ວັນນະຄະດີປັດຈຸບັນ

- ຫາຼ ນບເໍ່ ມອື ແທ້ຫວາ? - ບໍເ່ ມອື ໃສໝົດ ນາງວານດິ ດາ ເວັາົ້ຼ ດ້ວຍສີໜ້າເຄງ່ົັ ຂຶມ, ຊາຍຄົນນ້ນັຼ ຍັງຍ້ັຼມິ ເສຍີ ພ້ອມທັງເວຼົາ້ັ ວ່າູ : - ບ່ໍສະເພາະແຕູ່ອາວຈະຊູ່ວຍໃຫ້ຫຼານໄດ້ເມືອພົບພໍ່ແມູ່ເທ່ົານ້ັຼນ ອາດຍັງຈະຊູ່ວຍໃຫ້ຫຼານມີຄວາມສຸກອີກໃດ. ເມອື ບ?່ໍ ອາວຈະຊຼັສ້ື າຍຄເໍ ສນຼັ້ ງາມໆ, ສາຍແອວທອງນາກເສນ້ັຼ ໃຫຍູ່ໆໃຫ້ຫຼານເອ້ຕາມໃຈຊອບ. ອາວມເີ ງິນໃດ! ຊບິ ອກ ໃຫ້. - ຫຍຸ້ ! ໜ້າບໍອ່ າຍ! ບໍ່ໄປໃສໝົດ ນາງວານິດດາ ເນ້ັຼນຄວາມເກ່ົາ ເວຼົັ້າມາຮອດນັຼີ້ ພໍດີຮອດທາງສາມແຍກ ແທນທີ່ຈະແລູ່ນເຂຼົ້ັາໄປຫາເມືອງ ຊາຍ ຄນົ ນັຼ້ນຊາໍ້ ພດັ ລ້ຽວໄປທາງໃໝູ່ ນາງວານິດດາເຫັນແນວນນ້ັຼ ເລຍີ ຖາມວູ່າ: - ຮ້ວາຍ! ໄປຫຍິງທາງນ?ຼັ້ີ - ໄປທາງນີແຼັ້ ຮງໃກ້ ມນັ ຕອບນາງ ດ້ວຍທູ່າທີຍຶຍະວາດໃດວາດໜີ່ຶງ ເອ! ເຊອ່ືີ ໃຈບໍໄ່ ດແ້ ລ້ວລະ. ບ່ໍໄດ້ຕ້ອງລົງຈາກລດົ ຄັນນ້ັຼດີ ູ່ວນ ນຼັ້ີ ຄືຄໍາສົັງ່ ທ່ີປະກດົ ຂຼັນ້ຶ ໃນມັນສະໝອງຂອງນາງ - ຈອດລົດໃຫຂ້ ້ອຍລງົ ຂອ້ ບບໍ່ໄປນາໍ ດອກຄນັ ໄປທາງນີ້ຼັນາ ລົດກໍບໍ່ຈອດຍີິ່ງແລູ່ນໄວ. ເອົາແລ້ວຊິເຮັດແນວໃດບາດນຼັີ້? ນາງວານິດດາຕັດສິນໃຈໄຂປະຕູ ວູ່າຈະໂດດລົງ ຈາກລດົ ແຕຊູ່ າຍຄົນນັ້ນຼ ຄວາມືມາກອດແອວນາງໄວ.້ - ຈະໄປໃສ? ໄປບໍໄ່ ດດ້ ອກ ມັນເວຼັົ້າຂຶຼັ້ນດ້ວຍທູ່າທີເຍາະເຢຍື້ີ ແລ້ວຫົວຂຶຼ້ັນດ້ວຍສຽງອັນປ່າເຖ່ືີອນ ນາງວານິດດາຝຶດຕົວອອກກຸມຕີມັນຄືນ ເຮັດໃຫ້ມັນບ່ໍສາມາດຂັບລົດຕ່ໍໄປໄດ້ ທີ່ນຼັ້ນເປັນປ່າຍູ່ອມແຍູ່ມແຄມທົ່ງນາຊູ່າວໃໝູ່ ມັນເລີຍລ້ຽວລົດເຂຼັົ້າຈອດແລ້ວ ຄວາມທື ງັ ສອງມາກອດຮັດເອາົ ນາງວານິດດາ. ໃນເວລານນັຼ້ ຄໍາເວ້າັົຼ ຂອງນາງສດົ ເພດ ໃນເວລາກູ່າວທກຸ ທວີ ູ່າ: “ພວກມັນ ໄດ້ຂົ່ມຂືນສໍາເລົານ້ອງຄືກັນກັບໝາເດືອນເກ້ຼັົານ້ອງໄດ້ເສຍຄວາມບໍລິສຸດຂອງລູກຜູ້ຍິງ ນັບແຕູ່ມ້ັືຼນັຼ້ນເປັນຕຼັົ້ນມາ” ໄດ້ ປະກົດຂ້ັຼຶນໃນມັນສະໝອງຂອງນາງ ນາງວານດິ ດາກັດແຂ້ວສູ້ຄືນ ພອ້ ມທັງຮ້ອງຂຄໍ ວາມຊູ່ວຍເຫຼືອ ບັກຕາຍເວນນຼັ້ນຍີ່ິງ ຫົວດັງຂຶນຼັ້ ແລ້ວເວັົ້ຼາວູາ່ : - ຮ້ອງໄຫ້ເຮັດຫຍັງໃຫ້ເສຍແຮງ ບ່ໍມີໃຜມາຊູ່ວຍດອກ ມອບຕົວເສຍດີກວ່າູ ຈະຊ້ແັຼື ຫວນເພັດວງົ ງາມໆໃຫ້ເປັນ ສ່ີງິ ຕອບແທນ. ນາງວານິດດາ ທັງຟຶດທັງຖີບແຕູ່ກໍບໍ່ຫຼຸດອອກຈາກວົງແຂນອັນແຂງແກູ່ນຂອງບັກຕາຍເວນນຼັ້ນໄດ້. ນາງຮູ້ສຶກ ວູ່າແຮງຂອງນາງ ອູ່ອນລົງທຸກທີ ນາງພວມຄິດຫາຊູ່ອງທາງທີ່ຈະເອົາຕົວລອດ ໃນເວລານັ້ຼນໃບໜ້າອັນຂ້ີັຼດຽດຂອງມັນ ຫຍັບເຂາຼ້ັົ ມາໃກ້ ໃບໜ້າອັນຂາວນວນຂອງນາງ ພ້ອມທັງກອດຮັດນາງເຂັ້າຼົ ຈົນເກືອບຈະຫາຍໃຈບໍໄ່ ດ້ ກູຕາຍຄັກບາດນຼ້ີັ ນາງຫັນໃຈບັກແຮງໆ ວູ່າຈະຟຶດຕົວອອກເປັນເທ່ີືອສຸກທ້າຍໃຫ້ມັນແຮງທີ່ສຸດເທົ່າທ່ີຈະແຮງໄດ້ ໃນເວລານັ້ຼນປະຕູລົດ ເປີດອອກ ນາງວານດິ ດາ ງວາກໄປເຫນັ ຊາຍຄົນໜຶີ່ງ ເປນັ ຄນົ ສງູ ຮຽວພາຍຂ້ອງ ແລະ ຈບັ ຄັນເບດັ ປກັ ເຕັມກໍາ ນາງຟ້າວ ຮອ້ ງຂັຼ້ຶນວູ່າ: - ຊູ່ວຍເອາົ ນອ້ ງແດູ່! ຊາຍຄົນນ້ັຼນວາງຄັນເບັດປົດຂ້ອງ ອອກຈາກບູ່າແລ້ວດຶງລາກນາງວານິດດາ ອອກຈາກວົງແຂນ ຂອງບັກຕາຍ ເວນນັ້ນຼ ທັນທພີ ອ້ ມທັງເວຼາົ້ັ ຂຶນັຼ້ ດວ້ ຍສຽງເຄ່ົັງຂັມຶ້ຼ ວ່າູ : - ມງຶ ສັງມາຊວົ່ ແທ!້ ປະໄດ! ຄັນບປ່ໍ ະຊຶເອົາມີດຍອກຄແໍ ທໃ້ ດນັຼ້ີ. 95

ບັກຕາຍເວນນ້ັຼນຈາໍ ຕອ້ ງໄດ້ວາງນາງວານດິ ດາເພີື່ອຕັງຼ້ ທູ່າໃໝູມ່ ນັ ຈົກປນພົກອອກມາຈີຼໃ້ັ ສູ່ຊາຍຫາປາ - ວາງມດີ ! ຍົກມຂື ້ຶນຼັ ຄນັ ບ່ໍຢາກຕາຍ ຈາໍ ຕອ້ ງວາງມີດ ແລະ ຍກົ ມືຂັຼຶ້ນ ບກັ ຕາຍເວນນນ້ຼັ ເມົາແຕູ່ຈັ້ີຼປນໃສູ່ຊາຍຫາປາ ບໍ່ຮູ້ວູາ່ ນາງວານິດດາພວມຊອກ ຫາໄມ້ຄ້ອນ ຊອກໄດ້ແລ້ວກໍແຢ່ງຢືີ້ຟາດໃສູ່ກະບານຫົວຂອງມັນດັງໂພະ! ບາດໜ່ຶີງຈົນມັນເຊຄືນຫັຼງ ຊາຍຫາປາສວາຍ ໂອກາດນຼັ້ນເຕະມືມັນຈົນປນຟົື້ງອອກຈາກມື ແຕູ່ໄມ້ຄ້ອນນາງວານິດດາເປັນໄມ້ໂດກແດູ່ແລ້ວ ພຽງແຕູ່ຕີບາດດຽວກໍ ຫັກເຄ່ີິງບັກຕາຍເວນນັຼ້ນ ພັດເປັນຄົນກ້າວກຶງ ດ້າມສໍ່ານັ້ຼນບໍ່ພໍແຈູ່ວຫຍັງມັນຕ້ັຼງສະຕິໄດ້ພຸູ່ງໝັດັ້ຼາຜູ່າໃສູ່ໃບໜ້າຊາຍຫາ ປາ ບຸນແຕູ່ຫີກຼ ທັນ ຄັນບໍ່ທັນລະແມູ່ນຫງາຍໜ້າ ນາງວານິດດາກສໍ ູ້ແບບຫົວຂາດຄາ ແຢ່ງຢໂີ້ື ມູ່ງໄມ້ຄອ້ ນກີດໃສູ່ກາງຫັຼງ ມນັ ດັງອຶກບາດໜີ່ຶງ ມັນງວາກໜ້າມາຈະຕົບໜ້າແຕູ່ນາງຫີຼກທັນ ຊາຍຫາປາໂຢ້ໂດດທໍາສ້ວງມັນໝົດແຮງ ເຮັດໃຫ້ມັນ ເສຍຫຼັກ ຫງາຍໜ້າຕົກທວາມລົງບວກຄວາຍແຄມທາງ. ນາງວານິດດາວູ່າຈະໂດດລງົ ເອົາຕີນສ້ິັຼນງຸມຫົວມັນໄວ້ແຕູ່ຊາຍ ຫາປາຟ້າວຄວາເອົາຂ້ອງ ແລະ ຄັນເບັດຈັບແຂນນາງວານິດດາແລູ່ນຢ່າງບໍ່ມີທີບເຂ້ຼົັາໄປໃນປ່າ. ໄປໄດ້ສຸດຊົ່ວແຮງຊາຍ ຫາປາຈີິ່ງພານາງວານິດດາໝູບລົງທັງຫຼຽວຫັຼງສັງເກດເບິ່ີງວູ່າ ບັກຕາຍເວນນ້ັຼນແລູ່ນນໍາມາຫຼືບ່ໍ? ຟັງສຽງຫາຍໃຈຈັກ ແມູ່ນໃຜຕໍ່ໃຜດັງຫືດຫາດ! ຫືດຫາດຢູ່. ຄາວໜີຶ່ງອາດແມູ່ນໜູແລູ່ນຊອກຫາກິນດັງຊວາດ! ຊວາດມາໃກ້. ນາງວານິດ ດາເປີດກູ່ອນຈົນວູ່າເກບີ ຊງັ ດານເຮ່ຍູ ຈິງີ່ ອູ່ວາຍມາຊອກຫາ ພໍດີຊາຍຫາປາແລູນ່ ໄປທັນເລີຍບອກວາູ່ : - ເຊາົ ຢາ່ ແລນູ່ ! - ບ່ໍແມູ່ນບັກຕາຍເວນນຼັນ້ ບໍ່ຊັຼ້ນນາ? - ມນັ ໜໄີ ປແລ້ວລະ ຟງັ ແມສ້ ຽງລດົ ມັນແລນູ່ ໜໄີ ປແລວ້ ເດ! ນາງວານິດດາ ສະຫງັດຟັງ ໄດ້ຫງິນສຽງລົດແລູ່ນໄປແທ້ ນາງຍິຼັ້ມຫົວແລ້ວນ່ົັງໂຍບລົງໃກ້ໆຊາຍຫາປາ. ເອົາມື ເສຍີ ຜົມແລວ້ ເອົາປກີ ເສ້ຼືັອຂັນຼ້ຶ ມາເຊັດນໍ້າເຫີ່ອື ແລະ ຕມົ ທີຕ່ ດິ ໜາ້ ພອ້ ມທງັ ເວັ້າົຼ ດ້ວຍຄວາມສະໜດິ ສະໜມົ ວູ່າ: - ຄັນບມໍ່ ອີ າ້ ຍ ນ້ອງເຊັດ! - ຄັນບໍ່ມີນ້ອງ ອ້າຍກໍເຊັດຄືກັນ. ກະດງວວູ່າແມູ່ນໃຜຊຼັ້ນດອກອ້າຍພວມຍູ່າງອອກມາແຕູ່ໜອງປ່າໄລູ່ ເລີຍ ໄປຫງິນສຽງຮອ້ ງພໍເປນັ ຫວາໍ ໆ ອາ້ ຍຈໂື່ີ ລດວ່າູ ແມູນ່ ສຽງຂອງນ້ອງ ອາ້ ຍເລີຍແລູ່ນໄປຫາໂລດແມູນ່ ແທ!້ ເຫດໃດນອ້ ງຈິີ່ງ ຖກື ກົນລວງຂອງມັນເຖິງຂັຼນ້ ນຼນັ້ ! - ນ້ອງກຄໍ ືກັນ ອາ້ ຍເປດີ ປະຕູລົດອອກ ນ້ອງຫຼຽວເບງີ່ິ ກຮໍ ໂ້ຼ ລດວູາ່ ແມູ່ນອາ້ ຍ - ບ່ໍແມ່ນູ ຕົວະບ່?ໍ - ຫຸ້ຍ! ຄນົ ຄີງບາງຮາູ່ ງສູງຄອື ້າຍໃຜຊບິ ຈໍ່ ່.ີື - ຄັນນອ້ ງບໍ່ເອາົ ໄມຄ້ ້ອນໂມງູ່ ໃສ່ຫູ ົວມນັ ອາ້ ຍກອໍ ບັ ປັນຍາຈກັ ວູາ່ ເມອື ເມອື ງໄກູ່ບຂໍ່ ັນແທບ້ ໍ່ຈກັ ເຂົາສອງຄົນຫຼຽວເບິີ່ງໜ້າກັນແລ້ວຕູ່າງຝ່າຍຕູ່າງກໍອູ່ວາຍໜ້າໄປລັກຍຼິ້ັມຢູ່ພໍໃຜພໍລາວ ມິດຢູ່ຄາວໜ່ຶີງ ນາງ ວານິດດາ ຈງ່ີິ ຖາມວູ່າ: - ອາ້ ຍເກດ ພວກເຮົາຊເິ ຮດັ ແນວໃດ? - ນອ້ ງລອງເລົາ່ ເຫດການ ທ່ີພາໃຫນ້ ອ້ ງຂ້ັຶນຼ ລດົ ມານໍາບັກຕາຍເວນນນຼັ້ ເບີງ່ິ ດຸ? ນາງວານດິ ດາ ເລົາ່ ສູທ່ ້າວເກດຟງັ ຢາ່ ງລະອຽດສດຸ ທາ້ ຍທາ້ ວເກດເລຍີ ເວຼ້ັົາວາູ່ : - ນອ້ ງກໂໍ ພດ ບໍ່ຮູຮ້ ອດຊ່ີມື ນັ ນອ້ ງກະຍັງເຊີອ່ື ມນັ ບນຸ ລະບ!ໍ່ - ອາ້ ຍວາູ່ ນ້ອງຄວນເຮັດແນວໃດ? - ຟາ້ ວກູ່ອນ ອາ້ ຍໄປຊອກຫາມີດ ຂອງອາ້ ຍກອູ່ ນ ນ້ອງຖ້າຢູ່ນັີ້ຼ - ໄປຊອກບ່ອູ ນມືກ້ັຼ ້ນີຼັ ັຼີຫ້ ວາ? 96

- ໄປຊອກຢບູ່ ູ່ອນນັນ້ຼ ແລວ້ ອ້າຍຍງັ ເຫນັ ປນມັນຫຼດຸ ມືບາງທມີ ນັ ປະປນມັນບຈໍ່ ກັ - ເຊົາກູ່ອນເທາະອ້າຍ ມນັ ບໍ່ປະປນມັນດອກ ເລື່ີອງມີດເປນັ ເລີືອ່ ງເລັກນ້ອຍຊືຼັ້ແທນໃຫ້ອ້າຍຈັກດວງກໍໄດ້ ນ້ອງຂໍ ໃຫອ້ ້າຍພານອ້ ງໜີຈາກນໄຼີັ້ ກທໃໍ່ ດຍ່ີິງດີ ນ້ອງຢ້ານມັນໄປນາໍ ເອົາໝູມ່ າຊອກຫານ້ອງອກີ . - ອາ້ ຍກໍອບັ ປັນຍາຄກື ນັ ອ້າຍຈະພານອ້ ງໄປຫາໝທູ່ ີ່ມາໃສູເ່ ບດັ ນາໍ ກນັ ແລວ້ ເປິກສາຫາລກື ນັ ເບ່ິງີ ວູ່າຄວນຈະເຮັດ ແນວໃດດີ. - ອຍຸ ! ບໍໄ່ ປແລ້ວ! ຫາຼ ຍຄົນຮູ້ເລືີອ່ ງນັີ້ຼ ນອ້ ງຊເິ ອົາໜ້າໄປໄວໃ້ ສ ນາງວານິດດາທງັ ເວຼາົ້ັ ທງັ ປນິ່ ຫຼງັ ຕຶກໃສູ່ ທາ້ ວເກດພະຍາຍາມອະທິບາຍດວ້ ຍຄວາມຫວງັ ດວີ ູາ່ : - ມັນບໍ່ເປັນຈັ່ົງຊັ້ຼນວານິດດາ ໝູ່ທີ່ມາໃສູ່ເບັດນໍາອ້າຍຊຶມີໃຜ? ມີແຕູ່ໝໍເລິງທ່ໍນຼັ້ນ ໝໍເລິງກໍແມູ່ນໝູ່ຫ້ອງຮຽນ ດຽວກັນ ນ້ອງພັດຊິອາຍມັນຫຍັງ ອ້າຍຄິດວູ່າໄປຫາມັນແລ້ວພ້ອມກັນຊອກຫາວິທີເອົານ້ອງເມື່ີອຫາອາວເນດ ມີແຕູ່ ອາວເນດທໍ່ນັ້ນຼ ຈະຊວູ່ ຍນ້ອງໄດ້. - ເອີ! ຄນັ ມແີ ຕູ່ອ້າຍເລງິ ທນໍ່ ນ້ຼັ ນອ້ ງບ່ວໍ ູ່າຫຍງັ ໄປກໄໍ ປ ລາວຢໃູ່ ສ? - ພວກອ້າຍນັດກນັ ວູ່າຈະໄປຫາກນັ ຢູ່ຖຽງນາລຸງພາຢູ່ໃກ້ນີັ້ດຼ ອກ ເວ້ັຼົາແລ້ວເຂົາທັງສອງກໍຍູ່າງຕາມຫັຼງກັນໄປ ພໍໃກ້ຈະຮອດ ເລີຍຫຼຽວເຫັນກອງໄຟພວມລຸກເປັນແປວຢູ່ໃກ້ກັບ ກົກທມ່ົ ນອ້ ຍແຄມໜອງ ມສີ ອງຄນົ ພວມນົ່ັງຝງີ ໄຟລົມກັນຢເູ່ ຫັນແນວນຼັນ້ ນາງວານິດດາເລີຍຖາມວ່າູ : - ອ້າຍເກດ ແມນູ່ ໃຜນັງ່ົ ລົມອາ້ ຍເລງິ ຢູ່ນັນ້ຼ ຄືແມູ່ຍິງ - ໂອ! ແມູ່ນເອື້ຼັອຍຂອງອ້າຍ ເພ່ີິນມາເຮັດຫຍງິ ນໍ! ທາ້ ວເລງິ ຫຽຼ ວເຫັນທ້າວເກດກໍຟ້າວຮອ້ ງຖາມວາູ່ : - ເປັນແນວໃດເຖົັ້າຼ ? ໂຊກໝານແດ່ຫູ ວາ? ທາ້ ວເກດປງົ ຂ້ອງ ແລະ ຄັນເບັດແລວ້ ເວັ້າົຼ ດວ້ ຍຄວາມນ້ອຍໃຈວູ່າ: - ຊິທນັ ໄດ້ໃສູ່ເບດັ ໃສູ່ກາ້ ງຫຍັງແດູ່! ເບ່ງີິ ແມໜາ້ ຜາກນອ້ ງນີຼັ້ເກືອບເສຍແຂ້ວໃຫບ້ ັກຕາຍເວນນຼັ້ນລະບ່?ໍ ນາງສົມເພດ ແລະ ທ້າວເລິງຫຼຽວເບິ່ີງໜ້າຜາກທ້າວເກດທ່ີແດງຮຸນໆຢູ່ ແລ້ວຫຼຽວໄປເບິີ່ງສຼ້ັິນເສ້ຼືັອຂອງນາງ ວານິດດາທີ່ຂາດຢເູ່ ທິງບາູ່ ແລະ ເປອື້ ນເປ້ໄືີ ປດວ້ ຍຕມົ ທາ້ ວເລິງເລຍີ ຖາມວາູ່ : - ມີເລື່ີອງຫຍັງເຖຼົັ້າ? ໂຕໄປໜ້ອຍໜ່ີຶງເຮົາກໍລົງໃສູ່ເບັດແລ້ວຂັ້ຶຼນມາດັງໄຟຝີງ ພໍໄຟລຸກເອຼ້ືັອຍສົມເພດກໍມາຮອດ ແລວ້ ພວກໂຕກໍມາຮອດນັຼີ້ລະ ເອອັືຼ້ ຍສົມເພດກບໍ ໍ່ທນັ ໄດເ້ ວົຼັ້າຫຍັງ ມນືັຼ້ ້ຕຼີັ ຼັ້ງແມູ່ນການໂຮມກັນຢາ່ ງບໍ່ໄດ້ນດັ ລວູ່ ງໜາ້ . ນາງວານິດດາບໍ່ກາ້ ເງີຍໜ້າ ກມັ້ົຼ ຢ່ດູ ວ້ ຍຄວາມອາຍ ຫງຼັ ຈາກຫາບ່ອູ ນນ່ງັົ ແລ້ວ ທ້າວເກດຈິ່ງີ ເລີ່ມເລ່ົາເຫດການທ່ີ ເກີດຂ້ຶຼັນຢ່າງລະອຽດ ທ້າວເກດເວາ້ຼັົ ຍງັ ບໍທ່ ນັ ສຸດ ນາງສມົ ເພດຖາມຊອ້ ນຂນຼຶ້ັ ທນັ ທວີ າູ່ : - ມັນເປັນຄນົ ໃຫຍສູ່ ງູ ແມູນ່ ບ່?ໍ - ແມນູ່ ແລ້ວ - ມນັ ມີແປ້ວຢູ່ແກ້ມເບັຼອ້ື ງຂວາ - ບໍໄ່ ດໄ້ ວໃ້ ຈເບີງ່ິ ທາ້ ວເກດຕອບດວ້ ຍຄວາມຈິງໃຈພ້ອມທັງອວາຍໜ້າໄປຫານາງວານິດດາ ໂດຍມີຈຸດປະສົງຢາກຖາມກູ່ຽວກັບ ຮອຍແປ້ວດ່ົງັ ກູ່າວ ແຕູ່ນາງວານິດດາເວົຼ້ັາຂຶຼັ້ນກອູ່ ນດ້ວຍຄວາມຕນ່ີື ເຕ້ັຼນວູາ່ : - ແກວ້ ເບຼອືັ້ ງຂວາຂອງມັນມີແປ້ວແທ!້ - ແມູ່ນບັກຕາຍເວນນລຼ້ີັ ະລຕ້ໍ ັົມ້ຼ ເອືັອຼ້ ຍໃນເມືອ່ີ ກູອ່ ນກາດາຍ! ມັນຊ່ວີື າູ່ ສົງ - ບກັ ສງົ ຫວະ? ບກັ ກບັ ປີແຕນສງົ ຫວະ? ມັນຢູ່ໃສ? 97

ທາ້ ວເລິງທງັ ຖາມທັງລຸກຂັຶ້ຼນດ້ວຍທູ່າທີຄຽດແຄນ້ ບັນຍາກາດແຫງູ່ ການລົມກນັ ສດຸ ທີ່ໜັດໜູ່ວງ ນາງວານິດດາ ໝດົ ຫຼຽວເບ່ີິງທາ້ ວເລງິ ແລ້ວຫຼຽວເບິີ່ງນາງສມົ ເພດ ທ້າວເກດເຫນັ ແນວນຼັນ້ ເລຍີ ເວ້ຼັົາວູ່າ: - ມັນໄປແລ້ວ! ເຖ້ຼັົາເອີຍ! ແຕູ່ເຮົາເຊ່ີືອວູ່າມັນຄົງວົນວຽນຢູ່ແຖວນີຼັ້ ເພືີ່ອປອງເອົານາງວານິດດາໃຫ້ໄດ້ ສະນັຼ້ນ ພວກເຮາົ ຈະເອາົ ນາງວານດິ ດາໄປເຊີ່ອື ງໄວ້ຢ່ໃູ ສ? ນາງສມົ ເພດ ຫຼຽວເບີ່ງິ ໜ້ານາງວານດິ ດາ ພ້ອມທງັ ເວຼາົ້ັ ວາູ່ : - ເອືຼ້ອັ ຍແລູ່ນມານີ້ັຼ ກໍຍ້ອນລູກນ້ອງຂອງບກັ ຕາຍເວນນຼັ້ນລະໄປວົນເອຼ້ືັອຍ ພວກມັນອາດຢາກຫຼອກເອາົ ເອ້ືຼັອຍໄປ ຂາຍອີກ ແຕູ່ເອ້ືັຼອຍຮ້ກູ ູ່ອນເລຍີ ຟາ້ ວໜມີ ານລ້ັີຼ ະ. ທາ້ ວເລງິ ຜູດລກຸ ທັນທີພອ້ ມທັງຖາມວາູ່ : - ພວກໝາຕາຍເລົາ່ ນັຼ້ນ ຍັງເຮຮອູ່ ນຢໃູ່ ນບາ້ ນພວກເຮົາຫັຼນ້ ຫວະ? ໄປເກດ! ຊາຍໜູຸມ່ ທັງສອງ ຈບັ ມືກັນຢາ່ ງແໜນ້ ວາູ່ ຈະພາກັນເຂົຼາ້ັ ໄປໃນບ້ານ ເພາະເຊືີ່ອວາູ່ ບກັ ສງົ ຄົງຍງັ ວົນວຽນຢ່ແູ ຖວນຼີັ້ ແຕ່ນູ າງສົມເພດດງຶ ແຂນທາ້ ວເລິງໄວແ້ ລ້ວເວ້ຼັົາວາູ່ : - ຢດຸ ກູ່ອນພວກນ້ອງ ພວກມນັ ມພີ ັກພວກຫາຼ ຍໃດ! ພວກນອ້ ງສອງຄົນຈະສູ້ກບັ ພວກມນັ ບໄ່ໍ ດດ້ ອກ - ເປັນຫຍງັ ຈ່ິີງສບູ້ ໄ່ໍ ດ້ ພວກນອ້ ງຊຶພາກັນໄປຫາອ້າຍເລດີ ທ້າວເລິງເວຼົ້ັາຂຶັຼ້ນດ້ວຍຄວາມເຊືີ່ອໝຼັ້ນ ພໍໄດ້ຍິນຊີື່ທ້າວເລີດ ໃບໜ້າຂອງນາງສົມເພດປະກົດວູ່າສົດໃສຂຼັຶ້ນຜິດ ປົກກະຕິ ໃນໄລຍະຈັກເປັນຫຍັງຫຸ ຄັນເວັຼ້ົາເຖິງທ້າວເລີດ ນາງສົມເພດມັກຍ້ຶຼັມຫວານກວູ່ານ້ໍາຕານ ໃບໜ້າບານກວູ່າ ດອກບວົ ຍາມເຊາຼ້ັົ ນາງຖາມທ້າວເລິງດ້ວຍສຽງແຜວູ່ ເບົາວາູ່ : - ອາ້ ຍເລີດມາບາ້ ນຫວະ? - ເພິ່ີນມາກິນແລງຢູ່ບ້ານ ເພິ່ີນເຄີຍບອກນ້ອງວູ່າ ຄັນເຫັນພັກພວກຂອງກັບປີແຕນສົງຢູ່ໃສ ໃຫ້ຟ້າວບອກໃຫ້ ເພິນ່ີ ຮູ້. ນາງສມົ ເພດຍ້ມຼິັ ຢ່າໃມີຄວາມໝາຍແລວ້ ເວາັ້ຼົ ຂຼຶ້ນັ ດ້ວຍສຽງສົດໃສວູາ່ : - ເພີິ່ນກໍເຄີຍບອດເອັຼ້ືອຍແນວນັ້ຼນ, ເອື້ຼັອຍເຫັນວູ່ານ້ອງເກດບໍ່ຄວນໄປ ເອຼືັ້ອຍຈະໄປເປັນເພືອນກັບນ້ອງເລິງເພາະ ຖາ້ ພວກມັນເຫັນເກດຈະມເີ ລີ່ອື ງບໍ່ດເີ ກີດຂ້ນັຼຶ - ແມ່ນູ ແທ້ໄດອ້າຍເລງິ ! ນາງສານິດດາເວ້ຼົັາຂ້ຶຼັນດ້ວຍຄວາມຈິງໃຈ ທຸກຄົນເຫັນດນີ ໍາຄວາມເຫນັ ຂອງນາງສມົ ເພດ ໝາຍຄວາມວາູ່ ໃຫ້ນາງວາຮິດດາ ແລະ ທ້າວເກດຄອຍຖາ້ ຢູ່ຖຽງນາພີຼັ້ກູ່ອນ ມີແນວໃດຈະຕິດຕໍ່ຕາມທີ່ຫງັຼ ແຕນູ່ າງວານິດ ດາຍັງສັົ່ງທ້າວເລິງໃຫ້ພະຍາຍາມຂູ່າວໃຫ້ອາວເນດຮູ້ເລື່ີອງນັ້ຼີໄວເທົ່າໃດຍ່ິີງດີໃນເວລາຄອຍຖ້າທ້າວເກດເວັຼ້ົາຕ່ໍນາງວານິດ ດາວູ່າ: - ນ້ອງຖາ້ ຢນູ່ ັຼີ້ເດີ! ອາ້ ຍໄປອາບນ້າໍ ກູ່ອນ - ນອ້ ງຄັນຄາຍເຕັມທີນໍາ້ ສະອາດດຕີ ?ີ - ໃຫ້ສະອາດຄືນໍ້າປະປານັຼນ້ ບ່ໄໍ ດ້ແລ້ວ, ແລ້ວ, ແຕູ່ວາູ່ ພໍອາບໄດ້ເພາະແມູ່ນນາໍ້ ຫ້ວຍ, ຄນັ ຊ້ັນຼ ອ້າຍຈະຂຼ້ຶັນໄປອາບຢູ່ ທາູ່ ເໜືອພນຸ້ ເດີ. ແດງເດືອນລອດຮົມໄຜູ່ ສູ່ອງລົງໄປຫາໜ້ານໍ້າທີ່ເໜັງຕີງເຫຼືັ້ອມຍິບຍັບຢູ່. ນາງວານິດດາລຸຍລົງນ້ໍາລຸຍໄລ້ເນ້ຼືັອ ກາຍອັນສົມສູ່ວນ ແລະ ເຕັມງາມຂອງນາງຢ່າງບ່ໍຟ້າວບ່ໍຟ່ັົງ ຮຸກໄປທົ່ວຕົວ ພ້ອມທັງເຫືຼອດໄປຫາທ້າວເກດທ່ີອາບຢູ່ທູ່າ ເໜອື ນາງລັກຍ້ິັມຼ ຢ່ຜູ ູ້ດຽວດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ. ນາງວານດິ ດາ ແລະ ທ້າວເກດເປນັ ເພື່ີອນນກັ ຮຽນໃນຫ້ອງອຸດົມປີທີໜຶ່ີງ ຢູ່ໂຮງຮຽນ ເຂນົ ບໍໃກຊ້ ິດກັນປານໃດ ເພາະທາ້ ວເກດ ເປັນຄົນສຸຂຸມບໍມກັ ໂອ້ເອ້ ເຮຮາກບັ ພວກເພອືີ່ ນນັກຮຽນຍິງປານໃດ ມັກເກັບຕົວຢຢູ່ ່າງງຽບຽ ແລະ ມັກ 98

ຫັ້ຼິນກິລາ ໃນໄລຍະຜູ່ານມາເຂົາລັຼຶ້ງກັນພຽງແຕູ່ເປັນນັກຮຽນຫ້ອງດຽວ ສູ່ວນນາງວານິດດາ ໄດ້ໃຊ້ຄວາມສັງເກດທ້າວ ເກດຢ່າງລັບໆ ມາຕົນແລ້ວ ທ້າວເກດເປນັ ລູກຄົນທກຸ ຍາກ ແຕູ່ເປນັ ນກັ ຮຽນດີຮຽນເກັົ່ງກິລຍິ າສພຸ າບ ຖ້າເຂົາໄດ້ນູ່ງຸ ຖືດີ ຄໝື ູ່ ໃຫສ້ ມົ ກັບເນັຼືອ້ ກາຍອັນສູງສະງາູ່ ຂອງທ້າວເກດ ຮວາຍຢ້ານຫຼາຍຄົນນໍາ້ ລາຍອອກຢູ່ໃດເດີ! ມລີ ົດໂຕໂຍຕາສເີ ຫືຼອງອູ່ອນຄັນໜຶ່ີງແລູ່ນດວ້ ຍລະດບັ ຄວາມໄວສູງມາແຕູ່ດງົ ປາຍນາ ລ້ຽວເຂ້ັົຼາຮູອ່ ມແຫ່ງູ ໜີ່ຶງທ່ີ ຄຸ້ມດົງປາ່ ລານ ເຂັຼົ້າໄປຈອດຢຕູ່ ່ໍໜ້າເຮືອນ ວລິ າຊ້ນຼັ ດຽວຫຼງັ ໜ່ຶີງ ເຊິີ່ງຖ້າເບີິ່ງມາແຕຈູ່ ຸດສູງໃດໜີຶ່ງກໍຈ່ ະເຫັນວ່າູ ວິລາຫຼັງນຼັ້ີ ຊ້ົັຼນຢູ່ໃຕ້ພູຸ່ມໄມ້ ໝໍສົງກ້າວລົງຈາກລດົ ສ້ົັຼງເສືຼັອ້ ເຕັມ ແຕູ່ຕົມບວກຄວາຍ ມັນອດັ ປະຕູລົດດັງກຶບບາດໜຶ່ີງແລ້ວຍູ່າງບາດ ໄວໆ ໄປຫາຮູ່ອມກ້ໍາຂວາ ເຊິີ່ງເປັນຮອູ່ ມເຂົັ້ຼາໄປໃນ, ໄປຮອດປະຕູແປນ້ ສີດໍາເຫືຼັ້ອມມີດອກໄຟສີຂຽວມັນລ້ຽວຊ້າຍເຂຼັ້ົາ ໄປຫາຫອ້ ງນໍ້າ. ມັນແກ້ເຄີ່ືອງນູຸ່ງຢ່າງໄວຖ້ັິຼມໃສູ່ຊາມໃບໃຫຍູ່ ແລ້ວເຂ້ຼັົາໄປນອນຢູ່ໃນອາູ່ ງນ້ໍາສຸສະບລູ ູບໄລ້ເນອື້ັຼ ກາຍຢ່າງ ຟາ້ ວຟງ່ົັ ສະຫົວປັບແປບແລ້ວດງ່ຶີ ເອົາຜ້າຍນຸ້ ສີຂາວຜືນໃຫຍມູ່ າຕ້ມຸ ເຊດັ ໜ້າ ແລະ ເນັ້ອືຼ ກາຍເລກັ ນອ້ ຍກົມຼ້ັ ແຍງແວນູ່ ພ້ອມ ທັງຫວີຜມົ ສອງສາມບາດແລ້ວກາຍໄປຫາຫ້ອງແຕງູ່ ກາຍ ມັນເອົາສງັົຼ້ ຂາຊາ້ ງແພດໍາປຽກມານຸູ່ງ ກັບເສືຼ້ັອແຂນຍາວສຕີ ັບ ໝູ່ ສົບເກີບໜັງສດີ ໍາ ຄໍາສງູ ຍູ່າງພວກພາດອອກຈາກຫອ້ ງໄປເຂາະປະຕສູ ີຄໍາເຫຼັື້ອມປະຕູເປີດອອກ ພາຍໃນຫອ້ ງອຶກເອັຼົ້າ ໄປດວ້ ຍຄວນຢາ ໝໍສົງເຫຼືອດເບ່ິງີ ພກັ ພວກຂອງມັນ ທີ່ພວມຫິຼນັ້ ໄພຢ້ ູ່ນັ້ນຼ ນອ້ ຍໜງີ່ຶ ແລ້ວເອນ້ີັຼ ວາູ່ : - ຫ້ອມ! ເອັອື້ຼ ຍມຶງມາແລ້ວຫວະ? - ເພີິນ່ ມາແລວ້ ເດ! ເພີນິ່ ຖາມຫາອາ້ ຍຢ່.ູ ໝໍສົງຍູ່າງເຂຼັົ້າໄປຫາຫ້ອງໃນ. ແມູ່ຍິງຄົນໜ່ີຶງເປັນຄົນຄີງໃຫຍູ່ ນຸູ່ງເຄືີ່ອງບາງຈົນເກືອບຈະເວັ້ຼົາໄດ້ວູ່າບໍ່ໄດ້ນຸູ່ງ ຫຍັງ, ມັນລຸກຈາກເສີື່ອຟອງນໍ້າ ຍູ່າງມາຫາໝໍສົງດ້ວຍທູ່າທີອ້ອນແອ້ນ ຍ້ຼັີມຫົວພ້ອມທັງເຮັດຕາສີຫຼີ່ວໆລົງເບີ່ິງຫົວສ້ົຼັງ ຂອງໝສໍ ົງ, ມນັ ກອດມັນຈູບໝໍສງົ ຢ່າງດດູ ດມ່ີື ແລວ້ ຖາມວາູ່ : - ເປັນແນວໃດ ອາ້ ຍຂັງອີ່ນ້ອຍນ້ນັຼ ໄວ້ຢູ່ໃສ? - ບກັ ເນດເອາົ ທະຫານ “ອ້າຍນ້ອງ” ຮັກສາອີວ່ ານິດດາຢ່າງເຄັົ່ງຄັດ ອ້າຍເກືອບເສຍແຂ້ວໃຫ້ພວກມນັ ຄັນອ້າຍບໍ່ ໂຕນລົງລີ້ຼຢັ ູ່ບວກຄວາຍແຄມບ້ານອ້າຍຄງົ ເມືອເມອື ງໄກູ່ບ່ໍຂັນແລວ້ - ແທ້ຫວະ? ໝໍສົງກົັ້ຼມຫົວລົງໃຫ້ເຫັນບູ່ອນຖືກຄ້ອນອີ່ນ້ຼັນຍ່ິີງກອດໝໍສົງແໜ້ນກວູ່າເກົ່າ ຄາວໜຶີ່ງອີ່ນັ້ຼນວາງໝໍສົງມັນຍູ່າງ ໄປຫາຕ້ເູ ຄ່ອີື ງນູ່ງຸ ຈົກເອາົ ຂກໍ ະແຈແລວ້ ຍູ່າງໄປຫາຕູ້ເຊັບໄຂເອາົ ເງນິ ອອກມາເຕັມກໍາມອບໃຫ້ໝໍສງົ ພອ້ ມທັງເວົາຼັ້ ວ່າູ : - ອາ້ ຍເອົາເງິນນີັຼ້ໄປໃຫ້ເຫ່ົາຫ້ອມ, ພ້ອມທງັ ສົງ່ັ ໃຫ້ເຫ່ົາຫ້ອມເອົາບັກເນດໄປເຊືີ່ອງ ໄວທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະໄວໄດ້ອ້າຍ ໄປຫາເຫົາ່ ຫ້ອມດຽວນ້ັຼີແລວ້ ຟ້າວກັບຄືນມາຫານອ້ ງ ພໍໝໍສົງກ້າວອອກໄປຈາກຫ້ອງ ອີ່ນຼ້ັນກໍເຂັ້ົຼາໄປຫາຫ້ອງແຕູ່ງກາຍ ພໍໝໍສົງກັບຄືນມາອ່ີນ້ຼັນກໍແຕູ່ງຕົວແລ້ວມັນ ຕິດຊດຸ ສຂີ າວເສອຼັ້ື ແຂນສັຼນ້ ແລະ ສົັຼງ້ ຂາຍາວໝໍສົງຍາູ່ ງໄປແປງຄເໍ ສອື້ັຼ ໃຫອ້ ີ່ນັຼນ້ ພ້ອມທງັ ເວຼາັົ້ ວູ່າ: - ພໍໄດ້ນັບຄໍາສັົ່ງເຫົ່າຫ້ອມກໍອອກໄປປະຕິບັດໜ້າທີ່ທັນທີ ສູ່ວນເງິນມັນບໍ່ຮັບມັນເວັຼ້ົາວູ່າ ນ້ອງເອົາໃຫ້ມັນຫຼາຍ ແລວ້ ອີນ່ ຼັນ້ ຍິ້ມັຼ ຢາ່ ງມສີ ະເໜເູ່ ອາົ ມືຕູອ່ ຍແກມ້ ໝສໍ ົງເບົາໆແລ້ວເວ້ັຼົາວູາ່ : - ພວກເຮາົ ຕ້ອງໄປລາຍງານໃຫເ້ ຈົາັຼ້ ນາຍດູວ່ ນອາ້ ຍພອ້ ມແລວ້ ຕ່ີ - ພອ້ ມແລ້ວ - ຄນັ ຊຼັ້ນໄປໂລດລະ 99

ພວກມັນພາກັນ ຂີ່ລົດໂມໂຕອອກໄປ ທາງຫຼັງບ້ານມຸ້ງໜ້າໄປຫາເດີ່ນທາດຫຼວງ ລ້ຽວຊ້າຍ ແວູ່ເຂັົຼ້າໄປຫາ ເຮືອນວລິ າຫຼັງໜີຶ່ງ ໝໍສົງຖ້າຢູ່ນອກມີແຕູ່ອີ່ນຼັ້ນເຂຼັ້ົາໄປຜູ້ດຽວປະມານສາມສີບນາທີ ອ່ີນັ້ນຼ ກັບອອກມາແລ້ວຊິບໃສູ່ຫູໝໍ ສົງວູ່າ: - ທາງການພວກເຮາົ ຈະຈດັ ການໝນໍ າກຄືກັນກັບນ້ອງຂອງມນັ . - ໝນໍ າກມນັ ໄປເມືອງໄທແລ້ວໄດ?້ - ຢູ່ເມືອງໄທນ້ັຼນແລ້ວ ມນັ ແຮງງູ່າຍ ສອງອາ້ ຍນອ້ ງພວກນໃັຼີ້ ຊ້ການບ່ໍໄດ້ ຕ້ອງຄັດຫວົ ງຕັຼ້ງແຕູ່ມເືຼ້ັ ລມ່ີ ຕັ້ຼົນ ໄປ! ໄປ ທູຽ່ ວເບຍີ ລົມ ແຕ່ປູ ານນ້ເີຼັ ຫ່ົາຫອ້ ມ ຄງົ ສໍາເລດັ ໜ້າທີແລວ້ ລະ. ພວກມັນໂດດຂຶ້ັຼນລົດໂມໂຕ ແຟດສຽງປານຍົນແອບຮອ້ ຍຫ້າມຸ້ງໜ້າໄປສູ່ຄຸ້ມສີສັງວອນ ແລ້ວລັດອອກໄປໃສູ່ ດງົ ປາຍນາ ພໍໄປຮອດຮ່ອູ ມແຫ່ງູ ໜ່ີງຶ ໝສໍ ົງ ຫຼຽວເຫັນໃຜຜູ້ໜີຶງ່ ໝູອາບຟາບຢູ່ຂອກທາງ ສວູ່ ນລດົ ໂມໂຕຫງາຍທອ້ ງລ່າູ ງ ງູ່າງຢູ່ ຫ່າູ ງຈາກນັຼ້ນ ປະມານສິບແມດ. ໝສໍ ົງຕູດລົດໂດຍໄວ ອີ່ນ້ນັຼ ກໍຕູດເຊົັ່ນດຽວກນັ . - ອາ້ ວ! ບ່ແໍ ມນູ່ ເຫົ່າຫ້ອມວູ່າຫ້ັຼນນາ? ອນ່ີ ຼັ້ນເວຼ້ົາັ ຂັຼຶ້ນດ້ວນຄວາມຕົກໃຈ ໝສໍ ົງລງົ ລດົ ໄປໂຊມລຸກນ່ງົັ ແລວ້ ຖາມວູ່າ: - ເຫດໃດຈ່ິງີ ເສຍທາູ່ ໜັກປານນີຼັ້ ຫ!ຶ ເຫົ່າຫ້ອມ. ໝໍເຫົ່າຫ້ອມ ເປັນຄົນໃຫຍູ່ສູງ ສີຫ່ຼູຽມຈຶດຫາຍໃຈຫອບປານໝາຮ້ອນແດດ ຂໍກິນນໍ້າແລ້ວເວ້ັຼົາຢ່າງຂາດເຄິີ່ງ ຂາດຕອນວາູ່ : - ໂອຍ! ກະດກູ ສັນຫຼັງຄອນໝດົ ທກຸ ຂ້,ໍ ຕັ້ງຼ ຕົວບໍໄ່ ດ້ - ພວກມັນມີຫຼາຍແທ້ຫວະ? - ໂອຍ! ໂອຍ. ບຫ່ໍ າຼ ຍດອກ - ຈກັ ຄົນ? - ຜ.ູ້ ......ຜູ້ດຽວ! - ຜູ້ດຽວຫວະ? ຮວາຍ! ອ່ີທ້າຍລູ່າມເນັຼ້ນຄໍາວູ່າຮວາຍ! ດ້ວຍຄວາມຕີື່ນເຕ້ຼັນເພາະມັນຄິດວູ່າໃຕ້ຟ້າວຽງຈັນນີຼັ້ ຈະມີໃຜຫານຊນກັບເຫົ່າ ຫອ້ ມລູກແຫງ້ຼ ຊນັ້ຼ ຈາໍ ຂອງພວກມນັ ໄດ້. ໝສໍ ົງຄິດຢູ່ຄາວໜງີຶ່ ແລວ້ ເວຼົາັ້ ວູ່າ: - ພວກເຮາົ ຈະເຮັດແນວໃດຫ,ຶ ນອ້ ງທີຮ່ ັກ? - ເອົາເຫາ່ົ ຫ້ອມເມອື ກູ່ອນຈ່ງິີ ພຈິ າລະນາກັນໃໝູ່ ພໍເມອື ຮອດເຮືອນ ພວກມັນກໍພາກັນ ບີບຄ້ັຼນໝໍເຫົ່າຫ້ອມເປັນ ການໃຫຍູ່ ໝໍສົງນ່ົັງຢູ່ກໍ້າຊ້າຍອ່ີທ້າຍລູ່າມນົ່ັງຢູ່ກໍ້າຂວາຕິດຕາມພວກລູກນ້ອງຂອງມັນ ບີບຄ້ັຼນເອົາໝໍເຫົ່າຫ້ອມດ້ວຍ ຄວາມເອາົ ໃຈໃສູ່ ຕໍມ່ າໝໍເຫ່າົ ຫ້ອມລກູ ນັົ່ງໄດ້ແລ້ວເລົາ່ ເຫດການທ່ເີ ກດີ ຂັນຶຼ້ ວູາ່ : - ນ້ອງລັດເລາະຫາບັກເນດ ຢູ່ທີ່ຄຸ້ມບ້ານມັນນັ້ຼນລະ, ເລີຍມີຕໍາຫຼວດ “ອ້າຍນ້ອງ” ຜູ້ໜຶີ່ງຂີ່ລົດໂມໂຕສວານທາງ ມາ. ນອ້ ງກປໍ ປ່ອຍໃຫມ້ ນັ ກາຍໄປ ແຕູ່ມັນກາຍໄປໄດ້ໄລຍະໜີຶ່ງ ມັນເລຍີ ລຽ້ ວລັດກັບມາໄລູ່ຕດິ ຕາມນອ້ ງອີກ. ນອ້ ງເລູ່ງ ລດົ ໃຫ້ໄວຄິດວາູ່ ທາງຍາກ ມັນອາດບໍ່ກ້າໄປໄວຄືນ້ອງໄດ້ດອກ ແຕູ່ມັນກໍຍັງໄລູ່ທັນນອ້ ງປັບໆ ຮວາຍ! ບັກນັ້ີຼເອົາມັນໄປ ເຊອ່ີື ງສາເປັນຫຍັງ? ນ້ອງຄິດແນວນັ້ຼນແລ້ວນ້ອງກໍປີື້ນລດົ ກັບຄນື ຫຼັງແບບເກຼົາ້ັ ສິບອົງສາ ມຶງຕ້ອງຫງາຍໜາ ນອ້ ງອ້າຕີນ ຂຼັ້ຶນວູ່າຈະທໍາໜ້າເອິກມັນໃຫ້ສົມນໍ້າໜ້າແຕູ່ມັນ ພັດຖືກມັນເອົາຕີນສີດຂຼັ້ຶນຈົນນ້ອງເສຍທູ່າຫງາຍໜ້າລົງຈາກລົດ ພຸດ ໂທ! ມັນເຮັດແທ້ໃດນີ້ັຼ! ນ້ອງຖອດມີດເປັງໃສູ່ມັນວູ່າຈະຊວະທ້ອງມັນໃຫ້ສົມແຄ້ນ ແຕູ່ກໍາປ້ືັນມັນຍັດໃສູ່ຂະໝັບຂອງ ນ້ອງ ຈົນແມງຫິງຫ້ອຍແຕກຍູ່າວຮວາຍ! ເອົາມັນໄວ້ເຮັດຫຍັງ? ນອ້ ງກັດແຂ້ວແກູ່ວງມີດໃສູ່ຕາບເອິກຂອງມັນແຮງປາ ນັ້ຼາແມບຄືວູ່ານຼ້ັນລະ! ມືນຼີ້ັໄດ້ແກູ່ວງມີດໃກ້ບ່ໍໄກປະມານສອງສາມກ້າວບອກວູ່າເສັດໂລດລະ ແຕູ່ຈັກເປັນແນວໃດຫຼືວູ່າ 100

ມັນມີພິດສະຫີຼກບໍ່? ມັນຈິ່ີງໂດດມາຊັດນ້ອງຈົນນ້ອງໝູບອາບຟາບ ນ້ອງພວມຄວາໃສູ່ປນ ແຕູ່ບໍ່ທັນມັນຈັບຕົວນ້ອງ ຍົກຂ້ຶນັຼ ຖວ້ ມຫວົ ໂຍນແດກໃສູ່ຫັຼກປາ້ ຍແຄມທາງ ນອ້ ງສະຫົບຼ ໄປຢູ່ຄຼີ້ັງນງຼ້ັີ ຕີງບໄໍ່ ດພ້ ໍຂະຫຍັບ. ໝສໍ ົງຜດູ ລຸກຈາກບອູ່ ນນງ່ົັ ດວ້ ຍຄວາມຮ້າຍ, ອວາຍໜ້າໄປຫາລກູ ນ້ອງທີ່ຢນຊບົ ລບົ ຢແູ່ ລ້ວເວຼາົ້ັ ວ່າູ : - ໃຜຊໄິ ປລາ້ ງແຄນ້ ນາໍ ກູ. ເອົາແຕຜູ່ ູ້ໜງີຶ່ . ມໝີ ໜໍ ີງຶ່ ຕ່ໍາຕຸກປຸກ ກາກະທເໍ ຕຼັ້ນອອກຈາກໝູ່ພ້ອມທງັ ເວຼາັົ້ ວ່າູ : - ນອ້ ງຂໍຂັນອາສາ ໝໍສງົ ອວາຍໜ້າໄປຫາອີທ່ າ້ ຍລາູ່ ມ ເພືີ່ອຖາມຄວາມເຫນັ ອ່ີທ້າຍລາູ່ ມຍິຼັ້ມພ້ອມທງັ ລຸກຂ້ັຶຼນດວ້ ຍທາູ່ ທີອ່ອູ ງແອງູ່ ຄື ເຮືອແຊນ ມນັ ເຮັດສນັ ຍານໃຫ້ທກຸ ຄົນພັກຜູ່ອນແລວ້ ເວົຼັ້າວູ່າ: - ນ້ອງບໍຍອມ ໃຫ້ອ້າຍໄປໃສູ່ໝົດ ມຼັ້ືນັ້ີຼອ້າຍເມື່ີອຍຫຼາຍແລ້ວ ອ້າຍຄວນພັກຜູ່ອນ, ພັກພວກທັງໝົດເອົາເຫົ່າ ຫ້ອມໄປພັກຜູ່ອນ. ການລ້າງແຄ້ນປະໃຫ້ເຮົາ! ອ່ີທ້າຍລູ່າມຊ້ີຼັມືໃສູ່ນ້າເອິກຂອງຕົນດ້ວຍທູ່າທີໜັກແໜ້ນແລ້ວຟ້າວຍູ່າງ ເຂຼ້ົັາໄປໃນຫ້ອງສູ່ວນຕົວຂອງມັນໂດຍທັນທີ ໝໍສົງຍູ່າງເຂົຼັ້າໄປນໍາແຕູບ່ ່ໍເວ້ັຼົາຫຍັງຢນເບ່ິີງອ່ີທາ້ ຍລູາ່ ມແຕູ່ງຕົວຢາ່ ງງຽບໆ. ອີ່ທ້າຍລູ່າມ ນຸູ່ງສັິຼ້ນສໍາເລັດສີຕັບໝູສວມເສັືຼ້ອຄໍເປດີ ສີມອນໄຂູ່ແຂນສຼ້ັນ. ກ້າວມາຈູບແກ້ວໝໍສົງເບົາໆ ບໍ່ເວຼົັາ້ ຫຍັງຫຼາຍ ຄວາມ ອທີ່ າ້ ຍລູ່າມໄຂປະຕູອອກຫອ້ ງໄປ ແຕູຍ່ ັງອວາຍໜາ້ ມາຍ້ມິຼັ ຫວານໆຕີ່ືມອີກນອ້ ຍໜຶີ່ງແລວ້ ປະຕອູ ດັ ກບຶ . ໝໍສົງຈໍາ ຕ້ອງຖິຼັມ້ ຕົວລົງຕຽງນອນກັດແຂ້ວອດົ ກັ້ນຼ ຕໍ່ຄວາມຫຶງຫວງຂອງມັນ. ອີ່ທ້າຍລູ່າມຂ່ີລົດໂຕໂຢຕາສີເຫືຼອງອູ່ອນ ເບັດໜ້າໄປຫາອົງການຍຸຍເສັດ ລ້ຽວຜູ່ານໂຮງບາລັບແຫູ່ງໜ່ີຶງ ເຊິ່ີງ ເປັນໂຮງບາ ສະເພາະລູກເມຍເຈົ້ັຼາໃຫຍູ່ນາຍໂຕ ໃນເມືອງຫຼວງວຽງຈັນ ແວູ່ໄປຕາມເສັ້ຼນກໍ້າຊ້າຍ ເຂົັ້ຼາໄປຫາເຮືອນວິລາ ຫຼັງໜ່ຶີງ ເຊີິ່ງມີດອກໄຟພໍເປັນສີອູ່ມທູ່ມ. ອີ່ທ້າຍລູ່າມລົງຈາກລົດຍາູ່ ງອອກມາຫາປະຕູຮຼ້ັົວ ສັງເກດເບີງິ່ ວູ່າມີໃຜຕິດຕາມ ມາຫບືຼ ໍ່? ເມ່ອືີ ບໍເຫັນໃຜມັນຈງ່ີິ ກ້າວເຂົັາຼ້ ໃນເຮອື ນ. ອທ່ີ ້າຍລູ່າມເຂ້ຼົັາໄປໃນຫ້ອງກໍ້າຂວາທ່ີມີແສງໄຟສີອດິ ເຄີ່ິງກາງຫ້ອງມີຕຽງນອນ ເຊ່ີິງມີຊາຍຄົນໜ່ີຶງຜົມຄືໝອຍ ໝາກສາລຕີ າລວກດັງໂມນອນຖ້າຢູ່ແລ້ວມນັ ແມູ່ນໃຜ? ຂໍໃຫ້ທູ່ານນັກອາູ່ ນຈງົ່ ຢ່າຟ້າວຮ້ອນໃຈ, ຫາກຈະຮູ້ຊີ່ມື ັນດອກ. ພໍຫຼຽວເຫັນອີ່ທ້າຍລູ່າມເຂ້ົຼັາມາມັນລຸກຂ້ຶຼັນທັນທີແສງຕາຂອງມັນລຸກຂ້ັຶຼນ ຄືຕາໝາໄນຫຼຽວເຫັນກະຕູ່າຍນ້ອຍ. ມັນ ຊວາງມໄື ປຫາອີ່ທ້າຍລາູ່ ມຄຊື ິກດັ ກິນເອາົ ແທ້ເອາົ ວາູ່ . ອ່ີທ້າຍລູ່າມກໍກາ້ ວໄປຫາມນັ ດວ້ ຍສີໜາ້ ຍຼັ້ມິ ແຍມ້ ພ້ອມທງັ ເດູ່ມືໄປ ດຶງເອາົ ພາ້ ກ້ງັຼ ມາບັງ. ປະມານ 5 ນາທມີ ສີ ຽງປາກພເໍ ປນັ ອມູ່ ໆດັງລອດຜ້າກ້ັຼງອອກມາດ້ວຍພາສາອາເມລິກາວາູ່ : - ອາ້ ຍ! ເຫົາ່ ຫ້ອມຖກື ຕີຈົນຢູ່ຄັ້ງຼິ ນງ້ັຼິ - ໃຜຕີມນັ - ແມູ່ນພັກພວກຂອງໝໍເນດ, ເອີ! ຈັດການກັບໝໍນາກແລ້ວຫວະ? ປອ່ ຍພວກນ້ັຼີໄວ້ດົນບໄໍ່ ດ້ມັນຈະເສຍຄວາມ ລັບຂອງພວກເຮາົ ໄດອາ້ ຍ - ເລືີ່ອງນ້ຼັນນ້ອງບໍ່ຕ້ອງສົນໃຈ ອ້າຍໄດ້ບອກໄປຫາສາຂາຂອງພວກເຮົາຢູ່ໜອງຄາຍໃຫ້ຈັບໝໍນາກຕັຼ້ງແຕູ່ນ້ອງ ໂທມາບອກພນຸ້ ແລວ້ ດຽວນັີຼ້ທກຸ ສ່ງີິ ທກຸ ຢາ່ ງຮຽບຮອ້ ຍໝດົ ແລ້ວນອ້ ງຈົງ່ ເຊ່ອີື ໝັຼນ້ - ນ້ອງຢາກໄດເ້ ງນິ ຕ່ມີື - ຫຼາຍທໍໄ່ ດ? - ສອງລ້ານ - ໄດ!້ ນອ້ ງຈະເອາົ ດຽວນີໂັຼ້ ລດຫວະ......ຄນື ນ້ັຼຢີ ູ່ນໍາອ້າຍໄດຕ້ ີ່? - ອ້າຍຕ້ອງສົ່ງຄນົ ໄປຂາ້ ໝເໍ ນດໃຫນ້ ້ອງ! - ໂອ່!ູ ເລືອີ່ ງນນຼັ້ ບ່ໍຍາກ ແມູນ່ ຫຍງັ ເກາະ? ບໍ່ໃຫ້ກາຍ 12 ໂມງ.........ນອ້ ງຕອ້ ງຄນື ໄປຫາມິດສະເຕສີ ງົ ! 101

- ໂອເຄ! (ຈບົ ) 102

ບດົ ອາູ່ ນເພມີ່ ບດົ ເລອືີ່ ງ “ເສນັ້ຼ ທາງແຫງູ່ ຊວີ ດິ ” ເຫມ້ັຼ ທີ I (ຄດັ ຕອນ) ເພຍຕງົ ແຕູງ່ ໂດຍ ຈນັ ທີ ເດອື ນສະຫວັນ ພໍຍູ່າງເຂ້ົຼັາໄປຮອດແຄມບ້ານ, ທັງໃດນຼັ້ນໜາສິບ ກວູ່າໂຕ ໄດ້ຫົັ່ຼງໄຫຼກັນມາຈາກເຮືອນໃຫຍູ່ຫັຼງໜ່ຶີງ, ພວກ ມັນໄດ້ຫຸ້ມມາໃສູ່ ສອງແມູ່ລູກພວກຂ້ອຍຢ່າງກະທັນຫັນ, ແມ່ຟູ ້າວດງຶ ແຂນຂ້ອຍຖກົ ໄປທາງຂາ້ ງຫັຼງ, ແຕູ່ບທໍ່ ັນແລວ້ , ເວລານ້ັຼນ ມີໝາດໍາໂຕໜ່ຶີງບັກໃຫຍູ່ໆກະໂດດເຂ້ຼັົາມາຫວັງ ຈະສວບຂະນ່ອູ ງຂອງແມູ່. ສວູ່ ນໂຕອືີ່ນທັງເຫ່ົາທັງເຕັຼ້ນເຂຼ້ັົາ ອອກ ຢ່າງປ່ວງບ້າ, ທັນໃດແມູ່ຄວາເອົາໄມ້ທູ່ອນໜີ່ຶງຟາດ ໃສູ່ໜາດໍາໂຕນ້ັຼນໝົ ດແຮງ ເຮັດໃຫ້ມັນຮ້ອງໃຫຼ ແລະ ປບົ ຕາຍໄປທບີ ໃດບໍ່ຈັກ. ສູ່ວນໝາໂຕອ່ືີນໆກໍແຕກຕ່ືີນໄປ ທົ່ງທີບ. ໃນຂະນະທ່ີພວກຂ້ອຍ ຍັງຢນຢູ່ເກິໆ ເຂີນໆ ຢູ່ຫັນ ກໍເຫັນຄົນຈໍານວນໜີຶ່ງຍູ່າງອອກມາຈາກເຮືອນແປ້ນຫັຼງ ໃຫຍູ່, ຄົນເຫ່ຼົານັ້ຼນ ສູ່ວນຫຼາຍນຸູ່ງສຼັ້ົງເສ້ືຼັອສີດໍາ, ສຼົັ້ງຂາໃຫຍູ່, ເສຼັ້ືອແຂນຕີບ, ນອກຈາກນ້ັຼນ ກໍມີພວກແມູ່ຍິງ ທ່ີຫົ່ມແພ ສີດໍາ, ແຕູ່ມີອັນຕູ່າງຢູ່ບູ່ອນວູ່າແອວຂອງເຂົາເຈົຼັ້າມີແພສີແດງ, ສີມູຸ່ຍຄຽນອ້ອມ, ມີຜ້າກະຕູ່ຽວຍາວເກືອບເທົ່າດຽວກັບ ສຼົ້ັງປົກທາງໜ້າທາງຫຼັງ, ຢູ່ເທິງຫົວມີແພສີດໍາຄຽນອ້ອມ ແລະ ທັງມີແພລາຍສາຍໜີ່ຶງຄຽນປະດັບຢູ່ທາງນອກ . ນອກຈາກນັ້ຼນຍັງມີປອກຄໍເງິນແຂວນຊາມຊະຕາມລໍາຄໍ, ແຕູ່ໜ້າແປກປະຫຼາດລະແມູ່ນໄດ້ມີສຽງຮ້ອງໄຫ້ສຽງຕີກອງ ແລະ ເປົ່າແຄນດງັ ອກຶ ກະທຶກຢູ່ໃນເຮືອນມຸງແປນ້ ຫັຼງນັຼ້ນຢູ່ໃນກູຸ່ມຄນົ ທີ່ພວມສ່ົງສາຍຕາມາເບິີ່ງພວກຂ້ອຍນັຼ້ນ ມີຕາເຖ້ຼັົາ ຜອມຈູ່ອຍຜູ້ໜຶ່ີງ, ມືເບືຼ້ັອງໜີຶ່ງຂອງມັນພວມກໍາ ກອກ “ ກູລູ ” (ແປວູ່າ:ກອກສູບຢາຝ່ິນ) ອັນໜ່ີຶງໃຫຍູ່ສ່ໍາໜາກຄາຍ ໃຫຍູ່, ຄຊື ິ ແມູ່ນມັນຫາກໍອອກມາແຕູ່ພານຕີນຢາຝິ່ນ. ຕາເຖາ້ຼັົ ເບ່ິງີ ພວກຂອ້ ຍແວບໜີຶງ່ ແລວ້ ເວັົຼາ້ ເປັນພາສາຂອງມນັ ວາູ່ : - ອເໍ ນຍຕບູ ລໍ ໃດ້ຍໍຄໍຕ່ຕືີ ວ້ັຼົ ມູຣູລໝໃໍ ດນ້ ໍ (ແປວ່າູ : ສອງແມ່ລູ ກູ ຄົນລາວຫນັ ມາແຕ່ໃູ ສ ເອນ້ັີຼ ມາດູ) ເຂົາໄດ້ເອົາສອງແມູ່ລູກພວກຂ້ອຍເຂ້ົັຼາໄປຢູ່ເຮືອນໃຫຍູ່ຫຼັງນັຼ້ນ. ເວລາຍູ່າງຜູ່ານເຮືອນຫັຼງໃຫຍູ່, ຂ້ອຍຮູ້ສຶກວູ່າ ມີກ່ີິນເໜັນຄືກີ່ິນງເນົ່າ. ຂ້ອຍເຫືຼອບແສງຕາເຂຼົັ້າໄປໃນເຮືອນໃຫຍູ່ເຫັນມີຜູ້ຄົນນຸູ່ງເຄ່ືີອງສີສັນຕູ່າງກັນພວມຫຸ້ມຫໍ່ຊາກ ສບົ ຄົນຕາຍຜູໜ້ ຶີ່ງ ທີ່ແຂວນນອນທາງຂວາງຢເູ່ ມິງຝາພະນັງດາ້ ນເໝອື , ເຂາົ ເຈັ້ຼາົ ຕູ່າງກໍສງົ່ ສຽງຮ້ອງໄຫອ້ ັນເປນັ ສຽງເຍອື ໆ ແລະ ສະທ້ອນໃຈຄົນ, ຄົນຕາຍນູຸ່ງເຄື່ີອງຊຸດສີດໍາໃໝູ່ໆ, ແອວຄຽນແພແດງ, ແພສ້ັຼິວ, ຕີນສວມເກີບ ຫອນນາກ. ແຕູ່ ໃບໜ້າຂອງຜູ້ຕາຍດໍາແຫ້ຼຈົນບໍ່ເປັນຮູບໜ້າຄົນອີກ. ຢູ່ຂ້າງຄົນຕາຍບູ່ອນມີເສົາເຮືອນ ມີກອງໜູ່ວຍໜີ່ຶງແຂວນໂດຍ ແມນູ່ ຊາຍໝຸູ່ມຜ້ໜູ ງ່ີຶ ພວມໃຊ້ຄອ້ ນສອງອນັ ຕີເປັນເປນັ ຈງັ ຫວະກັບ ຜູ້ເປາົ່ ແຄນຢທູ່ າງຂ້າງ. ພວກຂ້ອຍເຂຼ້ັົາໄປຊັົ້ຼນຢູ່ຕູບນ້ອຍຫັຼງໜຶ່ີງ ທີ່ແປະກັບເຮືອນໃຫຍູ່ບໍ່ພໍສາມສ່ີກ້າວ. ທີ່ຈິງແລ້ວຕູບນ້ອຍຫັຼງນຼັ້ີ ແມູ່ນບູ່ອນບັນຈຸຫຍ້າມ້າຂອງເຈຼົາ້ັ ຂອງເຮືອນ, ເມື່ີອເບີິ່ງທົ່ວຫ້ອງແລ້ວ ບໍ່ມຫີ ຍັງຈະສະແດງວູ່າມີຄວາມສະອາດສະອາງພໍ ເມັດ, ບ່ໍຈັກວູ່າຂີັຼ້ໜູ ແລະ ຂຼເີັ້ ຫຍ້ັຼືອ ສົກກະປົກອືີ່ນໆ. ສາດປູນອນທ່ີເຂົາໃຫ້ທານພວກຂ້ອຍນ້ັຼນ ແມູ່ນໜັງງວົ ແຫ້ງແຜູ່ນ ໜ່ີງຶ ຍາວ ວາປາຍ ແຕຊູ່ ໍ້າຖືກໜູແຫ້ນໝົດໄປແຈໜ່ີຶງ. 103

ຄາບເຂຼັົ້າ ຄໍາ່ ຂອງມຼັື້ນ້ັຼນ ເຂົາຕອ້ ນຮັບພວກຂອ້ ຍດ້ວຍສາລີຜງົ ກະໂປະ ເຊີິ່ງເວລາກິນຕ້ອງຈານໃສູນ່ ໍ້າ ແລະ ເອົາ ບູ່ວງຊົດກນິ . ນາງເຈຍ ເມຍນອ້ ຍຜ້ທູ ່ີສີຂ່ ອງເພຍຕົງ ເປັນຜູມ້ າສ່ົງເຂົຼັ້າ ແລະ ນ້ໍາໃຫ້ພວກຂ້ອຍ. - ຜຕູ້ າຍນນຼັ້ ແມູ່ນໃຜນໍ ? ແມູ່ຂອ້ ຍຖາມນາງເຈຍ ນາງຕອບ: - ໂອ ເມຍນ້ອຍຜູ້ທີສາມຂອງຍາເພຍຕົງລະບໍ ເພ່ີິນຫາກໍຕາຍໄດ້ສິບປາຍມືຼ້ັ, ບາງທ່ີທູ່ຽງມຼ້ັືອ່ີືນຈະໄປ ສົງ່ ສະການ. - ເພ່ີິນເຈັບຫຍງັ ນໍ ? - ເພິ່ີນຂ້າຕົນເອງດ້ວຍກິນຢາຝິ່ນ. ກູ່ອນມືຼ້ັຈະຕາຍນຼັ້ນ ນາງໄດ້ຜິດຖຽງກັບຍາເພຍ ແລະ ຖືກຍາເພຍທຸບຕ ຈນົ ຄງີ ຊໍາ້ ໝົດ... ເວ້ົັາຼ ຮອດຕອນນັນ ນາງກໍຟາ້ ວຍູ່າງອອກ ເພາະມີສຽງເອຼີ້ນັ ນາງຢູ່ຂ້າງນອກ. ຊີວິດຂອງສອງແມູ່ລູກພວກຂ້ອຍ ໄດ້ເລ່ີມຕ້ນັົຼ ຈາກບູ່ອນນີ້ັຼແຫຼະເປັນຊີວິດໃນຖານະເປັນຂ້ອຍຮັບໃຊ້ຂອງເຂົາ. ຄນົ ຜ້ທູ ີ່ຈ່ົງຜົມຈູ່ອຍ ຢູ່ເທິງຈອມຂວນັ ນັ້ຼນ ແມູ່ນປະມຸກຂອງເຮອື ນຫຼັງໃຫຍູ່, ມັນຊື່ີຍາເພຍຕົງ ເພຍຕົງເປັນຄົນຈູອ່ ຍສງູ , ເຖິງວູ່າການກິນຢູ່ຂອງມັນຈະໜຸກສະໜານພຽງໃດກໍບ່ໍອາດເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າທ່ີຫລູ່າເຫຼືອງຂອງມັນມີສີ ມີຊົງນໍາເຂົາໄດ້ , ຕາທັງສອງເບ້ືັຼອງເວລາໃດກໍໃຄູ່ເປັບຕູບຢຕູ່ ູບຍູບ. ຈຸດພິເສດຂອງມັນອີກອນັ ໜ່ຶີງແມູ່ນ ບ່ໍວູ່າຍາມກນິ ເຂັົຼ້າຍາມເຮັດວຽກ ຫືຼ ຍາມລົມກັບແຂກຄນົ , ຕາຂອງມັນຫັບຼ ເສອື ບປານດຽວກັບຕາໄກູ່ເປນັ ຮ່າູ , ນັຼ້ນກໍຍ້ອນລິດຂອງຢາຝນິ່ ຫັນຼ້ ແລ້ວ. ເກີມ ເປັນມັ້ືຼມາ, ພວກລູກຈ້າງຊັຼ້ນຈໍາຂອງມັນຕ້ອງເປັນປ່ວງ ເປັນເມົານໍາການຕີຢາຝ່ິນໃຫ້ມັນສູບ, ສູບແລ້ວສູບອີກຢູ່ພໍປານ ນ້ນັຼ , ປາກົດວູ່າຢູ່ໃນສ້ວມຂອງເພຍຕົງເວລາໃດກອໍ ົບເອົຼ້ັາແຕູ່ຄວັນຢາ, ອາດຈະເວົ້ຼາັ ໄດ້ວູ່າມັນພກັ ສູບຢາແຕູ່ເວລາກນິ ເຂຼັ້ົາ ແລະ ມີວຽກອັນໃດອັນໜ່ີຶງທີ່ຈໍາເປນັ ມີບາງຄຼັ້ງ ການກິນເຂຼົ້ັາກໍຕ້ອງຫາເປັນພານມາວາງໄວໃຫ້ຢູ່ກັບບູ່ອນສບູ ຢາ, ເມີ່ືອ ສູບແລ້ວ ກອກໃດກໍເດູ່ມືທ່ີເຕັມແຕູ່ຂຼັ້ີຢາໄປຈີກຂາໄກູ່ມາຍັດໃສູ່ປາກໃນທູ່ານອນສະແຄງ. ຜູ້ເປັນເພ່ີືອທຽມຂ້າງ ຂອງ ມັນທຸກເຊ້ົຼັາຄໍ່າວັນຄືນແມູ່ນອ່ີນາຍເລົາຊົວ ເຊິ່ີງແມູ່ນເມຍຫຼວງຂອງເພຍຕົງ ອີ່ນາຍເຖຼັ້ົານຼັ້ີ ມີອາຍຸ 40 ກວູ່າປີ, ແຕູ່ເວັຼົ້າ ເລ່ີືອງສູບຢາຝິ່ນກໍບໍ່ແມູນ່ ຫດຼຸ ລນື ຜວົ ມັນ. ຜົວໄດ້ສາມກອກ, ມັນກໍຕ້ອງໃຫ້ໄດ້ສອງກອກ. ເລົາຊົວ ນອກຈາກສູບຢາ ແຂູ່ງກັບຜົວແລ້ວ, ມັນຍັງເປັນ ເອກໃນການປາກດງັ ນາບຂູຜ່ ຄູ້ ົນເກົ່ງັ , ຈົນເຮັດໃຫ້ພວກຄົນໃຊ້ ແລະ ພວກເມຍນ້ອຍຕ້ອງຢ້ານມນັ ຄຢື າ້ ນຜປີ ອບ. ຕາມນາງເຈຍເລົ່າໃຫຮ້ ູ້, ກອູ່ ນເພຍຕົງຈະເຂາ້ັົຼ ໃຈຜິດກບັ ເມຍກາງກຍໍ ອ້ ນການຍແຸ ຍຂ້ ອງອີ່ນາຍເລາົ ຊົວ. ຫວູ່າງບໍ່ເຫງິ ນີຼັ້, ເລົາຊວົ ພດັ ເກດີ ລກູ ໃໝູ່ອີກແຮງູ່ ເຮດັ ໃຫ້ ໝດົ ທຸກຄົນຕອ້ ງເປັນທຸກນາໍ ແຕມູ່ ັນຜູ້ດຽວ, ເກີດເປນັ ມມື້ັຼ າໄດ້ ຍນິ ແຕູ່ສຽງປ້ອຍດາູ່ ຂອງມັນປານກບັ ນໍ້າຕົກຕາດ. ຊີ່ືສຽງຂອງເພຍຕົງສາມາດເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນເຜົ່າມຼ້ົັງແຖບນ້ຼັນຢ້ານກົວ ແລະ ຖືມັນຄືເຈັຼ້ົາຟ້າ, ສະນຼັ້ນ ເມື່ີອມີ ເຫດການຮ້າຍອັນໃດ ອັນໜ່ີຶງເກີດຂຶຼັ້ນເຊ່ົັນວູ່າ ຟ້າລົມຝົນຕົກແຮງ, ມີຄົນລ້ຼົັມຄົນເຈັບ ຫຼື ບ້ານໃດຢາກບະຜີບ້ານ ຜີ ເມອື ງແມນູ່ ຕ້ອງມາເຊ້ອຼັື ເຊນີ ເພຍຕົງໄປເຢົາ ໄປເສນັ ເພອ່ີື ແກ້ລາງຮ້າຍດົ່ງັ ກູ່າວ ເພາະຊາວບາ້ ນ ຊາວເມືອງໃຜໆ ກໍເຊອີື່ ຖື ວູ່າຍາຫຼວງເພຍຕງົ ເປັນຄນົ ເຂດັ ຄົນຢາ ມລີ ິດ ມີເດດທາງດ້ານ ວຊິ າຜາບຜີ ທກຸ ເທືີອ່ ທ່ີກັບມາແຕູ່ໄປເຢາົ , ຕ້ອງເຮັດໃຫ້ ພວກຄົນໃຊ້ຂອງມັນໜັກໜູ່ວງ ຍ້ອນການເປ້ຫົວໝູ, ຂາໝູ, ຢາຝ່ິນ ແລະ ເງິນຂັນມານໍາເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ. ແຕູ່ ໃນຕົວຈິງແລ້ວ, ໃນໄລຍະທີ່ຜູ່ານມາກມໍ ີຄົນເຈັບປວ່ ຍເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍທີ່ໄດ້ຮບັ ເພຍຕົງໄປເຢົາແກ້ແຕູ່ສຸດທາ້ ຍກໍ ຕາຍຄືກັນ ຄົນຕາຍ ແລ້ວຍັງບໍ່ພໍ, ຊໍ້າພັດເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົຼ້ັາຕ້ອງທຸກຍາກ, ຍ້ອນວູ່າໄດ້ເສຍງົວຄວາຍ, ແບ້, ໝູ ບໍ່ຈັກວູ່າ ເທ່ົາໃດໂຕແລ້ວ. ເທິງຮ້ານລ້ຽງຜີຂອງເພຍຕົງ ນອກຈາກປະດັບເອ້ໄປດ້ວຍເຈ້ຍເງິນເຈ້ຍຄໍາ, ເຂົາແບ້ 4 ຄູ່ແລ້ວ, ຍັງມີຮອດ ກະດູກຄາງໝູທີ່ຫ້ອຍຊາມຊະຄືພວງມະໄລ. ນັ້ຼນແມູ່ນການສະແດງຜົນງານຂອງການໄປເສັນໃນປີໜຶີ່ງ ມີຈັກເທີ່ືອເສັນ, 104

ຖາ້ ໃຜຢາກຮູ້ແມູ່ນນັບຄາງໝູແມູ່ນຈະຮູ້ເອົາເອງ. ມີມືັຼ້ໜ່ີຶງເວລາເຂ້າຼົັ ໄປປັກທູບໃສູ່ຮ້ານຜີ, ຂ້ອຍກໍເລີຍສວຍໂອກາດນັບ ເບິ່ີງ, ມີຄາງໝູ ທັງໝົດ 37 ຄາງ, ນ້ັຼນແມູ່ນສະເພາະແຕູ່ ສາມເດືອນ ຕຼັ້ົນປີຂອງປີນ້ຼັນ. ມີບາງຄືນ ພວກຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ຫຼັບ ໄດ້ນອນ, ເພາະໃນສອງສາມມັຼື້ໃດ ເພຍຕົງຕ້ອງເຢົາບະຜີເທືີ່ອໜຶີ່ງ, ກູ່ອນຈະເຢົາເທືີ່ອໃດມັນຕ້ອງໄຕ້ທູບປັກໃສູ່ຮ້ານຜີ ແລະ ເອົາໝາກກະດິງເກາະໃສູ່ນຼັ້ິວມືທັງສອງ ແລ້ວກໍນັົ່ງລົງຕ່ັົງມ້າ. ຈາກນຼັ້ນ, ບໍ່ເຫິງເທົ່າໃດ ສຽງໝາກກະດິງກໍດ່ັົງ ຂັ້ຼຶນຄູ່ອງໆ, ແຮູ່ງເຫິງເທ່ົາໃດ ສຽງເຕຼັ້ນກໍຍີິ່ງແຮງຂຶຼັ້ນ. ບາດນັຼ້ນ ຈີ່ຶງໄດ້ຍິນສຽງໝໍເຢົາຈົ່ມບໍ່າໆຂຼ້ັຶນໄປຕາມຈົ່ັງຫວະມ້າ ແລ່ນູ , ນານໆກໍມີສຽງຮ້ອງກະແທກຂນຶ້ຼັ ໝດົ ແຮງ. ຕາມໄທເຮືອນເຄີຍເວົັຼາ້ ສູ່ຟງັ ວູ່າ ນັຼ້ນແມູ່ນທາູ່ ນເພຍຕົງພວມສູ້ຮົບກັບ ພະຍາຜປີ ່າວູ່າສນັ້ຼ . ເມອື່ີ ມຄີ ະດີຜິດຂ້ອງຕ້ອງຖຽງ ຫືຼ ກູ່າວຟ້ອງເຊ່ີິງກັນ ແລະ ກັນ ລະຫວ່າູ ງບ້ານຕໍ່ບາ້ ນ, ຄອບຄົວຕໍ່ຄອບຄວົ ແລ້ວ , ບູ່ອນຕັດສິນສຸດທ້າຍກໍແມູ່ນນໍາຂຼັ້ຶນໄປຫາພະຍາເພຍຕົງເປັນຜູ້ຕັດສິນ, ເວຼ້ັົາແທ້ສານຂອງເພຍຕົງກໍບໍ່ມີຫຍັງຈະ ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ, ທະແນມແຕູ່ຝ່າຍໃດຖອກ ເທຢາຝິ່ນ ແລະ ເງິນຂັນໃຫ້ມັນແລ້ວ, ແນູ່ນອນຝ່ານນຼັ້ນ ຕ້ອງເປັນຜູ້ ຊະນະຮ້ອຍສູ່ວນຮ້ອຍ ໂດຍບ່ໍຈໍາເປັນໂຕ້ຖຽງກັນພໍຄໍາຊ້ໍາ, ກົງກັນຂ້າມ ສູ່ວນຝ່າຍບ່ໍມີເງິນບໍ່ມີຄໍາຍື່ີນຖວາຍໃຫ້ມັນ ແລ້ວ, ເຖງິ ວາູ່ ຕົນເປັນຝ່າຍຖືກ ແຕູ່ກໍຕອ້ ງຂ້ຽນຢ່າງໝັກ, ບໍ່ພໍຍງັ ປັບໄໝເງິນຄໍາທົບເຄງິີ່ ອີກ, ຖ້າບ່ໍມເີ ງນິ ຫືຼ ຢາຝນິ່ ເສຍ ໃຫມ້ ັນແລວ້ ກມໍ ີຫວງັ ໄປເປນັ ຂອ້ ຍຖາງໄຮໃູ່ ຫ້ເພຍຕງົ ຢາ່ ງບໍ່ມກີ າໍ ນົດເວລາ. ຄໍາເວົັຼ້າໃນມຼັື້ທໍາອິດຂອງເພຍຕົງ ທີ່ວູ່າໃຫ້ສອງແມູ່ ລູກພວກຂ້ອຍເຮັດວຽກຊູ່ວຍໃນຄອບຄົວຂອງມັນນັຼ້ນ ທີ່ແທ້ກໍ ແມູ່ນ ເປັນໃຊ້ນັຼ້ນແຫຼະ, ເຊ້ົັຼາມຼັ້ືໃດ, ກູ່ອນຈະພາຍເປ້ໃສູ່ຫັຼງໄປໄຮູ່ແມູ່ຕ້ອງລຸກແຕູ່ໄກູ່ຂັນກົກ ເພ່ືີອທັນຕັກນໍ້າ ເຕັມຖຸ້ງ, ຊອຍຫຍາ້ ໝູ ແລະ ດັງໄຟຫຸງຕ້ຼັົມຕາູ່ ງໆເຫົຼ່ານ້ຼີັ, ວັນໃດກໍຄືກັນ, ພໍໄກູ່ເຂຼ້ົັາລົກ ກໍເຫັນແມູ່ພ້ອມທັງພວກຄົນໃຊ້ ທັງຫຼາຍເປ້ຟນມາແຕູ່ໄຮູ່. ສູ່ວນຂ້ອຍເອງກໍບໍ່ແມູ່ນວູ່າໄດ້ຢູ່ລ້າ, ໜ້າທີ່ຕັົຼ້ນຕໍ ທ່ີເຈຼົ້ັາຂອງ ເຮືອນມອບໃຫ້ເຮັດນ້ັຼນຄື: ມືຼັ້ ໃດກໍຕ້ອງ ເຂ້ຼັົາໄປໃນສ້ວມຂອງເພຍຕົງ ເພີື່ອບີບແຄູ່ງ ບີບແອວໃຫ້ມັນ, ສ້ວມອັບປີນ້ັຼນກໍດາຍ, ເຂົຼ້ັາໄປເທືີ່ອໃດຂ້ອຍກໍ ຮ້ສູ ກຶ ຫນັ ໃຈຝດຍອ້ ນຄວັນຢາຝິນ່ ອູດ. ເຊ້ັົຼາໃດຂ້ອຍກຕໍ ້ອງລຸກແຕ່ເູ ດກິ ເພີອ່ື ທນັ ຕມ້ຼົັ ນາໍ້ ອູ່ນຸ ໃຫສ້ ອງຜົວເມຍເພຍຕງົ ສູ່ວຍ ໜ້າ, ມີບາງມັ້ືຼ ຍ້ອນພວກມັນນານຕີ່ືນ, ນໍ້າໃນແອູ່ງທີ່ຍໍໄປໃຫ້ນັ້ຼນ ກໍເຢັນເຫັນເຊັົ່ນນັ້ຼນ ພວກມັນກໍຮ້ອງດູ່າໃຫ້ໄປຕ້ຼັົມ ຄືນໃໝູ່ອີກ. ວຽກເບົາກວູ່ານັຼ້ນແມູ່ນການກວາດແຜ້ວເຮືອນຊານ, ສ້ວມນອນ, ອັນສໍາຄັນແມູ່ນ ຕ້ອງໝົ່ັນເຊັດແກ້ວ ຕະກຽງ ແລະ ພານຕີຢາໃຫ້ເພຍຕົງຢູ່ເລື໊ອຍໆ. ສູ່ວນເພຍຕົງເອງສາມເດືອນໃດຈ່ຶີງອາບນ້ໍາເທີ່ືອໜີ່ຶງ, ຮູ່າງຄີງຂອງມັນ ເໜັນສາບເໜັນຄາວ, ເລັບມືພັດຍາວຄືເລັບຮຸ້ງ ແລະ ດໍາປ້ືໆ, ປານນັ້ຼນ ມັນຍັງບັງຄັບໃຫ້ຄົນອ່ືີນເຊັດຖພານຕີຢາ ແລະ ກວາດແຜ້ວເຮືອນຊານໃຫມ້ ັນ, ເລີ່ືອງນີເ້ັຼ ຮັດໃຫ້ຂ້ອຍເຂ້ັົຼາໃຈຍາກຫາຼ ຍ ແຕູ່ວຽກທີ່ຂ້ອຍ ອຶດອັດໃຈກວູ່າເພິີ່ນໝົດແມູ່ນ ເຈູ່ຍລກູ ນອ້ ຍໃຫ້ອີ່ນາຍເລາົ ຊວົ . ມີຄືນໜີ່ງຶ , ເດິກດື່ີນທູຽ່ ງຄືນແລ້ວ, ຢູ່ບໍ່ຢູ່ມສີ ຽງຮ້ອງໄຫ້ຂອງເດັກນ້ອຍຢູ່ໃນຫ້ອງຂອງອນີ່ າຍເລົາຊົວ, ບໍພ່ ໍຄາວ ຂ້ອຍຕ້ອງຕີ່ືນຍຸບບາດໜ່ີຶງ ເມ່ີືອໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງອອກມາໝົດແຮງຈົນເຮັດໃຫ້ໝູ່ທ່ີນອນເຝ້ົືາຢູ່ປະຕູເຮືອນຫຼັງໃຫຍູ່ຕືີ່ນ ສະເດດີ ແລະ ເຫາົ່ ຂນຶຼ້ັ ດ ທແ່ີ ທ້ສຽງຮອ້ ງອອກມານນັຼ້ ແມູ່ນສຽງຂອງອ່ນີ າຍເລົາຊົວທີເ່ ອັຼນີ້ ໃສູ່ຂ້ອຍ. - ບກັ ແຫ້ຼ ! ພໍໄດ້ຍິນສຽງເອຼີັ້ນຂອງມັນ, ຂ້ອຍກໍຮູ້ສຶກຄືວູ່າມີເຂັມມາແທງແຕູ່ກໍບໍ່ຖ້າໃຫ້ມັນເອ້ຼັີນເປັນເທື່ີອທີສອງ, ຂ້ອຍ ຟ້າວແລູ່ນເຂ້ັາຼົ ໄປຫາມນັ ໂລດ ເພາະບດົ ຮຽນທີ່ຜູ່ານມາ, ຄັນຖືກຊັກຊາ້ ໜ້ອຍໜຶງ່ີ ຫຼື ຖືກເອີຼັນ້ ຊື່ີຮອດສອງເທອືີ່ ກໍມີຫວັງ ໄດກ້ ນິ ຝາມຂື ອງອນ່ີ າຍເລາົ ຊົວຢາ່ ງບ່ຕໍ ້ອງສງົ ໄສ ພເໍ ຫນັ ໜ້າ, ມັນກໍອອກຄໍາສ່ງັົ ຢ່າງບເໍ່ ງີຍໜ້າເບ່ີງິ ຂ້ອຍພໍດັ້ຼີ: - ໄປຕມັຼ້ົ ນາ້ໍ ອນຸູ່ ໃຫ້ແດູ່, ແລວ້ ໆ ກບັ ມາອ້ມຸ ແອນ້ອຍອາບ...ໄດ້ຍນິ ບໍ ? ກູ່ອນຈະຍູ່າງອອກໄປເຮັດໜ້າທີ່, ຂ້ອຍເສືອກຕາໄປເບິ່ີງລູກນ້ອຍຂອງເລົາຊົວ, ຈ່ັົງແມູ່ນຊາດ ບັກນ້ອຍອາບ ເຕມັ ແຕຂູ່ ຼ້ີັ, ຜາ້ ຫ່ົມ ຜາ້ ປກູ ເໍ ຕມັ ແຕຂູ່ ເຼີັ້ ຮູ່ຍຊະຊາຍ “ ຈງ່ັົ ແມ່ນູ ເວນກນູ ໍ ”, ມເຼືັ້ ຊົ້ຼັາຊໄິ ດ້ຫອບໄປຊກັ ໃຫ້ມັນອີກແລວ້ . 105

- ໄປທະແມ້ ບກັ ຈຕໍ ໍ (ເສອື ຂບົ ). ບ່ໍເຫິງປານໃດ, ໝໍ້ນໍ້າກໍອຸູ່ນພໍດີໃຫ້ເດັກນ້ອຍອາບ ເມີ່ືອເອົານໍ້າຖອກໃສູ່ແອູ່ງແລ້ວຂ້ອຍກໍກັບເຂັຼ້ົາໄປອຸ້ມເອົາ ລູກນ້ອຍຂອງເລົາຊົວທີ່ຫາກ່ໍໄດ້ຫກົ ເດືອນອອກມາ. “ ໂອຍຈົ່ັງແມນູ່ ຂ້ີຼັບັກນ້ອຍຕິດຕົນໂຕຂອງຂ້ອຍໝົດ, ເມ່ືີອອາບນ້ໍາ ໃຫ້ແອນ້ອຍແລວ້ ໆ ຕົນກໍຕອ້ ງງມົ ມືໄປທ່າູ ອີກ !. ຄດິ ແລ້ວຂອ້ ຍກໍຟາ້ ວເອາົ ກຼ້ົັນເດັກນ້ອຍປົງໃສູ່ແອູ່ງນໍ້າອຸູ່ນ, ທນັ ໃດບັກ ນ້ອຍກຮໍ ້ອງໄຫ້ຂັນຶຼ້ ຄືໃຈຊິຂາດ, ຂອ້ ຍຕກົ ໃຈຟ້າວຍົກຂັ້ນຶຼ , ແຕູມ່ ນັ ກໍຍັງໄຫ້ບເ່ໍ ຊົາ. ຊ່ວົ ພິບຕາດຽວກໍໄດ້ຍິນສຽງບາດຕີນ ຂອງແມູ່ມັນຍູ່າງມາທາງຫຼັງ ແລະ ກະໂດດເຂັຼ້ົາມາຮັບເອົາແອນ້ອຍໄປປົງໄວ້ທາງຂ້າງນັຼ້ນ. ຂ້ອຍຄິດວູ່າເລົາຊົວ ຈະເຮັດ ຫຍັງສັ້ຼນດອກ, ທັນໃດມນັ ກົຼັ້ມລົງຍໍແອງູ່ ນ້ໍາຂຶນ້ັຼ ຖອກໃສຫູ່ ົວຂ້ອຍພ້ອມທັງຈັບເອົາໄມຄ້ ັນຍຕູ ີໜ້າຕີຕາ ແລະ ຫົວອຶກກະ ທຶກ. ຄາວນັີຼ້ຕົນໂຕຂອງຂ້ອຍທັງປຽກທັງເຈັບ, ຂ້ອຍເອົາມືທັງສອງເບື້ັຼອງມູບໜ້າໄວແນວໃດກໍບ່ໍຫີຼກຈາກໄມ້ຄັນຍູ ອນັ ເປ້ືອນເປະິ ຂອງອ່ີນາຍເລາົ ຊົວໄດ້. ມນັ ທັງຕີທັງດູ່າ: - ບັກເສືອຫຍໍ້າ, ມຶງຢາກຂ້າລູກກູຊັ້ຼນບບໍ ກັ ຂ້ີັທຼ ຸກ ບັກຈາ້ ! ເຖິງວູ່າຈະເຈັບປວດປານໃດ ແຕູ່ຂ້ອຍກໍບໍ່ຮ້ອງໄຫ້, ໄຫ້ກໍບໍ່ມີຜູ້ໃດມາຊູ່ວຍ ເພາະແມູ່ບໍ່ຢູ່, ເພີິ່ນຍັງໄປນອນ ເສຍຫຍາ້ ໄຮ່ຢູ ູ່ເທິງພູ. ເວລາກັບມານອນໃນຕູບນອ້ ຍຜູ້ດຽວ, ຂ້ອຍຄດິ ຮອດແມູ່ຫາຼ ຍ ຈົນນ້ໍາຕາຊມຶ ອອກເວລາໃດກໍບໍ່ຮູ້, ຂ້ອຍຄິດຢູ່ ຜູດ້ ຽວວູ່າ ເປັນຫຍງັ ນໍເຂົາຈີ່ຶງຕີຕົນພລິ ຶກປານນີັ້ຼ, ຕົນກໍແມູ່ນຄົນຄືເຂົາ, ມີເນ້ອືັຼ ມໜີ ັງ, ມີໜ້າ, ມີຕາ ແລະ ມີເລືອດຄືເຂົາ ... ແຕູ່ດ້ວຍເຫດໃດ ເຂົາຈີິ່ງບ່ໍຄິດເຫັນຄວາມເຈັບປວດຂອງຕົນ, ເປັນຫຍັງແມູ່ຈີິ່ງພາມາຢູ່ນີ້ຼັ ”. ຕ່ໍມາ, ຂ້ອຍໄດ້ນໍາເອົາ ເລີ່ືອງດ່ັົງກູ່າວ ເລົ່າໃຫ້ແມູ່ຟັງ, ຂ້ອຍທັງເລົ່າ ທັງກົັ້ຼມໜ້າໄຫ້ສະອ້ັືຼນຢູ່ໃນຊວງເອິກຂອງເພິີ່ນ, ແມູ່ບໍ່ປາກບ່ໍເວຼົັ້າຫຍັງມີແຕູ່ ເອົາມືທ່ີຫູ່ຽວແຫ້ງມາລູບແກ້ມ, ລູບຫົວຂອງຂ້ອຍ ແລະ ນໍ້າຕາຂອງເພີິ່ນ ກໍໄຫຼຊຶມອອກມາໄຫຼຜູ່ານໃບໜ້າທີ່ໜົ່ນ ໜອງ. ເຫິງເຕິບ ເພີ່ນິ ຈີ່ິງເວັາ້ົຼ ດວ້ ຍຄວາມແຄ້ນວາູ່ : - ລກູ ເອີຍໄມ້ແສ້ຢູ່ນໍາມືຂອງເຂົາ, ເຂົາຢາກຂ້າ ຢາກຕີເຮົາເວລາໃດກໍໄດ້... ເພາະເຂາົ ແມູ່ນເຈາ້ັົຼ ຟ້າເຈາົັຼ້ ແຖນ ! - ຈະປະໃຫ້ເຂົາເຕະຕີພວກເຮາົ ຢູ່ຈົ່ງັ ຊີຕ້ຼັ ໄໍ່ ປຫວະແມູ່...ລກູ ທນົ ບໄ່ໍ ດ້ແລວ້ ! ທັນໃດ ແມມູ່ ູບໜ້າລົງໃສູ່ຫວົ ຂ້ອຍ ພ້ອມທັງໄຫອ້ ຶກໆຂັນ້ຼຶ : - ບ່ໍ, ແມູ່ບໍ່ຢາກໃຫ້ເຂົາຕີພວກເຮົາ, ບໍ່ຢາກໃຫ້ເຂົາຕີລູກຂອງແມູ່...ແຕູ່ຈະເຮັດແນວໃດລູກເອີຍ ! ແມູ່ເຊົາ ໜ້ອຍໜ່ງີຶ ແລວ້ ເວົຼັ້າຕໍ່ - ຍັງອີກບໍ່ເຫິງແມູ່ຈະພາລູກກັບຄືນເມືອ ຫາບ້ານເກ່ົາຂອງພວດເຮົາ ເວຼົັ້າມາຮອດນີຼ້ັແມູ່ເງີຍໜ້າຂຼຶັ້ນ ແລະ ຖອດສາຍຕາໄປທາງທດິ ຕາເວນັ ອອກດ້ວຍທ່າູ ທລີ ະເມີ ແລະ ເວາັ້ຼົ ວູ່າ: - ແມູ່ໄດ້ຍິນຂູ່າວວູ່າດຽວນຼ້ີັ ຢູ່ບູ່ານນາຂອງພວກເຮົາໄດ້ມີພວກອາວທະຫານລາວອິດສະຫຼະ ກັບຄືນມາຢູ່ ເຕັມບາ້ ນ! - ແມູ່ນແທ້ຫວະແມູ່ ? ເມືອດຽວນັ້ຼີເທາະ, ລູກກັບຄືນເມືອຫາອາວຈັນທາ ແລະ ທະຫານລາວອິດສະຫຼະ ເພ່ີອື ຈະພາເຂາົ ມາຂາ້ ຄອບຄົວເພຍຕົງ ! ຂອ້ ຍເວຼາົັ້ ບໍທນັ ສດຸ ຄວາມແມູຟ່ າ້ ວເອົາມືງຸມ້ ປາກຂ້ອຍ. - ຕາຍ ! ຢ່າເວັຼາົ້ ແນວນຼນ້ັ ... ເພິ່ນີ ໄດຍ້ ນິ ແມູ່ນຄໍຂາດ ລູກເອີຍ ! 106

ບດົ ທີ 4 ເລື່ອີ ງ “ຜສູ້ ບື ທອດ” 1. ຊີວະປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ຜົນງານການປະດິດແຕງູ່ ຂອງ ທາູ່ ນ ບົວແກວ້ ຈະເລີນລງັ ສີ ທູ່ານ ບົວແກ້ວ ຈະເລີນລັງສີ ມີນາມປາກກາແມູ່ນ ແກ້ວມະນີ ສີວົງໄຊ ຫຼື ແກ້ວຈະເລີນໄຊ, ເກີດເມີື່ອວັນທີ 28 ພຶດສະພາ ປີ 1941 ທີ່ ບ້ານຈອມທອງ, ເມືອງຄາໍ , ແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນຄອບຄົວຊາວຄ້າຂາຍຍູ່ອຍ. ພໍຊ່ ່ີືວູາ່ ທາ້ ວ ອອນ ຈະເລີນລັງສີ ແລະ ແມູ່ຊ່ີືວາູ່ ນາງ ລນິ . ທາູ່ ນ ບົວແກ້ວ ຈະເລນີ ລັງສີ ເປັນປນັ ຍາຊົນຜູ້ໜ່ງຶີ ທີມ່ ີຄວາມຮັກຊາດ ແລະ ໄດ້ເຂັົຼ້າຮ່ວູ ມເຮດັ ການປະຕິວັດແຕູ່ປີ 1960 ໃນສະໄໝການປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ. ພາຍຫຼັງສໍາເລັດການສຶກສາຂັ້ນຼ ມະຫາວິທະຍາໄລຂະແໜງຄົັຼ້ນຄວ້າ ວັນນະຄະດີ ແລະ ອັກສອນສາດຈາກຕູ່າງປະເທດແລ້ວ, ທູ່ານກໍ່ໄດ້ກັບຄືນປະເທດ ແລະ ໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ເປັນບັນນາທິກາ ແລະ ເປັນນັກຂຽນຢູ່ສໍານັກພິມຈໍາໜູ່າຍ “ລາວຮັກຊາດ” ທີ່ຂຼຶ້ັນກັບຄະນະໂຄສະນາອົບຮົມ ແລະ ວັດທະນະທໍາ ທີ່ເມືອງ ວຽງໄຊ, ແຂວງ ຫົວພັນ. ໃນປີ 1973 ເປັນຕັຼ້ົນມາ ທູາ່ ນໄດ້ເປັນອາຈານສອນວິຊາທິດສະດວີ ັນນະຄະດີ, ເປັນຫົວໜ້າພະແນກວັນນະຄະດີ- ພາສາຣັດເຊຍ ເປນັ ຮອງອໍານວຍການມະຫາວທິ ະຍາໄລສາ້ ງຄູວຽງໄຊຕາມລໍາດບັ . ປີ 1977 ເປັນຫົວໜ້າພະແນກວັນນະຄະດີພາສາຕູ່າງປະເທດ, ເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການວິຊາການ ແລະ ເປັນຮອງ ຜອູ້ ນໍ ວຍການມະຫາວິທະຍາໄລສາ້ ງຄູວຽງຈັນ. ປີ 1980 ເປນັ ຮອງຫົວໜາ້ ສະຖາບັນຄນົັຼ້ ຄວ້າວິທະຍາສາດການສກຶ ສາ. ປີ 1989 ເປັນເລຂາ ປະຈໍາລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ທັງເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການກະຊວງສຶກສາທິ ການ. ປີ 1993 ທູ່ານໄດ້ເປັນເລຂາປະຈໍາສະພາແຫູ່ງຊາດ ທັງເປັນຫົວໜ້າບັນນາທິການວາລະສານ “ຜູ້ແທນ ປະຊາຊນົ ” ຈນົ ເຖິງປດັ ຈຸບນັ ນີຼັ.້  ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງ ທູ່ານ ບົວແກ້ວ ຈະເລີນລັງສີ ແມູ່ນໜ່ຶີງໃນຈໍານວນນັກຂຽນຫຼາຍທູ່ານໃນສະໄໝເຮັດການປະຕິວັດຊາດ ປະຊາທິປະໄຕ ທໄ່ີ ດຫ້ ັນປຽ່ ນວທິ ີປະດິດແຕງູ່ ຈາກບດົ ບນັ ທຶກເລືີ່ອງຈງິ ຄນົ ແທ້ໄປສູກ່ ານປະດິດແຕງູ່ ເລີືອ່ ງສນັ້ຼ . ບດົ ເລື່ີອງຕາູ່ ງໆທີ່ທູ່ານໄດ້ແຕູ່ງອອກມາໄດ້ເປັນຕົວແທນທ່ີດີ ນັບທັງທາງດ້ານເນ້ັຼືອໃນ ແລະ ສິລະປະການແຕູ່ງໃຫ້ ແກ່ນູ ກັ ຂຽນຮຸ່ນູ ໜຸູມ່ ຕໆໍ່ ມາ. ເຊິີງ່ ປະກອບມຫີ ຼາຍເລ່ີືອງທີໂ່ ດູ່ງດັງເຊັົ່ນ ບດົ ເລອີື່ ງ “ພາສາແມູ່” (1970), ບົດເລ່ີອື ງ “ນອ້ ງ ອານຸ” (1973), ບົດເລີື່ອງ “ໂຮງຮຽນໃຕສ້ ຸມໄມໄ້ ຜູ່” (1973), ບດົ ເລອ່ີື ງ “ບົນເສນ້ັຼ ທາງປດົ ປ່ອຍ” (1973), ບົດເລ່ອືີ ງ “ຜູສ້ ບື ທອດ” (1973), ບດົ ເລີ່ອື ງ “ຄວາມສກຸ ” ແລະ ເລ່ອືີ ງອີ່ນື ໆ. ນອກຈາກ, ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງເລ່ືີອງສັ້ຼນ ແລະ ບົດບັນທຶກແລ້ວ, ທູ່ານຍັງເປັນຜູ້ລິເລີ່ມໃນການນໍາໃຊ້ທິດ ສະດີວັນນະຄະດີເຂ້ັົຼາສູ່ການວິຈານວັນນະຄະດີອີກດ້ວຍເຊັ່ົນ ປື້ມ “ ການປະຕິວັດລາວ ແລະ ວັນນະຄະດີປະຕິວັດ ” (1973) ແລະ ປມື້ “ ວັນນະຄະດີລາວ ” (1987) ເຊີິ່ງຂຽນກບັ ນັກຄນົຼັ້ ຄວາ້ ຫຼາຍທູ່ານ. 2. ເຄົາ້ຼັ ກາໍ ເນີດ ຫືຼ ທີ່ມາຂອງບດົ ເລືອ່ີ ງ “ຜສູ້ ບື ທອດ” ບດົ ເລື່ອີ ງ “ ຜູ້ສືບທອດ ” ແມູ່ນຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງຂອງທູ່ານ ບົວແກ້ວ ບວົ ແກ້ວຈະເລີນລັງສີ ເປັນເລ່ອືີ ງສັຼນ້ ທີ່ ແຕູງ່ ຂນັຼຶ້ ໃນສະໄໝເຮດັ ການປະຕິວດັ ຕໍສ່ ້ກູ ູ້ຊາດຕາ້ ນການຮກຸ ຮານຂອງຈກັ ກະພັດຕູ່າງດ້າວ ເຊງ່ິີ ປະດດິ ແຕູ່ງເປນັ ບດົ ຮ້ອຍ ແກວ້ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ໃນໃຈກາງຂອງການປະຕິວດັ ໂດຍໄດ້ອີງໃສູເ່ ຫດການຕວົ ຈິງທ່ີເກີດຂຶ້ຼນັ ໃນທອ້ ງຖນ່ີິ ຊຽງຂວາງ 107

ເພີື່ອມາປະດິດແຕູ່ງ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນການຕ່ໍສູ້ເພ່ີືອປ້ອງກັນການບຸກໂຈມຕີບຽດຍຶດເຂດປົດປ່ອຍຂອງຈັກກະພັດ ອາເມລິກາ ແລະ ລູກແຫຼູງ່ ຕນີ ມຜື ູ້ຂາຍຊາດຕໍກ່ ັບຈອມພກູ ູດ, ແຕງູ່ ຂ້ຼຶັນໃນປີ 1973. ກ. ເນັຼື້ອໃນລວມ ບົດເລີື່ອງ “ ຜູ້ສືບທອດ ” ມີເນືັຼ້ອໃນລວມເວັຼົ້າເຖິງການພັດພາກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນ, ຄອບຄົວ, ລູກເມຍ ເພີ່ືອໄປເຮັດໜ້າທີ່ຕໍ່ສູ້ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດຕ້ານພວກຈັກກະພັດຕູ່າງດ້າວ, ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງໂທດກໍາອັນ ໂຫດຮ້າຍປ່າເຖືອນຂອງຈັກກະພັດອາເມລິກາ ແລະ ລູກແຫຼູ່ງຕີນມືຂອງພວກມັນທີ່ມີຕໍ່ຈອມພູກູດ, ນອກນຼ້ັນ, ຍັງຍົກ ໃຫ້ເຫັນເຖິງນ້ໍາໃຈພິລະອາດຫານໃນການຕ່ໍສູ້ຂອງນັກຮົບປະຕິວັດລາວ ແລະ ການສືບທອດພາລະກິດແຫູ່ງການຕໍ່ສູ້ກູ້ ຊາດຈາກຮູຸ່ນພໍ່ສູ່ຮູຸ່ນລູກ ເຊ່ີິງແມູ່ນໜ້າທີ່ຂອງຄົນຮູຸ່ນໜຸູ່ມທ່ີຕ້ອງໄດ້ສືບທອດພາລະກິດຂອງຄົນຮູຸ່ນກູ່ອນໃຫ້ສໍາເລັ ດ ຜົນ. ຂ. ການແບ່ງູ ຕອນ ເລືອ່ີ ງສ້ັຼນ ຜ້ສູ ບື ທອດ ແບູ່ງອອກເປນັ 3 ຕອນຄື: - ຕອນທີ 1 ແຕູ່ ພວກໂຈນອາເມລິກາ ເຖິງ ຂງົ ເຂດພກູ ດູ ຢ່າງເສຍຂວນັ ເນ້ອືຼັ ໃນ ເວຼາັົ້ ເຖງິ ບັນຍາກາດເທິງຈອມພູກູດ - ຕອນທີ 2ພາຍຫງັຼ ສັດຕູຖກື ໂຈມຕີແຕກສະລາຍ ເຖິງ ບນັ ດາສະຫາຍຂອງລູກ ແລະ ສະໜາມຮົບກໍາ ລັງລຖໍ າ້ ລູກ ເນັຼອ້ື ໃນ ເວາ້ຼົັ ເຖິງ ການພບົ ປະທີ່ຄາດບໍ່ເຖິງ - ຕອນທີ 3 ຕອນເຊາັຼົ້ ຂອງມຼືຕັ້ ໍ່ມາ ...ເຖິງ ເທິງທອ້ ງຟາ້ ສຄີ າມທີ່ສດົ ໃສ ເນ້ືັຼອໃນ ການສືບທອດແມູ່ນພາລະກດິ ຂອງຄນົ ຮູຸ່ນໜ່ມູຸ . ຄ. ວິເຄາະຕົວລະຄອນ  ຕວົ ລະຄອນຝາ່ ຍສິນທາໍ 1. ວິເຄາະຕົວລະຄອນ “ ບົວໄລ ” ສະຫາຍ ບົວໄລ ແມູ່ນຕົວລະຄອນຝ່າຍສິນທໍາ ເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກູ່ຜົວ, ພໍ່ຂອງໃນສະໄໝນັຼ້ນ ທີ່ຍອມເສຍ ເສຍສະຫຼະຄວາມສຸກສູ່ວນຕົວເພ່ີືອສູ່ວນລວມແລະປະກອບສູ່ວນເຂົຼັ້າໃນການຕໍ່ສູ້ປະຕິວັດຊາດປະຊາທິໄຕ ບໍ່ຍອມໃຫ້ ສັດຕູເຂົ້ັຼາມາບຽດຍຶດດິນແດນລາວໄດ້, ໃນເບ້ັືຼອງຕ້ັຼົນສະຫາຍ ບົວໄລໄດ້ອາໄສຢູ່ດົງບົວລະເວນພ້ອມກັບຄອບຄົວ ລູກ ເມຍ ແຕູຍ່ ້ອນການຮກຸ ຮານຂອງຈັກກະພັດຕູ່າງດ້າວທີ່ນັບມຼື້ັນັບຮຸນແຮງຂ້ັຼຶນຊກັ ໄສ ເຂົາຈຶງ່ີ ໄດ້ສະໝັກເຂາົັຼ້ ເປັນທະຫານ ແລະ ຄັຼ້ງນັ້ຼນກ່ໍແມູ່ນການຈາກຄອບຄົວເພືີ່ອໄປປະກອບສູ່ວນເປັນຮ້ຼັົວປ້ອງກັນຊາດຂອງເຂົາ, ເຂົາໄດ້ຈາກຄອບຄົວໄປ ເປັນເວລາ 14 ປີ, ບົນເສັຼ້ນທາງແຫູ່ງການຕໍ່ສູ້ ສະຫາຍບົວໄລຖືກເຄີື່ອນຍ້າຍໄປທາງໜ້າຊັກໄສຄືຈາກຖານທ່ີໝັຼ້ນເກ່ົາ ທູ່ານກຖໍ ືກຍາ້ ຍມາປະຈໍາການທເ່ີ ມອື ງ ນ້ໍາບາກ ແລວ້ ກ່ໍຖກື ຍ້າຍຂ້ຼນຶັ ມາປະຈາໍ ການຢູ່ເທິງຈອມພູກດູ , ສະຫາຍບົວໄລເປັນ ພໍ່ກອງ (ຫົວໜ້າກອງບັນຊາການ) ທີ່ມີຄວາມສົນໃຈທຸກສຸກຂອງອ້າຍນ້ອງຮູ່ວມເສຼັ້ນທາງດຽວກັນ ແລະ ໄດ້ ໃກ້ຊດິ ຕດິ ແທດກັບພວກເຂົາເປນັ ຢາ່ ງດີ ສະແດງອອກຢ່ບູ ູ່ອນວູ່າ “ບວົ ໄລກອດເອາົ ນັກຮບົ ໜຸ່ມູ ນ້ອຍທັງສອງ: - ເຊົາ ຢ່າຖຽງກັນອີກ ອດິ ສະຫຼະປັດແຂນ ແລະຄດິ ຈະຍູ່າງໜີ ແຕູ່ບົວໄລໄດ້ຈັບແຂນອິດສະຫຼະໄວ້” ບົວໄລແມູ່ນຄົນ ທີມ່ ີແນວຄດິ ຫຼັກໝ້ັນຼ ໃນການຕ່ສໍ ້ຍູ ັນກັບສັດຕູ, ມນີ ້ໍາໃຈພລິ ະອາດຫານເດັດດູ່ຽວໜຽວແໜ້ນ ແລະເປນັ ຜູບ້ ັນຊາການທີ່ ເກັົ່ງກ້າສາມາດ, ບ່ໍຍອມທໍ້ຖູ່ອຍຈົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ເຊ່ີິງເຫດການນຼ້ີັໄດ້ເຮັດໃຫ້ເຂົາໄດ້ພົບເຈີກັບຄອບຄົວທີ່ຈາກກັນ ເຖິງ 14 ປ,ີ ນອກນຼ້ນັ , ບົວໄລຍັງແມູ່ນພໍ່ທເ່ີ ປນັ ແບບຢ່າງທດີ່ ີຂອງລູກ ເມອ່ີື ສະຫາຍໄດພ້ ບົ ລກູ ກໄ່ໍ ດສ້ ົັ່ງສອນອດຸ ົມການ, ອຸດົມຄະຕິ ໃຫ້ລູກເດີນຕາມຮູ່ອຍຂອງຕົນເອງຄື ສືບຕໍ່ເປັນນັກຮົບປະຕິວັດຕໍ່ສູ້ຕ້ານສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານຢ່າໃຫ້ເຂົາເຂຼັົ້ າມາ ບຽດຍດຶ ດນິ ແດນລາວໄດ້. 108

2. ວິເຄາະຕົວລະຄອນ “ ອດິ ສະຫະຼ ” ອດິ ສະຫຼະເປັນຕົວລະຄອນຝ່າຍສນິ ທາໍ ເປັນຕົວລະຄອນເອກໃນເລືອີ່ ງ ແລະ ເປັນຕວົ ແທນຂອງນກັ ຮບົ ໜຸູ່ມ ນອ້ ຍ, ລກູ ຜູ້ທີ່ສບື ທອດພາລະກິດປົກປກັ ຮັກສາປະເທດຊາດຈາກພໍ່, ອິດສະຫຼະກໍາເນີດຢູ່ດງົ ບວົ ລະເວນ ໃນຄອບຄົວສາມັນຊົນ ພໍ່ຊີ່ືບົວໄລ ແລະ ແມູ່ຊືີ່ສີພອນ ຍ້ອນສະພາບສັງຄົມໃນສະໄໝນັ້ຼນເກີດມີເສິກສົງຄາມພໍ່ຂອງອິດສະຫຼະຈຶ່ີງອອກພັນທະ ເປັນທະຫານ ແລະ ໄດ້ຈາກຄອບຄົວໄປ ອັນເປັນເຫດເຮັດໃຫ້ສອງແມູ່ລູກ (ສີພອນ, ອິດສະຫຼະ) ຕ້ອງໄດ້ເດີນທາງຂ້ຶຼັນ ເມື່ີອຊຽງຂວາງເພີ່ືອຕາມຫາພ່ໍແຕູ່ບໍ່ກັບບໍ່ໄດ້ພົບດົ່ັງຫວັງ ຈາກນຼ້ັນ, ອິດສະຫຼະໄດ້ເບີ່ິງແຍງດູແລຊູ່ວຍເຫຼືອແມູ່ທຸກຢ່າງ ແລະ ໄດ້ສະໝັກເຂາ້ຼົັ ເປັນະຫານຢູ່ເທີິ່ງຈອມພູກູດ, ເຂົາເປັນນັກຮົບໜຸູ່ມນ້ອຍຮຸ່ນູ ສືບທອດທ່ີມກີ ້າຫານໃນການສູ້ຮບົ , ບໍ່ ຍອມຈໍານົນສັດຕູ, ບຍໍ່ ອມປະຖ້ິມຼັ ເພືີ່ອນຮູ່ວມຮົບຂອງຕົນໄດ້ ແລະ ບໍ່ແມູ່ນຄົນທີເ່ ອາົ ຕວົ ລອດເປັນຍອດດີ ສະແດງອອກ ຢູ່ບູ່ອນວູ່າ “ ເມີ່ືອສະຫາຍບົວໄລ ແລະ ເພື່ີອນຮູ່ວມຮົບອີກສອງຄົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ອິດສະຫຼະກໍໂຈມເອົາສະຫາຍທັງ ສອງຄົນທ່ີໄດ້ຮບັ ບາດເຈັບລກຸ ຂຼ້ນັຶ ນ່ງົັ ແລະ ພັນປາກບາດໃຫ້ ເມືອີ່ ສະຫາຍບົວໄລຕັ້ຼງສະຕິໄດ້ຈີຶງ່ ບອກໃຫ້ທິດທອງ ແລະ ອິດສະຫຼະຖອຍກັບກູ່ອນ ແຕູ່ທັງສອງບໍ່ຍອມປະຖ້ັຼິມບົວໄລໄດ້ ອິດສະຫຼະກໍສືບຕໍ່ພັນປາກບາດໃຫ້ນັກຮົບທີ່ບາດເຈັບ” ຜ່າູ ນບ້ັຼນຮົບການຕໍສ່ ູ້ອນັ ດຸເດືອດຂອງທະຫານປະຕິວດັ ລາວ ແລະ ອາເມລິກາໄດ້ສະຫງົບລົງກມໍ ີເຫດການບໍ່ຄາດຝັນເກີດ ຂຼຶ້ັນຄື ອິດສະຫຼະໄດ້ພົບພໍ່ຂອງຕົນທ່ີໂຮງໝໍ ຫຼັງຈາກທີ່ບ່ໍໄດ້ເຈີກັນເປັນເວລາ 14 ປີ ແລະ ພໍ່ຂອງອິດສະຫຼະກ່ໍແມູ່ນພ່ໍ ກອງທ່ີບັນຊາກອງທັບອິດສະຫຼະສັງກັດຢູ່ ເມື່ີອໄດ້ພົບພອ່ໍ ິດສະຫຼະກໍມີຄວາມອູ່ອນນ້ອມທູ່ອມຕົນ ແລະ ສີ່ິງສໍາຄັນທ່ີສຸດ ຄືອິດສະຫຼະໄດ້ປະຕິບັດຕາມອຸດົມການ, ແນວທາງ, ຄໍາສ່ົັງສອນຂອງພໍ່ຄື ສືບຕໍ່ພາລະກິດເຮັດການປະຕິວັດຊາດຕີຕ້ານ ສັດຕູທີ່ເຂັ້ຼົາມາຮຸນຮານລາວຕາບໃດທ່ີປະເທດຊາດຍັງບ່ໍໄດ້ຮັບເອກະລາດ ນັກຮົບເຮົາກໍຕ້ອງຕໍ່ສູ້ໃຫ້ເຖິງທີ່ສຸດ, ເມີື່ອ ຢ້ຽມຢາມພ່ໍແລ້ວ ອິດສະຫຼະກ່ໍຈາກພ່ໍແມູ່ເພືີ່ອັກບຂຶັຼ້ນເມື່ີອຈອມພູກູດເພ່ືີອເຮັດໜ້າທີ່ສືບຕ່ໍປົກປັກຮັກຊາດປະເທດຊາດ ຕາມອດຸ ມົ ການຂອງຜ້ເູ ປນັ ພ່.ໍ  ຕົວລະຄອນຝ່າຍອະທາໍ 3. ວເິ ຄາະຕວົ ລະຄອນ “ ທະຫານອາກາດອາເມລກິ າ ” ທະຫານອາເມລິກາ ຫືຼ ໂຈນອາກາດອາເມລິກາ ແມູ່ນຕົວລະຄອນອະທໍາເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກູ່ຊັຼ້ົນຊັຼ້ນທີ່ມີອໍາ ນາດສູງ, ມີເງິນຄໍາ ແລະ ໃຊເ້ ງິນຄາໍ ຊຈ້ຼືັ ້າງຈອບອູ່ອຍປະຊາຊົນໃຫ້ເປນັ ລູກແຫງຼ ຕີນມືຂອງຕົນ, ພວກມັນໄດສ້ ້າງວິລະກໍາ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນແຜູ່ນດິນລາວ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນຈອມພູກູດ ພວກມັນໄດ້ໃຊ້ຍົນຖັ້ິຼມລະເບີດ, ລູກບົ່ມ, ລູກຈະລວດ ລົງທໍາລາຍພູກູດເມືີ່ອດົ່ັງຫູ່າຝົນ ຈົນເຖິງຂ້ັຼນໝົດໂຕໜີຶ່ງກໍບໍ່ອາດສາມາດຢູ່ໄດ້ ພວກມັນໄດ້ພັດປ່ຽນກັນມາຖອກເທທໍາ ລາຍພູກູດ ຈົນເຫືຼອສະພາບຄວາມເປັນທໍາມະຊາດສ່ີິງທ່ີຍັງຄົງຄ້າງຄືສາກສົບ, ເຮືອບິນ, ພູໂປກໂລ້ນ, ຕົຼັ້ນໄມ້ຢນຕ້ັຼົນ ຕາຍ ທກຸ ສງິີ່ ຢ່າງທີ່ເກດີ ຂນ້ັຶຼ ນັ້ຼນແມູ່ນຍ້ອນຄວາມຢາກເປັນໃຫຍູ,່ ຕ້ອງການຄອບຄອງ ແລະ ຢາກໃຫ້ດນິ ແດນຕາູ່ ງໆຕົກ ເປັນຫົວເມືອງຂຼນັ້ຶ ຂອງຕົນ ຍ້ອນຄວາມໂລບມາກໂລພາ ພວກມັນຈ່ີງຶ ບຄໍ່ ິດປານີ ແລະ ບ່ໍເຫັນໃຈໃຜທງັ ນ້ັນຼ . 4. ວເິ ຄາະຕົວລະຄອນ “ ທະຫານຫຸ່ນູ \" ທະຫູ່ນຫຸ່ນູ ແມນູ່ ຕົວລະຄອນຝ່າຍອະທໍາ ເປັນຕົວແທນໃຫທ້ ະຫານປະຕິການອາເມລິກາທີ່ເປນັ ລູກແຫຼງຕນີ ມ ຂອງຈັກກະພັດຕູ່າງດ້າວ ພວກມັນໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນແນວຮົບທາງໜ້າດິນທີ່ຄູ່ອຍພະຍາຍາມຕໍ່ສູ້ຍັນຜະເຊີນໜ້າກັບ ນັກຮົບປະຕິວັດລາວ ພວກມັນໄດ້ໃຊ້ປນໃຫຍູ່ຍິງໃສູ່ພູກູດຈົນຖືກເຜົາໄໝ້ປານພູໄຟ ພວກມັນໄດ້ຍິງປນໃຫຍູ່ເຂຼ້ັົາໃສູ່ ເພືອ່ີ ທໍາລາຍພກູ ູດຢ່າງດຸເດືອດຈົນສັດສາວາສິີ່ງ ແລະ ຕັົຼ້ນໄມ້ຖືກເຜາົ ໄໝ້ ແມ້ກະທົັ່ງຫຍາ້ ກຍໍ ັງບໍເຫືຼອ ພວກທະຫານຫຸນ ເຊ່ີືອວູ່າການຕະລຸມບອນຄັຼ້ງນັ້ີຼແນູ່ນອນຈອມພູກູດຕ້ອງຕົກຢູ່ໃນກໍາມືຂອງພວກມັນ. ດ່ັົງນັຼ້ນ, ພວກມັນຈີຶ່ງຖືທຸງຊາດ ແລູ່ນຂຼັ້ຶນຈອມພູກູດເພີື່ອຍາດຊີງເອົາຜົນງານ ທູ່າມກາງເຫດການດ່ົັງກູ່າວນຼ້ັນຈີ່ຶງມີສຽງປນດັງຂັຶ້ຼນ ຜູ້ຈັບທຸງລົ້ຼັມຟຸບລົງ ກູ່ອນໝູ່ ໃນຖັນແຖວຂອງພວກກເຂົາແມູ່ນຖືກແຕກແຍກສັບຊົນຄົນເລ, ແຕກທະລາຍລົງ ບາງຄົນກຼ້ັິງລົງພູ, ບາງບັກ 109

ຄານຂັ້ຼຶນ ແລະ ບາງຄນົ ກໍນົັ່ງຄຸເຂົ່າຍົກມືຍອມຢຕູ່ ນີ ພູ ຍ້ອນພວກມນັ ມແີ ນວຄິດຊົ່ວຊ້າ, ໂຫດຮ້າຍປ່າເຖື່ີອນ ດົ່ງັ ນຼ້ັນການ ຕໍສູ້ຈຶ່ີງບໍ່ຊະນະຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດ ດົັ່ງຄໍາສອນທາງພຸດທະສາດສະໜາເພ່ີິນໄດ້ເວ້ຼັົາວູ່າ “ ສິນທໍາຍູ່ອມຊະນະອະທໍາ ” ສະເໝ.ີ ຄ. ສະຫຸບຼ ເນຼັ້ືອໃນບົດເລີ່ືອງສ້ຼັນ “ ຜູ້ສືບທອດ ” ໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງນໍ້າໃຈຮັກຊາດ, ຄຽດແຄ້ນສັດຕູຂອງຄອບຄົວໜີ່ຶງ ທີ່ໄດ້ປະກອບສູ່ວນເຂຼ້ັົາໃນການປະຕິວັດສູ້ຍັນກັບສັດຕູ, ຍອມເສຍສະຫຼະເລືອດເນືຼັ້ອ, ຊີວິດເພີ່ືອປົກປັກຮັກສາປິຕຸພູມ ອນັ ແສນຮັກຂອງຕົນ ແລະ ຍອມເສຍສະຫຼະຄວາມສຸກສູ່ວນຕົວເພືີ່ອສູ່ວນລວມ ດ້ວຍການສືບທອດພາລະກິດຈາກພໍ່ສູ່ ລກູ , ນອກນ້ັຼນ, ຍັງຍົກໃຫ້ເຮົາເຫນັ ເຖິງສາຍໄຍຄວາມຮັກຂອງຄອບຄົວ, ຜົວ-ເມຍ, ພໍແ່ ມູ່-ລູກ ເຖງິ ວູ່າຈະພັດພາກຈາກ ກັນຫາຼ ຍປີ ແຕູ່ຕູ່າງຄົນກ່ໍຍັງຮກັ ແລະ ຊີື່ສັດຕກໍ່ ັນ ເຊິີງ່ ທັງໝົດນັຼນ້ ມັນໄດກ້ າຍເປັນບົດຮຽນອັນລ້ໍາຄູ່າໃຫແ້ ກ່ຄູ ົນຮູຸ່ນໝຸູ່ມ ແລະ ນກັ ຮຽນ, ນັກສກຶ ສາປນັ ຍາຊນົ ໄດ້ຮ່ໍາຮຽນເອົາບົດຮຽນຈາກຄນົ ຮູນຸ່ ນສີ ູ່ຮຸູ່ນຄົນ ໃໝຕູ່ ່ໍໆໄປ. 3. ດ້ານສິລະປະການແຕູ່ງ ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທີ່ອຸດົມສົມບູນທາງດ້ານເນຼັ້ືອໃນ ແລະ ສິລະປະເປັນຕຼັ້ົນແມູ່ນໄດ້ໃຊ້ສໍານວນພາສາ ບອກເລົ່າ, ເຈລະຈາ, ພັນລະນາ ໃນການພັນລະນາຮູບພາບພາຍນອກແມູ່ນໄດ້ໃຊ້ຄໍາເວຼົັ້າທໍາມະດາ ເຮັດໃຫ້ບົດເລ່ີືອງມີ ລັກສະນະພກັ , ລກັ ສະນະຊາດ, ລັກສະນະມະຫາຊນົ ຢ່າງຈະແຈງ້ . ເມ່ີອື ໄດ້ອູ່ານໄດຟ້ ງັ ແລ້ວສາມາດສໍານຶກເຫັນພາບ ແລະ ເຂັົຼ້າໃຈເຫດການໃນເລ່ືີອງໄດ້. ນອກນັຼ້ນ, ການໃຊ້ສັບພາສາບາງບູ່ອນໃນການສົນທະນາຍັງໄດ້ໃຊ້ສັບທ້ອງຖີິ່ນເຂັົຼ້າມາ ປົນເປ່ຢູ່ນໍາເຊັ່ົນ ເຊບໂປນ, ໜ້າແດູ່ນ,...ເຊີິ່ງເຮັດໃຫ້ຜູ້ອູ່ານ, ຜູ້ຟັງ ເມອືີ່ ໄດ້ອູ່ານ, ຟງັ ແລ້ວເກີດມອີ າລົມຄອ້ ຍຕາມ ແລະ ສາມາດສາໍ ນຶກເຫັນພາບການເຄອື ນໄຫວຂອງຕົວລະຄອນໄດ.້ 110

ບດົ ເລອ່ີື ງ “ຜສູ້ ບື ທອດ” ພວກໂຈນອາກາດ ອາເມລິກາ ຍັງຄົງສືບຕໍ່ຍິງທໍາລາຍພູກູດຢ່າງປ່າເຖີ່ືອນ, ລູກບົ່ມ ແລະ ລູກຈະຫຼວດຂອງພວກ ມັນໄດ້ຖອກເທລົງເໜືອນດົັ່ງຫູ່າຝົນ. ປະກົດເທິງຈອມພູດິນແດງແຫູ່ງນ້ີຼັທຸກສ່ິີງທຸກຢ່າງທ່ີມີຊີວິດຈົນເຖິງມົດຕົວໜຶີ່ງກໍ ຄົງບ່ໍອາດສາມາດຢູ່ໄດ້ ແຕູ່ບັນດານັກຮົບປະຕິວັດພວກເຮົາຍັງຄົງສືບຕໍ່ສູ້ຮົບຕ້ານກັບພວກຈັກກະພັດ ອາເມລິກາ ແລະ ກຕໍ ູ່າວໂຈມຕີພວກທະຫານຫຸນູ່ ຢ່າງພິລະອາດຫານ. ພາຍຫັຼງທີ່ບັ້ຼນຮົບດເຸ ດືອດ, ເຂົາເຈົ້ັຼາພັດພາກັນນົ່ງັ ອອ້ ມເປັນວົງມົນ, ພັນຢາສູບ, ເລົາ່ ເລື່ີອງ ແລະ ເວົ້ຼັາຢອກໄຍກັນ, ສຽງກອງລໍາວງົ ທີ່ສົດຊືີ່ນເບິກບານໄດດ້ ່ົັງກອ້ ງຂຶັຼນ້ ເທິງຈອມພູທົ່ວຂົງເຂດ ແລະ ທົ່ວທ້ອງຟ້າທ່ີສົດໃສ. ນັກຮົບສອງສາມຄົນໜ້າໝອງ, ໜ້າມົນເຕັມໄປນໍ້າເຫ່ີືອ ແລະ ດິນແດງ ພາຍປນອາກາດ ຟ້ອນກ້ຽວກັນດ້ວຍຄວາມເບິກບານໃຈ, ປາກົດວູ່າບັຼ້ນຮົບທີ່ດຸເດືອດກູ່ອນນ້ຼີັສ່ີຫ້ານາທີໄດ້ກາຍໄປໃນອາດິດແຕູ່ດົນ ແລວ້ . ສະຫາຍບົວໄລ ຫົວໜ້າກອງຮ້ອຍທ່ີຫາກໍ່ຂັຼຶ້ນມາບັນຊາຢູ່ເທິງພູກູດນຼີ້ັສອງເດືອນໄດ້ໄປກວດສະໜາມຮົບຄືນມາກໍ ນັ່ົງພັນຢາສູບນໍາອ້າຍນ້ອງນັກຮົບ, ບົວໄລ ທັງສູບຢາເຂັຼົ້າເປັນບາດຍາວໆ, ທັງສົ່ງສາຍຕາສັງເກດເບິ່ີງອ້າຍນ້ອງນັກຮົບ ແຕູ່ລະຄົນ. ອ້າຍນ້ອງນັກຮົບຢູ່ພຼັ້ີມີແຕູ່ໝູ່ດຽວ (ໝູ່ໜຶ່ີງ) ເບິີ່ງແລ້ວທູ່າທີຮູບຮູ່າງຂອງແຕູ່ລະຄົນແມູ່ນແຕກຕູ່າງກັນ, ແຕູ່ ເຂົາເຈຼາ້ົັ ພັດເປັນນັກຮົບຜູ້ໝູຸ່ມນ້ອຍ, ມັກມູ່ວນ, ມີອຸດົມຄະຕິສງູ , ອາດຫານໃນການສູ້ຮົບ ຫຼຽວເບິີ່ງຜູ້ໃດກໍເປັນຕາໜ້າ ຮັກ ແລະ ດູດດື່ີມໃຈ. ສາຍຕາຂອງສະຫາຍບົວໄລຄູ່ອຍຫຼຽວມາຫານັກຮົບຜູ້ໝູຸ່ມນ້ອຍກວູ່າໝູ່ມີສອງຄົນທີ່ກໍາລັງຕາບ ເສຼືັ້ອໃຫ້ກັນຢຂູ່ າ້ ງເບັຼ້ືອງຫຼັງຂອງສະຫາຍບົວໄລ, ເຂົາຫາກຂໍ ້ຶຼນັ ມາເພ່ມີ ຈໍານວນມາປະຈໍາຢປູ່ ້ອມພກູ ດູ ໃນຕອນແລງວານນ້ັີຼ , ບວົ ໄລຍາູ່ ງມາ ແລະ ນ່ັງົ ລົງຂາ້ ງນັກຮົບຜູ້ໝຸູມ່ ນ້ອຍທງັ ສອງລາວຍ້ັຼມິ ຫົວ ແລະ ຖາມ: - ທດິ ທອງ ນອ້ ງລອງເວາັຼົ້ ເບີ່ງິ , ຢູ່ເທິງພກີ້ັຼ ັບລູຸ່ມພ້ນຸ ບອູ່ ນໃດມູ່ວນກວ່າູ ກັນ? ທິດທອງປິ່ນມາວາູ່ ຈະຕອບສະຫາຍບົວໄລແຕູທ່ ັນໃດ ທິດທອງ ຮ້ອງເລີຍຮອ້ ງຂັຶ້ຼນອ໋ຍຸ ! ບາດໜຶີ່ງ ອິດສະຫຼະ ນົັ່ງ ຕາບເຄີອື່ ງໃຫໝ້ ູ່ຈ່ມົ ພຶມພາໍ - ແນູ່! ບອກວູ່າໃຫ້ນັົ່ງມັນດີແດູ,່ ເອ໋ົາຊິເວັົາຼ້ ຫຍັງກໍເວົາ້ຼັ ຍັງຊິຫຼຽວໄປຫຼຽວມາເຮດັ ຫຍັງ? ນົ່ັງຊຶງຈກັ ບຶດຈັກຄາວຊິ ບ່ໍໄດ?້ ຄຈື ງ່ົັ ວູ່າ... - ເອົ໋າໄດ້ແລ້ວ! ໄດ້ແລ້ວ! ເຮົາຂໍຮັບຜິດແລ້ວ, ຢ່າເວົ້ຼັາໃຫ້ມັນຍຶດມັນຍາວຄືພິສັງ, ຟັງເຈ້ົຼັາເວົຼ້ັາມັນຄືແມູ່ເຖັຼົ້າຫົກ- ເຈດັ ສບິ ປີທີ່ມັກລໍ່າໄລ. ທິດທອງທັງເວຼົ້າັ ທງັ ຍ້ິມຼັ ຫວົ ຕ່ໍໝູ່. - ບວົ ໄລກອດເອາົ ນກັ ຮບົ ໝູມຸ່ ນ້ອຍທງັ ສອງ. - ເຊົາ! ຢ່າຖຽງກັນອກີ ... ບວົ ໄລເວາັ້ົຼ ຍງັ ບໍ່ທັນສຸດຄວາມ, ອິດສະຫຼະເລີຍຍົກແຂນບົວໄລອອກຈາກບາູ່ ຄດິ ຈະຍາູ່ ງ ໝເີ ຫັນຄແື ນວນນ້ັຼ ສະຫາຍບວົ ໄລເລີຍຈບັ ແຂນອດິ ສະຫຼະໄວ້. - ນອ້ ງອິດສະຫຼະ! ນອ້ ງຊິໄປໃສນ່ົງັ ຢູນ່ ີ້ັຼມູ່ວນຊີື່ນຈັກເລັກໜ້ອຍ. - ຂລໍ າຍງານພກໍ່ ອງ, ນອ້ ງຂກໍ ບັ ຄືນປະຈາໍ ຂົມ່ ສູ້ຮບົ - ທດິ ທອງຫຽຼ ວເບິ່ີງອດິ ສະຫະຼ ແລວ້ ຍັິຼ້ມຫວົ ທັງເວົາ້ັຼ ເຢືຍ້ີ ອດິ ສະຫະຼ : - ພ່ໍກອງຈົ່ງປະໃຫ້ມັນເມືອສາ! ນິດໄສຄືເດັກນ້ອຍນ້ີັຼ. ພ່ໍກອງລອງຄິດເບ່ິີງປີກາຍເພິີ່ນຂໍສະໝັກເຂົຼັ້າເປັນທະຫານ ປົດປ່ອຍ, ທາງກອງບັນຊາການບໍ່ໃຫ້ຮັບເພາະເພິີ່ນຍັງນ້ອຍແດູ່, ເພີິ່ນໂລດຊຊີຈົນໄດ້ໄປ. ບາດໄດ້ໄປແລ້ວເວລາຊິຈາກ ແມູ່ມາພັກໄຫຊ້ ິໆ. ຖາ້ ຢາກກິນນົມແມເູ່ ປນັ ຫຍັງບ່ຢໍ ູ່ເຮືອນອກີ ຈກັ ສອງປກີ ູ່ອນດ ຟ້າວຂໍໄປເຮດັ ພສິ ງັ ?...ອດິ ສະຫະຼ ຂງຶ ຕາ ເບງີິ່ ທິດທອງ. 111

- ໂຢ!໋ ໂຕວູ່າປັດຈຸບັນບ່ໍໄປເປັນທະຫານຕີອາເມລິກາຖ້າຈັກປ,ີ ສອງປີເດີພວກອາເມລິກາຖືກດັບແລ້ວ, ໂຕວູ່າຊິ ໄປຕີໂຕໃດອີກ, ເວລານັຼ້ນເອກະລາດລະບໍ? ເຮົາເຮັດແນວໃດຈ່ີຶງຊິລ້າງແຄ້ນໃຫ້ພໍ່ເຮົາໄດ້. ສູ່ວນເຮົາໄຫ້ນໍາແມູ່ຂອງເຮົາ ນ້ັຼນມັນແມູ່ນເລື່ີອງສູ່ວນຕົວຂອງເຮົາ, ທໍາມະດາແລ້ວຈາກພ່ໍ, ຈາກແມູ່ໃຜຊິບໍ່ຄິດຮອດຄິດເຖິງ, ຄັນເວັຼົ້າມາແລ້ວເຮືອນ ເຮົາກ່ໍຕູ່າງເຮືອນໂຕ, ເຮືອນເຮົາຄັນຖ້າເຮົາໄປແລ້ວຍັງເຫຼືອແຕູ່ແມູ່ຜູ້ດຽວເທ່ົານ້ັຼນແມູ່ນໃຜຊິໄປໄຮູ່ໄປນານໍາແມູ່, ຄາບ ເຊົາ້ັຼ -ຄາບແລງໃຜຊິນົັ່ງກນິ ເຂຼັ້ົາຮູ່ວມພາເວລາເພີິນ່ ຫາກເຈັບປ່ວຍໄຂ້ໃນຍາມກາງຄ່າໍ -ກາງຄນື ແມູ່ນໃຜຊິເບ່ິີງແຍງເພີ່ິນຫື! ແມູ່ນຫຍັງກໍເປັນຍ້ອນຈັກກະພັດອາເມລິການັ້ຼນແລ້ວ, ຖ້າຫາກບໍ່ມີພວກຮູ່ານຼັີ້ເຮົາກ່ໍຄົງຢູ່ດົງບໍລະເວນທີ່ອຸດົມສົມບູນ ຂອງເຮົາພຸ້ນແລ້ວຊີຂຼຶັ້ນມາຢຽມດິນຊຽງຂວາງໜາວກະດ້າງຂອງໂຕນີຼ້ັເຮັດຫຍັງ, ໄດ້ຍິນອິດສະຫຼະເວົຼັ້າວູ່າດົງບໍລະເວນ ສະຫາຍບວົ ໄລ ຟາ້ ວຖາມນອ້ ງຢດູ່ ງົ ບລໍ ະເວນຫວະ? - ເຈົຼັາ້ ! ແຕກູ່ ູ່ອນຄອບຄົວນອ້ ງຢູ່ດງົ ບໍລະເວນ. - ໂທ! ໄທບ້ານໄທເມືອງກັນເດເຮົາ ເອົາ! ນັົ່ງລົງນ້ີຼັເຮົາລົມກັນສາກູ່ອນ, ບໍ່ຟ້າວໄປໃສ, ຄອບຄົວພ່ໍກອງກໍຢູ່ດົງບໍ ລະເວນຄກື ັນແຕເູ່ ປນັ ຫຍັງນ້ອງຈງຶ່ີ ຂັຼຶ້ນມາຢ່ພູ ັ້ມຼີ ານໍາຄອບຄົວ ຫືຼ ແນວໃດ? ເບິີ່ງຊງົ ຄືຊິມາແຕດູ່ ົນນໍ? ຟງັ ສຽງປາກພ່ໍກອງ ຄິດວາູ່ ນອ້ ງແມູນ່ ຄນົ ຊຽງຂວາງຊນັຼ້ ດອກ. - ຖ້າເວັົ້າຼ ມາເລ່ີືອງມັນກໍຍາວ, ນອ້ ງກ່ໍຈື່ບີ ່ໍຄັກແດູເ່ ພາະວາູ່ ເວລານັນ້ຼ ນ້ອງຍັງນອ້ ຍ, ນອ້ ງໄດ້ຍິນແຕູ່ແມູ່ເພີ່ິນເລົ່າສຟູ່ ັງ ວູ່າ: ແຕູ່ກູ່ອນຄອບຄົວຂອງນ້ອງຢູ່ດົງບໍລະເວນພຸ້ນ, ເວລາຍັງນ້ອຍອາຍຸໄດ້ປະມານ 3 -4 ປີພໍ່ນ້ອງໄດ້ເປັນທະຫານ ອິດສະຫຼະ, ຢເູ່ ຮືອນເຫອືຼ ແຕູ່ແມູ່ ແລະ ນ້ອງເທ່ົານຼນັ້ , ນັບແຕູ່ພ່ໍຈາກໄປຈນົ ມາເຖງິ 1957-1958, ເວລາເຂາ້ົຼັ ໂຮມລາວມີ ພະນັກງານຈໍານວນໜຶີ່ງກັບຄືນເມືອບ້ານແມູ່ຈີຶ່ງຮູ້ຂູ່າວວູ່າພ່ໍຂອງນ້ອງຢູ່ກອງພັນທີ່ສອງຂອງຝ່າຍປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ ມາປະຈໍາຢູ່ທົ່ງໄຫຫີນ, ປຕູ່ກູ່ອນພວດສັດຕູກໍຮູ້ວູ່າພໍ່ຂອງນ້ອງໄປເປັນທະຫານອິດສະຫຼະ, ສະນັຼ້ນ ມັນຈຶີ່ງມານາບຂູ່ແມູ່ ຂອງນ້ອງຢູ່ເລັື້ຼອຍໆຈຸດໜັກແມູ່ນເວລາເຂັຼົ້າໂຮມລາວ, ພວກມັນຮູ້ວູ່າພ່ໍຂອງນ້ອງຢູ່ກອງພັນທ່ີສອງສະນຼັ້ນ ພວກມັນຈຶີ່ງ ນາບຂູ່ຢູ່ທຸກເວລາ, ບັກເຊບໂປດ ມັນມານາບຂູ່ໃຫ້ແມູ່ຂອງນ້ອງຂັ້ຶຼນເມືອຢູ່ເທິງຄ້າຍໄປເປັນເມຍນ້ອຍຂອງມັນ... ບໍ່ ສາມາດຢູ່ໃນບ້ານໄດ້ອີກແມູ່ນ້ອງຈໍາຕ້ອງຂາຍງົວ, ຄວາຍ, ເຮືອນຊານ, ໄຮູ່ນາ, ສວນແລ້ວພານ້ອງມາຢູ່ໄຫຫີນເພີ່ືອ ຊອກຫາພໍ່, ເສ້ັຼນທາງແຕູ່ດົງບໍລະເວນຂ້ັຼຶນເມືອທົ່ງໄຫຫີນໄກຄືແນວໃດກໍຄົງຈະຮັບຮູ້, ແມູ່ນ້ອງພັດເປັນຄົນບ້ານນອກບ່ໍ ເຄີຍເດີນທາງໄກເວລານັ້ຼນນ້ອງຍັງນ້ອຍແດູ່, ສະນັ້ຼນ ການເດີນທາງຫຍຸ້ງຍາກທ່ີສຸດໄປຮອດບູ່ອນໃດກໍບ່ໍມີຜູ້ລ້ຼັືງເຄີຍ, ບ່ໍ ມີຍາດຕພິ ີ່ນອ້ ງເພີືອ່ ເພິງພາອາໄສ... ບົວໄລ ຕຼັ້ງໃຈຟັງອິດສະຫຼະເລ່ົາເລື່ີອງຄອບຄົວລາວທັງຄຼນ້ົັ ຄິດຄອບຄົວຂອງສະຫາຍ ກໍຢູ່ດົງບໍລິເວນ. ເວລາລາວອອກຈາກຄອບຄົວເຂັ້ຼົາເປນັ ທະຫານອິດສະຫຼະລູກຊາຍຂອງລາວຫາກ່ໍໄດ້ 2-3 ປີ, ເສຼ້ນັ ທາງ ກູ້ຊາດນັບມັ້ືຼນັບດົນນານລາວສູ້ຮົບແຕູ່ເຂດໃຕ້ ແລະ ຂ້ັຼຶນມາເຂດກາງແລ້ວຂຼຶ້ັນມາເຕົຼັ້າໂຮມສອງແຂວງ ຊໍາເໜືອ ແລະ ຜຼັົ້ງສາລີ ເວລາເຂຼົ້ັາໂຮມລາວ, ບົວໄລຢູ່ກອງພັນທີ່ສອງເຂົຼັ້າປະຈໍາຢູ່ທົ່ງໄຫຫີນ, ໃນຊີວິດທ່ີຍາກແຄ້ນ ແລະ ດຸເດືອດໃນ ລະຫວູ່າງໃນການຕ່ໍສ້ຄູ ວາມເປນັ ແລະ ຄວາມຕາຍຮູບພາບຂອງເມຍ ແລະ ລູກທ່ແີ ສນຮັກເວລາໃດກໍປະກດົ ອອກມາຢຕູ່ ໍ່ ໜາ້ ຂອງລາວບາງເທອີື່ ມີການສ້ຮູ ົບດຸເດືອດບນັ້ຼ ໜຶີງ່ ແລະ ໄດ້ກັບຄນື ມາເພອີ່ື ປບັ ປງຸ ກໍາລງັ ຢູ່ແນວຫັຼງ, ບວົ ໄລ ມັກນ່ັົງຄິດ ຫາລູກ ແລະ ເມຍ ຫຼື ໃນເວລາຍູ່າງກາຍບ້ານປະຊາຊົນບ້ານໃດ-ບ້ານໜຶ່ີງເຫັນພວກນ້ອງແລູ່ນນໍາ ບົວໄລເຄີຍລູບຄໍາ ແລະ ອຸ້ມເອົາພວກນ້ອງເໜືອນດ່ັົງລູກຊາຍຂອງຕົນ. ແຕູ່ກູ່ອນ ບົວໄລ ກໍເຄີຍສ່ົງຂູ່າວຄາວຫາຄອບຄົວຢູ່ເລ້ັືຼອຍໆເວລາ ລາວມາປະຈໍາຢູ່ທົ່ງໄຫຫີນໝູ່ຂອງລາວພະນັກງານເກ່ົາກັບເມືອຢູ່ທ້ອງຖີ່ິນໄດ້ສົ່ງຂູ່າວໃຫ້ລາວຮູ້ວູ່າ: ເມຍຂອງລາວຍັງ ບລໍ ິສຸດຕໍ່ລາວ-ລູກຊາຍຂອງລາວກໍ່ໃຫຍູ່ສູງແລ້ວ, ແຕູ່ຫັຼງຈາກມີການຫັນທິດ ສະຫາຍ ບົວໄລໄດ້ຂ້ັຼຶນເມືອຢູ່ທັງນ້ໍາບາກ ເພອ່ືີ ຈດັ ຕງ້ັຼ ກາໍ ລັງໃໝູ່ຂຼນ້ຶັ ຕ່ມືີ , ອີກຢ່າງໜີຶ່ງລາວມັກເຄ່ີືອນທບັ ຢ່ເູ ລັຼື້ອຍໆບ່ໍຄູ່ອຍມີໂອກາດກບັ ຄນື ເມືອບາ້ ນແນວຫງັຼ ເພ່ີືອ ສືບຂູ່າວຄອບຄວົ ສຽງປາກຂອງອດິ ສະຫຼະກ້ອງມາໃສຫູ່ ຸຂອງສະຫາຍບວົ ໄລ ຍງັ ສະໜໍ່າສະເໜີ... ເວລາຂ້ຶັຼນມາທ່ົງໄຫຫີນ ຈົັ່ງແມນູ່ ມນັ ຊວຍສະພາບໃນເວລານນ້ັຼ ເຄັງ່ົ ຕງື ທີສ່ ດຸ ພໍ່ຂອງນ້ອງພອ້ ມກບັ ກອງພັນທີ່ສອງຖອນອອກຈາກທົ່ງໄຫຫີນກອູ່ ນ 112

ສອງແມູ່ລູກພວກນ້ອງມາເຖິງປະມານສີ່-ຫ້າມືຼັ້ເວລານັຼ້ນສອງແມູ່ລູກພວກນ້ອງຈະແນວໃດດີ, ຈະກັບຄືນເມືອບ້ານກໍບ່ໍ ໄດອ້ ກີ ເພາະເງິນໄດ້ຈາູ່ ຍມາຕາມທາງໝດົ ແລວ້ ສອງແມ່ລູ ກູ ຈໍາຕ້ອງຫາກິນຢທູ່ ່ງົ ໄຫຫນີ ... - ຊັຼ້ນດຽວນັ້ີຼແມູ່ນ້ອງຢູ່ໃສ? ແລະ ພໍ່ຂອງນ້ອງເດເປັນແນວໃດແລ້ວເພ່ີິນເອຼີ້ັນຊ່ືີວູ່າແນວໃດ? ລອງເວັ້ົຼາເບ່ີິງ ບາງເທ່ີືອພໍ່ກອງຊິຮູ້ບໍຈັກເພາະແຕູ່ກູ່ອນພໍ່ກອງກໍ່ຢູ່ກອງພັນທີ່ສອງຄືກັນ... ສະຫາຍບົວໄລຖາມດ້ວຍຄວາມເປັນຫູ່ວງ ເປັນໄຍ ແລະ ສນົ ໃຈ. - ເວລາທໍາອິດພວກນ້ອງມາຢູ່ແປະກັບຕະຫຼາດໂພນສະຫວັນ, ຕ່ໍມາໄລຍະໜຶ່ີງແມູ່ໄດ້ແກວູ່ນເຄີຍກັບແມູ່ປ້າ ແຖວໆນັຼ້ນຈໍານວນໜຶ່ີງຢູ່ຕາແສງເຄີງພາຍຫັຼງເພ່ິີນສືບຮູ້ຄອບຄົວຂອງພວກນ້ອງ, ພວກແມູ່ປ້າໄດ້ມາຕ້ອນເອົາສອງແມູ່ ລູກພວກນ້ອງໄປຢູ່ນໍາ, ພວກເພິີ່ນພ້ອມກັນປຸກເຮືອນໃຫ້ ແລະ ແບູ່ງດິນນາໃຫ້ເພືີ່ອທໍາມາຫາກິນ, ປັດຈຸບັນນ້ີຼັເຮືອນ ຂອງພວກນ້ອງຢູ່ໃກ້ກັບຕີນພູນ້ີຼັລະຫວູ່າງເຈັດ-ແປດຫັຼກກໍຮອດແລ້ວ. ເວລານ້ອງເປັນຕິດເປັນຕໍ່ຂອງກອງພັນທີ່ສອງ ນ້ອງເຄີຍໄດ້ຂໍເມືອຢາມແມູ່ເລ້ັຼືອຍໆ, ສູ່ວນພໍ່ຂອງນ້ອງ... ເວ້ັົຼາຮອດບູ່ອນນັຼີ້ປະກົດວູ່າມີສິ່ີງໃດສ່ີິງໜຶ່ີງຂ້ຼັຶນມາຕັນເອົາຄໍ ຂອງອິດສະຫະຼ , ສໜີ າ້ ຂອງອດິ ສະຫຼະໂສກເສົຼ້ັາຫງູວ່ ມເຫງົາ, ນອ້ ງຢຸດຄາວໜີຶ່ງແລວ້ ເວຼົາ້ັ ຕໍ່... ສູ່ວນພ່ໍຂອງນ້ອງໄດເ້ ສຍໄປ ແລວ້ ຕາມພວກອາວໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວາູ່ ພໍ່ຂອງນ້ອງໄດຂ້ ຼ້ຶັນເມືອປົດປອ່ ຍຫຼວງນ້ໍາທາແຕູ່ພໍດເີ ຈັບໜັກ ແລະ ອາດເສຍສະຫຼະແລ້ວ ເພາະນບັ ແຕ່ນູ ັຼ້ນມາພວກນ້ອງບ່ໍໄດຮ້ ັບຂູ່າວເພີ່ິນອກີ ... - ຮີ່ື!... ສະຫາຍບົວໄລ ຫາຍໃຈໃຫຍູ່ບາດໜ່ີຶງ... ເລີ່ືອງນັ້ຼີມັນເປັນທໍາມະດານ້ອງເອ້ຼັີຍ, ເຮັດການປະຕິວັດຕອ້ ງມີ ການເສຍສະຫຼະ... ໃບໜ້າຂອງສະຫາຍບົວໄລປະກົດວາູ່ ມີສີໂສກເສັ້ົຼາ ແລະ ເວລາລາວຄິດເຖິງເພື່ີອນສູ້ຮົບຂອງກອງພັນ ທ່ີສອງທ່ີໄດ້ເສຍສະຫຼະເຂົາທັງສອງພາກັນອິດງຽບ ແລະ ປະກົດວູ່າສະໜາມຮົບໄດ້ມິດງຽບປົກຄຸ້ມໄປດ້ວຍຄວາມງຽບ ສະງດັ , ຄາວໜຶີ່ງສະຫາຍບວົ ໄລ ຈ່ີຶງຖາມຕ່ໍວາູ່ ພໍຂ່ ອງນອ້ ງຊີ່ວື າູ່ ... ຄໍາຖາມຂອງສະຫາຍບວົ ໄລບ່ໍທນັ ສຸດ, ທັນໃດນັຼ້ນສຽງ ເອນັຼີ້ ຂອງສະຫາຍຢນສັງເກດເຮືອບນິ ໄດ້ດງັ ກອ້ ງຂັນຼ້ຶ . - ຂລໍ າຍງານພໍ່ກອງ, ເຮືອບິນຂອງໂຈນອາກາດອາເມລິກາພດັ ປາກດົ ອີກແລ້ວມທີ ັງໝົດ 4 ລໍາບນິ ມາທາງທດິ ໃຕ້ , ຕາເວັນຕກົ ສຽງໃຕ້. ສຽງລາຍງານຂອງສະຫາຍສັງເກດການຫາກໍຢຸດຕິລົງ, ເມັດດໍາ 4 ເມັດ ຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ໄດ້ປະກົດ ແຈງ້ ອອກຢ່າງທນັ ໃດ ແລະ ເມອີ່ື ໄດຮ້ ບັ ຄໍາສົັງ່ , ທກຸ ຄົນກຟໍ າ້ ວແລນູ່ ໄປປະຈາໍ ຂຸມສ້ຮູ ບົ . ບັຼ້ນຮົບທ່ີດຸເດືອດທັນໃດກໍໄດ້ເລີ່ມຕັ້ົຼນ. ພູກູດກູ່ອນນີຼັ້ສິບກວູ່ານາທີຍັງເຈືອຈານໄປດ້ວຍສຽງຮ້ອງລໍາບົດເພງຢ່າງ ມູ່ວນຊ່ີືນເບີກບານຂອງນັກຮົບປົດປ່ອຍ ແລະ ປັດຈຸບັນໄດ້ປົກຄຸມໄປດ້ວຍແປວໄຟ ແລະ ຄວັນລູກລະເບີດເປັນສາຍ ຫວູ່ານລົງດັງສະເທືອນທົ່ວໜູ່ວຍພູດິນແດງເປັນກ້ອນພູຸ່ງສະເດັນຂ້ຼຶັນ ແລະ ຄວັນມົວເປັນທໍ່ໆບິນຂຼ້ຶັນປິດເອົາທ້ອງຟ້າທີ່ ສົດໃສທີ່ຢູ່ອ້ອມຕີນພູ. ກອງປ້ອງກັນອາກາດຂອງກອງທັບປົດປ່ອຍກໍເລີ່ມຕ້ັຼົນພ່ົນລູກປນຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍເພ່ີືອຊູ່ວຍ ສະຫາຍທີກ່ ໍາລງັ ສຮູ້ ົບຢເູ່ ທິງຈອມພູກດູ , ທ່າູ ມກາງສຽງບມ່ົ ລູກຈະຫວຼ ດຈອງເຮອື ບນິ ອາເມລກິ າຖ້ຼັິມລົງມາ ແລະ ສຽງປນ ຕອບໂຕ້ຂອງນັກຮບົ ເຮົາ, ບນັ ດານັກຮບົ ປະຈາໍ ພູກດູ ຍັງໄດຍ້ ິນສຽງຮ້ອງທີ່ແຈງ້ ໃສຂອງບັນຊາ: - ບັນດາສະຫາຍຈົງ່ ລະມັດລະວງັ ແລະ ທຸນູ່ ທຽູ່ ງພວກສດັ ຕູກໍາລງັ ສວຍໂອກາດໃຊຄ້ ວັນມືດເພ່ອີື ໂຈມຕີພວກເຮົາ. ພວກເຮາົ ຈງົ່ ພາກັນຕດິ ຕາມໃຫ້ຄກັ ບັກໃດບນິ ລົງມາຕໍາ່ ຫັກຄໍມັນໂລດ... ການສູ້ຮົບທ່ີດຸເດືອດຍາວມາເປັນເວລາປະມານສິບຫ້ານາທີ, ພວກໂຈນອາເມລິກາປ່ຽນກັນມາຖອກເທທໍາລາຍ ສອງລໍາຈໍາຕ້ອງປະຊາກສົບຢູ່ຕີນພູ, ສູ່ວນທ່ີຍັງເຫຼືອປົບຕາຍໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ, ການສູ້ຮົບທາງອາກາດຫາກໍຢຸດຕິ ລົງ, ພວກທະຫານຫູຸ່ນພວກປະຕິການໄທຢູ່ທາງເມືອງສຸຍພັດຍິງປນໃຫຍູ່ມາໃສູ່ຈົນຈອມພູກູດຖືກເຜົາໄໝ້ປານພູໄຟ, ບນັ ດານັກຮົບປົດປ່ອຍຍັງຄົງທຸູ່ນທູ່ຽງຫຼີກເວ້ັຼນກະສູນປນໃຫຍູ່ຂອງສັດຕູດ້ວຍທູ່າທີວູ່ອງໄວ ແລະ ຄູ່ອງແຄ້ວ, ເຄ່ືີອງນຸູ່ງ ແລະ ຕົນຕົວຂອງເຂົາເຈັົຼ້າຈາກສີຂຽວໃບໄມ້ໄດຄ້ ູ່ອຍໆກາຍມາເປັນສີແດງ, ຍ້ອນດິນແດງຕົກໃສູ່, ສຽງດັງກ້ອງສະໜ່ົັນ ຫວົ່ັນໄຫວຂອງລູກກະສູນປນໃຫຍູ່ຂອງສັດຕູຍັງບໍ່ທັນຢຸດຕິລົງ, ຢູ່ຕີນພູທິດຕາເວັນຕົກ, ທະຫານລາບຂອງພວກ 113

ທະຫານຫູຸ່ນໄດ້ເຄື່ີອນເໜ່ັົງຄືໝູ່ໝົດບຸກໂຈມຕີເຂຼ້ັົາມາອີກ, ຕາທັງຄູ່ຂອງສະຫຍາບົວໄລເຂັຼ້ມຂຸ້ນຂຼຶັ້ນຄືກັນກັບໄຟແດງ ຫຼຽວລງົ ເບງ່ິີ ທາງຕີນພູການເຄ່ີືອນເໜັງຂອງພວກທະຫານຫູຸ່ນ ແລະ ການໃຫຄ້ ໍາສງ່ັົ : - ພວກສະຫາຍຈົ່ງລະວັງ, ພວກທະຫານຫຸູ່ນກໍາລັງບຸກໂຈມຕີພວກເຮົາຂະໜາດໃຫຍູ່, ທິດທອງ ແລະ ອິນແປງ ເຂຼົ້ັາປະຈໍາປນຈັກ, ບຸນປອນຈົ່ງໂທລະສັບລາຍງານຫາຜູ້ບັນຊາການ, ສູ່ວນບັນດາສະຫາຍຈົ່ງເຂົ້ັຼາປະຈໍາຂຸມຄອງສູ້ຮົບ ຂອງຕົນ. ສຽງລູກປນຂອງສັດຕູກໍຢຸດຕິລົງພວກສັດຕູບຸກມາກາຍພູແລ້ວຍັງໄກຈາກຂຸມຂອງນັກຮົບປະມານຮ້ອຍແມັດ, ຫ້າ ສບິ ແມັດ, ຊາວແມັດ ໜວກເຫັຼກດໍາເຫືຼອງຂອງພວກສດັ ຕູປິ່ນອ້ອມວົງປນຈັກຂອງທິດທອງ, ທິດທອງຄືງຕາຢ່າງບໍພັບ ລາວຫາຍໃຈໃຫຍູ່ແລ້ວກັດແຂ້ວສອງມືລາວກໍາປນຈັກຢ່າງແໜ້ນກຽມລ່ົັນໄກ, ຄາວໆສອງມືລາວພັດລູບໄປລູບມາ ແລະ ເຊັດນໍ້າເຫືີ່ອລົງໃສູ່ຂາໂສ້ງຄືຈົັ່ງວູາ່ ລາວປວດຕີນປວດມືຄັນຄາຍ ແລະ ຄາໃຈ ທິດທອງລຖໍ ້າຄໍາສົັ່ງຂອງສະຫາຍບົວ ໄລ ແຕູ່ຍັງບ່ໍທັນໄດ້ຍິນສຽງປນສັນຍານ ແລະ ຄໍາສົ່ັງໃດໆເວລາຜູ່ານພ້ົຼັນໄປປະກົດວູ່າຍືດເຍ້ັຼືອຍາວນານທິດທອງ ແລະ ນກັ ຮົບທງັ ຫຼາຍຄາວໆພດັ ຈອ້ ງຕາມາຫາສະຫາຍບວົ ໄລໃນເວລານ້ັນຼ ສດັ ຕູໄດ້ຄານຂຼຶັ້ນມາໄກຈາກຂຸມນກັ ຮມົ ພຽງແຕ່ສູ ິບ ກວູ່າແມັດເທ່ົານັຼ້ນ, ມີບາງບັກນໍາຫຼັງໝູ່ກໍໄດ້ເລ່ີມຕ້ຼົັນລຸກຍູ່າງເບີຍເອິກຂັ້ຼຶນມາເພາະເຂົັຼ້າຄິດວູ່າຜູ່ານການຍິງທໍາລາຍຢ່າງ ດຸເດອື ດຂອງເຮອື ບິນ ແລະ ປນໃຫຍູ່ຂອງພວກມັນຈອມພູກູດຖືກເຜາົ ຜານ, ສດັ ສາວາສ່ິີງ ແລະ ຕ້ັນຼົ ໄມ້ຖກື ເຜາົ ຜານ ໄ ໝ້ໝົດຈົນກະທັຼ້ງວູ່າຫຍ້າຕັຼ້ົນໜ່ີຶງກໍຍັງບໍ່ເຫືຼອອີກ, ພວກມັນເຊີ່ືອວູ່າ: ເມີ່ືອພວກມັນຕະລຸມບອນຂຶຼັ້ນເທິງພູກູດບ່ໍຕູ່າງ ຫຍັງກັບພາ້ ຟັນຂີ້ຼັຕົມຈະບ່ໍມສີ ິ່ີງໃດຂດັ ຂວາງຕ້ານພວກມັນອີກ, ພູກູດແນູ່ນອນຕົກຢູ່ໃນກໍາມືຂອງພວກມັນທຸງຂອງມັນ ຈະປິວຢູ່ເທິງຈອມພູກູດພວກມັນແລູ່ນຂັຼຶ້ນເມືອຍາດຊິງເອົາຜົນງານ, ໃນທູ່າມກາງທີ່ທະຫານຫຸູ່ນເຜີຕົວ! ສຽງປນ ສນັ ຍານ ແລະ ຄໍາສັົ່ງຂອງສະຫາຍບວົ ໄລໄດດ້ ົັ່ງໄປທ່ວົ ຈອມພູກູດ: - ຍິງ! ພ້ອມກັນນັ້ຼນສຽງປນຈັກ, ປນກົນກາງ, ປນອາກາດ ແລະ ໝາກແຕກ, ໄດ້ພ່ົນອອກມາຈາກຂຸທຄອງຂອງບັຍດາ ນັກຮບົ ປົດປ່ອຍ, ບກັ ທະຫານຫູຸນ່ ທ່ີຈັບທຸງຂຶັ້ຼນກູ່ອນໝູ່ນັຼ້ນລົ້ັຼມລົງພ້ອມກັບຄນັ ທຸງຂອງມັນ ແລະ ທະຫານຜູອ້ ີື່ນໆກໍລຼັົ້ມ ລງົ ເປນັ ແຖວໆເໜອື ນລົມພະຍພຸ ັດທົງ່ ຫຍາ້ ແຫູ່ງໜຶ່ີງ, ຖນັ ຂອງພວກທະຫານຫຸ່ນູ ຖກື ແຕກແຍກສບັ ປນົ ຄນົ ເລ, ພວກຍູ່າງ ຕາມຫຼັງຮີບແລນູ່ ລົງພູ, ມບີ າງບັກແລູ່ນບໍ່ທັນຕ້ອງສຸດຸດກັ້ງິຼ ລົງຕາມສັນພູພວກສດັ ຕູມນັ ຕນື ກະວົນກະວາຍຢາ້ ນກວົ ແລະ ພວກມັນບໍ່ເຂ້າຼັົ ໃຈວູ່າຖືກພວກນັກຮບົ ປົດປ່ອຍໂຈມຕີ ຫຼື ຖກື ຜີຫຼອກ, ສະຫາຍບວົ ໄລເຫັນຖນັ ແຖວຂອງພວກທະຫານ ຫູ່ນຸ ຖືກແຕກແຍກ, ສບັ ສນົ ຄົນເລສະຫາຍກໍໃຫ້ຄໍາສັ່ົງຕະລຸມບອນໃຊ້ກະບ່ີໄລແູ່ ທງພວກສັດຕູ, ໃນເວລານັຼ້ນພວກສດັ ຕູ ຢູ່ຕີນພູໄດ້ຕີສາຍເອົາຍົນມາຍິງ ແລະ ເອົາປນໃຫຍູ່ຢູ່ທາງເມືອງສຸຍມາຕີຊູ່ວຍ ແຕູ່ພວກແຫ້ງເຫັຼກຂອງອາເມລິກາ ຕາບອດ, ເພາະສະນັຼ້ນມັນແນູ່ໃສູ່ທະຫານນໍາຫັຼງສູ່ວນນັກຮົບປົດປ່ອຍເວລານຼັ້ນຄືດັົ່ງດາວດວງໜ່ີຶງທ່ີແຫຼມຄົມແທງ ເຂັົຼ້າໃຈກາງຂອງພວກທະຫານຫຸູ່ນແຕູ່ໃຈກາງຂອງພວກມັນຕີທັບອອກສອງຂ້າງ, ເຮັດໃຫ້ຖັນແຖວຂອງມັນຍ່ິີງແຕກ ສະຫາຼ ຍລງົ , ມີບາງບກັ ກງ້ັຼິ ລງົ ພ,ູ ບາງບກັ ຄານຂຼັນຶ້ , ບາງບກັ ນົງັ່ ຂຸເຂົາ່ ຍກົ ມຍື ອມຢກູ່ າງພູ. ໃນເວລາທ່ີກໍາລັງຕີສັດຕູ,ບ່ົມໜູ່ວຍໜ່ີຶງແຕກຢູ່ໃກ້ສະຫາຍບົວໄລ ແລະ ສະຫາຍອ່ືີນໆອີກສອງຄົນ,ສະຫາຍບົວໄລ, ສະເດັນລຼັົ້ມຟຸບລົງເປັນເລືອດແດງເປັນສາຍຜູ່ານແກ້ມ ແລະ ຊຶມອອກມາແຕູ່ທາງໜ້າເອິກ, ທິດທອງ ແລະ ອິດສະຫຼະຢູ່ ເບ້ືັຼອງໜ້າຫຼຽວຄືນເຫັນຟ້າວແລູ່ນມາໂຈມເອົາຜກູ້ ອງ, ທິດທອງຈັບບູ່າສະຫາຍບົວໄລສົັນ່ ແລະ ຮ້ອງໜ້າຕາຂອງບົວໄລ ມ້ານເຂັຼົ້າຕາສອງເບືັຼ້ອງອັດແຈບທິດທອງສ່ັົນຮ້ອງຂື້ັຼນຄາວໜີື່ງຕາທັງສອງຂອງສະຫາຍບົວໄລຈີ່ືງໄດ້ຄູ່ອຍໆມືນອອກ ອດິ ສະຫະຼ ກໍາລັງໂຈມເອາົ ສະຫາຍທງັ ສອງຄົນທີ່ໄດ້ຮັບບາດເຈັບລກຸ ນງ່ັົ ແລະ ພັນປາກບາດໃຫ້ເຂາົຼັ້່ີ , ສະຫາຍບົວໄລນອນ ຢູ່ໄດ້ຄາວໜີ່ືງຈື່ີງຄູ່ອຍໆຕັຼ້ງສະຕິໄດ້, ຕາທັງຄູ່ສະຫາຍຍັງບໍ່ທຸູ່ນທູ່ຽງແຈ້ງໃສລາວກັດແຂ້ວພະຍາຍາມລຸກນັ່ົງເມັດເຫີ່ືອ ແກ້ມເມັດເລືອດຍງັ ໄຫູຼ່ບໍ່ເຊ່ົາທິດທອງຟາ້ ວຈກົ ເອົາບງັ ພັນບາດໃຫສ້ ະຫາຍບົວໄລແຕູ່ກໍພ່ ັນສ່ີ - ຫ້າຮອບ, ສະຫາຍບົວໄລ ຈບັ ມືທິດທອງໄວ້ ແລະ ເວາັຼົ້ ນາໍ ສະຫາຍທດິ ທອງ: 114

- ທິດທອງ! ສະຫາຍຈົງ່ ບັນຊາຕາງເຮາົ , ສບື ຕຂໍ່ ບັ ໄລສັດຕູໃຫ້ແຕກສະຫຼາຍ. ທດິ ທອງເຮດັ ໜາ້ ຂຶມປະຕິເສດ. - ບໍ່! ດຽວນັ້ຼພີ ກ່ໍ ອງໄດ້ຮບັ ບາດເຈບັ , ນອ້ ງບອໍ່ າດປະພໍກ່ ອງໄດ້. - ທິດທອງ! ນຼ້ັແີ ມູ່ນຄໍາສ່ງັົ ສະຫາຍຈົງ່ ປະຕິບດັ . - ເຈ້ັຼົາ! ແລ້ວທິດທອງປິ່ນໜ້າມາຫາອິດສະຫະຼ , ອິດສະຫະຼ ພນັ ປາກບາດຊູ່ວຍເຮາົ ແດ.ູ່ .. ສຽງຮອ້ ງໂຮຕະລຸມບອນ! ອນັ ດບັ ສູນນັກຮົບປົດປ່ອຍດັງກ້ອງທ່ົວສະໜາມຮົບ, ພວກສັດຕປູ ົບຕາຍຄານອອກຈາກ ຄົງເຂດພກູ ູດຢ່າງເສຍຂວັນ. ພາຍຫຼັງພວກສັດຕູຖືກໂຈມຕີແຕກສະຫຼາຍໝົດແລ້ວ, ທິດທອງໄດ້ສົັ່ງໃຫ້ອິດແປງ ແລະ ທອງຈັນສ່ົງສະຫາຍບົວ ໄລ ແລະ ອາ້ ຍນອ້ ງສອງ - ສາມຄນົ ທີ່ໄດ້ຮັບບາດເຈບັ ໄປປ່ິນປວົ ຢູ່ໂຮງໝໍເຄອ່ີື ນທ່ີຂອງກອງບັນຊາການ. ໄດ້ຍິນຂູ່າວວູ່າມີອ້າຍນ້ອງນັກຮົບຢູ່ພູກູດໄດ້ຄືນມາປິ່ນປົວຢູ່ໂຮງໜໍເຄ່ີືອນທີ່ຂອງກອງບັນຊາການເຂດ, 2 -3 ມ້ັຼືຕ່ໍມາປະຊາຊົນຢູ່ໃກ້ໆເຂດນຼັ້ນໄດ້ພ້ອມກັນມາຢ້ຽມຢາມ. ໃນນັຼ້ນແມູ່ຂອງອິດສະຫຼະກໍ່ໄດ້ມານໍາ ເມື່ີອພວກເພິ່ີນກ້າວ ເຂຼົ້ັາໂຮງໝໍບັນດາແພດຢູ່ໂຮງໝໍກໍ່ໄດ້ມາຕ້ອນຮັບພໍ່ແມູ່ປະຊາຊົນ ແລະ ໄດ້ພາພວກເພີິ່ນເຂຼ້ັົາໄປຫາຫ້ອງນອນຂອງຄົນ ເຈັບ. ກູ່ອນອີື່ນໝົດແພດໄດ້ພາພວກເພີິ່ນເຂຼົັ້າຢ້ຽມຢາມສະຫາຍບົວໄລເຊິີ່ງເປັນຜູ້ທ່ີໄດ້ຮັບບາດເຈັບໜັກວູ່າໝູ່, ເທິງ ຕຽງນອນຂອງຄົນເຈັບ, ສະຫາຍບົວໄລກໍາລັງນອນຫັຼບ. ສາຍລົມອັນຫາຍໃຈອັນອິດເມ່ືີອຍ ແລະ ເຈັບປວດໄດ້ຄູ່ອຍໆ ພ່ງູຸ ອອກມາຈາກເອກິ , ນາງ ຈັນດອນແພດຊັຼ້ນກາງໄດ້ຄອູ່ ຍໆຊີມ່ິ ແນະນາໍ ພວກເພນີ່ : - ສະຫາຍນໄ້ຼີັ ດເ້ ປນັ ຜູ້ບນັ ຊາຢ່ເູ ທງີິ່ ພກູ ູດ, ເພິີນ່ ໄດຮ້ ບັ ບາດເຈບັ ໜກັ ກວາູ່ ໝູ່ໃນບັນຮົບກ່ອູ ນນສຼີ້ັ ອງສາມມ້ຼືນັ ຼັ.ີ້ - ຊືເ່ີ ພິີ່ນວ່າູ ແນວໃດນ?ໍ ປາ້ ຄົນໜງ່ີຶ ຖາມ. - ຕາມອ້າຍນອ້ ງເພີ່ິນສົ່ງມາໃຫຮ້ ້ວູ ູ່າ: ເພິນ່ີ ຊ່ບືີ ົວໄລ, ເພ່ນິີ ແມ່ນູ ຄົນຢທູ່ າງບລໍ ະເວນ, ນບັ ແຕເູ່ ວລາຍາູ່ ງມາເຖິງຕຽງ ນອນຂອງສະຫາຍບວົ ໄລ ແມູ່ຂອງອິດສະຫຼະພະຍາຍາມຕິດຕາມໃບໜ້າຂອງບວົ ໄລ ແລະ ພະຍາຍາມຄ້ັົຼນຄດິ ... ເບ່ງິີ ໃບ ໜ້າແມ່ນູ ຄືແທ້, ແຕູ່ຢາກເຖາັ້ົຼ ກວູ່າ ແລະ ຈູ່ອຍດໍາກວາູ່ ... ໃນເມື່ີອໄດ້ຍິນນາງແພດຈັນດອນເວົ້ຼັາວາູ່ : ເພ່ນີິ ຊີ່ບື ວົ ໄລຢູ່ທາງ ບ້ານບໍລະເວນ ຄໍາເວັົຼ້າຂອງນາງແພດຈັນດອນຍັງບໍ່ທັນສຸດທັນໃດນັຼ້ນແມູ່ຂອງອິດສະຫຼະເລີຍຮ້ອງຂຼຶັ້ນໂອ໋! ບາດໜຶ່ີງ, ແຂນທັງສອງຂອງລາວກອດໜ້າເອິກຢນຊີ່ືແນມເບີ່ງສະຫາຍບົວໄລ, ນໍ້າຕາໄຫຼູ່ລົງອາບແກ້ມ. ຍ້ອນສຽງຮ້ອງຂອງແມູ່ ອິດສະຫຼະຈີື່ງເຮັດໃຫບ້ ົວໄລຕີນື່ ຈາກຄວາມຫລບັ ນອນ, ຕາທັງຄູ່ຈອງເບີງ່ິ ກນັ , ສະຫາຍບົວໄລບ່ໍເຊີອ່ື ໃນສາຍຕາຂອງຕົນ ໄດ້ເອົາຖໆຕາແລ້ວເບີງ່ິ ອກີ . - ສພີ ອນ! ແມ່ນູ ສພີ ອນບໍ່? ແມ່ຂູ ອງອດິ ສະຫຼະຫຸຼບເຂຼ້ົັານົງັ່ ຂເຸ ຂົາລງົ ຂ້າງຕຽງນອນຂອງສະຫາຍບວົ ໄລ ແລະ ເວົາ້ັຼ ດ້ວຍສຽງສະອກຶ ສະອຼັື້ນ. - ອາ້ ຍບົວໄລ! ອາ້ ຍບົວໄລ! ອາ້ ຍຍງັ ຢູ່ຫວະ? ແມ່ນູ ອ້າຍແທໆ້ ຫືຼ ເປັນລາງຝັນຊີື່ໆ... ຄືດົ່ັງມີກໍາລັງແຮງກ້າຂຼ້ັືນມາເພີ່ມໃຫ້ສະຫາຍບົວໄລທັນໃດລາວບຶນຕົວລຸກຂຼຶັ້ນ, ແຕູ່ຄວາມເຈັບປວດໄດ້ດຶງຈູ່ອງຕົວ ລາວລົງ. ເມດັ ເຫ່ີືອເປນັ ເມດັ ໆໄດ້ຊຶມອອກມາຈາກໜ້າຜາກ. ລາວຄ່ອູ ຍໆຈບັ ບູ່າຂອງເມຍ. - ສີພອນ! ສີພອນ! ແມູ່ນອາ້ ຍແທ້ນູາ່ ! ບໍ່ແມູ່ນລາງຝັນດອກ, ເປັນຫຍັງນ້ອງຈ່ຶີງມາຢູ່ນີັຼ້? ອ້າຍບ່ໍນຶກວູ່າຈະໄດ້ພົບ ນອ້ ງ... ດ້ວ ຍ ກ ານ ກະທົ ບ ແ ຮງເກີ ນໄປແ ບ ບ ບັ ງເອີນສົມ ທົ ບ ກັບ ຄ ວ າມເຈັ ບ ປວ ດຢູ່ ປາກ ບ າດໄດ້ເຮັດໃຫ້ ສະຫ າຍ ບົວ ໄລ ສະຫລົບໄປ ສີພອນເຊນັ ຢ້ານທງັ ສັົ່ນເອ້ີຼນັ ຫາຜົວນາງແພດກຼົ້ັມລງົ ຊເອາົ ມືສພີ ອນ. - ບ່ໍເປນັ ຫຍງັ ດອກເອືອ້ັຼ ຍເອຍີ ! ເພ່ນີິ ກະທົບບງັ ເອີນສະຫບຼົ ໄປໜອ້ ຍໜ່ີຶງກໍຈະຄືນ. 115

ເວ້ັຼົາແລ້ວນາງແພດຈັນດອນຈົກເອົາຢາດົມມາເປາະໃສູ່ດັງຂອງສະຫາຍບົວໄລຄາວໜີ່ຶງສະຫາຍບົວໄລຮູ້ເມືີ່ອຄີງຄືນ ມາ. ສູ່ວນພວກປ້າ, ພວກອາ, ພວກເອຼ້ືັອຍທີ່ມາພ້ອມກັບເອ້ຼັີນສີພນໃຜໆກໍຕົກສະເຫງ້ີັຼຢນມິດຢູ່ສຸດທ້າຍພວກເພິີ່ນ ກຄໍ ່ອູ ຍໆເຂ້າັຼົ ໃຈ ແລະ ໃຜໆກໍສະແດງຄວາມຍນິ ດີ ດີໃຈເມື່ີອເຫນັ ຜົວ-ເມຍບວົ ໄລກບັ ສພີ ອນທ່ີຈາກກກັນສບິ ປຈີ ນົ ຮອດ ມນ້ັືຼ ັີຼຈ້ ່ຶີງໄດ້ພບົ ກນັ . ເຫັນຜົວຮູ້ເມ່ືີອຄືນມາສີພອນທັງຊືີ່ນໃຈທັງໂສກເສຼັ້ົາ, ເພິີ່ນບໍ່ຮູ້ຈະເຮັດແນວໃດຈະເວົ້ຼັາອັນໃດນໍາຜົວ, ມີແຕູ່ຈ້ອງຕາ ຫຼຽວເບງ່ີິ ຜວົ ຢວດນໍາ້ ຕາແຫູ່ງຄວາມເຊີ່ອື ໃຈຄູ່ອຍໄຫຼອອກອາບແກມ້ ແລະ ຢາດລົງຜາ້ ຫົມ່ ສີຂາວທີສ່ ະຫາຍບວົ ໄລກໍາລັງ ຫ່ົມຊວົ່ ໄລຍະໜີງ່ຶ ສີພອນປາກດົ ວູ່າຫາກໍຕີ່ືນຈາກລາງຝັນເພີິ່ນຟ້າວຖາມຜົວ. - ອາ້ ຍຢູ່ພູກູດບເໍ່ ຫນັ ບັກອດິ ສະຫຼະບໍ ? - ອດິ ສະຫຼະ... ສະຫາຍບວົ ໄລທັງເວາົ້ັຼ ທັງຄິດ, ຄັ້ວິຼ ຂອງລາວທັງສອງຊົນເຂາົຼັ້ ກັນ... ອດິ ສະຫຼະພົບແທ້ ອິດສະຫະຼ ຢູ່ ບລໍ ະເວນນນັ້ຼ ແມູນ່ ບໍ ? - ໂອຍ! ແມູ່ນແລ້ວອ້າຍບໍ່ທັນຮູ້ມັນຫວະມັນແມູ່ນລູກຊາຍຂອງເຮົາແຕູ່ກູ່ອນອ້າຍໃສູ່ຊື່ີມັນວູ່າບົວໄທ ແຕູ່ເມີ່ືອ ຂຼຶນັ້ ມາຢູ່ຊຽງຂວາງພັີ້ຼເມ່ືີອໄດ້ຮູ້ຂູ່າວວູ່າອ້ານສະຫຼະຢູ່ຫຼວງນໍ້າທາ ພວກນ້ອງທຸກໃຈຫຼາຍພໍດີນ້ອງເລີຍປ່ຽນຊີ່ືໃຫ້ມັນເອ້ີຼັນ ວູ່າ: ອດິ ສະຫຼະ. ໃນເມີື່ອເວລາທີ່ຜົວ-ເມຍລົມກັນບັນດາຄົນເຈັບ ແລະ ແພດປະຈໍາໂຮງໝໍເມ່ືີອຮູ້ເຫດການຄືແນວນຼ້ັນກໍໄດ້ພ້ອມກັນ ຫ່ົັຼງໄຫຼກັນເຂຼ້ັົາມາຫຸ້ມເບີ່ິງ ແລະ ສະແດງຄວາມຊື່ີນໃຈຕໍ່ຜົວ-ເມຍສະຫາຍບົວໄລ, ຄືນນັ້ຼນບັນດາແພດປະຈໍາໂຮງໝໍໄດ້ ເຊີນສີພອນພກັ ກເຊົ່າຢູ່ໂຮງໝໍ ແລະ ສະຫາຍຜູ້ຮັບຜິດຊອບໂຮງໝໍໄດ້ຕີສາຍລາຍງານໃຫ້ກອງບັນຊາການເຂດຮູ້ພ້ອມ, ຍອ້ ນອາການເຈັບຂອງສະຫາຍບົວໄລເຈັບໜັກສົມຄວນຈໍາຕ້ອງໄດ້ສງົ່ ກັບຄືນໄປປິ່ນປົວຢູ່ແນວຫຼັງໂດຍດູ່ອນ, ລາວໄດ້ ສະເໜສີ ະພາບຄອບຄົວຂອງສະຫາຍບົວໄລ ແລະ ຂກໍ ອງບນັ ຊາການເຂດອະນຸຍາດໃຫ້ ອດິ ສະຫະຼ ມາພບົ ພ.ໍ່ ຕອນເຊັົຼ້າມັຼ້ືຕໍ່ມາອິດສະຫຼະຍູ່າງລົງພູເປັນບາດກ້າວສີອິດເມີ່ືອຍ ແລະ ໜັກໜູ່ວງທິດທອງສ່ົງໝູ່ລົງຮອດເຄ່ິີງພູແລ້ວ ຈັບມອື ດິ ສະຫະຼ . - ເຊົາ! ຢ່າຄິດຫຼາຍຫາລະເມືອລອງເບີິ່ງເປັນແນວໃດຈ່ຶີງຂໍຂຼ້ັຶນມາສູ້ຮົບຕີ່ືມອີກ. ອິດສະຫຼະຕອບໝູ່ດ້ວຍສີໜ້າ ໂສກເສັົຼ້າ. - ເອີ! ເພ່ືີອປະຕິບັດຕາມຄໍາສ່ັົງເຮົາຈໍາຕ້ອງໄດ້ກັບຄືນເມືອແຕູ່ເຮົາກໍບໍ່ຮູ້ວູ່າກອງບັນຊາການສົ່ັງໃຫ້ເຮົາກັບເຮັດ ຫຍັງ? ໂຕລອງຄິດເບີິ່ງດູ ! ເຮົາໄດ້ເຮັດຜິດຫຍັງແດູ່ກອງບັນຊາການຈີ່ຶງສົ່ັງໃຫ້ເຮົາລົງໄປ ເປັນຫຍັງເພ່ີິນຈຶີ່ງບ່ໍໃຫ້ເຮົາຢູ່ ພ້ັຼີນໍາພວກໂຕ...ເວ້ຼົັາມາຮອດນີັ້ຼສຽງປາກຂອງອິດສະຫຼະຄືວູ່າອົ່ັງແຄ້ນລາວບືນຕົວໝົດແຮງຍູ່າງພຶດໆລົງພູຈົນບໍ່ໄດ້ຈັບມື ລາໝູ.່ ເມີືອ່ ເຂ້າຼັົ ເຖງິ ຫ້ອງການກອງບນັ ຊາການ, ອິດສະຫະຼ ຢນກງົ ລາຍງານ: - ຂໍລາຍງານກອງບັນຊາການນ້ອງ... ເອີ! ເຮົາອິດສະຫຼະນັກຮົບປະຈໍາພູກູດມາຮອດ, ສະຫາຍຜູ້ຕູ່າງໜ້າກອງ ບນັ ຊາການຫຼຽວເບີິ່ງອິດສະຫຼະດວ້ ຍສາຍຕາທຮີ່ ກັ ໄຄ.ູ່ - ນ້ອງອິດສະຫຼະ ! ນ້ອງຈ່ົງຮີບໄປໂຮງໝໍເຄີ່ືອນທີ່ຂອງກອງບັນຊາການເຂດ...! ອິດສະຫຼະແປກໃຈ, ມືນຕາ ບກັ ໃຫຍູ່ໆຫຼຽວເບິ່ງີ ສະຫາຍຜ້ຕູ າງໜາ້ ກອງບນັ ຊາການ. - ຂໍລາຍງານສະຫາຍ ! ເຮົາບໍ່ໄດ້ບາດເຈັບ, ເບີິ່ງນີຼ້ັແມ໋ສະຫາຍບູ່ອນນ້ັີຼແຕູ່ຫຼຸ້ນໜ້ອຍດຽວເທົ່ານັ້ຼນ, ນ້ອງຖົກແພ ພນັ ຫົວອອກ... ນີ້ສຼັ ະຫາຍເບິງີ່ ໃຫຄ້ ກັ ແມບ໋ າດເຈັບພຽງເທົ່ານໜ້ຼັີ ງີ່ຶ ກຈໍ ໍາຕ້ອງໄປໂຮງໝໍຫວະ... ? ສະຫາຍຜູຕ້ າງໜ້າກອງບນັ ຊາການຫຽຼ ວເບງ່ິີ ອດິ ສະຫະຼ ດ້ວຍຄວາມຮກັ ແພງ ແລະ ອີດູ. 116

- ບໍ່ນ້ອງ ! ຫາໄປລະໄປ, ໄປຮອດໂຮງໝໍແລ້ວນ້ອງຈະຮູ້ດອກ... ອິດສະຫຼະແຄ້ນໃຈ! ເຈົັຼ້າ ! ໝົດແຮງບາດໜ່ີຶງ ແລະ ຍູ່າງພດຶ ໆອອກຈາກຫ້ອງການບັນຊາການ. ພໍຢຽບເຂົາຼ້ັ ໂຮງໝອໍ ດິ ສະຫະຼ ຈມ່ົ ສໜີ ້າຢາກຮ້າຍຕ່ບໍ ນັ ດາແພດ. - ພວກອ້າຍເອຼືັ້ອຍນ້ອງເບ່ີິງແມ໋ເປັນພຽງເທົ່ານັ້ຼີກໍສົັ່ງໃຫ້ມາໂຮງໝໍ, ບຶດໜີຶ່ງສ້ຽນປັກໝາມແທງກໍຊິບອກໃຫ້ມາ ໂຮງໝໍກບໍ ໍຈ່ ກັ . ນາງແພດຈັນດອນຍູ່າງອອກມາຈບັ ມືອດິ ສະຫຼະ - ນອ້ ງເອັ້ນີຼ ຊວ່ີື ູ່າ: ອດິ ສະຫຼະແມູ່ນບໍ ? - ເອີ ! ແມູ່ນແລ້ວ ! ອິດສະຫຼະ ແມນູ່ ນອ້ ງລະ ເອ້ອືັຼ ຍຖາມເຮດັ ຫຍງັ ? - ບໍ່ ! ເອຼ້ືັອຍຖາມມີວຽກນ້ອຍໜີ່ຶງ, ເຊີນນ້ອງເຂ້ັົຼາມາພ້ັຼີຈັກໜ້ອຍ... ນາງຈັນດອນທັງເວັົ້ຼາທັງຈູງແຂນອິດສະຫຼະ ຍ່າູ ງເຂົັາ້ຼ ເມອື ຫອ້ ງນອນຂອງຄົນເຈັບ. - ເຂັົຼ້າໄປເຮັດຫຍັງ ? ກໍຈັົ່ງວູ່າມັນເຈັບພຽງເທົ່ານ້ຼັີໜຶີ່ງນູ່າ... ອິດສະຫຼະເອົາມືໃສູ່ຊຼັ້ີໜ້າແດູ່ນ... (ໜ້າພາກ) ມັນ ພຽງແຕູ່ໜງັ ຫຼຸ້ນໄປໜອ້ ຍດຽວໜີງ່ຶ ເທ່ົານັ້ນຼ ດອກນາ, ບປ່ໍ ົວມນັ ກໍຊດິ ີເອົາເອງດອກ... ແຕູ່ເມອ່ືີ ຍູ່າງເຂົຼາ້ັ ໄປຫ້ອງນອນຄົນເຈບັ , ທນັ ໃດອິດສະຫຼະໄດຮ້ ອ້ ງຂ້ັນຶຼ : ແມູເ່ ອຍີ ! ອິດສະຫະຼ ແລນູ່ ມາຫາແມູ່ແຕ່ຍູ ັງບ່ໍ ທັນໂອ້ລົມຫຍັງກັບແມູ່ອິດສະຫະຼ ຫຽຼ ວມາເບີິ່ງເຫັນຄົນເຈັບທນີ່ ອນຢ່ເູ ທິງຕຽງ. - ໂອ ! ພ່ໍກອງນອນປວົ ຢນູ່ ຼຫັ້ີ ວະ ! ເປນັ ແນວໃດ ? ປາກບາດຂອງພ່ໍກອງກໄໍ ຄແູ່ ດແູ່ ລວ້ ບໍ ? ສະຫາຍບົວໄລອົດກັ້ຼນຕ່ໍຄວາມເຈັບ, ພະຍາຍາມຍ້ັິຼມຫົວ ແລະ ຈ້ອງຕາເບິີ່ງອິດສະຫຼະປະກົດວູ່າເທືີ່ອນັ້ີຼເປັນເທີ່ືອທໍາ ອິດທີ່ລາວພົບອິດສະຫຼະ, ລາວແນມເບິີ່ງຕ້ຼັງແຕູ່ຫົວຈົນຮອດຕີນແລ້ວພັດຄູ່ອຍໆແນມຂ້ັຶຼນທັງເບ່ິີງສະຫາຍບົວໄລທັງຈົ່ມ ພຶມພໍາ... ໂອ ! ໃຫຍູ່ປານນີັຼ້ແລ້ວບໍ ! ສູ່ວນອິດສະຫຼະຢນຊຶງຢູ່ບໍ່ເຂຼົ້ັາໃຈວູ່າເປັນຫຍັງສະຫາຍບົວໄລຈີ່ຶງເບີ່ິງໜ້າໂຕ ເອາົ ແທເ້ ອາົ ວູ່າ, ອິດສະຫະຼ ພະຍາຍາມຍຼັ້ມິ ຫົວຕສ່ໍ ະຫາຍບົວໄລ ແລະ ທັນໃດກປໍ ນິ່ ມາເວຼັ້າົ ນໍາແມ.ູ່ - ນັຼ້ີແມູ່... ເພີ່ິນນີຼ້ັໄດ໋ເປັນພໍ່ກອງຂອງພວກລູກ, ເພ່ິີນບັນຊາພວກລູກຢູ່ເທິງພູກູດ, ເພີ່ິນບັນຊາເກັົ່ງອີຫີຼ... ອິດສະຫຼະເວຼັ້ົາບໍ່ທັນສຸດຄວາມພໍດີສີພອນເລີຍຮ້ອງຂຶຼັ້ນ ແລະ ກອດເອົາລູກຊາຍຢອດນໍ້າໃສສະອືັ້ຼນໃຈໄດ້ຄູ່ອຍໆໄ ຫຼ ອາບແກ້ມ. - ອດິ ສະຫຼະ ! ລູກບ່ໍຮຫູ້ ວະວູ່າເພ່ີິນເປັນພໍ່ຂອງລກູ ! ບວົ ໄລ ທີ່ແມເູ່ ຄຍີ ເລົາ່ ສລູ່ ູກຟັງຄາວກູອ່ ນ... ອິດສະຫຼະອ້າປາກຟັງແມູ່ເວ້ັົຼາຫຼຽວເບີິ່ງແມູ່ພັດຫຼຽວເບີ່ິງບົວໄລ, ຫຼຽວໄປຫຼຽວມາດ້ວຍສາຍຕາເຊີ່ືອແດູ່ບໍ່ເຊືີ່ອແດູ່ ແລະ ນ້ອງກບໍ ຮໍ່ ເູ້ ລອືີ່ ງລາຍສາຍເຫດມນັ ແມນູ່ ແນວໃດແທ.້ .. - ພໍຂ່ ອງລູກ ! ອິດສະຫະຼ ຖາມ ແລະ ຄ້ັົຼນຄດິ . - ແມນູ່ ແລ້ວ ! ພຂໍ່ ອງລກູ ນນັ້ຼ ນາ, ເອັນີ້ຼ ພ່ໍສາແມ໋ ! ສະຫາຍບວົ ໄລຍັມິຼ້ ຫວົ ທງັ ເວັຼ້າົ - ອິດສະຫຼະ ! ລູກຍັບມາຫາພ່ໍ ສິບກວູ່າປີທີ່ຜູ່ານພ້ັົຼນໄປຈົນມາເຖິງມັ້ຼືນຼັີ້ພໍ່ລູກເຮົາຈຶີ່ງໄດ້ພົບກັນ, ອິດສະຫຼະຫຍັບ ເຂ້ັຼົາມາຫາພ່.ໍ .. ສະຫາຍບົວໄລທັງເວ້ັຼົາທັງເດມືອອກມາຫາອິກສະຫຼະສູ່ວນວູ່າອິດສະຫຼະຍັງຢນຊຶງຢູ່ລາວຢາກຫຍັບເຂຼັ້ົາໄປໃກ້ ສະຫາຍບົວໄລແຕູ່ຄືວູ່າເປັນສີແນວໜີ່ຶງ, ລາວຈຶ່ີງບ່ໍຫຍັບເຂຼົ້ັາ, ມີແຕູ່ຢນຊີຶ່ງຢູ່ຄາວໜີຶ່ງຈຶີ່ງກະໂດດເຂ້ັຼົາກວດເອົາສະຫາຍ ບົວໄລ. - ພໍ່ ! ພ່ໍເອີຍ ! ອິດສະຫຼະບໍ່ເວົັ້ຼາຫຍັງໄດ້ອີກ, ປະກົດວູ່າມີສ່ິີງໃດສ່ີິງໜີ່ຶງມາອັຼ້ງແຄ້ນຢູ່ໃນຮູຄໍ, ສະຫາຍບົວ ໄລຄູ່ອຍໆລູບຫວົ ແລະ ບ່າູ ລູກຊາຍລາວຫາຍໃຈຍັມຼິ້ ຫວົ ດ້ວຍຄວາມຊນ່ີື ໃຈ. 117

- ອິດສະຫຼະ ! ລູກຊາຍຂອງພ່ໍ, ລູກໃຫຍູ່ປານນີ້ັຼແລ້ວນໍ, ມືຼ້ັພົບລູກຢູ່ເທິງພູກູດພຸ້ນ, ພໍ່ກໍບ່ໍນຶກວູ່າແມູ່ນລູກ... ສະຫາຍບົວໄລຢຸດຢູ່ຄາວໜຶີ່ງແລ້ວເວ້າຼົັ ຕໍ່... ພໍ່ດີໃຈຫຼາຍທ່ເີ ຫັນລູກໄດ້ໄປຕາມເສ້ັນຼ ທາງທພ່ີ ່ໍໄປ, ລກູ ໄດ້ກາຍເປັນນັກຮົບ ປດົ ປ່ອຍລູກຈ່ົງສືບຕເໍ່ ສນ້ັຼ ທາງເດີນຂອງພ່ໍ, ຈົ່ງສືບຕໍພ່ າລະກດິ ຂອງພໍ່ແມລູ່ ງຸ ປ້າອາວອາຈງົ່ ຕັດສນິ ໃຈສຮູ້ ົບໃຫ້ເກັົ່ງກ້າ... - ເຈັຼົ້າ ! ຂໍຮຽນພໍ່ກອງ... ເອີ ! ຂໍຮຽນພໍ່, ລູກຂໍປະຕິຍານປະຕິບັດຕາມຄໍາສັົ່ງສອນຂອງພໍ່, ຫຼັງຈາກມາຢາມພ່ໍ ແລ້ວລູກຈະຂໍກັບຄືນເມືອປະຈໍາພູກູດຄືເກົ່າ, ພ້ອມກັບໝູ່ຄູ່, ຕັດສິນໃຈປົກປັກຮັກສາດິນແດນທ່ີແສນຮັກ ແລະ ຫູ່ວງ ແຫນ. ສະຫາຍບວົ ໄລງກຶ ຫວົ : - ແມູ່ນ ! ມັຼ້ືນຼີ້ັພົບລູກພໍ່ກໍຄິດວູ່າຈະເວຼັ້ົານໍາລູກຄືແນວນ້ຼັນເພາະບາງເທ່ືີອຄໍ່າມັຼ້ືນັີຼ້ພ່ໍຈະໄດ້ໄປປິ່ນປົວຢູ່ແນວຫັຼງ. ສູ່ວນລູກຈົ່ງໄດ້ສືບຕໍ່ເສັ້ຼນທາງສູ້ຮົບ, ຈ່ົງກັບຄືນເມືອພູກູດ, ບັນດາສະຫາຍຂອງລູກ ແລະ ສະໝາມຮົບກໍາລັງລໍຖ້າ ລກູ ... ຕອນເຊຼ້ັົາຂອງມືຼັ້ຕໍ່ມາແສງລັດສະໝີຄູ່ອຍໆພົ້ັຼນພູກູດທິດຕາເວັນສົ່ງແສງເປັນສາຍໆລອດກີບເມກຂາວຂຼຶັ້ນເມືອສູ່ ທ້ອງຟ້າສີຄາມ, ເຊົ້ຼັາມ້ຼັືນີທ້ອງຟ້າເຂດພູກູດປະກົດວູ່າແຈ້ງສົດໃສ ແລະ ກວ້າງກວູ່າທຸກໆມ້ຼືັ, ບັນຍາກາດມິດງຽບມີແຕູ່ ຕົັ້ຼນຫຍ້າ ແລະ ໃບໄມ້ຄູ່ອຍໆເໜັງຕີງຕາມສາຍລົມພັດ. ບົນເສ້ຼັນທາງໄປຫາພູກູດມີແຕູ່ຂຸມບົ່ມ, ບາງຂຸມຍັງໃໝູ່ໆ, ປະກົດວູ່າຍັງມີກ່ິີນໜ້ຼັືຂອງລູກບົ່ມແຕູ່ບາງຂຸມມີດິນແດງຢູ່ເທິງປາກຂຸມໄດ້ຄູ່ອຍໆເຈືີ່ອນລົງເພ່ີືອລົບລ້າງຮູ່ອງຮອຍຂອງ ຂຸມບ່ົມ, ຮູ່ອງຮອຍຂອງສົງຄາມ, ຫຍ້າ ແລະ ຕ້ັຼົນໄມ້ນ້ອຍເກີດຢູ່ຕາມແຄມປາກຂຸມເຫົ່ຼານັ້ຼນກໍາລັງອອກໜໍ່ອອກຈາວ ແລະ ກໍາລັງປ່ົງໃບທີ່ຂຽວງາມ. ຄາວໆມີນົກນ້ອຍຄູ່ໜຶ່ີງບນິ ຂ້າມເມອື ສູ່ທິດຕາເວັນອອກ ເພ່ອືີ ອາບແສງອາລຸນຍາມເຊົາຼ້ັ , ຕັ້ນົຼ ໄມຖ້ ືກບ່ມົ ນາປານຕັດຂາດ ແລະ ເຜົາໄໝດ້ າໍ ປກິ ຍງັ ເຫຼືອແຕລູ່ ໍາຕັ້ງຼ ຊ່ຂືີ ້ັຶຼນຟາ້ ແລະ ງູ່າຖືກຫັກກດຸ ຂາດສອ້ ຍຫກັ ທບົ ລົງ , ແຕູ່ຂ້າງຕົຼ້ັນໄມ້ໃຫຍູ່ທ່ີຖືກຍິງທໍາລາຍເຜົາຜານນັ້ຼນ, ຊຸມຕັົຼ້ນໄມ້ນ້ອຍກໍາລັງຂຽວງາມ ແລະ ເຕີບໃຫຍູ່ນັບມຼັື້ນັບສູງຂຶນ ແລະ ມີຊຸມໄມນ້ ອ້ ຍຊຸດໜ່ຶີງເກດີ ຂຶນ້ັຼ ສບື ແແທນຕ່ໍກັນເປນັ ຊ້ຼນັ ເປັນຊຼັນ້ ປກົ ຫຸມ້ ໄປດວ້ ຍໃບຂຽວອນັ ດກົ ໜາ. ສີພອນຈັບເອົາບາໂລຂອງອິດສະຫຼະຍູ່າງອອກຈາກໂຮງໝໍແຕູ່ພໍໄປໄດ້ 4-5 ບາດກ້າວອິດສະຫຼະເລີຍເວ້ຼັົາວູ່ານໍາແມູ່ ວູ່າ: - ໄດແ້ ລວ້ ແມູ່ ! ລູກຈະໄປເອງກ່ໄໍ ດ້, ແມູ່ບໍຕ່ ້ອງໄປສ່ງົ ລູກອກີ ເສນຼ້ັ ທາງອອກໄປຫາພູກູດກັນດານຫາຼ ຍແມ່ບູ ໍ່ຄວນ ໄປອກີ ແລວ້ ມາໃຫລ້ ູກຂບໍ າໂລສາ !... - ບໍ່ ! ລູກປະໃຫ້ແມູ່ໄປສົ່ງລູກຮອດຕີນພູກູດແລ້ວແມູ່ຈະກັບຄືນເຮືອນ, ແມູ່ຢາກເຫັນລູກໄປຮອດບູ່ອນສູ້ຮົບ ຂອງລກູ ... - ແມູ່ ! ຈົ່ງເຊືີ່ອໝຼັ້ນລູກຊາຍຂອງແມູ່, ລູກໃຫຍູ່ແລ້ວທາງເສ້ັຼນນ້ຼັີລູກເຄີຍໄປມາຕຼັ້ງຫຼາຍເທ່ືີອແລ້ວ, ລູກໄປຄາວ ດຽວກໍຮອດມນັ ໂລດນາ... - ອດິ ສະຫຼະ ! ທຸກເທືອ່ີ ແມບູ່ ໍ່ໄດ້ໄປສົງ່ ລກູ ແຕູ່ເທືອ່ີ ນລ້ຼີັ ູກຈ່ົງປະໃຫ້ແມ່ສູ ງ່ົ ລກູ ໄປຮອດຍູ່າມໜງີຶ່ ! - ອິດສະຫຼະຂີນຄວາມແມູ່ບໍ່ໄດ້, ເລີຍໃຫ້ແມໄູ່ ປສ່ົງຮອດຍູ່ານໜຶີ່ງ. ແຕເູ່ ມີ່ືອໄປຮອດເຄງູ່ ຫຼັກອດິ ສະຫຼະພັດເວຼ້ົັານໍາ ແມູ່ເປັນສຽງຢາ່ ງເດັດດ່ຽູ ວ: - ໄດ້ແລ້ວແມູ່ ! ດຽວນຼີກ້ັ ້າວເຂຼາົ້ັ ສູ່ເຂດກນັ ດານແລ້ວ, ເຮືອບິນອາເມລກິ າມາຍງິ ເວລາໃດກບໍ ໍ່ຮ,ູ້ ລູກບໍ່ໃຫ້ແມໄູ່ ປ ຕືີມ່ ອີກ. ສພີ ອນຫາຍໃຈໃຫຍ່ແູ ລວ້ ສັົງ່ ລກູ : - ລກູ ຍັງຈີື່ບຄໍ ໍາສງັ່ົ ສອນຂອງພໍ່ ? ແມຈູ່ ະບໍເ່ ວຼັົາ້ ຫຍັງຕີມື່ ອກີ ມີແຕ່ໃູ ຫ້ລູກຈົ່ງລະມັດລະວັງ... ສຽງປາກຂອງສີພອນ ສ່ັນົ ໆ ແລະ ຄອູ່ ຍໆເຂຼັາົ້ , ສຸດທາ້ ຍກເໍ ລີຍເວາຼົັ້ ບໍອ່ ອກສຽງອກີ , ມແີ ຕຫູ່ ຼຽວເບງ່ີິ ໜາ້ ລູກຊາຍ. 118

ອດິ ສະຫຼະພາຍບາໂລສອງມຈື ັບປນອາກາ. - ແມູ່ຈ່ົງອູຸ່ນອູ່ຽນໃຈ, ຢ່າເປັນຫູ່ວງນໍາລູກຫຼາຍ, ຖ້າມີເວລາລູກຈະກັບມາຢາມແມູ່, ເວຼັົ້າແລ້ວອິດສະຫຼະຄູ່ອງໆ ຍູາ່ ງເປນັ ບາດກາ້ ວຢ່າງໜັກແໜນ້ ຄນື ເມືອຫາພກູ ູດເຫຼັກກ້າທີ່ເຕມັ ໄປດວ້ ຍບາດແຜຂອງຂຸມຂົ່ມດ ຮູບຮູ່າງຂອງລາວນັບ ມຼ້ັືນັບໄກໄປສີພອນແນມຢູ່ກາງທາງແນມເບີ່ິງຕາມຫຼັງລູກຊາຍ, ຄາວໆອິດສະຫຼະພັດປ່ິນໜ້າມາກວັກມືຫາແມູ່ຈົນວູ່າ ຮບູ ເງົາຂອງອິດສະຫຼະລັບໄປໃນປ່າໄມ້ສີຂຽວເບືຼ້ັອງໜາ້ ແຕູ່ດນົ ແລ້ວສພີ ອນຍັງຢນຊ່ືີເບິີ່ງຕາມເສັຼ້ນທາງ, ລາວປາກົດເຫັນ ພາບລູກຊາຍກໍາລັງປີນຂຼັ້ຶນພູກູດ, ຮູບຮູ່າງລູກຊາຍນັບມຼື້ັນັບສູງຂັ້ຶຼນຕາມລວງສູງຂອງພູ, ແພຈ້ອງແຊມກາຍປິວສະບັດ ຕາມສາຍລົມພັດ, ສຸດທ້າຍສີພອນປະກົດເຫັນເຫງົາຂອງອິດສະຫຼະກໍາລັງຢນຢູ່ພູສູງຢ່າງສະຫງູ່າອົງອາດ, ຮູບຮູ່າງຂອງ ອດິ ສະຫະຼ ຄືດ່ົັງໄດ້ຕິດຢູ່ເທງິ ທອ້ ງຟາ້ ສຄີ າມທສ່ີ ດົ ໃສ. 119

ບດົ ຕວົ ຢ່າງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ເລອີື່ ງ “ແຍກທາງຄແື ຍກຮກັ ” 1. ທ່ີມາຂອງເລີື່ອງ ບົດເລີ່ືອງ “ ແຍກທາງຄືແຍກຮັກ ” ແມູ່ນຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງຂອງ ທ້າວ ບົຼ່ງຖ່ໍ ແຕູ່ງຂຼ້ັຶນເມີ່ືອປີ 2012 ເຊິີ່ງ ເປັນບດົ ເລີື່ອງທີ່ສູ່ອງແສູງ່ ເຖິງຄບູ່ ູ່າວສາວທີ່ໄດ້ຈາກກັນໄປຮໍ່າຮຽນຄົນລະຫົນແຫູ່ງຈົນກວູ່າໃນທີ່ສຸດຕູ່າງຄົນກໍມຄີ ົນໃໝູ່ ແລະ ຈາກກນັ ໄປຢ່າງບເ່ໍ ຄຍີ ຄາດມາກອູ່ ນເລີຍ. 2. ເນອ້ັືຼ ໃນລວມ ເວຼັ້ົາເຖິງຄວາມຮັກຂອງຄູ່ບູ່າວສາວຄູ່ໜ່ຶີງທີ່ຕ້ອງໄດ້ຈາກກັນໄປຄົນລະແຫູ່ງຫົນເພືີ່ອການສຶກ ສາຮໍ່າຮຽນ ຍ້ອນ ຄວາມບໍ່ເຂຼົ້ັາໃຈກັນ ແລະ ບໍ່ເຊື່ີອໝັຼ້ນກັນຈ່ິີງເປັນສາເຫດເຮັດໃຫ້ຄວາມຮັກຕ້ອງແຕກແຍກກັນ, ຕູ່າງຝ່າຍກໍມີຄົນຮັກ ໃໝູ່ ແລະ ຈາກກັນໄປຢ່າງບໍ່ມວີ ນັ ກບັ ຄືນມາຮກັ ກນັ . 3. ແບ່ງູ ຕອນ ບົດເລ່ອີື ງ “ ແຍກທາງຄແື ຍກຮກັ ” ແບ່ງູ ອອກເປັນສອງຕອນຄື: ➢ ຕອນທີໜີ່ງຶ ແຕ່ຕູ ນັຼົ້ ຈນົ ຮອດ ໄດເ້ ຂັົ້ຼາຮຽນເປັນປົກກະຕ.ິ ເນັື້ອຼ ໃນເວັຼ້າົ ເຖິງ ການຈາກກນັ ໄປຮຽນຄນົ ລະຫົນແຫູງ່ ຂອງຄູບ່ ູ່າວ-ສາວລະຫວ່າູ ງຕາດາໍ ກັບ ຄາໍ ແພງ. ➢ ຕອນທສີ ອງ ແຕູ່ຈາກວນັ ເປັນເດອື ນ ຈນົ ເຖງິ ສຸດທາ້ ຍ. ເນືັ້ຼອໃນເວັຼ້ົາເຖິງ ຄວາມບໍ່ເຂັ້ຼົາໃຈກັນ ແລະ ບ່ໍເຈີື່ອໃຈກັນຂອງຄູ່ບູ່າວສາວຈົນເຖິງຂັຼ້ນຕູ່າງຝ່າຍຕູ່າງມີຄົນຮັກໃໝູ່ ແຍກທາງກນັ ໄປ. 4. ວເິ ຄາະ ການສຶກສາໃນປັດຈຸບັນແມູ່ນໄດ້ພັດທະນາຫຼາຍພໍສົມຄວນເມ່ີືອທຽບກັບສິບປີກູ່ອນໜ້ານຼັີ້ ເພາະວູ່າ ອຸປະກອນ ທນີ່ າໍ ໃຊ້ເຂາ້ັົຼ ໃນການຮຽນ-ການສອນກທໍ ັນສະໄໝ, ໂຮງຮຽນກໍແຜູ່ຫຼາຍມຄີ ບົ ຕາມແຕູ່ລະບ້ານ. ດັ່ົງນ້ນັຼ , ບໍ່ວູ່າຈະແມນູ່ ຜູ້ ທຢີ່ ໃູ່ ນຕວົ ເມອື ງ ຫືຼ ຜທູ້ ່ີຢູ່ເຂດຫາູ່ ງໄກສອກຫຼກີ ກລໍ ້ວນແລ້ວແຕູໄ່ ດຮ້ ບັ ການສຶກສາຮໍ່າຮຽນເຊັນົ່ ດຽວກັນ. ເນອ່ຶີ ງຈາກວູ່າ ທຸກຄົນໄດ້ເລ່ົັງໃສູ່ດ້ານການສຶກສາຈີິ່ງເຮັດໃຫ້ພໍ່ແມູ່ກັບລູກໆ ຫືຼ ຄູ່ບູ່າວສາວຕ້ອງໄດ້ພັດພາກຈາກກັນໄປຄົນລະຫົນ ແຫູ່ງ. ເຊີ່ິງມັນໄດ້ສະແດງອອກໃນບົດເລື່ີອງຄື ຕາດໍາ ແລະ ຄໍາແພງໄດ້ພັດພາກຈາກກັນໄກຮຽນຢູ່ຄົນລະຫົນແຫູ່ງເຊັົ່ນ ຕາດາໍ ຖກື ໄປຮຽນທີ່ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫູ່ງຊາດ ( ວຽງຈນັ ) ສູ່ວນຄາໍ ແພງພັດຖກື ໄປຮຽນທີ່ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງພະບາງ. ຄົນເຮົາເມີື່ອຢູ່ໄກກັນຍອມຄິດອດຄິດເຖິງເຊີິ່ງກັນ ແລະ ກັນ. ແຕູ່ຈະເຮັດແນວໃດໄດ້, ຖ້າຈະຢູ່ແຕູ່ບ້ານ, ອາຊີບກໍບໍ່ມີ, ຄວາມຮູ້ກໍມໜີ ອ້ ຍ, ອາໄສແຕ່ຫູ າກິນຕາມທໍາມະຊາດມນັ ກເໍ ປັນບັນຫາຍາກທີຈ່ ະເຮັດໃຫ້ຊວີ ດິ ການເປນັ ຢຂູ່ ອງເຮົາມີຄນຸ ນະພາບ. ສະນຼັ້ນ, ຈີິ່ງເວຼົັ້າໄດ້ວູ່າບັນຫາດົັ່ງກູ່າວມັນໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຄົນເຮົາຈໍາຕ້ອງພັດພາກຈາກຄອບຄົວ, ພີ່ນ້ອງໂດຍ ສະເພາະແມູ່ນຄນົ ຮກັ ເພີ່ືອໄປສຶກສາຫາວິຊາຊີບໃສູ່ຕົນເອງໃຫຫ້ ຼຸດພຼົນັ້ ຈາກຄວາມທຸກຍາກລາໍ ບາກ. ເມື່ີອທຸກຄົນໄດ້ພັດພາກຈາກກັນໄປຄົນລະບູ່ອນແລ້ວ ແນູ່ນອນວູ່າສະພາບແວດລ້ອມທີ່ຢູ່ອ້ອມຂ້ າງຍອມມີ ຄວາມແຕກຕູ່າງກັນ. ເຊີ່ິງສະພາບແວດລ້ອມດັົ່ງກູ່າວມັນມີຜົນສະທ້ອນເຖິງແນວຄດິ ຈິດໃຈຂອງຄົນເຮາົ ຈາກສງ່ີິ ທບ່ີ ່ໍທັນ ຮູ້-ເຫັນ ກໍຮບັ ຮູ້ ແລະ ໄດ້ນາໍ ໃຊ້ຈົນໃນທີ່ສດຸ ແນວຄວາມຄດິ ແບບດ່ົງັ ເດີມຂອງຄົນເຮົາກໍປຽ່ ນແປງໄປ. ອີກບັນຫາໜຶີ່ງຜູ້ ຄນົ ທ່ເີ ຄຍີ ເປນັ ຄ່ຮູ ັກຄູແ່ ພງກໍເກດີ ມີຄວາມລະແວງກັນ, ຍອ້ ນບາງຄງ້ຼັ ຫງຼົ ເຊືີອ່ ຄາໍ ເວຼາ້ັົ ຂອງຄົນອ່ນີື , ບໍເ່ ຊືອ່ີ ໝັນ້ຼ ຄນົ ຮກັ ຂອງ 120

ຕົນຈີ່ິງເຮັດໃຫ້ບໍ່ເຂົ້ັຼາໃຈກັນ ແລະ ແຕກແຍກຄວາມຮັກໄປຄົນລະທາງ. ເຊິ່ງີ ສະແດງອອກໃນບົດເລີື່ອງຄື ວັນເວລາຜູ່ານ ໄປຫຼາຍປີຕາດໍາ ແລະ ຄາໍ ແພງເກີດມຄີ ວາມບໍເ່ ຂ້ຼາົັ ໃຈກນັ ຈນົ ເຖງິ ຂ້ັນຼ ຕອ້ ແຍກກັນໄປຄົນລະທາງເຊິງີ່ ໃຜໆກໍບ່ໍເຄີຍຄາດວູ່າ ມນັ ຊເິ ປນັ ໄປແບບນຼໄັີ້ ດ້. 5. ສະຫຼບຸ ➢ ດ້ານເນອືຼັ້ ໃນ ບົດເລື່ີອງໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມລາວໃນປັດຈຸບັນ ເຊ່ິີງການສຶກສາໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນຮັກພັດພາກ ຈາກກັນໄປຄົນລະຫົນແຫູ່ງ ແລະ ກໍເປັນຕຼົ້ັນເຫດເຮັດໃຫ້ຄວາມຮັກຂອງຄູ່ບູ່າວສາວຖືກແຕກແຍກກັນຍ້ອນຄວາມບໍ່ ເຂາົ້ຼັ ໃຈກັນ ແລະ ຄວາມບ່ໍເຊືອ່ີ ໃຈກນັ ນນັ້ຼ ເອງ. ➢ ດາ້ ນສລິ ະປະ ບົດເລືີ່ອງນ້ີຂັຼ ້າພະເຈ້ັາົຼ ໄດນ້ ໍາໃຊ້ຄາໍ ສັບທາໍ ມະດາເຂົັຼ້າໃນການປະດິດແຕູ່ງ, ອູາ່ ນແລວ້ ເຂົຼ້ັາໃຈງາູ່ ຍ, ຈັບໃຈຄວາມໄດ້ ດ,ີ ການພັນລະນາຮູບພາບການເຄື່ີອນໄຫວຂອງຕົວລະຄອນແມນູ່ ບສໍ່ ບັ ສນົ , ບດົ ເລີອື່ ງຕ່ໍເນ່ອືີ ງກນັ ດ,ີ ສາມາດສາ້ ງຄວາມ ສະເທອື ນໃຈ ແລະ ດຶງດູດຈິດໃຈຜູ້ອູ່ານ-ຜູຟ້ ງັ ບໍ່ຫຼາຍກໜໍ ້ອຍ. ບົດເລີ່ືອງ “ແຍກທາງຄແື ຍກຮກັ ” ຕອນເຊາຼ້ັົ ມໜ້ັືຼ ີງ່ຶ ຂອງຕົັນ້ຼ ເດອື ນ 10 ອາກາດປອດໂປ່ງ ຕາເວັນພວມສູ່ອງແສງພ້ຼັນົ ຈາກຂອບຟາ້ ລອດຈາກກີບເມກ ຂາວເຮັດໃຫ້ທ້ອງຟ້າແຈ້ງສະຫວູ່າງເປັນສີຄາມໂອບອ້ອມໄປທ່ົວບ້ານໜ້ອຍແຫູ່ງໜ່ີຶງ ທີ່ຕັຼ້ງຢູ່ເທິງສັນພູ ຊືີ່ບ້ານຜາຂາວ ເຊ່ີິງຢູ່ເຂດຫູ່າງໄກຊອກຫຼີກຈາກຕົວເມືອງຫຼວງພະບາງປະມານ ຮ້ອຍກວູ່າຫັຼກ ໃນມຼືັ້ນັຼ້ນແມູ່ນມີບັນບັນຍາກາດອັນ ເບີກບານມູ່ວນຊ່ືີນເປັນພິເສດຍ້ອນວູ່າ ມີທັງສຽງນົກນ້ອຍຮ້ອງ, ສຽງໄກູ່ຂັນ, ສຽງຂັບສຽງລໍາ-ຮ້ອງເພງຂອງໜູຸ່ມສາວ ປະຊາ ຊົນທີ່ພວມຫັຼງໄຫຼອອກຈາກບ້ານໄປເຮັດໄຮູ່ເຮັດນາ ນອກນັຼນ້ ຍັງເຫນັ ພວກນ້ອງນ້ອຍນັກຮຽນປະຖົມອະນບຸ ານ ພວມຍູ່າງເປັນໝູ່ຄະນະໄປໂຮງຮຽນຢ່າງຄຶກຄືຼ້ັນ ສູ່ວນຄອບຄົວຂອງ ຄໍາແພງກໍາລັງກິນເຂ້ັົຼາເຊ້ຼົັາຢູ່ກໍຫຼຽວເຫັນ ຕາດໍາທ່ີ ເປັນເພ່ືີອນຮູ່ວມຫ້ອງຮຽນ ແລະ ຄູ່ຮູ່ວມຊີວິດໃນຝັນ ເຊ່ີິງຕູ່າງຝ່າຍລ້ວນແຕູ່ໄດ້ຮັບຄວາມເຫັນດີເຫັນພ້ອມຈາກພ່ໍແມູ່ ພ່ີນ້ອງ ພຽງແຕູ່ຄອຍມຼ້ືັທີ່ທັງສອງໄປຮຽນຕໍ່ວິຊາຊີບ ແລະ ຈົບຈາກການສຶກສາເທົ່ານຼັ້ນ ຍູ່າງເຊ່ີິງໜ້າປະຕູມາແຕູ່ໄກ ບວກກັບໃບໜ້າຍັຼິ້ມແຍ້ມແຈູ່ມໃສູ່ ແລະ ນູຸ່ງຊດຸ ເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍຄຊື ແິ ມນູ່ ໄປງານ ພມໍ າເຖງິ ເຮອື ນເພນ່ິີ ກຖໍ າມວູາ່ : ຕາດາໍ . ອ້າຍຄໍາແພງ ອາ້ ຍບໍໄ່ ປຮຽນຕບໍ່ ໍ? ຄໍາແພງ. ສໍາລັບເລ່ືີອງນຼ້ັນ ແມູ່ນຍັງບໍ່ທັນຮູ້ເທືີ່ອ ເພາະຜົນການສອບເສັງຂອງອ້າຍຍັງບໍ່ທັນອອກເທີ່ືອ, ບໍ່ຮູ້ວູ່າ ອ້າຍຊິເສງັ ຕິດຫືບຼ ໍ່ ແລະ ນອ້ ງເດ? ຕາດາໍ . ມັຼນ້ື ຼີນ້ັ ອ້ ງກະກຽມຊິອອກເດນີ ທາງໄປວຽງຈັນແລ້ວໄດ໋ ອ້າຍບໍຮ່ ູ້ບ?ໍ ຄາໍ ແພງ. ນ້ອງໄປວຽກຫຍັງ? ຄືວູາ່ ຟາ້ ວແທ້! ຕາດໍາ. ນ້ອງໄດ້ຕົວເລກຂອງເມືອງໄປຮຽນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫູ່ງຊາດ 5 ປີ ດ້ວຍເຫດນ້ັຼນນ້ອງຈິີ່ງກະກຽມ ອອກເດີນໄປມຼນືັ້ ີັ້ຼ ເພາະທາງຫ້ອງການສຶກສາເມືອງເພນິີ່ ບອກວາູ່ ໃຫ້ປະກອບເອກະສານແລ້ວໄປສະເໜີ ຕົວເຂ້ຼົັາຮຽນຢ່າງຮີບດູ່ວນຖ້າກາຍອາທິດນີຼ້ັແມູ່ນທາງໂຮງຮຽນພຸ້ນຊິປິດຮັບຄໍາຮ້ອງແລ້ວ. ເວົ້ຼັາມາ ຮອດນີຄ້ັຼ ໍາແພງກໍຕັດຄວາມນາງ ແລະ ເວົາຼັ້ ວາູ່ : ຄາໍ ແພງ. ອ້າຍຂໍສະແດງຄວາມດີໃຈນໍາເດີ ນ້ອງຈ່ົງຟງັ ເອົາໄວ້ ນໍ້າບ່ໍໄດ້ຖ້າປາ ການເວລາບໍ່ໄດຖ້າຄົນເຮົາ ສະນັຼ້ນ, ນ້ອງຈ່ົງຕັ້ຼງໃຈດໍາເນີນໜ້າວຽກຂອງຕົນໃຫ້ສໍາເລັດດົ່ັງຄວາມຫວັງຂອງສອງເຮົາ ເຖິງວູ່າອາ້ ຍບ່ໍໄດ້ໄປ 121

ຮຽນອາ້ ຍກໍດີໃຈແລ້ວ ພິເສດ ຂພໍ ຽງນອ້ ງບ່ໍລມື ຄໍາໝັ້ຼນສັນຍາຂອງເຮາົ , ຄວາມຝນັ ຂອງເຮົາຈະຍືນຍົງ ຄງົ ຕົວນນ້ັຼ ມນັ ຂນຼ້ັຶ ຢທູ່ ີໃ່ ຈຂອງເຮົາເທາົ່ ນ້ນຼັ ໄປ! ດຽວຊິບ່ໍທນັ ລດົ ໂດຍສານ. ຕາດໍາຄອບພໍ່ແມູ່ຂອງຄໍາແພງແລ້ວທາງສອງເລີຍຍູ່າງໄປຖ້າລົດ ສາຍຫຼວງພະບາງ-ວຽງຈັນທີ່ແຄມທາງ ບ່ໍພໍ ເທ່ົາໃດຊົ່ວໂມງກໍເຫັນລົດເມແລູ່ນຕາມສາຍທາງອັນຄົດໂຄ້ງຈາກເປືີ້ນພູທາງທິດເໜືອ ອັນເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈຂອງເຂົາທັງ ສອງເຕັ້ຼນເປັນບາດ ເປັນບາດຢ່າງແຮງ ຄືແຕູ່ວູ່າມີສີ່ິງໃດໜີ່ຶງມາກະທົບໃສູ່ ນ້ີັຼເປັນຄັຼ້ງທໍາອິດທີ່ເຂົາໄດ້ພັດພາກຈາກກັນ ເຊ່ິງີ ຕ່າູ ງຝ່າຍບມໍ່ ໃີ ຜທຈ່ີ ະກັຼນ້ ນໍາ້ ຕາໄຫໄຼ ວ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ ນໍ້າຕາໄຫຼເປນັ ສາຍລົງອາບແກ້ມ ໂດຍບ່ໍໄດ້ອັບອາຍໃຫຄ້ ນົ ໆອອ້ ມ ຂ້າງ ຍ້ອນຄວາມເປັນຫູ່ວງເປັນໃຍ ແລະ ຄວາມຮັກນັ້ຼນເອງ. ກູ່ອນນາງຈະຈາກນາງໄດ້ມອບຜ້າເຊັດນອ້ ຍຜືນໜ່ີຶງ ແລະ ໃຫ້ຄໍາໝ້ັຼນສັນຍາກັບຄໍາແພງວູ່າ ຈະຊື່ີສັດບໍລິສຸດ, ຕັຼ້ງໃຈຮຽນເພີ່ືອນໍາເອົາໃບປະກາດມາສູ່ພ່ໍແມູ່ກໍຄືອ້າຍ, ໃຫ້ອ້າຍຈົ່ງ ຄອຍຖາ້ ວັນທ່ີນອ້ ງກບັ ມາເດີ ແລະ ແລ້ວພວກເຂາົ ກອໍ າໍ ລາຈາກກັນໄປ. ໜງີ່ຶ ອາທິດຜ່າູ ນໄປ ຄາໍ ແພງຢູ່ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົຼັາ້ ຫງວມເຫງາົ ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ພວກເຂົາກໍຕດິ ຕໍ່ສົ່ງຂູາ່ ວຫາ ກັນທາງໂທລະສັບພາຍໃນແຕລູ່ ະມຼື້ັຢາ່ ງບໍ່ຂາດສາຍ. ເຊາັ້ຼົ ວັນຕໍມ່ າສຽງໂທລະສັບຕຼ້ັງໂຕະດງັ ເປນັ ບາດເປັນບາດຢເູ່ ທິງໂຕະ ໃຫຍູ່ ອ້າຍຂອງຄໍາແພງຮັບສາຍ ອາໂລ ນ້ອງຕ້ອງການລມົ ກັບ ຄໍາແພງແມູ່ນບໍ? (ຄາດແນູ່ວູ່າແມູ່ນແຟນຂອງນ້ອງຕົນ) ແຕູ່ຊໍ້າພັດຍິນສຽງຜູ້ຊາຍຕອບ ເຈຼັົາ້ ແມູ່ນແລ້ວ ຂໍລົມກັບລາວແດູ່ ອັນພາໃຫ້ຜູ້ເປນັ ອ້າຍຕົກສະເງຼີັ້ຢດຸ ໄປດົນເຕີບເພາະກໍາ ລັງຄິດວູ່າ ແຕູ່ລະຄຼ້ັງລ້ວນແຕູ່ແມູ່ນສາຍຂອງແຟນຄໍາແພງ ບ່ໍເເຄີຍມີໃຜໂທຫາແຕູ່ຄ້ຼັງນັຼ້ີຄືແປກແທ້ ຄິດແລ້ວກໍຮ້ອງຄໍາ ແພງມາລົມນໍາ ໝູ່ຮັກຂອງລາວຊ່ືີປານທີ່ເສັງຕິດສ້າງຄູທ່ີຫຼວງພະບາງຊຸດທໍາອິດໄດ້ບອກວູ່າ ລາຍຊີ່ືເສັງເຂຼົ້ັາຮຽນສ້າງຄູ ຊຸດທີ 2 ອອກແແລ້ວ ມີຊ່ີືໂຕອອກນໍາ,ໂຕຊິມາຮຽນບໍ ຖ້າຕົກລົງຮຽນໃຫ້ລົງມາໄວໆເດີ. ຄໍາແພງຕອບ ເອົາໄວ້ເປິກສາ ນໍາພ່ໍແມູ່ອ້ັຼາຍເອັຼື້ອຍກູ່ອນເປັນແນວໃດຊິໂທຫາ ຂອບໃຈເດີທ່ີໂທມາບອກ. ຫັຼງຈາກຂໍຄວາມເຫັນນໍາພໍ່ແມູ່ອ້າຍເອືຼ້ັອຍ ແລ້ວຄໍາແພງກໍກະກຽມເຄ່ືີອງໃຊ້ຂອງສອຍຕູ່າງໆ ລວມທາງເອກະສານປະກອບການສະເໜີຕົວເຂ້ຼົັາຮຽນ ແລ້ວອອກ ເດີນທາງໄປຫຼວງພະບາງ. ພໍໄປເຖິງ ປານກໍເປັນຜູ້ໜີຶ່ງທ່ີຄອຍໃຫ້ຄວາມຊູ່ວຍເຫືຼອຢ່າງເຕັມທີ່ໃນທຸກໆໜ້າວຽກຈົນສໍາ ເລດັ ແລະ ໄດ້ເຂົ້ຼາັ ຮຽນເປັນປກົ ກະຕິ. ຈາກວັນເປັນເດືອນ ຈາກເດືອນເປັນພາກຮຽນ ແຕູຮ່ ັກຂອງຕາດໍາ ແລະ ຄໍາແພງກໍຍັງເໝືອນ ເດມີ , ຍັງຕິດຕໍ່ຫາ ກັນເໝືອນເດີມ ສີິ່ງທີ່ເຂົາທັງສອງປາຖະໜາ ແລະ ຄິດໄວ້ໃນໃຈສະ ເໝີຄື ວັນໃດໜ່ີຶງທີ່ໄດ້ຢູ່ໃກ້ກັນ ຊິຫາໂອກາດດີໆ ນ່ງົັ ລະບາຍຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຕົນກູ່ຽວກັບການຢູ່ຫາູ່ ງໄກກັນອອກສກູ່ ັນຟັງວູ່າໃຜຊິຄິດຮອດໃຜຫຼາຍກວູ່າກັນ ພິເສດກວູ່າ ນຼັນ້ ແມູນ່ ວັນທໄີ່ ດຢ້ ູ່ຮູ່ວມບ່ອູ ນ-ນອນຕຽງດຽວກນັ ເທົາ່ ນ້ັຼນ. ພາຍຫຼັງທີ່ຄໍາແພງເສັງພາກຮຽນທີໜຶີ່ງແລ້ວ ພວກເຂົາກໍນັດກັນວູ່າຊິກັບບ້ານພາຍໃນມັຼ້ືດຽວກັນເພີ່ືອຈະໄດ້ພົບ ກັນໃນມື້ຼັນັຼ້ນ ແຕເູ່ ມ່ືີອຄິດໄປຫາເລີື່ອງການຮຽນແລ້ວ ຕາດໍາຄົງຊິບ່ໍໄດ້ກັບເທືີ່ອ ເພາະກໍາລັງກະກຽມສອບເສັງ ຕາດໍາຈ່ິີງ ໄດ້ບອກກັບຄາໍ ແພງ ເປນັ ສຽງຈດື ໆຈາງວູ່າ: ຕາດາໍ . ໂດຍອງີ ໃສູ່ສະຖານະການຂອງນ້ອງແລວ້ ບາງເທີື່ອນອ້ ງຊິບໍໄ່ ດ້ກບັ ເພາະອາທິດໜາ້ ນອ້ ງຊິເສັງພາກຮຽນທີ່ ໜ່ຶງີ ແລ້ວ ໄວ້ໃຫ້ນອ້ ງເສງັ ແລ້ວ ເຮົາຈີິ່ງຄ່ອູ ຍນັດກັບບາ້ ນອກີ ຫວງັ ວາູ່ ອາ້ ຍຄງົ ຈະເຂຼົ້ັາໃຈດີ. ຄໍາແພງ. ບໍ່ເປັນຫຍັງ ຈ່ົງຕ້ັຼງໃຈຮຽນ-ເສັງໃຫ້ໄດ້ ຕໍ່ກັບບັນຫາທ່ີເຮົາຈະພົບກັນນຼັ້ນ ມັນແມູ່ນເລືີ່ອງສູ່ວນຕົວເທ່ົາ ນຼນ້ັ ເພີອື່ ອະນາຄົດທດີ່ ີ ນ້ອງຕ້ອງດໍາເນນີ ໜ້າວຽກຂອງຕນົ ໃຫສ້ ໍາເລັດກູ່ອນ. ຕາດາໍ . ຝາກບອກພໍ່ແມູຂ່ ອງສອງເຮົາດ້ວຍວ່ີູານອ້ ງບ່ທໍ ນັ ກບັ ເມືອຢາມເພ່ີນິ ເທ່ີືອ ແລ້ວເຂາົ ກວໍ າງສາຍລົງ. ສອງອາທິຜູ່ານໄປຕາດໍາເສັງແລ້ວແຕູ່ກໍບ່ໍໄດ້ກັບບ້ານເນ່ືີອງຈາກວູ່າໂຮງຮຽນມະຫາວິທະໄລແຫູ່ງຊາດ ເປີດຮຽນ ເທີມຕໍ່ໄປອີກແລ້ວ ຈາກຄວາມເປັນຈິງດັ່ົງກູ່າວເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາທັງສອງບໍ່ໄດ້ພົບກັນ ຍ້ອນວູ່າຝ່າຍໜີ່ຶງກັບບ້ານສູ່ວນ ອີກຝ່າຍໜ່ຶີງຍັງດໍາການຮຽນບໍ່ທັນສິຼັ້ນສຸດ ແລະ ເມືີ່ອຝ່າຍໜຶ່ີງດໍາເນນີ ໜ້າວຽກສໍາເລັດໄດ້ກັບບ້ານ ແຕູ່ອີກຝ່າຍໜີ່ຶງພັດ 122

ອອກຈາກບ້ານໄປຮຽນແລ້ວ. ຈົນເຖິງຍາມພັກແລ້ງກໍເຊ່ັົນດຽວກັນ ຄໍາແພງໄດ້ກັບບ້ານ ແຕູ່ ຕາດໍາຍັງຄາຮຽນຢູ່ ແລະ ຍັງຈະຕ້ອງໄດ້ໄປລົງປະສົບການເກັບກໍາຂໍ້ມູນໃນຊູ່ວງພັກແລ້ງອີກ ໝາຍວູ່າພວກເຂົາຊິບ່ໍໄດ້ພົບໜ້າສົບຕາຄືເກົ່າ ປຽບ ເໝອື ນກບັ ຫນົ ທາງທ່ີແຍກອອກເປນັ ສອງທາງທີນ່ ບັ ມັ້ນຼື ັບໄປໄກເລອັ້ຼື ຍໆບໍລ່ ຽ້ ວກັບມາຊອດກັນ. ວັນເວລາແກູ່ຍາວໄປສອງປີສາຍພົວພັນລະຫວູ່າງຕາດໍາ ແລະ ຄໍາແພງນັບມືັ້ຼນັບໜ້ອຍຖອຍລົງ, ການຕິດຕໍ່ສົ່ງ ຂູ່າວໂທຫາກັນກໍຈດື ໆຈາງໆກ້າວໄປເຖິງຄວາມບ່ໍເຂົຼ້ັາໃຈກັນເຊ່ິີງໃຜໆກໍຄິດວ່າູ ເຂົາຄົງຈະມີຄົນອ່ນີື ມານົັ່ງໃນຫົວໃຈແທນ ແລ້ວ ແຕ່ເູ ນອຼ້ັື ແທ້ຕອນນຼີຮ້ັ ັກຂອງເຂົາທັງສອງຍັງຝງັ ເລິກຢູ່ໃນຫົວໃຈຕະຫຼອດເວລາ ຍ້ອນການຫຶງຫູ່ວງເກີນໄປຈ່ີິງເກີດ ມບີ ນັ ຫາຖົກຖຽງກນັ ແລະ ຕາູ່ ງຝາ່ ຍເກີດຄວາມບເໍ່ ຊ່ີອື ໝ້ຼນັ ຕ່ໍກັນຕະຫຼອດມາ. ໄລຍະຕໍ່ມາຄໍາແພງໄດ້ໄປສະມັກເຮັດວຽກຢູ່ຮ້ານອາຫານແຫູ່ງໜຶີ່ງທີ່ຕີນພູສີ ເລີຍພົບເພີ່ືອນຍິງຄົນໜີຶ່ງຊ່ືີ ບົວຄໍາ ເຊງ່ີິ ເຂົາຮູ້ຈກັ ກນັ ດ້ວຍການຊູ່ວຍເຫືຼອກນັ ມຽນ້ ເຄອ່ືີ ງຂອງໃນເວລາປດິ ຮ້ານ ເມອ່ືີ ໝູ່ຮວູ່ ມຫອ້ ງຮຽນຂອງລາວຮບັ ຮູ້ເລອີື່ ງ ເຊັົ່ນນັຼ້ນ ຈິີ່ງມັກເວັ້ົຼາຢໍ້ເຢີ້ືຍລາວວູ່າ “ ແອບມີກິກແລ້ວຫຼົງລືມແຟນເກ່ົາບໍ່ດີ! ” ແຕູ່ລາວກໍພະຍາຍາມອະທິບາຍໃຫ້ພວກ ເຂົາເຂຼ້ັົາໃຈກູ່ຽວກັບການພົວພັນຂອງລາວກັບ ບົວ ຄໍາວູ່າ ນາງເປັນພຽງເພີ່ືອນຮູ່ວມງານ ແລະ ນາງກໍມີແຟນທ່ີ ໃກຊ້ ດິ ຕິດແທດແລວ້ ຊໃິ ຫເ້ ຮົາແອບມກັ ເຂາົ ໄດ້ດ້ວຍວທິ ໃີ ດ ອກີ ດາ້ ນໜີຶ່ງ ຕົວເຮົາກໍມຜີ ທູ້ ຢີ່ ໃູ່ ນຄວາມຝນັ ເຊ່ີິງບ່ໍສາມາດ ຈະແບູງ່ ຮັກໃຫໃ້ ຜໄດ້ອກີ ແຕ່ກູ ໍບໍມ່ ີໃຜເຊອ່ີື ໃນສາຍຕາ ແລະ ຄາໍ ເວາົຼັ້ ຂອງລາວ ເຫດການດ່ັົງກູ່າວຈີິ່ງເນີ່ອື ງນັນໄປຮອດຫູ ຂອງຕາດໍາເຮັດໃຫ້ຕາດໍາເຂາັຼົ້ ໃຈວູ່າຄາໍ ແພງມີແຟນແທ້ໆແລວ້ ຈິ່ີງຕດັ ສິນໃຈຕັດຂາດຄວາມຜູກພັນ ແລະ ຄວາມຮັກຂອງ ເຂາົ ທງັ ສອງທ່ເີ ຄຍີ ມີໃຫ້ກັນອັນເປັນເວລາ ຫ້າ ກວາູ່ ປີນັ້ນຼ ລົງໂດຍບ່ໍໄດ້ຄດິ ພຈິ າລະນາຫຍັງເລຍີ ເຖງິ ຄາໍ ແພງຈະອະທິບາຍ ຈົນໝົດຄວາມສາມາດແຕູ່ນາງກໍບ່ໍຍອມຟັງຢ່າງເດັດຂາດ ນາງຮັກ ສາຄໍາເວ້ົຼັາຄໍາດຽວຄື “ນັບແຕູ່ມ້ືຼັນຼີັ້ເປັນຕຼົ້ັນໄປບໍ່ຕ້ອງ ຮູ້ຈັກກັນອີກ ຄິດແຕູ່ວູ່າເຮົາບໍ່ເຄີຍຮູ້ຈັກກັນກໍພໍ”. ແລ້ວນາງກໍເປີດໃຈໄປຮັກກັບຊາຍຄົນອືີ່ນທັງຍັງໃຫ້ແຟນຂອງນາງ ເປນັ ຜູ້ຮັບສາຍແທນນາງທກຸ ຄັ້ຼງທ່ີຄາໍ ແພງໂທຫາ ແລະ ຍັງບອກວາູ່ ພວກເຂາົ ໄດ້ຕກົ ລົງກັບພໍ່ແມູ່ຂອງຕາດໍາແລ້ວວູ່າຊິໄປ ສູ່ຂໍນາງໃນຊູ່ວງພັກແລ້ງປີນຼັີ້. ທຼ້ັງໆທ່ີຄໍາແພງຍັງບ່ໍທັນມີໃຜເລີຍ ແຕູ່ຄໍາແພງກໍເຮັດຫຍັງບ່ໍໄດ້ເພາະພວກເຂົາຢູ່ຄົນລະ ຂອບຟ້າ ສ່ີິງທີ່ລາວໄດ້ມາຄືຄວາມໂສກເສົ້ັຼາຫງວມເຫງົາ, ຮ້ອງໄຫເ້ ສຍນໍ້າຕາຈົນຂາດວຽກຂາດໂຮງ ຮຽນໄດ້ໄລຍະໜີຶ່ງ ຈ່ິີງເຂຼ້ັົາໃຈຄວາມເປັນຈິງຂອງຊີວິດ ແລ້ວຈີິ່ງອະໄພໃຫ້ຕາດໍາ ທັງອວຍໄຊໃຫ້ພອນແກູ່ຕາດໍາ ຈ່ົງພົບພໍ້ແຕູ່ສິີ່ງທີ່ດີໆ, ມີ ຄວາມສກຸ ຕະຫອຼ ດການ ແລະ ນາໍ ເອາົ ໃບປະກາດມາສູ່ພ່ໍແມູຂ່ ອງນາງໃຫ້ໄດ້ດົັງ່ ທີຕ່ ຼັ້ງໄວ້. ນັບແຕູ່ມ້ັຼືນັ້ຼນເປັນຕຼັ້ົນມາຄວາມຮັກແບບຊ້ສາວລະຫວູ່າງຕາດໍາ ແລະ ຄໍາແພງຈີິ່ງກາຍເປັນຄວາມຮັກແບບອ້າຍໆ ນ້ອໆ ແລະ ກບໍ ມ່ໍ ີໃຜເຂາົ້ັຼ ໃຈເລຍີ ວ່າູ ຊີວດິ ຂອງເຂາົ ທັງສອງເປນັ ໄປແບບນີຼ້ັໄດແ້ ນວໃດ. 123

ບດົ ອາູ່ ນເພມີ່ ເລອ່ີື ງ ບາູ່ ວລາວ-ສາວຫວຽດ ຊາຍເຊໂປນ ແລງມື້ັຼໜຶງີ່ ຟ້າມດື ຄືຝົນຊຕິ ົກ ທ້າວເດັດ ນູງຸ່ ເຄ່ອີື ງແບບສີໝາກກະເບາົ , ສບຸ ໝາກເວ້ກວກ (ປອ້ ງກນັ ຊາດ) ໃສ ເກີບຢາງຕີນລົດ ຂ່ີເຮອື ຂາ້ ມເຊຕໜໍ່ າ້ ເມືອງພຖູ ້າໍ ແຂວງຮາູ່ ຕີນ, ປະເທດຫວຽດນາມ ພເໍ ຮອື ຈຸຝັົ່ງ ຜຄູ້ ນົ ທ່ີຂ່ີເຮືອດງ່ັົ ກູ່າວ ເຊິງ່ີ ລວມມທີ ະຫານ ແລະ ພວກແມ່ຄູ ້າຊາວຂາຍ ກຊໍ ງີ ກນັ ອອກຈາກເຮອື , ບ່ໍຈັກຫາບກະຕາູ່ ພາຍກະບຸງ ມະລ້ງຸ ປງຸ້ ໄຈ້ ແລະ ຮ້ອງໂວຍວາຍເປັນອຶກກະທຶກ, ໃຜກໍຢາກອອກກູ່ອນໝູ່ ເພາະລົມພັດແຮງ ແລະ ຝົນກໍຊຕິ ົກລົງມາແລ້ວ ທ້າວເດດັ ຢນຈັບລົດຖບີ ຢູ່ກາງເຮືອ, ຜຄູ້ ນົ ອອກໄປໝົດແລວ້ ຈິີງ່ ແບກລດົ ຖີບອອກເຮອື ແລວ້ ຊຸກລົດຖບີ ຂຶນັຼ້ ຝງ່ັົ , ພຫໍ ວດິ ຝງ່ົັ ທາ້ ວ ເດດັ ກໍຂຶນ້ັຼ ລົດຖີບໄປຕາມທາງແຄບໆທ່ີລຽບຕາມຄີມຄນັ ຄກູ ນຼັ້ ນໍາ້ ພໍໄປຮອດທົ່ງນາ ຝົນຫູ່າໃຫຍກູ່ ໍຕົກ, ລົມກຍໍ ່ີິງພັດ ແຮງຈນົ ຖບີ ລົດຂຼນຶັ້ ໜ້າເກືອບບ່ໍໄດ,້ ອ້າວ ຊເິ ນັດແນວໃດກນັ ບາດນັີຼ້, ທງ່ົ ນາກໍກວາ້ ງຈນົ ສຸດສາຍຕາ, ດວງຕາເວັນກຫໍ ບັຼ ຂອບຟາ້ ໄປແລ້ວ ຈະໄປຂພໍ ັກເຊາົ ຢໃູ່ ສກນັ , ຄາວໜີຶ່ງພັດມຄີ ນົ ຫາບກະຕູ່າມາຕາໍ ທາງຫັຼງ ຈນົ ວ່າູ ລົດຖບີ ລຼມ້ັົ ລູາ່ ງງູາ່ ງ, ທາ້ ວເດດັ ກໍຕລີ ງັ ກາມາເລງເຄ່ງູ ຄາູ່ ງ ຕົກອລ້ັືຼ ງົ ຂອກທາງ, ເຈບັ ເອຍຼັີ້ ຄດຶ ຢາກຮາ້ ຍ ກພໍ ພໍ ູດ ເຮດັ ໃດພັດມາຕໍາທາງຫງຼັ ! ແຕູ່ ຕອ້ ງອົດ ເພາະຕົນເປັນທະຫານປດົ ປອ່ ຍຊາດ. - ຊນີ ໂລ້ຍຫຍະ ! ແອງໂບໂດຍ້ . (ຂໍໂທດເດອີ າ້ ຍທະຫານ). ຟງັ ສຽງປາກ ຄແື ມູນ່ ສຽງນາງສາວ ທ້າວເດັດ ລກຸ ຂ້ນຼຶັ ປດັ ຂ້ັຼີຝນຸ່ ອອກຈາກໃບໜ້າ, ຄວ້າມໄື ປດງຶ ເອາົ ລົດຖີບພອ້ ມ ທັງອວາູ່ ຍໜາ້ ໄປເວຼົັາ້ ຕນໍ່ າງສາວ. - ແອມຄງົ ວຽກຍີ່ຈືີ່ ? (ນ້ອງບໍ່ເປັນຫຍງັ ບໍ່ ?). - ຄົງວຽກຍີື່ເດົາແອງອະ (ບໍ່ເປັນຫຍັງດອກອ້າຍ). ນາງສາວຖກື ບຸ ຕຸ້ມສະນດັ ພະລງົ ພະລງັ ເຕມັ ທີ ເວຼັ້າົ ໃສູ່ຫາບຢູ່ເທງິ ບ່າູ ກຄໍ ວື າູ່ ໜັກເອົາແທ້ເອົາວູາ່ , ບດຸ ໜ່ຶງີ ຫວົ ປໍ້າ ໄປເບ້ັອືຼ ງໜາ້ , ບດຸ ໜງ່ຶີ ພັດມະໂງູງ່ ມະເງງູ່ ມາທາງຫັງຼ , ຝົນກໍຕົກແຮງເອົາແທ້ເອາົ ວູາ່ ຈນົ ເກອື ບມືນຫູມືນຕາບ່ໍໄດພ້ ຸ້ນລະແ ໝ,໋ ເວັາົຼ້ ໃສລົມທພີ່ ັດມາມນັ ກຄໍ ືວູ່າ ມັນຊພິ ັດໃຫ້ປວິ ໄປທັງຄນົ . - ນ້ອງມາຈູງລົດໃຫ້ອາ້ ຍ, ອາ້ ຍຈະຫາບຊວູ່ ຍນອ້ ງ. ໃນເວລາທີ່ນາງສາວລົັງ່ ໆເລໆຢູ່ ບໍ່ຮູ້ຈະຕັດສິນໃຈແນວໃດນ້ັນຼ ລົມໄດພ້ ັດກບຸ ແລະ ສະນັດຂອງນາງປວິ ຂວໍາ້ ປື້ນີ ຫງາຍ ປວິ ໄປຕາມສາຍລມົ . ທາ້ ວເດັດ ວາງລົດຖີບແລ່ນູ ໄປເກບັ ເອົາກຸບ ແລະ ສະນດັ ມາມອບໃຫ້ ພ້ອມທັງປດົ ເອົາ ຫາບອອກຈາກບູ່າຂອງນາງມາຫາບ ນາງສາວຕຸ້ມສະນດັ ສຸບກບຸ ແລ້ວເດມູ່ ໄື ປຈບັ ເອົາລົດຖບີ ຍູ່າງອອກໜາ້ ເຂົາ ທັງສອງ ພາກນັ ແຂູງ່ ຝນົ ໄປຈນົ ຮອດປາ່ ໄຜຢູ່ ທູ່ າງເບຼື້ັອງໜ້າ. - ເຮືອນຂອງພວກນ້ອງຢກູ່ ້ອງສມຸ ໄຜກູ່ າ້ໍ ຂວານັ້ນຼ ! ຄໍາ່ ຄນື ຝນົ ຕົກລົມແຮງແນວນຼ້ັີ ອ້າຍຊິໄປໃສໄດອ້ ີກ ແວູ່ພັກ ແຮມຢ່ເູ ຮອື ນນ້ອງກອູ່ ນ ຕືີ່ນເຊ້ັຼົາມາຈີ່ງິ ເດີນທາງຕ.ໍ່ 124

ທາ້ ວເດັດ ຫາບກະຕູ່າຕາມຫງັຼ ນາງສາວ ເຂາ້ັຼົ ໄປໃນເດນ່ີ ບ້ານ ເຊ່ງີິ ມລີ ານປູດນິ ຈຢ່ີ າ່ ງດີ ມີສມຸ ກົກດອກ ສະບາອນັ ໜາແໜນ້ ແລະ ຕັດຕອນເປນັ ຮວ້ຼັົ ຢາ່ ງດີ. ພາຍໃນເຮືອນ ມແີ ສງໂຄມໄຟອນັ ອົບອຸູ່ນ. - ເອາັ້ົຼ ! ລດົ ຂອງອາ້ ຍ, ສົງ່ ຫາບມາໃຫ້ນ້ອງ ! ນອ້ ງຈະເຂຼັົ້າໄປທາງເຮືອນຄົວ. ສູວ່ ນອ້າຍ ຖ້າຢ່ລູ ະບຽງເຮອື ນຫຼງັ ໃຫຍ.ູ່ ມີສຽງລົມກັນຢ່ໃູ ນເຮືອນຄວົ ຕມໍ່ າມຊີ າຍນ້ອຍໜາ້ ຮກັ ຜໜູ້ ຶງ່ີ ໂພໜູ່ ້າອອກມາເວົ້າັຼ ວູ່າ: - ເມຍີ ອນັ ໂບໂດຍ້ ວ່າູ ວຍູ່າ (ເຊນີ ອ້າຍທະຫານເຂາັົຼ້ ເຮອື ນ). ທ້າວເດັດ ເຂຼາ້ັົ ໄປໃນຫ້ອງກາງ ເຊີ່ິງເປນັ ຫ້ອງຮບັ ແຂກ ໃນຫອ້ ງນ້ຼີັມີຮາ້ ນບູຊາ ທູາ່ ນປະທານ ໂຮູ່ຈມິ ິງ, ຕໍ່າລງົ ມາມີ ຕໄູ້ ວ້ເຄື່ອີ ງ, ມຕີ ຽງນອນເຮດັ ດວ້ ຍໄມ້ແກູ່ນສດີ ໍາ, ຖັດຈາກຕຽງມໂີ ຕະ ແລະ ມເີ ກ້າັຼົ ອສ້ຼີັ ີ່ໜ່ວູ ຍ ເທິງໂຕະມໂີ ຄມໄຟ, ມີເຕາັຼົ້ ນໍ້າຊາ ມີເຕາົ້ັຼ ສູບຢາຫຽດ ທກຸ ສີິ່ງທຸກຢ່າງມີການຜັດຖ ແລະ ຈດັ ວາງຢ່າງສະອາດງາມຕາ. ນາງສາວຜດັ ຖາູ່ ຍເຄືີ່ອງນຸ່ງູ ແລ້ວນໍາໜາ້ ພແໍ່ ມູ່ ແລະ ນອ້ ງຊາຍນອ້ ຍອອກມາຂໍ່ານບັ ຮບັ ຕອ້ ນອາ້ ຍທະຫານດ້ວຍທາູ່ ທີສພຸ າບອອູ່ ນນ້ອມ; ແລວ້ ນາງ ກບັ ອອກໄປຫາເຮືອນຄວົ ຍງັ ແຕພູ່ ແໍ່ ມູ່ຂອງນາງນ່ງັົ ລມົ ອ້າຍບາູ່ ວທະຫານ ເພນ່ິີ ຜພູ້ ເໍ່ ວັາ້ົຼ ກ່ອູ ນວາູ່ : - ເຮອື ນພວກເຮົາກໍມີລກູ ຊາຍໄປເປັນທະຫານກຊູ້ າດສອງຄນົ , ເຂາົ ຊວີື່ ູ່າ ກວາງ ແລະ ຕ້ຽນ ຢູ່ກອງພົນ 308, ລກູ ເດ ! ຢູ່ກອງພນົ ໃດ ? ທາ້ ວເດດັ ຍ້ມັຼິ ຢາ່ ງອູອ່ ນຫວານ ພອ້ ມທງັ ເວາ້ັົຼ ວູ່າ: - ລກູ ເປັນທະຫານກູ້ຊາດລາວ ຢູ່ກອງຟ້າງູຸ່ມ ແມູ່ຂອງນາງດໃີ ຈຈົນຫງຼົ ຕົບມແື ປະບາດໜີງ່ຶ ຈີ່ງິ ເວັຼາົ້ ເປັນຄວາມວ່າູ : - ລກູ ເປັນທະຫານກຊູ້ າດລາວ ! ຊມົ ເຊີຍ ! - ເທ້ລູ່າ, ແອ໋ງໂບໂດ້ຍລາວ ! ນອ້ ງຊາຍຂອງນາງເວ້າັຼົ ຂນັຼຶ້ ດ້ວຍຄວາມດໃີ ຈແລວ້ ແລນູ່ ລງົ ໄປບອກໃຫ້ເອືອ້ຼັ ຍຢູ່ເຮືອນຄົວຮູ້ຂາູ່ ວດງົ່ັ ກາູ່ ວ. ພາແລງມນ້ຼືັ ນັຼ້ ມີແກງປາ, ຜກັ ບງ້ົັຼ ລວກ ແລະ ໝາກເຂອື ດອງ, ແຈູວ່ ກະປິ ພເິ ສດແມູ່ນເຂົາຼ້ັ ເຂາຼັ້ົ ຈາ້ ວປະເພດໜີ່ຶງ ຂອງຫຽວດນາມ. ມີແຕູ່ທາ້ ວເດດັ ແລະ ພແໍ່ ມູ່ ກນິ ເຂ້າົຼັ ຮວູ່ ມກັນ ສູ່ວນນາງສາວ ແລະ ນ້ອງກນິ ຢູ່ເຮອື ນຄົວ, ກອູ່ ນຈະລງົ ມກື ນິ ເຂ້າຼົັ ພຂໍ່ ອງນາງເຫຍນັຼ້ ເຫາົ້ຼັ ລຼວັ້ົ ເມ້ັຍີຼ ໃສູ່ຈອກ ພອ້ ມກນັ ຍກົ ຈອກດືີ່ມອວຍພອຍໃຫ້ອາ້ ຍນ້ອງທີມ່ າຢຽ້ ມ. ໃນເວລາກິນເຂຼ້າົັ ນນຼັ້ ເພີິ່ນຜພູ້ ບໍ່ ໍ່ໄດເ້ ວົຼັາ້ ຫຍັງຫຼາຍ ເວ້ຼັົາພຽງແຕູ່ວາູ່ : - ເຊີນໄດລູກ, ພແໍ່ ມູ່ກນິ ເຂຼົ້າັ ແລວ້ ມານງົັ່ ເປນັ ເພີອື່ ນລູກ. ສວູ່ ນເພນິ່ີ ຜແູ້ ມູ່ ເວັ້ຼົາຄວາມລາວເຄງິ່ີ ຄວາມຫວຽດ ເພິ່ນີ ເວ້ຼົາັ ວາູ່ : - ພເໍ່ ຈັ້ຼາົ ເປັນອາຊັງເຕັກນິກເຮັດທາງ, ເຄີຍເຮດັ ວຽກນາໍ ເຈັາົ້ຼ ສພຸ ານຸວງົ . ຂ້ອຍຢູ່ເມືອງພິນ, ເຊໂປນ, ນາງຫ່ຽູ ນ ລກູ ສາວຂອ້ ຍແມູນ່ ແພດອຊີ ີ (ຊັຼນ້ ກາງ) ເປັນທັນນຽນຊງຟອງ (ຊາວໜຸມູ່ ຕະລຸມບອນ) ຢູເ່ ດອືີ່ ງໝອູ່ ນໂຮມງິ . ຜເູ້ ປນັ ພເໍ່ ວາົ້ັຼ ຄວາມລາວແຈ້ງກວ່າູ ແມູ່, ເພິ່ນີ ເວາຼົ້ັ ໜ້ອຍ ເພີນິ່ ເວັາົ້ຼ ທັງຫວົ ວູາ່ : - ຢາ່ ລົມຫຼາຍ ! ລູກກນິ ເຂ້າົັຼ ກອູ່ ນຈງິີ່ ລມົ ກນັ ຂອງກິນຖືກປາກ, ທາ້ ວເດດັ ກນິ ເຂາຼັົ້ ໄດເ້ ຖິງຫາ້ ຖ້ວຍ, ກິນເຂາ້ັົຼ ແລວ້ ນາງຫູ່ຽນ ມາຍກົ ພານເຂົັ້າຼ ອອກໄປ ແລ້ວນົ່ັງລົມກັນຕ,ໍ່ ລົມກນັ ບໍ່ດົນປານໃດ ພແໍ່ ມູ່ຂໍຕົວເຂາ້ົັຼ ນອນກູ່ອນ ເພ່ືີອປະໃຫ້ລູກ 125

ເຕ້ັົຼາເຂາົ ລົມກນັ ຍອ້ ນຄວາມຮອ້ ນຂອງເຕົາໄຟ ໃບໜ້າທີຂ່ າວນວນຂອງນາງຫຽູ່ ນ ແດງອົງ່ ຕົ່ງປານໝາກເຂືອເຄອື ສກຸ , ນາງນງ່ັົ ເປນັ ສອີ າຍໆຢຕູ່ ໜໍ່ າ້ ທ້າວເດັດ. ນາງຍັ້ມຼິ ກອູ່ ນຈ່ີິງເວາັົຼ້ : - ນ້ອງຄດິ ວາູ່ ອ້າຍເປັນຄນົ ຫວຽດ, ອາ້ ຍເວຼາັົ້ ຄວາມຫວຽດແຈ້ງດີບ່ໍຕາູ່ ງຫຍງັ ກັບຄົນຫວຽດ. ທ້າວເດັດ ຍິຼັມ້ ພມໍ ີຮອຍ ລັກເຫຼືອດເບງ່ີິ ນາງຫຽູ່ ນຕັ້ຼງແຕຫູ່ ວົ ເຖິງຕີນ ພ້ອມທັງເວາົ້ັຼ ວູ່າ: - ຄາວຍັງເປນັ ຫວົ ເມອື ງຂຶນ້ັຼ ຂອງຝຣງ່ັົ ອາ້ ຍມາຮຽນທີ່ເມອື ງເຫວຫ້ າຼ ຍປີ ອ້າຍຈ່ີິງເວຼັ້າົ ຄວາມຫວຽດແຈງ້ . - ແຕູ່ອ້າຍເວາັ້ຼົ ສຽງຮູາ່ ໂນຍ້ ນີຼ້ັນາ. - ອ້າຍເວັຼົ້າສຽງພາກເໜອື , ພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້ໄດໝ້ ົດ, ເພາະອ້າຍໄປຮຽນການເມອື ງຢ່ເູ ມອື ງຫວຽດບກັ , ມີ ນັກຮຽນພາກເໜືອ ພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້ເຂົາ້ຼັ ຮວູ່ ມ. ນາງຫູຽ່ ນເຫືອຼ ດຕາໄປຫາທາ້ ວເດດັ ແວບ໊ ໜີງ່ຶ ດວ້ ຍຄວາມອູ່ຽງອາຍ ຈງີ່ິ ເວ້າຼັົ ວາູ່ : - ນອ້ ງເກີດທ່ເີ ມືອງລາວ ແຕູ່ບ່ໍຮູ້ຄວາມລາວພຄໍ ວາມ ເພາະພແໍ່ ມູ່ສງ່ົ ມາຮຽນໜງັ ສຢື ູ່ບາ້ ນຕັຼ້ງແຕູ່ນ້ອຍ ດຽວນີ້ຼັພັດ ໄປປະຕບິ ດັ ໜາ້ ທີຢ່ ູ່ຮອູ່ ມພອູ ້າຍລາວອີກ. - ກອງພົນຂອງພວກອ້າຍກເໍ ຄ່ີືອນໄຫວຢູ່ຕາມຮອູ່ ມພອູ າ້ ຍລາວຄືກນັ . - ແທ້ຫວະ ? - ແທ້ລະບໍ ! ອ້າຍຢ່ແູ ຖບບ້ານດງົ ບາ້ ນແຈນ ແລະ ພກູ ະເລງີ ! - ອາ້ ຍຢູ່ແຖວຫວ້ ຍກາກີ ໄປຫາພນູ າງມານ. - ຊ້ນັຼ ຫວະ ? ຄັນຊັຼ້ນພວກເຮົາຕາູ່ ງກໍເປັນນກັ ຮົບສອງຝົັ່ງ ເຊໂປນຄືກັນ. ເວົຼ້າັ ຮອດນເີຼ້ັ ຂົາທງັ ສອງພາກັນມິດ ເພາະຄດິ ຮອດບນັ ດາສະຫາຍຂອງຕົນທີ່ນອນດນິ ກນິ ເຂຼົາັ້ ຫງຸ ບຸປ່າຜູ່າດງົ ຫບຼົ ຫີກຼ ການຫວູ່ານລກູ ລະເບີດຂອງ ເບ 52 ຂອງພວກໂຈນອາກາດ. ນາງຫຽູ່ ນຍມັ້ີຼ ເປນັ ສີອາຍໆແລວ້ ເວາົ້ັຼ ວູ່າ: - ນ້ອງພັກວຽກມາຢາມບ້ານ, ຫວາູ່ ງແລວ້ ນນ້ຼັີ ອ້ ງໄປຢາມເອ້ອືຼັ ຍ ແລະ ອາ້ ຍເຂຍີ ທເີ່ ຈິເຫືອງ (ຕະຫຼາດເຫືອງ) ເພີນ່ ຝາກເຄີອື່ ງມາໃຫ້ພແໍ່ ມບູ່ ່ໍຈກັ ຂອງກິນຂອງໃຊ້ຄືອາ້ ຍເຫັນນັນ້ຼ ແລ້ວ ແລະ ຕໍາໃສູ່ອາ້ ຍເອາົ ແທ້ເອົາວູາ່ : - ກໍດເີ ໝອື ນກັນ ຖາ້ ນອ້ ງບ່ໍຕໍາອ້າຍ, ພວກເຮົາກບໍ ່ໍຮູ້ຈັກກັນ. ເຂາົ ທງັ ສອງພາກັນຍ້ິັຼມ, ເວັາ້ົຼ ແທ້ທາ້ ວເດັດ ເຄີຍເຫນັ ສາວງາມໆມາແລ້ວຫຼາຍຄົນ, ບໍ່ຈກັ ລາວ, ບໍ່ຈັກຫວຽດ ບໍ່ຈກັ ກາໍ ປູເຈຍ, ແຕ່ບູ ຫໍ່ ັນໄດເ້ ຫນັ ໃຜງາມຄື ນາງຫຽູ່ ນ ນາງທງັ ງາມທງັ ໜ້າຮັກ ທງັ ມີສະເໜູ.່ ແມນູ່ ໃຜເດໂຊກດີ ຊິໄດມ້ າເປັນ ຜວົ ຂອງນາງ. ໃນເວລາທີ່ທາ້ ວເດດັ ພວມຄດິ ຢແູ່ ນວນ້ັນຼ ນາງຫຽູ່ ນໄດເ້ ວຼ້ົາັ ຂັ້ນຶຼ ວູ່າ: - ອາ້ ຍໄປພັກຜອູ່ ນຢ່ຫູ ້ອງກາ້ໍ ຊາ້ ຍນັຼ້ນ, ນ້ອງປູສາດ ກາງມ້ງຸ ມໝີ ອນໝນູ ໝອນປ້ອງຂ້າງ ຂໍໃຫ້ອາ້ ຍ ນອນຫຼບັ ຝັນດີ, ມອຼືັ້ ືນ່ີ ເຊ້ັົາຼ ປນັື້ ເຂຼົັ້າແລວ້ ຈິ່ງີ ເດີນທາງໄປຫາເມືອງນໍາດູ່ານ ບ້ານເກດີ ເມອື ງນອນຂອງລຸງໂຮູ່ ແລະ ລງຸ ຫງວຽນຢູ ນກັ ກະວີຜຍູ້ ່ງິີ ໃຫຍູ່ຂອງຫວຽດນາມ. ໃນປີ 1970 ທ້າວເດັດໄດຖ້ ກື ກອງບນັ ຊາການດາ້ ນຮບົ ສງົ່ ໄປເຄ່ີືອນໄຫວຢູ່ບລໍ ິເວນບາ້ ນຫ້ວຍສານ ເຊງ່ີິ ເປັນຖານ ທໝ່ີ ້ຼນັ ຂອງກອງທະຫານຝາ່ ຍວຽງຈນັ ທີແ່ ຕກຜ່າູ ຍມາຈາກຄ້າຍເມອື ງເຊໂປນ ມຄີ ນື ໜງີຶ່ ເດືອນແຈງ້ ສະຫວູ່າງດີ, ທາ້ ວ 126

ເດັດໄດຮ້ ບັ ຄໍາສ່ງັົ ໃຫ້ຂາ້ ມນໍ້າເຊໂປນ ໄປຫາບາ້ ນເຟ້ອື ງເກົ່າ ເຊີິ່ງເປັນຖານທໝີ່ ັນ້ຼ ຂອງກອງທະຫານຫວຽດນາມໃຕ.້ ທ້າວເດັດ ໄດແ້ ບ່ງູ ປນັ ໜ້າທໃີ່ ຫ້ແຕູ່ລະສະຫາຍ, ສວູ່ ນຕົນເອງົ ຮັບໜາ້ ທເ່ີ ຂຼາ້ັົ ໄປຄາ້ ຍລາວບາວ, ທາ້ ວເດັດ ລອຍຂາ້ ມນໍ້າ ຈາກຕີນພນູ າງມານໄປຫາເບອ້ືຼັ ງໃຕ້ຂອງບ້ານເຟື້ອງ; ເມອ່ີື ໄປຮອດຝັ່ງົ ກໍາ້ ນັນຼ້ ທາ້ ວເດດັ ໄດນ້ ູ່ງຸ ເຄອ່ີື ງແບບທະຫານພາກ ໃຕ້, ປນ ແລະ ເປຕ້ ູ່າງໆ ກໍແມູ່ນຂອງທະຫານຫວຽດນາມໃຕ້ທງັ ນນັ້ຼ , ຍູາ່ ງເຂາັຼົ້ ໄປປະປົນກບັ ທະຫານຫວຽດນາມໃຕ້ ແບບເສຍີ ໆ ຫຼຽວເຫນັ ລົດຈບິ ຄນັ ໜີງຶ່ ຈອດຢຕູ່ ໜໍ່ າ້ ທີທ່ ໍາງານຂອງຫວົ ໜາ້ ຄ້າຍ, ກຫໍ ຼຽວໜາ້ ຫຽຼ ວຫງັຼ ເມື່ີອບ່ໍເຫນັ ໃຜຍາູ່ ງ ມາຕາມແຖວນນັ້ຼ , ທາ້ ວເດດັ ຫຍບັ ເຂາົຼ້ັ ໄປໃກ້ລົດຈບິ ໝທໍ ະຫານທຂີ່ ັບລດົ ໝູບຕາບຟາບໃສູ່ພວງມະໄລລດົ ນອນກນົ ຊອດໆຢູ່ ສາໍ ຫຼວດເບ່ີງິ ບລໍ ເິ ວນແວດລອ້ ມຕືີ່ມອີກ. ຈ່ງີິ ຖອດມີດຢໍ້າລົງໃສູ່ສັນຫຼງັ ຂອງບກັ ຕາຍເວນນນັຼ້ , ຖອດມດີ ອອກ ຢໍ້າລງົ ໃສຫງອູ່ ນມັນຕືີ່ມອກີ , ມັນທັນຮອ້ ງພຽງແຕູ່ ເອ່ີ ! ບາດໜີ່ງຶ ຊກັ ຕາຍວັບໆສອງສາມເທອີ່ື ແລວ້ ກມໍ ິດອ້ອຍຊ້ອຍ, ທາ້ ວເດດັ ຈັບຄເໍ ສັືຼອ້ ແລະ ສາຍແອວ ຖັິມ້ຼ ອຶອອກນອກຮົຼ້ວັ ໜາມໝາກຈບັ . ໂດດຂັຼຶນ້ ລດົ ເຮັດຕິໝູບອາບຟາບຢ່ພູ ວງມະ ໄລລດົ . ຄາວໜ່ງີຶ ຕມໍ່ າ ບັກພັນໂທຫ່າູ ຍ ໃສູ່ເຄືອ່ີ ງແບບເຕັມຍົດ ຍ່າູ ງມາໂດດຂນັຼ້ຶ ລົດ. - ດບີ ົດລາວເຈືອກ ບາ້ ນຫວ້ ຍສານເມາົ ! (ໄປປົດລາວຕໍ່ໜາ້ ບາ້ ນຫວ້ ຍສານໄວ !). ລດົ ແລ່ນູ ຫວືີ່ໄປ, ຂັຼ້ີຝຸ່ນຖມົ ກັນ້ຼົ ລົດ ປະມານສາມສິບນາທີ ລດົ ຈິບຄັນດັງ່ົ ກູ່າວ ພຸູ່ງເຂາຼ້ັົ ໄປໃນຄາ້ ຍ ແລ້ວຈອດຈຶກ ຢູ່ຕໜໍ່ າ້ ທທີ່ າໍ ງານຂອງຫວົ ໜາ້ ຄາ້ ຍ, ບກັ ພັນໂທຫູາ່ ຍ ໂຕນຈຸດລົງລົດ; ອອກຄໍາສັງົ່ : - ໄກວູ່ແສເຈເີ ຕົາ່ ຄງົ ດີເດົາເຫດັ ! ຫ້ຽວເຈືອ ? (ຕາູ່ ວລດົ ຖາ້ ກູ ບໍ່ໄປໃສໝດົ ! ເຂັ້າຼົ ໃຈແລວ້ ບໍ່ ?). - ຢາ ! (ໂດຍຂາ້ ນ້ອຍ !). ທ້າວເດັດ ຕາູ່ ວລດົ ຫນັ ຫົວລດົ ອອກໄປສ່ທູ າງເມອື ແລວ້ ຄູອ່ ຍຢ່ອົັ ງແຢ່ົງັ ລງົ ຈາກລດົ ໄປຢນຟັງພວກມັນລົມກນັ ຢູ່ ໃນຫອ້ ງ, ມີສຽງລອດປ່ອງຢຽ້ ມອອກມາວາູ່ : - ພວກເຮົາຈັບຫວຽດມນິ ໄດສ້ າມຄນົ ຍິງໜີ່ງຶ ຊາຍສອງ ທທີ່ າງເຂຼ້ັາົ ບ້ານດງົ . - ໂອເຄ ! ມອບໃຫ້ພວກເຮົາໄປສືບສວນ. - ທູ່ານທີ່ເປກິ ສາ ໄດ້ສງັ່ົ ພວກເຮົາແນວນັຼນ້ ! - ຢູ່ໃສ ? ເອົາມາໃຫ້ເຮາົ ດຽວນັ້ີຼໂລດ. ທາ້ ວເດັດ ເຕັຼນ້ ຂຼັ້ນຶ ລົດຈບິ ເພີອື່ ນ່ົັງຖາ້ , ບດຸ ໜງຶ່ີ ຕມໍ່ າ ບກັ ພັນໂທຫູ່າຍ ນໍາໜ້າພວກຄນົ ໂທດສາມຄນົ ໂດຍມີທະ ຫານລາວສອງຄນົ ຄຸມຕວົ ມາ. - ອາເລເທີບ ! ລານແສເມົາ ! ພວກຄົນໂທດຊູວ່ ຍກນັ ຊຂັຼ້ນຶ ລົດ, ໝພໍ ັນໂທຝາ່ ຍລາວຖາມໝພໍ ັນໂທຫ່າູ ຍດ້ວຍພາສາຝຣ່ັົງໂບຍ້ ທ່ີມຄີ ວາມໝາຍ ວູ່າ: - ນາຍບ່ໍເອົາທະຫານໄປນາໍ ຈກັ ຄນົ ແດູຫ່ ວະ ? ໝພໍ ັນໂທຫ່າູ ຍຫົວຂຼນຶັ້ ດວ້ ຍຄວາມອວດອ່ົງວູ່າ: 127

- ຄນົ ໂທດຊາໍ່ ໜັຼີ້ ຫຼົກຂົນແຂ່ງູ ເຮາົ ກະບໍ່ໄດດ້ ອກ ແມູນ່ ບໍ່ບັກຕ້ຽນ ! ອາເລ, ໂອເຮີວາ ! ມນັ ອວູາ່ ຍມາອອກຄໍາສ່ົງັ ໂດຍພາສາຫວຽດນາມວູາ່ : ເຈືອກຖັງ ! ລົດຂະໂຫຍູ່ງໄປເບັຼ້ອື ງໜາ້ ພຽງອອກຈາກຄາ້ ຍຂ້ີຼັຝນຸ່ ຖມົ ກົຼນັ້ ໄປໄກເຕບີ ລດົ ຢດຸ ຈຶກ ບກັ ພັນໂທ ຫົວໂດນໄປເບັ້ືອຼ ງ ໜ້າ ຂັຼີ້ຝຸ່ນມດື ກຸບທບີ . - ກ້າຍຍີເຖ້ ? (ມນັ ແມູ່ນຫຍັງກັນ ?) ມີດທີປ່ ກັ ໃສູ່ຫງູ່ອນບັກຂບັ ລດົ ກອູ່ ນຈະອອກໄປນັ້ຼນໄດປ້ ັກໃສູ່ຫງູ່ອນຂອງບກັ ພັນໂທຫາູ່ ຍ, ຖອດແລ້ວປັກ ! ຖອດ ແລ້ວປັກ ! ຈົນຫຼັງບັກພັນໂທມຸນູ່ ຍູອ່ ຍໄປຍ້ອນຄົມມດີ . - ແອ໋ງແອມັ ສ້ວງແສດີ ! (ອ້າຍນ້ອງລງົ ລົດໄປ !) ພວກອາ້ ຍນອ້ ງພາກັນລງົ ລດົ ໄວບໍ່ຄ້ານ ໃນເວລານັຼ້ນ ມີໂຄມໄຟລົດແລນູ່ ມາທາງເບັືຼອ້ ງໜ້າ. - ດເີ ມຼ້າົັ ! (ໄປໄວ !) ທາ້ ວເດັດ ອອກຄາໍ ສົັງ່ ອ້າຍນອ້ ງສາມຄນົ ກໍຈງູ ແຂນກນັ ແລ່ນູ ເຂຼົັ້າປ່າໄປໄດໄ້ ກເຕີບ ສຽງປນຄົກ ສຽງປນກົນລັດ ໜາ້ ລັດຫຼັງ ອນັ ຕະລາຍທີສ່ ດຸ ແມ່ນູ ສຽງເຫົາ່ ຂອງໝາແບັກເຊ, ທ້າວເດດັ ບອກໃຫ້ອາ້ ຍນອ້ ງແລູ່ນໄປກ່ອູ ນ ສູວ່ ນຕົນທງັ ແລນູ່ ທັງຫຽຼ ວຫງັຼ ບກັ ໃດແລູ່ນຕາມມາໃກ້ ປັື້ງ ! ປງັື້ ! ເສດັ ອີ່ແຕນ ! ແລູ່ນຕໄໍ່ ປເລີຍໄປຕໍາເອົາງູາ່ ໄມ້ທີ່ຫັກລົງມາທບັ ຍ້ອນລູກປນຄກົ , ທາ້ ວເດັດ ຍົກງູາ່ ໄມ້ອອກ ເຫັນສະຫາຍຜໜູ້ ່ງຶີ ນອນຢູ່ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ. ສະຫາຍເດັດບໍ່ເວຼົັ້າຫາຼ ຍ ຄວາມ, ອູ້ມເອົາສະຫາຍດງົັ່ ກາູ່ ວ ແລ້ວແລນູ່ ໄປເບອັ້ືຼ ງໜ້າ, ສຽງຮອ້ ງ ຈບັ ໃຫ້ໄດ້ ດັງສະໜນ່ົັ ມາຕາມຫຼັງ ບ່ໍຈກັ ສຽງລາວ ສຽງຫວຽດ ສຽງແມກສາໂລ ກໍມີ. ແລນູ່ ລຽ້ ວຊ້າຍລຽ້ ວຂວາ ເພອືີ່ ຫຼົບຫີຼກລກູ ປນທສ່ີ ມຸ ມາໃສູ່ປານຫູ່າຝນົ , ບດຸ ໜຶີ່ງຕີນ ຫວດິ ດິນຕົກປລຸ ງົ ໃສຫີນແຮູ່ ທັງເຈບັ ທັງຢາກຫົວ ຫຽຼ ວເບງ່ີິ ສະຫາຍທີ່ຕົນອູມ້ ມາເລອື ດອາບໜ້າ ຕີນມສື ່ນົັ ວັບໆຢູ່ປານ ລູກນກົ . - ເດ້ັົາຼ ລ້ໍາຂງົ ? (ເຈບັ ຫຼາຍບໍ່ ?) - ເດຼົັ້າລໍາ້ ແອ໋ງເອຍີ ! (ເຈັບຫຼາຍແທ້ອ້າຍເອຍີ !) - ກັກດງົ ຈິຂາກ ດິເດົາຮ່ວູ ຍ ? (ສະຫາຍອືນ່ີ ໄປໃສແລວ້ ?) - ແອມຄົງບຽດ (ນ້ອງບໍ່ຮູ້) ຝງູ ຄວາຍທ່ແີ ໝບຢ່ໜູ ອງນໍ້ານອ້ ຍກາງເຫາົ່ຼ ຕືີ່ນສຽງປນ ແລະ ຖກື ໝາແບັກເຊໄລ,ູ່ ໂຜດລງົ ມາດງັ ປານລົດຕັງ ຝງູ ຄວາຍໂຕນຕວາູ່ ມລົງນາໍ້ , ທາ້ ວເດດັ ອູ້ມເອົາສະຫາຍຂອງຕົນໂຕນຕວູ່າມລງົ ນໍາຝູງຄວາຍ ເອາົ ຝງູ ຄວາຍທ່ມີ ເີ ປນັ ສິບໆໂຕ ເປນັ ສງີ່ິ ກາໍ ບັງລອຍນາໍ້ ໄປຫາຕນີ ພນູ າງມານ ເມີ່ອື ໄປຮອດຝັົ່ງແລ້ວ ທ້າວເດດັ ອວາູ່ ຍໜາ້ ຄນື ໄປເບິ່ີງພວກທໄ່ີ ລຕູ່ ິດຕາມ ມາ ພວກມນັ ຍັງຄງົ ຮອ້ ງສົ່ງັ ຈບັ ໃຫ້ໄດ້ ແລະ ສຽງປນຍງັ ຄງົ ດັງຄບັ ດງົ ດອນແຫູ່ງນັ້ນຼ ທາ້ ວເດດັ ຄດິ ໃນໃຈວາູ່ “ພວກມຶງ ຫາກຊິຍງິ ກັນເອງ” ທ້າວເດດັ ອູ້ມສະຫາຍຂອງຕົນຂັ້ນຶຼ ຝງົັ່ ແລວ້ ປົງໄວ້ຢູຮ່ ູ່ອມຫວ້ ຍແຫູ່ງໜຶງີ່ , ທ້າວເດັດ ສົງໄສວູ່າສະຫາຍຂອງຕົນ ເປນັ ຜຍູ້ ງິ ເພາະຕົນຕົວນມຸ້ ເປັນພເິ ສດ. ບັດນຈັ້ຼີ ີ່ິງມີໂອກາດເບງ່ີິ ໃບໜ້າ ແລະ ໜາ້ ອົກ, ສະຫາຍເປນັ ຍງິ ແທ້ ທາ້ ວເດດັ ເອາົ 128

ແພມນົ ໃນຖົງໂສ້ງອອກມາບດິ ໃຫ້ນາໍ້ ອອກໝົດ ຈງິີ່ ເຊດັ ໃບໜ້າໃຫ້ ປາກດົ ວູາ່ ຄເື ຄຍີ ເຫນັ ໜາ້ ມາກູ່ອນ, ສະຫາຍຜນູ້ ັ້ຼີ ຄ້າຍຄກື ບັ ນາງຫຽູ່ ນ ຜທູ້ ທີ ້າວເດດັ ພົບຢູ່ ດຶກຖໍ້ ໃນສອງປກີ ູ່ອນນັີຼ້. - ດົງຈລີ າໂກຫຽູ່ ນ ຟາ້ ຍຂົງ ? (ສະຫາຍແມນູ່ ນາງຫຽູ່ ນແມູ່ນບ່ໍ ?) ສະຫາຍຍງິ ມນື ຕາຂນຼ້ັຶ ເພັງ່ົ ເລງັ ສາຍຕາຂນ້ັຼຶ ໃສູ່ໃບໜາ້ ຜທູ້ ພີ່ ະຄນຸ ຕນໍ່ າງ ແລ້ວຮ້ອງຂຼຶນ້ັ ວູ່າ: - ເຕຣີຍ ! ແອງ໋ ເດັດ (ຟ້າເຮີຍ ! ອາ້ ຍເດດັ ) ເຂົາສອງຄນົ ໂດດກອດກັນຢ່າງແໜນ້ , ນາ້ໍ ຕາອັນອຸູ່ນໆຂອງນາງໄດໄ້ ຫຼອາບແກ້ມທ້າວເດດັ , ແສງເດອື ນສາດສູ່ອງ ນວນອາບດິນຟາ້ ອາກາດແຫງູ່ ຮອູ່ ມພອູ າ້ ຍລາວ ແລະ ສຽງປນອັນປ່ວງບາ້ ຂອງສັດຕໄູ ດມ້ ດິ ງຽບລົງແລ້ວ. + ເນອ້ືັຼ ໃນລວມ ເລີືອ່ ງ “ບາູ່ ວລາວ-ສາວຫວຽດ” ມີເນ້ືັຼອໃນເວັ້າຼົ ເຖິງສາຍພົວພັນອັນງດົ ງາມ ແລະ ຍາວນານລະຫວາູ່ ງລາວ-ຫວຽດ ນາມ ການພົວພັນດົງັ່ ກາູ່ ວສະທອ້ ນເຖິງຄວາມຮັກ ຄວາມຜກູ ພັນອນັ ດດູ ດື່ີມ ແລະ ຈົບງາມ ຄວາມຮວູ່ ມມຮື ອບດ້ານ ຜູາ່ ນໄລຍະປະຫວັດສາດ ແລະ ສະໝໍລະພູມຮບົ ຮ່ວູ ມກັນຄຮື ອູ່ ມພອູ ້າຍລາວ. ພອ້ ມນັ້ຼນ ເລືີອ່ ງຍັງໄດສ້ ະທ້ອນໃຫ້ເຫນັ ນ້າໍ ໃຈອັນເດດັ ດູ່ຽວ ແລະ ເສຍສະຫະຼ ອນັ ສູງສົ່ງຂອງນກັ ຮົບປະຕວິ ດັ ລາວ-ຫວຽດນາມທ່ີຍດຶ ໝນຼັ້ ຕໍ່ການປະຕບິ ັດພາລະໜ້າທີ່ ຂອງຕົນເອງເໜືອສ່ງີິ ອ່ນີື ໃດ. 129

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ “ບວົ ໃນຕມົ ” 1. ທ່ມີ າຂອງເລີືອ່ ງ ເລີ່ືອງນີັ້ຼແຕູ່ງຂຼຶັ້ນໂດຍອີງຕາມສະພາບຄວາມເປັນຈິງຂອງສັງຄົມປັດຈຸບັນ ເຊ່ິີງຍາມໃດສະພາບແວດລ້ອມ ກໍຍູ່ອມ ພົວພັນກັບການດໍາລົງຊີວິດຂອງຄົນຢູ່ສະເໝີ, ໃນນັ້ຼນບົວກໍແມູ່ນຄົນໜ່ຶີງທ່ີຕ້ອງດ້ຼິັນຮົນສູ້ຊີວິດ ເພື່ີອອຄວາມຢູ່ລອດ. ສະນ້ນັຼ , ສ້ຊູ ີວິດນີຼໄ້ັ ດ້ນໍາພາໃຫ້ນາງພົບກັບບນັ ຫາໃນຊີວິດຈາກການເປັນສາວເສີບ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ນາງພົບພ້ໍຜູຊ້ າຍຫຼາຍ, ກໍ ມີທັງຄົນດີ ແລະ ຄນົ ບໍ່ດີປົນເປກນັ ໄປ ພບົ ກັບຄວາມສົມຫວັງ ແລະ ຄວາມຜດິ ຫວັງ. 2. ເນັຼື້ອໃນລວມ ເວາຼັ້ົ ເຖິງຄວາມພະຍາຍາມອດົ ທົນ, ມສີ ະຕິລະວງັ ຕົວໃນການໃຊ້ຊວີ ິດໂດຍທ່ີບໍ່ຝນກັບຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຍງັ ເວົ້ັຼາ ເຖງິ ຄວາມຮັກອນັ ບໍລສິ ຸດທີ່ທງັ ສອງມໃີ ຫ້ຕກ່ໍ ັນ. 3. ແບູ່ງຕອນ ບົດເລີອື່ ງ “ບວົ ໃນຕົມ” ໄດ້ແບູ່ງອອກເປນັ ສອງຕອນຄ:ື - ຕອນທ1ີ : ແຕູ່ຕຼນ້ັົ ຈນົ ເຖງິ ມທີ ີ່ຢ່ທູ ີ່ກນິ ແລວ້ ຈງິ ໄປຮັບເອົາແມມູ່ າຢ່ນູ ໍາ - ເນອັຼ້ື ໃນ: ເວົາຼັ້ ເຖິງຄວາມຂາດເຂນີ ແລະ ການຊວູ່ ຍເຫືຼອເພ່ີືອນມະນດຸ ດ້ວຍກັນ. - ຕອນທ2ີ : ຕ້ຼັງແຕູ່ ຫງັຼ ຈາກນ້ັນຼ ຈົນເຖິງ ສຸດທາ້ ຍ - ເນື້ັຼອໃນ: ເວັ້ົຼາເຖງິ ການໃຫ້ດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ຮກັ ບໍລິສດຸ . 4. ວິເຄາະ ຄົນເຮົາເກີດມາມີເກີດກໍ່ຕອ້ງມີຕາຍ ມີພົບກ່ໍຕ້ອງມີຈາກ. ສະນຼັ້ນ, ຖ້າໂຊກສະຕາຂອງເຮົາເກີດມາພ້ອມ ຄວາມທຸກຈົນກໍຕ້ອງທົນທຸກລໍາບາກ, ພະຍາຍາມ, ອົດທົນຫາກິນດ້ວຍເຫື່ີອແຮງບໍ່ໃຫ້ຫາກິນແນວຝນສິນທໍາ, ຕ້ອງ ຮູ້ຈກັ ການໃຫຊ້ ູ່ວຍເຫືຼອເຊິ່ີງກັນ ແລະ ກນັ ບວ່ໍ າູ່ ເຮາົ ຈະຕ້ອງພະເຊີນກບັ ອປຸ ະສັກໃດກຕໍ າມກຕໍ ອ້ ງຫາມາກຸມ້ ປາກກມຸ້ ທອ້ ງ ຕົນເອງເຖີງແມູ່ນວູ່າຈະມີຮອຍລາຄີມາແລ້ວກ່ໍຕາມເຮົາກໍຕ້ອງສູ້ທົນໃຊ້ຊີວິດຕ່ໍໄປເພືີ່ອວູ່າຈະມີສັກວັນໜຶີ່ງທີ່ເຮົາຕ້ອງມີ ຄວາມສຸກ ແລະ ໃຊ້ຊີວິດຢູ່ແບບສະບາຍໄດ້. ໂດຍທ່ີບໍ່ໄດ້ຈົມປັກກັບຮອຍອະດີດອີກເລີຍ. ຄວາມຮັກກໍຄືເຂັມທິດທີ່ ຄອຍນາໍ ທາງໃຫ້ເຮົາໄປສູ່ແສງສະຫວ່າູ ງໄດ.້ ຄົນເຮົາມີຊີວິດຢູ່ກໍເພືີ່ອຫຼາຍສ່ິີງຫຼາຍຢ່າງສ່ິີງສໍາຄັນແມູ່ນເລືີ່ອງຄວາມຮັກ, ກໍາລັງໃຈ ເວລາຄົນເຮົາທ້ໍຖອຍກໍ ຕ້ອງການກໍາລັງໃຈຈາກຄົນອ້ອມຂ້າງທັງນ້ັຼນຄວາມຮັກບ່ໍແມູ່ນວູ່າຈະໃຫ້ໄດ້ສະເພາະແຕູ່ຊ້ແຟນເທ່ົານຼັ້ນແຕູ່ມັນກໍໃຫ້ໄດ້ ເຊົັ່ນວູ່າ: ພ່ໍແມູ່, ໝູ່ເພີ່ືອນ ແລະ ຄົນອີ່ືນໆທ່ີຢູ່ອ້ອມຕົວເຮົາ. ແຕູ່ວູ່າໃນສັງຄົມເຮົາເລີ່ມມີຄວາມຜູກພັນ, ເພືີ່ອນມິດ ສະຫາຍ, ມີການຕິດຕໍພ່ ວົ ພັນເຊ່ິງີ ກັນ ແລະ ກັນ, ມາກໜ້າຫຼາຍຕາ. ສະນຼ້ັນ, ຈງິ່ີ ມຄີ ົນດີບ່ໍດີປນົ ເປກັນໄປເມີອ່ື ເຮາົ ຄົບຫາ ຄົນທີ່ບ່ໍຮັກຈິງໃຈເຮົາກໍມີແຕູ່ເສຍກັບເສຍເພາະສະໄໝນຼີັ້ສາມາດໃຊ້ຄໍານຼີັ້ໄດ້ວູ່າ: ເພດສໍາພັນບ່ໍໄດ້ຢນຢັນເຖິງຄວາມຮັກ ແທ້. ນັ້ຼນກໍເປັນສາເຫດໜີຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຕົວລະຄອນຄິດເຖິງແຕູ່ຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກດີ ຂຼຶັ້ນກບັ ຕົວເອງເວລາໃດກໍຈົມເລິກ ຢູກ່ ບັ ອາດີດ, ໄດແ້ ຕູ່ຄິດວູ່າເມີ່ືອໃດຈະພນົັ້ຼ ອອກຈາກໝ້ໍໃນຮກົ ນັຼີເ້ ວລາທີ່ເຮາົ ໂສກເສຼັ້າົ ຫງູ່ວມເຫງົາກຢໍ າກມີຄົນຄຽງຂ້າງ, ປອບໃຈໃຫ້ຄວາມຮັກ, ກໍາລັງໃຈຄວາມຮັກທ່ີບໍລິສຸດນັຼ້ນສະໄໝນ້ຼີັຫາຍາກ ແຕູ່ເມ່ີືອຕົວລະຄອນໄດ້ມາພົບກັບຊາຍຄົນ ໜ່ຶີງທີ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງຕົວລະຄອນໄດ້ພົບກັບແສງສະຫວູ່າງກໍເປັນສາເຫດໜຶີ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຕົວລະຄອນມີກໍາລັງ ໃຈຕສ່ໍ ູ້ກັບອຸປະສັກສ້າງຊີວດິ ອັນໃໝເູ່ ພີອ່ື ປົກປິດຊີວດິ ອນັ ເກົ່າ. 130

5. ສະຫຸບຼ ກ. ດ້ານເນອ້ຼັື ໃນ ເລືີ່ອງ “ບົວໃນຕົມ” ນ້ຼັີຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງການໃຊ້ຊີວິດຢູ່ໃນສັງຄົມ ຕ້ອງມີສະຕິລະວັງຕົວ, ມີ ຄວາມອົດທົນ, ຮູ້ພິຈາລະນາເຮົາຈີ່ິງຈະມີຊີວິດທີ່ດີ ແລະ ກໍບໍ່ເປັນພາລະຂອງສັງຄມົ ອີກ. ສະນ້ັຼນ, ໃນນາມເປັນນັກຮຽນ ນກັ ສືກສາຈະຂເໍ ອາົ ເປັນບດົ ຮຽນເຂັ້ຼາົ ໃນຊີວວດິ ປະຈໍາວນັ . ຂ. ດ້ານສລິ ະປະ ຜູໄ້ ດ້ໃຊສ້ ັບພາສາທາໍ ມະດາ, ແຕ່ງູ ຕາມເຫດຕົວຈງິ ໃນສງັ ຄົມ, ໃຊຕ້ ົວລະຄອນບໍ່ຫຼາຍ, ອ່າູ ນແລວ້ ສາມາດຈ່ີຈື າໄດ້ ໄວ ເຮັດໃຫຜ້ ູ້ອາູ່ ນ, ຜຟູ້ ງັ ສາມາດຈິນຕະນາການໄດ.້ ບດົ ເລອື່ີ ງ “ບວົ ໃນຕມົ ” ຟາ້ ແລະ ດິນສຸດທີກ່ ວ້າງໃຫຍູ່ໄພສານ ບົວຢາກມີປີກບນີ ເໜືອນດ່ັງົ ນົກ ນາງຈະບນີ ໄປໃຫ້ໄກແສນໄກ ເພອີື່ ຈະ ໄດ້ລືມເຫດການເລ່ີືອງລາວຕູ່າງທ່ີສັບສົນວຸ້ນວາຍ ເມື່ີອກູ່ອນພໍ່ເຄີຍບອກບົວວູ່າ ເກີດເປັນຄົນຕ້ອງສະຫຽມຈຽມຕົວຫາ ກນິ ດ້ວຍຄວາມສຸຈະລດິ ບ່ໍໃຫ້ຫາກິນດ້ວຍຝນສິນທາໍ ເພີ່ິນຈະໝິ່ີນປະໝາດເອົາ ແຕູ່ຕອນນບັຼ້ີ ົວກາໍ ລັງຝນຄໍາສອນຂອງພໍ່ ແຕູ່ກູ່ອນບົວເປັນຄົນສະຫງຽມຈຽມຕົວຍອ້ ນຄວາມຜິດຫັວງຈີງິ່ ເຮດັ ໃຫ້ບວົ ມາເປັນສາວຂາຍເບຍທາໍ ອິດກໍຄິດວູ່າບໍ່ພາດ ທູ່າເສຍຕົວໃຫ້ໃຜ ແຕູ່ເມ່ືີອພົບກັບຊາຍປາກຫວານໃຈສຼັ້ົມຄົນໜ່ີຶງ ຄິດວູ່າເຂົາເປັນຄົນຈິງໃຈບົວເລີຍເທທັງກາຍ ແລະ ໃຈໃຫ້ແກູ່ເຂົາ ສຸດທ້າຍບົວກ່ໍໄດ້ຮັບຄວາມຂ່ົມຂືນເປັນການຕອບແທນ ບົວນົັ່ງຈ່ົມຢູ່ຄົນດຽວວູ່າເມ່ີືອໃດຈະພຼົ້ັນອອກ ຈາກນາຮກົ ນີຼັ້ ຊີວິດຂອ້ ຍເກດີ ມາຄອື າພັບແທ້ນໍ ບົວຕີ່ືນຢຸບບາດໜີ່ຶງ ເມືີ່ອໄດຍ້ ິນສຽງເຈາັົຼ້ ຂອງຮ້ານຮອ້ ງໃສູ່ຢ່າງແຮງບົວ ...ບົວ ອອກມາຮັບແຂກລະແມ້ລະເມີເພີຼັ້ຝັນເຖິງໃສ ຫ້າວຫັນແນູ່ຕິ ຊິນັ່ົງຖ້ານອນຖ້າໃຫ້ເງິນບີນມາຫາເອງຫວາ ພໍບົວ ອອກມາ ແຂກທີ່ວູ່າກໍທ້ວງຂຼ້ັຶນ ອ້າວ ບົວຄືວູ່າສີໜ້າບ່ໍຄູ່ອຍເບີກບານເລີຍມີເລືີ່ອງຫຍັງບໍ່ບອກອ້າຍໄດ້ເດີ ອ້າຍຊິຊູ່ວຍ ນ້ອງເອງ. ບົວ ອ້າວ ອ້າຍກໍຮູ້ດີກະດຽວວູ່າຜູ້ຊາຍມາທີ່ນ້ັີຼກໍເພີື່ອມາຫາຄວາມສຸກສໍາລານບໍ່ແມູ່ນຫວາ ນຼັີ້ຄືສະຫວັນຂອງ ຄົນມີເງິນ ແຕູ່ມັນເປັນນາຮົກຂອງຄົນທຸກຈົນ. ເວັ້ົຼາແລ້ວບົວກໍນັົ່ງໃຈລອຍ ພ້ອມດ້ວຍນໍ້າຕາໄຫຼຜູ່ານສອງພວງແກ້ມ ຊາຍທ່ີນ່ງົັ ຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຂົາກໍເວັົ້ຼາຂັຼຶ້ນວູ່າ ບົວນ້ອງເປັນຫຍັງ ມັຼ້ນື ້ຼີັອ້າຍຍັງບ່ໍທັນໄດ້ເວຼັົ້າຫຍັງຈກັ ຄໍາ ບົວ ຊຼັ້ນບແ່ໍ ມູ່ນຄວາມຂ້ອຍ ດອກຫວາ ວູ່າຜູ້ຊາຍມານິັ້ຼເພີ່ືອຫຍັງ. ແຕູ່ວູ່າອ້າຍມາມຼ້ັຶນັີ້ຼເພາະເລື່ີອງນັີຼ້ແຫລະ ແຕູ່ບໍ່ຮູ້ວູ່າຄວາມຫວັງດີຂອງອ້າຍຊິຊູ່ວຍ ນອ້ ງໄດບ້ ໍ່ຄືວູ່າອ້າຍຢາກຊູ່ວຍບົວອອກຈາກທີ່ນຼ້ັີ ທີ່ໆບົວຄດິ ວາູ່ ມນັ ເປັນນາຮົກຂອງຄົນທຸກຈນົ ເມ່ືອີ ບວົ ໄດ້ຍິນແນວນຼັ້ນ ນາໍ້ ຕາຂອງຄວາມດີໃຈກໍໄຫຼອອກມາ ເຂົາບອກວາູ່ ໃຫ້ບົວຄິດຄືນນັຼ້ີ ມື້ຼັອື່ີນອາ້ ຍຈະມາຮບັ ບົວ. ພໍຕົກຄໍ່າຄນື ມາແສງເດືອນ ສອດສູ່ອງລົງຊອດປ່ອງຢ້ຽມບົວເອົາມືກູ່າຍໜ້າຜາກແລ້ວຄິດເຖິງຄໍາເວຼົ້ັາຂອງຊາຍຄົນນັ້ຼນເຂົາເປັນໃຜ ຊືີ່ ຫຍັງ, ເຮັດ ອາຊີບຫຍັງ ບົວກ່ໍຍັງບ່ໍຮູ້ຕະຫອຼ ດຄືນນັ້ຼນ ບົວເກອື ບບວົ ໄດ້ນອນເລີຍ. ອາລຸນວນັ ໃໝູ່ທ້ອງຟ້າກໍແຈູ່ມໃສດີ. ເພັດລກຸ ແຕູ່ ເຊຼ້ັົາຊັກເຄ່ືີອງ, ລີດເຄີື່ອງເບິີ່ງອາລົມດີແຕູ່ເຊ້ັຼົາຈົນໝູ່ຂ້າງຕຽງອົດຖາມບໍ່ໄດ້ ເພັດສູ່ຽວໂຕວູ່າມຼືັ້ນ້ີຼັທ້ອງຟ້າສົດໃສດີເນາະ ເບິ່ງີ ຄົນຄືວາູ່ ຍຼ້ິັມແຍມແຈ່ມູ ໃສ ຫືຼ ວູ່າມືຼ້ັຄືນນໂີຼັ້ ລກປິນ່ ໄວກູ່ວາປົກກະຕິບໍ່ຈກັ ເນາະ. ກຄໍ ືວູ່າແຫລະເນາະແນວຄົນມຄີ ວາມ ຮກັ ມນັ ກໍເປັນເລືອ່ີ ງທໍາມະດາ ເວ້ົັາຼ ແລ້ວເພັດກຂໍ ີ່ລດົ ຈັກມງຸ້ ໜ້າໄປຍັງທີ່ຈຸດໝາຍ ບົວ: ຄືມາຊາ້ ແທ້ນງ່ົັ ຖ້າຕັ້ຼງດນົ ແຕູ່ເຂົາ ບໍ່ເວຼົັ້າຫຍັງຍູ່າງເຂ້ຼາັົ ໄປຫາເຈົາຼັ້ ຂອງຮາ້ ນບຶດໜຶີ່ງກໍອອກມາຊວນບົວເກບັ ເຄືີ່ອງຂອງອອກຈາກທີ່ນັຼ້ນແລວ້ ພາມາເຮອື ນອີກ ຫງຼັ ໜ່ຶີງ ຈົນເຮັດໃຫ້ບົວແປກໃຈ ບົວເລຍີ ຖາມຂຼັຶ້ນວູ່າ ນິັ້ຼແມນູ່ ເຮືອນຂອງໃຜ ແລ້ວເຈ້ັຼົາຊ່ືີຫຍງັ ລາວຕອບວູ່າ ອາ້ ຍຊ່ີືເພັດ ນ້ັຼີຄືເຮືອນອ້າຍເຊ່ົາໃຫ້ບົວ ມືຼ້ັວານນຼັ້ີອ້າຍໄດ້ມາອານາໄມແລ້ວ. ມຼືັ້ອື່ີນບົວຍ້າຍມາຢູ່ໄດ້ເລີຍ ມັນອາດຈະຄັບແຄບກູ່ວາ ບອູ່ ນທ່ີບວົ ເຄຍີ ຢູ່ ແຕູ່ບວົ ຕ້ອງອົດທົນເອາົ ສວູ່ ນທາງຮ້ານອາ້ ຍໄດ້ຕົກລົງກັບເຈົ້ັຼາຂອງຮາ້ ນແລ້ວ. ອ້າຍຫວງັ ວູາ່ ບວົ ຄົງເປັນ ບວົ ຄນົ ໃໝູ່ໄດ້ ເມີື່ອບົວມີທີ່ຢູ່ທີກ່ ິນແລ້ວບວົ ຈງ່ີິ ໄປຮັບເອົາແມູ່ມາຢູ່ນາໍ . 131

ຫັຼງຈາກນັຼ້ນເພັດກໍມາຫາບົວເລັ້ຼືອຍໆບາງເທີ່ືອກໍພາບົວໄປທູ່ຽວສະຖານທ່ີທູ່ອງທູ່ຽວຕູ່າງໆເພ່ີືອຈະໄດ້ຮູ້ນິດໄສ ໃຈຄໍຜູກຄວາມສໍາພັນໃຫ້ເລິກເຊິ່ີງຂຶຼ້ັນຫຼາຍ ເຂົາທັງສອງຄົບຫາກັນມາກໍເປັນເວລາສາມເດືອນແລ້ວແຕູ່ເພັດກໍບໍ່ເຄີຍຂໍ ບວົ ເປນັ ແຟນຈັກເທ່ືີອຈນົ ເຮດັ ໃຫ້ບົວຄິດໜັກ ແລະ ຫວັນົ່ ໄຫວເວລາຢູ່ໃກ້ເຂາົ ມາຮອດຊູວ່ ງເດືອນກຸມພາຢູ່ບາ້ ນຂັນຄໍາກໍ ໄດເ້ ປີດງານບຸນຢູ່ວດັ ເຊງີ່ ເຮືອນບວົ ໄປຫາວດັ ກໍບໍ່ໄກກນັ ປານໃດ ເພດັ : ໂທຫາບວົ ກະລິງໆໆ ບົວ: ອາໂຫລ ອາ້ ຍເພດັ ມີຫຍງັ ກບັ ນອ້ ງບໍ່ ເພັດ: ຄືວ່າູ ບວົ ຫວູາ່ ງບໍ່ອາ້ ຍຈະພາບວົ ໄປທ່ຽູ ວງານວດັ ທຢ່ີ ໃູ່ ກ້ກບັ ເຮືອນບວົ ຫັ້ນຼ ນາ ບວົ : ຫວູ່າງຫວາໄປກໄໍ ປນ້ອງກໍຢາກເຫນັ ຄກື ນັ ເພດັ : ຄນັ ຊັນ້ຼ ຖ້າອ້າຍບຶດດຽວເດີ ເພັດກໍວາງສາຍໄປ ແລ້ວເຂົາທັງສອງກໍພາກັນອອກໄປທູ່ຽວງານວັດດ້ວຍກັນຢ່າງມີຄວາມສຸກໃນງານດັົ່ງກູ່າວນັ້ຼນກໍຈະມີການກິນ ເຫັ້ຼົາຊຸມແຊວ, ມີຍິງໝາກປູ້ມເປົື້າ, ສາຍຮູບເງົາ, ຊີງຊ້າສະຫວັນ, ມີເຄີ່ືອງຫັ້ຼິນສໍາລັບເດັກນ້ອຍ ແລະ ສໍາລັບຜູ້ໃຫຍູ່, ມີ ພໍຄ່ າ້ ແລະ ແມູ່ຄາ້ ຂາຍເຄອ່ີື ງຈົນວາູ່ ເຕັມທວົ່ ເດີ່ນວດັ ເພັດ: ເອີ ບວົ ຢາກກິນຫຍງັ ບໍ່ ບວົ : ບໍ່ດອກພຽງແຕູ່ໄດມ້ າເຫັນຫາຼ ຍສ່ີິງຫຼາຍຢ່າງພຽງໄດໄ້ ປໄຫວ້ພະສ່າໍ ນກັ້ີຼ ພໍ ໃໍ ຈແລ້ວ ບົວ: ຂອບໃຈເດອີ ້າຍເພັດ ທີ່ພານ້ອງມາທຽູ່ ວມນືັຼ້ ນີ້ັຼ ້ອງມຄີ ວາມສກຸ ຫາຼ ຍແຕູ່ຕອນນມ້ັຼີ ນັ ເດກິ ແລ້ວນອ້ ງ ວູ່າເຮົາກັບເຮອື ນກນັ ເທາະ. ມອ້ັຼື ືນ່ີ ແມນູ່ ວນັ ທີ1່ 4ກມຸ ພາພດໍ ີ ເປັນວນັ ແຫ່ງູ ຄວາມຮັກຂອງຄນົ ທ່ົວໂລກ ເພດັ : ບົວມັ້ຼືອ່ນືີ ຕອນຄາໍ່ ຢູເ່ ຮອື ນຖາ້ ເດອີ ້າຍຊິມາຮບັ ບວົ : ອາ້ ຍຊພິ ານອ້ ງໄປໃສ ເພັດ: ເຖງິ ເວລານນັຼ້ ນ້ອງກຈໍ ະຮູ້ເອງ. ພໍຕົກຄໍ່າຄືນມາເພັດກໍມາຮັບບົວແລ້ວພາໄປທ່ີຮ້ານກິນດ່ີືມແຫູ່ງໜີ່ຶງລຽບຕາມແຄມຂອງບັນຍາກາດທີ່ນ້ັຼນ ອາກາດເຢັນ ເຕັມໄປດ້ວຍໄຟແສງສີ ຫຼຽວລົງໄປຂ້າງຮ້ານເຫັນນໍ້າຂອງໄຫຼຜູ່ານຢ່າງສຸດສາຍຕາບັນຍາກາດໂຣແມນຕິກ ຂະໜາດ ເໝາະກັບຄູບ່ ູ່າວສາວທີ່ກາໍ ລັງອິນເລິບ ບົວ: ບນັ ຍາກາດທີ່ນັດີ້ຼ ເີ ນາະ ເພັດ: ກຍໍ ັງວາູ່ ຫນັ້ຼ ລະ ອາ້ ຍຈ່ງິີ ພານ້ອງມາ ເພັດ: ບວົ ສ່ົງັ ຫຍັງກິນຖ້າອາ້ ຍເດີ ຊອີ ອກໄປນອກບືດດຽວ ເວັົຼ້າແລ້ວເພດັ ກອໍ ອກໄປ ບົວ: ອາ້ ຍໆ! ຂນໍ າ້ໍ ປົັ່ນໜ່ີຶງຈອກ ບວົ ນັງ່ົ ຖ້າຄາວໜີຶງ່ ກໍເຫນັ ເພດັ ມາພ້ອມດອກກຸຫລາບສຂີ າວໜີ່ຶງຊໍ່ ແລະ ກະເປົານ້ອຍໜ່ວູ ຍໜ່ງີຶ ເພັດ: ເອາົ ບົວ ອາ້ ຍໃຫ້ເປນັ ຂອງຂັວນ ບົວ: ງາມແທ້ ອາ້ ຍຊຼຢັ້ື ່ໃູ ສ? ຂອບໃຈເດີອ້າຍເພດັ ແຕູ່ບວົ ບມ່ໍ ີຫຍັງໃຫ້ອ້າຍໄດູ່ ຫັຼງຈາກນັ້ຼນເຂົາທັງສອງກໍພາກັນຂີ່ລົດເລາະຕາມຫົນທາງຢ່າງມີຄວາມສຸກ ໂດຍທີ່ບົວບ່ໍເຄີຍມີມາກູ່ອນ ເມືີ່ອ ພົບກັບຊາຍຄົນນັີຼ້ເຮັດໃຫ້ບົວສາມາດຍຼິ້ັມແຍ້ມແຈູ່ມໃສ ຄວາມສຸກນຼີ້ັບົວຄົງບໍ່ມີວັນລືມ ຈະເກັບໄວ້ຢູ່ໃນໃຈສະເໝີ ມັ້ຼືອືີ່ນເພັດຈະໄປເກັບກໍາຂ້ໍມູນຢູ່ທ່ີແຂວງສາລະວັນພຸ້ນ ແຕູ່ເພັດກໍບໍ່ຄິດຈະບອກບົວເລີຍ ຕະຫຼອດຄືນນຼັ້ນເພັດຄິດແລ້ວ ຄິດອກີ ວູ່າ ເປັນຫຍງັ ຕນົ ເອງຈີງ່ິ ຊ່ວູ ຍນາງຂະໜາດນຼັ້ີ ຮູງຸ່ ເຊັາ້ົຼ ມາເພດັ ໄປຫອ້ ງການ. ຫຸມພນັ : ມາພດໍ ຫີ ວົ ໜ້າຖາມຫາຢູ່. ເພດັ : ເພ່ນີິ ຊເີ ຮດັ ຫຍັງ. 132

ຫຸມພັນ: ເອີ! ເພັດຫົວໜ້າໃຫ້ເຮົາໄປເກັບກໍາຂ້ໍມູນຢູ່ສາລະວັນພຸ້ນ ໃນນັ້ຼນມີໂຕ, ມີເຮົາ, ແລະ ສົມໃຈ ແຕູ່ໂຕ ເປນັ ຜູ້ນໍາພາ. ເພດັ : ເອີ ຂອບໃຈ. ເມ່ືີອເພັດໄປເຖິງກອງບັນຊາການທ່ີແຂວງສາລະວັນ ກໍດໍາເນີນຕາມແຜນການທີ່ຖືກມອບໝາຍໃຫ້. ສູ່ວນບົວ ທາງພ້ຼີັບເໍ່ ຫັນເພັດມາຫາກໍຕັຼ້ງໜ້າຕ້ັຼງຕາລໍຄອຍ ລະຫວ່າູ ງທີ່ຄອຍຖ້ານຼ້ັນບົວໄດ້ເຮັດວຽກຢູ່ທ່ີໂຮງງານແຫູ່ງໜ່ີຶງ ນຼີັ້ກໍຜູ່ານ ໄປສາມເດືອນແລ້ວຍັງບ່ໍມີວີຼ້ັແວວຂູ່າວຄາວຂອງເພັດເລີຍ ບົວມີແຕູ່ພາວັນນາວູ່າ ຢາກໃຫ້ເຂົາຮັບຮູ້ວູ່າຜູ້ຍິງທ່ີເຂົາ ຊູ່ວຍເຫືຼອນັ້ຼນໄດ້ກກາຍເປັນບົວຄົນໃໝູ່ແລ້ວ ເຖິງອະດີດຈະມີຮອຍລາຄີມາແລ້ວກໍຕາມ ບົວຈະບໍ່ໃຫ້ປະຫວັດສາດຊໍ້າ ຮອຍ ແລະ ຈະບໍ່ເຮັດໃຫ້ອ້າຍເພັດຜິດຫວງັ ເດັດຂາດ. ມມີ ຼັື້ໜ່ຶີງລະຫວູ່າງທາງທີ່ບົວກໍາລັງຖີບລົດກັບເຮືອນ ພາດໄປເຫັນ ຜູ້ຊາຍຄົນໜີຶ່ງຂ່ີລົດສວນທາງໄປແລ້ວຍັງມີຜູ້ຍິງຊ້ອນທ້າຍອີກ ບົວຄິດໃນໃຈວູ່າ ເອ! ນ້ັຼນແມູ່ນອ້າຍເພັດນີັຼ້ລາວມາແຕູ່ ເມ່ອືີ ໃດ ແລ້ວຜູຍ້ ິງຊ້ອນທາ້ ຍນ້ນັຼ ແມນູ່ ໃຜ ຄດິ ແລວ້ ບົວກນໍ ໍາໄປເບ່ີິງກໍເຫນັ ເພັດພາຜູ້ຍິງຄນົ ນັນຼ້ ເຂ້ັົຼາເຮືອນໄປ. ບວົ ທັງຖີບ ລົດທັງຄິດຕູ່າງໆນາໆຈົນວູ່າຮອດເຮືອນຕອນໃດກໍບ່ໍຮູ້ ບົວນ່ັົງຄິດແລ້ວຈ່ົມຢູ່ຄົນດຽວ ລາວມາແຕູເ່ ມີື່ອໃດ ແລ້ວເຂົາຈະ ຮູ້ບໍວ່ ູ່າຕະຫລອດເວລາເຮາົ ລຄໍ ອຍເຂົາຢູ່ ເຂົາຈະຮບູ້ ໍ່ວູ່າຜູ້ຍິງຄົນນີ້ຕຼັ ້ັຼງຕົວໃໝໄູ່ ດກ້ ໍຍ້ອນເພາະເຂົາ ແລ້ວເຂົາຮູ້ສກຶ ແນວໃດ ຕໍກ່ ບັ ເຮົາ ເຂົາເຂ້ຼົັາມາໃນຊີວດິ ເຮົາ, ຊ່ວູ ຍເຫືຼອເຮາົ ຍ້ອນຫຍັງ ບວົ ນງ່ົັ ມິດຢູ່ຄາວໜ່ີຶງ ເພດັ ກໍເວ້ັຼົາຂຶຼັນ້ : ບວົ ເປນັ ຫຍງັ ! ນ້ອງ ເປນັ ຫຍງັ ຄືໄຫ້ ນອ້ ງມີຫຍງັ ທຸກໃຈບ່ໍ ຄືວູ່າ....ເອີ....ມຼເ້ັື ຊັົຼາ້ ນອ້ ງເຫັນອາ້ ຍເພດັ ໄປກັບໆ.....ເພັດກໍຫົວຂນັຼຶ້ ແລວ້ ເວົາ້ັຼ ວາູ່ : ນ້ີັຼ ບົວກາຍເປັນຄົນຂີ້ັຼຫຶງຕັຼ້ງແຕູ່ຕອນໃດ ອາຊີບອ້າຍເປັນຕໍາຫລວດ ຫົວໜ້າໃຫ້ໄປເກັບກໍາຂໍ້ມູນ ອ້າຍບໍ່ທັນໄດ້ມາຫາບົວ ເພາະຕ້ອງມອຍວຽກໃຫ້ຫວົ ໜ້າກອູ່ ນ. ເພດັ : ບວົ ຄືໃຈນ້ອຍແທ້. ບົວ: ອ້າວ ໃຜຊໃີ ຈແຂງໃຈຊາຄກື ະດາດຊາຍລະ. ເພັດ: ຕອນນັຼີ້ອ້າຍມາຫາບົວແລ້ວ ອ້າຍກໍມີຂູ່າວດີຈະມາບອກອ້າຍມາຂໍບົວແຕູ່ງງານ ແຕູ່ງກັບອ້າຍເທາະ. ຄໍາ ເວຼັ້າົ ນັຼ້ີເຮດັ ບົວຈົນນໍ້າຕາໄຫຼບ່ໍຄິດເລຍີ ວູາ່ ຜູຍ້ ິງທ່ີມຮີ ອຍລາຄີໃນອະດີດ ຈະມຄີ ົນມາຂແໍ ຕູ່ງງານ ແລວ້ ເຂາົ ທງັ ສອງກໍຕົກລົງ ປງົ ໃຈໃຊຊ້ ວີ ິດຢູ່ນາໍ ກັນຢາ່ ງມຄີ ວາມສຸກ. 133

ເອກະສານອາ້ ງອງີ - ປຶື້ມ ໄວຍາກອນ ຂອງທູາ່ ນ ພູມີ ວງົ ວິຈິດ (ປີ 1967). - ເອກະສານວັນນະຄະດປີ ັດຈຸບັນ 2, ຄະນະສຶກສາສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ສຸພານວຸ ົງ ສກົ ສຶກສາ 2007. - ປມ້ືຶ ແບບຮຽນວນັ ນະຄະດີ ມ.6, ກະຊວງສຶກສາທກິ ານສະຖາບັນຄນ້ັຼົ ຄວ້າວທິ ະຍາສາດການສຶກສາປີ 1999. - ໂຮມປ້ຶືມບົດເລ່ືີອງ-ບົດກອນຕົວຢ່າງ ຂອງ ນັກສຶກສາລະບົບຕໍ່ເນື່ີອງລະບົບ 11+3+2 ສົກຮຽນ 2011- 2012. - ປື້ຶມບົດເລ່ີືອງ ເສ້ັຼນທາງແຫ່ງູ ຊີວິດ ເຫຼັ້ມທີ 1 (ຄັດຕອນ) 134

ພາກຮຽນ ແຜນການສອນລາຍວຊິ າ ຊວ່ືີ ຊິ າ ວນັ ນະຄະດປີ ດັ ຈບຸ ນັ : ຫກຼັ ສດູ ສາ້ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ລະບບົ 12+4 ລະຫດັ ວຊິ າ: 0907706 ລະບບົ 4 ປີ ພາກຮຽນທີ I ປີ 4 ຈາໍ ນວນຊົວ່ ໂມງ 64 ຊ່ວົ ໂມງ ຄາູ່ ໜູ່ວຍກດິ 3(2-2-0) ອະທບິ າຍຄາູ່ ໜວູ່ ຍກດິ ວຊິ ານັຼີ້ ມີ ອາທດິ ເທົ່າ 16 ອາທິດ ໃນ 1 ຊວົ່ ໂມງບັນຍາຍຕໍ່ 2 ໜວູ່ ຍກດິ ໃນນ້ັນຼ 3 ,ໜູ່ວຍກດິ 2 ກັບ2 ຊົວ່ ໂມງພາກປະຕິບດັ ຕໍ່ ໜວູ່ ຍ 1 ອາທິດ ເທ່ົາກບັ 16 ອາທິດ ໃນ 1 .ຊົ່ວໂມງ 64 ອາທິດ ລວມມີ 16 ໃນ ,ກິດ ເມືອ່ີ ຮຽນວຊິ ານີແ້ຼັ ລວ້ ນກັ ສກຶ ສາຈະສາມາດ: ຈດຸ ປະສົງ • ວເິ ຄາະ, ວິໄຈ ວັນນະຄະດີທີເ່ ປັນຄາໍ ຮອ້ ຍກອງ - ຄາໍ ຮ້ອຍແກ້ວໄດ້. ເນັ້ືຼອໃນຫຍໍ້ • ກາໍ ໄດ້ບົດວນັ ນະຄະດແີ ຕລູ່ ະບດົ ພ້ອມດ້ວຍຜົນງານຂອງຜູ້ປະດິດແຕງູ່ , ໄລຍະການກໍາເນດີ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຂອງວັນນະຄະດີ. • ວເິ ຄາະບົດ ແລະ ຈໍາແນກບດົ ແຕງູ່ ແຕູລ່ ະບດົ ໄດ.້ . ວຊິ ານຼ້ແີັ ມູ່ນແນໃສູ່ການວິເຄາະ ວິໄຈ ບົດກອນ ,“ເມອື ງລາວສວຍງາມຮັົງ່ ມີ”ບດົ , ກອນ“ຫອມກີນິ່ ຈາໍ ປາ” ບົດນະວະນິຍາຍ ,“ກອງພັນທີສອງ” ແລະ ບດົ ເລີອ່ື ງສັຼ້ນ “ຜສູ້ ືບ ທອດ”. ການດາໍ ເນີນການສອນ ວິຊານຮີ້ຼັ ຽນຢູ່ 16 ອາທດິ ມີ 4 ບົດແຕູ່ລະບົດມີຫາຼ ຍຫົວເລອ່ືີ ງຍອູ່ ຍໆ ທ່ຈີ ະສອນໃນ ແຜນການສອນ ແຕູລ່ ະອາທດິ ການສດິ ສອນຈະສມົ ທບົ ກັບຫຼາຍໆວິທີການ ແລະ ຕດິ ພັນກບັ ພາກປະຕບິ ັດ ຕວົ ຈິງ ໂດຍນໍາໃຊຫ້ າຼ ຍວທິ ີປະສມົ ປະສານກັນ ເຊ່ນັົ ອະທບິ າຍ, ຮຽນຮວູ່ ມກັນເປັນກມຸູ່ ສມົ ທຽບ, ສນົ ທະນາ, ອູ່ານ ແລະ ສງັ ເກດການວິໄຈບດົ ແລະ ວເິ ຄາະບດົ . ບດົ ທີ 1 ບດົ ກອນ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງ່ົັ ມ”ີ ອາທິດທີ 1 1.1. ປະຫວດັ ຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດດິ ແຕູ່ງຂອງນັກກະວີ (ພູມີ ວງົ ວຈິ ິດ) ອາທດິ ທີ 2 1.2. ເຄາັຼ້ົ ກໍາເນດີ ຫຼື ທີ່ມາຂອງບດົ ກະວີ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງັົ່ ມີ” 1.3. ການວິໄຈບດົ ກະວີ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮັົ່ງມ”ີ • ຄູແນະນໍາອູາ່ ນບົດກະວີ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງ່ົັ ມ”ີ , “ບົດກອນກຽ້ ວສາວ ແບບໃໝ”ູ່ ... 135

• ຄໃູ ຫ້ນກັ ຮຽນແບງູ່ ຕອນ ແລະ ວໄິ ຈບາງບດົ ຢູ່ໃນຫອ້ ງ ອາທດິ ທີ 3 ອາທດິ ທີ 4 ບດົ ທີ 1 (ຕ)່ໍ ບດົ ກອນ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງົັ່ ມ”ີ 1.4. ສິລະປະການປະດດິ ແຕງູ່ ອາທດິ ທີ 5 ບດົ ທີ 2 ບດົ ກະວີ “ຫອມກນີ່ິ ຈາໍ ປາ” 2.1. ປະຫວັດຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກິດປະດິດແຕູ່ງຂອງນັກກະວີ ພ. ພວງສະບາ 2.2. ເຄາົຼ້ັ ກາໍ ເນດີ ຫຼື ທມີ່ າຂອງບົດກະວີ “ຫອມກນ່ີິ ຈາໍ ປາ” ອາທດິ ທີ 6 ບດົ ທີ 2 (ຕ)ໍ່ ອາທິດທີ 7 ບດົ ກະວີ “ຫອມກນີິ່ ຈາໍ ປາ” ອາທິດທີ 8 2. ການວິໄຈບດົ ກະວີ 3“ຫອມກນິີ່ ຈາໍ ປາ” ອາທິດທີ 9 • ຄູແນະນາອູາ່ ນບົດກະວີ “ຫອມກີນິ່ ຈາໍ ປາ”, “ແຄນລາວບ່ລໍ ມື ເຕຼ້ັາົ ”, “ ປອງດອງໃຈຈີິງ່ ໄດວ້ ຽກ”... • ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແບງູ່ ຕອນ ແລະ ວເິ ຄາະບາງບົດຢູ່ໃນຫອ້ ງ 3. ສລິ ະປະການປະດິດແຕ່ງູ ບດົ ທີ 2 (ຕ)ໍ່ ບດົ ກະວີ “ຫອມກນິີ່ ຈາໍ ປາ” ບດົ ທີ 3 ບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ກອງພນັ ທສີ ອງ” 1. ປະຫວັດຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກດິ ປະດດິ ແຕງູ່ ຂອງນກັ ປະພນັ ສ.ບຸບຜານຸວງົ 1.1 ປະຫວັດຫຍໍຂ້ ອງທູ່ານ ສ.ບບຸ ຜານວຸ ງົ 1.2 ພາລະກິດປະດດິ ແຕູ່ງ 136

ອາທດິ ທີ 10 1.3 ທາູ່ ອຽູ່ ງດ້ານແນວຄດິ ໃນວວິ ັດການປະດດິ ແຕູ່ງຂອງທູ່ານ ສຸວັນທອນ ອາທິດທີ 11 ບບຸ ຜານຸວົງ ບດົ ທີ 3 (ຕ)່ໍ ບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ກອງພນັ ທສີ ອງ” 2. ເນືຼັ້ອໃນກອງພັນທສີ ອງ 4 ເຫຼັ້ມໂດຍຫຍໍ້ 1.1 ເຄາ້ັົຼ ກາໍ ເນີດຂອງນະວະນິຍາຍ “ກອງພນັ ທີສອງ” 1.2 ເນ້ອືັຼ ໃນຄວາມໝາຍ 1.3 ຄຸນຄາູ່ ດ້ານເນຼັ້ອື ໃນຂອງນະວະນິຍາຍ “ກອງພັນທີສອງ” ຄູແນະນານກັ ຮຽນອາູ່ ນບົດນະວະນິຍາຍ “ສອງຟາກຝງົັ່ ”, “ເສັນຼ້ ທາງແຫູ່ງ ຊີວິດ”, “ສອງເອອຼັ້ື ຍນອ້ ງ”, “ສນີ ້ອຍ”... ອາທິດທີ 12 ບດົ ທີ 3 (ຕ)່ໍ ອາທດິ ທີ 13 ບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ກອງພນັ ທສີ ອງ” ອາທດິ ທີ 14 1.4 ໂສມໜາ້ ທາດແທຂ້ ອງທະຫານສດັ ຕທູ ຖ່ີ ກື ພັນລະນາຢາ່ ງເປີດເຜຍີ ອອກ ໃຫເ້ ຫນັ 3. ສິລະປະການແຕູງ່ ບດົ ທີ 4 ບດົ ເລອ່ີື ງ “ຜສູ້ ບື ທອດ” 3.1. ປະຫວັດຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກິດປະດິດແຕູ່ງຂອງນັກປະພັນ (ແກ້ວມະນີ ສີ ວົງໄຊ) 3.2. ເຄຼ້າັົ ກໍາເນດີ ຫຼື ທີມ່ າຂອງບົດ “ຜູ້ສບື ທອດ” • ຄູແນະນໍານັກຮຽນອາູ່ ນບດົ ເລືີອ່ ງສຼ້ນັ “ຜສູ້ ບື ທອດ”, “ແຫກຄກຸ ”, “ກອງພັນ ທີສອງ”... • ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແບູ່ງຕອນ ແລະ ວເິ ຄາະບາງບດົ ໃນຫ້ອງ 137

3.3. ສລິ ະປະການປະດດິ ແຕູງ່ ອາທດິ ທີ 15 ຄສູ ະຫບຸຼ ບດົ ຮຽນ ແລະ ຕລີ າຄາບດົ ຮຽນຄນື ອາທດິ ທີ 16 • ການມາຮຽນ 10% ການປະເມີນ • ກດິ ຈະກາໍ ບຸກຄນົ /ກ່ມຸູ 30% ເອກະສານອາ້ ງອງີ • ການກວດກາກາງພາກ 20% • ສອບເສງັ ຈບົ ໜູວ່ ຍກດິ 40% 1. ປຶ້ືມ ໄວຍາກອນ ຂອງທ່າູ ນ ພູມີ ວົງວຈິ ດິ (ປີ 1967) 2. ເອກະສານວັນນະຄະດປີ ັດຈຸບນັ 2 3. ປມື້ຶ ແບບຮຽນວນັ ນະຄະດີ ມ.6 ພມິ ປີ 1999. ອາຈານ ໂພໄຊ ເພດັ ຄໍາພູ 9979 9629 020 ອາຈານ ພອນສະຫວນັ ກາໍ ກ້ຽງຍົມ 020 2222 6226 ຊ່ຄີື ສູ ອນ ອາຈານ ປະຢັດ ລັດຕະນາ 020 9815 0505 ອາຈານ ພມົ ມາ ສໍສົມມີ 020 9958 6896 ອາຈານ ມະນີວັນ ອນິ ທິລາດ 5828 5544 020 138

139

140

141

142

143

144