t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u00f4ng vua chuy\u00ean ch\u1ebf v\u00e0 nh\u1eefng \\\"Vi\u1ec7t Nam\\\" kh\u00e1c, ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n t\u1ec7 h\u01a1n. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y b\u00e0i h\u1ecdc n\u00e0y, ch\u01b0ng c\u1ea5t t\u1eeb nh\u1eefng tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a James Madison. Ch\u00ednh \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 so\u1ea1n th\u1ea3o ra \u0110i\u1ec1u lu\u1eadt b\u1ed5 sung th\u1ee9 nh\u1ea5t: \\\"M\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng d\u00e2n[124], n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u00f4ng tin ph\u1ed5 c\u1eadp nh\u1ea5t ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 trong tay nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thu th\u1eadp c\u00e1c th\u00f4ng tin n\u00e0y, s\u1ebd ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i m\u00e0n m\u1edf \u0111\u1ea7u cho m\u1ed9t v\u1edf h\u00e0i k\u1ecbch, ho\u1eb7c bi k\u1ecbch, ho\u1eb7c l\u00e0 c\u1ea3 hai. Tr\u00ed tu\u1ec7 s\u1ebd m\u00e3i m\u00e3i th\u1ed1ng tr\u1ecb s\u1ef1 ngu d\u1ed1t. M\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c mu\u1ed1n cai tr\u1ecb ch\u00ednh m\u00ecnh s\u1ebd ph\u1ea3i t\u1ef1 trang b\u1ecb th\u1ee9 quy\u1ec1n n\u0103ng m\u00e0 tri th\u1ee9c \u0111em l\u1ea1i\\\". Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ec9 ra cho t\u00f4i th\u1ea5y k\u1ebft lu\u1eadn g\u00e2y ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec Tony v\u00e0 t\u00f4i th\u1ef1c hi\u1ec7n kh\u00f4ng h\u1ec1, tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, tr\u00e1i v\u1edbi lu\u1eadt ph\u00e1p, l\u00e0 lu\u1eadt s\u01b0 Leonard Boudin. L\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1972, kho\u1ea3ng m\u1ed9t n\u0103m sau l\u1ea7n x\u00e9t x\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i. Boudin t\u00f3m t\u1eaft cho t\u00f4i v\u1ec1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ee5 vi\u1ec7c trong lu\u1eadt ph\u00e1p M\u1ef9, v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed l\u1eadp ph\u00e1p c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7n d\u1eabn ra trong c\u00e1c b\u1ea3n c\u00e1o tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u0111o\u00e0n lu\u1eadt s\u01b0 trong su\u1ed1t c\u1ea3 m\u1ed9t n\u0103m v\u1eeba qua, k\u1ec3 c\u1ea3 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c v\u1ee5 \u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ed3 s\u01a1 l\u01b0u tr\u1eef. Cu\u1ed1i c\u00f9ng anh ta k\u1ebft lu\u1eadn: \\\"\u0110i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0, Dan, anh kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u1ea1m ph\u00e1p\\\". T\u00f4i b\u1eadt l\u00ean: \\\"Qu\u00e1 tuy\u1ec7t! T\u00f4i s\u1eafp \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do r\u1ed3i!\\\" Nh\u01b0ng Boudin \u0111\u00e1p l\u1ea1i: \\\"T\u00f4i e l\u00e0 m\u1ecdi vi\u1ec7c kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e2u. Khi ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o ph\u00f2ng x\u1eed \u00e1n, n\u00f3i v\u1edbi quan to\u00e0, \\\"V\u1ee5 ki\u1ec7n gi\u1eefa ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 v\u00e0 Daniel Ellsberg\\\" v\u00e0 \u0111\u01b0a ra tr\u01b0\u1edbc to\u00e0 m\u01b0\u1eddi hai tr\u1ecdng t\u1ed9i c\u1ee7a anh\u2026 anh \u0111\u1eebng mong b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n ra kh\u1ecfi ph\u00f2ng x\u1eed \u00e1n m\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 do\\\". T\u00f4i ng\u1eabm ngh\u0129 k\u0129, r\u1ed3i h\u1ecfi: \\\"Th\u1ebf c\u01a1 h\u1ed9i c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 bao nhi\u00eau?\\\" \\\"N\u0103m m\u01b0\u01a1i - n\u0103m m\u01b0\u01a1i\\\". \\\"N\u0103m m\u01b0\u01a1i - n\u0103m m\u01b0\u01a1i? V\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m tr\u00e1i ph\u00e1p lu\u1eadt?\\\"","Leonard tr\u1ea3 l\u1eddi: \\\"Dan, h\u00e3y \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt. Sao ch\u1ee5p 7.000 trang t\u00e0i li\u1ec7u tuy\u1ec7t m\u1eadt v\u00e0 chuy\u1ec3n cho t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o New York, t\u00ecnh h\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1eadt thu\u1eadn l\u1ee3i cho anh \u0111\u00e2u\\\". Ng\u00e0y 22-6-1971, c\u00f2n h\u01a1n m\u1ed9t tu\u1ea7n n\u1eefa m\u1edbi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y to\u00e0 \u00e1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh g\u1ee1 b\u1ecf c\u00e1c h\u1ea1n ch\u1ebf xu\u1ea5t b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, T\u1ed5ng th\u1ed1ng n\u00f3i v\u1edbi Ehrlichman, Ziegler v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: \\\"D\u1eb9p l\u1ec7nh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ee7a to\u00e0 \u00e1n \u0111i. Ch\u00fang ta s\u1ebd thua th\u00f4i\u2026 Th\u1ebf \u0111\u1ea5y! Ch\u00fang ta s\u1ebd thua, ph\u1ea3i chuy\u1ec3n sang v\u1ee5 ki\u1ec7n t\u1ee5ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c kh\u1edfi ki\u1ec7n Ellsberg\\\". Bu\u1ed5i chi\u1ec1u ng\u00e0y 13, ngay sau khi To\u00e0 \u00e1n T\u1ed1i cao ra ph\u00e1n quy\u1ebft - ng\u00e0y h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1o bu\u1ed9c m\u01b0\u1eddi hai t\u1ed9i tr\u1ea1ng nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Li\u00ean bang - v\u00e0o l\u00fac c\u00f3 m\u1eb7t Henry Kissinger t\u1ea1i Ph\u00f2ng B\u1ea7u d\u1ee5c, T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u00e3 h\u1ecfi B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p John Mitchell: \\\"C\u1eadu kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i [125] n\u1ebfu ch\u00fang ta theo \u0111u\u1ed5i v\u1ee5 Ellsberg b\u00e2y gi\u1edd ch\u1ee9?\\\" Mitchell: Hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng \u2026 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111i ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u00e0m, \u0111\u1ec3 t\u00f3m g\u1ecdn nh\u1eefng k\u1ebb n\u00e0o \u2026 T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Ph\u1ea3i t\u1ed1ng th\u1eb1ng kh\u1ed1n n\u00e0y v\u00e0o t\u00f9. Kissinger: Ch\u00fang ta s\u1ebd t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eafn. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u1ea3i t\u00f3m \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1eebng b\u1eadn t\u00e2m v\u1ec1 phi\u00ean to\u00e0 n\u1eefa. C\u1ee9 c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ebft. C\u1ee9 \u0111\u1ec3 b\u00e1o ch\u00ed quy t\u1ed9i cho h\u1eafn. C\u1ee9 \u0111\u1ec3 cho b\u00e1o ch\u00ed x\u00e9t x\u1eed. John, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra, c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ebft, \u0111\u1ec3 l\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3. T\u00f4i mu\u1ed1n ch\u00ednh b\u00e1o ch\u00ed ti\u00eau di\u1ec7t n\u00f3. Tr\u00ean m\u1eb7t b\u00e1o. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 r\u00f5 r\u1ed3i ch\u1ee9? Mitchell v\u00e0 Kissinger: V\u00e2ng. Tuy nhi\u00ean, ch\u1ec9 \u00edt ph\u00fat tr\u01b0\u1edbc, khi Mitchell ch\u01b0a \u0111\u1ebfn, v\u00e0 sau khi \u00f4ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111i kh\u1ecfi, Kissinger n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t th\u00f4ng tin do Laird cung c\u1ea5p, m\u1ed9t th\u00f4ng tin \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i t\u00ecnh h\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1ea1i. C\u00e1c cu\u1ed1n b\u0103ng ghi \u00e2m cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn h\u00f4m nay v\u1eabn kh\u00f4ng cho th\u1ea5y s\u1ef1 lo l\u1eafng v\u1edbi nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4i \u0111\u00e3 ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ti\u1ebft l\u1ed9. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ti\u1ebft l\u1ed9 n\u00e0y ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u1ea3ng D\u00e2n ch\u1ee7. Vi\u1ec7c \u0111\u01b0a t\u00f4i ra tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1p lu\u1eadt v\u00e0 hu\u1ef7 ho\u1ea1i danh d\u1ef1 c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \\\"n\u00eau g\u01b0\u01a1ng\\\" cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 t\u1eebng ho\u1eb7c gi\u1edd v\u1eabn \u0111ang ph\u1ee5c v\u1ee5 trong ch\u00ednh quy\u1ec1n c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh ti\u1ebft l\u1ed9 c\u00e1c b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. Lo l\u1eafng c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong kh\u1ea3 n\u0103ng r\u00f2 r\u1ec9 th\u00f4ng tin t\u1eeb B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao v\u00e0 B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng, th\u1eadm ch\u00ed d\u00f9 r\u1eb1ng Nixon \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o l\u00e0 x\u00e1c su\u1ea5t r\u1ee7i ro r\u1ea5t th\u1ea5p, v\u00ec \u1edf \u0111\u1ea5y, kh\u00f4ng m\u1ed9t ai, t\u1eeb B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng tr\u1edf xu\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 trong tay c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u vi\u1ebft tay c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, t\u1ea5t nhi\u00ean n\u1ebfu h\u1ecd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u00f4ng tin n\u00e0o \u0111\u00f3. Nh\u00e0 Tr\u1eafng l\u00e0 n\u01a1i v\u1ea1ch ra ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00f2n NSC th\u00ec r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tin v\u00e0 an to\u00e0n. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng g\u00ec Laird n\u00f3i v\u1edbi Kissinger v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng h\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Mathias \u0111ang c\u00f3 trong tay \\\"h\u00e0ng x\u1ec7p t\u00e0i li\u1ec7u [126] nh\u1eadn t\u1eeb Ellsberg. \\\"\u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1c th\u00f4ng b\u00e1o chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn cho ch\u00fang ta th\u00f4i - v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n ph\u00fac \u0111\u00e1p c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00ean nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u, b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u1ec9 l\u00e0, \\\"T\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng, Nixon h\u1ecfi xem tin t\u1ee9c \u0111\u00f3 t\u1eeb \u0111\u00e2u ra. Sau \u0111\u00f3:","T\u1ed5ng th\u1ed1ng: V\u00e0 b\u1ecdn h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a NSC? Kissinger: \u0110\u00fang v\u1eady, b\u1ecdn h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a NSC\u2026 \u0110\u00fang th\u1ebf. T\u1ed5ng th\u1ed1ng: Ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i th\u1ee9 g\u00ec v\u1ec1 Campuchia \u1edf \u0111\u00f3 ch\u1ee9, \u1edf NSC \u0111\u1ea5y? Qu\u1ef7 tha ma b\u1eaft\u2026 Kissinger: (a) T\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 Campuchia l\u01b0u t\u1ea1i NSC t\u1eeb n\u0103m 1969. (b) To\u00e0n b\u1ed9 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u1ea1i kh\u00e1c. T\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u g\u00ec\u2026 Ch\u1eafc h\u1eb3n \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ea5y th\u00f4ng b\u00e1o ng\u1edb ng\u1ea9n c\u1ee7a Rogers\u2026 Ngay sau \u0111\u00f3, Kissinger n\u00eau ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u1edbi Mitchell. \u00d4ng B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u1eeb ch\u00ednh Mathias: L\u00fac tr\u01b0\u1edbc[127] Mathias \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n cho \u00f4ng (sau n\u00e0y t\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y 13-6, v\u00e0 Mitchell kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e1o c\u00e1o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i v\u1edbi Ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c). V\u00e0o cu\u1ed1i n\u0103m 1971, Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Mathias \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9 Charles Goodell, ng\u01b0\u1eddi khi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c lu\u1eadt s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4i, r\u1eb1ng v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch Th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb s\u1ef9, \u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n \u0111\u1ebfn nh\u00e0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng T\u01b0 ph\u00e1p Mitchell v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng ta r\u1eb1ng: \\\"John, c\u00f3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y t\u00f4i ngh\u0129 anh n\u00ean bi\u1ebft\u2026\\\". H\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u1eadt, ng\u00e0y 13-6, ng\u00e0y t\u1edd Th\u1eddi b\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho \u0111\u0103ng t\u1ea3i H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c. Mitchell n\u00f3i th\u00eam: \\\"T\u00f4i kh\u00f4ng hi\u1ec3u t\u1ea1i sao \u00f4ng ta kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u1ec1 c\u1eadp ch\u00fat n\u00e0o t\u1edbi Ellsberg. T\u00f4i c\u00f2n l\u1ea1 g\u00ec \u00f4ng ta n\u1eefa ch\u1ee9. Ch\u1eafc ch\u1eafn Ellsberg \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Mathias\\\". Hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra s\u1ebd l\u00e0: T\u00f4i \u0111\u00e3 l\u1ea5y t\u00e0i li\u1ec7u t\u1eeb b\u1ed9 ph\u1eadn n\u00e0o trong ch\u00ednh quy\u1ec1n, ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u g\u00ec, ngo\u00e0i ra c\u00f2n th\u1ee9 g\u00ec kh\u00e1c n\u1eefa kh\u00f4ng, t\u00f4i nh\u1eadn t\u00e0i li\u1ec7u t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o, v\u00e0 \u00f4ng ta c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0o n\u1eefa, v\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd c\u00f2n \u0111\u01b0a ra th\u00eam nh\u1eefng g\u00ec n\u1eefa? T\u1ed5ng th\u1ed1ng: M\u1ecdi chuy\u1ec7n s\u1eafp s\u1eeda v\u1ee1 l\u1edf c\u1ea3 r\u1ed3i\u2026 V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y th\u00f4i \u0111\u00fang kh\u00f4ng? Mitchell: R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady. Kissinger C\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00fac n\u00e0y, n\u1ebfu h\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ti\u1ebft l\u1ed9 kh\u00f4ng ch\u1eeba m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u g\u00ec v\u1ec1 ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta v\u00e0o th\u1ebf b\u1ecb \u0111\u1ed9ng \u2026 Mitchell Th\u00ec khi \u0111\u00f3 b\u1ecdn h\u1ecd s\u1ebd ph\u1ea3i th\u1ea5y m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 Ellsberg \u0111ang b\u1ecb k\u1ebft t\u1ed9i. Ch\u00ednh suy ngh\u0129 \u0111\u00f3 m\u1edbi th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a h\u1ecd khi \u0111\u01b0a t\u00f4i ra x\u00e9t x\u1eed. Nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u00f3 th\u00f4i th\u00ec v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n n\u00e0y. T\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f2n c\u00f3 trong tay nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u kh\u00e1c v\u1ec1 h\u1ecd. T\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c vai tr\u00f2 m\u1ed9t k\u00eanh an to\u00e0n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u1eefng ai c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 trao cho t\u00f4i c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4i giao l\u1ea1i cho Mathias v\u00e0o ng\u00e0y 2-3-1971. T\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf cho h\u1ecd th\u1ea5y t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 r\u1eb1ng, kh\u00f4ng d\u1ec5 v\u00ec s\u1ee3 truy t\u1ed1 hay ng\u1ed3i t\u00f9 m\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd ch\u00f9n ch\u00e2n. Theo l\u1eddi Colson, t\u1ea1i ph\u00f2ng B\u1ea7u D\u1ee5c, khi c\u00f3 m\u1eb7t \u00f4ng ta, T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, Kissinger \u0111\u00e3 n\u00f3i: \\\"Daniel Ellsberg l\u00e0 k\u1ebb nguy hi\u1ec3m nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. Ch\u00fang ta","ph\u1ea3i ch\u1eb7n h\u1eafn l\u1ea1i b\u1eb1ng m\u1ecdi gi\u00e1\\\"[128]. V\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 H\u1ed3 s\u01a1 L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u00ean b\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 v\u00e0i ng\u00e0y. D\u00f9 Kissinger c\u00f3 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m n\u00e0o t\u1eeb t\u00f4i \u0111i ch\u0103ng n\u1eefa, th\u00ec t\u00f4i v\u1eabn ch\u1eafc h\u1eb3n r\u1eb1ng \u00f4ng ta n\u00f3i nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u00f3 m\u00e0 qu\u00ean kh\u00f4ng t\u00ednh t\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec7n kia. T\u1ed5ng th\u1ed1ng coi s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u01b0 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i v\u1ea1ch tr\u1ea7n nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m b\u1ea9n th\u1ec9u c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc. N\u1ebfu c\u1ea7n, \u00f4ng s\u1ebd t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u00f3. Cho d\u00f9 Kissinger c\u00f3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc hay kh\u00f4ng vi\u1ec7c Mathias nh\u1eadn c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u NSC t\u1eeb t\u00f4i - Mitchell v\u00e0 FBI \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c n\u00e0y - nh\u01b0ng qua c\u00e1c l\u1ea7n li\u00ean h\u1ec7 tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi \u00f4ng ta trong n\u0103m 1970, nh\u1eefng b\u1ee9c th\u01b0 v\u00e0 b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i k\u1ec3 t\u1eeb h\u1ed3i \u0111\u00f3, v\u00e0 qua nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n b\u0103ng nghe tr\u1ed9m \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i c\u1ee7a t\u00f4i v\u1edbi Halperin, h\u1eb3n \u00f4ng ta c\u0169ng nh\u1eadn ra l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh s\u00e1ch b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a b\u1ecdn h\u1ecd. M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 l\u00e0, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n h\u1ed9i tho\u1ea1i nghe tr\u1ed9m do tr\u1ee3 l\u00fd c\u1ee7a Kissinger, Al Haig ki\u1ec3m tra v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp chuy\u1ec7n l\u00ean cho Kissinger v\u00e0 Nixon, cho th\u1ea5y v\u00e0o ng\u00e0y 22-11-1970, ch\u1ec9 v\u00e0i ng\u00e0y sau c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0o S\u01a1n T\u00e2y v\u00e0 n\u00e9m bom g\u1ea7n H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 H\u1ea3i Ph\u00f2ng, t\u00f4i v\u00e0 Halperin \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nhau: \\\"\u0110\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac ph\u1ea3i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng[129], ph\u1ea3i k\u00edch \u0111\u1ed9ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi; n\u1ebfu s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng l\u00e0m lay chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn, th\u00ec kh\u00f4ng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3, tr\u1eeb phi l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ee5 th\u1ea3m s\u00e1t, \u0111\u00e1nh ph\u00e1 H\u00e0 N\u1ed9i hay x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c L\u00e0o\\\". C\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 t\u00f4i \u0111ang n\u1eafm nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u h\u1eadu thu\u1eabn cho d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i Halperin cung c\u1ea5p nh\u1eefng t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y, m\u00e0 l\u00e0 Tony Lake, Lany Lynn, hay m\u1ed9t ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 r\u1eddi NSC v\u00ec nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng xoay quanh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Campuchia, hay ai \u0111\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n ch\u01b0a ch\u1ecbu b\u1ecf \u0111i. Kissinger ti\u1ebfp t\u1ee5c tin ch\u1eafc l\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a NSC kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o b\u1ecb l\u1ed9 ra ngo\u00e0i, nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n nh\u1eadn th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng ta v\u1edbi \u0111\u00f4i ch\u00fat nghi ng\u1edd. Nixon b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u00f3i t\u1edbi vi\u1ec7c ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin m\u1eadt v\u1edbi c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng. Kissinger: Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y r\u1ea5t an to\u00e0n [130]. C\u00e1c th\u00f4ng b\u00e1o c\u1ee7a ch\u00fang ta g\u1eedi \u0111i c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00eau danh ch\u00ednh quy\u1ec1n. Trong n\u1ed9i c\u00e1c c\u0169ng ch\u01b0a ai t\u1eebng \u0111\u1ecdc c\u00e1c th\u00f4ng b\u00e1o t\u00f4i vi\u1ebft g\u1eedi T\u1ed5ng th\u1ed1ng, th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ch\u1ec9 c\u00f3 John (Connally) \u2026 C\u00f2n ngo\u00e0i \u0111\u00f3 ra th\u00ec Rogers, Laird, ch\u01b0a ai c\u1ea3\u2026 T\u1ed5ng th\u1ed1ng: \u0110i\u1ec1u t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i l\u00e0\u2026 ch\u00fang ta c\u1ea7n ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ee3t ph\u00e2n lo\u1ea1i m\u1edbi\u2026 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c cu\u1ed9c h\u1ed9i tho\u1ea1i c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng\u2026 Qu\u1ef7 tha ma b\u1eaft, ph\u1ea3i ph\u00e2n lo\u1ea1i \u2026 C\u1ea3 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1i ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1c th\u00f4ng tin t\u1ed1i m\u1eadt. M\u1ed9t tri\u1ec7u. Ch\u00faa \u01a1i\u2026 Kissinger: Nh\u01b0ng t\u00f4i \u0111ang ngh\u0129 l\u00e0, th\u01b0a T\u1ed5ng th\u1ed1ng, sau khi - n\u1ebfu nh\u01b0, n\u1ebfu nh\u01b0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y kh\u00f4ng l\u00e0m ti\u00eau tan c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a ch\u00fang ta, ch\u00fang ta n\u00ean c\u00e2n nh\u1eafc, ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh t\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ea1i phi\u00ean h\u1ecdp c\u1ee7a Qu\u1ed1c h\u1ed9i, n\u00f3i cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111ang \u0111i qu\u00e1 xa, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o lu\u1eadt n\u00e0o \u0111\u1ea5y v\u00e0 ch\u01a1i m\u1ed9t tr\u1eadn ra tr\u00f2. Hai ti\u1ebfng sau v\u1eabn ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u1ea5y, 30-6, trong bu\u1ed5i th\u1ea3o lu\u1eadn kh\u00e1c v\u1edbi Kissinger v\u00e0 Haldeman v\u1ec1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u Mathias m\u1edbi ti\u1ebft l\u1ed9,"]


Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!
Create your own flipbook