ทักษะการขยายอาชีพ อช31002 ม.ปลาย

144 เอกสารหมายเลข 25 : ใบความรู เรือ่ ง เหตุผลของการทาํ โครงการขยายอาชพี ในการเรยี นรทู ี่ผานมาเปน เรือ่ งของการทาํ แผนธุรกจิ ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่ ใหความสําคัญกับการใชเหตุผล การกําหนดทิศทางธุรกิจใหมีความพอดีและมีภูมิคุมกัน การกําหนด แผนปฏบิ ตั กิ ารสรา งความรอบรแู ละขบั เคล่ือนแผนสคู วามสําเรจ็ อยา งมคี ณุ ธรรม ซึ่งเปนเร่ืองภายในของ ผูประกอบการขยายอาชพี เทา น้ัน แตการทําธุรกิจท่ีจะตองขยายตัวออกไปจําเปนตองใชทุนเพ่ิมเติมหรือ ตองไดรับความชวยเหลือจากภาครัฐหรือเอกชน การใหความชวยเหลือดังกลาวผูใหตองการทราบ รายละเอียดการดาํ เนนิ งาน มีผลลพั ธเ ปนอยา งไร มผี ลที่เกดิ อะไรบาง และกระทบตอสังคมชุมชนอยางไร คุม คาทจี่ ะใหก ารสนบั สนุนหรอื ไม หรือมีโอกาสที่จะสรางกําไร นํารายไดมาคืนสถาบันทางการเงินได หรอื ไม ดังน้ัน จึงมีความจาํ เปน ทีจ่ ะตองมีความรู ความเขาใจในการเขียนโครงการขยายอาชีพ เพื่อนําเสนอขอรบั ความชว ยเหลอื หรือสรางความเชอื่ มนั่ ใหกับแหลงทนุ

145 เอกสารหมายเลข 26 : ใบความรู เรื่อง การเขยี นโครงการขยายอาชีพ โครงการเปนเอกสารภาพรวมของแผนธุรกิจ เพื่อใชนําเสนอตอสังคมในการเผยแพร ความคิด หรือใชนําเสนอเพื่อขอความชวยเหลือ สนับสนุนเงินทุน ซึ่งประกอบดวยสาระท่ีแสดงใหเห็น ความสาํ คัญและคณุ คาของการดาํ เนนิ งาน ซ่งึ ประกอบดวย 1. ชื่อโครงการ 2. เหตุผล หลกั การ 3. เปาประสงค 4. วตั ถุประสงค 5. ผลไดข องโครงการ 6. วธิ ีดําเนนิ งาน 7. งบประมาณดาํ เนนิ การ 8. ผลดําเนนิ โครงการ การเขียนโครงการ 1. การเขียนชื่อโครงการ โดยท่ัวไป มี 3 องคป ระกอบ คือ (1) ขอความบงบอกวาทําอะไร (2) ขอความวาเปน ของใครและ(3) นําเสนอใคร “โครงการขยายอาชพี เกษตรอนิ ทรีย ชมุ ชนบานคลองหาด นาํ เสนอขอการสนับสนนุ จากทางอาํ เภอคลองหาด” 2. การเขยี น ความสําคัญและหลักการ เปน สาระสวนทีบ่ อกความสาํ คญั ของการจดั ทําโครงการและหลกั การดาํ เนินการ ซ่ึงมี โครงสรา งการเขียน ดังนี้ 2.1 โครงสรางการเขียนความสําคญั การเขยี นความสาํ คญั ในการขยายอาชพี ควรจะ เปน สาระสําคญั ในธุรกจิ ซึ่งประกอบดว ย 2.1.1 เขยี นบง บอกสภาวะแวดลอมอาชพี ไดแ ก (1) สภาพที่ดิน ส่งิ แวดลอ มที่สง เสริมการดาํ เนินโครงการ (2) ผลิตผลอะไรท่ีเหมาะสมในการผลติ (3) ลักษณะคุณภาพผลผลิตท่ีลกู คาตอ งการ (4) ลกู คาเปนใคร อยา งไร (5) ขายใหก บั ใคร สว นแบงทางการตลาดเปน อยา งไร (6) จะสามารถเขาไปยึดตลาดสว นแบง ตลาดไดรอยละเทา ไร

146 2.1.2 เขยี นสรุปใหเหน็ ความสาํ คัญทเ่ี ก่ียวขอ งกับ (1) การสรา งงาน สรางรายไดใหกับชมุ ชน (2) การมสี วนรว มสรางความพอเพียงดานตา ง ๆ ใหกับชุมชน 2.2 การเขียนหลักการ เปนขอความตาง ๆ เพอ่ื บงบอกวา โครงการจะทาํ อะไร ใหใ คร ทําแคไหน และทาํ อยางไร ดังน้ี 2.2.1 จะทาํ อะไร ใหใ คร ดังตัวอยาง (1) มุงเนนผลิตผักผลไมระบบเกษตรอินทรีย ขายใหกับกลุมผูรักษา สุขภาพ 2.2.2 ทําอยางไรดงั ตัวอยา ง (1) ใหความสําคัญกับการประยุกตระบบนิเวศธรรมชาติเขาสูระบบ การเกษตร 2.2.3 ทาํ ทไ่ี หน ดงั ตวั อยา ง (1) การดาํ เนินงาน จะเริม่ ตน ท่แี ปลงเกษตรของผูทาํ แลว สง เสริมการเรยี นรู ขยายเครือขา ยการปลกู ผกั อินทรยี อ อกไป 2.3 ตวั อยา งการเขยี นเหตผุ ลและหลักการ เหตผุ ลและหลกั การ การตัดสินใจดาํ เนนิ การจดั ทาํ เกษตรอินทรีย มีเหตุผลมาจาก 1. สภาพท่ีดินของหมบู า นคลองหาด เปนท่ีดินเปดปาใหม เพ่ือทําพืชไรมาเพียง 5 ป เกษตรกร ไมรจู ักและไมเ คยใชสารพิษฆา แมลงและปราบวชั พืชเขา มาใชเ ปนพน้ื ที่สะอาดปราศจากสารพษิ 2. ถาหากดาํ เนนิ การผลติ พชื ผัก ผลไมใ นระบบเกษตรอินทรีย จะทําใหผลิตผลท่ีไดมา สะอาด ไมมีสารพษิ ตกคาง 3. ผักผลไมท ี่ตลาดตอ งการ จะเปน ผลผลิตที่ไรส ารพิษ มีการเจริญเติบโตไปตามธรรมชาติ และ รสชาตเิ ปน ไปตามสายพนั ธุ 4. ขณะน้ีกลุมผรู ักสุขภาพมีจํานวนมากข้นึ เน่ืองมาจากการประชาสัมพันธความปลอดภัยของ อาหาร ทาํ ใหกลมุ คนกลมุ น้ีสนใจซ้อื อาหารไรส ารพิษบริโภคมากขนึ้ โดยลําดบั 5. มีผคู า อาหารสขุ ภาพเขามารับซ้ือถึงไรน า จํานวนไมจ าํ กดั เพ่ือกระจายสินคาเขาสูรานคาอาหาร สุขภาพ 6. ผลการศึกษาติดตามสวนแบงของตลาด อาหารสุขภาพพบวา ขณะน้ีมีผักผลไมเขาสูตลาด เพยี งรอ ยละ 0.25 ของพชื ผักผลไมทป่ี ลูกในระบบเคมี เทา น้ัน จึงอาจสรุปไดวา สวนแบงของตลาดยังสูงมาก สามารถทําแลวขายได จะเปนโอกาสในการ สรา งงาน สรา งรายไดใ หกับคนในชุมชนบานคลองหาดไดพัฒนาเศรษฐกิจเขาสูความพอเพียงตามอัตภาพ ของแตล ะครอบครัวทเ่ี ขารวมโครงการได

147 จากเหตผุ ลดังกลาว จึงอาจสรุปหลกั การดําเนินงานไดด งั น้ี 1. เปนการดําเนนิ งานท่มี ุงเนนการผลติ ผกั ผลไมในระบบอนิ ทรียข ายใหกับกลุม ผรู กั ษาสุขภาพ 2. การดําเนินงานใหความสําคัญกับการประยุกตร ะบบนเิ วศธรรมชาติเขาสูระบบการเกษตร 3. การดําเนินงานจะเริ่มตนที่แปลงเกษตรของผูนําแลวสงเสริมการเรียนรูขยายเครือขาย การปลูกผักอินทรียออกไป 3. การเขยี นเปา หมายโครงการ 3.1 โครงสรา งการเขียนเปาหมายโครงการ ประกอบดว ย ขอ ความบง ชว้ี า + ปริมาณงาน + บอกระยะเวลา ทําอะไร สําเรจ็ 3.2 การเขียนขอความเปาหมายโครงการ ควรพจิ ารณาสิ่งตอ ไป (1) ขอ ความบง ชี้วาทาํ อะไร ตองเปน เร่ืองสาํ คญั เปน หัวเรอ่ื งหลักของโครงการ (2) ปริมาณงานทร่ี ะบตุ อ งมขี อ ความสามารถทาํ ไดจริง (3) ระยะเวลาสําเรจ็ ตองเหมาะสมกบั ปรมิ าณงานและมคี วามเปน ไปไดจริงที่จะทําสําเรจ็ 3.3 ตัวอยางขอ ความเปาหมายโครงการ จดั ตัง้ ครัวเรือนบานคลองหาดใหทําเกษตรอินทรียครอบครัวละ 2 ไร จํานวน 200 ครอบครัว ใหแ ลว เสรจ็ ในเดือนพฤษภาคม 2552 4. การเขยี นวตั ถุประสงคโครงการ เปน ขอ ความทข่ี ยายภาพของเปาหมายโครงการใหมองเห็นภาระงานที่จะตองทําให สาํ เรจ็ โดยมรี ายละเอยี ดการคิด การเขียน ดังนี้ 4.1 วิเคราะหเปาหมาย กําหนดภาระงานท่ีควรทําแลวทําใหเกิดความสําเร็จตาม เปาหมายโครงการได เชน วิเคราะหเ ปา หมาย กําหนดภาระงานทค่ี วรทาํ จัดตงั้ ครัวเรอื น 1. ฝกอบรมศกึ ษาดูงาน เกษตรอนิ ทรีย 2. จัดการสนับสนุนการจัดตั้ง 200 ครอบครัว ระบบเกษตรอินทรีย 3. ตดิ ตามควบคุมการ ดําเนนิ งาน

148 ภาระงานทจ่ี ะทาํ 4.2 วเิ คราะหภ าระงาน กาํ หนดลกั ษณะบง ช้คี วามสาํ เรจ็ ดังตวั อยา งน้ี ลกั ษณะบง ช้ีความสําเร็จ 1. จดั ฝกอบรม - สามารถเขา ใจเห็นความสําคญั อาชีพเกษตรอนิ ทรีย 2. จัดสนบั สนุน - สามารถดาํ เนินอาชีพเกษตรอินทรยี ได 3. ติดตามและพฒั นา - อาชพี มคี วามเขมแขง็ 4.3 เขียนวตั ถุประสงคโครงการตามโครงสรางนี้   เปนอยา งไร ทําอะไร ใหใ คร เพ่ือฝกอบรม เกษตรบานคลองหาด สามารถเขา ใจเหน็ ความสําคญั อาชีพ เกษตรอินทรีย ตวั อยางวตั ถุประสงคโครงการ 1. เพ่ือฝก อบรมเกษตรกรบา นคลองหาดใหส ามารถเขาใจเห็นความสาํ คัญอาชพี เกษตรอนิ ทรยี ได 2. เพ่ือสนบั สนนุ เกษตรบา นคลองหาดใหส ามารถดําเนนิ การประกอบอาชพี เกษตรอนิ ทรยี ไ ด 3. เพือ่ ตดิ ตามพฒั นาใหเกษตรผปู ระกอบอาชพี เกษตรอนิ ทรยี  มีความเขมแข็งในอาชีพได 5. การเขียนผลไดข องโครงการ การเขียนผลไดของโครงการเปนการเขียนส่ิงท่ีจะเกิดข้ึนอันเน่ืองมาจากโครงการ อยางมีเหตุมีผล ดวยการนําวัตถุประสงคโครงการมาวิเคราะหกําหนดผลไดที่ควรจะเกิดตามตัวอยาง วตั ถุประสงคท ่ี 1 ขอความในวตั ถุประสงค ผลไดท่คี วรจะเกดิ 1. ฝก อบรมเกษตร 1. มีผูผ า นการฝก อบรม 60 คน 2. เขาใจและเหน็ ความสําคญั ของเกษตรอินทรีย 2.1 บอกวธิ ีการพฒั นาคุณภาพดนิ ได 2.2 บอกวิธีการเพาะปลกู พืชในระบบ เกษตรอนิ ทรียไ ด 2.3 บอกวิธีการอารักขาพืชในระบบ เกษตรอนิ ทรยี ได

149 6. การเขยี นวิธีดาํ เนินงาน เปน การเขยี นเรยี งลาํ ดับในแตละจดุ ประสงค โดยมขี ัน้ ตอนการเขียนดังนี้ 6.1 ยกขอ ความ วตั ถปุ ระสงคและผลไดโ ครงการมาเปน ตวั ตัง้ 6.2 ดาํ เนนิ การวเิ คราะหผลไดแ ตล ะตัวเพือ่ กําหนด กจิ กรรม/ขน้ั ตอนวธิ กี ารดาํ เนนิ งานท่ี เกดิ ผลได 6.3 ระบเุ กณฑช ว้ี ดั ความสาํ เร็จของงาน 6.4 กาํ หนดระยะเวลาดาํ เนนิ งานที่เปน จรงิ ตวั อยางการเขยี นวธิ ดี ําเนนิ งาน 6. วิธีดาํ เนนิ งาน 6.1 วิธีดาํ เนนิ งานตามจุดประสงคท่ี 1 : เพ่อื ฝกอบรมเกษตรบานคลองหาดใหสามารถเขาใจเห็น ความสาํ คญั อาชีพเกษตรอนิ ทรยี  ผลได กจิ กรรม/ข้ันตอนวธิ ดี ําเนนิ งาน เกณฑช วี้ ดั ความสาํ เร็จ ระยะเวลา ของงาน (KPI) 1. มีผูผา นการอบรม 1. ประชาคมหมบู านชีแ้ จงรับสมคั ร 100% ประชาคม 2 ครงั้ 60 คน ผสู นใจเขารว มโครงการ 2. ผูเขาอบรมมี 1. จัดสัมมนาใหมองเห็นภาพรวมของ 80% ของผูเขา รบั การ 2 วัน ความรู ความ เกษตรอนิ ทรยี  อบรมบอกวิธกี าร เขา ใจ 2. ศกึ ษาดงู านที่ไรท นเหน่อื ย พัฒนาดินได 2.1 การพัฒนาดนิ 2.1 ศึกษา สงั เกตคณุ ภาพดนิ 80% ของผูเขารบั การ 2.2 การเพาะปลูก 2.2 ศึกษา สงั เกตวธิ ีการเพาะปลกู อบรม บอกวิธีการ 2.3 การอารกั ขา 2.3 ศึกษา สงั เกตวธิ ีการอารกั ขาพืช เพาะปลกู เกษตร พืช 3. เปดเวทสี มั มนาแลกเปล่ียนเรยี นรกู ับ อนิ ทรยี ได บคุ ลากรของไรทนเหนื่อย 80% ของผเู ขารว ม 4. สรปุ ผลการศกึ ษาสงั เกตและการ อบรม บอกวิธกี าร สมั มนา อารกั ขาพชื ได 3. เหน็ ความสําคญั 3. ทบทวนสภาพเปน จริงของตนเองกบั 80% ของผเู ขา รบั การ 2 วัน อาชพี เกษตร ประสบการณท ไ่ี ดร บั มา แลวรวมกัน อบรมเหน็ ความสาํ คญั อนิ ทรยี  หาแนวทางของตนเอง ของอาชพี เกษตร อนิ ทรยี 

150 7. การเขียนงบประมาณดาํ เนนิ การ เปน การนํากจิ กรรม/ขน้ั ตอนดาํ เนนิ การมาวิเคราะหรายละเอียดของรายจาย แลว บรรจใุ น โครงการ ดงั ตวั อยาง ตวั อยางการเขียนรายละเอียดงบประมาณ 7. งบประมาณดําเนนิ การ รวมงบประมาณดําเนนิ การทงั้ สนิ้ 108,000 บาท มีรายละเอียดการจา ย ดังนี้ รายการจาย รายละเอยี ดการจา ย งบประมาณ ** การพฒั นาดิน คา จางไถบุกเบกิ 120 ไร × 500 บาท 60,000 บาท คา จางไถแปร 120 ไร × 300 บาท 36,000 บาท คาเมล็ดพนั ธุป ุย พชื สด 120 ไร × 5 กก.× 20 บาท 12,000 บาท 8. การเขยี นผลดาํ เนินโครงการ เปนการนําผลไดม า คิดวิเคราะหว า ถาการดําเนินงานเกิดผลไดตามที่กําหนด จะมีผลท่ี เกดิ อะไรบา ง และมผี ลกระทบอยา งไรทีท่ าํ ใหม องเห็นคุณคา ของโครงการ ดังตัวอยางตอไปนี้ 8. ผลดําเนินโครงการ หากการดาํ เนนิ การเกิดผลไดด งั ท่ีกําหนดไว จะมผี ลทเี่ กิดตามมาและผลกระทบ ดงั น้ี ผลได Output ผลทเี่ กดิ Effect ผลกระทบ Impact 1. มผี ผู า นการอบรม 60 คน 1. โครงสรางความรเู กษตรเปลยี่ น 1. เกิดชมุ ชนแหง การเรยี นรูเกษตร อินทรยี  2. ผูอบรมมีความรคู วาม 2. ความคดิ ของเกษตรกรเห็น 2. การลดรายจา ยของชมุ ชน เขา ใจเกษตรอนิ ทรีย ความสําคญั กบั การประยกุ ตใ ช ปจ จยั ภายในใหมีคณุ คา สูงขน้ึ 3. ผูเขาอบรมเหน็ 3. มีการประกอบการอาชีพเกษตร 3. ระบบเศรษฐกจิ ยกระดับเขาสคู วาม ความสําคญั อินทรียข ึ้นในชมุ ชนบา นคลอง อยดู มี สี ขุ อาชีพเกษตรอินทรีย หาดแบบขนานใหญ

151 กจิ กรรมท่ี 19 1. ใหผูเรยี นเขียนโครงการขยายอาชพี โดยอาจเปนอาชีพของตนเองทปี่ ระกอบการอยู หรอื อาชพี ทมี่ ีความสนใจ โดยโครงการมสี ว นประกอบ (1) ชื่อโครงการ (2) เหตผุ ล หลักการ (3) เปาประสงค (4) วัตถุประสงค (5) ผลไดข องโครงการ (6) วธิ ีดาํ เนินงาน (7) งบประมาณดําเนินงาน (8) ผลดําเนินโครงการ 2. ใหผูเรียนนําเอกสารโครงการขยายอาชีพของตนเองไปนําเสนอผูรู ผูเช่ียวชาญ ในทองถิ่น แลกเปลย่ี นเรยี นรหู าขอบกพรอง จดุ แข็งตา ง ๆ แลว ปฏบิ ัติการพฒั นาเอกสารของตนเอง

152 คณะผจู ัดทํา ท่ปี รกึ ษา 1. นายประเสริฐ บุญเรือง เลขาธกิ าร กศน. 2. ดร.ชัยยศ อ่มิ สุวรรณ รองเลขาธกิ าร กศน. 3. นายวัชรนิ ทร จาํ ป รองเลขาธิการ กศน. 4. ดร.ทองอยู แกว ไทรฮะ ท่ีปรกึ ษาดา นการพัฒนาหลักสูตร กศน. 5. นางรกั ขณา ตณั ฑวฑุ โฒ ผอู ํานวยการกลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น ผเู ขยี นและเรยี บเรียง 1. นายอทุ ยั หนูแดง ขา ราชการบาํ นาญ ผบู รรณาธิการ และพฒั นาปรบั ปรงุ 1. นายพิชติ แสงลอย ผอู ํานวยการ กศน. อําเภอนครชยั ศรี จังหวัดนครปฐม 2. นางดษุ ฎี ศรีวฒั นาโรทัย กลุม พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 3. นางพรทพิ ย เข็มทอง กลุม พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียน 4. นางสาวเยาวรัตน คําตรง กลุม พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน คณะทํางาน 1. นายสรุ พงษ มน่ั มะโน กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน 2. นายศภุ โชค ศรีรัตนศิลป กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียน 3. นางสาววรรณพร ปทมานนท กลุม พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน 4. นางสาวศรญิ ญา กลุ ประดษิ ฐ กลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียน 5. นางสาวเพชรนิ ทร เหลอื งจิตวัฒนา กลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียน ผ้พู ฒั นาและปรับปรุงครังที (วนั ที - พฤศจกิ ายน ) 1. นางอญั ชลี ธรรมวธิ ีกุล 2. นางดษุ ฎี ศรวี ัฒนาโรทยั 3. นายสุธี วรประดษิ ฐ 4. นางสาวกฤษณา โสภี 5. นายสภุ าพ เมอื งนอย 6. นางสาวทิพวรรณ วงคเรือน

153 ผูพ มิ พตนฉบบั 1. นางสาวปยวดี คะเนสม กลุมพฒั นาการศึกษานอกโรงเรยี น กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียน 2. นางสาวชาลินี ธรรมธิษา กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 3. นางสาวเพชรินทร เหลอื งจติ วฒั นา กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน ผูออกแบบปก นายศภุ โชค ศรรี ัตนศลิ ป

154 คณะผปู รบั ปรุงขอมูลเกยี่ วกบั สถาบนั พระมหากษตั ริย ป พ.ศ. 2560 ท่ีปรกึ ษา จาํ จด เลขาธกิ าร กศน. หอมดี ผูตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ 1. นายสรุ พงษ สุขสเุ ดช ปฏบิ ัตหิ นา ทร่ี องเลขาธิการ กศน. 2. นายประเสรฐิ ผอู าํ นวยการกลุมพัฒนาการศึกษานอกระบบ และการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 3. นางตรีนชุ กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย ผปู รบั ปรุงขอมลู นางเยาวรตั น ปนมณวี งศ คณะทาํ งาน กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 1. นายสุรพงษ มัน่ มะโน กลุม พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั 2. นายศุภโชค ศรรี ตั นศิลป กลุมพฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 3. นางสาวเบญ็ จวรรณ อาํ ไพศรี กลุม พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 4. นางเยาวรัตน ปน มณวี งศ กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 5. นางสาวสุลาง เพช็ รสวา ง กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย 6. นางสาวทิพวรรณ วงคเรือน กลุมพฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 7. นางสาวนภาพร อมรเดชาวฒั น กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 8. นางสาวชมพูนท สงั ขพ ชิ ยั