ทักษะการขยายอาชีพ อช31002 ม.ปลาย

94 จากแผนภูมิ จะมองเหน็ ลักษณะการใชคุณธรรมขบั เคลื่อนธรุ กจิ เชน 1. การเปน ผูประกอบการ ลําดบั แรกตองเปนผูขยันขันแข็งในการเรียนรู ทํางานอยางเขมแข็ง เปนปกติ 2. การใชทรัพยากรปจจยั การดาํ เนนิ งานจะตองใชหลักประหยดั ยับยัง้ ระมดั ระวงั ที่จะควบคุมให เสยี นอ ยที่สุดและนาํ กลบั มาเปลยี่ นรูปใหเกิดมลู คา ใหม ากที่สดุ 3. การจดั การการผลิตและการตลาด ตองเปนไปดวยความซื่อสัตยประพฤติตรง และจริงใจท่ีจะ ผลิตสินคามีคุณภาพตามขอตกลง สงมอบสินคาตามขอกําหนด ยึดม่ันความปลอดภัยและสรางขวัญ กําลังใจใหกบั ผรู ว มงาน 4. การควบคุมคุณภาพการดําเนินงานตองใชความอดทน อดกล้ันในการขับเคล่ือน การดําเนนิ งานใหเ ปนไปตามขอกาํ หนด ถงึ แมจ ะมแี รงกดดนั จากภายใน และภายนอกที่กระทบเขามา กิจกรรมท่ี 13 ใหผ เู รยี นปฏบิ ตั ิดงั น้ี 2. นําความรทู ี่ไดจ ากการศกึ ษาในเอกสารหมายเลข 16 ไปแลกเปลีย่ นเรียนรูกับผูรู ผูเชี่ยวชาญ แลว บรู ณาการกับประสบการณของตนเองเปนความรใู หม 3. นําความรูใหมท เ่ี กิดจากการบรู ณาการมาตรวจสอบ ทดลอง ปฏิบัติการหาความรู ความจริง กบั ตนเอง 4. ดาํ เนนิ การประเมินความเปนไปไดใ นการนําไปใชจ รงิ แลว สรปุ เปน องคความรูของตนเอง

95 เรื่องท่ี 2 การจดั ทาํ แผนธุรกิจ ลักษณะบง ช้คี วามสําเรจ็ ของการเรียนรู ลกั ษณะบง ชีค้ วามสาํ เร็จของการ กิจกรรม การวัดผล ประเมินผล สอื่ การเรียนรู เรยี นรู 1. จําแนกโครงสรางของแผน 1. อานเอกสารหมายเลข 17 1. ทดสอบความเขา ใจ เอกสารหมายเลข 17 ธรุ กิจตามแนวปรชั ญาของ สรปุ กรอบความคิด ดงั นี้ 2. ผลการประยกุ ตใช ใบความรู เร่อื ง การ เศรษฐกจิ พอเพียงได 1.1 ลกั ษณะโครงสรา ง ประสบการณข อง ประยกุ ตห ลกั ปรชั ญา 2. ประยุกตห ลกั เศรษฐกจิ แผนธุรกิจระดับพออยพู อกนิ ตนเองตามแนวคิด ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง พอเพยี งและประสบการณตนเอง ระดับอยดู มี ีสขุ และระดบั ปรัชญาของเศรษฐกจิ กับประสบการณตนเอง จัดทาํ กรอบความคดิ ของ มัง่ มีศรสี ุข พอเพยี ง จดั ทํากรอบความคดิ แผนธรุ กิจเพ่ือขยายอาชีพได 1.2 การประยกุ ตใ ชห ลัก แผนธรุ กิจทีเ่ หมาะสม ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง กับประสบการณข องตนเอง 2. ผูเรยี นบรู ณาการความคดิ จากประสบการณก าร ประกอบอาชพี สังเคราะห เปน กรอบความคิดในการ จดั ทาํ แผนธรุ กจิ ตามแนวคิด ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง 3. กาํ หนดขัน้ ตอนของการจัดทาํ ใหผูเรยี นศกึ ษาเอกสาร ผลการประเมิน เอกสารหมายเลข 18 แผนธุรกิจตามแนวคดิ หลกั หมายเลข 18 แลวใชกรอบ เทียบเคยี ง คูมอื จัดทาํ แผนธุรกิจตาม ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได ความคดิ ท่ีสรปุ ไดพฒั นา หลักปรชั ญาของ ตนเอง โดยประเมินเทียบเคียง เศรษฐกิจพอเพยี งให ความคดิ และตวั อยา งตาม เหมาะสมกบั ตนเอง เอกสารหมายเลข 18 ท่ีมี ความเปน ไปไดท ่ีจะใชใ นชีวติ จริงไดห รอื ไม มีขอ บกพรอง อะไรแลวควรปรบั ปรุง พัฒนาการจัดทําแผนธุรกิจ ของตนเองแบบใด

96 เอกสารหมายเลข 18 : ใบความรู เรือ่ ง การประยกุ ตหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งกับ ประสบการณต นเอง จัดทํากรอบความคดิ แผนธุรกจิ ทเี่ หมาะสมกับตนเอง 1. โครงสรางแผนธุรกจิ ตามแนวหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง การทําธุรกิจ หมายถึง การงานประจําเกี่ยวกับการทํามาหากิน คาขายแลกเปล่ียน จากความหมายดังกลาว ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงได ระบพุ ฒั นาการของการทาํ มาหากินไวเปน ระดบั ตง้ั แต (1) ทาํ ใหพออยูพอกนิ (2) ทําใหอยูดีมีสขุ และเขาสู (3) ความมง่ั มีศรีสขุ การทํามาหากิน คาขาย แลกเปล่ยี นหรอื ที่เรยี กวา ธุรกิจนนั้ จาํ เปนทจี่ ะตอ งมแี ผนในทุกระดับ เชน 1.1 แผนธุรกิจเศรษฐกิจพอเพียงระดับพออยูพอกิน เปนการทําธุรกิจเพื่อนําพาชีวิต ครอบครัวใหร อดพนจากความขาดแคลนและอดอยากสชู ีวิตใหอยรู วมกนั ไดของคนในชุมชน สํารวจวาตอ ง จาํ แนกวา แผนการผลติ ลาํ ดบั ทํางานให กินใชอะไร อะไรทาํ ได ขั้นตอนและ เปน ไปตาม แผนการ วธิ ีการทาํ งาน ขน้ั ตอน แจกจา ย เอื้ออาทร เหตุผล ความ ภมู ิคุม กนั ความรอบรู คุณธรรม พอดี

97 1.2 แผนธุรกจิ เศรษฐกิจพอเพียงระดับอยูดีมสี ขุ เปนการทําธุรกิจหารายไดท่ีใชความเอ้ืออาทร ของสังคมเปน ฐานในการขบั เคลือ่ นมีลักษณะในการสรางทางธุรกิจดังน้ี สํารวจสภาพ กําหนดความ แผนพัฒนาชวี ติ การ จดั ลําดับ ขับเคล่ือน - การกนิ อยู พอดี ทาํ กนิ การอยูส ุขภาพ ขัน้ ตอนและ แผนให - สขุ ภาพ วิธีการทํางาน เปนไปตาม - การศกึ ษา - การกนิ อยู และการศึกษา ขน้ั ตอนและ - เออ้ื อาทร - สขุ ภาพ วิธที าํ งาน - การศึกษา แผนเออื้ อาทร ความมี - การเอือ้ อาทร สงั คม ความรอบรู คุณธรรม เหตุผล ทางสังคม แผนหารายได - รายจา ย รายได ยกระดับความมัน่ คง ความ ภูมิคมุ กนั พอดี

98 1.3 แผนธุรกิจเศรษฐกจิ พอเพียงระดบั มั่งมีศรีสขุ เปน ธรุ กจิ ทต่ี อ งมคี วามเฉพาะตวั ตรงกบั ความ ตอ งการของลูกคา ตอ งเช่อื มโยงกับสถาบนั ทางการเงิน ตองสรางพนั ธมติ รทางธรุ กจิ ตอ งเทียบเคยี งแขงดี กบั ธุรกิจประเภทเดยี วกนั เพือ่ ยกระดบั คุณภาพผลผลติ ขยายตลาดและสว นแบงตลาดใหมีรายไดพอเพียง กบั การดํารงอยแู ละขยายธุรกิจออกไปไดอยางม่ันคงตอเน่ืองไป ซึ่งมีลักษณะโครงสรางของแผนธุรกิจ ดงั น้ี 1234 5 ขอ มลู ทศิ ทางธรุ กจิ แผนกลยทุ ธ แผนปฏิบตั ิ การขบั เคล่อื น - ผลผลิต - วิสยั ทัศน เปา หมายกลยุทธ - การลงทนุ - บทบาทเจาของ - ลกู คา - พันธกจิ ตวั บง ช้ีความสําเร็จ - ผลผลิต ธุรกิจ - ทนุ - กลยทุ ธ ปจจยั นาํ เขา - ลูกคา - ความสามารถ กิจกรรมโครงงาน - การพฒั นา - การบริหาร 2 ทรัพยากร ของตนเอง ความพอดี ตนเอง และทมี งาน - ความถกู ตอ ง - การดาํ เนนิ งาน - ความเหมาะสม 34 - การควบคมุ คณุ ภาพ 1 ทต่ี อ งการดาน เวลา ทุน และ 5 เหตผุ ล คุณภาพ - เหตุผลที่ ภูมคิ ุม กนั ความรอบรู คณุ ธรรม ทาํ ใหเ กดิ สง่ิ ที่ทําให - ในบทบาทหนา ท่ี - ความขยันของ ผลสําเรจ็ ของผปู ระกอบ ผูป ระกอบอาชีพ ของอาชีพ ปลอดภัยตอ อาชีพ - ความประหยดั ใน ความลม เหลว - การบรหิ ารจดั การ การใชทรพั ยากร ทรพั ยากร ใหคุม คา - สภาวะ ดาํ เนินงาน แวดลอม - ความซ่ือสตั ยใน ภายในธรุ กิจ - การจัดการผลติ การผลิต การตลาด และการจดั การ ใหเ ปน ไปตาม - สภาวะ การตลาด ขอกาํ หนด แวดลอม ภายนอก - การควบคมุ - ความอดทนทจ่ี ะ การวดั ผล ควบคมุ ตดิ ตามผล - ความอยาก ประเมินผลและ และพัฒนา ของตนเอง พัฒนาคณุ ภาพใน คุณภาพอาชพี อาชพี อยา งตอเนอ่ื ง - ความยดึ มน่ั ในตนเอง - การพฒั นา ศกั ยภาพองคก ร

99 จากโครงสรางแผนธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงท้ัง 3 ระดับ ต้ังแตทําเพ่ือให พอเพียงกบั การดาํ รงชีวิตใหอยรู อดไมอ ดอยาก ไปสกู ารยกระดบั ความคิดการกระทําใชชีวิตอยูด ีมีสุข ซึ่ง จะตองมีรายได เพ่อื มาพัฒนาความเปนอยทู ่ดี ขี นึ้ และการสงบตุ รหลานเขา รับการศกึ ษา และระดับสุดทา ย ที่คนสวนใหญควรจะกาวไปใหถึงความม่ังมีศรีสุขท่ีสัมพันธกับสภาพเปนจริงของตนเอง ซึ่งจะตอง เรยี นรรู ะบบธรุ กจิ ที่มคี วามซับซอ นขึน้ ไป กจิ กรรมที่ 14 ใหผ เู รียนทําโครงงานถอดแบบเรียนในการประกอบอาชีพของตนเองหรือผูประสบความสําเร็จ ในการประกอบอาชพี เก่ียวกบั การจัดทาํ แผนธรุ กิจเศรษฐกิจพอเพียง ระดบั มั่งมศี รีสขุ ในประเดน็ ตอไปนี้ 1. ขอ มูลสารสนเทศ 2. ทิศทางธุรกิจ 3. แผนกลยุทธ 4. แผนปฏิบัติการ 5. การขับเคลื่อนแผน โดยยึดหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงเปน ตวั อธบิ ายในแตล ะประเดน็ ตามแผนภูมิธุรกิจและ ผูเรียนจะตอ งเรยี นรู บทที่ 5 ใหจบเสียกอ นจึงคอ ยดาํ เนินการ

100 2. การประยกุ ตใชหลักเศรษฐกจิ พอเพียง และประสบการณตนเองจัดทาํ กรอบความคิดแผนธุรกจิ การจัดทาํ แผนธุรกจิ ในการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เปน การเรียนรูเพ่ือการขยายอาชีพ ใหเ ปนไปตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงในระดับมั่งมีศรีสุขที่มีแผนงานโครงการขยายอาชีพ สรางรายได พอเพียงไปสูความมนั่ คงได มกี รอบแนวคิดตามหลักความมีเหตุผล ความพอดี มีภูมิคุมกัน ความรอบรู และคณุ ธรรมดังนี้ 2.1 กรอบแนวคิดในการใชหลักความมเี หตุผล เปน การประยกุ ตความมีเหตผุ ลทีจ่ ะทําใหก ารขยายอาชพี ประสบผลสําเร็จ ตองการองคประกอบ ในการขยายอาชพี มาวิเคราะหดว ยตัวแปรดา นตนเอง สังคม วชิ าการ มาหาเหตผุ ลใหก บั ตนเอง ดงั น้ี ความมีเหตผุ ล เหตผุ ลทจ่ี ะทํา ตนเอง ผลิตผลท่จี ะทาํ เปน ธุรกจิ ครอบครัวรบั ไดหรือไม ใหเ กิดผลสาํ เรจ็ สงั คม ตลาดมคี วามตอ งการเพยี งใด เจตคติของชมุ ชนเปน อยา งไร คูแ ขงเปนใคร อยางไร วชิ าการ สามารถผลติ ไดในทอ งถ่นิ หรอื ไม กระทบตอส่งิ แวดลอมเพยี งใด มอี งคค วามรู 1 แหลง วทิ ยาการพอเพียง ตนเอง ขอมลู สังคม เราปรบั ตวั เขากบั ลกู คาไดหรือไม สารสนเทศ วชิ าการ ลูกคา เปนกลมุ บคุ คลระดับใดอยา งไร รสนิยม วัฒนธรรม ส่ิงแวดลอมและสงั คมของลกู คา 2 ตนเอง เงินทุน แรงงาน ทุนทางปญญาเพื่อการแขง ขนั ขอ มลู สังคม แหลง เงินทุน ความเชอื่ ถอื ตอเรา สารสนเทศ วิชาการ ความรูเ ก่ยี วกับการบริหารจดั การทนุ 3 ตนเอง ความสามารถหลักของเราสมั พนั ธกับการผลิตการตลาดทจ่ี ะทาํ หรอื ไม ขอมลู สังคม ความสามารถหลกั ของชุมชนจะนาํ มาประยกุ ตใ ชไดหรือไม สารสนเทศ วชิ าการ ทเี่ ก่ยี วของกบั ความพอเพียงไดแ ก การสรางความหลากหลายทางชวี ภาพ การหมุนเวยี นเปลยี่ นรูป การเพ่มิ ผลผลิต และการจัดการรายได 4 ขอ มลู สารสนเทศ ความสามารถ

101 2.2 กรอบแนวคดิ ในการใชหลักความพอดี เปนการนําผลการคิดวเิ คราะหเหตผุ ลทจ่ี ะนําไปสูความสําเร็จมาคิดสังเคราะห กําหนด แผนทิศทางธุรกิจใหม ีความถูกตองพอดีกับสภาพที่เปนจริงของตนเอง สังคม และวิชาการ โดยมีกรอบ แนวคดิ ของการกําหนดทิศทางธรุ กิจตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ความพอดี - ความถูกตอ ง ทําอะไร ความตองการโดยรวมสดุ ทา ยปลายทาง - ความสมควรทจี่ ะเปน ถงึ ไหน ของการขยายอาชีพท่ีตอ งการใหเกดิ และ เมือ่ ไร ไปถึงไดจริง วิสยั ทศั น พนั ธกจิ ทําอะไร พนั ธะอนั เปน ภาระสําคญั ท่ตี องทําให ทาํ ไมตองทํา เกดิ ผลตามวิสัยทศั น ทําอยา งไร กลยุทธ เปาหมายการกระทํา เปา หมายเชิงกลยทุ ธส ูความสําเร็จที่ วิธกี ารสําคญั ถกู ตอ งสมควรท่จี ะเปนตามวสิ ยั ทัศน

102 กรอบแนวคดิ ในการใชห ลักภูมิคมุ กนั เปนการประยกุ ตห ลักภมู ิคุมกันของปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาวเิ คราะหก ลยทุ ธ ของแตละพันธกจิ ออกมาเปน แผนกลยุทธท่ถี กู ตอง ธุรกจิ มคี วามปลอดภัย โดยมกี รอบแนวคิดดงั น้ี ภูมคิ ุมกนั สงิ่ ทท่ี ําใหป ลอดภยั รูเทาทัน สภาวะแวดลอ ม เปาหมายกลยุทธ ตอความลม เหลว ภายในท่เี ปนจุดออ น จดุ แขง็ ตัวบง ช้ี สภาวะแวดลอมภายใน ของธรุ กจิ ความสําเร็จ รเู ทา ทนั สภาวะแวดลอ ม ปจจัยนําเขา สภาวะแวดลอมภายนอก ภายนอกทใ่ี ชเปนโอกาส กิจกรรมโครงการ ใชป ระโยชน และอุปสรรค ความอยากของตนเอง ตองระมดั ระวัง ความยึดมน่ั ในตนเอง ระมดั ระวังความอยากได เปน ของตนเองใหอ ยใู น ความพอดี ระมดั ระวังความยดึ มน่ั ถือมั่นของตนเอง ตอ งยึด หลกั การทํางานรวมกนั ท่ี ผูรวมงานรูเทาทนั กนั

103 กรอบแนวคดิ ในการใชความรอบรู เปน การประยุกตหลักแหงความรอบรูท ่ีจะนําไปสคู วามสําเร็จของการจัดการของอาชีพ ดวยวาเกณฑองคประกอบในระบบการบริหารจัดการคุณภาพกับแผนงานดานตาง ๆ ที่จะนําไปสู การปฏิบตั กิ ารวา จะตอ งเกย่ี วขอ งกับความรอู ะไรท่ีเราจะตอ งแสวงหาความรูใหเกิดความรอบรูพอเพียงที่ จะใชขับเคลือ่ นธรุ กิจไปสคู วามสาํ เร็จโดยมกี รอบดงั นี้ ความรอบรู การบริหาร การลงทุน จัดการคณุ ภาพ การผลติ การตลาด - บทบาทของผูประกอบอาชีพ การพฒั นาทมี งาน - การบริหารจดั การทรพั ยากร - การบรหิ ารจดั การผลติ - การบริหารจดั การตลาด - การควบคมุ การวัดผล ประเมนิ ผล และพัฒนาคณุ ภาพชีวติ

104 กรอบแนวคดิ ในการใชค ุณธรรม เปนการประยุกตหลักแหงคุณธรรมท่ีจะสรางความเขมแข็งใหกับการดําเนินธุรกิจท่ี ประกอบดวยความขยันขันแข็ง ความประหยัดใชทรัพยากร ความซ่ือสัตยตอการดําเนินงาน และความ อดทนตอ การควบคมุ ประคบั ประคองธุรกิจ โดยมกี รอบแนวคดิ ดังน้ี ความขยันขนั แข็งของผดู าํ เนนิ ธรุ กจิ มงุ มนั่ แสวงหาความรเู พื่อพฒั นาสูความเปนเลศิ ตรวจการดําเนนิ งานหาขอ บกพรอ ง ติดตามผลการดาํ เนินงานดา นตา ง ๆ ประเมนิ ธุรกจิ ในแงมมุ ตาง ๆ เปน ระยะ ๆ สรางความเขาใจใหกบั ผูรว มงาน ความประหยดั ใชทรพั ยากรคุม คา วางแผนการใชทรัพยากรอยา งรัดกุม ควบคมุ การใชท รพั ยากรใหเ กิดประสิทธผิ ล ลดของเสยี เปลี่ยนรปู ของเสยี และเศษวัสดุสรางมลู คาเพ่ิม ความซ่อื สัตยตอการดําเนินงาน สรา งคณุ ภาพผลผลติ ตามขอตกลง สงมอบผลผลิตตามขอ ตกลง กําหนดราคาที่ลูกคา รับได ธุรกิจไมสรา งปญ หาใหกับชมุ ชนและสิ่งแวดลอ ม อดทนควบคุมธรุ กจิ สูเ ปาหมาย งดเวน สิ่งทจี่ ะทําใหผ ลผลติ ไมเปน ไปตามขอตกลง อดกลัน้ ตอ ผลกาํ ไรท่ไี มส มควร สทู นแกไขขอบกพรอ ง

105 3. สรุป การดําเนินการธรุ กิจตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ตัง้ แตระดับทําใหพออยูพอ กินพนความอดอยาก แบงปนผูท่ียังอดอยากไดกาวไปสูการสรางความอยูดีมีสุขที่จะตองเพ่ิมผลผลิต สรา งรายไดใหพอเพียงกบั การดํารงและพฒั นาคณุ ภาพชวี ิต และเก็บออมสรางทุนเพื่อกาวยางไปสูความ มั่งมศี รสี ขุ ท่สี ามารถขยายธุรกจิ ออกไปสตู ลาดการแขง ขัน สรางงานสรางรายไดใหกับคนในชุมชนของ ตนเอง เปน สว นหนึง่ ของการสรา งความเขม แขง็ ทางเศรษฐกจิ ของชมุ ชน การดําเนินธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หากพิจารณาความสัมพันธ ระหวางหลักเศรษฐกจิ พอเพียงกับข้นั ตอนทางธุรกจิ จะสรปุ ไดวา 1. การเริม่ ตนธุรกิจจะตองเร่ิมตนที่ความมีเหตุมีผล ซ่ึงเปนเร่ืองของขอมูลสารสนเทศ ตา ง ๆ ที่ผทู ําธรุ กิจจะตอ งศึกษาความตองการ แสวงหาความเขา ใจจนบอกไดว าจะทําอะไร เพราะอยางไร 2. เมื่อรูวา ทาํ อะไร อยา งไร กจ็ ะตอ งกําหนดความพอดขี องภารกจิ ทีจ่ ะทําแตใหสัมพันธ กบั สภาพชีวติ ทนุ ตา ง ๆ ท่ีมีอยูไมท าํ อะไรเกนิ เลยจนสรางความเดอื นรอนสคู วามลมเหลวใหกบั ตนเอง 3. เม่ือรูวาทําอะไรแคไหน จะตองทําอยางมีภูมิคุมกันใหปลอดภัยไมลมเหลว ดวย การวางเปาหมายการดาํ เนินงานและความคาดหวงั ตา ง ๆ ในรูปแบบธุรกจิ ใหสอดคลองกบั จดุ แขง็ จดุ ออน โอกาส อปุ สรรคตา ง ๆ และทบทวนตรวจสอบความอยาก ความตดิ ยดึ ในตัวเราใหถอ งแท 4. เม่ือกําหนดเปาหมายความคาดหวังตาง ๆ ของธุรกิจท่ีคาดวามีความปลอดภัย ไมล ม เหลวชดั เจนแลว กถ็ ึงข้นั ตอนการปฏบิ ัตกิ ารในธรุ กจิ จะตองทําแผนปฏิบัติการเขาสูการปฏิบัติจริง ขั้นตอนนี้จะตองใชองคความรูตาง ๆ ในรูปของสหวิทยาการ ผูประกอบอาชีพจะตองมีความรอบรูดวย การแสวงหาความรู ทดลองตรวจสอบความรอู ยา งกระจางทกุ ดา นที่จะนําเขามาใชด ําเนินการ 5. การดําเนินปฏบิ ตั ิการสูค วามสาํ เร็จใหผปู ระกอบการจะตอ งยืนอยูบนฐานคุณธรรมท่ี เร่มิ จากความขยนั ความประหยดั ความซือ่ สัตยแ ละความอดทน กิจกรรมที่ 15 เมื่อศกึ ษาเอกสารหมายเลข 17 เขาใจดีแลว ใหผเู รียนวเิ คราะหจ ากประสบการณของตนเองหรือ ของผูประสบความสําเร็จในอาชพี จัดทํากรอบความคิดในการจัดทําแผนธุรกิจตามแนวคิดปรัชญาของ เศรษฐกจิ พอเพียง

106 เอกสารหมายเลข 19 : คูมือจัดทําแผนธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใหเหมาะสมกับ ตนเอง ในเอกสารคูมือจัดทําแผนธุรกิจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใหเหมาะสมกับตนเอง ประกอบดวยสาระสกู ารปฏบิ ัติดังน้ี ตอนท่ี 1 บทนํา ความคดิ รวบยอด นิยามศพั ท องคป ระกอบของแผนธรุ กจิ ตอนที่ 2 วธิ ีคดิ หาเหตุผล ของการขยายอาชพี ความคิดรวบยอด ข้นั ตอนการดาํ เนินงาน รายละเอียดการดาํ เนินงาน ตอนที่ 3 วธิ ีการกําหนดทิศทาง กลยุทธการขยายอาชีพใหมคี วามพอดี และภูมิคมุ กัน ความคิดรวบยอด ขน้ั ตอนดําเนนิ งาน รายละเอียดการดาํ เนนิ งาน ตอนที่ 4 การจดั ทาํ แผนปฏบิ ตั ิการ และสรา งความรอบรู ความคิดรวบยอด ข้นั ตอนการดําเนนิ งาน รายละเอยี ดขัน้ ตอนการดําเนนิ งาน ตอนที่ 5 การขบั เคลือ่ นแผนสูความสาํ เร็จ ความคิดรวบยอด ขั้นตอนดําเนินงาน รายละเอียดการดาํ เนินงาน

107 ตอนท่ี 1 บทนาํ ความคิดรวบยอด แผนธุรกจิ เปนกรอบความคิดการทํามาหากินของประชาชนบูรณาการกับปรัชญาของ เศรษฐกจิ พอเพยี ง ทีใ่ หค วามสําคญั กบั ส่งิ ที่ เปนอยู มีอยู ของผปู ระกอบอาชีพใหสามารถขับเคล่ือนเขาสู ความสาํ เรจ็ ไดดวยตนเอง ดังนั้นแผนธุรกิจของชาวบานจึงเปนองครวมของการดําเนินงาน ไมใชแผน ธุรกจิ ท่ัวไปทเี่ ปนเอกสารกาํ หนดการลงทุน ระยะเวลา ผลกาํ ไร แตแ ผนธุรกจิ ของชาวบานทีจ่ ะทาํ ตอ ไปนี้ เปนแผนวิถชี ีวิตการทาํ มาหากินทม่ี ีการคดิ และดาํ เนินการอยางเปนระบบบนเสนทางของความพอดี นิยามศพั ท เพื่อใหเ ขาใจตรงกัน จึงขอนิยามศัพททีส่ าํ คญั ดงั น้ี 1. ขอมูลสารสนเทศเพอื่ การขยายอาชีพ หมายถงึ ขอ มลู สารสนเทศท่ีเกี่ยวของเปนเหตุเปนผล ทจ่ี ะทําใหการพฒั นาหรือขยายอาชีพเกิดผลสาํ เร็จไดแ ก 1.1 ผลผลิต เราจะทาํ อะไรแลว ขายไดแ น ๆ 1.2 ลกู คา คือใครทจี่ ะมาซ้ือหรือใชบรกิ ารของเรา มีมากนอ ยเทา ใด วัฒนธรรมชีวิตพวกเขา เก่ียวขอ งกับผลติ ผลทีเ่ ราจะทาํ ขายใหอ ยา งไร ซอื้ ใชบ อ ย ๆ หรอื นาน ๆ จะใชทีสงผลกับ การขายผลผลิต ของเราใหห มด มรี ายไดพอเพยี งกบั การดํารงชีวิตและขยายธรุ กจิ ไดหรอื ไม 1.3 ทนุ ถา เราจะทําผลผลิตหรอื บรกิ าร เรามีทุนดานตาง ๆ เพยี งใดเชน (1) เงินทนุ มีพอทจ่ี ะเดินธรุ กจิ ไปไดห รือไม ถาไมพอจะมีแหลงสํารองเงินทุนจากที่ใด มาใหใ ช (2) ท่ดี นิ มขี นาดเทา ใด ถา จะทําผลิตผลทคี่ ิดเอาไว จะไดผลผลิตพอเพียงหรือไม (3) อุปกรณ เคร่ืองมือทีม่ ีอยูจ ะสามารถใชดําเนินการไดเพียงใด จะตองมีอะไรเพ่ิมเติม หรือจะดัดแปลงของท่มี ีอยใู ชไดหรอื ไม 1.4 ความสามารถของตนเองและทีมงานสัมพันธหรือไปกันไดกับผลิตผลหรือบริการที่จะทํา ถาไมพ อจะไปเรียนรูท่ีไหน และพ้ืนฐานของเราเรียนรูไดหรือไม จะตองเตรียมและพัฒนาทักษะความรู พืน้ ฐานดานใด อะไรบา ง 2. ทิศทางธุรกิจ หมายถึง การพัฒนาหรือการขยายอาชีพเราจะไปทางไหน แบบไหน ตองมี ภาระสาํ คัญอะไรบา ง และในแตภ าระเราจะมีกลวิธีหรือวิธีการอยางไร ท่ีมีความพอดีกับสภาพท่ีเปนอยู ของเรา 3. วิสัยทัศน หมายถึง ความตองการใหเกิดข้ึนโดยรวมสุดทายปลายทางของแผนธุรกิจที่ ตองการใหเกดิ และไปถงึ ไดจรงิ 4. พนั ธกจิ หมายถงึ พนั ธะอนั เปนภาระสาํ คัญท่จี ะตองทําเพอ่ื ใหเ กิดผลตามวิสัยทศั นท่กี าํ หนดไว 5. กลยุทธสคู วามสําเรจ็ หมายถงึ กลวธิ ี วธิ ีการท่จี ะนํามาใชใหการดําเนินงานเกิดความพอดีสู ความสาํ เร็จตามวสิ ัยทัศน

108 6. แผลกลยทุ ธ หมายถึง กรอบของการจัดการใหการดาํ เนนิ งานพฒั นาหรือขยายอาชีพ เปนไป ตามวิสยั ทศั นท ี่จะชวยชีน้ ําถึงกระบวนการในการจัดทําแผนปฏบิ ัติตอ ไป 7. แผนปฏบิ ตั ิ หมายถึง การนํากรอบการจดั การในแผนกลยทุ ธมาจดั ทํากระบวนการปฏิบัติงาน ตง้ั แต การลงทนุ การผลิตหรือบรกิ าร ลูกคาและการตลาด ตลอดทัง้ การพฒั นาตนเอง เปนเอกสารขน้ั ตอน การดาํ เนินงาน การตรวจสอบหาขอบกพรอ งและการปฏิบตั ิการแกไขขอบกพรอง 8. การขบั เคลอื่ นแผน หมายถงึ การดาํ เนินงานตามแผนปฏิบัติการวา ผปู ระกอบการอาชีพ ควร จะมีบทบาทอะไร อยางไรบา ง จะดาํ เนนิ การบรหิ ารจดั การทรพั ยากรอยางไรใหเปนไปตามข้ันตอนของ แผนปฏิบัติ และการควบคุมคุณภาพ 9. เหตุผล หมายถงึ เหตุทท่ี ําใหเกดิ ผลสําเรจ็ ของการพัฒนาขยายอาชีพ 10. ความพอดี หมายถงึ ความถกู ตอ ง ความพอดีกบั ทต่ี อ งการดานทุน เวลาและคณุ ภาพ 11. ภมู ิคุม กนั หมายถงึ ส่ิงท่ที ําใหปลอดภัยตอความลมเหลว 12. ความรอบรู หมายถึง ภูมิปญญาท่ีจะเขาถึงองคความรูท้ังระบบของการพัฒนาและขยาย ขอบขา ยอาชีพ 13. คณุ ธรรม หมายถงึ หลักดาํ เนินวถิ ีธรุ กจิ เขาสคู วามเขม แขง็ ถกู ตองตามทํานองคลองธรรมของสงั คม องคประกอบของแผนธุรกจิ องคประกอบของแผนธุรกจิ ประชาชนควรประกอบดวย องคประกอบของวถิ ธี รุ กจิ ตั้งแตการคิด หาเหตุผลของการขยายอาชีพ กําหนดทิศทางกลยุทธของการขยายอาชีพใหมีความพอดีและมีภูมิคุมกัน กําหนดแผนปฏบิ ตั สิ รางความรอบรูตามแผนและขบั เคล่ือนแผนไปอยางมคี ุณธรรม ดงั น้ี 1234 คิดหาเหตุผลของ กําหนดทิศทางกล กาํ หนดแผนปฏบิ ัติ ขบั เคลื่อนแผนสู การขยายอาชีพ ยทุ ธของการขยาย สรางความรอบรู ความสัมพันธอยาง อาชีพใหม คี วาม ตามแผน มคี ุณธรรม พอดีและมีภมู ิคมุ กัน การคิดจดั ระบบขอ มลู 1. การกําหนดวสิ ยั ทศั น 1. การจดั ทําแผนดา นทุน 1. การศึกษาทําความเขาใจ สารสนเทศดานผลผลติ 2. การกาํ หนดพันธกิจ 2. การจดั ทาํ แผนการผลติ ลกู คา ทนุ และ 3. การกาํ หนดกลยทุ ธ 3. การจดั ทําแผนดานลกู คา แผนปฏบิ ัตกิ าร ความสามารถของตนเอง 4. การจัดทาํ แผนกลยทุ ธ 4. การจัดทาํ แผนพฒั นา 2. การปฏบิ ตั กิ ารตามแผน ตนเอง 3. การตรวจสอบหาขอบกพรอง 4. การปฏิบตั ิการแกไข ขอบกพรอ ง องคประกอบทงั้ 4 ขอ ดงั กลาวใหเปนองคประกอบในการจัดทําแผนธุรกิจตามแนวคิด ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงท่ีจะตอ งเรยี นรฝู กทําตอไป

109 ตอนท่ี 2 วธิ คี ดิ หาเหตผุ ลของการขยายอาชีพ ความคดิ รวบยอด วิธกี ารคดิ หาเหตุผลการขยายอาชีพ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อใหได ขอ มูล สารสนเทศ เกีย่ วกับผลติ ผลหรอื บรกิ ารทีจ่ ะทาํ ลูกคาและตลาดที่จะขายผลิตภัณฑ ทุนดานตาง ๆ ทจี่ ะนํามาใชและมีอยูจริงตลอดท้ังความสามารถของผูประกอบอาชีพเอง ที่จะเปนเหตุเปนผลเพียงพอ ใชตัดสนิ ใจขยายอาชพี ใหเ กิดผลสําเร็จได ข้นั ตอนการดําเนินงาน 1 3 4 5 การ สรปุ ผล รวบรวม ประเมินตัดสนิ ใจ จดั ทาํ เอกสาร เหตผุ ล ขอมูล 2 เลอื กเหตผุ ล การขยายอาชพี วเิ คราะห สาํ คัญ ข้ันตอนการดําเนนิ การดังกลาวอาจไมจําเปนท่ีจะตองทําครบทุกข้ันตอน เพราะขอมูล บางตวั ท่ไี ดมามีความสําคญั สามารถลัดขัน้ ตอน ขา มขั้นไปอภปิ รายนําไปสูความเปนเหตเุ ปน ผลได รายละเอยี ดการดาํ เนนิ งาน 1. การรวบรวมขอมูล เปนขน้ั ตอนการแสวงหา รวบรวมความรู โดยใชเ ครือ่ งรับรูใ นกายของเรา 1.1 การรบั รดู วยตา เชน การสังเกต จับตามอง การอาน ที่สามารถรูและใหเหตุผลที่ถูกตอง แลว จดบันทกึ 1.2 การรับรูดว ยหู เชน การฟง อยางวเิ คราะห แยกประเดน็ สาํ คญั ออกมาใหไ ด 1.3 การรับรูดวยจมูก คือการรับรูกล่ิน หรือดมกลิ่นแลวใครครวญแยกประเภทอธิบาย ลกั ษณะเทียบเคยี งกับกล่นิ ทคี่ ุนเคยหรือบอกความแปลก แยกได 1.4 การรับรูดวยลิ้น คือการชิมรสคิดใครครวญ เทียบเคียงกับรสที่คุนเคยหรือบอก ความแปลกแยกได 1.5 การรบั รดู วยกาย คอื การท่ีตนเองเขาไปสูสภาวะแวดลอมท่ีสามารถรับรูบอกความเย็น ความรอน ความแขง็ ความออ นนมุ หรือสมั ผสั ที่พงึ พอใจหรอื แปลกแยกออกไป จากรายละเอียดขางตนดังกลาว เปนการเกบ็ ภาพรวมขอมลู ท่ใี ชชวี ิตของตนเองเปนฐาน การเรยี นรูท าํ ไดตลอดเวลา เพยี งแตผเู รยี นใหค วามสําคญั ตอ สิ่งทีร่ ับรใู หส ามารถรแู ละใหเ หตผุ ลท่ถี ูกตอง ดว ยการแยกใครค รวญแยกประเดน็ เทยี บเคียงกับประสบการณและบอกความแปลกแยกออกไปได และ จดบันทกึ ใหต นเองสามารถเขาใจและระลกึ ถึงได

110 2. การวิเคราะหข อ มูล เปน ขัน้ ตอนทนี่ าํ ผลการรวบรวมขอ มลู มาศึกษาพิจารณาดว ยตนเอง โดย มีขนั้ ตอนดงั น้ี 2.1 จัดขอมลู เขา พวกดว ยการนําขอมูลท่ีจดบันทึกไวมาพิจารณาแยกเปนหัวขอแลวจัดเขา กลุมพวกเดยี วกัน 2.2 จัดลาํ ดับความสําคัญของขอ มลู ดวยการนาํ ขอ มูลแตล ะกลมุ มาพิจารณาวามีหัวขอใดที่มี ความสาํ คญั มากทสี่ ดุ เรียงลาํ ดบั ไปจนถงึ ความสําคญั นอย 2.3 จดั กลุมขอมลู ทมี่ คี วามสมั พนั ธ บงชถี้ ึงเหตุผลของการขยายอาชีพในแตล ะเหตผุ ล 3. สรปุ ผล เปนขัน้ ตอนการนํากลุมขอมูลทีม่ ีความสัมพันธบงช้ีถึงเหตุผลในแตละกลุมเหตุผล มาพิจารณาเช่ือมโยงกับประสบการณของตนเอง และปรากฏการณต า ง ๆ เขียนเปนเหตุผลของการขยาย อาชพี เปนขอ ๆ 4. ประเมนิ ตัดสนิ ใจเลอื กประเดน็ เปนข้ันตอนตัดสินใจวา การขยายอาชพี คร้ังนี้ควรมีเหตุผลท่ี สาํ คญั จริง ๆ ดว ยการนาํ เหตผุ ลตาง ๆ ท่สี รปุ ไดม าศึกษาพิจารณาวาควรจะมีเหตุผลท่ีสําคัญจริงก่ีเหตุผล ในการขยายอาชพี 5. จดั ทาํ เอกสารเหตุผลการขยายอาชีพ เปนข้ันตอนนําผลการสรุปและประเมินเลือกเหตุผล การขยายอาชีพมาจัดเขียนเปนเอกสารนําทางในการดําเนนิ กิจกรรมขยายอาชีพตอไป ตัวอยา งเอกสาร เหตุผลของการขยายอาชพี เหตุผลการขยายอาชพี เกษตรอนิ ทรยี  ของ นายขนั ติ หนแู ดง ไรทนเหนือ่ ย เลขที่ 19 หมู 8 ตําบลหนองแขม อําเภอโคกสาํ โรง จงั หวดั ลพบรุ ี ผลการศึกษาเหตุผลในการขยายอาชีพเกษตรอินทรีย พบวามีเหตุผลท่ีนําไปสูความสําเร็จ 4 องคประกอบดวยกันคือ 1. องคประกอบดานผลติ ผล 2. องคป ระกอบดา นลกู คา 3. องคป ระกอบดานตนทนุ 4. องคป ระกอบดานความสามารถของผูดําเนินงาน

111 องคประกอบดา นผลติ ผล ผลิตผลเกษตรอินทรียทั่ว ๆ ไปพบปญหาการปนเปอนของโลหะหนัก และเชื้อโรค ทางเดินอาหาร ดังนั้นเหตุผลที่จะนําไปสูความสําเร็จ คือ การจัดการระบบการผลิตใหปราศจาก การปนเปอ นสารโลหะหนกั และเชื้อโรคทางเดนิ อาหารจึงมปี จจัยเหตทุ ่ีจะตอ งดาํ เนนิ การประกอบดวย 1. ยกเลิกการใชปุยคอกทําปุยหมัก เพราะปจจุบันเกษตรกรผูเลี้ยงสัตวใชอาหาร สําเรจ็ รูปทผ่ี า นกระบวนการทางอตุ สาหกรรม ซงึ่ มีโลหะหนักปนเปอน เล้ียงสัตว การทําเกษตรอินทรีย ไมสามารถหามลู สัตวจ ากการเลย้ี งโดยธรรมชาตใิ นจาํ นวนท่เี พยี งพอตอ การพฒั นาคณุ ภาพดนิ ได 2. พฒั นาปุยอินทรียท ําใหป ลอดภยั จากจุลินทรยี บ ดู เนา และมคี ณุ คาทางอาหารสงู จึงสรุปเหตุผลการพัฒนาเพ่ือการขยายอาชีพในองคประกอบดานผลผลิตคือ ผลผลิต เกษตรอินทรยี ไ มป นเปอนสารโลหะหนกั และจลุ นิ ทรยี บูดเนา องคป ระกอบดานลกู คา ลูกคาผูบริโภคอาหารเกษตรอินทรีย มีเจตคติที่ดีตอผลิตผลเกษตรอินทรีย แตไมรูจัก และเขาถงึ กระบวนการผลติ ของเกษตรกรได บริโภคไปบนความกังวลใจวาใชของจริงหรือไม จึงอาศัย ความเชื่อถือผูจัดจําหนายเปนสําคัญ ดังนั้นการขยายอาชีพของไรทนเหนื่อย จําเปนตองสรางความรู ความเขาใจ และการเห็นคณุ คาอาหารเกษตรอนิ ทรยี ทอี่ า งอิงระบบนิเวศนธ รรมชาตเิ ปนฐานการผลิต องคป ระกอบดา นทนุ การขยายอาชีพเกษตรอินทรีย จําเปนตองขยายพ้ืนที่การผลิต การเพ่ิมปริมาณน้ํา และ การพฒั นาคณุ ภาพดนิ จาํ เปนตอ งใชทนุ ดานตาง ๆ เพมิ่ ขน้ึ รวมจํานวน 870,000 บาท ดังนี้ 1. เงนิ สาํ รองจายคา แรงงานเพิ่ม10 คน จนกวา จะไดผลตอบแทนคนละ6,000 บาทตอเดอื น รวม 3 เดือน เปนเงิน 180,000 บาท 2. ซ้อื รถไถพรวนดนิ ขนาด 30 แรงมา เปน เงิน 360,000 บาท 3. คาสาํ รวจเจาะนํ้าบาดาลขนาด 6\" จาํ นวน 1 บอ เปน เงิน 120,000 บาท 4. คาระบบกระจายและใหน้ํา 30 ไร เปนเงิน 210,000 บาท รวมเปนเงนิ ทุนท่จี ะตอ งใชเ พ่มิ อีก จาํ นวน 870,000 บาท องคประกอบดานความสามารถ การนําเสนอความรู ความเขาใจใหกลุมผูบริโภค ชองทางท่ีตนทุนต่ําท่ีสุดคือ การเปด เวบ็ ไซตไ รทนเหนอ่ื ย เพอื่ นําเสนอสาระเน้อื หาและการแลกเปลี่ยนเรยี นรู จะตองพัฒนาเว็บไซตเปนระยะ ๆ ในสาระทนั ตอ การเขามาเรยี นรขู องลกู คาและผสู นใจ จึงตอ งทําเอง

112 สรปุ เหตผุ ลเพ่ือความสาํ เร็จของการขยายอาชีพ จากองคประกอบท้ัง 4 ดานดังกลาวไรทนเหน่ือย มีเหตุผลที่จะทําใหการขยายอาชีพ ประสบความสาํ เร็จ 5 ดานดงั นี้ 1. ตองพัฒนาคณุ ภาพของดินไมใ หม ีโลหะหนักอันตรายปนเปอน 2. ตองควบคมุ ระบบการหมกั สังเคราะหในกิจกรรมตาง ๆ ใหจ ุลินทรยี บดู เนา ลดตาํ่ ลง 3. ตองใหความรูความเขาใจและการเห็นคุณคาอาหารเกษตรอินทรีย แกลูกคาและ ผสู นใจ 4. ตอ งระดมทุน 870,000 บาท ใชขยายการดาํ เนนิ งาน 5. ตองพัฒนาบคุ ลากรภายในใหมคี วามสามารถพฒั นาเวบ็ ไซตไ ดด วยตนเอง เหตุผลทั้ง 5 ประการจะเปนเหตุผลนําไปสูความสําเร็จของการขยายอาชีพที่จะทําให คณุ ภาพผลผลิตสูงขึ้น ตรงกับความตองการของลกู คา และสามารถขยายสวนแบงของตลาดออกไปได

113 ตอนท่ี 3 วธิ กี ารกําหนดทศิ ทาง กลยทุ ธ การขยายอาชพี ใหม ีความพอดแี ละมภี มู คิ ุมกนั ความคิดรวบยอด การทาํ ธรุ กจิ ไมว าจะทําระดับใด จําเปนตองมีทิศทางใหมองเห็นผลสําเร็จ ภาระงานท่ี จะตอ งทาํ และกลยุทธส ูความสําเรจ็ ใชเปน ความคดิ สูการปฏิบัติจรงิ จะทาํ ใหเราวางธรุ กิจอยใู นความพอดี อยางมภี ูมคิ ุมกัน ไมใ ชท ําไป คิดไป ลงทนุ ไป อยา งไรทศิ ทาง ขนั้ ตอนการดาํ เนินงาน 123 ทิศทางธรุ กจิ กลยุทธ แผน วิสยั ทศั น กลยทุ ธ แผนกลยทุ ธ ภารกจิ จากแผนภูมิ ทําใหม องเหน็ วา การกําหนดทิศทาง กลยุทธ การขยายอาชีพ ประกอบดวย 1. การคิดเขียนทิศทางธุรกิจ ประกอบดวยวิสัยทัศนท่ีตองการใหเกิดอยางมีความพอดี และ ภารกิจสาํ คัญท่ีจะนาํ ไปสูความสําเรจ็ 2. การคิดเขยี นกลยุทธห รือวิธีการสรา งความสําเรจ็ ตามพันธกิจ ซง่ึ จะมีเปาหมายอยา งชัดเจน 3. การคิดเขียนแผนกลยุทธดวยการนําเปาหมายกลยุทธมาวิเคราะหใหมองเห็นตัวบงช้ี ความสําเร็จ ปจจัยนําเขาที่สําคัญ และกิจกรรมที่จําเปนตองทําเปนแผนทิศทางไปสูความสําเร็จของ การดาํ เนนิ ธุรกจิ

114 รายละเอยี ดการดําเนนิ งาน 1. การกําหนดทิศทางธุรกิจ เปนการคิดใหมองเห็นอนาคตของการขยายอาชีพใหมีความพอดี จะตองกําหนดใหไดวาในชวงระยะขางหนาควรจะไปถึงไหน อยางไร ซึ่งประกอบดวย ขอความ วิสยั ทัศนวา จะไปถึงไหน และขอความพนั ธกจิ วาจะไปอยางไร โดยมวี ธิ ีการคดิ และเขียนดังนี้ 1.1 การเขียนขอความวสิ ยั ทศั น การขยายอาชีพ มลี กั ษณะโครงสรา งการเขียนที่ประกอบดวย ก. ชวงระยะเวลาที่เราไปสุดทางของการขยายอาชีพในชวงนี้ จะเปนระยะเวลาก่ีป พ.ศ. อะไร ข. ความคดิ เปาหมาย ลักษณะความสําเร็จที่เราจะไปถึงอยางมีความพอดี และทาทาย ความสามารถของเรา คืออะไร ตัวอยางขอ ความวิสยั ทัศน “ พ.ศ. 2551 ไรท นเหน่ือยผลิตผกั สดผลไมเ กษตรอนิ ทรยี เ ขาสูตลาดคุณภาพประเทศสงิ คโปร” จากขอ ความวิสัยทศั น ตัวอยา งขา งตน สามารถจาํ แนกใหม องเหน็ โครงสรางการเขียนไดด ังน้ี ก. ชว งระยะเวลาทจ่ี ะไปสดุ ทาง คอื ป พ.ศ. 2551 ข. ขอความ ความคิดลักษณะความสําเร็จท่ีจะไปถึงอยางมีความพอดีและทาทาย คือ ไรทนเหน่ือยสามารถผลิตผักสด ผลไม เกษตรอินทรียเขาสูตลาดคุณภาพประเทศ สงิ คโปรไ ด จึงอาจสรุปไดวาการกําหนดวิสัยทัศนไมใชเปนการกําหนดเพ่ือความนาสนใจ แตเปนการ กําหนดใหม องเหน็ ทศิ ทางของธรุ กจิ ทเี่ ราจะตอ งฝาฟน อปุ สรรคตาง ๆ ไปใหถ งึ ได 1.2 การเขยี นภารกิจ การเขียนขอความภารกิจเปนการดําเนินการตอเน่ืองจากการกําหนด วิสัยทัศน วาเราจะตองมีภารกิจที่สําคัญ อะไรบาง ท่ีเราทําใหการขยายอาชีพบรรลุผลสําเร็จไดตาม วสิ ยั ทศั น โดยมีแนวทางการคดิ และเขยี นดังน้ี 1.2.1 การวิเคราะหวา หากจะใหเ กดิ ความสาํ เร็จตามวสิ ยั ทศั น จะตองมีภารกจิ อะไรบาง ในทางธรุ กิจมีภาระที่สําคัญ 4 ประการ คอื ก. ภารกจิ ดา นทนุ ดาํ เนินการ ข. ภารกจิ ดานลูกคา ค. ภารกิจดา นผลผลติ ง. ภารกจิ ดา นการเรียนรพู ฒั นาตนเองและองคก ร ดังน้นั การดาํ เนนิ การขยายอาชีพ อาจใชภ ารกจิ ทั้ง 4 กรณมี าคิดเขียนภารกจิ นําไปสคู วามสาํ เร็จได 1.2.2 โครงสรางการเขยี นภารกิจมีองคประกอบรว ม 3 ดาน คอื ก. ทาํ อะไร (บอกภาระสาํ คัญทก่ี ระทบตอ ความสําเรจ็ ) ข. ทําไมตองทาํ (บอกเหตผุ ลหรอื จุดประสงค) ค. ทาํ อยา งไร (บอกวิธีดําเนนิ การทส่ี าํ คญั และสงผลตอ ความสาํ เร็จจริง)

115 ตวั อยา งขอ ความภารกิจของไรท นเหนอ่ื ย 1. ขยายพ้นื ทกี่ ารผลิต 20 ไร เพ่ือใชผลติ ผกั สดอนิ ทรีย ดวยการพัฒนาคณุ ภาพดนิ ดว ยปุยพชื สด เพม่ิ แรงงาน 10 คน จดั หานํา้ ใหไดวนั ละ 300 ลกู บาศกเมตร 2. สรางความเชอ่ื ถือใหกบั ลกู คา เพื่อขยายการตลาดดว ยการจดั ทาํ เวบ็ ไซตข องตนเอง จดั ทําสารคดี เผยแพร สัปดาหล ะ 1 เร่ือง และเวบ็ บอรดแลกเปลย่ี นเรยี นรูก ับลกู คา และผสู นใจ 3. ยกระดบั คุณภาพผลผลิตใหเปนไปตามมาตรฐานเกษตรอนิ ทรยี สหภาพยโุ รป เพื่อใหสามารถ สง ออกตา งประเทศได ดวยการพฒั นาคณุ ภาพดนิ ไมใ หป นเปอ นโลหะหนกั และจัดการแปลง เกษตรใหเปน ระบบนเิ วศนธรรมชาติ 4. พัฒนาคนงานใหท ํางานตามขนั้ ตอน เพื่อตดิ ตามหาขอบกพรองและปฏบิ ัตกิ ารแกไข ขอ บกพรองไดด ว ยการสรา งความตระหนักใหเหน็ ความสําคญั ของมาตรฐานคณุ ภาพ และ รว มเขยี นเอกสารข้ันตอนการทาํ งาน จากตัวอยา งขอ ความภารกิจของไรท นเหนือ่ ย นํามาจําแนกขอความตามลักษณะโครงสรางการ เขยี นไดด ังนี้ ทําอะไร ทําไมตองทํา ทําอยา งไร 1. ขยายพ้นื ทก่ี ารผลิต 20 ไร เพือ่ ใชผลติ ผกั สดอนิ ทรยี  โดยการพฒั นาคณุ ภาพดินดวย ปุย พืชสด เพมิ่ แรงงาน 10 คน จดั หานํ้าวนั ละ 300 ลกู บาศกเ มตร 2. สรา งความเชื่อถือใหก ับลกู คา เพอื่ ใหล กู คา มนั่ ใจวา ไดบ รโิ ภค ดวยการจดั ทําเว็บไซตของตนเอง อาหารคณุ ภาพ สะอาด ปลอดภัย จดั ทําสารคดีเผยแพรสัปดาหล ะ 1 เร่อื ง และเว็บบอรดแลกเปลี่ยน เรยี นรกู ับลกู คา 3. ยกระดบั คุณภาพผลผลิตให เพือ่ ใหส ามารถสง ออกไปสู ดวยการพฒั นาดินไมใ หปนเปอ น เปนไปตามมาตรฐานเกษตรอนิ ทรีย ประเทศสิงคโปรได โลหะหนักตามมาตรฐานพัฒนา สหภาพยโุ รป ระบบนเิ วศแปลงเกษตรใหเ ปน ระบบนเิ วศธรรมชาติ 4. พฒั นาคนงานใหทาํ งานตาม เพ่อื ใหสามารถตดิ ตามหา ดวยการสรา งความตระหนกั ให ขนั้ ตอนได ขอบกพรอ งและปฏบิ ตั ิการแกไ ข เห็นความสาํ คัญของมาตรฐาน ขอบกพรอ งได คุณภาพผลผลิตและรวมเขยี น เอกสารข้ันตอนการทาํ งาน

116 จึงสรุปไดวาการขยายอาชพี ใหเ กดิ ความพอดนี นั้ เปน ไปตามศกั ยภาพของผูประกอบอาชีพ แตการกําหนดทิศทางขยายอาชีพน้ันตองมองเห็นทิศทางที่จะไปถึงและรูวามีภารกิจอะไรบาง ตอง ทาํ อยางไรใหมองเห็นรูปธรรมของการขยายอาชพี ทีก่ า วออกไปขา งหนา 2. การระบุกลยุทธ การที่จะขยายอาชีพใหบรรลุตามวิสัยทัศน ตองมีแนวทางปฏิบัติสู ความสาํ เร็จ เพอ่ื ชยั ชนะเราเรยี กวา กลยุทธ ดังนน้ั การกาํ หนดกลยทุ ธเ พ่ือใหการขยายอาชีพสูความสําเร็จ จึงกําหนดกลยทุ ธจ ากภารกิจที่จะทําทั้ง 4 ดา นตามแนวคิดดังนี้ 2.1 นาํ ขอความภารกจิ ในสว นทาํ อยา งไรมาพิจารณาวา มกี จิ กรรมท่ีจะตองทาํ อะไรบา ง ตวั อยาง การพจิ ารณาในสว น ทาํ อยา งไรของภารกจิ ท่ี 1 มกี จิ กรรมทีต่ องทาํ ดงั นี้ 1. พัฒนาคณุ ภาพดนิ ดวยปยุ พชื สด 2. เพิ่มแรงงาน 10 คน 3. จดั ใหม นี ํา้ ใชเ พ่ิมวนั ละ 300 ลูกบาศกเ มตร 2.2 คดิ พจิ ารณาวา กิจกรรมใดเปนกจิ กรรมท่ียุงยากและเปนแกนหลักสําคัญของความสาํ เร็จ ในภารกจิ นี้ จะตอ งใชเ ทคนคิ วธิ ีอะไรเขามาเปนกลยทุ ธในการทํางานดงั ตัวอยาง กจิ กรรม สรุปผลการพจิ ารณา ลําดบั เทคนคิ วธิ กี ารท่ีจะใช 1. พัฒนาคณุ ภาพดนิ ความสาํ คญั เปนกลยทุ ธ เปนกจิ กรรมท่ีตองทํากรอบการ ดวยปุยพืชสด ผลิตเปนระยะ ๆ อยา งตอเนือ่ ง 1 ใชจอบหมนุ ฟนดินและ 2. เพิ่มแรงงาน 10 คน เพยี งประกาศรับสมคั รแลวช้ีแจงให 3 วชั พืชเขา ดว ยกนั ทํางานตามขัน้ ตอน 2 - 3. จดั นาํ้ เพมิ่ วนั ละ 300 วา จางผูรบั เหมา สํารวจ เจาะหานํา้ ลกู บาศกเ มตร ทําเสร็จแลว ก็ใชไ ดเ ลย - 2.3 สรุป ระบุกลยุทธ และเปาหมายกลยุทธด วยการนาํ ผลการวิเคราะหกําหนดเทคนิควิธีการมา เปนกลยทุ ธ และนําขอความสวนทีบ่ อกวาทาํ อะไรมาเปนเปา หมายกลยทุ ธ ดงั ตัวอยา งนี้ 2.3.1 กลยุทธดาํ เนินการคือ การใชจอบหมนุ พฒั นาคุณภาพดิน 2.3.2 เปาหมายกลยุทธค อื การพฒั นาคณุ ภาพดิน 20 ไร

117 ตวั อยางผลการพิจารณากําหนดกลยุทธขยายอาชพี เกษตรอนิ ทรียข องไรทนเหน่ือยดงั นี้ ผลการพจิ ารณาขอความทํา อยา งไร และกาํ หนดเทคนคิ วธิ ใี น ขอ ความภารกิจในสว น ทาํ ขอความกลยุทธส คู วามสําเร็จ อยางไร นาํ มาใชกําหนด ของการขยายอาชีพ กจิ กรรมทีส่ าํ คัญสง ผลตอ ความสาํ เรจ็ ของภารกจิ เปา หมายกลยทุ ธ 1. ใชจ อบหมนุ พัฒนาคุณภาพดิน ขยายพื้นทก่ี ารผลิต 20 ไร ใชจอบหมนุ พฒั นาคณุ ภาพดนิ ในการขยายพืน้ ทกี่ ารผลติ จํานวน 20 ไร 2. ใชเ วบ็ ไซตเ ผยแพร สรา งความเชอื่ ถือใหกับลูกคา ใชเ ว็บไซตเ ผยแพรความรู ความเขาใจเกษตรอินทรีย ทางอนิ เทอรเน็ต 3. ใชอ งคค วามรรู ะบบนเิ วศ ยกระดบั คุณภาพผลผลติ ใหได ใชอ งคความรรู ะบบนเิ วศ ธรรมชาติ พฒั นาระบบนิเวศ ตามมาตรฐานคณุ ภาพเกษตร ธรรมชาตยิ กระดับคณุ ภาพ แปลงเกษตร อนิ ทรยี ส หภาพยุโรป ผลผลติ เขาสูมาตรฐานเกษตร อินทรียสหภาพยุโรป 4. พฒั นาคณะทาํ งานใหร เู ทา กนั พฒั นาคนงานใหทาํ งานตาม ใชเทคนคิ การบริหารคณุ ภาพให ข้นั ตอนได คณะทาํ งานรูเทาทนั กนั รว มกัน ทํางานตามขน้ั ตอนได 3. แผนกลยุทธ ใชเ ปน แผนภาพรวมของการขยายอาชพี เปน เครื่องมอื ควบคุม ภาพรวมของการ จัดการขยายอาชพี ทีป่ ระกอบดว ยเหตผุ ลท่ีจะทําใหการขยายอาชีพสาํ เรจ็ กบั องคประกอบดานการควบคุม เชงิ กลยุทธ ทาํ ใหเ กดิ 16 ตาราง บรรจเุ ง่อื นไขสูความสําเร็จไวสําหรับจัดทําแผนปฏิบัติการ และควบคุม ภาพรวมของการดําเนนิ งาน ก. องคประกอบดานเหตผุ ลสูค วามสาํ เร็จของการขยายอาชีพประกอบดวย (1) ดานการลงทุน (2) ดา นลูกคา (3) ดานผลผลติ (4) ดานการเรียนรูพัฒนาตนเอง ข. องคประกอบดา นการควบคุมเชิงกลยุทธป ระกอบดวย (1) เปา หมายกลยทุ ธ (2) ตัวบง ชีค้ วามสาํ เรจ็ (3) ปจ จัยนาํ เขา ดาํ เนินงาน (4) กิจกรรม / โครงการที่ตอ งทํา

118 3.1 การเขียนแผนกลยุทธท้ังหมดจะตองบรรจุอยูในเอกสารหนาเดียว เพ่ือใหมองเห็น ความสัมพนั ธรวมระหวางตารางทง้ั 16 ตารางดงั ตวั อยาง ตัวอยางเอกสาร แผนกลยทุ ธ วิสัยทศั น “ป พ.ศ. 2551 ไรทนเหนอื่ ยผลติ ผักสด ผลไมเ กษตรอินทรียเขาสูตลาดอาหารคุณภาพ ประเทศสงิ คโปรไ ด” ภารกจิ ดานการ เงอ่ื นไข ภารกจิ ดา นการลงทนุ ภารกิจดานลกู คา ภารกจิ ดา นผลผลติ พัฒนาตนเอง เปาหมายกลยทุ ธ ขยายพ้ืนทกี่ ารผลิต 20 ไร สรางความเชือ่ ถอื ใหกับ ยกระดบั คุณภาพ พฒั นาคนงานใหทํางาน ลกู คา ผลผลติ ใหไดต าม ตามขน้ั ตอนได มาตรฐานการเกษตร อินทรยี ยโุ รป ตัวบงชค้ี วามสําเรจ็ - พัฒนาคณุ ภาพเปน ดิน - ยอดสัง่ ซื้อเพ่ิมขน้ึ จนเต็ม - ผลการวิเคราะห - คนงานยึดการทําตาม อินทรียครบ 20ไร ปริมาณการผลติ ผลผลิตไมพ บธาตุ เอกสารคูมือ - โครงสรา งดนิ เปนเมล็ดกลม - ลกู คาเขา มาแลกเปล่ียน โลหะหนกั ทีร่ ะบุใน ดาํ เนินงาน สีน้าํ ตาล ความเขาใจเกษตรอนิ ทรยี  มาตรฐาน - คนงานรูเทา ทนั กัน ในเวบ็ เพจ - ปราศจาก จลุ นิ ทรยี บ ดู เนา ปจจยั นาํ เขา - จอบหมุนขนาดหนา กวาง - สารคดีการผลิตเกษตร เมลด็ พนั ธุ - เอกสารขนั้ ตอนการ ดําเนนิ งาน 120 ซม. อินทรียไรทนเหนื่อยภาค ออรแ กนิค ทํางาน - เมลด็ พันธปุ ยุ พืชสด ภาษาอังกฤษและไทย - เอกสารตรวจติดตาม - จุลินทรยี  พด.1 พด.2 และ คณุ ภาพ พด.3 กิจกรรมโครงการ - กิจกรรมการพฒั นาดนิ ดานปยุ - จดั ทําสารคดคี วามรแู ละ - ผลิตเมลด็ พนั ธพุ ืชผัก - ฝกอบรมการทํางาน พืชสด แสดงผลงานเกษตร ตวั ท่ีสามารถทําได รว มกัน เพอื่ ใหมี - สาํ รวจขดุ เจาะบอนา้ํ บาดาล อนิ ทรีย เดือนละ 1 เรอ่ื ง ความสามารถเทา ทนั กนั ขนาด 300 ม.3/วนั - ตดิ ต้ังเวบ็ ไซต - จดั ทําเอกสารขัน้ ตอน - จา ยแจก DVD ความรู การทํางานในแตล ะ เกษตรอนิ ทรียไรทน กิจกรรม เหนอ่ื ย - ฝก การใชเ อกสาร ขน้ั ตอนการทาํ งาน จากเอกสารตัวอยา ง ทําใหม องเหน็ สาระสาํ คัญทเ่ี ปน เหตเุ ปนผลตอความสําเร็จของการ ขยายอาชีพเกษตรอนิ ทรียไรทนเหน่อื ย

119 ความคดิ รวบยอด ตอนที่ 4 การจัดทาํ แผนปฏบิ ตั กิ ารและการสรางความรอบรู การทําแผนปฏิบัติการเปนการดําเนินงานตอเน่ืองจากแผนกลยุทธ ดวยการจัดทํา รายละเอียดใหเห็นแนวปฏิบัติ ในแตละภารกิจที่จะนาํ ไปสูค วามสาํ เรจ็ ตามวสิ ยั ทศั นทต่ี ้งั ไว ขั้นตอนการทํางาน 1 กําหนดเปา หมายของธุรกิจ 2 กําหนดจดุ ประสงคก ารดาํ เนนิ งาน 3 7 จดั ทําเอกสารแผนปฏบิ ตั กิ าร กําหนดลกั ษณะบง ชี้ความสําเรจ็ กําหนดผลท่เี กดิ 4 8 กําหนดกจิ กรรมและเหตกุ ารณ 5 สํารวจความรอบรขู องตนเอง 6 กําหนดทรัพยากรดาํ เนินงาน

120 รายละเอยี ดข้นั ตอนดําเนนิ งาน 1. การกําหนดเปา หมายของภารกจิ ดว ยการวเิ คราะหแผนกลยทุ ธในสว นเปา หมายกลยุทธของ แตละภารกิจมาใชก ําหนดเปน เปา หมายแผนปฏบิ ัติการดังตวั อยางตอ ไปนี้ 1.1 ภารกิจดานการลงทนุ เปาหมายปฏิบัติการ คือ “ขยายพนื้ ทีก่ ารผลิตเกษตรอนิ ทรยี เพม่ิ 20 ไร” 1.2 ภารกิจดา นลูกคา เปาหมายปฏิบตั ิการ คอื “สรางความเชือ่ ถือใหก บั ลูกคา ” 1.3 ภารกิจดานผลผลิต เปา หมายปฏิบตั กิ าร คือ “ยกระดับคุณภาพผลผลิตใหไ ดม าตรฐานเกษตรอนิ ทรยี ยโุ รป” 1.4 ภารกจิ ดา นการพฒั นาตนเอง เปา หมายปฏบิ ัตกิ ารคอื “พัฒนาความสามารถและทัศนคติคนงานใหทํางานตามขั้นตอนในเอกสารคูมือ ปฏิบตั กิ ารเกษตรอนิ ทรยี ไ รทนเหนอื่ ย” 2. กําหนดจุดประสงคก ารดําเนนิ งาน ดา นเกณฑเปาหมายวาควรจะมีจุดประสงคดําเนินงานท่ี สําคญั อะไรบาง ตัวอยา งเชน ขยายพื้นทก่ี ารผลิต 20 ไร พฒั นาคณุ ภาพดนิ จดั หานํา้ ใหเ พยี งพอ จากแผนภูมิทาํ ใหม องเห็นไดวา เปาหมายการขยายพื้นที่การผลิต 20 ไร มีจุดประสงค การดําเนินงาน 2 ดา นคอื การพัฒนาคณุ ภาพดิน และการจัดการน้ําใหเพียงพอและเขียนเปนจุดประสงค การดาํ เนินงานไดด งั ตัวอยา งตอไปนี้ เปา หมายขยายพ้ืนทก่ี ารผลติ 20 ไร มจี ดุ ประสงคดาํ เนินงานดงั นี้ 1. เพอ่ื พฒั นาคณุ ภาพดินใหเปนดินอนิ ทรยี ได 2. เพอื่ สํารวจและขุดเจาะนํ้าบาดาลใหเพียงพอได 3. กาํ หนดลักษณะบง ชคี้ วามสาํ เรจ็ ดวยการวเิ คราะหจ ุดประสงคด ําเนินงานวาลักษณะ บง ชี้ความสําเรจ็ เปนอยางไร ดังตัวอยา งตอ ไปนี้ จดุ ประสงคดาํ เนินงาน ลักษณะบง ช้ีความสําเร็จ 1. เพอ่ื พัฒนาคุณภาพดินใหเ ปนดนิ อินทรียได 1.1 มอี ินทรยี วัตถุในดิน 2. เพือ่ สาํ รวจขดุ เจาะนาํ้ บาดาลไดนา้ํ เพียงพอ 2.1 พบนํ้าใสสะอาด

121 4. กําหนดผลท่ีเกิด ดวยการวิเคราะหลักษณะบงชี้ความสําเร็จรวมกับความตองการ จําเปนท่แี ทจ ริงแลว ระบผุ ลทเี่ กดิ ดังตัวอยา งตอ ไปน้ี จดุ ประสงคด าํ เนินงาน ลกั ษณะบง ช้ีความสําเรจ็ ผลทีเ่ กดิ 1. เพือ่ พฒั นาคุณภาพดินใหเ ปน 1.1 มอี นิ ทรยี วตั ถใุ นดนิ - ซากพืชยอยสลายเปนสนี ํ้าตาล ดินอนิ ทรีย พรอมปลดปลอ ยธาตุอาหาร ใหพ ชื - โครงสรางดนิ เปนกอ นกลม - ดินมกี ลิ่นหมกั เหมือนเหด็ หรือ ตะไครน าํ้ 2. เพอ่ื สาํ รวจขดุ บอ บาดาลไดน ้าํ 2.1 พบน้ําใสสะอาด - น้าํ มคี า PH 6.8 เพยี งพอ - ปริมาณน้าํ ที่ได 15ม3/ชม. 5. กําหนดกิจกรรมและเหตุการณ ดวยการวเิ คราะหผลที่เกิดวาถาจะใหเกิดผลดังกลาวจะตอง ทาํ กจิ กรรมและมีเหตุการณอ ะไรบางและสามารถทําไดจรงิ ดงั ตวั อยา งตอไปนี้ จดุ ประสงคก าร ดําเนนิ งาน ลักษณะบง ช้คี วามสาํ เรจ็ ผลท่ีเกดิ กิจกรรมและเหตผุ ล 1. เพ่อื พฒั นา 1.1 มีอนิ ทรียวัตถใุ นดนิ - ซากพืชยอยสลายเปน สี 1. ปลกู ปยุ พชื สดประกอบดว ย คณุ ภาพดนิ นา้ํ ตาลพรอ มปลดปลอ ย เหตุการณท จี่ ะตองทําดังนี้ ใหเ ปนดนิ ธาตุอาหารใหพ ชื (1) ไถบกุ เบกิ พรวนดิน อินทรยี  - โครงสรา งเปนดินกอนกลม (2) หวานเมลด็ ปอเทือง - ดนิ มกี ลน่ิ หมกั เหมอื น (3) ใหน ้าํ ทุก 3 วัน เห็ดหรือตะไครนํ้า (4) บํารุงดูแลรกั ษาจนอายุ ครบ 40 วนั 2. สับพรวนปยุ พืชสดคลกุ เขา กบั ดินประกอบดว ยเหตกุ ารณ ดังนี้ (1) สบั พรวนตนปอเทืองคลุก ลงดิน (2) ใหน า้ํ ผสมจุลนิ ทรยี  พด.2 ทกุ 2 วนั (3) ครบ 15 วนั ตรวจสอบการ หมกั สลายของดิน

122 จดุ ประสงคก าร ลักษณะบง ช้คี วามสําเรจ็ ผลทีเ่ กดิ กจิ กรรมและเหตผุ ล ดําเนนิ งาน (4) สับพรวนใหซากยอ ยสลาย กระจายตัวอยา งสม่ําเสมอ (5) เมอื่ กระบวนการหมกั ครบ 25 วัน ทําการตรวจสอบวา เปน ไปตามผลทีเ่ กิด หรอื ไม 6. กําหนดทรัพยากรการดาํ เนนิ งาน ดวยการวเิ คราะหก จิ กรรมและเหตุการณวา จะใชท รัพยากร วัสดุ แรงงาน และระยะเวลา เทา ไร ระยะเวลา แรงงานท่ี กิจกรรมและเหตกุ ารณ ของงาน ตอ งใช วสั ดุ เคร่อื งจกั รกล 1. การปลกู ปยุ พชื สด 1 คน นาํ้ มันดีเซล 100 ลติ ร รถแทกเตอร 35 Hp (1) ไถบุกเบิกจากหนาดนิ 20 ไร 1 วนั (2) ไถแปรยอ ยดิน 20 ไร 1 วัน 1 คน น้ํามนั ดเี ซล 60 ลิตร รถแทกเตอร 35 Hp (3) หวา นเมลด็ ปอเทอื ง 20 ไร 1 วนั 4 คน เมล็ดปอเทอื ง 100 กก. - (4) ใหน า้ํ ทุก 3 วัน 14 วนั 1 คน - - (5) บาํ รุงดูแลรกั ษาจนอายุ 40 วนั 45 วัน 1 คน - - 2. หมักปุย พชื สด 1 คน นํา้ มันดเี ซล 60 ลติ ร รถแทกเตอร 35 Hp (1) ไถสบั พรวน ปอเทืองคลกุ ลงดนิ 1 วัน พวงจอบหมนุ ขนาด 1.20 เมตร (2) ใหน้ําผสมอินทรยี  พด.2 8 วนั 1 คน จุลินทรยี ข ยายจาก พด.2 - ทุก 2 วัน (3) ตรวจสอบการหมกั สลายของ จาํ นวน 3,200 ลิตร 1 วัน 1 คน - - ซากปุยพชื สดเขา กับดนิ (4) ไถสบั พรวนใหซ ากพืชยอ ย สลายกระจายตวั อยาง 1 วนั 1 คน น้ํามนั ดเี ซล 60 ลิตร รถแทกเตอร 35 Hp สม่าํ เสมอ พว งจอบหมุนขนาด 1.20 เมตร (5) เม่อื การหมกั ครบ 25 วัน ทาํ 1 คน - การตรวจสอบวา เปนไปตาม 1 วนั ผลท่ีเกิดทกี่ าํ หนดไวห รอื ไม -

123 ตัวอยางบางสวนของแผนปฏบิ ัตกิ ารขยายอาชีพเกษตรอนิ ทรียไรท นเหนอื่ ย แผนปฏิบตั ิการขยายอาชพี เกษตรอินทรยี  ไรท นเหนอื่ ย เลขที่ 19 หมู 8 ตาํ บลหนองแขม อาํ เภอโคกสาํ โรง จงั หวดั ลพบรุ ี วิสยั ทศั น “พ.ศ. 2551 ไรท นเหน่ือยผลิตผกั สด ผลไมเกษตรอนิ ทรยี เขา สูตลาดคณุ ภาพประเทศสงิ คโปร” ภารกิจการขยายอาชีพ 1. ขยายพ้ืนท่ีการผลติ 20 ไร เพ่อื ใชผลิตผักสดอินทรยี  ดวยการพัฒนาคุณภาพดนิ โดยปุยพืชสด เพิม่ แรงงาน 10 คน และจัดหาน้าํ ใชว ันละ 300 ม.3 2. สรางความเชื่อถือใหกับลูกคาเพื่อขยายตลาดดวยการจัดทําเว็บไซต จัดทําสารคดีเผยแพร และเว็บบอรด แลกเปล่ียนเรียนรูกบั ลูกคา และผสู นใจ 3. ยกระดับคณุ ภาพผลผลิตใหเปน ไปตามมาตรฐานเกษตรอินทรยี ยุโรป เพอื่ ใหสามารถสงออก ตา งประเทศดวยการพัฒนาคุณภาพดินไมใหปนเปอนโลหะหนัก และจัดการแปลงเกษตรใหเปนระบบ นิเวศธรรมชาติ 4. พัฒนาคนงานใหทํางานตามข้ันตอน เพื่อติดตามหาขอบกพรองและปฏิบัติการแกไข ขอบกพรอ งดว ยการสรา งความตระหนกั ใหเ ห็นความสาํ คญั ของมาตรฐานคุณภาพและรวมเขียนเอกสาร ขน้ั ตอนการทํางาน กลยทุ ธสคู วามสําเรจ็ ของการขยายอาชีพ เพื่อนําไปสคู วามสําเรจ็ จึงกําหนดกลยทุ ธด ําเนินการดังนี้ 1. ใชจ อบหมุนเปนหลักพฒั นาคุณภาพดนิ ในการขยายพื้นทกี่ ารผลติ จํานวน 20 ไร 2. ใชเวบ็ ไซตเผยแพรค วามรูความเขา ใจเกษตรอินทรียท างอินเทอรเนต็ 3. ใชอ งคค วามรรู ะบบนิเวศธรรมชาตยิ กระดบั คุณภาพผลผลิตเขา สมู าตรฐานเกษตรอินทรยี ยโุ รป 4. ใชเ ทคนคิ การบรหิ ารคณุ ภาพใหค ณะทํางานรูเทา ทันกนั รวมกันทํางานตามขั้นตอนได

124 เงอ่ื นไข ภารกิจดานการลงทนุ ภารกจิ ลูกคา ภารกจิ ดานผลผลติ ภารกจิ ดา นพฒั นา ตนเอง เปา หมายกลยทุ ธ ขยายพ้ืนทก่ี ารผลิต สรางความเชอ่ื ถอื ใชม าตรฐานเกษตร 20 ไร ใหกับลูกคา อินทรยี  พฒั นาคนงานให ทํางานตามขนั้ ตอนได ตัวบง ชคี้ วามสาํ เร็จ - ดินมคี ณุ ภาพเปน ดิน - ยอดสงั่ ซอื้ เพมิ่ ข้นึ จน - ไมพ บธาตุโลหะ - คนงานยึดการทํางาน อินทรียค รบ 20 ไร เต็มปริมาณการผลิต หนักตามมาตรฐาน - โครงสรา งคดิ เปน - ลกู คาเขา มา ในผลผลติ ตามเอกสารคมู อื เมล็ดกลมสนี ้ําตาล แลกเปลี่ยนเรยี นรู - ปราศจากจลุ นิ ทรีย ดาํ เนินงาน เกษตรอนิ ทรียใ น บดู เนา - คนงานรเู ทา ทนั ใน เวบ็ บอรด กิจกรรมตาง ๆ ทํางานแทนกนั ได ปจ จัยนาํ เขา - จอบหมนุ ขนาด สารคดเี กษตรอนิ ทรยี  เมลด็ พันธจุ ากแปลง - เอกสารคูมือ ดําเนนิ งาน 120 ซม. ไรท นเหนือ่ ยภาค ออรแกนคิ ดําเนินงาน - เมล็ดพนั ธุป ยุ พชื สด ภาษาไทย – อังกฤษ - เอกสารตรวจติดตาม - จุลนิ ทรีย พด.1 คณุ ภาพ พด.2 และพด.3 - ฝกอบรมการทํางาน กิจกรรมโครงการ - การพฒั นาดนิ เปน - จดั ทาํ สารคดีความรู ผลติ เมล็ดพนั ธุบาง รวมกนั รเู ทาทนั กนั ปยุ พืชสด และแสดงผลงาน สายพนั ธทุ สี่ ามารถ - สํารวจขุดเจาะนํ้า เกษตรอนิ ทรีย ทาํ ได - จัดทาํ เอกสาร ข้นั ตอนการทาํ งาน บาดาลขนาด เดือนละ 1 เร่อื ง ในแตล ะกิจกรรม 300ม.3/วัน - ตดิ ตัง้ เว็บไซต - แจกจาย DVD - ฝก การใชเอกสาร ความรเู กษตรอินทรีย ข้ันตอนการทาํ งาน ไรทนเหน่อื ย 7. การจดั ทาํ เอกสารแผนปฏิบตั กิ าร ดว ยการทําสาระจากผลการวิเคราะหทั้ง 6 ดานมาจัดเปน เอกสารแผนปฏิบัตกิ ารทสี่ ามารถใชเ ปนเอกสารคมู อื บริหารจัดการของผูประกอบการขยายอาชีพ โดยมี โครงสรา งการจัดเอกสารดังตัวอยางนี้ 1. ชื่อแผนขยายอาชพี 2. วิสัยทศั นการขยายอาชีพ 3. พันธกจิ การขยายอาชพี 4. กลยุทธด ําเนินการ 5. แผนกลยุทธข ยายอาชพี

125 6. แผนปฏบิ ัตกิ ารดานทนุ - เปาหมายดาํ เนินงาน - จดุ ประสงคด าํ เนินงาน - แผนปฏบิ ัตกิ าร 7. แผนปฏบิ ัตกิ ารดานผลผลิต - เปาหมายดําเนนิ งาน - จุดประสงคดําเนินงาน - ลักษณะบง ชี้ความสําเร็จ - แผนปฏิบตั ิการ 8. แผนปฏิบัตกิ ารดา นลูกคา - เปา หมายดาํ เนินงาน - จุดประสงคดาํ เนินงาน - แผนปฏิบตั ิการ 9. แผนปฏบิ ัติการดานการพัฒนาตนเอง - เปาหมายการดาํ เนนิ งาน - จดุ ประสงคก ารดาํ เนนิ งาน - แผนปฏบิ ัตกิ าร แผนปฏิบตั ิการดานทุน 1. เปาหมายดาํ เนินงาน “จะดําเนินการขยายพน้ื ทีก่ ารผลติ เกษตรอนิ ทรยี เ พิ่ม 20 ไร” 2. จดุ ประสงคก ารดําเนินงาน เพือ่ ใหบรรลุเปา หมายการดาํ เนนิ งานจงึ กาํ หนดจุดประสงคก ารดําเนนิ งานดังน้ี - เพอ่ื พัฒนาคุณภาพดนิ ใหเปน ดนิ อนิ ทรียได - เพื่อสํารวจขุดเจาะน้าํ บาดาลใหเพยี งพอตอการดําเนนิ งาน 3. แผนปฏิบตั กิ ารดา นทนุ

126 จดุ ประสงคท ี่ 1 เพื่อพัฒนาคณุ ภาพดินใหเ ปน ดินอินทรยี  ลักษณะ เวลา แรงงาน บงชี้ ผลทเ่ี กดิ กิจกรรมและเหตกุ ารณ ของ ทต่ี อง วสั ดุ เคร่ืองมอื ความสําเรจ็ งาน ใช รถไถ 35 แรงมา 1. มปี ยุ 1.1 การปลกู ปยุ พืชสด รถไถ 35 พชื สด (1) ไถบุกเบิกตากหนาดนิ 20 ไร 1 วนั 1 คน น้ํามันโซลา แรงมา เพียงพอ (2) ไถแปรยอยดนิ 20 ไร 1 วัน 1 คน 100 ลติ ร 1 วัน 4 คน นา้ํ มนั โซลา - (3) หวา นปอเทือง 20 ไร 14 วนั 1 คน 60 ลติ ร - (4) ใหน าํ้ ทกุ 3 วนั 1 คน เมลด็ ปอเทือง - (5) บาํ รุงรกั ษา 45 วนั 100 กก. รถไถ 35 แรงมา - - - - 2. ซาก 1.2 สับพรวนปยุ พืชสดคลกุ หมกั ลงดนิ รถไถ พชื ยอ ย (1) ไถสบั พรวนปยุ พชื สดคลุก 1 วนั 1 คน น้ํามันโซลา 35 แรงมา สลาย ลงดิน 8 วัน 1 คน 60 ลิตร มี เปนสี (2) ใหน ํา้ ผสมจลุ นิ ทรีย พด.2 1 วัน 1 คน จุลนิ ทรีย พด.2 - อนิ ทรียวัตถุ นา้ํ ตาล ทุก 2 วนั ขนาด - ในดนิ 3,200 ลติ ร (3) เม่อื ครบ 15 วนั ตรวจสอบ - การสลายของซากพชื ในดนิ 3. เกิด 1.3 หมักสงั เคราะหดนิ ใหมี อนิ ทรีย อนิ ทรยี วตั ถุ มีกล่ิน (1) ไถสับพรวนซากพืชให 1 วัน 1 คน นํา้ มนั โซลา หอม 1 คน 60 ลิตร เหมอื น กระจายสม่ําเสมอ 12 วนั 1 คน เห็ด (2) หมกั สงั เคราะหต ออกี 25 วนั - โครงสราง โดยใหน า้ํ ทกุ 2 วนั - ดนิ รวมตัว (3) ตรวจสอบการยอยสลายและ 1 วัน เปนกอน การเกดิ อินทรยี วตั ถุ กลม

127 จดุ ประสงคท ี่ 2 เพอื่ สาํ รวจขุดเจาะน้าํ บาดาลใหเพียงพอตอการดําเนนิ งาน ลักษณะ เวลา แรงงาน วสั ดุ เคร่ืองมอื บง ชี้ ผลท่ีเกดิ กิจกรรมและเหตกุ ารณ งาน ทีต่ อง ความสาํ เรจ็ ใช 1. ปรมิ าณ 1.1 สํารวจขุดเจาะนํา้ บาดาล 7 วนั - 120,000 บาท ระบบใชลม นา้ํ ท่ไี ด (1) จางบรษิ ทั ขดุ เจาะ ดันหวั เจาะ 15ม3/ชม. (2) ตรวจสอบปริมาณนา้ํ ทไ่ี หล กระแทกหนิ ยอนกลบั มาใหไ ดไ มต าํ่ กวา 15 ม.3/ชม. 2. กระจาย 1.2 จัดระบบการกระจายนํา้ 1 4 คน ทอ PVC หนา 2 หัวสูบนํา้ น้ําเตม็ (1) ติดตัง้ หวั สูบน้าํ ระดบั ลกึ พืน้ ท่ี น้ิว 10 เสน ขนาด 20 ไร (2) ติดต้งั เคร่ืองดนั นา้ํ 1 1 คน - 2 แรงมา เครอื่ งดันนาํ้ ขนาด 2 แรงมา (3) จัดระบบจายนํ้าในแปลง 10 4 คน สงออก เกษตร วนั 2 นิ้ว ความดนั 4.5 – 5 บาร 8. สาํ รวจความรอบรขู องตนเอง เมื่อทาํ แผนปฏิบัตกิ ารเสรจ็ ผขู ยายอาชพี ควรทบทวนตนเองวา มีความรอบรูเพียงพอหรือไมดวยการ พิจารณาตนเองในชองกิจกรรมและเหตุการณวามีขอใดท่ียัง ไมช ัดเจนหรอื รูไ มจริง กค็ วรแสวงหาความรใู หพ อเพียงท่จี ะทาํ ใหก ารดําเนินงานผิดพลาดนอยลง

128 ตอนท่ี 5 การขับเคลอื่ นแผนสคู วามสําเรจ็ ความคิดรวบยอด การขบั เคลื่อนแผนสคู วามสาํ เรจ็ อยา งมคี ุณธรรม เปน การจดั การดาํ เนินงานอยางเปนระบบ เปน วงจรหมนุ เวยี นทเี่ ริ่มตน จากการศกึ ษาทําความเขาใจแผนกําหนดแนวปฏิบัติ (P) แลวดําเนินการทํางาน ตามแนวปฏบิ ัตทิ กี่ ําหนด (D) ระหวางปฏบิ ตั งิ านตามแนวปฏบิ ตั ิตองดาํ เนินการตรวจสอบหาขอบกพรอง (C) และปฏบิ ตั กิ ารแกไขขอ บกพรองใหห มดไป (A) การจัดการตามวงจร PDCA ดังกลาวจะตองอยูบน ฐานคุณธรรมท่ีประกอบดวย ความขยัน ความประหยัด ความซ่ือสัตย และความอดทน จะนําไปสู การขับเคลื่อนแผนสูค วามสาํ เรจ็ อยางมีคุณธรรม ขนั้ ตอนดําเนินงาน 1. ศึกษาแผนกําหนดแนวปฏบิ ตั ิ (P) ขยนั P 2. ทาํ งานตามแนวปฏบิ ัติ (D) ประหยดั 5 ประเมิน 3. ตรวจสอบหาขอบกพรอง(C) ซือ่ สัตย AD C 4. ปฏบิ ตั กิ ารแกไ ขขอบกพรอง (A) อดทน รายละเอียดการดาํ เนินงาน 1. การศึกษาแผนและกําหนดแนวทางปฏิบตั ิ ดว ยการนําแผนปฏบิ ัติการมาศกึ ษาทบทวน วาจะ ทําอะไร อยางไร ตองปรับปรุงแกไขแผนในสวนใด กําหนดแนวทางปฏิบัติบนฐานของความขยัน ประหยดั ซ่ือสตั ย และอดทน 2. ทํางานตามแนวปฏบิ ัติ ดว ยการนําแนวปฏิบัติมาเขียนเปนเอกสารใบสั่งงาน ใชสรางความ เขาใจกบั ผูรบั ผิดชอบ แลว มอบหมายใหทาํ ตามแนวปฏิบตั ิ 3. ตรวจสอบหาขอ บกพรอง เปนการทํางานของผูประกอบการหรือผูรับมอบหมายดําเนินการ ตดิ ตามการทาํ งานของผรู บั ผิดชอบ วา ทาํ ตามขน้ั ตอนหรือไมทํา และเกดิ ผลเสียหายอยางไร ลกั ษณะความ รุนแรงเปน อยางไร เกดิ ผลกระทบอะไรบาง 4. ปฏิบัติการแกไขขอบกพรอง เปนการทํางานรวมกันระหวางผูประกอบการกับผูรับ มอบหมายใหทํางาน รว มกนั คดิ หาแนวทางแกไ ขขอ บกพรองลดความเสียหาย

129 5. การประเมินพฒั นา เปน การประเมินเทยี บเคียงผลการดําเนินงานท่ีเกิดจริงกับผลที่เกิดตาม แผนกําหนดวาสอดคลองเกิดไดจริงหรือเกิดไมได เปนเพราะการวางแผน หรือวาเปนเพราะบุคลากร ถาความผิดพลาดเกิดจากแผนก็ดําเนินการพัฒนาแผน แตถาความผิดพลาดเกิดจากบุคลากรจะตอง ทบทวนวา เกิดจากอะไร เชน เกดิ จากความรคู วามเขาใจสับสน กด็ ําเนินการทบทวนใหค วามรสู รางความ เขาใจใหชดั เจน แตถ าเกดิ มาจากทศั นคตติ อการทํางานไมด ี ไมใหความสําคัญตอการทํางานตามข้ันตอน กค็ วรจะสับเปลย่ี นหนาที่ไมต องมคี วามรับผิดชอบมากนกั กิจกรรมที่ 16 ผูเรียนศึกษาเอกสารหมายเลข 18 แลวใชกรอบความคิดที่สรุปได พัฒนาตนเองตามขอ 3 ประเมินเทียบเคียงความคิดและตัวอยางตามเอกสารหมายเลข 18 มคี วามเปน ไปไดท่ีจะใชกับชีวิตจริงได หรือไม มขี อ บกพรอ งอะไรและควรปรับปรงุ พฒั นาการจัดทําแผนธรุ กิจของตนเองแบบใด

130 บทท่ี 7 การขบั เคลอ่ื นธรุ กิจเพอ่ื การขยายอาชพี ผลการเรยี นรทู ่ีคาดหวงั สามารถตรวจสอบระบบธุรกจิ เพอื่ การขยายอาชีพได ขอบขายเนือ้ หา เรอื่ งที่ 1 การควบคุมใหก ารขยายอาชพี เปนไปตามแผนกลยทุ ธ เรื่องที่ 2 การตรวจสอบใหการปฏิบตั กิ ารขยายอาชีพเกดิ ผลตามแผนปฏบิ ัตกิ าร สือ่ ประกอบการเรียนรู 1. เอกสารหมายเลข 20 แบบบนั ทึกระบบรายการกฎ ระเบยี บท่ีสาํ คญั 2. เอกสารหมายเลข 21 ใบความรู เรอื่ ง การจัดทํากฎ ระเบยี บการดาํ เนินงาน 3. เอกสารหมายเลข 22 ใบความรู เรื่อง การกาํ กับ ดแู ลการขยายอาชพี 4. เอกสารหมายเลข 23 ใบความรู เรอื่ ง การตรวจสอบหาขอบกพรอ งการทาํ งานตามแผนปฏบิ ัตกิ าร 5. เอกสารหมายเลข 24 แบบบันทึกผลการตรวจสอบหาขอ บกพรอง และสรุปผลขอ บกพรอ ง

131 เร่ืองที่ 1 การควบคุมใหการขยายอาชพี เปน ไปตามแผนกลยทุ ธ ลักษณะบง ชคี้ วามสาํ เร็จของการเรียนรู 1. จัดระเบียบการทํางานได 2. กาํ กบั ดูแลใหก ารดาํ เนนิ งานเปน ไปตามแผนกลยุทธได แผนปฏบิ ตั กิ ารเรยี นรู ลกั ษณะบง ช้ีความสาํ เรจ็ ของการเรียนรู กิจกรรม การวดั ผล ประเมินผล สือ่ การเรยี น เอกสารหมายเลข 19 1. จดั ระเบียบการทํางานได เรยี นรดู วยตนเอง 1. ผลการคิดสว นตัววา แบบบันทกึ รายการ 1. ใหผ ูเรียนคดิ วิเคราะหว า กฎ ระเบยี บทีส่ าํ คัญ การดําเนนิ งานรว มกนั การทํางานรว มกนั เอกสารหมายเลข 20 หลายฝา ย ควรจะมกี ฎระเบยี บ ควรจะมกี ฎระเบยี บท่ี ใบความรู เรื่อง การ ที่สําคญั อะไรบา ง แลวเขยี น สําคัญดานใดบาง จัดทาํ กฎ ระเบียบการ ดําเนนิ งาน บนั ทกึ ลงในเอกสารหมายเลข 19 เอกสารหมายเลข 20 2. ใหผูเรยี นศกึ ษาเอกสาร 2. ผลการคดิ กฎ ระเบียบ ใบความรู เร่อื ง หมายเลข 20 ใบความรู เร่อื ง การทาํ งานให การกํากบั ดแู ล การจดั ทํากฎระเบยี บ เหมาะสมกบั สภาพ การขยายอาชพี การดําเนนิ งาน แลว คดิ การขยายอาชีพของ เปรยี บเทยี บกบั สิง่ ท่ีตนเองคดิ ตนเอง เอาไวตามเอกสารหมายเลข 20 แลว ดําเนนิ การพฒั นา กฎ ระเบยี บการทาํ งานให เหมาะสมกับสภาพการ ดาํ เนนิ งานขยายอาชีพของ ตนเอง 2. กํากบั ดแู ลใหการ เรยี นรดู วยตนเอง ดาํ เนนิ งานเปน ไปตาม 1. ใหผ เู รยี นศกึ ษาเอกสาร 3. ผลการจดั ทําผัง แผนกลยทุ ธ การไหลของงานทใ่ี ช หมายเลข 21 ใบความรู กํากบั ดูแลการ เร่อื ง การกํากบั ดแู ล การขยายอาชพี ดาํ เนนิ การขยายอาชีพ 2. ใหผูเรียนทดลองจัดทําผงั การไหลของงานการขยายอาชพี

132 เอกสารหมายเลข 20 : แบบบันทึกรายการกฎ ระเบียบท่สี ําคัญ ขอ เสนอแนะ ขอใหผ เู รยี น คดิ พิจารณาวาในการขยายอาชพี เราจะตองมผี ูรวมงานระดับตา ง ๆ เพิ่มเขา มามากมาย เราควรคํานึงถึงอะไรบางที่จะตองนํามาเปนกฎ ระเบียบของการทํางาน รว มกัน ขับเคลื่อนแผนการขยายอาชพี ไปสูความสาํ เร็จ อะไรท่ีจะตองนํามากําหนดเปน ระเบยี บ ขอ กําหนดเกยี่ วกบั ระเบียบทีค่ วรจะมี ตัวอยาง 1.1 เวลาการเขา – เลิก งาน ………………….. 1.2 การแตง กาย ............................................... 1. การเขา ปฏิบตั ิงาน 1.3 จรรยา มารยาท ...........................................

133 เอกสารหมายเลข 21 : ใบความรู เรอื่ ง การจัดทาํ กฎ ระเบียบการดําเนินงาน ความคิดรวบยอด การจัดใหมีกฎ ระเบียบการดําเนินงานเปนสวนหนึ่งของการควบคุมการดําเนินงานสู ความสาํ เรจ็ ตามหลักการบริหารจดั การยุคใหมท่ีจะมีขอกําหนดเปนแนวทางเดียวกันที่เร่ิมตนจากการมี ปรัชญาอุดมการณรวมกัน ระเบียบวิธีการดําเนินงาน กฎแหงความปลอดภัย และการสรางแรงจูงใจ รวมกัน เพ่ือใหทกุ คนถือปฏิบัติรว มกนั โครงสรางของกฎระเบยี บการดาํ เนนิ งาน โครงสรางของกฎระเบยี บหรอื ขอตกลงการทาํ งานรว มกันจะมีองคป ระกอบหลัก ดังนี้ 1. แนวคดิ อุดมการณของการขยายอาชีพ 2. วิถชี ีวติ ในการทาํ งาน 3. การใชวัสดอุ ุปกรณ 4. การทํางาน 5. ความปลอดภัย 6. แรงจูงใจ องคประกอบทงั้ 6 ประการ เราสามารถยืดหยุนปรับบางองคประกอบออกไปหรือจะเพิม่ องคประกอบอ่ืนเขามาใหเหมาะสมกับสภาพของบุคลากร ซ่ึงสวนใหญจะประกอบดวยลักษณะคน 3 ประเภท คือ 1. ผูรบั ผิดชอบสงู ตองการความเปนอิสระการทาํ งาน 2. ผูร บั ระเบยี บทาํ ตามพรอ มรบั รู เชอ่ื ฟง 3. ผมู คี วามรบั ผดิ ชอบตา่ํ ตองไดร ับการควบคุมอยา งใกลช ิด ดังน้ัน การจัดทําระเบียบอาจตองใหความสําคัญกับลักษณะบุคลากรของเราวา อยูใน กลุมใดมากที่สุด การออกระเบยี บ จะตองสัมพันธก บั ลกั ษณะคนสวนใหญ รายละเอียดของโครงสรา งกฎ ระเบียบการขยายอาชีพ การเขยี นรายละเอยี ดกฎระเบียบจะตองบอกเหตุและผล และแนวปฏิบัติท่ีชัดเจนเขาใจ ตรงกันหมดทุกคน มลี กั ษณะการวเิ คราะหเ พ่ือการเขียนกฎระเบียบดงั นี้

134 องคประกอบ ขอ บงั คบั แนวปฏบิ ัติ อดุ มการณ วิถชี ีวติ ทกุ คนตองรับรูแ ละทาํ ความ การใชว ัสดอุ ุปกรณ เขาใจตออุดมการณ ดงั นี้ การทํางาน 1. สรา งคณุ ภาพผลผลติ - ทําตามข้นั ตอนคูมือปฏิบตั ไิ มใ หผ ิดพลาด ความปลอดภยั 2. สรา งประสิทธผิ ลการทาํ งาน - จิตใจตองรบั รู ยอมรบั วา เปน การกระทาํ 3. ทกุ ชวี ติ ปลอดภยั ทถี่ กู ตอ ง แรงจงู ใจ 1. เวลาเริ่มตนและเลกิ งาน 1. 08.00 – 17.00 น. 2. การแตง กายรดั กมุ 2. ใสเ ส้อื นุงทบั กางเกง ใสผาคลุมผม ไมใ หร ุมรา ม เกาะเก่ียว ผลผลติ เสยี หาย 1. เบกิ รับวสั ดุอุปกรณเ ครอ่ื งมือ 1. ตามท่รี ะบไุ วใ นใบงานเทา นนั้ 2. การใชว สั ดุ 2. ใชตามขอ กําหนดในใบงานเทานน้ั 3. การใชเ ครอ่ื งมืออปุ กรณ 3. ตรวจสอบความสมบูรณก อนนาํ ไปใช หากนาํ ไปใชแ ลวเกิดเสยี หายใหแ จง รายละเอยี ดความเสียหายเพอ่ื จัดซอม 1. ทําความกระจา งในขน้ั ตอน 1. ศึกษาเอกสารขนั้ ตอนการทํางานในสวน การทํางานของตนเองให ท่รี บั ผดิ ชอบ ชดั เจน 2. ตรวจสอบจากแผนปฏิบัติการวา งาน 2. ตรวจสอบหาขอ บกพรอ งการ เกดิ ผลตามที่กําหนดไวใ นชอ งผลที่เกิด ดาํ เนนิ งานในสว นของตนเอง หรอื ไม มีขอ บกพรองอะไร 1. การพนจุลนิ ทรีย 1. ตอ งสวมเส้ือผาปกปด รางกายใหรัดกุม มดิ ชดิ ไมใ หจ ลุ ินทรยี ก ระทบรางกายได 2. การทาํ งานกลางแดด 2. ตองแตง กายมิดชดิ สวมถงุ คลมุ ศรี ษะ บา 3. การใชมดี หวดทํางาน หัวไหล และสวมหมวกปก ปอ งกันแสง 3.1 ดา มมีดตองเจาะรูรอยเชอื ก คลอ งขอ มือ กันมีดหลุด 3.2 กรณที าํ งานรว มกนั หลายคนตองแบง พนื้ ที่ และทาํ งานเดินหนา ทิศทาง เดียวกนั 1. ขวญั กาํ ลงั ใจในทํางาน 1.1 หามวากลา วตกั เตือนระหวางคนงาน ดวยกนั

องคป ระกอบ ขอ บงั คบั 135 2. นําผลผลิตไปบรโิ ภค แนวปฏบิ ัติ 3. การหยดุ พกั ระหวา งทาํ งาน 1.2 การวากลา วตกั เตอื นจะมบี คุ คล รบั ผิดชอบเปนผูตรวจที่ปรึกษา ดาํ เนนิ การเอง 1.3 ใชค ําพดู ทีไ่ พเราะซ่งึ กันและกนั 2. ควรจดั แบง ผลผลติ ทีต่ กมาตรฐานไป บรโิ ภคเทานนั้ 3. ใหหยุดพักไดท ้งั ชว งเชาและบา ยรวม 2 ครั้ง ครง้ั ละ 20 นาที โดยใหหยุดและ เลกิ พักพรอมกนั เปน ไปตามอธั ยาศยั ของ แตละกลุม กิจกรรมที่ 17 เม่ือผเู รียนศึกษาเอกสารหมายเลข 20 แลว ดาํ เนินการพัฒนากฎ ระเบียบการทํางานใหเหมาะสม กบั สภาพการดําเนนิ งานขยายอาชพี ของตนเอง หรืออาชีพของผปู ระสบความสําเร็จ

136 เอกสารหมายเลข 22 : ใบความรู เรอื่ ง การกาํ กับ ดแู ลการขยายอาชีพ ความคดิ รวบยอด การกํากับ ดูแลการขยายอาชีพเปนกิจกรรมของผูประกอบการที่จะตองมีระบบ สารสนเทศใหมองเห็นความกาวหนาความสําเร็จของงานในแตละภารกิจวาไปถึงไหน ดวยการทํา กิจกรรมลักษณะความสําเร็จในแผนกลยุทธมากําหนดระยะเวลาท่ีตองใชจริง เขียนเปนผังการไหลของ งานใชเฝา ระวังการดําเนินงาน การดาํ เนนิ การกํากบั ดูแลการขยายอาชีพ 1. การจัดทําผังการไหลของงานของแตล ะภารกจิ ดว ยการ 1.1 นาํ ขอความเปา หมายกลยทุ ธอ อกมาเปนหัวเร่ืองสาํ คัญ 1.2 นํากิจกรรมออกมาจดั ลาํ ดบั ขั้นตอนกอ นหลงั 1.3 นาํ ลกั ษณะบงชคี้ วามสําเร็จ ออกมากําหนดเปนผลการดาํ เนินงาน จดั ทาํ ผงั ของงานในรูปแบบใดกไ็ ดท ่ผี ูป ระกอบอาชพี มคี วามเขาใจดี (ตัวอยา งผังการไหล ของงาน)   1 มี.ค.53 3 – 5 ม.ี ค.53 16 เม.ย.53 1 พ.ค.53 ตรวจสอบ ไถบุกเบกิ หวานเมลด็ พนั ธุ ไถพรวน การสลายตวั ของซาก หนาดนิ ปุยพชื สด คลุกปุย พชื สด พชื ไถพรวนคลุก พัฒนา ลงดนิ กระจายใหท ว่ั ดนิ มอี ินทรียวตั ถุ คุณภาพดนิ โครงสรา งดนิ เปน 20 ไร กอ นกลม รวนซยุ 2 มี.ค. 53 6 มี.ค. – 17 เม.ย. 17 – 30 เม.ย. 2 – 15 พ.ค. ไถแปรยอยดิน ใหนํา้ บํารงุ รกั ษา ใหน าํ้ พรอ ม ใหน ํ้าพรอ ม ใหแ ตกกระจาย ตน ปุย พชื สด จุลินทรยี ย อ ย จุลนิ ทรยี จน   สลายหมกั ดิน ซากพืชยอ ย  สลายเปน อินทรียวัตถุ  2. การใชผ ังการไหล กํากับดแู ลการขยายอาชพี ดวยการ 2.1 นาํ ผังการไหลของงานติดผนงั ใหมองเหน็ 2.2 ติดตามระยะเวลาตามผังการไหลของงานวา วันท่ีกําหนดกิจกรรมดําเนินการ เสร็จหรือไม ถาเสร็จก็ทาํ เคร่อื งหมายบอกใหรูวา เสรจ็

137 2.3 ถาไมเสร็จผูประกอบการจะตองติดตาม คนหาสาเหตุแลวปฏิบัติการแกไข ขอ บกพรอง 2.4 ดําเนินการปรับระยะเวลาในผังการไหลของงานใหเปน ความจรงิ 3. ประเมินผลการกํากับ ดูแลวา มีสวนใดประสบผลสําเร็จบาง และสําเร็จไดเพราะ อะไรเปนเหตุ จากนนั้ ดูวา สวนใดท่ีไมประสบผลสําเร็จและมีอะไรเปนเหตุ นําผล ทัง้ ความสาํ เร็จและความเสยี หายมาสรุปผล เพื่อนําผลกลับมาแกไขแผนกลยุทธและ แผนปฏิบัติการใหมปี ระสทิ ธภิ าพได กิจกรรมท่ี 18 ใหผ ูเรียนทดลองจัดทําผังการไหลของงานการขยายอาชีพของตนเอง หรืออาชีพของผูประสบ ความสําเร็จจากการประกอบอาชพี เรือ่ งที่ 2 การตรวจสอบใหการปฏบิ ัตกิ ารขยายอาชพี เกดิ ผลตามแผนปฏบิ ตั ิการ ลกั ษณะบง ช้คี วามสาํ เรจ็ ของการเรียนรู 1. ตรวจสอบหาขอ บกพรองการทํางานตามแผนปฏบิ ัติการได 2. ตดิ ตาม แกไ ขขอบกพรอ งใหเปนไปตามแผนปฏิบตั ิการได แผนปฏิบัติการเรียนรู กิจกรรม การวดั ผล ประเมินผล ส่ือการเรียน ลกั ษณะบง ชี้ความสาํ เร็จ 1. ใหผ ูเรยี นศกึ ษาเอกสาร ความเขาใจในหลกั การ วธิ กี ารตรวจสอบหา เอกสารหมายเลข 22 ของการเรยี นรู ใบความรู เรื่อง การตรวจสอบ ขอบกพรอ ง ใบความรู เร่ือง การ ตรวจสอบหาขอบกพรอง หาขอ บกพรองการทาํ งานตาม ตรวจสอบหา การทํางานตามแผน แผนปฏบิ ตั ิการ ทัศนคติ เหน็ ดว ยตอ ขอ บกพรอ งการทาํ งาน ปฏบิ ัตกิ าร หลกั การความรู ตามแผนปฏิบตั กิ าร การตรวจสอบหา เอกสารหมายเลข 23 2. ใหผเู รยี นคดิ ทบทวน ขอบกพรอ งการทํางาน แบบบนั ทกึ ผลการ ประสบการณข องตนเองแลว ตรวจสอบหาขอ บกพรอ ง พิจารณาวา ความรูจ ากเอกสาร และสรปุ ผลขอบกพรอง เรอ่ื ง การตรวจสอบหา ขอบกพรอ งการทํางานตาม แผนปฏิบตั ิการ มคี วามจําเปน ตอ การขยายอาชพี ในระดับท่ี ตนเองทําหรือไม ถาไมจาํ เปน

ลกั ษณะบง ชี้ความสาํ เรจ็ กจิ กรรม การวัดผล ประเมนิ ผล 138 ของการเรยี นรู สื่อการเรยี น เพราะอะไร แลวเขยี นบันทกึ ผล เกบ็ เอาไวท บทวน เมือ่ คร้งั ผูเรียนมีโอกาสขยายอาชีพของ ตนเอง

139 เอกสารหมายเลข 23 : ใบความรู เร่อื ง การตรวจสอบหาขอบกพรอ งการทํางานตามแผนปฏิบัติการ ความหมาย การตรวจสอบ หมายถึง การพิจารณาหาขอเท็จจริงวา ถูกหรือผิด ดีหรือราย แตการ ตรวจสอบในการขยายอาชพี ใหความสําคัญไปท่กี ารหาขอบกพรองในการทํางานตามแผนปฏิบัติการ ดว ย การตรวจสอบวา การดําเนนิ งานสามารถทําใหเกดิ ผลสําเร็จตามทีก่ ําหนดไวใ นแผนปฏิบัตกิ ารหรือไม ถา ไมเ กดิ เปนผลมาจากขอ บกพรองอะไรบาง ขั้นตอนดาํ เนนิ การตรวจสอบหาขอ บกพรอ ง ในการดําเนนิ การตรวจสอบหาขอ บกพรอ ง มขี ้ันตอนทํางานดงั นี้ 1. ผปู ระกอบการขยายอาชพี จะตองรูวา ควรตรวจสอบเร่ืองอะไรดวยการนาํ แผนปฏิบัติ การมาพจิ ารณาหวั ขอผลที่เกดิ ท่ีสาํ คญั มีความจาํ เปน ตอ งตรวจสอบอะไรบา ง 2. จัดทํารายการตรวจ ดวยการนาํ หัวขอ ผลทเี่ กดิ ทีค่ ดั เลอื กเอาไวม าจัดทาํ รายการตรวจท่ี ประกอบดว ย รายการตรวจ รายละเอยี ดปฏบิ ัติการทีต่ อ งตรวจดงั ตารางตอ ไปนี้ ผลการตรวจ รายการตรวจ เกณฑก ารพิจารณา ถกู ผดิ ปรากฏการณขอ บกพรอ ง 3. จัดทําบันทึกผลการตรวจ ดวยการนํารายการตรวจมาจัดเปนเอกสารบันทึกผลการ ตรวจทป่ี ระกอบดวย รายการตรวจ (มาจากผลทีเ่ กิดระบุไวในเอกสารแผนปฏิบัติการขยายอาชีพ) เกณฑ พิจารณาท่ผี ูป ระกอบการจะตองกาํ หนดข้ึนมาลวงหนา ผลการตรวจ การสรปุ ผลขอ บกพรองการประเมิน ความรนุ แรงของขอ บกพรอ งและการกาํ หนดแนวทางแกไ ขขอบกพรอ ง ดังตวั อยา งตอไปนี้

140 เอกสารหมายเลข 24 แบบบันทกึ ผลการตรวจสอบหาขอบกพรอ งและสรุปผลขอบกพรอ ง 1. เอกสารบนั ทึกผลการตรวจหาขอ บกพรอ ง เกษตรอนิ ทรยี ไรทนเหนอ่ื ย ลพบุรี 4. ผลการตรวจ 5. ปรากฏการณเ กยี่ วของ 2. รายการตรวจ 3. เกณฑการพิจารณา ถกู ผดิ ขอ มลู จากผูรับผดิ ชอบ ขอมูลจากการสงั เกต ในแปลงเกษตร 6. สรุปขอ บกพรอง 6.1 สรุปขอ บกพรองเนอื่ งมาจากแผนปฏบิ ัตกิ าร 6.2 สรุปขอบกพรองเนอื่ งมาจากบุคคลผูรบั ผดิ ชอบ 7. ผลการประเมนิ ขอ บกพรอ ง 8. แนวทางแกไ ขขอ บกพรอง รายการ ผลการประเมิน ขอ บกพรอ ง ตรวจ รายแรงมาก รายแรง แกไขได หมายเหตุ  รา ยแรงมาก = ไมเกิดผลตามทีก่ าํ หนดและไมท ํางานตามกจิ กรรมขั้นตอน  รา ยแรง = ไมเ กิดผลตามที่กาํ หนด และทําตามกจิ กรรมขน้ั ตอนไมค รบ  แกไขได = ไมเ กิดผลตามที่กาํ หนด แตท าํ ตามกจิ กรรมข้นั ตอนครบถวน 4. ปฏบิ ัติการตรวจสอบการดําเนินงานขยายอาชพี ดงั นี้ 4.1 นําเอกสารบนั ทกึ ผลการตรวจมาจดั ทํารายการตรวจและเกณฑการพิจารณาดวย การเอาแผนปฏบิ ัตกิ ารมาพจิ ารณาวา การจะตรวจสอบคร้ังน้ีจะตรวจสอบภารกิจและผลที่เกิดอะไรบาง โดยนาํ ผลทเี่ กดิ มาบรรจุลงมาในชองรายการตรวจแลว กําหนดเกณฑก ารตรวจ

141 4.2 นําเอกสารบันทกึ ผลการตรวจไปปฏบิ ัตกิ ารตรวจ 2 ขัน้ ตอน ดงั นี้ 4.2.1 ปฏิบัติการตรวจพูดคุย สอบถามกับผูรับผิดชอบเก่ียวกับเรื่องที่จะตอง ตรวจสอบเพือ่ หาขอ บกพรองและสรุปบนั ทกึ ผลการสอบถาม 4.2.2 ปฏิบัติการตรวจสอบบนงาน/ในแปลงเกษตรเพื่อสังเกตตรวจสอบหา ขอบกพรอ ง 4.3 วินิจฉยั ความสัมพนั ธระหวา งผลการสมั ภาษณและผลจากการสังเกตบนงานแลว บนั ทึกสรุปผลขอบกพรองเน่อื งมาจากแผนปฏบิ ตั กิ ารและเน่อื งมาจากบุคคลผูร บั ผิดชอบ 4.4 ประเมินผลขอ บกพรอง จําแนกรายการท่ีพบขอ บกพรอ ง 4.5 กาํ หนดแนวทางแกไขขอ บกพรอ ง สรุป การตรวจสอบหาขอบกพรองเปนระบบการบริหารจัดการ ที่มุงมั่นทําเพื่อใหการขยาย อาชีพบรรลุผลไดตามวิสัยทัศน แตท่ีสําคัญกระบวนการตรวจสอบน้ี ผูประกอบการขยายอาชีพตองพึง คิดถึงอยูเสมอวา ระบบนี้เปนเคร่ืองมือการเรียนรู ดังน้ัน การดําเนินการจริงจะตองนําไปเพื่อพัฒนา แรงงานไมใชเพื่อการลงโทษ ดังน้ัน ผูรวมงานควรจะไดรวมเรียนรูเขาถึงประโยชนของระบบ การตรวจสอบดวยกัน กจิ กรรมท่ี 19 ใหผเู รยี นคิดทบทวนประสบการณของตนเอง แลวพิจารณาวาความรูจากเอกสารหมายเลข 22 เร่ือง การตรวจสอบหาขอบกพรองการทํางานตามแผนปฏิบัติการ มีความจําเปนตอการขยายอาชีพใน ระดับที่ตนเองทําหรือไม ถาไมจําเปน เพราะอะไร แลวเขียนบันทึกผลเก็บเอาไวทบทวน เม่ือผูเรียนมี โอกาสขยายอาชีพของตนเอง

142 บทที่ 8 โครงการขยายอาชีพ ผลการเรียนรทู ค่ี าดหวงั ปฏิบัตกิ ารจดั ทําแผนและโครงการขยายอาชพี ได ขอบขา ยเนือ้ หา เรื่อง การจดั ทาํ โครงการขยายอาชีพ เพื่อนําเสนอแหลง ทุน ส่ือประกอบการเรียนรู 1. เอกสารหมายเลข 25 ใบความรู เรือ่ ง เหตุผลของการทําโครงการขยายอาชพี 2. เอกสารหมายเลข 26 ใบความรู เร่ือง การเขียนโครงการขยายอาชพี

143 เรือ่ งที่ 1 การจัดทาํ โครงการขยายอาชพี เพอ่ื นําเสนอแหลงทุน ลกั ษณะบง ช้คี วามสําเร็จ กจิ กรรม การวัดผล ประเมนิ ผล สอ่ื การเรียน ของการเรียนรู 1.อานเอกสารหมายเลข 24 : 1. ทดสอบความเขา ใจ เอกสารหมายเลข 24 1.บอกความสมั พนั ธ ใบความรู เรอื่ ง เหตผุ ลของการ ในการศึกษาใบ ใบความรู เรอ่ื ง เหตุผล ระหวางแผนธรุ กจิ ขยาย ทาํ โครงการขยายอาชีพ ความรู ของการทําโครงการ อาชีพกบั โครงการขยาย 2.อา นเอกสารหมายเลข 25 : 2. ตรวจสอบเอกสาร ขยายอาชีพ อาชีพได ใบความรู เรอื่ ง การเขียน โครงการขยายอาชพี โครงการขยายอาชีพ 2.รูโครงสรา งการเขยี น 3.ใหผูเรียนปฏิบัตกิ ารเขียน โครงการ เอกสารโครงการขยายอาชพี ของตนเอง 4.ใหผเู รียนนําเอกสารโครงการ ขยายอาชพี ของตนเองไป นาํ เสนอผูรู ผูเชี่ยวชาญใน ทอ งถิน่ แลกเปลี่ยนเรียนรหู า ขอ บกพรอ ง จดุ แขง็ ตา ง ๆ แลว ปฏบิ ตั กิ ารพัฒนาเอกสารแผน ของตนเอง