แผนการจัดการเรียนรู้ วิชาสังคมศึกษา ส 22101 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

ใบงานที่ 4.2 แสวงหาธรรมะในพระไตรปฎิ ก คำช้ีแจง ให้นกั เรยี นเลอื กข้อความในพระไตรปิฎกทนี่ กั เรียนสนใจมา 1 ข้อความ โดยมีความยาวประมาณ 5-15 บรรทดั นำมาวิเคราะห์ แล้วตอบคำถาม (ข้อความในพระไตรปิฎก) ท่มี า : คำถาม 1. ข้อความในพระไตรปิฎก มีประเดน็ สำคญั ในเรอ่ื งใด 2. นกั เรยี นได้ข้อคดิ เตือนใจจากขอ้ ความในพระไตรปฎิ กอย่างไร (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยให้อยใู่ นดลุ ยพนิ จิ ของครูผสู้ อน)

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 16 กลุม่ สาระการเรียนรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 2 รายวชิ า สังคมศึกษา รหสั วิชา ส22101 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศกึ ษา 2566 หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 4 หลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เวลา 2 ช่ัวโมง เรื่อง พุทธศาสนาสภุ าษิต ผ้สู อน นางสาวนภิ าพร สาทา 1 สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด พุทธศาสนสภุ าษิต เปน็ ข้อธรรมสำคญั ท่ีมีข้อคิดเตือนใจบุคคลให้นำไปเปน็ หลักในการปฏิบัติตนในการดำเนินชีวติ อยา่ งถูกต้อง 2 ตวั ชี้วัด/จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 2.1 ตัวชว้ี ัด ส 1.1 ม.2/8 อธบิ ายธรรมคณุ และข้อธรรมสำคญั ในกรอบอริยสัจ 4 หรอื หลกั ธรรมของศาสนาทีต่ นนับถือตามที่ กำหนด เหน็ คณุ ค่าและนำไปพัฒนาแก้ปญั หาของชุมชนและสังคม 2.2 จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1) อธิบายความหมายและวเิ คราะห์ความสำคัญของพุทธศาสนสุภาษติ กมมฺ ุนา วตตฺ ตี โลโก ได้ 2) อธิบายความหมายและวเิ คราะหค์ วามสำคัญของพุทธศาสนสุภาษิต กลยฺ าณการี กลยฺ าณํ ปาปการี จ ปาปกํ ได้ 3) อธิบายความหมายและวเิ คราะห์ความสำคัญของพุทธศาสนสภุ าษติ สโุ ข ปุญฺญสสฺ อจุ ฺจโย ได้ 4) อธบิ ายความหมายและวิเคราะหค์ วามสำคัญของพุทธศาสนสุภาษิต ปูชโก ลภเต ปชู ํ วนฺทโก ปฏวิ นฺทนํ ได้ 3 สาระการเรยี นรู้ 3.1 สาระการเรยี นร้แู กนกลาง • พุทธศาสนสุภาษิต - กมฺมนุ า วตตฺ ตี โลโก : สัตวโ์ ลกย่อมเป็นไปตามกรรม - กลยฺ าณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ : ทำดีได้ดี ทำชว่ั ได้ชัว่ - สุโข ปุญญฺ สฺส อุจจฺ โย : การส่งั สมบุญนำสุขมาให้ - ปชู โก ลภเต ปูชํ วนทฺ โก ปฏวิ นทฺ นํ : ผบู้ ูชาเขายอ่ มได้รับการบูชาตอบ ผ้ไู หว้เขาย่อมไดร้ ับ การไหวต้ อบ 3.2 สาระการเรยี นรู้ท้องถิ่น (พิจารณาตามหลกั สตู รสถานศกึ ษา)

(ชัว่ โมงที่ 1) 4 สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น 4.1 ความสามารถในการสือ่ สาร 4.2 ความสามารถในการคดิ 1) ทกั ษะการวิเคราะห์ 2) ทกั ษะการสรา้ งความรู้ 3) ทกั ษะการประยกุ ตใ์ ชค้ วามรู้ 4.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5 คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ 1. ซ่อื สตั ย์ สุจรติ 2. มวี นิ ยั 3. ใฝ่เรยี นรู้ 4. มงุ่ มน่ั ในการทำงาน ชั่วโมงท่ี 1 6 กจิ กรรมการเรยี นรู้ วธิ สี อนแบบ ธรรมสากัจฉา  นักเรียนสวดมนต์บชู าพระรตั นตรยั และทำสมาธกิ ่อนเรยี นทกุ ชว่ั โมง ขั้นนำเขา้ ส่บู ทเรียน ส่ือ/แหล่งการเรยี นรู้ : — 1. ครใู ห้นกั เรยี นในหอ้ งแบง่ ออกเป็น 2 ฝา่ ย แลว้ ใหแ้ ต่ละฝา่ ยเลือก ตัวแทน มาฝา่ ยละ 7 คน เปน็ ตวั แทนในการแขง่ ขนั กนั ตอบ ปญั หาเกย่ี วกับความหมาย และตวั อย่างการกระทำตามแนวพทุ ธ ศาสนสภุ าษติ ซึง่ นักเรียนเคยมีความรู้มาแล้ว เช่น 1) อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ 2) มาตา มติ ตฺ ํ สเก ฆเร 3) นมิ ิตตฺ ํ สาธรุ ูปานํ กตญฺญู กตเวทิตา 4) พรฺ หมฺ าติ มาตาปติ โร 5) ททมาโน ปโิ ย โหติ 6) โมกฺโข กลยฺ าณยิ า สาธุ 7) สุขา สงฆฺ สสฺ สามคฺคี 8) โลโกปตถฺ มภฺ กิ า เมตตฺ า 9) วริ เิ ยน ทกุ ฺขมจฺเจติ 10) ปญญฺ า โลกสฺมิ ปชฺโชโต 11) สจฺเจน กิตตฺ ึ ปปฺโปติ 12) ยถาวาที ต(ถชว่ัาโกมางธทีี่ 1) 13) ยํ เว เสวติ ตาทิโส 14) อตฺตนา โจทยตตฺ านํ 15) นิสมฺม กรณํ เสยฺโย

16) ทรุ าวาสา ฆรา ทกุ ขฺ า 2. นักเรียนช่วยกันแสดงความคิดเห็นถงึ การกระทำของนักเรยี นทไ่ี ด้ นำพุทธศาสนสภุ าษติ ท่เี คยไดศ้ กึ ษาไปเป็นหลักในการดำเนินชวี ิต หรือนำไปปฏบิ ัตจิ รงิ พร้อมทัง้ ผลทไี่ ดร้ ับจากการปฏบิ ตั ิ ขั้นสอน ส่อื /แหลง่ การเรยี นรู้ : คำถามกระตนุ้ ความคิด 1. หนงั สือเรียน พระพุทธศาสนา ม.2 4. หอ้ งสมุด 1. “นภาเป็นนกั เรยี นทม่ี คี วามขยันหม่นั เพยี ร ถงึ แม้วา่ 2. หนังสือค้นควา้ เพิ่มเติม 5. แหลง่ ขอ้ มลู สารสนเทศ เธอจะมีสตปิ ญั ญาปานกลาง แตเ่ ธอกไ็ ด้รับการ 3. ใบงานที่ 4.3-4.4 คัดเลือกเรยี นตอ่ ในสายอาชีพที่เธอตอ้ งการ” ขอ้ ความ ดังกล่าวสอดคลอ้ งกับ พทุ ธศาสนสภุ าษิตใดบา้ ง 1. แสวงหาความรู้ (สัตวโ์ ลกยอ่ มเปน็ ตามกรรม คนเราจะมชี ีวติ อยา่ งไร 1. ครอู ธิบายความรเู้ กี่ยวกบั ความหมาย ความสำคัญ และการ ขน้ึ อยกู่ บั การกระทำของเรา) กระทำตามพุทธศาสนสุภาษิตตอ่ ไปนี้ ให้นักเรียนฟงั - กมมฺ ุนา วตตฺ ตี โลโก : สัตวโ์ ลกย่อมเปน็ ไปตามกรรม 2. “นกน้อยเป็นคนทชี่ อบชว่ ยเหลอื กจิ กรรมต่างๆ ของ - กลยฺ าณการี กลยฺ าณํ ปาปการี จ ปาปกํ : ทำดีไดด้ ี โรงเรียน และมีจิตอาสาในการพฒั นาชุมชนตา่ งๆ อยู่ ทำช่วั ได้ชวั่ เสมอ จึงไดร้ บั การยกยอ่ งจากทางอำเภอวา่ เปน็ - สโุ ข ปุญญฺ สสฺ อจุ จฺ โย : การส่ังสมบญุ นำสขุ มาให้ เยาวชนตัวอย่าง” การกระทำ ของนกน้อย - ปูชโก ลภเต ปชู ํ วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ : ผบู้ ูชาเขายอ่ มได้ สอดคลอ้ งกบั พทุ ธศาสนสภุ าษติ การสั่งสมบุญนำ รับการบูชาตอบ ผไู้ หวเ้ ขายอ่ มได้รับการไหว้ตอบ สขุ มาให้ อยา่ งไรบ้าง 2. นกั เรยี นแตล่ ะคนในกล่มุ ศกึ ษาความรเู้ ร่ือง พุทธศาสน- (ทำบญุ ด้วยการให้ ทำบุญดว้ ยการรบั ใช้ ทำบุญดว้ ยการ สภุ าษติ จากหนงั สือเรยี น หนงั สือคน้ คว้าเพ่มิ เตมิ ห้องสมดุ รักษาศีล) และแหลง่ ขอ้ มูลสารสนเทศ แล้วบนั ทกึ ความรทู้ ่ไี ดจ้ าก การศกึ ษาลงในแบบบันทกึ การอ่าน 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคดิ ขอ้ 1 2. คน้ พบความรู้/สนทนาแลกเปลี่ยนความรู้ 1. สมาชิกในกลมุ่ รว่ มกันสนทนาแลกเปลยี่ นความรทู้ ี่ไดค้ ้นพบ มาในประเดน็ ตอ่ ไปนี้ 1) ความหมาย 2) ตวั อยา่ งการกระทำ 2. สมาชิกแตล่ ะกลมุ่ นำความรเู้ ก่ยี วกบั พทุ ธศาสนสภุ าษติ ทีไ่ ด้ศึกษามาเปน็ พ้นื ฐานในการทำใบงานท่ี 4.3 เร่ือง พุทธศาสนสุภาษิต 3. ครูเฉลยคำตอบในใบงานที่ 4.3 นักเรียนแตล่ ะกลุ่มตรวจสอบ ความถกู ตอ้ ง(ช่ัวโมงท่ี 1-2) 4. ครมู อบหมายให้นกั เรยี นแตล่ ะกลมุ่ สบื ค้นข้อมลู ข่าว นทิ าน บุคคลตัวอย่าง กรณศี กึ ษา ทส่ี อดคล้องกบั พทุ ธศาสน สุภาษติ โดยส่งตัวแทนออกมาจบั สลาก กลมุ่ ละ 1 พทุ ธ ศาสนสภุ าษติ ซง่ึ บางกลมุ่ อาจได้หวั ข้อ ซำ้ กนั ข้ึนอยูก่ ับ จำนวนนกั เรียนในห้องเรยี น

ช่วั โมงที่ 2 3. วเิ คราะห์และประเมินค่าความรู้ 1. ครูสนทนากบั นักเรยี นถงึ ความพรอ้ มในการหาขอ้ มูลตามทค่ี รู ได้มอบหมาย 2. นกั เรียนแตล่ ะกลุม่ รว่ มกันทำใบงานท่ี 4.4 เร่อื ง ผ้ปู ฏบิ ตั ติ น ตามพทุ ธศาสนสภุ าษิต 3. นักเรียนแตล่ ะกลมุ่ รว่ มกันตรวจสอบความถกู ต้องของ ใบ งานที่ 4.4 ปรบั ปรุงแกไ้ ขและเตรยี มส่งตัวแทนออกมา นำเสนอผลงานหนา้ ชัน้ เรยี น 4. นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มสง่ ตัวแทนออกมานำเสนอผลงาน หน้าช้นั เรยี น และใหก้ ลุม่ อื่นซึง่ เปน็ ผูฟ้ งั ชว่ ยเสนอแนะ เพมิ่ เตมิ ครูตรวจสอบความถกู ต้องเหมาะสม ดังน้ี - กลุ่มที่ 1 นำเสนอผลงาน กล่มุ ที่ 2 แสดงความคดิ เหน็ เพมิ่ เตมิ - กล่มุ ท่ี 2 นำเสนอผลงาน กลุ่มที่ 3 แสดงความคิดเห็น เพมิ่ เตมิ - กล่มุ ท่ี 3 นำเสนอผลงาน กลมุ่ ที่ 4 แสดงความคิดเห็น เพิ่มเตมิ - กล่มุ ที่ 4 นำเสนอผลงาน กล่มุ ท่ี 5 แสดงความคิดเหน็ เพ่มิ เตมิ - กลุ่มที่ 5 นำเสนอผลงาน กลมุ่ ท่ี 1 แสดงความคิดเห็น เพิ่มเตมิ 5. นกั เรียนตอบคำถามกระตนุ้ ความคดิ ข้อ 2 4. พิสจู น์ความรูห้ รอื ปฏบิ ตั ิ ครูมอบหมายให้นกั เรยี นแตล่ ะคนปฏบิ ัตติ นตามพทุ ธ-ศาสน สภุ าษิตทไ่ี ด้ศึกษามา แลว้ รายงานผลการปฏบิ ตั ติ นตอ่ ครผู สู้ อน ตามกำหนดเวลาทต่ี กลงกัน

(ชั่วโมงที่ 2) ข้นั สรปุ สอื่ /แหลง่ การเรียนรู้ : — ครูและนกั เรียนร่วมกันสรุปผลทไ่ี ด้จากการปฏิบัตติ นตามพุทธ ศาสนสภุ าษิต  ครูมอบหมายใหน้ ักเรยี นแต่ละกลุ่มร่วมกันทำแผ่นพับ เร่ือง พระไตรปิฎกและพุทธศาสนสภุ าษติ โดยให้ ครอบคลมุ ประเดน็ ตามท่กี ำหนด ดงั นี้ 1) การอธิบายโครงสร้างและสาระสำคญั ของพระไตรปิฎก 2) การอธบิ ายความสำคญั ของพุทธศาสนสภุ าษติ 3) การวิเคราะห์การกระทำของบุคคลตามหลกั พุทธศาสนสภุ าษติ นกั เรยี นทำแบบทดสอบหลังเรยี น หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 4 7 การวดั และประเมนิ ผล วิธกี าร เครอ่ื งมือ เกณฑ์ ใบงานท่ี 4.3 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 4.3 ใบงานท่ี 4.4 รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์ แบบบนั ทึกการอ่าน ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 4.4 แบบประเมนิ การนำเสนอผลงาน ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทำงานรายบุคคล ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลมุ่ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ แบบประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ประเมนิ การนำเสนอผลงาน แบบทดสอบหลงั เรยี น หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 4 รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ สงั เกตพฤตกิ รรมการทำงานรายบคุ คล แบบประเมนิ แผ่นพบั เรอ่ื ง พระไตรปิฎกและ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ พุทธศาสนสุภาษิต สังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกล่มุ สงั เกตความซื่อสตั ย์ สุจริต มวี ินยั ใฝ่เรยี นรู้ และมงุ่ มน่ั ในการทำงาน ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หนว่ ยการเรียนรูท้ ี่ 4 ตรวจแผน่ พับ เร่อื ง พระไตรปฎิ กและ พุทธ ศาสนสภุ าษิต

8 ส่ือ/แหลง่ การเรียนรู้ 8.1 สอื่ การเรียนรู้ 1) หนังสอื เรียน พระพุทธศาสนา ม.2 2) หนังสอื ค้นควา้ เพ่ิมเติม (1) ดนัย ไชยโยธา. 2552. พจนานุกรมคำศัพท์พระพทุ ธศาสนา. กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น.์ (2) พรหมคณุ าภรณ์, พระ (ป.อ.ปยตุ โฺ ต). 2551. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. กรงุ เทพมหานคร : มหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. 3) ใบงานที่ 4.3 เรอ่ื ง พทุ ธศาสนสุภาษิต 4) ใบงานที่ 4.4 เรอื่ ง ผ้ปู ฏิบัตติ นตามพุทธศาสนสุภาษิต 8.2 แหลง่ การเรียนรู้ 1) หอ้ งสมดุ 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/REI/M2/12

การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมนิ แผ่นพบั เร่ือง พระไตรปิฎกและพทุ ธศาสนสุภาษิต ลำดับท่ี รายการประเมนิ 4 ระดับคะแนน 1 32 1 การอธิบายโครงสร้างและสาระสำคัญของพระไตรปิฎก 2 การอธบิ ายความสำคญั ของพุทธศาสนสุภาษิต 3 การวเิ คราะห์การกระทำของบุคคลตามหลัก พุทธ ศาสนสภุ าษิต รวม ลงชอ่ื ...................................................ผู้ประเมนิ ............../.................../................ เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสนิ คุณภาพ ดมี าก = 3 คะแนน ดี = 2 คะแนน ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ พอใช้ = 1 คะแนน ปรับปรุง 11 - 12 ดมี าก 9 - 10 ดี 6 - 8 พอใช้ ตำ่ กวา่ 6 ปรับปรงุ

ใบงานท่ี 4.3 พทุ ธศาสนสภุ าษิต คำชี้แจง ให้นักเรยี นนำหมายเลขหนา้ ข้อความที่มีความสอดคล้องกบั พุทธศาสนสภุ าษิตไปใสใ่ ต้กรอบ พทุ ธ ศาสนสภุ าษติ กมฺมุนา วตฺตตี โลโก : กลฺยาณการี กลยฺ าณํ ปาปการี จ ปาปกํ : สตั วโ์ ลกย่อมเป็นไปตามกรรม ทำดไี ด้ดี ทำชว่ั ไดช้ ่ัว สโุ ข ปุญญฺ สสฺ อุจฺจโย : ปชู โก ลภเต ปูชํ วนฺทโก ปฏิวนทฺ นํ : การส่ังสมบุญนำสขุ มาให้ ผู้บูชาเขายอ่ มได้รบั การบชู าตอบ ผ้ไู หว้เขาย่อมได้รับการไหวต้ อบ 1. พวกเด็กๆ คุยกนั ว่า ลุงม่นั เป็นคนที่มบี ุคลิกทา่ ทางใจดี แสดงว่าเป็นคนมีเมตตา 2. เมอ่ื โฉมสุดาสง่ บัตรอวยพรปีใหมไ่ ปให้ดาวใจ เธอกร็ บี ตอบกลบั ทนั ที 3. เพ่อื นๆ ไม่ชอบทา่ ทางของจ้อนทมี่ องดูแลว้ เป็นคนก้าวร้าว 4. อ้นชอบหยุดงานอยเู่ สมอ เพราะเขาเกยี จคร้าน นายจ้างจงึ ไลเ่ ขาออกจากงาน 5. ต้อมอิจฉาดาวที่ไดร้ บั รางวลั คนดศี รหี ้องเรียน จงึ มอี ารมณ์หงุดหงดิ 6. ชมช่วยเหลือเดก็ ตกนำ้ รอดชวี ิตได้ เขามีความรสู้ ึกสบายใจและดใี จ 7. ถงึ แมว้ า่ ครูจะไมร่ ้วู ่าแต้มโกหกคณุ ครูถงึ เหตผุ ลทเ่ี ขาไมส่ ง่ การบ้าน เพราะเขาปว่ ย แต่แต้มก็ไม่สบายใจ 8. นกั เรยี นในห้องตา่ งก็ลงมตวิ า่ มะลิเปน็ คนดีในดวงใจ เพราะมะลเิ ป็นคนท่พี ูดจาไพเราะ สุภาพ 9. ผลจากความขยนั หม่ันเพียรในการทำงานของสิงห์อย่างสม่ำเสมอ ทำให้เขาไดร้ บั เงินเดือนเพมิ่ มากกว่าคนอ่นื ๆ 10. ชาวบา้ นหนองสาหร่ายเคารพนับถอื ลงุ ม้วน เพราะตลอดชีวติ ของเขาตั้งแตห่ นุ่มจนแก่ ลุงมว้ นทำประโยชน์ตอ่ สังคมอยูเ่ สมอ 11. เมอื่ ทะนงชมเชยวา่ กล้าเปน็ คนทม่ี ีสัมมาคารวะ กล้าก็ชมเชยวา่ ทะนงเปน็ คนมีความซื่อสัตย์ 12. ชวี ินฟังเทปธรรมะเปน็ ประจำ จงึ ทำให้เขามสี ติ ร้จู ักตนเอง จติ ใจผอ่ งใส 13. คณุ ครผู ู้ทำหน้าท่ีเวรประจำหน้าประตูโรงเรยี น จะรับไหว้นกั เรยี นทุกคน 14. อานพจะยิ้มทักทายเพื่อนๆ อยู่เสมอ ทำให้เพ่ือนตอ้ งยมิ้ ตอบอานพ 15. เอ๋รักษาศลี อยู่ตลอดเวลา ทำใหค้ นทั่วไปยอมรบั วา่ เขาเป็นคนดีมศี ลี ธรรม

ใบงานที่ 4.3 พุทธศาสนสุภาษติ คำช้ีแจง ให้นักเรยี นนำหมายเลขหนา้ ข้อความที่มคี วามสอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษติ ไปใส่ใต้กรอบ พุทธ ศาสนสุภาษติ กมฺมุนา วตฺตตี โลโก : กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ : สตั วโ์ ลกย่อมเปน็ ไปตามกรรม ทำดีได้ดี ทำช่วั ไดช้ วั่ 4, 5 1, 3, 6, 7, 8 สุโข ปุญญฺ สสฺ อุจจฺ โย : ปชู โก ลภเต ปชู ํ วนฺทโก ปฏวิ นฺทนํ : การสัง่ สมบุญนำสุขมาให้ ผู้บชู าเขายอ่ มได้รบั การบูชาตอบ ผไู้ หวเ้ ขายอ่ มได้รับการไหว้ตอบ 9, 10, 12, 15 2, 11, 13, 14 1. พวกเด็กๆ คยุ กันว่า ลุงมั่นเป็นคนทมี่ บี ุคลกิ ทา่ ทางใจดี แสดงว่าเป็นคนมีเมตตา 2. เมอื่ โฉมสดุ าสง่ บัตรอวยพรปีใหมไ่ ปใหด้ าวใจ เธอกร็ บี ตอบกลบั ทนั ที 3. เพอ่ื นๆ ไมช่ อบท่าทางของจ้อนทมี่ องดแู ล้วเป็นคนก้าวร้าว 4. อ้นชอบหยุดงานอยู่เสมอ เพราะเขาเกียจครา้ น นายจา้ งจึงไลเ่ ขาออกจากงาน 5. ต้อมอจิ ฉาดาวท่ีไดร้ ับรางวลั คนดีศรหี อ้ งเรียน จึงมอี ารมณห์ งุดหงดิ 6. ชมชว่ ยเหลือเด็กตกน้ำรอดชีวิตได้ เขามีความรสู้ กึ สบายใจและดีใจ 7. ถงึ แม้ว่าครูจะไม่รวู้ ่าแต้มโกหกคณุ ครูถงึ เหตผุ ลทเี่ ขาไมส่ ่งการบา้ น เพราะเขาป่วย แตแ่ ต้มกไ็ ม่สบายใจ 8. นกั เรียนในห้องต่างก็ลงมติว่า มะลเิ ป็นคนดีในดวงใจ เพราะมะลิเป็นคนที่พูดจาไพเราะ สุภาพ 9. ผลจากความขยนั หมั่นเพยี รในการทำงานของสงิ ห์อย่างสม่ำเสมอ ทำให้เขาได้รบั เงนิ เดือนเพมิ่ มากกว่าคนอนื่ ๆ 10. ชาวบ้านหนองสาหรา่ ยเคารพนับถือลงุ ม้วน เพราะตลอดชีวิตของเขาต้ังแต่หนุ่มจนแก่ ลงุ ม้วนทำประโยชนต์ อ่ สังคมอยเู่ สมอ 11. เม่อื ทะนงชมเชยว่า กลา้ เปน็ คนท่ีมสี มั มาคารวะ กลา้ กช็ มเชยวา่ ทะนงเป็นคนมีความซื่อสัตย์ 12. ชีวนิ ฟังเทปธรรมะเปน็ ประจำ จึงทำใหเ้ ขามีสติ รจู้ กั ตนเอง จติ ใจผอ่ งใส 13. คุณครูผทู้ ำหน้าท่เี วรประจำหน้าประตโู รงเรียน จะรบั ไหวน้ กั เรยี นทุกคน 14. อานพจะยมิ้ ทกั ทายเพื่อนๆ อยเู่ สมอ ทำใหเ้ พ่ือนตอ้ งย้มิ ตอบอานพ 15. เอ๋รกั ษาศีลอยู่ตลอดเวลา ทำใหค้ นท่ัวไปยอมรับว่า เขาเปน็ คนดมี ีศีลธรรม

ใบงานท่ี 4.4 ผู้ปฏบิ ตั ติ นตามพทุ ธศาสนสภุ าษติ คำชแี้ จง ให้นักเรยี นนำ ภาพข่าว กรณีศกึ ษา หรือขา่ วเก่ยี วกบั การกระทำท่ีสอดคล้องกับพทุ ธศาสนสภุ าษิต มา วเิ คราะห์ แล้วตอบคำถาม เรอ่ื ง (สาระสำคญั ) ท่ีมา : คำถาม 1. ขอ้ มูลที่นำเสนอ คือเร่ืองอะไร 2. บคุ คลในข้อมูลมีการกระทำที่สอดคลอ้ งกบั พทุ ธศาสนสภุ าษิตเรื่องอะไร 3. ผลของการกระทำเปน็ อยา่ งไร ยกตวั อย่างประกอบ 4. นักเรยี นสามารถนำไปเป็นแนวทางในการปฏิบตั ิตนอยา่ งไร

ใบงานท่ี 4.4 ผปู้ ฏิบตั ิตนตามพทุ ธศาสนสภุ าษิต คำชแี้ จง ใหน้ กั เรยี นนำ ภาพข่าว กรณีศึกษา หรือข่าวเกย่ี วกบั การกระทำท่สี อดคล้องกับพุทธศาสนสภุ าษิต มา วิเคราะห์ แล้วตอบคำถาม เร่ือง (สาระสำคญั ) ทม่ี า : คำถาม 1. ข้อมูลทนี่ ำเสนอ คือเร่ืองอะไร 2. บุคคลในข้อมูลมีการกระทำท่ีสอดคล้องกบั พุทธศาสนสุภาษติ เรอื่ งอะไร 3. ผลของการกระทำเปน็ อย่างไร ยกตัวอย่างประกอบ 4. นักเรียนสามารถนำไปเป็นแนวทางในการปฏิบตั ติ นอยา่ งไร (พจิ ารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดลุ ยพินจิ ของครผู สู้ อน)

แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 17 กล่มุ สาระการเรียนรู้ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 รายวชิ า สังคมศึกษา รหัสวชิ า ส22101 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2566 หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 5 หน้าท่ีชาวพุทธ เวลา 2 ชั่วโมง เรื่อง หนา้ ทช่ี าวพุทธ ผูส้ อน นางสาวนิภาพร สาทา 1 สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ชาวพทุ ธทุกคนพงึ ปฏบิ ัติตนอย่างเหมาะสมต่อพระสงฆ์ และเขา้ รว่ มพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาอยา่ งถูกต้อง 2 ตัวช้ีวัด/จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ 2.1 ตวั ช้ีวดั ส 1.2 ม.2/1 ปฏิบตั ติ นอยา่ งเหมาะสมตอ่ บุคคลตา่ งๆ ตามหลกั ศาสนาทต่ี นนับถือตามทีก่ ำหนด 2.2 จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ - วิเคราะห์การกระทำทแ่ี สดงว่าเป็นลูกที่ดตี ามหลักทิศเบ้ืองหนา้ ในทศิ 6 และปฏิบตั ไิ ด้ 3 สาระการเรยี นรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง - การเป็นลกู ท่ีดีตามหลักทิศเบ้ืองตน้ ในทศิ 6 3.2 สาระการเรยี นรทู้ อ้ งถ่นิ (พจิ ารณาตามหลกั สูตรสถานศกึ ษา) 4 สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคดิ 1) ทักษะการวิเคราะห์ 2) ทกั ษะการทำให้กระจา่ ง 3) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ 5 คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรยี นรู้ 3. มุ่งมน่ั ในการทำงาน

(ช่ัวโมงที่ 1) ชั่วโมงที่ 1 6 กจิ กรรมการเรียนรู้ วิธสี อนโดยใช้ ทกั ษะกระบวนการเผชญิ สถานการณ์  นกั เรียนสวดมนตบ์ ชู าพระรตั นตรยั และทำสมาธิก่อนเรียนทกุ ชั่วโมง นักเรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 5 ขนั้ นำเขา้ สูบ่ ทเรยี น สื่อการเรียนรู้ : บตั รภาพ 1. ครูนำภาพหรอื ภาพข่าวกจิ กรรมตา่ งๆ ของชาวไทย มาเลา่ ให้ นักเรยี นฟงั ตวั อยา่ งเชน่ - การเวยี นเทียบรอบพระอโุ บสถ - การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ - การชุมนุมกนั ฟงั ปาฐกถา - การเขา้ คา่ ยศลิ ปะ - นกั เรยี นร่วมมอื กันทำกิจกรรมแสดงนทิ รรศการวชิ าการ ฯลฯ 2. ครูใหน้ กั เรยี นช่วยกนั วเิ คราะห์ภาพ หรือภาพขา่ วในข้อ 1 วา่ ภาพ หรือภาพขา่ วใดท่ีแสดงวา่ เป็นหนา้ ที่ของชาวพทุ ธ พร้อมอธิบาย เหตุผล 3. นักเรยี นแสดงความคดิ เห็น หรือเล่าประสบการณ์ของตนเองที่ แสดงว่า ไดป้ ฏบิ ัตติ นเป็นชาวพทุ ธท่ดี ี และผลทไ่ี ด้รับ 4. ครเู ชื่อมโยงความคดิ ของนกั เรียนให้เหน็ ความสำคญั ของการ ปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหน้าทข่ี องชาวพุทธท่ีดี ขั้นสอน สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้ : คำถามกระตนุ้ ความคดิ 1. หนังสือเรียน พระพุทธศาสนา ม.2 4. หอ้ งสมุด 1. นกั เรียนคดิ วา่ ผลของการเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาที่ 2. หนังสอื คน้ ควา้ เพิม่ เตมิ 5. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ สำคญั ทสี่ ดุ คืออะไร อธบิ ายเหตุผล 3. ใบงานที่ 6.1-6.3 (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยใหอ้ ยใู่ น ดลุ ยพนิ ิจของครูผสู้ อน) 1. รวบรวมข่าวสาร ข้อมูล ขอ้ เท็จจริง ความรู้ และหลกั การ 1. นักเรียนแบง่ กลมุ่ กลมุ่ ละ 6 คน ตามความสมคั รใจ ให้ 2. นักเรยี นไดป้ ฏบิ ัตติ นเป็นลกู ทดี่ ีตามหลกั ทศิ 6 อย่างไร แตล่ ะกลุ่มร่วมกนั ศกึ ษาความรู้เรือ่ ง หนา้ ที่ชาวพุทธ จาก บ้าง จงยกตวั อย่าง หนงั สือเรียน หนงั สอื คน้ คว้าเพมิ่ เติม ห้องสมุด และ (พิจารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยให้อยู่ใน แหล่งขอ้ มูลสารสนเทศ แลว้ บันทกึ ความร้ทู ไี่ ด้จากการศกึ ษา ดลุ ยพนิ ิจของครูผสู้ อน) ลงในแบบ(ชบวั่ นั โมทงึกทกี่ 1า-2ร)อ่าน 3. ถ้าชาวพทุ ธทกุ คนไดม้ โี อกาสร่วมพธิ กี รรมทาง 2. นกั เรยี นแตล่ ะกลมุ่ สนทนาแลกเปลย่ี นความร้จู ากเรือ่ งท่ี พระพุทธศาสนาอย่างสมำ่ เสมอ จะเกดิ ผลดอี ย่างไร ศึกษา โดยให้ครอบคลุมประเดน็ ทก่ี ำหนดต่อไปน้ี

1) การเขา้ ใจบทบาทของพระภกิ ษุในการเผยแผ่ (พจิ ารณาตามคำตอบของนักเรยี น โดยให้อย่ใู น พระพุทธศาสนา ดลุ ยพินิจของครผู ้สู อน) 2) การฝึกบทบาทของตนในการชว่ ยเผยแผ่ ชว่ั โมงท่ี 2 พระพุทธศาสนา 3) การเป็นลกู ทดี่ ีตามหลักทศิ 6 (ทศิ เบ้อื งหนา้ ) 4) การเข้าค่ายคุณธรรม 5) การเขา้ รว่ มพธิ กี รรมทางพระพุทธศาสนา 6) การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ 3. นักเรยี นตอบคำถามกระตุ้นความคิด ขอ้ 1 2. ประเมินคุณค่าและประโยชน์ 1. นักเรียนแตล่ ะกลุม่ แบ่งออกเปน็ 3 คู่ ให้แตล่ ะครู่ ่วมกนั วเิ คราะหค์ ณุ คา่ ของความรทู้ ไี่ ด้รับ และทำใบงานตามที่ กำหนด ดังน้ี - คทู่ ่ี 1 ทำใบงานที่ 5.1 เรอื่ ง เขา้ วดั กนั เถอะ - คู่ท่ี 2 ทำใบงานท่ี 5.2 เรือ่ ง ชาวพทุ ธท่ดี ี - คู่ท่ี 3 ทำใบงานที่ 5.3 เรือ่ ง ชมรมยุวพทุ ธ 2. สมาชกิ แตล่ ะคผู่ ลดั กันเลา่ ผลงานในส่วนที่รับผดิ ชอบ ให้ สมาชิกในกล่มุ ฟัง และชว่ ยกันสรปุ สาระสำคญั และตรวจสอบ ความถูกต้องของใบงาน 3. ครูส่มุ ตัวแทนกลุม่ 2-3 กลมุ่ ออกมานำเสนอผลงาน กลมุ่ ละ 1 ใบงาน และให้กลมุ่ อื่นที่มผี ลงานแตกต่างกนั ได้ เสนอแนะเพม่ิ เตมิ 4. นกั เรยี นตอบคำถามกระต้นุ ความคิด ข้อ 2 3. เลือกและตดั สนิ ใจ 1. สมาชิกในแตล่ ะกลมุ่ รว่ มกนั เสนอแนะแนวทางการปฏบิ ตั ติ น ตามหนา้ ทช่ี าวพุทธ 2. สมาชิกแตล่ ะคนในกลมุ่ ตัดสนิ ใจปฏิบัตติ นตามแนวทางที่ ตนเองสามารถปฏิบตั ิได้ 3. นกั เรียนตอบคำถามกระตุ้นความคดิ ข้อ 3

(ช่วั โมงที่ 2) 4. ปฏิบัติ  ครูมอบหมายใหน้ ักเรยี นแต่ละคนปฏบิ ัติตนตามแนวทางการปฏบิ ตั ติ นเป็นชาวพุทธท่ีดี ทีเ่ ลอื กไวใ้ นข้ันที่ 3 แล้วรายงานผล การปฏบิ ตั ติ นกับครู ตามแบบบันทึกการปฏิบัตติ นตามหน้าท่ีชาวพุทธ โดยใหค้ รอบคลมุ ประเด็นตามทีก่ ำหนด ดังน้ี 1) การปฏิบตั ติ นตามหน้าทช่ี าวพทุ ธ 2) การวิเคราะหผ์ ลของการปฏบิ ัตติ นตามหน้าที่ชาวพุทธ 3) การเสนอแนวทางการพฒั นาตนตามหนา้ ทีช่ าวพุทธ ขัน้ สรุป ส่อื /แหล่งการเรยี นรู้ : — นักเรียนและครูช่วยกันสรปุ ประโยชนข์ องการปฏิบัตติ นตาม หน้าทช่ี าวพทุ ธ 7 การวัดและประเมนิ ผล วธิ ีการ เครือ่ งมือ เกณฑ์ ตรวจแบบทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 5 แบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 5 (ประเมนิ ตามสภาพจริง) ตรวจใบงานที่ 5.1 ใบงานท่ี 5.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ ตรวจใบงานท่ี 5.2 ใบงานท่ี 5.2 รอ้ ยละ 60 ผา่ นเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 5.3 ใบงานที่ 5.3 ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ตรวจแบบบนั ทึกการอ่าน แบบบันทกึ การอา่ น ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมนิ การนำเสนอผลงาน ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบคุ คล แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทำงานรายบคุ คล สังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุม่ สังเกตความมีวนิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ และมุง่ ม่นั ในการทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ตรวจรายงานการปฏบิ ตั ติ นตามหนา้ ทีช่ าวพุทธ แบบประเมินรายงานการปฏบิ ตั ิตนตามหน้าท่ี ชาวพทุ ธ

8 สือ่ /แหล่งการเรยี นรู้ 8.1 ส่อื การเรยี นรู้ 1) หนงั สอื เรียน พระพทุ ธศาสนา ม.2 2) หนงั สือคน้ คว้าเพิ่มเติม (1) พระราชวสิ ุทธิเวที. 2516. ระเบยี บปฏิบัตขิ องชาวพุทธ. กรุงเทพมหานคร : ส. สมบูรณ์ การพิมพ.์ (2) สมทรง ปุญญฤทธ.์ิ 2539. มารยาทชาวพทุ ธ. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา. 3) บัตรภาพ 4) ใบงานที่ 5.1 เรอื่ ง เข้าวัดกนั เถอะ 5) ใบงานที่ 5.2 เรอ่ื ง ชาวพทุ ธท่ีดี 6) ใบงานที่ 5.3 เร่ือง ชมรมยวุ พุทธ 8.2 แหล่งการเรยี นรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหลง่ ขอ้ มูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/REI/M2/13 - http://www.aksorn.com/LC/REI/M2/14

ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบบันทึกการปฏิบัตติ นตามหน้าท่ชี าวพุทธ คำชแ้ี จง ใหน้ ักเรียนปฏิบัตติ นตามหน้าทช่ี าวพุทธ แล้วบันทกึ ผล วนั /เดอื น/ปี รายการปฏบิ ัติ/พฤติกรรม ผู้รับรอง 15 ม.ค. 56 ตัวอย่าง ไปฟงั ธรรมท่ีวัดพระศรมี หาธาตุ ลงชอ่ื ...................................................ผู้รายงาน ............../.................../................

การประเมินช้ินงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมนิ รายงานการปฏบิ ตั ติ นตามหน้าทช่ี าวพุทธ ลำดับที่ รายการประเมนิ 4 ระดับคะแนน (ชิน้ งานท่ี 1) 32 1 1 การปฏบิ ตั ติ นตามหน้าที่ชาวพุทธ 2 การวิเคราะห์ผลของการปฏบิ ตั ิตนตามหนา้ ที่ ชาว พุทธของตนเอง 3 การเสนอแนวทางการพฒั นาตนตามหนา้ ท่ีชาวพุทธ รวม ลงช่อื ...................................................ผู้ประเมนิ ............../.................../................ เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน เกณฑก์ ารตดั สนิ คุณภาพ ดมี าก = 3 คะแนน ดี = 2 คะแนน ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ พอใช้ = 1 คะแนน ปรบั ปรุง 11 - 12 ดีมาก 9 - 10 ดี 6 - 8 พอใช้ ต่ำกวา่ 6 ปรับปรุง

บตั รภาพ  ภาพการเวยี นเทียนรอบพระอโุ บสถ ภาพการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ภาพการฟงั ปาฐกถา ภาพการเขา้ คา่ ยศิลปะ ภาพนกั เรียนร่วมมือกนั ทำกิจกรรมการแสดงนทิ รรศการวิชาการ ท่มี า : ภาพที่ 1 http://www.oknation.net/blog/print.php?id=288026 1 2 ภาพที่ 2 วิทย์ วิศทเวทย์ และเสฐยี รพงษ์ วรรณปก. [ม.ป.ป.]. หนงั สอื เรยี น รายวิชาพ้นื ฐาน พระพทุ ธศาสนา 3 4 ม.2. พมิ พค์ ร้งั ที่ 9. กรงุ เทพมหานคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์. 5 ภาพท่ี 3 http://www.mfuzone.com/news.php?id=321 ภาพที่ 4 http://library4904.blogspot.com/2010_03_01_archive.html ภาพที่ 5 http://www.sss.ac.th/activity54/53_english/index.php

ใบงานท่ี 5.1 เข้าวัดกันเถอะ คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นอา่ นเร่ืองทกี่ ำหนด แล้วตอบคำถาม วันวสิ าขบชู าปีนีพ้ ่อกบั แม่พาอ้มไปทำบญุ ท่ีวดั ใกลบ้ ้าน เมอ่ื ทำบุญเสร็จแล้วกน็ ั่งฟังเทศน์ อ้มได้ขอ้ คิดจากการแสดงธรรม ว่า สงั คมท่ีมแี ตค่ นที่มคี วามโลภ มกี ารเอารดั เอาเปรียบน้ัน ย่อมทำให้การอยรู่ ่วมกันอยา่ งไม่ปกติสุข ระหว่างการเดนิ ทางกลับ บ้าน อม้ กบั พ่อ แม่ สนทนากนั อ้ม : หนูชอบมาฟังธรรมะทีว่ ัดเพราะไดข้ ้อคดิ ท่ดี แี ลว้ เอาไปเลา่ ใหเ้ พอื่ นๆ ฟงั เพือ่ นบางคนเขาไมค่ ่อยได้ ไปวดั หนู ต้ังใจวา่ ตอนเยน็ จะชวนสม้ และสาว ไปเวียนเทยี นท่วี ัดด้วยละ่ และจะไดฟ้ งั ธรรมด้วย แม่ : ดีมากทห่ี นคู ดิ จะชวนเพอื่ นไปทำในสิ่งที่ดีงาม จัดได้ว่าเปน็ กลั ยาณมติ ร อม้ : หนูมคี วามช่ืนชมและศรัทธาพระภกิ ษุสงฆ์ในวดั น้ีทกุ รปู ทา่ นปฏิบตั ิตนน่าเลอื่ มใส และเวลาท่านได้รับกจิ นมิ นต์ไปในพิธที ำบญุ ทไ่ี หนกต็ าม ทา่ นจะบรรยายธรรมะใหค้ นทไี่ ปในงานบุญน้ัน ได้ขอ้ คิดท่เี ป็นประโยชน์ตอ่ การดำเนนิ ชีวติ พอ่ : พวกเราชาวพุทธทกุ คนควรจะศึกษาหลักธรรม ทำความเขา้ ใจและปฏบิ ัติตนตามหลักธรรม การฟังธรรมะจาก พระสงฆก์ เ็ ปน็ วิธีเข้าถึงธรรมะประการหน่งึ อ้ม : แตอ่ ม้ ก็คิดวา่ เรากต็ ้องเขา้ รว่ มพธิ ีกรรมทางพระพทุ ธศาสนาดว้ ยนะคะ แม่ : ถูกต้องจะ๊ เพราะการเขา้ รว่ มพิธกี รรมทางพระพทุ ธศาสนาจะทำใหร้ จู้ ุดมุง่ หมายของพธิ ีกรรม รใู้ นสง่ิ ทด่ี มี ี ประโยชนแ์ ละเป็นสว่ นหนึ่งของการเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา คำถาม 1. บคุ คลใดปฏิบัติตนเปน็ ชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อยา่ งการกระทำ 2. นักเรยี นสามารถนำแนวทางการปฏิบตั ติ นเป็นชาวพทุ ธทีด่ ีในข้อ 1 ไปปฏบิ ตั ิได้อยา่ งไรบา้ ง จงยกตวั อย่างประกอบ

ใบงานท่ี 5.1 เขา้ วดั กนั เถอะ คำชีแ้ จง ใหน้ ักเรยี นอ่านเรื่องท่กี ำหนด แล้วตอบคำถาม วันวสิ าขบชู าปีน้ีพอ่ กบั แม่พาอ้มไปทำบญุ ท่วี ดั ใกล้บา้ น เมือ่ ทำบญุ เสร็จแลว้ ก็นงั่ ฟงั เทศน์ อม้ ไดข้ อ้ คิดจากการแสดงธรรม วา่ สังคมทม่ี ีแตค่ นทีม่ คี วามโลภ มกี ารเอารดั เอาเปรยี บน้นั ยอ่ มทำให้การอยู่รว่ มกนั อย่างไม่ปกติสขุ ระหวา่ งการเดนิ ทางกลับ บา้ น อ้มกบั พอ่ แม่ สนทนากนั อ้ม : หนชู อบมาฟงั ธรรมะท่ีวัดเพราะไดข้ ้อคดิ ท่ีดแี ลว้ เอาไปเลา่ ให้เพ่อื นๆ ฟงั เพ่ือนบางคนเขาไม่ค่อยได้ ไปวดั หนู ตั้งใจวา่ ตอนเย็นจะชวนส้มและสาว ไปเวยี นเทยี นที่วัดดว้ ยละ่ และจะได้ฟงั ธรรมด้วย แม่ : ดีมากทีห่ นูคิดจะชวนเพอื่ นไปทำในสิ่งทดี่ งี าม จดั ไดว้ ่าเปน็ กลั ยาณมติ ร อม้ : หนมู คี วามชนื่ ชมและศรัทธาพระภกิ ษุสงฆใ์ นวัดน้ที กุ รปู ทา่ นปฏบิ ตั ติ นนา่ เลือ่ มใส และเวลาท่านไดร้ ับกจิ นิมนต์ไปในพธิ ที ำบุญทไ่ี หนกต็ าม ทา่ นจะบรรยายธรรมะใหค้ นที่ไปในงานบญุ นั้น ไดข้ อ้ คดิ ทเี่ ป็นประโยชนต์ อ่ การดำเนินชีวิต พ่อ : พวกเราชาวพุทธทุกคนควรจะศกึ ษาหลักธรรม ทำความเขา้ ใจและปฏบิ ัติตนตามหลกั ธรรม การฟงั ธรรมะจาก พระสงฆก์ เ็ ป็นวธิ เี ข้าถงึ ธรรมะประการหนง่ึ อม้ : แต่อม้ กค็ ิดว่า เรากต็ อ้ งเขา้ ร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาด้วยนะคะ แม่ : ถูกตอ้ งจ๊ะ เพราะการเขา้ ร่วมพธิ กี รรมทางพระพุทธศาสนาจะทำให้รจู้ ุดมงุ่ หมายของพิธกี รรม ร้ใู นสง่ิ ทด่ี ีมี ประโยชน์และเปน็ ส่วนหนึง่ ของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา คำถาม 1. บุคคลใดปฏบิ ัติตนเป็นชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อย่างการกระทำ 1) พอ่ แม่ อ้ม ฟังธรรมะจากพระสงฆแ์ ละนำข้อคดิ ไปปฏิบตั ใิ นการดำเนนิ ชีวติ ร่วมพิธีกรรมในวนั สำคัญทาง พระพุทธศาสนา อ้มชวนเพื่อนไปรว่ มพิธเี วยี นเทียนและฟังธรรมะในวนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนาจดั เปน็ ส่วนหนงึ่ ในการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา 2) พระสงฆเ์ ป็นชาวพทุ ธทดี่ ี มีบทบาทสำคัญในการแสดงธรรมแก่พทุ ธศาสนิกชน เป็นการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา นอกจากน้นั ยงั ประพฤติตนเป็นแบบอยา่ งทีด่ ี มคี วามสำรวม 2. นกั เรียนสามารถนำแนวทางการปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธท่ดี ใี นข้อ 1 ไปปฏิบตั ไิ ด้อยา่ งไรบ้าง จงยกตวั อย่างประกอบ (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยให้อยู่ในดลุ ยพินจิ ของครผู สู้ อน)

ใบงานท่ี 5.2 ชาวพทุ ธทีด่ ี คำช้แี จง ใหน้ ักเรยี นอา่ นเรื่องทกี่ ำหนด แลว้ ตอบคำถาม เต้ ตอ้ ง และเตอ๋ เป็นผูท้ ไ่ี ดร้ บั การคัดเลือกใหเ้ ปน็ ตวั แทนหอ้ งในการเป็นผนู้ ำในการเตรยี มงานการแสดงตนเปน็ พทุ ธมาม กะของนักเรยี น ระดับชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 2 โดยร่วมงานกับผแู้ ทนหอ้ งอนื่ ท้ังสามคนเป็นผู้ทม่ี คี วามประพฤตดิ ีเด่นในเรื่องความ กตัญญูกตเวทีตอ่ พ่อแม่ เต้ ต้อง และเต๋อ ช่วยคณุ ครฝู ึกซอ้ มให้นกั เรียนเตรยี มปฏบิ ตั ติ นต้งั แต่เร่มิ พิธีกรรม มกี ารกราบเบญจางคประดิษฐ์ สวด มนต์ กลา่ วคำบชู า อมิ ินา สฺกกาเรน พุทธํ ปูเชมิ... ผูแ้ ทนแสดงตน ถวายเคร่ืองสกั การะ กลา่ ว นโม ตสสฺ ภควโต... 3 ครงั้ กลา่ ว คำปฏญิ าณตนเปน็ พุทธมามกะ พระสงฆใ์ หโ้ อวาท ใหศ้ ลี ทกุ คนรับศีล ถวายจตุปัจจัยไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆส์ วด ยถา วารวิ หา... ตัวแทนกรวดน้ำอทุ ิศสว่ นกศุ ล พระสงฆ์สวด สพฺพตี ีโย... รินนำ้ ลงภาชนะใหห้ มด พนมมอื รบั พรจากพระสงฆ์ แลว้ กราบเบญจางคประดษิ ฐ์ เม่อื ส้ินปกี ารศึกษา เต้ ต้อง และเตอ๋ ชวนเพอื่ นนกั เรยี นไปเขา้ ค่ายคณุ ธรรม ทำใหพ้ วกเดก็ ๆ ได้รับประสบการณ์ชีวติ ท่ดี ี คอื ธรรมะในระหว่างอยูค่ า่ ยคณุ ธรรม คำถาม 1. ใครเปน็ ผูท้ ป่ี ฏบิ ัตหิ นา้ ทีช่ าวพุทธท่ีดี จงยกตัวอย่างประกอบ

2. เต้ ต้อง และเต๋อ ปฏบิ ตั ิตนตามขัน้ ตอนของพธิ กี รรมแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะอยา่ งไร 3. นกั เรยี นสามารถนำข้อคดิ ที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏิบัติตนเปน็ ชาวพุทธที่ดีได้อย่างไรบา้ ง

ใบงานท่ี 5.2 ชาวพทุ ธทดี่ ี คำชแ้ี จง ให้นักเรยี นอ่านเร่ืองท่ีกำหนด แล้วตอบคำถาม เต้ ต้อง และเต๋อ เปน็ ผทู้ ไี่ ดร้ ับการคดั เลอื กใหเ้ ปน็ ตัวแทนหอ้ งในการเปน็ ผ้นู ำในการเตรยี มงานการแสดงตนเป็นพทุ ธมาม กะของนกั เรยี น ระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 2 โดยรว่ มงานกับผแู้ ทนห้องอน่ื ท้ังสามคนเปน็ ผ้ทู ่ีมคี วามประพฤติดเี ดน่ ในเร่อื งความ กตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ เต้ ต้อง และเต๋อ ช่วยคณุ ครฝู ึกซอ้ มใหน้ ักเรยี นเตรยี มปฏบิ ตั ติ นตง้ั แต่เริม่ พิธกี รรม มกี ารกราบเบญจางคประดษิ ฐ์ สวด มนต์ กล่าวคำบูชา อิมนิ า สกฺ กาเรน พุทธํ ปเู ชมิ... ผ้แู ทนแสดงตน ถวายเครื่องสักการะ กลา่ ว นโม ตสสฺ ภควโต... 3 ครงั้ กล่าว คำปฏญิ าณตนเปน็ พทุ ธมามกะ พระสงฆ์ใหโ้ อวาท ใหศ้ ีล ทกุ คนรบั ศีล ถวายจตุปจั จัยไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆส์ วด ยถา วารวิ หา... ตวั แทนกรวดน้ำอุทศิ สว่ นกศุ ล พระสงฆส์ วด สพพฺ ีตโี ย... รนิ นำ้ ลงภาชนะใหห้ มด พนมมือ รบั พรจากพระสงฆ์ แล้ว กราบเบญจางคประดษิ ฐ์ เมอื่ สิน้ ปีการศึกษา เต้ ต้อง และเตอ๋ ชวนเพอ่ื นนกั เรียนไปเขา้ ค่ายคณุ ธรรม ทำใหพ้ วกเด็กๆ ได้รบั ประสบการณ์ชวี ติ ทดี่ ี คือ ธรรมะในระหว่างอยู่ค่ายคณุ ธรรม คำถาม 1. ใครเปน็ ผูท้ ปี่ ฏิบัติหนา้ ท่ีชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อยา่ งประกอบ เต้ ต้อง และเตอ๋ เป็นชาวพทุ ธทีด่ ี คอื ปฏิบัตหิ น้าทเี่ ป็นลูกทีด่ ีตามหลักทิศ 6 (ทศิ เบื้องหน้า) แสดงตนเป็น พทุ ธมามกะ เป็นผู้นำของเพอ่ื น และปฏิบตั ติ นตามขน้ั ตอนของพิธกี รรมการแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะไดถ้ กู ต้อง และไปเข้าคา่ ยคณุ ธรรม ทำใหไ้ ดร้ บั ประสบการณช์ ีวติ คือ ธรรมะ

2. เต้ ตอ้ ง และเตอ๋ ปฏิบตั ติ นตามข้นั ตอนของพิธีกรรมแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะอยา่ งไร 1) จุดธูปเทียนบูชาพระรตั นตรัย กราบเบญจางคประดษิ ฐ์ 3 ครงั้ 2) ตัวแทนถวายเคร่อื งสกั การะ ดอกไม้ ธปู เทียน แด่พระสงฆ์ แล้วกราบ 3 คร้ัง 3) ทกุ คนกล่าวมนัสการพระพุทธเจา้ 3 ครัง้ นโม ตสสฺ ภควโต อรหโต... 3 คร้ัง 4) กลา่ วคำปฏญิ าณตนเปน็ พทุ ธมามกะ (ผ้ชู าย) เอเต มยํ (ผู้หญงิ ) เอตา มยํ ... 5) พระเถระให้โอวาท และอาราธนาศลี พรอ้ มกนั พระให้ศลี และรบั ศลี จบแลว้ กราบ 3 ครัง้ 6) ถวายจตุปจั จัยไทยธรรมแดพ่ ระสงฆ์ 7) พระสวด...ยถา วารวิ หา...ตวั แทนกรวดนำ้ อทุ ิศส่วนกุศล 8) พระสวด...สพฺพีตโี ย...รินนำ้ ลงจากภาชนะให้หมด พนมมือรับพรจากพระ กราบเบญจางคประดิษฐ์ 3 คร้งั 9) รบั พทุ ธมามกะบตั รจากพระเถระ เสร็จพธิ ี 3. นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏบิ ตั ิตนเป็นชาวพทุ ธทดี่ ีได้อย่างไรบ้าง (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรยี น โดยให้อยู่ในดุลยพินจิ ของครผู ้สู อน)

ใบงานท่ี 5.3 ชมรมยุวพทุ ธ คำชแี้ จง ให้นกั เรียนอ่านเรื่องท่ีกำหนด แลว้ ตอบคำถาม ในวงสนทนาของสมาชกิ ชมรมยวุ พุทธ เพ่อื วางแผนทำกจิ กรรมเผยแผ่พระพุทธศาสนา ซ่ึงทกุ คนต่างระดมความคดิ เอก : ปนี ้ีผมคดิ วา่ พวกชมรมของเราควรจะเนน้ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา และเชิญทุกคนปฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพุทธ ทีด่ ีอยา่ งสมำ่ เสมอ ก้อย : เราควรมาวางแผนกนั วา่ เราจะทำกิจกรรมอะไรกันบา้ ง ขวญั : ฉันเคยไปฟังการบรรยายธรรมจากพระสงฆร์ ูปหนงึ่ ทำใหฉ้ นั ไดข้ อ้ คดิ ว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นหน้าท่ี ของชาวพทุ ธทกุ คน เจิม : ชาวพทุ ธทุกคนสามารถทำหนา้ ที่ของชาวพทุ ธได้หลายอย่าง เช่น การปฏิบตั ติ นตอ่ พระสงฆ์อย่างเหมาะสม และทำความเข้าใจเกยี่ วกบั บทบาทของพระภกิ ษุในการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาในการแสดงธรรม ประพฤตติ น เปน็ แบบอย่าง ฝึกตนเองในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในการบรรยายธรรม หวาน : พวกเราชาวพุทธยอ่ มต้องปฏิบัตติ นเป็นลูกท่ีดตี ามหลักทศิ 6 (ทิศเบอื้ งหน้า) และหาโอกาสไปเขา้ คา่ ย คุณธรรมเปน็ การฝกึ ตนใหเ้ ป็นผู้รจู้ กั ประพฤติดีทง้ั กาย วาจา ใจ นำหลักคณุ ธรรมไปเปน็ แบบอยา่ ง ในการ ดำเนินชวี ิต ยุทธ : ชาวพทุ ธท่ีดจี ะตอ้ งรูจ้ ักเขา้ รว่ มพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ทำให้ได้ข้อคิดและธรรมะเตือนใจจากพิธกี รรม นัน้ ๆ โดยเฉพาะพธิ ีกรรมในวนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนา เอก : การท่ีพวกเราเขา้ ร่วมพิธีแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะ และทำกจิ กรรมทางพระพุทธศาสนาในวนั นั้น ทำใหเ้ รามี ความเช่ือม่ันในการปฏบิ ัตติ นเป็นชาวพุทธที่ดีอย่างสมำ่ เสมอ และมสี ่วนเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา

คำถาม 1. จากการสนทนาของสมาชกิ ชมรมยวุ พทุ ธ ทำให้ทราบวา่ ชาวพุทธทดี่ ีสามารถปฏิบัติได้อยา่ งไรบา้ ง 2. การปฏิบัติตนตามหนา้ ท่ชี าวพุทธในข้อ 1 ส่งผลดีต่อตนเองอยา่ งไร 3. นักเรยี นสามารถนำขอ้ คดิ ที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏบิ ัติตนเปน็ ชาวพทุ ธท่ดี ไี ด้อย่างไรบ้าง

ใบงานที่ 5.3 ชมรมยวุ พทุ ธ คำชีแ้ จง ให้นกั เรยี นอ่านเร่ืองท่ีกำหนด แลว้ ตอบคำถาม ในวงสนทนาของสมาชิกชมรมยุวพุทธ เพอื่ วางแผนทำกจิ กรรมเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา ซงึ่ ทุกคนตา่ งระดมความคิด เอก : ปนี ้ีผมคิดวา่ พวกชมรมของเราควรจะเน้นการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา และเชิญทุกคนปฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพุทธ ที่ดอี ย่างสมำ่ เสมอ กอ้ ย : เราควรมาวางแผนกันว่า เราจะทำกิจกรรมอะไรกนั บา้ ง ขวญั : ฉันเคยไปฟังการบรรยายธรรมจากพระสงฆร์ ปู หนง่ึ ทำให้ฉนั ไดข้ อ้ คดิ วา่ การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเปน็ หน้าท่ี ของชาวพุทธทกุ คน เจิม : ชาวพุทธทุกคนสามารถทำหน้าทีข่ องชาวพุทธไดห้ ลายอยา่ ง เช่น การปฏิบตั ติ นตอ่ พระสงฆ์อย่างเหมาะสม และทำความเข้าใจเกี่ยวกบั บทบาทของพระภิกษใุ นการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาในการแสดงธรรม ประพฤติตน เป็นแบบอยา่ ง ฝึกตนเองในการเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาในการบรรยายธรรม หวาน : พวกเราชาวพุทธย่อมต้องปฏบิ ตั ติ นเปน็ ลูกทีด่ ีตามหลักทิศ 6 (ทิศเบื้องหน้า) และหาโอกาสไปเข้าคา่ ย คุณธรรมเปน็ การฝกึ ตนให้เป็นผ้รู จู้ กั ประพฤติดีทั้งกาย วาจา ใจ นำหลกั คณุ ธรรมไปเปน็ แบบอยา่ ง ใน การดำเนินชวี ติ ยทุ ธ : ชาวพทุ ธที่ดจี ะต้องร้จู ักเขา้ รว่ มพธิ ีกรรมทางพระพุทธศาสนา ทำให้ได้ขอ้ คิดและธรรมะเตอื นใจจากพิธกี รรม น้ันๆ โดยเฉพาะพิธีกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เอก : การท่พี วกเราเขา้ ร่วมพิธีแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ และทำกจิ กรรมทางพระพุทธศาสนาในวนั นั้น ทำใหเ้ รามี ความเช่ือม่ันในการปฏบิ ตั ติ นเปน็ ชาวพุทธท่ีดอี ย่างสม่ำเสมอ และมสี ่วนเผยแผพ่ ระพุทธศาสนา

คำถาม 1. จากการสนทนาของสมาชิกชมรมยุวพทุ ธ ทำให้ทราบวา่ ชาวพุทธทีด่ สี ามารถปฏบิ ตั ิได้อย่างไรบ้าง 1) การศึกษาบทบาทหนา้ ทข่ี องพระสงฆ์ และการปฏบิ ตั ติ นต่อพระสงฆอ์ ยา่ งเหมาะสม 2) ปฏบิ ตั ติ นเปน็ ลูกทดี่ ีของพ่อแม่ ตามหลักทิศ 6 3) การเขา้ คา่ ยคณุ ธรรมเพ่อื ฝึกปฏิบตั ติ นเปน็ คนดที งั้ กาย วาจา ใจ 4) การเข้ารว่ มพธิ ีกรรมในวันสำคญั ทางพระพทุ ธศาสนา 5) การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ 2. การปฏบิ ตั ติ นตามหนา้ ทีช่ าวพุทธในข้อ 1 ส่งผลดีต่อตนเองอยา่ งไร 1) สามารถฝึกปฏบิ ัตติ นใหเ้ ป็นคนดีอยา่ งสม่ำเสมอทงั้ กาย วาจา ใจ 2) เขา้ ใจจดุ มงุ่ หมายสำคญั ของการเขา้ รว่ มพธิ ีกรรม 3) มีความมน่ั ใจ และความภูมิใจในการทำความดี และประกาศตนเป็นพทุ ธศาสนิกชนอยา่ งม่ันคง 3. นักเรียนสามารถนำขอ้ คดิ ท่ีได้จากข้อ 1-2 ไปปฏิบัตติ นเปน็ ชาวพทุ ธทดี่ ีได้อยา่ งไรบา้ ง (พจิ ารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยใหอ้ ยูใ่ นดุลยพินจิ ของครผู ้สู อน)



แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 18 กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 2 รายวชิ า สังคมศึกษา รหัสวิชา ส22101 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2566 หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 5 หนา้ ท่ีชาวพทุ ธ เวลา 2 ชั่วโมง เรื่อง หนา้ ทช่ี าวพุทธ ผูส้ อน นางสาวนิภาพร สาทา 1 สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด ชาวพทุ ธทุกคนพงึ ปฏบิ ัติตนอย่างเหมาะสมต่อพระสงฆ์ และเขา้ รว่ มพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาอยา่ งถูกต้อง 2 ตัวช้ีวัด/จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ 2.1 ตวั ช้ีวดั ส 1.2 ม.2/1 ปฏิบตั ติ นอยา่ งเหมาะสมตอ่ บุคคลตา่ งๆ ตามหลกั ศาสนาทต่ี นนับถือตามทีก่ ำหนด 2.2 จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ - วิเคราะหก์ ารกระทำทแ่ี สดงว่าเป็นลูกที่ดตี ามหลักทิศเบ้ืองหนา้ ในทศิ 6 และปฏิบตั ไิ ด้ 3 สาระการเรยี นรู้ 3.1 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง - การเป็นลูกท่ีดีตามหลักทิศเบ้ืองตน้ ในทศิ 6 3.2 สาระการเรยี นรทู้ ้องถ่นิ (พจิ ารณาตามหลกั สูตรสถานศกึ ษา) 4 สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น 4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 4.2 ความสามารถในการคดิ 1) ทักษะการวิเคราะห์ 2) ทกั ษะการทำให้กระจา่ ง 3) ทักษะการนำความรู้ไปใช้ 4.3 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ 5 คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรยี นรู้ 3. มุ่งมน่ั ในการทำงาน

(ช่ัวโมงที่ 1) ชั่วโมงที่ 1 6 กจิ กรรมการเรียนรู้ วิธสี อนโดยใช้ ทกั ษะกระบวนการเผชญิ สถานการณ์  นกั เรียนสวดมนตบ์ ูชาพระรตั นตรยั และทำสมาธิก่อนเรียนทกุ ชั่วโมง นักเรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 5 ขนั้ นำเขา้ สูบ่ ทเรยี น สื่อการเรียนรู้ : บตั รภาพ 1. ครูนำภาพหรอื ภาพข่าวกจิ กรรมตา่ งๆ ของชาวไทย มาเลา่ ให้ นักเรยี นฟงั ตวั อยา่ งเช่น - การเวยี นเทียบรอบพระอโุ บสถ - การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ - การชุมนุมกนั ฟงั ปาฐกถา - การเขา้ คา่ ยศลิ ปะ - นกั เรยี นร่วมมือกันทำกิจกรรมแสดงนทิ รรศการวิชาการ ฯลฯ 2. ครูใหน้ กั เรยี นช่วยกันวเิ คราะห์ภาพ หรือภาพขา่ วในข้อ 1 วา่ ภาพ หรือภาพขา่ วใดท่ีแสดงวา่ เป็นหนา้ ที่ของชาวพทุ ธ พร้อมอธิบาย เหตุผล 3. นักเรยี นแสดงความคดิ เห็น หรือเล่าประสบการณ์ของตนเองที่ แสดงว่า ไดป้ ฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพทุ ธท่ีดี และผลทไ่ี ด้รับ 4. ครเู ชื่อมโยงความคดิ ของนกั เรียนให้เหน็ ความสำคญั ของการ ปฏบิ ัตติ นตามบทบาทหน้าทข่ี องชาวพุทธท่ีดี ขั้นสอน สอ่ื /แหลง่ การเรยี นรู้ : คำถามกระตนุ้ ความคดิ 1. หนังสือเรียน พระพุทธศาสนา ม.2 4. หอ้ งสมุด 1. นกั เรียนคดิ วา่ ผลของการเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาที่ 2. หนังสอื คน้ ควา้ เพิม่ เติม 5. แหล่งขอ้ มูลสารสนเทศ สำคญั ทสี่ ดุ คืออะไร อธบิ ายเหตุผล 3. ใบงานที่ 6.1-6.3 (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยใหอ้ ยใู่ น ดลุ ยพนิ ิจของครูผสู้ อน) 1. รวบรวมข่าวสาร ข้อมูล ขอ้ เท็จจริง ความรู้ และหลกั การ 1. นักเรียนแบง่ กลมุ่ กลมุ่ ละ 6 คน ตามความสมคั รใจ ให้ 2. นักเรยี นไดป้ ฏบิ ัตติ นเป็นลูกทดี่ ีตามหลกั ทศิ 6 อย่างไร แตล่ ะกลุ่มร่วมกันศกึ ษาความรู้เรือ่ ง หนา้ ที่ชาวพุทธ จาก บ้าง จงยกตวั อย่าง หนงั สือเรียน หนังสือคน้ คว้าเพมิ่ เติม ห้องสมุด และ (พิจารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยให้อยู่ใน แหล่งขอ้ มูลสารสนเทศ แลว้ บันทกึ ความร้ทู ไี่ ด้จากการศกึ ษา ดลุ ยพนิ ิจของครูผสู้ อน) ลงในแบบ(ชบวั่ นั โมทงึกทก่ี 1า-2ร)อ่าน 3. ถ้าชาวพทุ ธทกุ คนไดม้ โี อกาสร่วมพธิ กี รรมทาง 2. นกั เรยี นแตล่ ะกลุ่มสนทนาแลกเปลย่ี นความร้จู ากเรือ่ งท่ี พระพุทธศาสนาอย่างสมำ่ เสมอ จะเกดิ ผลดอี ย่างไร ศึกษา โดยให้ครอบคลุมประเดน็ ทก่ี ำหนดต่อไปน้ี

1) การเขา้ ใจบทบาทของพระภิกษุในการเผยแผ่ (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรยี น โดยให้อยใู่ น พระพทุ ธศาสนา ดลุ ยพนิ จิ ของครผู สู้ อน) 2) การฝกึ บทบาทของตนในการช่วยเผยแผ่ ชั่วโมงที่ 2 พระพุทธศาสนา 3) การเป็นลูกทดี่ ตี ามหลักทศิ 6 (ทิศเบ้อื งหนา้ ) 4) การเขา้ ค่ายคุณธรรม 5) การเข้ารว่ มพธิ ีกรรมทางพระพุทธศาสนา 6) การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ 3. นักเรยี นตอบคำถามกระตุน้ ความคิด ข้อ 1 2. ประเมินคุณค่าและประโยชน์ 1. นักเรียนแตล่ ะกลุ่มแบง่ ออกเปน็ 3 คู่ ใหแ้ ตล่ ะครู่ ่วมกัน วเิ คราะหค์ ณุ คา่ ของความรูท้ ่ไี ด้รับ และทำใบงานตามท่ี กำหนด ดังนี้ - คทู่ ี่ 1 ทำใบงานท่ี 5.1 เรอ่ื ง เขา้ วดั กันเถอะ - คู่ที่ 2 ทำใบงานที่ 5.2 เรื่อง ชาวพุทธท่ีดี - คู่ท่ี 3 ทำใบงานท่ี 5.3 เรื่อง ชมรมยุวพทุ ธ 2. สมาชิกแตล่ ะคผู่ ลดั กันเลา่ ผลงานในสว่ นที่รับผดิ ชอบ ให้ สมาชิกในกลมุ่ ฟัง และชว่ ยกนั สรปุ สาระสำคญั และตรวจสอบ ความถูกตอ้ งของใบงาน 3. ครูส่มุ ตวั แทนกลุม่ 2-3 กลมุ่ ออกมานำเสนอผลงาน กลุ่ม ละ 1 ใบงาน และใหก้ ลุม่ อน่ื ที่มผี ลงานแตกตา่ งกัน ได้ เสนอแนะเพม่ิ เตมิ 4. นกั เรยี นตอบคำถามกระตนุ้ ความคิด ข้อ 2 3. เลือกและตดั สนิ ใจ 1. สมาชิกในแตล่ ะกลมุ่ รว่ มกันเสนอแนะแนวทางการปฏบิ ตั ติ น ตามหน้าทช่ี าวพุทธ 2. สมาชิกแตล่ ะคนในกลมุ่ ตัดสนิ ใจปฏิบัตติ นตามแนวทางท่ี ตนเองสามารถปฏบิ ตั ไิ ด้ 3. นกั เรียนตอบคำถามกระตุ้นความคดิ ข้อ 3

(ช่วั โมงที่ 2) 4. ปฏิบัติ  ครูมอบหมายใหน้ ักเรยี นแต่ละคนปฏบิ ัติตนตามแนวทางการปฏบิ ตั ติ นเป็นชาวพุทธท่ีดี ทีเ่ ลอื กไวใ้ นข้ันท่ี 3 แล้วรายงานผล การปฏบิ ตั ติ นกับครู ตามแบบบันทึกการปฏิบัตติ นตามหน้าท่ีชาวพุทธ โดยใหค้ รอบคลมุ ประเด็นตามทกี่ ำหนด ดงั นี้ 1) การปฏิบตั ติ นตามหน้าทช่ี าวพทุ ธ 2) การวิเคราะหผ์ ลของการปฏบิ ัตติ นตามหน้าที่ชาวพุทธ 3) การเสนอแนวทางการพฒั นาตนตามหนา้ ทีช่ าวพุทธ ขัน้ สรุป ส่อื /แหล่งการเรยี นรู้ : — นักเรียนและครูช่วยกันสรปุ ประโยชนข์ องการปฏิบัตติ นตาม หน้าทช่ี าวพทุ ธ 7 การวัดและประเมนิ ผล วธิ ีการ เครือ่ งมือ เกณฑ์ ตรวจแบบทดสอบก่อนเรยี น หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 5 แบบทดสอบก่อนเรยี น หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 5 (ประเมินตามสภาพจรงิ ) ตรวจใบงานที่ 5.1 ใบงานท่ี 5.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจใบงานท่ี 5.2 ใบงานท่ี 5.2 รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 5.3 ใบงานที่ 5.3 ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบนั ทึกการอ่าน แบบบันทกึ การอา่ น ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ระดับคณุ ภาพ 2 ผา่ นเกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมนิ การนำเสนอผลงาน ระดบั คณุ ภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบคุ คล แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการทำงานรายบคุ คล สังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุม่ สังเกตความมีวนิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ และมุง่ ม่นั ในการทำงาน แบบประเมินคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ตรวจรายงานการปฏบิ ัตติ นตามหนา้ ทีช่ าวพุทธ แบบประเมินรายงานการปฏบิ ตั ิตนตามหน้าท่ี ชาวพทุ ธ

8 สือ่ /แหล่งการเรยี นรู้ 8.1 ส่อื การเรยี นรู้ 1) หนงั สอื เรียน พระพทุ ธศาสนา ม.2 2) หนงั สือคน้ คว้าเพิ่มเติม (1) พระราชวสิ ุทธิเวที. 2516. ระเบยี บปฏิบัตขิ องชาวพุทธ. กรุงเทพมหานคร : ส. สมบูรณ์ การพิมพ.์ (2) สมทรง ปุญญฤทธ.์ิ 2539. มารยาทชาวพทุ ธ. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา. 3) บัตรภาพ 4) ใบงานท่ี 5.1 เรอื่ ง เข้าวัดกนั เถอะ 5) ใบงานท่ี 5.2 เรอ่ื ง ชาวพทุ ธท่ีดี 6) ใบงานที่ 5.3 เร่ือง ชมรมยวุ พุทธ 8.2 แหล่งการเรยี นรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหลง่ ขอ้ มูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/REI/M2/13 - http://www.aksorn.com/LC/REI/M2/14

ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบบันทึกการปฏิบัตติ นตามหน้าท่ชี าวพุทธ คำชแ้ี จง ใหน้ ักเรียนปฏิบัตติ นตามหน้าทช่ี าวพุทธ แล้วบันทกึ ผล วนั /เดอื น/ปี รายการปฏบิ ัติ/พฤติกรรม ผู้รับรอง 15 ม.ค. 56 ตัวอย่าง ไปฟงั ธรรมท่ีวัดพระศรมี หาธาตุ ลงชอ่ื ...................................................ผู้รายงาน ............../.................../................

การประเมินช้ินงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมนิ รายงานการปฏบิ ตั ติ นตามหน้าทช่ี าวพุทธ ลำดับที่ รายการประเมนิ 4 ระดับคะแนน (ชิน้ งานท่ี 1) 32 1 1 การปฏบิ ตั ติ นตามหน้าที่ชาวพุทธ 2 การวิเคราะห์ผลของการปฏบิ ตั ิตนตามหนา้ ที่ ชาว พุทธของตนเอง 3 การเสนอแนวทางการพฒั นาตนตามหนา้ ท่ีชาวพุทธ รวม ลงช่อื ...................................................ผู้ประเมนิ ............../.................../................ เกณฑ์การใหค้ ะแนน = 4 คะแนน เกณฑก์ ารตดั สนิ คุณภาพ ดมี าก = 3 คะแนน ดี = 2 คะแนน ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ พอใช้ = 1 คะแนน ปรบั ปรุง 11 - 12 ดีมาก 9 - 10 ดี 6 - 8 พอใช้ ต่ำกวา่ 6 ปรับปรุง

บตั รภาพ  ภาพการเวยี นเทียนรอบพระอโุ บสถ ภาพการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ ภาพการฟงั ปาฐกถา ภาพการเขา้ คา่ ยศิลปะ ภาพนกั เรียนร่วมมือกนั ทำกิจกรรมการแสดงนทิ รรศการวิชาการ ท่มี า : ภาพที่ 1 http://www.oknation.net/blog/print.php?id=288026 1 2 ภาพที่ 2 วิทย์ วิศทเวทย์ และเสฐยี รพงษ์ วรรณปก. [ม.ป.ป.]. หนงั สอื เรยี น รายวิชาพ้นื ฐาน พระพทุ ธศาสนา 3 4 ม.2. พมิ พค์ ร้งั ที่ 9. กรงุ เทพมหานคร : อกั ษรเจรญิ ทศั น์. 5 ภาพท่ี 3 http://www.mfuzone.com/news.php?id=321 ภาพที่ 4 http://library4904.blogspot.com/2010_03_01_archive.html ภาพที่ 5 http://www.sss.ac.th/activity54/53_english/index.php

ใบงานท่ี 5.1 เข้าวัดกันเถอะ คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นอา่ นเร่ืองท่กี ำหนด แล้วตอบคำถาม วันวสิ าขบชู าปีนีพ้ ่อกบั แม่พาอ้มไปทำบญุ ท่ีวดั ใกล้บ้าน เมอ่ื ทำบญุ เสร็จแล้วกน็ ั่งฟังเทศน์ อม้ ได้ขอ้ คิดจากการแสดงธรรม ว่า สงั คมท่ีมแี ตค่ นที่มคี วามโลภ มกี ารเอารดั เอาเปรียบนน้ั ย่อมทำให้การอยู่ร่วมกันอยา่ งไม่ปกติสขุ ระหว่างการเดนิ ทางกลับ บ้าน อม้ กบั พ่อ แม่ สนทนากนั อ้ม : หนูชอบมาฟังธรรมะทีว่ ัดเพราะไดข้ ้อคดิ ท่ดี แี ลว้ เอาไปเลา่ ใหเ้ พอื่ นๆ ฟงั เพือ่ นบางคนเขาไม่ค่อยได้ ไปวดั หนู ต้ังใจวา่ ตอนเยน็ จะชวนสม้ และสาว ไปเวียนเทยี นท่วี ดั ดว้ ยละ่ และจะไดฟ้ งั ธรรมด้วย แม่ : ดีมากทห่ี นคู ดิ จะชวนเพอื่ นไปทำในสิ่งทด่ี ีงาม จัดได้วา่ เปน็ กลั ยาณมติ ร อม้ : หนูมคี วามช่ืนชมและศรัทธาพระภกิ ษุสงฆ์ในวดั น้ีทกุ รปู ทา่ นปฏิบตั ิตนน่าเลอื่ มใส และเวลาทา่ นไดร้ บั กจิ นมิ นต์ไปในพิธที ำบญุ ทไ่ี หนกต็ าม ทา่ นจะบรรยายธรรมะใหค้ นทไี่ ปในงานบุญนน้ั ได้ข้อคดิ ที่เป็นประโยชน์ตอ่ การดำเนนิ ชีวติ พอ่ : พวกเราชาวพุทธทกุ คนควรจะศึกษาหลกั ธรรม ทำความเขา้ ใจและปฏบิ ัติตนตามหลกั ธรรม การฟังธรรมะจาก พระสงฆก์ เ็ ปน็ วิธีเข้าถึงธรรมะประการหน่งึ อ้ม : แตอ่ ม้ ก็คิดวา่ เรากต็ ้องเขา้ รว่ มพธิ ีกรรมทางพระพทุ ธศาสนาดว้ ยนะคะ แม่ : ถูกต้องจะ๊ เพราะการเขา้ รว่ มพิธกี รรมทางพระพทุ ธศาสนาจะทำใหร้ จู้ ุดมุง่ หมายของพธิ ีกรรม รใู้ นสิ่งทด่ี มี ี ประโยชนแ์ ละเป็นสว่ นหนึ่งของการเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา คำถาม 1. บคุ คลใดปฏิบัติตนเปน็ ชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อยา่ งการกระทำ 2. นักเรยี นสามารถนำแนวทางการปฏิบตั ติ นเป็นชาวพทุ ธทีด่ ใี นข้อ 1 ไปปฏบิ ตั ิได้อยา่ งไรบ้าง จงยกตวั อย่างประกอบ

ใบงานท่ี 5.1 เขา้ วดั กันเถอะ คำชีแ้ จง ให้นักเรียนอา่ นเรื่องท่กี ำหนด แล้วตอบคำถาม วันวสิ าขบูชาปีนี้พอ่ กับแม่พาอ้มไปทำบญุ ท่วี ดั ใกล้บา้ น เมอ่ื ทำบญุ เสร็จแลว้ ก็นัง่ ฟังเทศน์ อม้ ไดข้ อ้ คิดจากการแสดงธรรม วา่ สังคมทม่ี ีแต่คนทีม่ คี วามโลภ มกี ารเอารดั เอาเปรยี บน้นั ยอ่ มทำให้การอยู่รว่ มกนั อย่างไมป่ กติสขุ ระหวา่ งการเดนิ ทางกลบั บา้ น อ้มกบั พอ่ แม่ สนทนากัน อ้ม : หนูชอบมาฟงั ธรรมะท่ีวัดเพราะไดข้ ้อคดิ ท่ีดแี ลว้ เอาไปเลา่ ให้เพ่อื นๆ ฟงั เพ่อื นบางคนเขาไม่ค่อยได้ ไปวัด หนู ตง้ั ใจว่าตอนเย็นจะชวนส้มและสาว ไปเวยี นเทยี นที่วัดดว้ ยละ่ และจะได้ฟงั ธรรมด้วย แม่ : ดมี ากที่หนูคิดจะชวนเพอื่ นไปทำในสิ่งทดี่ งี าม จดั ไดว้ ่าเปน็ กลั ยาณมติ ร อม้ : หนมู คี วามชนื่ ชมและศรัทธาพระภกิ ษุสงฆใ์ นวดั น้ที กุ รปู ทา่ นปฏบิ ตั ติ นน่าเลอื่ มใส และเวลาท่านไดร้ ับกจิ นิมนต์ไปในพธิ ที ำบุญทไ่ี หนกต็ าม ทา่ นจะบรรยายธรรมะใหค้ นที่ไปในงานบญุ นั้น ไดข้ อ้ คดิ ทเี่ ป็นประโยชน์ตอ่ การดำเนินชีวิต พ่อ : พวกเราชาวพุทธทุกคนควรจะศกึ ษาหลักธรรม ทำความเขา้ ใจและปฏบิ ัตติ นตามหลกั ธรรม การฟังธรรมะจาก พระสงฆก์ เ็ ป็นวธิ เี ข้าถงึ ธรรมะประการหนง่ึ อม้ : แตอ่ ม้ กค็ ดิ ว่า เรากต็ อ้ งเขา้ ร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาด้วยนะคะ แม่ : ถกู ต้องจะ๊ เพราะการเขา้ ร่วมพธิ กี รรมทางพระพุทธศาสนาจะทำให้รจู้ ุดม่งุ หมายของพิธกี รรม ร้ใู นสิ่งทดี่ มี ี ประโยชนแ์ ละเปน็ ส่วนหนึง่ ของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา คำถาม 1. บุคคลใดปฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อย่างการกระทำ 1) พอ่ แม่ อม้ ฟังธรรมะจากพระสงฆแ์ ละนำข้อคดิ ไปปฏิบตั ใิ นการดำเนนิ ชีวติ รว่ มพิธีกรรมในวนั สำคญั ทาง พระพุทธศาสนา อ้มชวนเพื่อนไปรว่ มพิธีเวยี นเทียนและฟังธรรมะในวนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนาจดั เป็น สว่ นหน่ึงในการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา 2) พระสงฆเ์ ป็นชาวพทุ ธทดี่ ี มีบทบาทสำคัญในการแสดงธรรมแก่พทุ ธศาสนิกชน เปน็ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา นอกจากน้นั ยังประพฤติตนเป็นแบบอยา่ งทีด่ ี มีความสำรวม 2. นกั เรียนสามารถนำแนวทางการปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธท่ดี ใี นข้อ 1 ไปปฏิบัติได้อยา่ งไรบ้าง จงยกตวั อย่างประกอบ (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรียน โดยให้อยู่ในดลุ ยพินจิ ของครผู ้สู อน)

ใบงานท่ี 5.2 ชาวพทุ ธทีด่ ี คำช้แี จง ใหน้ ักเรยี นอา่ นเรื่องทกี่ ำหนด แล้วตอบคำถาม เต้ ตอ้ ง และเตอ๋ เป็นผูท้ ไ่ี ดร้ บั การคัดเลือกใหเ้ ป็นตวั แทนหอ้ งในการเป็นผนู้ ำในการเตรยี มงานการแสดงตนเปน็ พทุ ธมาม กะของนักเรยี น ระดับชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 2 โดยร่วมงานกับผแู้ ทนหอ้ งอ่ืน ท้ังสามคนเป็นผู้ทม่ี คี วามประพฤตดิ ีเด่นในเรือ่ งความ กตัญญูกตเวทีตอ่ พ่อแม่ เต้ ต้อง และเต๋อ ช่วยคณุ ครฝู ึกซอ้ มให้นกั เรยี นเตรยี มปฏบิ ตั ติ นต้งั แต่เร่มิ พิธีกรรม มกี ารกราบเบญจางคประดิษฐ์ สวด มนต์ กลา่ วคำบชู า อมิ ินา สฺกกาเรน พุทธํ ปูเชมิ... ผู้แทนแสดงตน ถวายเคร่ืองสกั การะ กลา่ ว นโม ตสสฺ ภควโต... 3 คร้ัง กลา่ ว คำปฏญิ าณตนเปน็ พุทธมามกะ พระสงฆใ์ หโ้ อวาท ใหศ้ ลี ทกุ คนรับศีล ถวายจตุปัจจัยไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆส์ วด ยถา วารวิ หา... ตัวแทนกรวดน้ำอุทศิ สว่ นกศุ ล พระสงฆ์สวด สพฺพตี ีโย... รินนำ้ ลงภาชนะใหห้ มด พนมมอื รบั พรจากพระสงฆ์ แล้ว กราบเบญจางคประดษิ ฐ์ เม่อื ส้ินปกี ารศกึ ษา เต้ ต้อง และเตอ๋ ชวนเพอื่ นนกั เรยี นไปเขา้ คา่ ยคณุ ธรรม ทำใหพ้ วกเดก็ ๆ ได้รบั ประสบการณช์ ีวิตท่ีดี คอื ธรรมะในระหว่างอยูค่ า่ ยคณุ ธรรม คำถาม 1. ใครเปน็ ผูท้ ป่ี ฏบิ ัตหิ นา้ ทีช่ าวพุทธท่ีดี จงยกตัวอย่างประกอบ

2. เต้ ต้อง และเต๋อ ปฏบิ ตั ิตนตามขัน้ ตอนของพธิ กี รรมแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะอยา่ งไร 3. นกั เรยี นสามารถนำข้อคดิ ที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏิบัติตนเปน็ ชาวพุทธที่ดีได้อย่างไรบา้ ง

ใบงานท่ี 5.2 ชาวพทุ ธท่ดี ี คำชแ้ี จง ให้นักเรยี นอ่านเร่ืองท่ีกำหนด แล้วตอบคำถาม เต้ ต้อง และเต๋อ เปน็ ผทู้ ไี่ ดร้ ับการคดั เลือกให้เป็นตัวแทนหอ้ งในการเปน็ ผ้นู ำในการเตรยี มงานการแสดงตนเป็นพทุ ธมาม กะของนกั เรยี น ระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 2 โดยรว่ มงานกบั ผแู้ ทนห้องอน่ื ท้ังสามคนเปน็ ผ้ทู ่ีมคี วามประพฤติดเี ดน่ ในเร่อื งความ กตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ เต้ ต้อง และเต๋อ ช่วยคณุ ครฝู ึกซอ้ มใหน้ ักเรยี นเตรยี มปฏบิ ตั ิตนตง้ั แต่เริม่ พิธกี รรม มกี ารกราบเบญจางคประดษิ ฐ์ สวด มนต์ กล่าวคำบูชา อิมินา สกฺ กาเรน พุทธํ ปเู ชม.ิ .. ผ้แู ทนแสดงตน ถวายเครื่องสักการะ กลา่ ว นโม ตสสฺ ภควโต... 3 ครงั้ กล่าว คำปฏญิ าณตนเปน็ พทุ ธมามกะ พระสงฆ์ใหโ้ อวาท ให้ศลี ทกุ คนรบั ศีล ถวายจตุปจั จยั ไทยธรรมแด่พระสงฆ์ พระสงฆส์ วด ยถา วารวิ หา... ตวั แทนกรวดน้ำอุทศิ สว่ นกศุ ล พระสงฆส์ วด สพฺพีตโี ย... รนิ นำ้ ลงภาชนะใหห้ มด พนมมือ รบั พรจากพระสงฆ์ แล้ว กราบเบญจางคประดิษฐ์ เมอื่ สิน้ ปีการศึกษา เต้ ต้อง และเตอ๋ ชวนเพอ่ื นนักเรียนไปเขา้ คา่ ยคณุ ธรรม ทำใหพ้ วกเด็กๆ ได้รบั ประสบการณ์ชวี ิตทดี่ ี คือ ธรรมะในระหว่างอยู่ค่ายคณุ ธรรม คำถาม 1. ใครเปน็ ผูท้ ปี่ ฏิบัติหนา้ ที่ชาวพุทธท่ีดี จงยกตวั อยา่ งประกอบ เต้ ต้อง และเตอ๋ เป็นชาวพทุ ธทีด่ ี คอื ปฏิบตั ิหน้าทเี่ ป็นลกู ทีด่ ีตามหลักทิศ 6 (ทศิ เบื้องหน้า) แสดงตนเป็น พทุ ธมามกะ เปน็ ผู้นำของเพอ่ื น และปฏบิ ตั ติ นตามขน้ั ตอนของพิธกี รรมการแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะไดถ้ กู ต้อง และไปเข้าคา่ ยคณุ ธรรม ทำใหไ้ ดร้ บั ประสบการณ์ชีวติ คือ ธรรมะ

2. เต้ ตอ้ ง และเตอ๋ ปฏิบตั ติ นตามข้นั ตอนของพิธีกรรมแสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะอยา่ งไร 1) จุดธูปเทียนบูชาพระรตั นตรัย กราบเบญจางคประดษิ ฐ์ 3 ครงั้ 2) ตัวแทนถวายเคร่อื งสกั การะ ดอกไม้ ธปู เทียน แด่พระสงฆ์ แล้วกราบ 3 คร้ัง 3) ทกุ คนกล่าวมนัสการพระพุทธเจา้ 3 ครัง้ นโม ตสสฺ ภควโต อรหโต... 3 คร้ัง 4) กลา่ วคำปฏญิ าณตนเปน็ พทุ ธมามกะ (ผ้ชู าย) เอเต มยํ (ผู้หญงิ ) เอตา มยํ ... 5) พระเถระให้โอวาท และอาราธนาศลี พรอ้ มกนั พระให้ศลี และรบั ศลี จบแลว้ กราบ 3 ครั้ง 6) ถวายจตุปจั จัยไทยธรรมแดพ่ ระสงฆ์ 7) พระสวด...ยถา วารวิ หา...ตวั แทนกรวดนำ้ อทุ ิศส่วนกุศล 8) พระสวด...สพฺพีตโี ย...รินนำ้ ลงจากภาชนะให้หมด พนมมือรับพรจากพระ กราบเบญจางคประดิษฐ์ 3 คร้งั 9) รบั พทุ ธมามกะบตั รจากพระเถระ เสร็จพธิ ี 3. นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏบิ ตั ิตนเป็นชาวพทุ ธทดี่ ีได้อย่างไรบ้าง (พจิ ารณาตามคำตอบของนกั เรยี น โดยให้อยู่ในดลุ ยพินจิ ของครผู ้สู อน)

ใบงานท่ี 5.3 ชมรมยวุ พทุ ธ คำชแี้ จง ให้นกั เรียนอ่านเรื่องทก่ี ำหนด แลว้ ตอบคำถาม ในวงสนทนาของสมาชกิ ชมรมยวุ พุทธ เพ่อื วางแผนทำกจิ กรรมเผยแผ่พระพุทธศาสนา ซ่ึงทกุ คนตา่ งระดมความคดิ เอก : ปนี ้ีผมคดิ วา่ พวกชมรมของเราควรจะเนน้ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา และเชิญทุกคนปฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพทุ ธ ทีด่ ีอยา่ งสมำ่ เสมอ ก้อย : เราควรมาวางแผนกนั ว่า เราจะทำกิจกรรมอะไรกันบา้ ง ขวญั : ฉันเคยไปฟังการบรรยายธรรมจากพระสงฆร์ ูปหนงึ่ ทำใหฉ้ นั ไดข้ อ้ คดิ ว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเปน็ หน้าท่ี ของชาวพทุ ธทกุ คน เจิม : ชาวพทุ ธทุกคนสามารถทำหนา้ ที่ของชาวพทุ ธได้หลายอย่าง เช่น การปฏิบตั ติ นตอ่ พระสงฆ์อย่างเหมาะสม และทำความเขา้ ใจเกย่ี วกบั บทบาทของพระภกิ ษุในการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาในการแสดงธรรม ประพฤตติ น เปน็ แบบอย่าง ฝกึ ตนเองในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในการบรรยายธรรม หวาน : พวกเราชาวพุทธยอ่ มตอ้ งปฏิบัตติ นเป็นลูกท่ีดตี ามหลักทศิ 6 (ทิศเบอื้ งหน้า) และหาโอกาสไปเข้าคา่ ย คุณธรรมเปน็ การฝกึ ตนใหเ้ ป็นผู้รจู้ กั ประพฤติดีทง้ั กาย วาจา ใจ นำหลักคณุ ธรรมไปเปน็ แบบอย่าง ในการ ดำเนินชวี ิต ยุทธ : ชาวพทุ ธท่ีดจี ะต้องรจู้ ักเขา้ ร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ทำให้ได้ข้อคิดและธรรมะเตือนใจจากพธิ กี รรม นัน้ ๆ โดยเฉพาะพธิ ีกรรมในวนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนา เอก : การทพ่ี วกเราเขา้ ร่วมพธิ ีแสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ และทำกจิ กรรมทางพระพุทธศาสนาในวนั นั้น ทำใหเ้ รามี ความเช่ือม่ันในการปฏบิ ัตติ นเป็นชาวพุทธที่ดีอย่างสมำ่ เสมอ และมสี ่วนเผยแผ่พระพทุ ธศาสนา

คำถาม 1. จากการสนทนาของสมาชิกชมรมยวุ พทุ ธ ทำให้ทราบวา่ ชาวพุทธทดี่ ีสามารถปฏิบตั ิได้อยา่ งไรบา้ ง 2. การปฏิบัติตนตามหนา้ ท่ชี าวพุทธในข้อ 1 ส่งผลดีต่อตนเองอย่างไร 3. นักเรยี นสามารถนำขอ้ คดิ ที่ได้จากข้อ 1-2 ไปปฏบิ ัติตนเป็นชาวพทุ ธท่ดี ไี ด้อยา่ งไรบ้าง

ใบงานที่ 5.3 ชมรมยวุ พทุ ธ คำชีแ้ จง ให้นกั เรยี นอ่านเร่ืองท่ีกำหนด แลว้ ตอบคำถาม ในวงสนทนาของสมาชิกชมรมยุวพุทธ เพอื่ วางแผนทำกจิ กรรมเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา ซงึ่ ทุกคนตา่ งระดมความคิด เอก : ปนี ้ีผมคิดวา่ พวกชมรมของเราควรจะเน้นการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนา และเชิญทุกคนปฏบิ ตั ติ นเปน็ ชาวพุทธ ที่ดอี ย่างสมำ่ เสมอ กอ้ ย : เราควรมาวางแผนกันว่า เราจะทำกิจกรรมอะไรกนั บา้ ง ขวญั : ฉันเคยไปฟังการบรรยายธรรมจากพระสงฆร์ ปู หนง่ึ ทำให้ฉนั ได้ขอ้ คดิ ว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาเปน็ หน้าท่ี ของชาวพุทธทกุ คน เจิม : ชาวพุทธทุกคนสามารถทำหน้าทีข่ องชาวพุทธไดห้ ลายอยา่ ง เช่น การปฏิบตั ติ นตอ่ พระสงฆ์อย่างเหมาะสม และทำความเข้าใจเกี่ยวกบั บทบาทของพระภิกษใุ นการเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาในการแสดงธรรม ประพฤติตน เป็นแบบอยา่ ง ฝึกตนเองในการเผยแผพ่ ระพุทธศาสนาในการบรรยายธรรม หวาน : พวกเราชาวพุทธย่อมต้องปฏบิ ตั ติ นเปน็ ลูกทีด่ ีตามหลักทศิ 6 (ทศิ เบื้องหน้า) และหาโอกาสไปเข้าคา่ ย คุณธรรมเปน็ การฝกึ ตนให้เป็นผ้รู จู้ กั ประพฤติดีทั้งกาย วาจา ใจ นำหลกั คณุ ธรรมไปเป็นแบบอยา่ ง ใน การดำเนินชวี ติ ยทุ ธ : ชาวพทุ ธที่ดจี ะต้องร้จู กั เขา้ รว่ มพธิ ีกรรมทางพระพุทธศาสนา ทำให้ไดข้ อ้ คิดและธรรมะเตอื นใจจากพิธกี รรม น้ันๆ โดยเฉพาะพิธีกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เอก : การท่พี วกเราเขา้ ร่วมพิธีแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ และทำกจิ กรรมทางพระพุทธศาสนาในวันนั้น ทำใหเ้ รามี ความเช่ือม่ันในการปฏบิ ตั ติ นเปน็ ชาวพุทธท่ีดอี ย่างสม่ำเสมอ และมสี ่วนเผยแผพ่ ระพุทธศาสนา

คำถาม 1. จากการสนทนาของสมาชิกชมรมยุวพทุ ธ ทำให้ทราบวา่ ชาวพทุ ธทีด่ สี ามารถปฏบิ ตั ิได้อย่างไรบ้าง 1) การศึกษาบทบาทหนา้ ทข่ี องพระสงฆ์ และการปฏบิ ตั ติ นต่อพระสงฆอ์ ยา่ งเหมาะสม 2) ปฏบิ ตั ติ นเปน็ ลูกทดี่ ีของพ่อแม่ ตามหลักทิศ 6 3) การเข้าคา่ ยคณุ ธรรมเพ่อื ฝึกปฏิบตั ติ นเปน็ คนดที งั้ กาย วาจา ใจ 4) การเข้ารว่ มพธิ ีกรรมในวันสำคญั ทางพระพทุ ธศาสนา 5) การแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ 2. การปฏบิ ตั ติ นตามหนา้ ทีช่ าวพุทธในข้อ 1 ส่งผลดีต่อตนเองอย่างไร 1) สามารถฝึกปฏบิ ัตติ นใหเ้ ป็นคนดีอยา่ งสม่ำเสมอทงั้ กาย วาจา ใจ 2) เขา้ ใจจดุ มงุ่ หมายสำคญั ของการเขา้ รว่ มพธิ ีกรรม 3) มีความมน่ั ใจ และความภูมิใจในการทำความดี และประกาศตนเป็นพทุ ธศาสนิกชนอยา่ งม่ันคง 3. นักเรียนสามารถนำขอ้ คดิ ท่ีได้จากข้อ 1-2 ไปปฏบิ ัตติ นเปน็ ชาวพทุ ธทดี่ ีได้อยา่ งไรบา้ ง (พจิ ารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยใหอ้ ยู่ในดุลยพินจิ ของครผู ้สู อน)

แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 19 กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 2 รายวิชา สังคมศึกษา รหัสวชิ า ส22101 ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2566 หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 6 วนั สำคัญทางพระพทุ ธศาสนา เวลา 2 ชั่วโมง เรื่อง วนั สำคญั ทางพระพุทธศาสนา ผู้สอน นางสาวนภิ าพร สาทา 1 สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด วันสำคัญทางพระพทุ ธศาสนา มหี ลกั ธรรมคำสอนทีเ่ ป็นประโยชนต์ ่อศาสนกิ ชนทกุ คนในการนำไปปฏบิ ัตติ นในการ ดำเนนิ ชีวิต 2 ตวั ช้ีวดั /จดุ ประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชว้ี ดั ส 1.2 ม.2/4 อธบิ ายคำสอนที่เกี่ยวเน่ืองกบั วันสำคญั ทางศาสนาและปฏิบัตติ นได้ถกู ตอ้ ง 2.2 จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1) อธิบายหลกั ธรรมสำคญั ท่ีเก่ียวเน่ืองกบั วนั สำคัญทางพระพุทธศาสนาได้ 2) ปฏบิ ตั ิตนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาได้ถูกต้อง 3 สาระการเรยี นรู้ วัน 3.1 สาระการเรยี นรู้แกนกลาง 1) หลักธรรมเบ้อื งต้นที่เกี่ยวเนอ่ื งในวันมาฆบูชา วนั วสิ าขบชู า วนั อัฏฐมีบชู า วันอาสาฬหบชู า ธรรมสวนะ และเทศกาลสำคัญ 2) ระเบียบพิธีและการปฏิบัตติ นในวนั ธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา วนั ออกพรรษา วันเทโวโรหณะ 3.2 สาระการเรยี นรทู้ อ้ งถน่ิ (พิจารณาตามหลกั สตู รสถานศึกษา) 4 สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน 2) ทกั ษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการปรับโครงสร้าง 4.1 ความสามารถในการสอื่ สาร 4.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการรวบรวมข้อมลู 4.3 ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ 5 คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. ซ่ือสัตย์ สุจริต 2. มวี ินัย 3. ใฝเ่ รยี นรู้ 4. มุ่งมัน่ ในการทำงาน