ວັນນະຄະດີປັດຈຸບັນ

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ ຄມົ ກະວີ ” 1. ທີ່ມາຂອງບດົ ກອນ ບົດກອນ ຄົມກະວີ ໄດ້ຄັດຈາກປ້ືມວັນນະຄະດີຊັຼ້ນມໍ 6 ຂອງ ພ. ພວງ ສະບາໃນນັຼ້ນແມູ່ນບົດທີ່ 7 ແມູ່ນ ຫອມ ກ່ນິີ ຈາໍ ປາ (ພີມທີ່ກະຊວງສກຶ ສາທິການສະຖາບັນການຄຼັນ້ົ ຄວ້າວິທະຍາສາດການສກຶ ສາປີ 2009 ) ໜ້າທີ 99. ຮຽບ ຮຽງໂດຍ ອອນູ່ ແກ້ວ ນວນນະວົງ. 2. ເນັຼືອ້ ໃນລວມ ບົດກອນ ຄົມກະວີ ແມູ່ນມີເນຼ້ັືອໃນລວມເວ້ັຼົາເຖິງ ການຍົກຍ້ອງ, ສັນລະເສີນຜູ້ທີ່ມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ,ໃນ ການແຕູ່ງກາບແຕູ່ງກອນທີ່ມີເນັືຼ້ອໃນຄວາມໝາຍອັນສໍາຄັນເລິກເຊີ່ິງທີ່ເປັນລັກສະນະປິດບັງ, ເຊືີ່ອງຊ້ອນຄວາມໝາຍ ເພາະວູ່າຄົມກະວີປຽບເໝືອນຄົມປັນຍາອນັ ຮອບຮູ້ປົ່ງໃສຂອງຄົນ. ສະນັຼ້ນ, ຖ້າເຮົາສົມທຽບໃສູ່ວັດຖຸຄົມກະວີກໍ່ບໍແຕກ ຕູ່າງຫຍັງກັບວັດຖທຸ ມີ່ ຄີ າູ່ ລາຄາແພງເຊ່ົນັ ແກ້ວແຫວນເງນິ ຄາໍ ເພັດນິນຈິນດາອນັ ມີມນູ ຄາູ່ ມະຫາສານ. 3. ການແບ່ງູ ຕອນ ບົດກອນ ຄມົ ກະວີ ນຼີັເ້ ປັນບດົ ກອນອາລົມຈິດ, ບໍ່ມີຕົວລະຄອນແຕນູ່ ັກແຕູ່ສາມາດຍກົ ເອົາຮູບນາມມະທໍາມາເປັນ ຈຸດປະສົງຫຼັກເພີ່ືອໃຫ້ຜູ້ອູ່ານ ຫຼື ວູ່າຜູ້ນໍາໃຊ້ຮັບຮູ້ເພື່ີອສາມາດຕີຄວາມໜາຍອອກ ແລະ ຮູ້ສົມທຽບ, ປຽບທຽບ. ບົດ ກອນຄມົ ກະວີໄດ້ແບ່ງູ ອອກເປັນ 2 ຕອນຄື: - ຕອນທີ 1 ແມູ່ນນອນຢູ່ໃນບາດທີ 1-2 ເນັ້ືຼອໃນເວັ້ຼົາເຖິງ ຄໍາເວຼ້ັົາທ່ີເປັນອາວຸດທີ່ແຫຼມຄົມເພາະວູ່າເປັນຄໍາເວຼົ້ັາທີ່ມີເນືຼັ້ອໃນສໍາຄັນກວ້າງຂວາງ ເລກິ ເຊ່ີິງແລະ ຖ້າສົມທຽບໃສູ່ວັດຖກຸ ່ໍຄກື ັບອາວດຸ ທ່ີມຄີ ມົ - ຕອນທີ 2 ແມູ່ນນອນຢ່ໃູ ນບາດທີ 3-4 ເນັຼື້ອໃນເວ້ົັຼາເຖິງ ຄວາມໜາຍອັນສໍາຄັນຂອງຄົມກະວີ ແລະ ຖ້າຫາກວູ່າມີບຸກຄົນໃດໜຶີ່ງທ່ີສາມາດອູ່ານ ຫືຼ ຕີ ຄວາມໜາຍຂອງຄາໍ ເວາຼ້ັົ ໄດ້ກໍ່ສາມາດຮັບຮເູ້ ຖງິ ຄວາມໜາຍໄດຢ້ າ່ ງຈະແຈງ້ . 4. ການວິເຄາະ 1. ຄມົ ກະວີ ແລະ ວັດຖທຸ ີມ່ ີລາຄາແພງ ຍ້ອນວູ່າຄົມກະວີເປັນຄໍາເວ້ັຼົາທ່ີມີເນ້ຼືັອໃນຄວາມໜາຍອັນສໍາຄັນ ແລະ ເລິກເຊ່ິີງເຖິງວູ່າຈະເປັນຄໍາເວົຼ້ັາທີ່ລຶກລັບ ຊັບຊ້ອນ, ເປັນລັກສະນະປິດບັງເຊ່ືີອງຊ້ອນຄວາມໜາຍ ແຕູ່ກໍ່ມີຄວາມໜາຍສໍາຄັນຖ້າທຽບໃສູ່ວັດຖຸກໍ່ແມູ່ນວັດຖຸທ່ີມີ ລາຄາແພງເຊັົ່ນ: ແກ້ວແຫວນ, ເງິນທອງ, ເພັດພອຍຕູ່າງໆ ຍ້ອນແນວນຼັ້ນ ນັກກະວີ ພ. ພວງສະບາ ຈິ່ີງໄດ້ຍົກເອົາຄໍາ ເວ້ຼັົາຕອນໜຶ່ີງຂັຼຶ້ນມາເວາຼັົ້ ວູາ່ : ຊອນສອດອັກສອນສນິ ງາມເດ ໂອ້ນໍ ຄມົ ກະວີເຊອ່ີື ງຊ້ອນ ຄູ່າແພງພຕໍ ັຼື້ ປານເພັດນນິ ຈິນດາ ຍ້ອນແນວນັຼ້ນຄົມກະວີຈິ່ີງເປັນຄໍາເວ້ັຼົາທ່ີມີຄວາມໜາຍອັນສໍາຄັນ,ເພາະວູ່າຄົມກະວີມີເນ້ັຼືອໃນຄວາມໜາຍອັນ ເລິກເຊິງີ່ ເຖິງວາູ່ ຈະເປັນຄໍາເວົຼັ້າທີລ່ ຶກລບັ ສັບຊອ້ ນຖ້າຫາກມີການຄ້ນົຼັ ຄິດ, ພິຈາລະນາກໍ່ຮັບຮຄູ້ ວາມໜາຍໄດຢ່າງຈະແຈ້ງ ວາູ່ ມັນເວ້າັຼົ ກຽວູ່ ກບັ ຫຍງັ ແລະ ເປັນຫຍງັ ເພນີິ່ ຈ່ິງີ ເອົາບດົ ກອນຄົມກະວີເຂຼ້ັາົ ມາກູ່ຽວກບັ ວດັ ຖທຸ ມີ່ ຄີ ່າູ , ລາຄາແພງຍ້ອນວູ່າ 45

ຄາໍ ເວຼົ້າັ ຄົມກະວີມີຄວາມສາໍ ຄນັ ແລະ ມປີ ະໂຫຍດເທົ່າກັບວດັ ຖທຸ ີ່ມີຄູ່າ ແລະ ເວົ້ຼາັ ອກີ ຢ່າງໜຶ່ີງວູ່າຄົມກະວກີ ໍ່ປຽບເໜອື ນ ອາວຸດທີ່ແຫຼມຄມົ . ດງົັ່ ບົດກອນຕອນໜີງຶ່ ຂຽນເອາົ ໄວວ້ າູ່ : ປຽບດົ່ງັ ຫາຼ ວຫອກງ້າວ ຄົມທົັງ່ ແທງປັກ ວາດທ່າູ ທາງຄມົ ສິນ ຕ່ມືີ ເຖິງຖະແຫງຼ ຖ້ອຍ. 2. ຄວາມໜາຍອັນເລິກເຊີງ່ິ ຂອງຄົມກະວຖີ ້າສົມທຽບໃສູ່ມກີ ານຄັົຼນ້ ຄິດ ຍ້ອນວູ່າ ຄົມກະວີ ມີຄວາມໜາຍອັນສໍາຄັນຢ່າງເລິກເຊ່ີິງ ແລະ ເປັນຄໍາເວົັຼ້າທີ່ມີລັກສະນະປິດບັງ, ເຊ່ີືອງຊ້ອນ ຄວາມໜາຍຖ້າຫາກຄົນເຮົາມີການຄ້ົັຼນຄດິ ພິຈາລະນາເບີ່ິງໃຫ້ຖ່ີຖ້ວນກໍ່ຈະຮັບຮູ້ເຖິງເນັ້ຼືອໃນຂອງບັນຫາດົັ່ງກູ່າວວູ່າ ມັນ ສູ່ອງແສງເຖິງຫຍງັ ຍອ້ ນແນວນັຼນ້ ນກັ ກະວີ ພ. ພວງສະບາ ຈງ່ິີ ໄດ້ຍກົ ເອົາບົດກອນຕອນໜຶີງ່ ຂຶຼ້ັນມາເວຼາັ້ົ ວາູ່ : ມບີ ູ່ອນໄຂບອູ່ ນອ້ໍາ ອໍາເງີອື່ ນເຟອນຂົມ ເປັນຄໍາຄົມເຄມັ ປກັ ສຽບຊອນລາຍໄວ້ ໃຜຜູ້ປັນຍາສຽ້ ມ ຈງີິ່ ທຽມທັນແທງຊອດ ສອດຊູ່ອງຊຊີ ອກດນ້ັຼ ເຫັນສຼົນ້ັ ສູ່ວນຄນົ . ຍ້ອນວູ່າ ຄົມກະວີ ເປັນຄໍາເວັຼ້ົາທ່ີມີເນັືຼ້ອໃນຄວາມໜາຍ ຄວາມສໍາຄັນເຖິງວູ່າຈະເປັນລັກສະນະປິດບັງ, ເຊ່ີືອງ ຊ້ອນຄວາມໜາຍຖ້າຫາກວູ່າຄົນເຮົາບ່ໍມີການຄຼົ້ັນຄິດ, ພິຈາລະນາກ່ໍຈະບໍ່ຮັບຮູ້ເຖິງເຫດ ແລະ ຜົນວູ່າມັນຢາກສູ່ອງແສງ ເຖິງຫຍັງແຕູ່ຖ້າຄົນເຮົາອູ່ານແລ້ວມີການສົມທຽບປຽບທຽບ, ມີການຄຼົ້ັນຄິດພິຈາລະນາຢ່າງລະອຽດອູ່ອນກ່ໍຈະຮູ້ເຖິງ ສາເຫດດົັງ່ ກາູ່ ວວູ່າມັນເວາ້ັົຼ ເຖິງຫຍັງ. ດົັ່ງບດົ ກອນຂຽນເອາົ ໄວ້ວູາ່ : ສມົ ຊີຄ່ື ມົ ບໍ່ຫຍຸ້ ລ່ໍາລືີ່ນດວງຕາວ ເບງີ່ິ ເຂັຼົ້າໄປໃນໆ ແກູ່ນໃຈຈໍາຈຼ້ັີ ມຫີ ຼາຍຄມົ ຄາໍ ເຂັມ້ຼ ລິງລາຍວາດທູ່າ ຄົມປັນຍາຮອບຮູ້ ທັງຄມົ ຊັຼ້ນສາດຕະສນິ ເຈົຼັາ້ ເຮ.ີ 5. ດ້ານສະຫຸບຼ ກ. ດ້ານເນັືຼ້ອໃນ ຄົມກະວີ ເປນັ ຄໍາເວ້ຼົັາທມ່ີ ີເນຼອືັ້ ໃນຄວາມໜາຍສາໍ ຄັນກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊ່ງິີ ເຖິງວູ່າຈະເປນັ ຄໍາເວຼັ້ົາທ່ລີ ກຶ ລັບ ຊບັ ຊອ້ ນເປນັ ລັກສະນະປິດບັງເຊື່ີອງຊ້ອນຄວາມໜາຍ ແລະ ຄໍາວູ່າ ຄົມກະວີ ຈະເປນັ ພຽງຄໍາເວົ້ັຼາທໍາມະດາກໍ່ຕາມແຕູ່ທ້າ ທຽບໃສ່ວູ ດັ ຖຸສິີງ່ ຂອງຕູາ່ ງໆຄົມກະວີກມ່ໍ ີຄ່າູ ເທ່າົ ກບັ ວັດຖທຸ ມ່ີ ີຄູ່າລາຄາແພງ. ຂ. ດາ້ ນສລິ ະປະ ບດົ ກອນ ຄົມກະວີ ແມູ່ນນັກແຕູງ່ ໄດ້ໃຊສ້ ັບພາສາທໍາມະດາອູ່ານແລ້ວເຮັດໃຫ້ມີອາລົມຈິດ ແລະ ຍັງມກີ ານໃຊ້ ຊບັ ສາໍ ນຽງໂວຫານແບບອູ່ອນໂຍນອູາ່ ນແລວ້ ເຮດັ ໃຫ້ເຂົັ້ຼາໃຈງູ່າຍ. 46

ບດົ ກອນ “ຄົມກະວ”ີ ໂອນ້ ໍ ຄົມກະວີເຊືີອ່ ງຊ້ອນ ຊອນສອດອັກສອນສນິ ງາມເດ ປານເພດັ ນນິ ຈນິ ດາ ຄາູ່ ແພງພຕໍ ້ັຼື ເປັນສ່ືສີ າຍສາໍ ພັນສ່າູ ງ ວາງໜາຍແນປະໂຫຍດ ບົດກະວວີ າດໄວ້ ໄຂຂ້ຂໍ ອດໃຈ ປຽບດົັ່ງຫຼາວຫອກງາ້ ວ ຄົມທງົັ່ ແທງປກັ ວາດທາູ່ ທາງຄມົ ສນິ ຕ່ືມີ ເຖິງຖະແຫຼງຖອ້ ຍ ຮອຍເປນັ ຖັນແຖວຖ້ານ ກະວີຂານໄຂຂາູ່ ວ ແຍ້ມຍ້າວຄມົ ສາດຊອ້ ນ ສະອອນແກວ້ ກາບກອນ ມີບ່ອູ ນໄຂບູ່ອນອາ່ໍ ອໍາເງອີື່ ນເຟອນຂົມ ເປນັ ຄໍາຄົມເຄັມປກັ ສຽບຊອນລາຍໄວ້ ໃຜຜ້ປູ ນັ ຍາສ້ຽມ ຈ່ີິງທຽມທນັ ແທງຊອດ ສອດຊ່ອູ ງຊີຊອກດ້ັນຼ ເຫນັ ສັົຼນ້ ສວູ່ ນຄົນ ສມົ ຊ່ີືຄົມບຫ່ໍ ຍຸ້ ລາ້ໍ ລນືີ່ ດວງຕາວ ເບີິງ່ ເຂັາົ້ຼ ໄປໃນໆ ແກູ່ນໃຈຈາໍ ຈ້ີຼັ ມຫີ ຼາຍຄມົ ຄໍາເຂ້ັມຼ ລິງລາຍວາດທາູ່ ຄມົ ປັນຍາຮອບຮູ້ ທງັ ຄມົ ຊັຼນ້ ສາດຕະສນິ ເຈ້ົາັຼ ເຮຍີ . 47

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ ”ແມ”ູ່ 1. ທີ່ມາຂອງບົດກອນ ບົດກອນ ແມູ່ ໄດ້ຄັດປ້ືມໂຮມກະວີຊື່ີວູ່າ “ໂທດແຫູ່ງກາເມ” ໂດຍ “ຊາຍດອນໃຕ້” ທີ່ມີຊີື່ຈິງວູ່າ “ບຸນເຕີມ ສີບຸນ ເຮືອງ” (ພິມທສ່ີ າໍ ນກັ ພິມວນັ ນະສິນ ປີ 2004 ໜ້າທີ 42) ທັງໝດົ ມີ 6 ບາດ. 2. ເນັຼື້ອໃນລວມ ເວ້ັົຼາເຖິງ ບຸນຄຸນຂອງແມູ່ທີ່ມີຕໍ່ລູກມັນຊູ່າງມາກລັົຼ້ນເຫືຼອຫຼາຍຈົນຫາອັນປຽບບໍ່ໄດ້, ຄວາມທຸກອຸກອ່ັົງຄັງແຄນໃນ ຫົວໃຈ ແລະ ທຸກກາຍເພືີ່ອຍອມເສຍສະຫຼະທຸກສ່ີິງທຸກຢ່າງໃຫ້ເພີ່ືອລູກ, ສັດທີ່ມີຈິດໃຈຮັກລູກຍອມສະຫຼະຊີວິດເພ່ືີອ ປົກປ້ອງລູກ. ສະນັ້ຼນ, ຄໍາວູ່າແມູ່ນຼັ້ີບໍ່ສະເພາະຄົນເທົ່ານຼ້ັນທ່ີໃຊ້ສັດກ່ໍໃຊ້ຄືກັນ. ສະນັຼ້ນ, ເຮົາບ່ໍຄວນທໍາລາຍແນວຄິດ ຈິດໃຈ ຫຼື ຂ້າພຕໍ່ ແີ ມເູ່ ດດັ ຂາດເພາະຈະເຮດັ ໃຫ້ບາບນນ້ັຼ ຕິດຕວົ ເຮາົ ໄປຈົນຕະຫຼອດຊີວດິ . 3. ການແບ່ງູ ຕອນ ກອນບົດນັຼໄ້ີ ດແ້ ບູ່ງອອກເປັນ 3 ຕອນຄື: ❖ ຕອນທີ 1 ແຕູບ່ າດທ1ີ → ບາດທີ 2 ❖ ເນຼັອື້ ໃນ ເວ້ັຼາົ ເຖິງບນຸ ຄນຸ ຂອງແມທູ່ ີມ່ ຕີ ລໍ່ ູກມນັ ຊູ່າງມາກລນົ້ັຼ ເຫືຼອຫາຼ ຍເຊິງີ່ ຫາອນັ ປຽບບໄໍ່ ດ້. ❖ ຕອນທີ 2 ບາດທີ 3 ❖ ເນອ້ັຼື ໃນ ເວຼ້ົາັ ເຖງິ ຄວາມທຸກໃຈ ແລະ ທຸກກາຍທແ່ີ ມູ່ຍອມເສຍສະຫະຼ ໃຫລ້ ກູ . ❖ ຕອນທີ 3 ແຕ່ບູ າດທີ 4→ ບາດທີ 6 ❖ ເນຼືັ້ອໃນ ເວຼັ້ົາເຖິງສັດທ່ີມີຈິດໃຈຮັກລູກຍອມເສຍສະຫຼະຊີວິດເພືີ່ອປົກປ້ອງລູກຄໍາວູ່າ ແມູ່ ນີ້ຼັບໍ່ສະເພາະຄົນເທົ່າ ນັນຼ້ ທີໃ່ ຊ້ສດັ ກໃໍ ຊ້ຄືກັນ. ດົັ່ງນັ້ນຼ , ເຮາົ ບໍຄ່ ວນຂ້າພໍຕ່ ີແມເູ່ ດັດຂາດເພາະຈະເຮດັ ໃຫ້ເຮົາ ມບີ າບຕິດຕວົ ໄປຕະຫຼອດຊວີ ດິ . 4. ວິເຄາະ ແມູ່ຄືຜ້ໃູ ຫ້ກໍາເນດີ ເກີດເຮາົ ມາສອນໃຫຮ້ ້ທູ ກຸ ສິງີ່ ທຸກຢ່າງສອນແຕສູ່ ິີງ່ ດີໆໃຫ້ລູກ, ປອ້ ນເຂາ້ຼັົ ປ້ອນນມົ , ສອນໃຫ້ຍູ່າງ ບຸນຄຸນຂອງແມູ່ນຼີັ້ມັນຊູ່າງງົດງາມ, ຍິ່ີງໃຫຍູ່, ກວ້າງຂວາງຫາອັນມາປຽບກໍບໍ່ໄດ້ເພາະແມູ່ຍັງເປັນຫຼັກເປັນແຫ່ຼູງໃຫ້ລູກ ໃຫ້ຜົວໃຫ້ຄອບຄົວເຮັດໜ້າທີ່ເປັນແມູ່ເຮອື ນທຸກສ່ີິງທຸກຢ່າງບຸນຄຸນແມູ່ນັຼີ້ປະເສດີ ເລີດລໍ້າແມູ່ນແຕູ່ກອງທັບເຂົາກໍຍັງໃຊ້ ຄາໍ ວາູ່ “ແມທູ່ ບັ ” ແມູ່ນີ້ສຼັ ະຫຼະໃຫ້ລູກ, ຍອມທົນ, ຍອມເຈັບເຖງິ ແມູ່ນວູ່າແມູ່ຈະອຸກອ່ງົັ ຂັງແໜ້ນໃນຫົວໃຈແມ່ກູ ໍ່ຍງັ ຕ້ອງ ທົນເພອີ່ື ລູກເພີ່ອື ຄອບຄົວຍອມທກຸ ສີິງ່ ທກຸ ຢາ່ ງແມທູ່ າໍ ໄດທ້ ກຸ ປະການດົງັ່ ກອນຂຽນວາູ່ : “ແມູ່ຄືພະຜູໃ້ ຫ້ ທຸກຢາ່ ງບ່ມໍ ເີ ຫອຼື ແມ່ມູ ອີ ຸປະກາລະ ແດູ່ລູກຕົນທງັ ສນິຼ້ັ ຄວາມເຈບັ ເປນັ ແສນເສັົາ້ຼ ແມຍູ່ ອມຕົນເພີອື່ ລູກອອູ່ ນ ຄວາມຫວີ ໂຫຍເມືີອ່ ຍລ້າ ແມທູ່ ໍາໄດສ້ ປູ່ ະການ” 48

ຄາໍ ວູ່າ ແມູ່ ນບີັ້ຼ ສໍ່ ະເພາະຄນົ ເທົ່ານຼນັ້ ດອກທີ່ໃຊ້ສດັ ກໍ່ໃຊ້ຄືກນັ ຂະໜາດຄວາຍມນັ ເກີດລກູ ອອກມາມນັ ຍັງໃຫ້ລກູ ດູດ ນົມສອນໃຫ້ກິນຫຍ້າ, ລີງເອງຊໄິ ຕູ່ງູາ່ ໄມໄ້ ປມັນຍງັ ເປ້ລູກ 2 ໂຕ 3 ໂຕ ແລະ ສັດອ່ນີື ໆກໍ່ຍອມສະລະຊີວິດເພື່ີອປົກ ປ້ອງລກູ ບໃ່ໍ ຫ້ສັດຮ້າຍມາທໍາລາຍຫມືຼ າກິນລູກຕົນເອງ. ສະນັ້ຼນ, ຄວາມຮັກທີ່ແມູ່ມີໃຫ້ລູກມັນຊູ່າງງົດງາມກູ່ວາສີ່ິງໃດໆໃນໂລກນັີຼ້ຖ້າເຮາົ ບ່ໍເກັບຮກັ ສາແຖມຍງັ ເຮັດໃຫ້ ແມທູ່ ກຸ ໃຈ, ເຈບັ ຕົວເພາະລກູ , ລູກຜູ້ນຼນັ້ ກໍຈ່ ະມີບາບຕິຕວົ ໄປຕະຫຼອດຊວີ ິດ. ດງ່ົັ ກອນຂຽນວູ່າ: “ໃຜຜປູ້ ະໝາດມ້າງ ຄຸນແມູ່ມານດາ ກຫໍ່ າກເປນັ ປາປງັ ບາບເວນວຽນຕອ້ ງ” 5. ສະຫຸຼບ ກ. ດ້ານເນືັ້ອຼ ໃນ “ແມູ່” ເປັນເຄ້ຼົັາກໍາເນດີ ຂອງຕະກຸນແມູ່ເປັນຜໃູ້ ຫ້ເຮາົ ເກີດມາແມູ່ຄືທຸກສ່ິີງທຸກຢ່າງໃນຄອບຄົວແມູ່ຈະຍອມອົດທົນ, ເສຍສະຫຼະ, ປອບໃຈ, ຊູ່ວຍເຫືຼອ, ສ່ັົງສອບ, ຊ້ີັຼນໍາ ແລະ ບໍ່ສະເພາະຄົນເທົ່ານັຼ້ນທີ່ເອີັ້ຼນວູ່າ ແມູ່ ສັດກໍ່ໃຊ້ຄືກັນ ສັດກໍ່ຮັກ ລູກຄກື ັນ. ສະນຼ້ັນ, ບຸນຄຸນແມູ່ມີກວ້າງຂວາງ ຍິີ່ງໃຫຍູ່ເອົາທະເລມະຫາສະໝຸດມາທຽບກຄໍ່ ົງບໍ່ພໍດງ່ົັ ນນຼັ້ ຄົນເຮົາກ່ໍຄວນບ່ໍ ເຮດັ ໃຫ້ແມູ່ເສຍໃຈ, ບໍ່ຄວນຂາ້ ພຕໍ ແີ ມູ່ມນັ ຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາມບີ າບກໍາຕິດຕົວຕະຫຼອດໄປ. ດັງົ່ ບົດກອນຂຽນວູາ່ : ໃຜຜປູ້ ະມາດມ້າງ ຄຸນແມູ່ມານດາ ກໍຫ່ າກເປັນປາປງັ ບາບເວນວຽນຕ້ອງ ໃນຫກັຼ ທໍາສອນຊຼີັ້ ໃນທາງພດຸ ທະສາດ ປະຕິບດັ ຖກື ຕ້ອງ ພາຍໜາ້ ຊຮິ ່ງຸູ ເຮືອງ ແທ້ເນີ ຂ. ດາ້ ນສິລະປະການແຕູ່ງ ກອນບົດນີັຼ້ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບທໍາມະດາສໍານວນສຸພາບເກາະກູ່າຍກັນ, ອູ່ານງາູ່ ຍເຂົຼ້ັາໃຈງູ່າຍ, ສາມາດດຶງດູດຈິດໃຈຜູ້ ອູ່ານ ແລະ ຜຟູ້ ງັ , ອູ່ານແລ້ວເກີດມີຈນິ ຕະນາການ, ເປນັ ຄະຕເິ ຕອື ນໃຈແກູ່ຜອູ້ ູາ່ ນ. ບດົ ກອນ”ແມ”ູ່ ຍ່ີິງໃຫຍູ່ໄພສານ ➢ “ແມ”ູ່ ຄາໍ ດຽວແຕູ່ກວາ້ ງ ແຜນູ່ ດນິ ແລະ ບນົ ຟ້າ ພັນລະນາຄນຸ ທູ່ານ ຍີງ່ິ ກວູ່ າວັງທະເລຫຼວງ ຄນຸ ແກ້ວແມູ່ເຮາົ ເຈັ້ົາຼ ເອີຍ ຈກັ ຊຫິ າຫຍັງແຕມ້ ໃຫ້ສມົ ຄາໍ ຄາູ່ ເຄາຼັ້ົ ໃຫ້ສົມຊີ່ືເປັນຫັຼກ ➢ “ແມ”ູ່ ຄາໍ ດຽວປະກອບກວ້າງ ແມູ່ນະທີວງັ ນາ້ໍ ຄືແມູ່ເຫຼັກແມູ່ຂາງ ກຍ່ໍ ັງເອາົ ຊ້ືັຼແມູ່ ແມູທ່ ັບກອງນາຍໜາ້ ຄໍານປ້ັຼີ ະເສີດສງູ ຄໍາວາູ່ ແມູ່ຈັງແມູ່ກວ້າງ ➢ “ແມູ່” ຄພື ະຜທູ້ ່ໃີ ຫ້ ທກຸ ຢ່າງບ່ໍມເີ ຫຼອື ຄວາມເຈັບເປັນແສນເສັົ້າຼ ແມູ່ຍອມຕົນເພອ່ີື ລກູ ອູ່ອນ ຄວາມຫີວໂຫຍເມືີອ່ ຍລ້າ ແມູ່ທາໍ ໄດຊ້ ູ່ປະການ ➢ ຄາໍ ວ່າູ ແມໆນ້ຼັີ ບໍ່ມີແຕູ່ແມູ່ໃນຄນົ ແມ່ນູ ແຕູ່ແນວນາມສັດ ກແໍ່ ມນູ່ ມີສມົ ເວ້ຼັາົ ເຮົາເຫັນຄວາຍກນິ ຫຍ້າ ລູກດດູ ນມົ ຂອງແມູ່ 49

ໂຕລີງເຕັຼ້ນງູ່າໄມ້ ທາງທ້ອງລູກບ່ໍວາງ ➢ ປານິນເກີດລູກນ້ອຍ ຍັງເອົາປາກມນັ ອມົ ປາຝາໄລຢູ່ລໍາຂອງ ແມູ່ນະທີວັງກວາ້ ງ ລກູ ຢູດ່ ັງຫວັງປົກປ້ອງ ຢ້ານສັດຕກູ ິນລູກ ນຄ້ັີຼ ຄື ນຸ ທາດແທ້ ໃນຄາໍ ເວົາັຼ້ ວ່າູ ແມູ່ຈິງ ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຮກັ ແລະ ຄດິ ເຖງິ ” 1. ທີມ່ າຂອງບດົ ກອນ ບົດກອນ \"ຮັກແລະຄດິ ເຖິງ\" ແມນູ່ ໄດ້ຄັດຈາກປມ້ື ຄົນບູຮານສະທ້ານຍຸກ ໂດຍ ທອງຫໍຼ່ ຄຸນສະຫວັດ ວິທະຍາໄລ ຄູ ຫຼວງພະບາງ 2007 ໜາ້ ທີ 6. 2. ເນືອ້ຼັ ໃນລວມ ເວຼົັ້າເຖິງ ຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງເປັນຫວູ່ງເປັນໃຍ,ພ່ໍແມູ່ອາວອາລຸງຕາ ທ່ີຢູ່ທາງບ້ານເກີດເມືອງນອນ ແລະ ເວຼັ້ົາ ເຖິງກູ່ຽວການສຶກສາຂອງຕົນເອງ, ທ່ີມີຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍທີ່ຕ້ອງຕ່ໍສູ້ຜູ່ານຜູ່າອຸປະສັກໃຫ້ສໍາເລັດ, ເພ່ືີອຫວັງຈະໄປ ສາ້ ງສາ,ພດັ ທະນາບ້ານເກດີ ເມອື ງນອນຂອງຕົນ. 3. ແບູງ່ ຕອນ ບດົ ກອນບົດນີັ້ຼເປນັ ບົດກອນອາລມົ ຈິດ,ແຕນູ່ ກັ ແຕງູ່ ສາມາດຍົກເອາົ ຮບູ ພາບຂອງຄົນຂືັ້ນຼ ມາເປນັ ຈຸດປະສງົ ຫຼັກເພີ່ືອ ໃຫບ້ ກຸ ຄນົ ອນື່ີ ໆຮູ້ຈັກຄັນ້ຼົ ຄິດພິຈາລະນາ, ຮູ້ຈນິ ຕະນາການໃນການວາດພາບໄດດ້ ້ວຍຕນົ ເອງ. ໃນບົດກອນດັ່ງົ ກາູ່ ວໄດ້ແບງູ່ ອອກເປັນ 2 ຕອນຄ:ື - ຕອນທີ 1 ແມູ່ນກວມເອາົ ບາດທີ 1 - 2 ມເີ ນອ້ັືຼ ໃນເວົ້ຼັາເຖິງ: ຄວາມຄດິ ຮອດຄດິ ເຖງິ ເປັນຫວູ່ງເປັນໃຍພໍ່ແມູ່ລງຸ ຕາອາວອາທີ່ຢທູ່ າງບາ້ ນມີຄວາມສກຸ ກາຍ ສະບາຍໃຈ ຫືຼ ບ.ໍ - ຕອນທີ 2 ແມູນ່ ກວມເອາົ ບາດທີ 3 – 4 ມີເນືຼັ້ອເວົຼັ້າເຖິງ:ກູ່ຽວກັບການສຶກສາຮໍ່າຮຽນເຖິງວູ່າຈະພົບກັບກັບຄວາມຫຍ້ງຍາກສັບສົນພຽງໃດກໍ່ຕາມໃຫ້ ອດົ ທົນສູ້ຊນົ ບາກບັ່ົນໃຫສ້ ໍາເລັດ.ເພີືອ່ ຫວັງຈະມາສາ້ ງສາພັດທະນາບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົງເອງໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນ ສີວິໄລ. 4. ການວິເຄາະ 1. ຄວາມຄດິ ຮອດຄດິ ເຖງິ ຂອງຄນົ ທີ່ພັດພາກຈາກພ່ໍ ແລະ ແມູ່ ທຸກໆຄົນກ່ໍອາດຈະເຂຼົ້ັາໃຈດີວູ່າການທີ່ເຮົາຕ້ອງພັດພາກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນ,ບູ່ອນທີ່ເຄີຍຫ່ໍຼລ້ຽງເຕີບ ໃຫູ່ຍ ແລະ ຈາກພໍ່ແມູ່, ລຸງຕາ, ອາວອາຄນົ ທີ່ເຄີຍລ້ຽງດູ,ເບິີ່ງແຍງປອ້ ນເຄາົ້ຼັ ປາອາຫານ. ຕຼ້ັງແຕູ່ເມີ່ືອຄາວຍັງໜ້ອຍ ແລະ ເບ່ິີງແຍງຍາມເມື່ີອເຮົາເຈັບເປັນເພີິ່ນໄດ້ເບ່ິີງແຍງ. ເມ່ືີອເຮົາຈາກເພິີ່ນມາເພ່ືີອມາສຶກສາຮ່ໍາຮຽນ,ຢູ່ໃນເມືອງໃຫຍູ່ ມັນກໍ່ ຕອ້ ງມີຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງ,ຜູກພັນຫວງູ່ ໃຍພໍ່ ແລະ ແມູ່, ລຸງຕາອາວອາຂອງຕົນ, ວູາ່ ເພ່ິີນເປັນແນວໃດສະບາຍດບີ ໍຢູ່ ກິນແນວໃດ. ດົງ່ັ ບດົ ກອນຂຽນເອາົ ໄວວ້ າູ່ : ຫາຼ ຍຄືນລູກນັງົ່ ນງິັຼ້ ຄະນິງຄາ່ໍ ຄວນຫາ ເຖິງບດິ າມານດາ ພໍ່ອາວອາປ້າ 50

ຍ້ອນວູ່າເຮົາຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນ, ບູ່ອນທີ່ເຄີຍໄດ້ຢູ່ອາໄສຈາກມາ, ເພີື່ອສຶກສາຮໍ່າຮຽນຈີ່ິງມີແນວຄວາມ ຄິດຮອດຄດິ ເຖງິ , ພໍ່ແມ່ລູ ງຸ ຕາ, ອາວອາຫຼາຍ, ຈນົ ທກຸ ຄໍາ່ ຄນື ລກູ ນງົັ່ ນິງຼັ້ ຈິດໃຈຄດິ ຫາແຕູ່ນາໍ ພວກເພິນ່ີ ທີ່ຕອນຍາມລ້ຽງດູ ເບ່ງິີ ແຍງຍອ້ ນຄວາມຜກູ ພັນກນັ ມາແຕຄູ່ າວຍາມນອ້ ຍ. ດງັົ່ ບົດກອນຂຽນເອາົ ໄວ້ວ່າູ : ຄິດຮອດຊູຸ່ມພວກນ້າ ທງັ ຍາຍແລະຍູາ່ ຜູ້ເພີິ່ນຊບຸ ຫ່ລໍຼ ຽ້ ງ ໃຫເ້ ຮາົ ໄດໃ້ ຫຍມູ່ າ ນ້ຼັນນາ 2. ການສຶກສາຮໍາ່ ຮຽນພົບກບັ ຄວາມຫຍ້ງຸ ຍາກ ການສຶກສາຮໍ່າຮຽນ, ບໍວ່ າູ່ ຈະຢໃູ່ ສກໍລ່ ້ວນແລ້ວແຕູ່, ມຄີ ວາມຫຍຸ້ງຍາກສບັ ສົນ, ຖາ້ ຄນົ ເຮາົ ບໍຮ່ ູ້ຈກັ ຕໍສ່ ຜູ້ າູ່ ນຜູາ່ , ອົດທົນພະຍາຍາມຊອກຫາຄັຼົນ້ ຄິດມນັ ກໍຈ່ ະບໍພບົ ກັບທາງອອກທີ່ແທ້ຈິງ. ເພາະວາູ່ ຄນົ ເຮົາທຸກຄົນກຕ່ໍ ້ອງຊອກຮຫູ້ າຂ້ໍມູນ ອັນໃໜູ່ໆຢູ່ສະເໜີບໍແມູ່ນວູ່າຢູ່ຫຼ້າໆເຮົາຫາກຈະຮູ້ທຸກສິີ່ງທຸກຢ່າງ. ຢູ່ບົນໂລກນີຼ້ັທຸກສ່ີິງທຸກຢ່າງທີ່ໃດມາລ້ວນແລ້ວແຕູ່ ໄດ້ດັຼິ້ນຮົນຊອກຫາຈີ່ິງຈະຮັບຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ. ຖ້າຫາກເຮົາຍັງຢນຢູ່ກັບທ່ີຕະຫຼອດເວລາກໍ່ຈະບໍສາມາດຮັບຮູ້ຄວາມ ເຄອື່ີ ນໄຫວຂອງສງັ ຄມົ ແລະ ຄນົ ຜນູ້ ັ້ຼນກໍຈ່ ະບພໍ ັດທະນາຕົນເອງ. ດັງົ່ ຄາໍ ເວາົັຼ້ ຕອນໜີງຶ່ ກາູ່ ວເອາົ ໄວູວ່ ່າູ : ຄນັ ບໍອອກຈາກບາ້ ນ ບເໍ ຫນັ ດູາ່ ນແດນໄກ ຄັນບໄໍ ປຫາຮຽນ ບຫໍ ່ອູ ນມີຄວາມຮູ້ ຍ້ອນແນວນັ້ຼນ, ເພີິ່ນຈ່ີິງເວົ້ຼັາວູ່າຄົນເຮົາຖ້າຢູ່ແຕູ່ບ້ານຫືຼຢູ່ບູ່ອນເກົ່າ, ກໍ່ຈະບໍຮູ້ວູ່າບ້ານອື່ີນເມືອງອື່ີນເພິ່ີນເປັນ ແນວໃດ. ຖ້າເຮົາອອກຈາກບາ້ ນໄປກໍ່ຈະເຫັນແຕສູ່ ີ່ງິ ໄໜູ່ໆ. ດັ່ງົ ນັຼ້ນ, ຄົນເຮົາຈ່ີິງຕອ້ ງຊອກຮູ້ຮ່ໍາຮຽນຈາກອັນເກ່ົາໄປຫາ ສ່ີິງໄໜູ່ໆຢູ່ສະເໜ.ີ ເຖິງວູ່າພບົ ຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກກ່ຕໍ ້ອງສູຊ້ ນົ . ດັງູ່ຄາໍ ກອນຂຽນເອົາໄວ້ວູາ່ : ສ່ວູ ນວາູ່ ການຮຽນນນັຼ້ ຍັງເດນີ ດບີ ໍ່ເບ່ີອື ໜ່າູ ຍ ເຖິງຫຍງຸ້ ຍາກລູກກ່ໍຄດິ ຕັຼງ້ ຕໍ່ ເດນີ ໃຫຮ້ ອດຈຸດໜາຍ ພນຸ້ ແລ້ວ. ຍ້ອນແນວນັຼ້ີເຮົາຄວນໜັົ່ນສຶກສາຮໍ່າຮຽນອົດທົນພະຍາຍາມຕ່ໍສູ້ກັບບັນຫາເຖິງວູ່າຈະມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນກໍ່ ຕາມໃຫ້ອດົ ທນົ ຕໍສ່ ້ຈູ ນົ ສໍາເລັດໜາ້ ທກ່ີ ານງານ. 4. ດ້ານສະຫຸບຼ ກ. ດາ້ ນເນືອ້ັຼ ໃນ ບົດກອນ \"ຮັກ ແລະ ຄິດ\" ເຖິງມີເນືຼ້ັອໃນເວ້ັຼົາເຖິງຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງພໍ່ ແລະ ແມູ່, ອາວອາ ທີ່ເຄີຍໄດ້ ຊຸບລ້ຽງຕົນມາແຕຄູ່ າວຍງັ ນ້ອຍ ແລະ ເວາ້ຼົັ ເຖງິ ການສກຶ ສາຮາ່ໍ ຮຽນທີພ່ ົບກບັ ຄວາມສັບສົນທ່ຕີ ້ອງຜູ່ານຜູາ່ ໃຫ້ສາໍ ເລັດ ເພືີ່ອຫວັງໄປສາ້ ງສາພດັ ທະນາບ້ານເກດີ ເມອື ງນອນໃຫ້ມີຄວາມສວີ ໄີ ລ. ຂ. ດາ້ ນສລິ ະປະການແຕູ່ງ ຜູ້ແຕູ່ງໃດ້ໃຊ້ສັບພາສາທ່ີສຸພາບອູ່ອນໂຍນ, ມີສໍານວນໂວຫານທ່ີນິ້ັຼມນວນ, ອອນຊ້ອຍອູ່ານແລ້ວເຮັດໃຫ້ ເຂຼົາັ້ ໃຈງູ່າຍ, ມອີ າລົມຈດິ ສງູ . ບດົ ກອນ \"ຮກັ ແລະ ຄດິ ເຖງິ \" ຫາຼ ຍຄນື ລູກນົັງ່ ນີິ່ງ ຄະນງິ ຄາໍ່ ຄວນຫາ ເຖງິ ບິດາມານດາ ພ່ໍອາວອາປາ້ ຄິດຮອດຊຸມພວກໜ້າ ທງັ ຍາຍ ແລະ ຍາູ່ ຜູ້ເພີ່ິນຊຸບຫໍ່ຼລ້ຽງ ໃຫ້ເຮົາໄດ້ໃຫຍູ່ມາ ນນັຼ້ ນາ ເປນັ ສນັ ໃດພວກປ້າ ພແ່ໍ ມູມ່ ານດາ ຍັງຄອຍສຸກສາໍ ລານ ອາຫານຊານກາ້ ພ້ອມພາໍ່ ພຽງຮຽງໜາ້ ສາ້ ງຕວົ ໃຫ້ມຄີ ູ່າ ສ້າງຊວີ ດິ ໃຫແ້ ກູ່ນກາ້ ສົມແມງ້ ປາຖະໜາ ຢູ່ບໍ ສວູ່ ນວາູ່ ລູກຢພູ່ ້ຼັີ ຍັງຄູ່ອຍສຸກສະບາຍ 51

ບໍໄ່ ດ້ມີໂພຍໄພ ບຽດບຽນທໍາຮາ້ ຍ ສ່ວູ ນວ່າູ ການຮຽນນ້ັຼນ ຍັງເດນີ ດບີ ໍ່ເບອືີ່ ໜູາ່ ຍ ເຖງິ ຫຍຸງ້ ຍາກລູກກໍຄດິ ຕໍຕ່ ້ັງຼ ເດນີ ໃຫ້ຮອດຈດຸ ໝາຍ ພຸ້ນແລວ້ ພໍເມ່ອືີ ສໍາເລັດແລວ້ ໜາ້ ທີ່ການສຶກສາ ລກູ ຈະກັບຄືນມາ ຢູນ່ າໍ ອາວອາປ້າ ມາເພອືີ່ ພັດທະນາສ້າງ ດນິ ແດນບາ້ ນປ່າ ໃຫ້ຈະເລີນຮ່ງຸູ ແຈງ້ ລເື ທ້າົັຼ ທົວປະຊາ. 52

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຄນົ ຮນູຸ່ ໃໝ”ູ່ 1. ທີມ່ າຂອງບດົ ກອນ ບົດກອນ ”ຄົນຮູຸ່ນໃໝູ່” ໄດ້ຄັດມາຈາກປ້ືມວິທີແຕູ່ງ ກາບ, ກອນ, ເພງ ແບບງູ່າຍ ສໍາລັບເຍົາວະຊົນໄວໜຸູ່ມ ແລະ ຜໃູ້ ຫຍູ່ ຂຽນໂດຍ ດາວວຽງ ບຸດນາໂຄ ຮຽບຮຽງໂດຍ ພັນນາລີ ເທບພະວງົ ສາ ( ພມິ ປີ 2007: ໜ້າທີ 9-10 ) 2. ເນ້ືອຼັ ໃນລວມ ບົດກອນ ຄົນຮູຸ່ນໃໝູ່ ແມູ່ນມີເນອື້ັຼ ໃນເວົ້ັຼາເຖງິ ຄົນລາວຍຸກໃໝູ່ ເຊິີ່ງພັກ ແລະ ລດັ ຖະບານກໍໄດ້ເອາົ ໃຈໃສູ່ ບົນ ຈິດໃຈຄວາມສະເໝີພາບ ຍົກໃຫ້ເຮົາເຫັນເຖິງບົດບາດຂອງຍິງ-ຊາຍໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ເຊີ່ິງຍິງຍຸກໃໝູ່ນັ້ຼີກໍສາມາດຢນ ຄຽງຄູ່ທຽບທນັ ກບັ ເພດຊາຍໄດ້ ສາມາດເປນັ ຮອດເຈັ້ຼົາຮອດນາຍ ແລະ ເຮັດວຽກນ້ອຍວຽກໃຫຍູ່ໄດ້ເໝອື ນກັນ ໂດຍບ່ໍ ຈາໍ ແນກວຽກໜັກເບົາ. 3. ການແບູ່ງຕອນ ບົດກອນບົດນັ້ຼີ ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ຍົກໃຫ້ເຮົາເຫັນເຖິງ ບົດບາດຄວາມສໍາຄັນຂອງຍິງລາວໃນສັງຄົມຍຸກໃໝູ່ ແລະ ຄວາມເອົາໃຈໃສຂູ່ ອງພັກປະຊາຊົນລາວເຮົາ ເຊ່ິີງໄດຍ້ ົກໃຫ້ເຮາົ ເຫັນເຖິງຄຸນຄ່າູ ຂອງສິດທິຍິງ-ຊາຍໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ. ບົດ ກອນ ຄົນຮູ່ນຸ ໃໝູ່” ບົດນ້ີຼັ ໄດ້ແບູ່ງອອກເປັນ 2 ຕອນຄື: ➢ ຕອນທີ 1 ແມ່ນູ ນອນໃນບາດທີ 1 • ເນອ້ຼັື ໃນ ຕອນນ້ເຼັີ ວ້ົາຼັ ເຖງິ ສັງຄົມໃນຍຸກໃໝ່ທູ ເີ່ ອົາໃຈໃສູ່ສິດທິຂອງແມູ່ຍງິ ເຊິີ່ງພັກ-ລດັ ຖະຍານກໄໍ ດ້ຍົກໃຫເ້ ຮົາ ເຫັນເຖິງຄຸນຄູ່າ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຂອງແມູ່ຍິງລາວໃນຍຸກໃໝູ່. ສະນ້ັຼນ, ພັກ-ລັດຖະບານຈີິ່ງໄດ້ເອົາໃຈໃສູ່ສິດທິຂອງ ຍິງ-ຊາຍ. ➢ ຕອນທີ 2 ແມນູ່ ນອນໃນບາດທີ 2 – 4 • ເນຼື້ັອໃນ ຕອນນັຼີ້ເວຼ້ັົາເຖິງ ຄວາມສະເໝີພາບລະຫວູ່າງຍິງ-ຊາຍ ເຊີິ່ງຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ຍົກໃຫ້ເຮົາເຫັນເຖິງຍິງລາວໃນ ຍກຸ ໃໝູ່ ຖ້າທຽບໃສູ່ກັບອາ້ ຍນ້ອງຊາຍແລ້ວບ່ໍວູ່າວຽກງານໃດຈະນອ້ ຍ ຫຼື ໃຫຍູ່ແມູ່ຍິງລາວເຮາົ ກໍສາມາດຜູ່ານຜາູ່ ມາໄດ້ ແລະ ຢນຄຽງຄູກ່ ັບເພດຊາຍມາຈົນເປນັ ຮອດເຈ້ຼົາັ ຮອດນາຍໄດ.້ 4. ວິເຄາະ 1. ສັງຄົມໃນຍຸກໃໝູ່ເອົາໃຈໃສ່ສູ ດິ ທຂິ ອງແມ່ຍູ ິງ ໃນສະໄໝສັງຄົມລາວຍຸກປັດຈຸບັນນັ້ຼີ ໄດ້ຍົກໃຫ້ເຮົາເຫັນຢ່າງແຈູ່ມແຈ້ງວູ່າ ແມູ່ຍິງລາວເຮົາໃນຍຸກນັ້ີຼບໍ່ວູ່າຈະ ພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກລໍາບາກສໍາໃດ ກໍຍັງຢນຄຽງຄູ່ກັບເພດຊາຍເຮົາຢ່າງບໍ່ທໍ້ຖອຍ ສູ້ຊົນເອົາໃຈໃສູ່ເຮັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ຈົນປາກົດຜົນເປັນຈິງ ສາມາດນໍາພາປະຊາຊົນເອັຼ້ືອຍນ້ອງເຮົາອອກແຮງແຂູ່ງຂັນ ເພ່ີືອສ້າງສາປະເທດຊາດ ແລະ ສ້າງສາ ອານາຄົດຂອງຕນົ ຢ່າງບໍ່ຢາ້ ນກົວ ຈົນເຮດັ ໃຫພ້ ັກ-ລດັ ຖະບານເຮາົ ເຫັນຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງແມຍູ່ ິງໃນຍຸກປດັ ຈບຸ ັນ. ດົງ່ັ ນັຼນ້ ພັກ-ລັດເຮົາຈິ່ີງໄດ້ເອົາໃຈໃສູ່ສິດທິຂອງແມູ່ຍິງ ແລະ ຍົກບົດບາດຂອງແມູ່ຍິງລາວໃຫ້ທຽບທັນກັບເພດຊາຍ. ດັົ່ງບົດ ກອນຕອນໜງີຶ່ ວູາ່ : ໃນສະໄໝ ສງັ ຄມົ ຍຸກໃໝູ່ ເອົາໃຈໃສູ່ ສິດທຂິ ອງຍງິ ພັກແລຫຼງິ ແນມເຫນັ ຄນຸ ຄ່າູ ພກັ ບອກວາູ່ ສດິ ທຍິ ິງຊາຍ 53

2. ຄວາມສະເໝພີ າບລະຫວາູ່ ງຍິງ-ຊາຍ ປດັ ຈຸບນັ ນັ້ຼີ ໄດ້ຍກົ ໃຫເ້ ຮົາເຫັນແລ້ວວູ່າ ບນົ ຈິດໃຈຂອງແຕູ່ລະຄົນຢູ່ໃນສັງຄົມລາວ ແມນູ່ ມີຄວາມສະເໝີພາບ ລະຫວູ່າງຍິງ-ຊາຍ ຍ້ອນວ່າູ ແມູ່ຍິງລາວເຮົາໃນຍຸກໃໝູ່ນໄ້ຼີັ ດເ້ ຮັດໃຫ້ເຮົາເຫນັ ວາູ່ ວຽກງານອັນໃດຈະຫຍງຸ້ ຍາກສບັ ສົນວົນ ວາຍປານໃດເຮົາກໍສາມາດເຮັດໄດ້ ແລະ ຜູ່ານຜູ່າມັນມາໄດ້ເໝືອນກັນກັບເພດຊາຍ ບໍ່ວູ່າຈະເປັນທະຫານຕໍາຫຼວດຍິງ ລາວຍຸກໃໝູ່ກໍສາມາດເປັນໄດ້ ສາມາດປ້ອງກັນຄວາມສະຫງບົ ປົກປ້ອງປະເທດຊາດໄດ້ເໝືອນກັນກັບເພດຊາຍເຖິງວູ່າ ຈະໄປເປັນຄູ ແມູ່ຍງິ ລາວເຮົາກໍສາມາດສົ່ງຄວາມຮູ້ໃຫ້ກບັ ນັກຮຽນ-ນກັ ສກຶ ສາໄດເ້ ໝືອນກັນ ຖ້າເປັນແພດມຄີ ົນເຈັບມາ ກໍສາມາດປ່ິນປົວໄດ້ຄືກັນ ບໍ່ຕູ່າງຫຍັງກັບເພດຊາຍ ເຮັດໄຮູ່ເຮັດນາເຮົາກໍເຮັດໄດ້ບໍ່ເຄີຍຈະຫັນຫັຼງໜ່ີ ເຖິງວູ່າຈະເຮັດ ວຽກໜັກ ຫງຼັ ສູຟ່ ້າໜ້າສູ່ດິນ ຕ້ອງຕາກແດດ ຕອ້ ງແຂ່ງູ ຝົນ ກບໍ ໍ່ເຄີຍຖອຍ ເອຼັື້ອຍນອ້ ງຍິງເຮົາກໍນໍາພາກັນອອກແຮງແຂງ ຂັນຈົນປາກົດຜົນເປັນຈິງ ແລະ ສໍາເລັດ ເຖິງວູ່າວຽກຈະໜັກໜາສາຫັດ ວຽກນ້ອຍວຽກໃຫຍູ່ ຍິງລາວຍຸກໃໝູ່ກໍມີນໍ້າ ໃຈຕໍສ່ ູ້ຄຽງຄູກ່ ັບເພດຊາຍເຮົາມາໂດຍຕະຫອຼ ດ. ດ່ງັົ ບດົ ກອນຕອນນ້ຼັວີ ູ່າ: ວຽກອັນໃດ ວຽກນ້ອຍວຽກໃຫຍູ່ ຍງິ ຍກຸ ໃໝູ່ ເຮດັ ໄດ້ເໝືອນກນັ ນາຍທະຫານ ນາງຄູນາງແພດ ສູຝ້ ົນແດດ ເຮັດໄຮທູ່ າໍ ນາ ນມີ້ຼັ ນັ ໄດ້ຍກົ ໃຫ້ເຮາົ ເຫັນເຖງິ ບດົ ບາດຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງແມູ່ຍິງລາວໃນຍຸກປດັ ຈບຸ ນັ ບ່ໍວ່າູ ຈະມີວຽກງານໃດເຂົຼາ້ັ ມາ ແມູ່ຍິງເຮົາກໍອອກໜ້າອາສາກູ່ອນໝູ່ ຢນຄຽງຄູ່ກັບເພດຊາຍ ບໍ່ວູ່າຈະເປັນເຈຼັ້ົາເປັນນາຍ ແມູ່ຍິງລາວກໍສາມາດເປັນ ໄດ້ ສາມາດນໍາພາປະເທດຊາດກ້າວຂັນຶ້ຼ ສຄູ່ ວາມຈະເລນີ ໃນຕໍໜ່ ້າໄດ້ ຍິງຍກຸ ໃໝູ່ນຊຼ້ັີ ້ຊົນໃຫ້ໄດຂ້ ຼັນ້ຶ ເປນັ ໃຫຍູ່ ຍງິ ຍຸກໃໝູ່ ມຄີ ວາມເກງັົ່ ກ້າສາມາດ. ດ່ົັງບດົ ກອນຕອນນີັ້ວຼ ູ່າ: ຍິງອາສາ ອອກໜ້າກ່ອູ ນໝູ່ ຢນຄຽງຄູ່ ທຽບທັນເພດຊາຍ ເປັນຮອດນາຍ ຍິງລາວສມຸ ໃສູ່ ຍງິ ຍກຸ ໃໝູ່ ເກ່ັົງແທອ້ ີ່ຫຼີ 5. ສະຫຼບຸ 1. ດາ້ ນເນຼ້ັືອໃນ ບດົ ກອນ ”ຄົນຮຸນູ່ ໃໝູ່”ແມູ່ນເວຼົ້ັາເຖງິ ຄົນລາວຍຸກໃໝູ່ ເຊີິງ່ ພັກ ແລະ ລັດກໍໄດ້ເອົາໃຈໃສູ່ ບົນຈດິ ໃຈຄວາມສະ ເໝີພາບ ຍົກໃຫ້ເຮາົ ເຫັນເຖິງບົດບາດຂອງຍງິ -ຊາຍໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ເຊີ່ິງຍິງຍຸກໃໝູ່ນຼີັ້ກໍສາມາດຢນຄຽງຄູ່ທຽບທັນກັບ ເພດຊາຍໄດ້ ສາມາດເປັນຮອດເຈັ້ຼົາຮອດນາຍ ແລະ ເຮັດວຽກນ້ອຍວຽກໃຫຍູ່ໄດ້ເໝືອນກັນ ໂດຍບ່ໍຈໍາແນກວຽກໜັ ກວຽກເບົາ. ນອກນັີຼ້ຜູ້ແຕູ່ງຍັງໄດ້ຍົກໃຫ້ເຮົາເຫັນອີກວູ່າ ຍິງລາວຍຸກໃໝູ່ນັ້ຼີສູ້ຊົນເພືີ່ອຍົກບົດບາດຄວາມສໍາຄັນຂອງ ແມ່ຍູ ງິ ລາວຂນ້ຼັຶ ສູງ ແລະ ເພື່ີອກາ້ ວເຂາົຼັ້ ສູ່ການເປນັ ຜ້ນູ ໍາໃນຕໍໜ່ ້າ. 2. ດ້ານສລິ ະປະການແຕງູ່ ບົດກອນບົດນັີຼ້ ຜ້ແູ ຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທ່ີເຂຼົ້ັາໃຈງູ່າຍຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກໄວຍາກອນ ຜແູ້ ຕູງ່ ໄດ້ແຕູ່ງຕາມໂຄງສ້າງ ກົກ 3 ປາຍ 4. ໃນນ້ຼີັຜູ້ແຕູ່ງຍັງໄດ້ຍົກໃຫ້ຜູ້ອູ່ານເຫັນເຖິງບົດບາດຄວາມສໍາຄັນຂອງຍິງລາວໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ແລະ ຄວາມສາໍ ພນັ ລະຫວາູ່ ງບົດບາດຍິງ-ຊາຍ. 54

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຄນົ ຮນູຸ່ ໃໝູ່” ໂດຍ ດາວວຽງ ບດຸ ນາໂຄ ໃນສະໄໝ ສັງຄົມຍຸກໃໝູ່ ເອາົ ໃຈໃສູ່ ສິດທຂິ ອງຍິງ ພັກແລຫຼງິ ແນມເຫັນຄນຸ ຄາູ່ ພກັ ບອກວາູ່ ສິດທຍິ ິງຊາຍ ຄວາມສະເໝີພາບ ບນົ ຈດິ ໃຈ ບົດບາດຊາຍຍງິ ຮຽນໃຫຊ້ າບ ຍງິ ລາວຍກຸ ໃໝູ່ ຄວາມເປນັ ຈງິ ທຽມພວກຜູຊ້ າຍ ຖ້າທຽບໃສູ່ ວຽກນ້ອຍວຽກໃຫຍູ່ ເຮັດໄດ້ເໝືອນກນັ ວຽກອນັ ໃດ ນາງຄນູ າງແພດ ຍງິ ຍຸກໃໝູ່ ເຮດັ ໄຮທູ່ ໍານາ ນາຍທະຫານ ອອກໜ້າກອູ່ ນໝູ່ ສູ້ຝນົ ແດດ ທຽບທັນເພດຊາຍ ຍິງລາວສຸມໃສູ່ ຍງິ ອາສາ ເກງົັ່ ແທອ້ ຫີ່ ຼີ ຢນຄຽງຄູ່ ເປນັ ຮອດນາຍ ຍງິ ຍຸກໃໝູ່ 55

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ ຮກັ ຊາດຕອ້ ງໃຊເ້ ງນິ ກບີ ” 1. ທ່ີມາຂອງບົດກອນ ບົດກອນ “ ຮັກຊາດຕ້ອງໃຊ້ເງິນກີບ” ໄດ້ຄັດມາຈາກປືຶ້ມ ແບບຮຽນ ພາສາລາວ ຊັຼ້ນມັດທະຍົມສຶກສາ ປີທີ 1 ເຊິີ່ງຮຽບຮຽງໂດຍ ນາງ ສົມເໝາະ ປັນຍາວົງ ແລະ ທູ່ານ ສີພອນ ສຸນັນທາ; ແຕູ່ງໂດຍ ສົມໃຈ ຈັນທະວົງ ( ພິມປີ 2010; ໜາ້ ທີ 50 ) 2. ເນັ້ອືຼ ໃນລວມ ບົດກອນ ຮັກຊາດຕ້ອງໃຊ້ເງິນກີບ ແມູ່ນເວ້ັຼົາເຖິງເງິນກີບ ເຊີິ່ງເປັນເງິນປະຈໍາຊາດຂອງຊາດລາວເຮົາ ທີ່ໃຊ້ ສາໍ ລັບແລກປ່ຽນສິນຄ້າ ແລະ ວັດຖຸສິີ່ງຂອງປະເພດຕູ່າງໆ. ເຮົາເປັນຄົນລາວບໍ່ຄວນໄປຍ້ອງຍໍເງນິ ຂອງຊາດອື່ີນ ແລະ ບ່ໍ ຄວນໄປຍົກສູງເງິນຂອງພວກເຂົາ ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮົາຕົກຕ່ໍາ ເຮົາເປັນຄົນລາວຕ້ອງພ້ອມ ກນັ ປກົ ປັກຮັກສາ ຢເູ່ ມືອງລາວຕ້ອງໃຊເ້ ງນິ ກບີ ຂອງເຮົາໄວ້ ໃຫຍ້ ືນຍງົ ຄົງຕວົ ຢູ່ຄູ່ກັບຄນົ ລາວຕະຫອຼ ດໄປ. 3. ການແບູ່ງຕອນ ບົດກອນບົດນ້ຼີັຜູ້ແຕູ່ງຢາກສຶກສາແນວຄິດ ແລະ ຄຸນສົມບັດຂອງຄົນລາວເຮົາ ເຊີິ່ງຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ຍົກເອົາເງິນກີບຂ້ຶັຼນມາ ເວົ້ັຼາ ເພ່ີືອໃຫ້ຄົນລາວເຮົາໄດ້ຮູ້ວູ່າ “ເງິນກີບ” ເປັນເງິນປະຈໍາຊາດ ແລະ ມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຊາດຂອງລາວເຮົາ. ບົດກອນ “ ຮັກຊາດຕອ້ ງໃຊເ້ ງິນກບີ ” ບົດນ້ຼີັ ໄດ້ແບູງ່ ອອກເປນັ 2 ຕອນຄ:ື ➢ ຕອນທີ 1 ແມນູ່ ນອນໃນບາດທີ 1 - 3 • ເນັຼື້ອໃນ ຕອນນັ້ີຼເວຼ້ັົາເຖິງ ຄົນລາວເຮົາບ່ໍຄວນໄປຍ້ອງຍໍເງິນຂອງຊາດອນື່ີ ແລະ ບໍ່ຄວນໄປຍົກສູງເງິນຂອງພວກ ເຂົາ ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດເຮາົ ນັນຼ້ ຕົກຕໍາ່ . ➢ ຕອນທີ 2 ແມນູ່ ນອນໃນບາດທີ 4 • ເນ້ອຼັື ໃນ ຕອນນ້ັຼີເວັຼາົ້ ເຖງິ ພວກເຮາົ ເປນັ ຄົນລາວຕອ້ ງພ້ອມກັນປກົ ປັກຮັກສາເງິນກບີ ຂອງຕົນ ຢູ່ເມືອງລາວຕອ້ ງ ໃຊເ້ ງນິ ກີບຂອງເຮາົ ໄວໃ້ ຫຍ້ ນື ຍົງຄົງຕວົ ຢ່ຄູ ູກ່ ບັ ຄນົ ລາວເຮາົ ຕະຫຼອດໄປ. 4. ວິເຄາະ 1. ເຮົາເປັນຄົນລາວບ່ໍຄວນໄປຍ້ອງຍໍເງນິ ຂອງຊາດອນືີ່ 56

ໃນເມືີ່ອເຮົາເກີດເປັນຄົນລາວ ເຮົາຕ້ອງຮັກເຊ້ືັຼອຊາດບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນ ພູມໃຈໃນສິີ່ງທີ່ຕົນເອງມີ ສາມັກຄີກັນຊົມໃຊ້ໃນສີິ່ງທີ່ຕົນເອງຜະລິດ ເງິນກໍ່ເຊັົ່ນດຽວກັນ ເງິນກີບເປັນເງິນປະຈໍາຊາດລາວຂອງພວກເຮົາ ສະນ້ຼັນ ເຮົາເປັນຄນົ ລາວຕ້ອງພາກັນນໍາໃຊ້ເງນິ ກີບຂອງລາວ ດັົ່ງຄາໍ ເວຼັົ້າທີວ່ ູ່າ ລາວເຮັດ ລາວໃຊ້ ລາວໄດ້ ລາວຈະເລີນ ເຮົາຄວນ ຈະຍົກຍ້ອງສັນລະເສີນເງິນກີບຂອງລາວເຮາົ ບໍ່ແມູ່ນໄປຍ້ອງຍໍເງິນຂອງຊາດອີ່ືນ ແລ່ນູ ນາໍ ແຕູ່ເງິນຕາຕູ່າງປະເທດຈນົ ເຮັດ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ບ້ານເມອື ງຕກົ ຕໍ່າດັ່ງົ ບດົ ກອນຕອນນີຼ້ັວາູ່ : ຢ່າມົວເມົາຍກົ ຍ້ອງ ຍຍໍ ື່ນີ ເງິນເຂາົ ຫຼາຍເດີ ຫາວາູ່ ເງິນກບີ ເຮົາ ຕໍາ່ ຄນຸ ມອງຂວ້າມ ນາມຊືີຄ່ ົນລາວແທ້ ເງິນລາວບໍໂ່ ອອ້ ່າູ ວ ເສດຖະກດິ ບຫໍ່ ອູ່ ນກ້າວ ເມືອງບາ້ ນບຮ່ໍ ງູຸ່ ເຮືອງ ທັງທີເຮົາເປັນຄົນລາວແທ້ໆ ຖ້າຫາກໄປຍ້ອງຍໍເງິນເຂົາຫຼາຍກວູ່າເງິນກີບຂອງຕົນ ປະເທດຊາດ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງບ້ານເມືອງ ກ່ໍບໍ່ຫູ່ອນຈະຮຸູ່ງເຮືອງ ແລະ ຈະເລີນກ້າວໜ້າໄດ້ ຖ້າເຮົາເພີດເພີນນໍາແຕູ່ເງິນເຂົາຫຼາຍ ແລ້ວ ເມນີ ເສຍີ ຕ່ໍເງນິ ລາວຂອງເຮົາ ກໍມ່ ແີ ຕູ່ຊເິ ຮັດໃຫ້ປະເທດຊາດຫຼມັ້ົ ຈົມດງົ່ັ ບົດກອນຕອນນ້ີັຼວາູ່ : ຈ່ົງໄດຄ້ ິດຕເໍ່ ຕ້ັອືຼ ງ ໃນເລ່ອືີ ງຂອງເງນິ ຢາ່ ເພດີ ເພີນເມີນເສີຍ ຢູຊ່ ຶງຊຶມເຊັຼີ້ ນອນລະເມີມອງມຸງ້ ເງນິ ເຂາົ ຫງົຼ ຫມຼ່ົ ຊາດຊິຈົມຈມູຸ່ ໄໝ້ ມຸດມອ້ ຍມອດມວົ ແທແ້ ລ້ວ! 2. ເຮາົ ເປັນຄົນລາວຕ້ອງຮກັ ສາມນູ ເຊອື້ຼັ ແລະ ຊົມໃຊເ້ ງິນກີບ ຕັຼງ້ ແຕູ່ໃດມາ ລາວເຮົາກໍເປັນອີກຊາດໜ່ີຶງທີ່ມີສະກຸນເງິນເປັນຂອງຕົນເອງເຊ່ີິງເອີ້ຼັນວູ່າ ເງນິ ກີບ. ເງິນກີບຂອງ ລາວເຮົາກໍມີຮູບຮູ່າງໜ້າຕາ ແລະ ມູນຄູ່າແຕກຕູ່າງກັນອອກໄປ ນັບຕັຼ້ງແຕູ່ໃນໄລຍະຕູ່າງໆທີ່ຜູ່ານມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ. ໃນເມ່ີືອເຮົາເກີດເປັນຄນົ ລາວແລ້ວ ເຮາົ ຕອ້ ງຮັກສາມູນເຊັອ້ຼື ພາກັນສານສບື ຕໍນ່ ໍາໃຊເ້ ງນິ ກີບຂອງລາວໃຫ້ໝ້ັນຼ ແກນູ່ ຍາວ ນານຈົນຊ່ົວລູກຊົ່ວຫຼານ ຖ້າຫາກວູ່າໃຜບັງອາດລືມສະກຸນເງິນຂອງປະເທດຕົນເອງ ກໍ່ບໍ່ຕູ່າງຍັງກັບລືມເຊຼັ້ືອຊາດບ້ານ ເກີດເມືອງນອນຂອງຕນົ ດັງົ່ ບົດກອນຕອນນີ້ຼັວາູ່ : ພາກັນສານສືບໄວ້ ເງິນກີບຂອງລາວ ໝັນຼ້ ແກູ່ນຍາວຍນື ເຫງິ ຊ່ວູ ຍກັນຊົມໃຊ້ ໃຜຫາກລມື ໄລສີັນ້ຼ ສະກຸນເງນິ ຂອງຊາດ ຖືວາູ່ ບັງອາດເອ້ັຼືອມ ລມື ເຊອື ເຜົ່າລາວ ແທແ້ ລວ້ ! 5. ສະຫຼຸບ 1. ດາ້ ນເນືຼ້ັອໃນ ບດົ ກອນ “ ຮັກຊາດຕ້ອງໃຊ້ເງິນກີບ ” ເງິນກີບແມູ່ນເງິນປະຈໍາຊາດຂອງຊາດລາວເຮົາ ທີ່ໃຊ້ສໍາລັບແລກປ່ຽນ ສີນຄ້າ ແລະ ວັດຖຸສີິ່ງຂອງປະເພດຕູ່າງໆ. ດ່ົັງນັຼ້ນ, ເຮົາເປັນຄົນລາວບ່ໍຄວນຈະໄປຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນເງິນຂອງຊາດອີື່ນ ແລະ ບ່ໍຄວນຈະໄປຍົກສງູ ເງິນຂອງພວກເຂົາ ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮາົ ຕົກຕໍາ່ . ເຮົາເປັນຄນົ ລາວ ຕອ້ ງພ້ອມກັນປົກປັກຮັກສາເງິນກບີ ຂອງລາວ ຢເູ່ ມືອງລາວຕອ້ ງໃຊ້ແຕ່ເູ ງນິ ກບີ ເພ່ີືອໃຫ້ເງນິ ກີບຍືນຍົງຄງົ ຕົວຢູ່ຄູ່ກບັ ຄົນ ລາວຕະຫອຼ ດໄປ. 2. ດາ້ ນສລິ ະປະການແຕງູ່ 57

ບົດກອນບົດນີຼັ້ ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທີ່ເຂຼັົ້າໃຈງູ່າຍ ມີເນັ້ຼືອໃນສຶກສາທາງດ້ານແນວຄິດ ແລະ ຄຸນສົມບັດຂອງຜູ້ ອູ່ານເປັນຢ່າງດີ. ເຊີ່ິງຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ຍົກເອົາເງິນກີບຂຶັຼ້ນມາເວັຼົ້າ ເພ່ືີອໃຫ້ຄົນລາວເຮົາໄດ້ຮູ້ວູ່າ “ເງິນກີບ” ເປັນເງິນປະຈໍາຊາດ ແລະ ມີຄວາມສາໍ ຄນັ ຕໍ່ຊາດລາວຂອງພວກເຮາົ . 58

ບດົ ກອນ “ຮກັ ຊາດຕອ້ ງໃຊເ້ ງນິ ກບີ ” ໂດຍ ສມົ ໃຈ ຈນັ ທະວງົ ຮັກຫອມແຊງຊາດເຊຼື້ອັ ຕະກນຸ ແກ່ນູ ຂອງຕົນ ຢາ່ ວນົ ວຽນເງິນເຂາົ ບາດໂດລາຫາເວ້າຼົັ ເງິນກີບເຮົາໂຮມໄວ້ ເຊນີ ຊວນໃຊ້ຈູ່າຍ ຊໍາລະຂາຍແລກຊືັ້ຼ ສນິ ຄ້າເຄ່ອີື ງຂອງ ຢ່າມວົ ເມົາຍົກຍ້ອງ ຍຍໍ ່ີນື ເງນິ ເຂົາ ຫຼາຍເດີ ຫາວ່າູ ເງນິ ກີບເຮາົ ຕາໍ່ ຄນຸ ມອງຂວາ້ ມ ນາມຊືຄ່ີ ນົ ລາວແທ້ ເງິນລາວບໍ່ໂອ້ອາູ່ ວ ເສດຖະກດິ ບ່ໍຫອູ່ ນກ້າວ ເມືອງບາ້ ນບໍ່ຮງຸູ່ ເຮືອງ ຈງ່ົ ໄດຄ້ ິດຕ່ໍເຕັຼອ້ື ງ ໃນເລີືອ່ ງຂອງເງນິ ຢາ່ ເພີດເພນີ ເມນີ ເສຍີ ຢ່ຊູ ງຶ ຊມຶ ເຊ້ັີຼ ນອນລະເມີມອງມຸ້ງ ເງນິ ເຂາົ ຫງົຼ ຫຼົ່ມ ຊາດຊຈິ ົມຈມຸູ່ ໄໝ້ ມຸດມ້ອຍມອດມົວ ແທ້ແລ້ວ! ພາກັນສານສບື ໄວ້ ເງິນກບີ ຂອງລາວ ໝັຼນ້ ແກູ່ນຍາວຍນື ເຫິງ ຊ່ວູ ຍກັນຊມົ ໃຊ້ ໃຜຫາກລືມໄລສັ້ນີຼ ສະກຸນເງິນຂອງຊາດ ຖືວາູ່ ບັງອາດເອ້ັືຼອມ ລືມເຊືອເຜາ່ົ ລາວ ແທແ້ ລ້ວ! 59

ບດົ ທີ 3 ນວຸ ົງ ບດົ ນະວະນຍິ າຍ ກອງພນັ ທສີ ອງ 1. ປະຫວດັ ຫຍໍຂ້ ອງນກັ ແຕູ່ງ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕູ່ງຂອງນກັ ປະພນັ ສ.ບບຸ ຜາ 1.1 ປະຫວັດຫຍໍ້ຂອງທາູ່ ນ ສ.ບບຸ ຜານວຸ ົງ ສ ບຸບຜານຸວົງ ມີນາມປາກກາວູ່າ “ຊາຍເຊໂປນ” ແລະ ມີຊີ່ືເຕັມວູ່າ “ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ” ທູ່ານເກີດ ເມ່ີືອວັນທີ 13 ເມສາ 1925 ທີບ່ ້ານ ເຊໂປນ ເມືອງ ເຊ ໂປນ ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ. ທູ່ານເປັນລູກຜູ້ທີ 6 ຂອງພ່ໍ ແກູ່ນຈັນ ບຸບຜານຸວົງ ແລະ ແມູ່ ບຸດສະດີ ບຸບຜາ ນຸວົງ, ພໍ່ແ ມູ່ ເປັນ ຂ້າລາຊະກ ານຊັຼ້ນ ຕ່ໍາໃນ ລະບ ອບ ປົກຄອງຂອງພວກລູ່າເມືອງຂ້ັຼຶນເຄ່ິີງສັກດີນາລາວ ເຊ່ີິງ ແມູ່ເປັນຜູ້ທີ່ມັກເລ່ົານິທານ ແລະ ສ່ັົງສອນລູກດ້ວຍ ສາໍ ນວນວນັ ນະຄະດພີ ້ັືນຼ ເມອື ງເຮັດໃຫລ້ ູກທັງຫກົ ເປັນຄົນ ສະຫາຼ ດ ແລະ ມຄີ ວາມຮ.ູ້ ທູ່ານ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ໄດ້ເຂ້ັຼົາໂຮງຮຽນ ແຕູ່ອາຍຸ 6 ປີ ທູ່ານຮຽນຈົບຊັຼ້ນປະຖົມຢູ່ວຽງຈັນໃນປີ 1937 ຈາກນ້ັຼນ ທູ່ານໄດ້ມາຮຽນຕ່ໍຊັ້ຼນມັດທະຍົມຢູ່ເມືອງເວ້ ຂອງຫວຽດນາມ ຈົນເຖິງປີ 1944 ສົງຄາມໂລກຄັ້ຼງທີ ສອງໄດ້ແຜູ່ລາມມາຮອດອິນດູຈີນ ຍີ່ປຸ່ນໄດ້ຖັ້ຼິມລະເບີດໃສູ່ເມືອງເວ້ ຂອງຫວຽດນາມ, ທູ່ານຈິ່ີງໄດ້ກັບຄືນເມືອງລາວ ເມ່ືີອອາຍຸໄດ້ 17 ປີ ທູ່ານເປັນຄູສອນ. ມາໃນປີ 1946 ທູ່ານໄດ້ເຂັົຼ້າຮູ່ວມຂະບວນການປະຕິວັດ-ເປັນທະຫານຕ່ໍຕ້ານ ກບັ ຝຣງັົ່ ທາູ່ ນໄດ້ເຂຼັ້າົ ຮ່ວູ ມກອງປະກອບອາວດຸ ສົມທບົ ກບັ ກອງອາສາສະໝກັ ຫວຽດນາມຕີເມືອງຕູ່າງໆ. ໃນເວລາຢູ່ເຂດທີ່ໝັ້ຼນທູ່ານໄດ້ເປັນພະນັກງານໜັງສືພິມ “ສາມັກຄີທໍາ” ແຕູ່ບ່ໍດົນທໍໄດກໍໄດ້ລົງໄປເຊໂປນ ເມືອງບົວລະພາ ເວລານ້ັຼນໄດ້ມີການເປີດບັຼ້ນກວດສອບການປະດິດແຕູ່ງ ກາບກອນຂຶຼັ້ນໃນທ່ົວພາກຕາເວັນອອກ ຈ່ີິງ ເປັນໂອກາດດີໃຫທ້ ູາ່ ນໄດ້ສ່ງົ ບດັ ເຂົຼັ້າກວດສອບໃນຄັຼງ້ ນທີ້ັຼ າູ່ ນໄດຮ້ ັບລາງວັນປະເພດໜ່ງຶີ ຂອງເຂດ. ຍ້ອນມີພອນສະຫວັນໃນດ້ານນີ້ຼັ ເມືີ່ອ ທູ່ານ ສຸພານຸວົງ ກັບມາຈາກຝ່ົັງໄທ ໄດ້ຈັດຕຼັ້ງກອງປະຊຸມແນວລາວ ອິດສະຫຼະ ແລະ ຈັດຕ້ັຼງໜັງສືພິມອິດສະຫຼະຂ້ຼຶັນ ທູ່ານ ສຸວັນທອນ ໄດ້ຖືກສົ່ງໄປປະຈໍາຢູ່ໜັງສືພິມອິດສະຫຼະ ທູ່ານໄດ້ ຂຽນບົດຂູ່າວສານ, ບົດບັນທຶກ, ບົດກາບກອນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ພິມອອກໃນໜ້າໜັງສືພິມປະຈໍາວັນ (ເວລານ້ັຼນ ແມູ່ນ ທູ່ານ ສີຊະນະສີສານ ເປນັ ບັນນາທກິ ານ) ມາໃນປີ 1955 ທູ່ານໄດ້ໄປຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນກໍ່ສ້າງພະນັກງານຊັ້ຼນກາງທ່ີນາແມວ ແຂວງຫົວພັນ ແຕູ່ຮຽນບໍ່ ທັນຈົບກໍຖືກສົ່ງໄປເປັນໂຄສົກ ພາສາລາວຢູ່ວິທະຍຸກະຈາຍສຽງຫວຽດນາມ ທູ່ານໄດ້ຮຽບຮຽງ ແລະ ຂຽນບົດຂູ່າວ ອອກທາງອາກາດ. ກູອ່ ນປີ 1960 ທູ່ານໄດ້ກັບມາຊໍາເໜອື ແລະ ແປຂາູ່ ວໃຫ້ໜງັ ສືພິມ “ລາວຮັກຊາດ” ພາຍຫຼັງເຫດການວັນທີ 9/8/1960 ທູ່ານໄດ້ຮັບໜ້າທ່ີຄັງໄຂ ແຂວງຊຽງຂວາງ ເວລານັຼ້ີ ທູ່ານໄດ້ຮຽບຮຽງ ແລະ ຂຽນບົດຫຼາຍທີ່ສຸດ. ມາປີ 1975 ທູ່ານໄດ້ເຮັດວຽກຢູ່ບັນນາທິການໜັງສືພິມ “ສຽງປະຊາຊົນ”. ມາປີ 1979 ທາູ່ ນໄດເ້ ປັນຜລູ້ ເິ ລີ່ມກຕໍ ັງຼ້ ໜັງສພື ິມ “ວັນນະສນິ ”. ມາປີ 1980 ທ່າູ ນຖືກຍ້າຍໄປຢ່ຄູ ະນະກາໍ ມະການຄຼ້ົນັ ຄວ້າ-ແປ-ຮຽບ ຮຽງປ້ມຶື ລັດທິມາກ-ເລນິນ. 60

ນັບແຕູ່ປີ 1980 ເປັນຕນຼັ້ົ ມາ ທາູ່ ນໄດຖ້ ກື ເລືອກຕັຼງ້ ເປນັ ປະທານສາມະຄົມນກັ ປະພັນລາວຜທູ້ າໍ ອດິ . ທູ່ານໄດເ້ ຖງິ ແກມູ່ ລໍ ະນະກາໍ ໄປໃນວນັ ທີ 6/12/2003. 1.2. ພາລະກດິ ປະດິດແຕູງ່ ❖ ກາບກອນ ປືມ້ ກອນ “ພືຼັ້ນເມືອງລາວ” ແຕູ່ປີ 1973. ❖ ເລີອ່ື ງສັນຼ້ ປ້ມື ໂຮມເລ່ອືີ ງສັຼ້ນ “ປະເທດຊາດຂອງພວກເຮົາ” (ສາມເຫ້ຼັມ) ແຕູປ່ ີ 1971. ❖ ນະວະນຍິ າຍ - ຫວນຄນື ຫັຼງ (ສອງເຫຼັ້ມ) ແຕ່ປູ ີ 1974 - ສອງເອຼືອັ້ ຍນອ້ ງ (ສາມເຫັຼ້ມ) ເຫຼັ້ມ 1 ແຕປູ່ ີ 1975, ເຫຼັ້ມ 2 ແຕູ່ປີ 1980, ເຫຼັມ້ 3 ແຕ່ປູ ີ 1981 - ກອງພັນທສີ ອງ (ສີເ່ ຫຼັ້ມ) ເຫຼັ້ມ 1-2 ແຕູປ່ ີ 1980, ເຫ້ັຼມ 3-4 ແຕປູ່ ີ 1983 - ສອງຟາກຝົັ່ງ (ສາມເຫັຼມ້ ) ເຫຼັມ້ 1 ແຕປູ່ ີ 1982, ເຫ້ມັຼ 2-3 ແຕປູ່ ີ 1987 - ລູກສາວຂອງພັກ (ສາມເຫມັຼ້ ) ແຕູ່ປີ 1982 - ບາູ່ ວລາວ-ສາວຫວຽດ ແຕູ່ປີ 1987 - ສາມບາດຄອ້ ນຍດຸ ທະສາດ ແຕູ່ປີ 1987 ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງຂອງທູ່ານທ່ີໄດ້ແປເປັນພາສາ ຫ ວ ຽ ດ ນ າມ , ກໍ າປູ ເຈ ຍ , ລັ ດ ເຊ ຍ ກໍ ມີ ຫຼ າຍ ເລືີ່ ອ ງເຊົ່ັ ນ : “ກອງພັນທີສອງ” , “ສອງເອອຼື້ັ ຍນ້ອງ”... 1.3. ທາູ່ ອູ່ຽງດາ້ ນແນວຄດິ ໃນວິວັດການປະດິດແຕງູ່ ຂອງ ທູ່ານ ສຸວນັ ທອນ ບບຸ ຜານຸວົງ ສີ່ິງທ່ີໄດ້ກະຕຸກຊຸກຍູ້ໃຫ້ຄວາມສາມາດ ພອນສະຫວັນທ່ີມີໃນຕົວຂອງທູ່ານ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ໃຫ້ ປະກດົ ເປນັ ຈງິ ແລະ ເກີດດອກອອກຜົນມານນັ້ຼ ແມູ່ນຍ້ອນ: ຜົນສະທ້ອນຈາກຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນຂອງຄອບຄົວ-ບ້ານເມືອງ ໄດ້ພາໃຫ້ທູ່ານ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ຕົກໄປຫຼາຍແຫູ່ງຫົນ ພົບພໍ້ກັບຫຼາຍເຫດການ-ຫຼາຍປະເພດຄົນ ຕັຼ້ງແຕູ່ຄາວຍັງນ້ອຍ ເປັນຕັຼົ້ນແມູ່ນເຄີຍເຫັນພວກເຈົຼັ້າ ນາຍສັກດີນາປະພຶດຮ້າຍ-ຂູດຮີດຂົ່ມເຫັງຊົນຊຼັ້ນຊາວຜູ້ອອກແຮງງານທ່ີຫຍຸ້ງຍາກ. ເຫັນກະທັງເຈັຼ້ົາຊີວິດຫຼວງພະບາງກ່ໍ ໄດ້ກົງຫັຼງຕ່ໍບາດແສ້ຂອງຝຣັົ່ງ. ຈາກເຫດການນັ້ຼນ ເຮັດໃຫ້ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ຈໍາແນກໄດ້ຜູ້ຮ້າຍຜູ້ດີ ແລະ ມີ ຄວາມຄຽດແຄນ້ ສັກດີນາທເີ່ ປັນລກູ ແລ້ງຕນີ ມືຂອງຝຣ່ັົງ. ການທີ່ທູ່ານໄດ້ຫູ່າງໄກຄອບຄົວ ພັດພາກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນເລຼື້ັອຍໆ ນ້ັຼນຈຶ່ີງເກີດໃຫ້ມີຄວາມຮັກບ້ານ ເກີດເມືອງນອນຂ້ຼຶັນ ເວົຼັ້າໄດ້ວູ່າ ຄວາມຮັກຊາດທູ່ານແມູ່ນເລີ່ມຈາກຈຸດນ້ັຼນມາ ພ້ອມທັງສົມທົບໃສູ່ແວູ່ວສະຫຼາດໃນ ການຮ່າໍ ຮຽນທເີ່ ມອື ງເວ້ (ຫວຽດນາມ) ຈາກທາໍ ມະຊາດຂອງເມືອງເວ້ ໄດ້ພາໃຫ້ ສວຸ ັນທອນ ບບຸ ຜານຸວົງ ຄະນຶງຫາບ້ານ 61

ເກດີ ເມອື ງນອນ ຈຶີງ່ ໄດແ້ ຕງູ່ ເປນັ ກາບກອນຫຼາຍທີສ່ ຸດ ເພອ່ີື ຢາກມອບໃຫ້ໝູ່ຄທູ່ ່ີຮກັ ແພງ. ເນອຼື້ັ ໃນກາບກອນສູ່ວນຫາຼ ຍ ແມນູ່ ພນັ ລະນາເຖງິ ຄວາມງາມທີປ່ ະທບັ ໃຈຂອງທໍາມະຊາດເມືອງເວ້ ແລະ ບ້ານເກດີ ເມືອງນອນຂອງຕົນ. ໝາຍຄວາມວູ່າແນວຄິດຮັກຊາດແມູ່ນແນວຄິດທໍາອິດ ແລະ ກໍແມູ່ນແນວຄິດສຸດທ້າຍໃນບົດປະພັນຂອງ ສວຸ ນັ ທອນ ບບຸ ຜານຸວງົ ບາດກ້າວທາໍ ອິດແມູ່ນເລມ່ີ ຢໃູ່ ນບັນ້ຼ ແຕູງ່ ກອນເຂົັ້າຼ ກວດສອບຢທູ່ າງພາກໃຕຂ້ ອງລາວ. ສູ່ວນບົດທ່ີເປັນກະບອກສຽງຂອງການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດທີ່ແທ້ຈິງ ແລະ ມີຜົນສັກສິດແມູ່ນເລີ່ມຂັຼ້ຶນດ້ວຍບົດເລືີ່ອງ “ ຫວນຄືນຫຼັງ ”, “ ຢາກຂ້າເພ່ິີນໂຕຕາຍ ” ເຊ່ີິງເປັນໄລຍະທ່ີກິັ້ຼງເກືອກລີເລືອໃນສະໝາມຮົບຕ່ໍສູ້ກູ້ຊາດໃນວຽກງານ ໂຄສະນາສືບຂູ່າວການເຮັດວຽກຢູ່ວິທະຍຸທີ່ຄັງໄຂໄດ້ເຜີຍແບໜ້າກາກຂອງປະຕິການນຼ້ັນໄດ້ເປັນມີດດວງແຫຼມຕົມ ດວງທໍາອິດຂອງ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ເພີື່ອແລກປ່ຽນໃຫ້ເຫັນທາດແທ້ຂອງສັດຕູພ້ອມທັງຍົກໃຫ້ເຫັນຄວນໄຟ ປະຕິວັດໃນບົດປະພັນນຼັ້ນ. ຮອດຊຸມປີ 70 ປະລິມານບົດກອນແມູ່ນຫຼາຍຂຶັ້ຼນ ຂອບເຂດການສູ່ອງແສງກໍຫຼາຍ ພິເສດ ແມູ່ນລັກສະນະສຮູ້ ົບໃນບົດປາກົດເດົນັ່ . ມາຮອດໄລຍະທີ່ປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ການປະພັນຂອງທູ່ານກໍໄດ້ຫັນປ່ຽນໄປຕາມການ ປຽ່ ນແປງໃໝຂູ່ ອງປະເທດຊາດຢາ່ ງທັນການ ແລະ ປະລິມານບົດກອນກໍນັບມຼ້ັືນັບຫາຼ ຍຂຶນຼັ້ , ຄວາມໄວຂອງການຮຽນໄດ້ ເປັນຈຸດພົຼ້ັນເດັົ່ນຂອງທຸກໆໄລຍະທີ່ປະດິດແຕູ່ງສະແດງອອກໃນປີໜຶີ່ງຂຽນໄດ້ຫຼາຍເລືີ່ອງໃນເວລາດຽວກັນພ້ອມກັນ ຫຼາຍເລີ່ືອງ. ສູ່ວນດ້ານຮູບການກໍໄດ້ເປັນແບບຢ່າງໃນວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝູ່ຂອງລາວ. ຖ້າເບ່ິີງແງູ່ຕົວລະຄອນຈະເຫັນວູ່າ ນກັ ປະພັນມັກຍກົ ເອາົ ຕົວລະຄອນແມູຍ່ ິງເປັນຕວົ ລະຄອນໃຈກາງຂອງເລີື່ອງ. ຕໍ່ບັນຫານ້ຼີັ ຜ້ແູ ຕູງ່ ກໄໍ ດເ້ ຜີຍທັດສະນະຂອງ ຕົນອອກວາູ່ “ ຊົນຊ້ຼັນທ່ຖີ ືກກົດຂ່ີຂູດຮີດຂອງລາວຕັຼ້ງແຕໃູ່ ດມາແມູ່ນທກຸ ເພດທຸກໄວລ້ວນແຕໄູ່ ດ້ຮັບຄວາມທຸກຍາກລໍາ ບາກ ແລະ ທໍລະມານທ່ີສຸດ ແຕູ່ໃນນຼັ້ນຜູ້ທີ່ທຸກທໍລະມານກວູ່າໝູ່ ຄັນເວົ້ັຼາເຖິງເພດແມູ່ນເພດຍິງ, ເວົຼ້ັາເຖິງແມູ່ນໄວເດັກ ເຖິງວູ່າເຂົາເປັນເພດ ແລະ ໄວທ່ີຖືກຂົ່ມເຫັງ ແຕູ່ເຊົາຊໍ້າພັດມີມານະຈິດອັນດີງາມສູງສ່ົງມີຄວາມສາມາດມີຄວາມ ສະຫຼາດພິກໄຫວສູງ ແລະ ມີຄວາມຊ່ີືສັດກວ່າູ ຖ້າທຽບໃສເູ່ ພດກົງກນັ ຂ້າມ. ດ່ັົງນນ້ັຼ , ເຂົາເຈຼ້ັົາຈງຶ່ີ ຄວນໄດ້ຮບັ ຄວາມເຫັນ ອກົ ເຫນັ ໃຈ ສົມຄວນຍອ້ ງຍສໍ ັນລະເສນີ ”. ຈາກບັນຫານັ້ີຼ, ຈຶີ່ງຢ້ັືງຢນໄດ້ວູ່າ ນັກປະພັນ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ເປັນຜູ້ມີສາຍຕາອັນແຫຼມຄົມມີນໍ້າໃຈ ມະນຸດສະທໍາສູງ, ພວກເຮົາມີຄວາມພາກພູມໃຈເປັນຢ່າງຍີ່ິງທີ່ມີນັກປະພັນຜູ້ທ່ີດີເດົັ່ນ, ທັງເປັນນັກຮົບວັດທະນະທໍາຜູ້ ອາວຸໂສ, ເປັນນັກປະຕິວັດຜູ້ດີເລີດ ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຈົນເຖິງໄລຍະສ້າງສາປະເທດຊາດທູ່ານເປັນຜູ້ທີ່ນໍາໜ້າ ໃນຖັນແຖວນກັ ປະດິດແຕູງ່ ວັນນະຄະດສີ ະໄໝໃໝູ່ຂອງລາວໃນການເດີນຕາມວິທີແຕ່ງູ ແບບສດັ ຈະທັດສັງຄົມນິຍມົ ເຊິ່ີງ ເປນັ ຜປູ້ ູພຼື້ນັ (ລເິ ລີ່ມ) ໃນວນັ ນະຄະດີປະເພດຄາໍ ລິລິດ ທີ່ນໍາເອົາວັນນະຄະດີສະໄໝໃໝຂູ່ ອງລາວກ້າວຂ້ນຶຼັ ສ່ເູ ວທສີ າກນົ . 2. ເນັືຼອ້ ໃນກອງພັນທສີ ອງ 4 ເຫມ້ຼັ ໂດຍຫຍ້ໍ + ເຫຼັ້ມ I ບົດເລືີ່ອງໄດ້ພັນລະນາເຖິງກອງພັນທີສອງຂອງຝ່າຍປະເທດລາວ ລົງມາປະຈໍາຢູ່ທ່ົງໄຫຫີນ ແຂວງ ຊຽງຂວາງ ເພີື່ອເຂ້ັຼົາປະສົມກັບກໍາລັງທະຫານຝ່າຍວຽງຈັນຕາມສັນຍາວຽງຈັນ 1957 ແຕູ່ບໍ່ພໍເທ່ົາໃດເດືອນພວກ ທະຫານຫຸ່ນູ ວຽງຈນັ ໂດຍປະຕິບດັ ຕາມຄາໍ ສ່ົງັ ຂອງຈກັ ກະພັດອາເມລິກາ ກໍໄດ້ເລ່ີມລົງມືປະຕິບດັ ກົນອຸບາຍທ່ີວັງກຶດກິນ ກອງພທັ ີສ່ ອງຂອງຝ່າຍປະເທດລາວ ໂດຍວທິ ີຊືຈຼັ້ າ້ ງຈອບອອຍດ້ວຍຍດົ ຖາບນັ ດາສກັ ດວ້ ຍເງິນ. ແຕູ່ກົນອຸບາຍຂອງພວດ ເຂົາບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນຈີຶ່ງປ່ຽມາໃຊ້ການຂົ່ມຂູ່, ໃຊ້ຫຼາຍກອງພັນປິດລ້ອມກອງພັນທີສອງຢ່າງໜັກແໜ້ນເຂົາໄດ້ສ້າງຄວາມ ເຄງັ ຕງຶ ຂ້ນຶັຼ ທຸກມ້ັືຼ. ແຕູສ່ ໍາລັບກອງພັນທີສອງແມູ່ນຍັງອູຸ່ນອູ່ຽງທຸ່ນູ ທູ່ຽງບໍ່ໄດ້ຫວົນ່ັ ໄຫວແຕູ່ປະການໃດ. ໂດຍວິທີສະຫຼາດ ພິກໄຫວຂອງອ້າຍນ້ອງກອງພັນທີສອງ ແລະ ຜູ້ບັນຊາການ ຈຶ່ີງເຮັດໃຫ້ພວກສັດຕູຍອມເລິກວົງປິດລ້ອມອອກພາຍໃນ ຄນື ທ່ີກອງພນັ ທສີ ອງປະຕິບດັ ແຜນການຜູາ່ ວົງປິດລ້ອມຂອງສດັ ຕູອອກໄປ ພ້ອມທັງຄອບຄົວລູກເຕົ້ຼັາທີ່ຍງັ ອູ່ອນນອ້ ຍ ມີ 62

ທັງແມູ່ມານໄດ້ຜູ່ານຜູ່າວົງປິດລ້ອມອອກຈາກເຂດທົ່ງໄຫຫີນ ປານກັບວູ່າທຸກຄົນໄດ້ມີປີກເຫັຼກ ເພ່ືີອບິນໝີໄປເຊິີ່ງໄດ້ ສາ້ ງຄວາມງດຶ ງ້ໍ ແລະ ຄວາມຫວັນົ່ ໄຫວສົັ່ນສະທາ້ ນຢ້ານກວົ່ ໃຫ້ແກທູ່ ະຫານຫຸູ່ນວຽງຈັນ. + ເຫັ້ຼ ມ II ພັ ນ ລ ະນ າເຖິ ງກ ອ ງພັ ນ ທີ ສ ອ ງບົ ນ ເສັຼ້ນທາງອອກຈາກທົ່ງໄຫຫີນໄປສູ່ເຂດທີ່ໝຼັ້ນ. ບົນເສ້ຼັນທາງ ໄປກອງພັນທີສອງຈໍາຕ້ອງບຸກປ່າຜູ່າດົງ, ຂ້ຼຶັນພູລົງຫ້ວຍ, ທັງ ຕ້ອງສູ້ຮົບເພ່ີືອຕີວົງປິດລ້ອມຂອງສັດຕູ. ການໄລູ່ຕີທາງໜ້າ ດິນ ແລະ ທາງອາກາດຂອງພວກສັດຕູ (ທະຫານຫູຸ່ນວຽງ ຈນັ ). - ການປົກປັກຮັກສາກໍາລັງປ້ອງກັນເອົາຄອບຄົວລູກ ເມຍຂອງພະນກັ ງານນັກຮົບໃຫ້ເດີນທາງໄປຢ່າງປອດໄພ, ໃຊ້ ເວລາຫຼາຍວັນ. ສຸດທ້າຍ ກໍໄປເຖິງເຂດທ່ີໝັ້ຼນຂອງການ ປະຕິວັດຢ່າງສະຫງາູ່ ງາມ. + ເຫັ້ຼ ມ III ພັ ນລ ະນາເຖິ ງກ ານປັບ ປຸງກໍ າລັ ງຂ ອ ງ ກອງພັນທີສອງໃນເຂດທີ່ໝ້ັຼນ ແລະ ໄດ້ຂະຫຍາຍແຜູ່ລາມ ອອກ ໄປ ເພືີ່ອສືບ ຕ່ໍ , ຕ່ໍສູ້ຢູ່ທຸ ກ ຫົ ນ ແຫູ່ ງຂ ອງປະເທ ດ . ກອງພັນທ່ີໄດ້ແຕກອອກເປັນຫຼາຍກອງ, ຈໍານວນໜຶີ່ງເຂົັຼ້າໄປ ເຄືີອ່ ນໄຫວຢູ່ແນວຫຼັງຂອງສັດຕໃູ ນຕວົ ເມອື ງວຽງຈັນ ທັງເປນັ ສາຍຕດິ ຕໍ່ລັດໃຫ້ບນັ ດາທູ່ານ ຜູ້ນາໍ ທພ່ີ ວມຖືກກງັ ຂັງ ຢູ່ຄຸກໂພນເຄັງຂອງສັດຕູ ພ້ອມທັງຂົນຂວາຍປະຊາຊົນ ແລະ ຊັ້ຼນຄົນຕູ່າງໆຜູ້ກ້າວໜ້າ ເພີື່ອເຂັ້ົຼາຮູ່ວມຂະບວນການ ຮກັ ຊາດ ຕາ້ ນຈັກກະພັດ ແລະ ພວກລກູ ມຂື າຍຊາດ. ຈາໍ ນວນໜຶີ່ງຖືກຄດັ ເລອື ກປະກອບເປັນກອງພິເສດຍາງລັດໄປຕາມປ່າໄປຮັບຕອ້ ນ ແລະ ປອ້ ງກນັ ເອົາທາູ່ ນຜນູ້ ໍາ ທີໄ່ ດ້ແຮກຄກຸ ອອກໄປ, ກອງດົ່ງັ ກາູ່ ວສາມາດປ້ອງກນັ ແລະ ຕ້ອນເອາົ ທູ່ານຜູ້ນໍາກບັ ຄນື ສເູ່ ຂດທ່ໝີ ້ນຼັ ໄດຢ້ ່າງປອດໄພ. ຈໍານວນໜີຶ່ງຖືກຈັດຕຼ້ັງເປັນກອງ 500 ເພີື່ອເຂຼັົ້າໄປວຽງຈັນສູ້ຮົບຊູ່ວຍກໍາລັງລັດຖະປະຫານ ເພ່ືີອໂຄູ່ນລຼົ້ັມ ລັດຖະບານປະຕິການ ຜຍຸ ຊະນະນິກອນ, ພມູ ີ ໜສໍ່ ະຫວນັ 1960 (9-8-1960). ສວູ່ ນຈາໍ ນວນຫາຼ ຍໄດກ້ ັບຄືນມາປດົ ປອ່ ຍທົງ່ ໄຫຫີນ-ຊຽງຂວາງ ໃນວນັ ທີ 1 ມງັ ກອນ 1961. + ເຫມ້ັຼ IV ພນັ ລະນາປົດປ່ອຍທົ່ງໄຫຫີນ ຂອງຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດ ແຕູ່ກອງພນັ ທສີ ອງຍງັ ຕ້ອງໄດ້ສກູ້ ບັ ກໍາ ລັງປະຕິວັດການຂວາຈັດ ແລະ ພວກເປັນກາງອູ່ຽງຂວາ ທີ່ກໍາລັງພັດແຍກອອກຈາກກໍາລັງເປັນກາງ ພ້ອມທັງເຂັ້ົຼາໄປ ເຄ່ີືອນໄຫວປິດລັບ ແລະ ເປີດເຜີຍຢູ່ເມືອງຫຼວງວຽງຈັນ ປະກອບສູ່ວນເຂ້ົຼັາໄຊຊະນະຂອງການສາ້ ງຕ້ັຼງລັດຖະບານປະສົມ ສາມຝາ່ ຍທ່ນີ າມອນ. 2.1 ເຄ້ົາຼັ ກໍາເນດີ ຂອງນະວະນຍິ າຍ ກອງພັນທີສອງ ນະວະນິຍາຍ ກອງພັນທີສອງ ແມູ່ນນະວະນິຍາຍວິລະກໍາກາໍ ປະຫວັດສາດ. ດັ່ົງນັ້ຼນ, ກໍຕ້ອງສູ່ອງແສງເຫດການ ຄົວຈິງຂອງປະຫວັດສາດຢ່າງແນູ່ນອນເຊິີ່ງແມູ່ນປະຫວັດສາດແຕູ່ປີ 1958-1961 ເປັນໄລຍະມີຈັກກະພັດອາເມລິກາ ແລະ ລູກແລ້ງຕີນມືລະເມີດສັນຍາວຽງຈັນທ່ີໄດ້ຕົກລົງກັນລະຫວູ່າງກໍາລັງຝ່າຍວຽງຈັນ ແລະ ແນວລາວປະຕິວັດ. ສະພາບນັບມັຼື້ນັບເຄັງຕືງ ຮອດປີ 1961 ກອງພັນທີສອງຈ່ຶີງໄດ້ສົມທົບກັບກໍາລັງປະຕິວັດກອງອ່ືີນໆຕີປົດປ່ອຍທົ່ງໄຫ 63

ຫີນຊຽງຂວາງສໍາເລັດ ປີ 1962 ໄດ້ຈັດຕັຼ້ງລັດຖະບານປະສົມ 3 ຝ່າຍ (ປະຕິວັດ-ເປັນກາງ-ຝ່າຍຂວາ) ກອງພັນທີສອງ ໄດຕ້ ໍ່ສກູ້ ັບພວກເປັນກາງປອມ (ອູຽ່ ງຂວາ) ແລະ ພວກປະຕກິ ານຂວາຈັດວຽງຈັນ. ປະຫວັດສາດຕົວຈິງແມູ່ນ ປີ 1954 ຝຣ່ັົງຍອມເຊນັ ສນັ ຍາເຊີແນວແລ້ວໝີອອກຈາກອິນດຈູ ີນ ຈາກນ້ັນຼ , ບ່ພໍ ໍ ເທົ່າໃດອາເມລິກາໄດ້ຊ້ອນມືເຂົ້ັຼາມາອິນດູຈີນ ກູ່ອນອີ່ືນພວກເຂົາໄດ້ຄຸບເອົາອໍານາດການປົກຄອງທີ່ເປັນໄມ້ຂອງຝຣົ່ັງ ແລວ້ ໃຊພ້ ວກປະຕິວັດກົນອຸບາຍປາບປາມຂະບວນການປະຕວິ ດັ ນັບມຼ້ັືນັບຮຸນແຮງ ແລະ ເປີດແປນຂຼັ້ຶນ. ເວລານຼັ້ນ, ຝາ່ ຍ ປະຕິວັດຍັງຢຶດໝັ້ຼນຕາມສັນຍາຢູ່ສອງແຂວງຊໍາເໝືອ ແລະ ຜົຼ້ັງສາລີ ເພີື່ອລໍຄອຍເຈລະຈາປອງດອງຊາດຕໍ່ໄປ. ແຕູ່ ລັດຖະບານຫຸູ່ນມີກະຕູ່າຍເປັນຫົວໂປ້ທເີ່ ປັນລກູ ຈາ້ ງຂອງອາເມລິການ້ັນຼ ໄດ້ໃຊ້ກາໍ ລັງອາວຸດບຸກໂຈມຕີຄນື ເຮັດໃຫ້ພວກ ເຂົາຕ້ອງປະລາໄຊຢ່າງເຈັບແສບຈນົ ພວກເຂົາຍອມເຊນັ ສັນຍາຮັບຮູ້ຝາ່ ຍປະເທດລາວ ແລ້ວສ້າງຕັຼ້ງລດັ ຖະບານປະສົມຂ້ັຼຶນ ໃນປີ 1957. ຈາການປະລາໄຊແລ້ວນຼັ້ນ ພວກເຂົາຊ້ໍາພັດຄິດກົນອຸບາຍໃໝູ່ຂຶັຼ້ນມາ ການຍອມເຊັນສັນຍາຖືວູ່າເປັນການ ຫລອກເສືອອອກຖໍ້າ. ບ່ໍພໍເທ່ົາໃດເດືອນພວກເຂົາໄດ້ສ່ົງໃຫ້ລູກມືຂອງພວກມັນມາຈັບບັນດາທູ່ານຜູ້ນໍາກັກຂັງຢ່າງ ບງັ ອາດ ພວກມນັ ຍັງໄດ້ບບີ ຫັດກອງພນັ ທີສອງ ຫວັງເຮດັ ໃຫກ້ ໍາລັງປະຕິວັດດບັ ມອດລງົ ເຖິງວູ່າກອງພນັ ທສີ ອງຈະຕົກຢູ່ ໃນວົງປດິ ລອ້ ມອນັ ໜາແໜ້ນ ແຕູ່ກໍຍັງໄດ້ຮບັ ຄໍາສງັົ່ ໃຫ້ຕໍ່ສູ້ເພື່ອີ ຜາູ່ ວງົ ປດິ ລ້ອມໃນທສີ່ ຸດປີ 1962. 2.2 ເນອ້ັຼື ໃນຄວາມໝາຍ ນະວະນິຍາຍເລືີ່ອງ “ກອງພັນທີສອງ” ນັກຂຽນໄດ້ເລົ່າຄືນເຫດການປະຫວັດສາດສາດໜ່ີຶງທີ່ເກີດຂ້ຶຼັນໃນໄລຍະ ລວມລາວຄຼງ້ັ ທີ 1 ແລະ ການຫັນທດິ ຕ່ໍສທູ້ າງດ້ານການເມືອງ, ດ້ານກົດໝາຍຄນື ມາສູ່ການຕສໍ່ ູ້ດາ້ ນອາວດຸ ແລະ ການສູ້ ຮົບອັນພິລະອາດຫານຂອງນັກຮົບປະເທດລາວ ໃນກອງພັນທີສອງທ່ີຜູ່າວົງປິດລ້ອມຂອງກໍາລັງສັດຕູຕັຼ້ງ 6 ກອງພັນ ໂດຍປົກປັກຮັກສາກໍາລັງໄວ້ຢາ່ ງຄບົ ຖວ້ ນ ເຊິ່ງີ ໃນນຼັ້ນມທີ ງັ ແມູ່ຍງິ -ເດກັ ນ້ອຍ-ແມູມ່ ານ ເພອື່ີ ອອກໄປຫາເຂດທ່ໝີ ຼັ້ນຂອງ ການປະຕິວດັ ເຫດການທ່ີກອງພັນທີສອງຖອຍທັບອອກຈາກທ່ົງໄຫຫີນໄດ້ຢ່າງປອດໄພນ້ັນຼ ເປັນເລ່ອີື ງທ່ີໜາ້ ອດັ ສະຈັນ ເຊິງີ່ ບ່ໍພຽງແຕເູ່ ຮັດໃຫ້ປະຊາຊນົ ລາວໃນທົ່ວປະເທດຮສູ້ ກຶ ທະນົງໃຈເທົ່ານັນຼ້ ແຕຍູ່ ັງເຮັດໃຫ້ຊາວໂລກງດຶ ງໍ້ ແລະ ຊມົ ເຊຍີ . ເຮດັ ໃຫ້ພວກສັດຕຖູ ືກສັົ່ນສະເທອື ນຢາ່ ງໜກັ , ຖືກເສຍຂວັນ ແລະ ສະທາ້ ນຢ້ານກວົ ກວາູ່ ເວລາໃດໆທງັ ໝົດ. ການຖອນທັບຂອງກອງພັນທີສອງກັບຄືນຫາເຂດທີ່ໝ້ັຼນໄດ້ຢ່າງປອດໄພນຼັ້ນ ໄດ້ກູ່າຍເປັນວິລະກໍາອັນຮຸູ່ງໂລດ ແລະ ມະຫັດສະຈັນໃນປະຫວັດສາດການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຂອງປະຊາຊົນລາວ. ກອງພັນທີສອງ ໄດ້ກາຍເປັນແນວປູກສີແດງ ໃນຄີມເຫຼັກຂອງສັດຕູຢູ່ທ່ົງໄຫຫີນ ແລະ ໄດ້ຫວູ່ານລົງໃສູ່ຜືນແຜູ່ນດິນອັນອຸດົມສົມບູນຂອງປະເທດຊາດ ແນວປູກນຼ້ັນ ໄດ້ອອກໜ່ໍຈໍດອກ ແລ້ວເກດີ ເປັນຫາຼ ຍກອງຮອ້ ຍ-ເປນັ ຫຼາຍພັນເມດັ ແນວປູກສແີ ດງໃຫແ້ ກປູ່ ະເທດຊາດ. ອກີ ແງູ່ໜ່ີຶງ ນະວະນິຍາຍ ກອງພັນທີສອງ ແມູ່ນແນູ່ໃສູ່ສັນລະເສີນຄຸນທາດອັນດີເດັ່ົນຂອງນັກຮົບປະຕິວັດ ເຖິງ ແມູ່ນໄລຍະທູ່າມກາງຂອງການປະຕິວັດ ສະພາບເຫຼັກຫຼາຍກວູ່າຖູ່ານ ແຕູ່ນັກຮົບກອງພັນທີສອງກໍຍັງຢນຢັນຄຸນທາດ ປະຕິວດັ ອອກໃຫເ້ ຫນັ ໄດຄ້ ວາມອົງອາດກ້າຫານເດັດດູ່ຽວໜຽວແໜນ້ ແລະ ມຍີ ຸດທະວິທີໃນການສຮູ້ ົບສງູ ສົ່ງ. ບົດເລ່ືີອງໄດ້ສູ່ອງແສງຢ່າງຊ່ືີຕົງ ເພີ່ືອໃຫ້ຜູ້ອູ່ານຮູ້ວູ່າການປະຕິວັດກໍມີໄລຍະທູ່າມກາງ ແຕູ່ຍ້ອນມີນັກຮົບຜູ້ມີ ຄຸນສົມບັດປະຕິວັດ, ມີນໍ້າໃຈຮັກຊາດ, ຮັກປະຊາຊົນ ແລະ ມີນໍ້າໃຈເສຍສະຫຼະອັນສູງສົ່ງ, ມີມານະຈິດໃຈປະຕິວັດ, ມີ ຄວາມສະຫຼາດຫຼກັ ແຫມຼ ຍ້ອນແນວນຼນ້ັ ຈຶ່ງີ ສາມາດຍາດໄດຮ້ ັບໄຊຊະນະເປັນຂນັ້ຼ ໆມາ. ເລີື່ອງຍັງໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນເຖິງພຶດຕິກໍາຂອງພວກຮຸກຮານ, ພວກຂາຍຊາດນ້ຼັນ ແມູ່ນທາດແທ້ຂອງພວກປະຕິ ການທີ່ໂຫດຮ້າຍເລິກແລບ ເຊ່ີິງເປັນສັນດານຂອງຮຸກຮານ, ພວກເລວຊາມຮັບຈ້າງ ແຕູ່ເຖິງເຂົາຈະມີກໍາລັງຫຼາຍ, ມີ ອາວດຸ ທີທ່ ັນສະໄໝກໍຕາມ, ສດຸ ທາ້ ຍກໍໝີບ່ໍພ້ຼນົັ ຈາກການປະລາໄຊຢາ່ ງແສນເຈບັ ແສບນັ້ຼນໄດ້. 2.3 ຄນຸ ຄູ່າດ້ານເນ້ືອຼັ ໃນຂອງນະວະນຍິ າຍ ກອງພນັ ທີສອງ 64

ກອງພັນທີສອງ ໄດ້ສະແດງເຖິງລັດທິວິລະຊົນປະຕິວັດ ນັກປະພັນ ສ. ບຸບ ຜານຸວົງ ໄດ້ພະຍາຍາມສູ່ອງແສງ ຈຸດມຈກາງຂອງທາດແທ້ຄຸນສົມບັດຂອງນັກຮົບປະຕິວັດ ເຮັດໃຫ້ຕົວຂອງວິກໍາປະຕິວັດ ວິລະຊົນລວມໝູ່ (ກົມກອງ ວລິ ະຊນົ ) ໄດ້ປາກົດອອກດ້ວຍຮບູ ພາບຢ່າງມີຊວີ ິດຊີວາ ເມີ່ືອອູ່ານກອງພັນທີສອງແລວ້ ຜູ້ອູ່ານຮູ້ສຶກວ່າູ ຕົນເອງໄດອ້ ູ່ານ ປະຫວັດສາດໜ້າທີ່ສໍາຄັນທ່ີສຸດ ເຊິ່ີງບັນທຶກກູ່ຽວກັບປະຫວັດສາດໂດຍຫຍໍ້ -ວິລະຊົນຂອງຊາດ ເຫັນໄດ້ໜ້ າ ປະຫວັດສາດນ້ນັຼ ຢາ່ ງລະອຽດເລິກເຊີງ່ິ ແລະ ມີຊວີ ິດຊີວາ. ວິລະກໍາກອງພັນທີສອງ ໄດ້ກາຍເປັນແວູ່ນແຍງອັນໃສແຈ້ງຂອງການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດ, ຂອງກອງທັບປະຊາຊົນ ໃນ ໄລຍະຕ່ໍມາ ໃນສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອັນຕະຄັດ, ກັນດານ, ຊີວິດຂອງນັກຮົບພວມຖືກນາບຂູ່ຈາກ ປາຍປນ ເໝືອນກັບໄຂູ່ງູ່ອຍຫີນ ແຕູ່ຢ່າງນ້ັຼນກໍຕາມນັກຮົບຍັງທຸູ່ນທູ່ຽງ, ບໍ່ລັງເລຄອນແຄນ ຍິີ່ງໄປກວູ່ານຼັ້ນເຂົາເຈັົຼ້າຍັງ ເຊີື່ອໝຼັ້ນຕ່ໍໄຊຊະນະຂອງຕົນເອງ ແລະ ຂອງການປະຕິວັດ, ບຫໍ່ ົຼງໄຫຼນໍາການຕົວະຍົວະຫຼອງລວງ, ການຊຼັຈື້ ້າງຈອບອອຍ ຫຼື ການນາບຂໃູ່ ດໆຂອງສັດຕຜູ ູ້ຮກຸ ຮານ. ແບບແຜນການເຮັດວຽກ, ການດໍາລົງຊີວິດ, ການສູ້ຮົບຂອງກອງພັນທີສອງ ແມູ່ນແບບແຜນທີ່ດີງາມແມູ່ນ ແບບແຜນຂອງຄົນແບບໃໝູ່, ເຂົາເຈ້ັົຼາມີສິດສະເໝີພາບ, ມີລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ເຮັດວຽກເພື່ີອຜົນປະໂຫຍດສູ່ວນລວມ ບຄໍ່ ດິ ຄາູ່ ຕອບແທນ, ກ້າເສຍສະຫະຼ ຊວີ ດິ ເລອື ດເນ້ັອຼື ຂອງຕົນເອງ ເພືີ່ອຊາດ, ເພ່ອີື ປະຊາຊົນຢ່າງແທ້ຈງິ . ການສູ້ຮົບ, ການອອກແຮງານເພີ່ມພູນຜະລິດຜົນ, ການຂົນຂວາຍປະຊາຊົນແມູ່ນໜ້າທີ່ ແລະ ແມູ່ນໂຮງຮຽນ ຂອງນກັ ຮົບປະຕິວັດ ຍ້ອນແນວນຼັ້ນ, ຈີ່ຶງເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈັຼ້ົາເຕີບໃຫຍຂູ່ ະຫຍາຍຕົວຢ່າງຮອບດ້ານ. ເຖິງວາູ່ ສະພາບສັດຕູຈະ ໜີບຮັດ ແຕູ່ນັກຮົບປະຕິວັດຍັງຫາເວລາເຮັດຮັຼົ້ວເຮັດສວນປູກຜັກ ໂດຍຍຶດຖືຄໍາເວຼ້ົັາທີ່ວູ່າ: ເພ່ີິງຕົນເອງ, ກຸ້ມຕົນເອງ ເຊ່ິີງກົງກັບຄໍາຂວັນ “ພະລາທິການກັບທີ່ ” ຂອງກອງທັບເຮົາ. ນອກຈາກສະແດງເຖິງແບບແຜນຂອງນັກຮົບແລ້ວ ຍັງ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງແບບແຜນຂອງນັກຮົບແລວ້ ຍັງສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ເຖິງມູນເຊ້ືຼັອອັນດໝຸ ້ັຼນໃນການອອກແຮງງານຂອງ ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜ່ົາກໍຄືນັກຮົບປະຕິວັດລາວ ເຊ່ິີງເຄີຍມີມູນເຊັືຼ້ອດຸໝ່ົັນມາແຕູ່ບູຮານນະການ. ສິ່ີງນັຼ້ນຢັື້ງຢນໄດ້ວູ່າ ການປະຕວິ ັດບ່ໍໄດຫ້ ູ່າງເຫີນຈາກປະຊາຊົນ. ທາດແທອ້ ັນຕົ້ັຼນຕໜໍ ຶ່ີງອກີ ແມູ່ນ ຄວາມອົງອາດກ້າຫານ, ເດັດດຽູ່ ວໜຽວແໜນ້ ບໍ່ຍອມໃຫ້ສັດຕເູ ອາົ ຊະນະ, ເຖິງ ວູ່າສັດຕູຈະກູ່າຍປນໃສູ່ຮົຼ້ັວຄ້າຍ ແລະ ປິດລ້ອມຮອບດ້ານກໍຕາມ, ນັກຮົບກອງພັນທີສອງກໍບໍ່ໄດ້ສະເທືອນໃຈ, ຍ່ີິງໄປ ກວາູ່ ນຼ້ນັ , ຍງັ ເພີມ່ ຄວາມເດັດດ່ຽູ ວເຂຼ້ັມແຂງ ແລະ ເພມີ່ ກໍາລັງໃຈຢາກຕສີ ັດຕູໃຫ້ມນູຸ່ ທະລາຍໄປຈົນໝົດກ້ຽງ. ແຕເູ່ ພີື່ອ ເອາົ ຊະນະສດັ ຕູທີມ່ ີກາໍ ລັງແຮງເໝືອກວູາ່ ຕນົ ນ້ນັຼ ກອງພນັ ທີສອງໄດ້ໝນູ ໃຊຄ້ ວາມສາມາດຂອງຕນົ ໃຫຖ້ ກື ກັບຄວາມຈິງ ຂອງສະໝາມຮົບ ແລະ ໃຊ້ຄວາມກ້າຫານເພ່ືີອຕີຕ້ານກັບສັດຕູ ເພາະເຂົາເຈົຼັ້າຮູ້ຄິດໄລູ່ຜົນໄດ້ຜົນເສຍໝາຍຄວາມວູ່າບໍ່ ລົງທນຶ ດ້ານກາໍ ລັງແຕ່ເູ ອາົ ຊະນະໃຫໄ້ ດ້. ເລ່ີືອງຍັງໄດ້ສັນລະເສີນນໍ້າໃຈອັນບໍລິສຸດຜຸດຜູ່ອງ ນັຼ້ນແມູ່ນຄວາມຮັກຊາດ, ຮັກປະຊາຊົນ, ເຄົາລົບຮັກທູ່ານ ຜູ້ນໍາຂອງຕົນເອງກໍຄືຂອງຊາດ, ຄວາມຮັກອັນບໍລິສຸດຂອງຄູ່ບູ່າວສາວ, ຜົວເມຍ, ມິດສະຫາຍຢ່າງສຸດຊຶຼັ້ງ ແລະ ໝັຼ້ນ ໝຽວ ໄດ້ກູ່າຍເປັນກໍາແຮງເຊິ່ີງບໍ່ມີສັດຕູຕົວໃດ ຫຼື ອຸປະສັກໃດໆມາທໍາລາຍມ້າງເພ ແລະ ເອົາຊະນະໄດ້. ຕໍ່ກັບ ປະຊາຊົນພວກເຂົາເຈົັຼ້າຖືວູ່າຄືກັບພໍ່ແມູ່ຄີງຂອງຕົນ, ຊູ່ວຍເຫຼືອດ້ວຍຄວາມຈິງໃຈ ທັງປຸກລະດົມສະຕິຊາດໃຫ້ພໍ່ແມູ່ ປະຊາຊົນ (ຊວູ່ ຍເຮັດວຽກ, ສອນໜງັ ສໃື ຫ້ພໍແ່ ມູ່ປະຊາຊນົ ) ຈງີຶ່ ເຮດັ ໃຫປ້ ະຊາຊົນໄວ້ເນືອັຼ້ ເຊືອ່ີ ໃຈຕະຫອຼ ດໄປ. ຕໍກ່ ັບທູ່ານຜູ້ນໍາຂອງການປະຕິວັດ ຕ້ັຼງແຕຜູ່ ູ້ບັນຊາກອງພັນຂອງຕົນຂຶຼ້ນັ ເຖິງຜູ້ນໍາພັກ-ລດັ ແມູ່ນນັກຮົບກອງພັນ ທີສອງໄດ້ນບັ ຖືເໝອື ນດົ່ງັ ພໍ່ແມູ່ຄອບຄົວດຽວກັນ ບ່ໍແມູນ່ ການນັບຖແື ບບນາຍ ດັົ່ງທະຫານຝ່າຍສດັ ຕູ. ເຂາົ ເຈັຼົາ້ ຍອມເອາົ ຊີວດິ ແລກ ເພອີື່ ຄວາມຍນື ຍົງຂອງທາູ່ ນຜນູ້ າໍ (ໃນເວລາມາຕອ້ ງເອາົ ທູ່ານຜນູ້ ໍາອອກຈາກຄຸກໂພນເຄງັ ເຫມຼັ້ III). ຕໍ່ກັບຄອບຄົວລູກເມຍ ແລະ ຄູ່ບູ່າວ-ສາວແລ້ວ ເຫັນວູ່ານັກຮົບປະຕິວັດແມູ່ນ ຜູ້ທີ່ມີຄວາມຮັກສູ່ວນຕົວຢ່າງ ດູດດີ່ືມທີ່ສຸດ. ເຊີິ່ງຄວາມຮັກນັຼ້ນ, ໄດ້ຕີຖ້ອຍທໍານອງ ໃສູ່ຮ້າຍປ້ານສີຂອງພວກປະຕິການຂວາຈັດທ່ີວູ່າ: ຄົນປະຕິການ 65

ແມູນ່ ພວກທ່ີປາສະຈາກຄວາມຮກັ ສູ່ວນຕົວຮູ່ວມລກູ ເມຍ (ບໍມ່ ີຜນົ ປະໂຫຍດສູ່ວນຕວົ ). ໃນຕົວຈິງຂອງເລີືອ່ ງໄດພ້ ັນລະ ນາຢ່າງມີຊີວິດຊີວາ ເຖິງອາລົມຈິດ ແລະ ການກະທໍາຂອງຕົວລະຄອນເຊັົ່ນ: ການຕັດສິນໃຈຜູ່າວົງປິດລ້ອມຂອງສັດຕູ ເຊ່ິີງມທີ ງັ ຄອບຄວົ ລກູ ເມຍ ແລະ ເດັກນ້ອຍ, ແມູ່ມານນນ້ັຼ , ແມູ່ນການກະທໍາທມ່ີ ີມະນດຸ ສະທໍາອນັ ສູງສົ່ງ. ຄວາມຮັກອັນຫວານຊ່ີືນ ແລະ ມີຄວາມໝາຍອັນເລິກເຊິີ່ງຂອງຄບູ່ ູ່າວ-ສາວ ກໍໄດ້ພັນລະນາຕະຫຼອດໄລຍະທາງ ທັງສ່ີເຫ້ຼັມເຊົັ່ນ: ຄູ່ຂອງ ຄໍາແດງ-ໂສພາ, ຄໍາໝຼັ້ນ-ສົມພອນ ເຊິ່ີງເຂົາເຈຼັ້ົາຮັກກັນບົນເສັ້ຼນທາງຕໍ່ສູ້, ຮັກກັນກາງສະໝາມ ຮົບອັນດຸເດືອດ. ນອກຈາກຄວາມຮັກຄວາມເຂຼັ້ົາໃຈ ແລະ ຄວາມເປັນຫວູ່ງເປັນໄຍກັນແລ້ວ, ພວກເຂົາຍັງຮັກອຸດົມ ການຂອງກັນ ແລະ ກັນ. ພວກເຂົາໄດເ້ ອົາຄວາມຮກັ ສວູ່ ນຕວົ ຕິດພັນກບັ ໜ້າທີ່ວຽກງານສູ່ວນລວມ, ຍິ່ີງຮກັ ກັນເທ່າົ ໃດ ກ່ໍຍງ່ິີ ຊຸກຍກູ້ ໍ່ສ້າງເຊີງິ່ ກັນ ແລະ ກັນໃຫມ້ ຄີ ວາມກ້າວໜ້າ ແຂ່ງູ ຂນັ ກນັ ສາ້ ງຜົນງານໃຫ້ຫຼາຍ, ພວກເຂາົ ຮສູ້ ກຶ ມີຄວາມສກຸ , ຄວາມພາກພູມໃຈ ເມ່ີືອເຫັນຄູ່ຮັກຂອງຕົນມີຄວາມກ້າວໜ້າໃນວຽກງານ. ສີິ່ງນ້ີັຼໄດ້ກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມຮູ້ແບບ ຊະຊາຍ, ຫິຼນ້ັ ກນິ ຟມູ ເຟອຍຂອງທະຫານຝ່າຍຂວາ. ການພົວພັນກບັ ໝູ່ເພ່ີືອນສະຫາຍເຫັນວູ່າ ນັກຮົບກອງພັນທີສອງ ໄດ້ເປນັ ແບບຢ່າງໃຫທ້ ຸກຄນົ ທີພ່ ົວພັນກັນໃນ ສັງຄົມໃໝູ່ ສະແດງໃຫ້ເຫັນຄົນ 7 ກອງຮ້ອຍຖືຄືຄອບຄົວດຽວກັນ, ມີຄວາມເຂ້ົຼັາໃຈ ແລະ ປອງດອງກັນ, ນັບຖືເຊ່ິີງ ກນັ ແລະ ກນັ ເຊີິ່ງນັບແຕຂູ່ ັຼ້ນນາໍ ຮອດນັກຮົບທັງຊາຍ ແລະ ຍງິ ທຸກຊົນຊາດຊົນເຜາ່ົ . ສີ່ິງນຼັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ນັກຮົບທຸກຄົນມີ ຄວາມເບີກບານມູ່ວນຊນ່ີື , ມກີ ໍາລັງແຮງ, ມີຄວາມສາມາດທັບມາ້ ງຄີມເຫຼກັ ຂອງສັດຕູອອກໄປສເູ່ ຂດທີ່ໝ້ັຼນ ແລ້ວສືບຕໍ່ ຕໍສ່ ້ຍູ າດເອາົ ໄຊຊະນະຢ່າງລຽນຕິດ. 2.4 ໂສມໜ້າທາດແທຂ້ ອງທະຫານສດັ ຕທູ ່ຖີ ກື ພນັ ລະນາຢາ່ ງເປີດເຜີຍ ນະວະນິຍາຍ “ ກອງພັນທີສອງ ” ທັງສ່ີເຫ້ຼັມຈະເຫັນໄດ້ການປະທະກັນທັງສອງຝ່າຍ ເຊ່ີິງນັກປະພັນໄດ້ພັນລະ ນາໃຫ້ເຫັນຢ່າງຈະແຈ້ງເຖິງກໍາລັງຂອງແຕູ່ລະຝ່າຍ. ສໍາລັບກໍາລັງຂອງຝ່າຍທີ່ເປັນຕີນມືຂອງອາເມລິກາທ່ີຂາຍຊາດນັ້ຼນ, ໄດ້ເປີດອອກໃຫ້ເຫັນ ນັບແຕູ່ຮູບນອກຈົນຮອດເນືັຼ້ອແທ້ ເຊິ່ີງເລ່ີມແຕູ່ການປະພຶດຈົນເຖິງແນວຄິດຈິດໃຈ ແລະ ຄວາມ ສ້ິັຼນເຄີຍຂອງຜູ້ທ່ີຮັບຈ້າງຂາຍຊາດ, ເພີ່ືອແລກເອົາຜົນປະໂຫຍດສູ່ວນຕົວອັນເລັກນ້ອຍຢ່າງຊ່ົວຊາມທີ່ສຸດ. ພວດເຂົາ ເຫັນແກເູ່ ງິນໂດຣາ, ເຫັນແກູ່ການຫຼິນກິນຟູມເຟອຍ ເຊງີ່ິ ເຂົາຖືວູ່າແມູ່ນຄວາມສຸກຂອງເຂົາ, ພວກເຂົາມັກອວດອ້າງທະ ນົງຕົວ ແລະ ຝາກຄວາມຫວັງໄວ້ກັບຈັກກະພັດອາເມລິກາຜູ້ຮຸຮານ, ເຊ່ີິງພວກເຂົາຖືວູ່າແມູ່ນການຊູ່ວຍເຫຼືອຮູ່ວມມື ຂອງມະຫາມິດ ໂດຍບໍ່ຄໍານຶງເຖິງຄວາມເຊືີ່ອມເສຍຂອງຕົນ ດົັ່ງຄໍາເວັຼົ້າທ່ີວູ່າ “ ກອງທັບເຮົາມີອາເມລິກາ ເຊິີ່ງເປັນ ປະເທດທ່ີຮ່ົັງມີ ແລະ ເຂ້ັຼມແຂງກວູ່າໝູໃ່ ນໂລກຊວູ່ ຍເຫືອຼ ຢາກໄດຫ້ ຍງັ ອາເມລິກາສ່ົງມາໃຫ້ໂລດ ດຽນນີຼັ້ປນໃຫຍ,ູ່ ລົດ ຫ້ມຸ ເກາະ, ເຮອື ບິນຂບັ ໄລູ່ຖິຼ້ັມລະເບດີ ຂະໜາດບັດໄຫຼເຂ້ຼັົາມາ... ” ນອກນນັຼ້ , ພວກມັນຍັງຍາດຊິງ, ແກ້ງແຍງ້ ກນັ ເພີືອ່ ຜົນປະໂຫຍດສູວ່ ນຕົວ ດ້ວຍການຍາດເປນັ ໝາພານ, ເປັນ ມ້າທີ່ບອກໄດ້ໃຊ້ຟັງຂອງຈັກກະພັດອາເມລິກາ ກົງກັນຂ້າມຕ່ໍກັບປະຊາຊົນຊໍ້າພັດເປັນປໍລະປັກ, ບ່ໍຍອມຮັບຮູ້ບົດບາດ ຂອງການປະຕິວັດ, ຍາມໃດພວກເຂົາກໍຫວັງດັບມອດກໍາລັງປະຕິວັດຢູ່ວຽງຈັນພວກມັນຍັງໄດ້ຈັບກຸມຄຸມຂັງບັນດາ ທ່າູ ນຜູ້ນາໍ ເຮາົ ເຂ້ົາັຼ ຄກຸ . ເວົຼ້ັາລວມແລ້ວທາດແທ້ອັນຊົ່ວຊ້າ ແລະ ໄຮ້ສິນທາຂອງສັດຕູ, ນອກຈາກນາຍ ແລະ ທະຫານຮັບຈ້າງແລ້ວ, ທາດແທ້ຂອງນາຍເໝືອຫົວຂອງອາເມລີການັຼ້ນ ເຖິງຜູ້ແຕູ່ງບໍ່ໄດ້ ພັນລະນາແຈ້ງກໍຕາມ ແຕູ່ຜູ້ອູ່ານກໍຮູ້ໄດ້ທາດແທ້ການ ຮກຸ ຮານຫວັງມ້າງເພຄວາມເປນັ ຊາດ, ດັບສນູ ການປະຕິວັດນ້ນັຼ , ແມນູ່ ໂຫດຮ້າຍປ່າເຖອີື່ ນທີ່ສຸດ ແຕູ່ຄວາມສາມາດຂອງ ພວກມນັ ກໍບ່ໍປະສົບຜນົ ສາໍ ເລັດຕາມທີຄ່ າດຫວັງ. ສິງ່ີ ທັງໝດົ ເລາົ່ ນັ້ຼີໄດ້ເພີມ່ ທະວີໄຟແຄ້ນໃຫ້ແກູ່ປະຊາຊນົ ລາວຜຮູ້ ັກຊາດ ນັບມນ້ັຼື ບັ ສງູ ຂ້ຶນຼັ . 66

3. ສິລະປະການປະດດິ ແຕູ່ງ ເລອ່ືີ ງໄດພ້ ັນລະນາໄປຕາມລວງຍາວຂອງປະຫວດັ ສາດຢ່າງຊ່ືີຕົງແຕູ່ກໄໍ ດ້ປະດດິ ສ້າງມູນພາກປ້ນັື ແຕູ່ງຢ່າງຄູ່ອງແຄ້ວ ເຮັດໃຫ້ຢູ້ອູ່ານໄດ້ຮູ້ເຖິງໜ້າປະຫວັດສາດຢ່າງຈະແຈ້ງ ແລະ ມີຊີວິດຊີວາເລິກເຊີ່ິງການສ້າງຕົວລະຄອນໃນແຕູ່ລະຝ່າຍ ລ້ວນແຕູ່ສາມາດສະແດງໃຫ້ເຫັນລັນສະນະລວມທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງຕົວຈິງ ນັ້ຼນແມູ່ນເນ້ັືຼອແທ້ຂອງແຕູ່ລະຝ່າຍ. ການ ພັນລະນາຮູບນອກຂອງຕົວລະຄອນຖືວູ່າເດົ່ັນກວູ່າໝູ່, ສູ່ວນການພັນລະນາດ້ານແນວຄິດຈິດໃຈ ສູ່ວນຫຼາຍແມູ່ນ ສະແດງຜູາ່ ນການເຄືອ່ີ ໄຫວ, ການສົນທະນາຂອງຕົວລະຄອນ. ທູ່ານ ສວຸ ັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ໄດຍ້ ົກໃຫ້ເຫັນຕົວລະຄອນໃນຫຼາຍປະເພດຄົນ, ແຕູ່ລະປະເພດລວ້ ນແຕູ່ມີລັກສະນະ ສະເພາະຂອງຕົນ, ເປັນຕນ້ົຼັ ແມູ່ນຕວົ ລະຄອນນັກຮົບກອງພັນທີສອງ ເຊິີ່ງມຈີ ຸດລວມແມນູ່ ອຸດມົ ຄະຕປິ ະຕິວັດ, ນ້ໍາໃຈຕ່ໍສູ້ ບໍ່ຍອມຈໍານົນ, ບ່ທໍ ຖ້ໍ ອຍ ຕັ້ງຼ ໜ້າຜ່າູ ນຜູາ່ ອປຸ ະສກັ ແລະ ຕສໍ່ ູເ້ ພອື່ີ ປະເທດຊາດ. ສະຫບຼຸ ລວມ ໂດຍອີງຕາມເຫດການທີ່ມີຈິງຂອງປະຫວັດສາດ, ນັກປະພັນ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ໄດ້ປ້ັືນແຕູ່ງມາເປັນ ນະວະ ນິຍາຍປະຫວັດສາດ. ເຖິງເຫດການປະຫວັດສາດທີ່ແທ້ຈິງກັບນະວະນິຍາຍມີບູ່ອນບໍ່ຄືກັນກໍຕາມ, ນັຼ້ນກໍຍ້ອນວູ່ານັກ ປະພນັ ໄດ້ສງັ ລວມເອາົ ຫາຼ ຍເຫດການທ່ເີ ກີດຂັຼນ້ຶ ໃນສງັ ຄົມລາວ ແລະ ການຕໍສ່ ຂູ້ ອງກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊນົ ລາວ. ນັກປະພັນໄດ້ຊູ່ວຍໃຫ້ຜູ້ອູ່ານຮູ້ໄດ້ເຖິງເຫດການປະຫວັດສາດທ່ີສໍາຄັນ ແລະ ການຫັນທິດຕໍ່ສູ້ດ້ານການເມືອງມາ ຕໍ່ສດູ້ ້ວຍອາວດຸ . ເລ່ີືອງ “ ກອງພັນທີສອງ ” ໄດ້ສະແດງເຖິງມູນເຊຼືັ້ອລັດທິວິລະຊົນປະຕິວັດຂອງກອງທັບເຮົາ (ກົມກອງວິລິຊົນ, ບຸກຄົນວິລະຊົນແຫູ່ງຊາດ) ເຫັນໄດ້ຄົນໃໝູ່ທ່ີມີຄຸນຄູ່າໃໝູ່, ມີຄວາມງາມຂອງລັດທິວິລະຊົນປະຕິວັດ-ລັດທິລວມໝູ່. ດ້ວຍວິທີສະແດງໃໝູ່ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ບໍ່ພຽງແຕູ່ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງເນື້ຼັອໃນຕໍ່ສູ້ຂອງກອງພັນມີສອງ ແລະ ກອງທບັ ປະຊາຊນົ ລາວເທົ່ານຼັ້ນ. ແຕຍູ່ ັງສາມາດສອູ່ ງແສງຂອບເຂດກວາ້ ງຂວາງເຊັນ່ົ : ບົດບາດຂອງການປະຕິວັດຕໍ່ຊີວິດ ຂອງປະຊາຊນົ ລາວ ແຕູ່ກອງພັນທີສອງ ຍັງໄດ້ຂົນຂວາຍ, ຊວູ່ ຍເຫອືຼ ລູກເມຍຂອງພວກສດັ ຕນູ ໍາອີກ. ເວາຼ້ົັ ລວມແລວ້ ນະວະນິຍາຍ “ ກອງພັນທີສອງ ” ໄດ້ຮັບຜົນສໍາເລັດດ້ານເນຼັ້ືອໃນ, ຮູບການດສີ ົມຄວນ, ສາມາດປູ ພັືຼ້ນໃຫ້ແກູ່ວັນນະຄະດີຂອງຊາດລາວເຮົາ, ທັງໄດ້ເປັນບົດຮຽນໃຫ້ແກູ່ການປະດິດແຕູ່ງ, ວິທີສູ່ອງແສງຕາມທັດສະນະທີ່ ກ້າວໜາ້ ຂອງວນັ ນະຄະດໃີ ນຕ່ໍມາ. 67

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ເລອີື່ ງ “ກຫຸ າຼ ບປຽ່ ນສ”ີ 1. ທ່ີມາຂອງເລີື່ອງ ບົດເລ່ີືອງ “ກຸຫຼາບປ່ຽນສີ” ໂດຍ ນາງ ຄອນມະນີ ອຸດົມສຸກ ເປັນບົດເລ່ີືອງທີ່ແຕູ່ງຕາມຊີວິດຕົວຈິງ ເຊິ່ີງເພິ່ີນ ພົບພໍ້ໃນຊູ່ວງໄລຍະເວລາ 5 ປີ ຜູ່ານມາ ທີ່ໄດ້ເຂຼ້ັົາມາຮຽນຢູ່ວິທະຍາໄລຄູຫຼວງພະບາງ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນເລີື່ອງຄວາມ ຮກັ ລະຫວາູ່ ງບູາ່ ວ-ສາວ ອັນພາໃຫບ້ າງຄຼ້ັງຕ້ອງເກດີ ຄວາມໂສກເສັົ້ຼາໝ່ົນໝອງ ນາໍ້ ຕາໄຫຍຼ ້ອນຄວາມຮກັ ແລະ ຄວາມບ່ໍ ເຂັ້ຼົາໃຈກນັ ນຼັ້ນເອງ. 2. ເນັອືຼ້ ໃນລວມຂອງເລີ່ອື ງ ເວາ້ົຼັ ເຖິງຄວາມຮັກອັນຊືສ່ີ ັດບໍລິສດຸ ຂອງຍິງສາວທ່ີມຕີ ໍຄ່ ົນຮັກຂອງຕົນ ເຊີ່ງິ ຍອມທ້ມຸ ເທທຸກສ່ີິງທຸກຢາ່ ງເພ່ືີອເຂົາ ແຕູ່ຊ້ໍາພັດຖືກສະໜອງກັບດ້ວຍນໍ້າຕາ ເນືີ່ອງມາຈາກເຂົາເປັນຄົນມັກປິດບັງເຫດການຊີວິດຕົວຈິງ ແລະ ທັງເປັນຄົນ ຫຼາຍໃຈເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງຍິງສາວຄົນໜີຶ່ງຕ້ອງໂສກເສ້ັົຼາ. ນອກນັຼ້ນຍັງເວຼ້ັົາເຖິງຄວາມຮັກຂອງບູ່າວ -ສາວໃນສະໄໝ ປດັ ຈບຸ ັນ ທຕ່ີ ູ່າງຝາ່ ຍກໍສະແດງຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການຍາດແຍງູ່ ຄວາມຮກັ ກັບຄືນມາ ໂດຍການໃຊ້ທູ່າ ທີລີລາ ຫຼື ຄໍາເວ້ັຼົາເພອື່ີ ບັງບຽດສຽດສີຜ້ຍູ ິງຄົນອື່ນີ ທີ່ຖານະຕໍ່າຕ້ອຍກວ່າູ ຕນົ ໂດຍຍົກຖານະຄອບຄົວມາປຽບທຽບວູ່າໃຜ ມີຄວາມເໝາະສມົ ກວູາ່ ກັນ ເພີືອ່ ເຮດັ ໃຫຝ້ ່າຍໜຶງ່ີ ເປັນຄນົ ຫຼີກທາງໄປເອງ. 3. ແບ່ງູ ຕອນ ບົດເລ່ືີອງ “ກຫຸ າຼ ບປຽ່ ນສີ” ແບູ່ງອອກເປັນ 3 ຕອນຄ:ື ➢ ຕອນທີ 1 ແຕູ່ຕັ້ົນຼ ຈນົ ເຖິງ ກັບການປາກົດຕົວຂອງຜູ້ຍງິ ທມ່ີ ຊີ ີືວ່ ູ່າ ເມ ເນັ້ອຼື ໃນ ຕອນນ້ຼເີັ ວັຼົາ້ ເຖງິ ການອອກຈາກບ້ານມາຮຽນຂອງຍງິ ສາວຊື່ີ ນ້ອຍ ທີໄ່ ດພ້ ົບພໍກ້ ັບຄແູ່ ຂ່ງູ ຊີ່ື ເມ ແລະ ໄດ້ ຕອບໂຕ້ກນັ ກັບເລີື່ອງທີເຂົາທັງສອງຮກັ ຊາຍຄົນດຽວກນັ . ➢ ຕອນທີ 2 ແຕຈູ່ າກນຼນັ້ ບໍພ່ ໍເທ່າົ ໃດ ຈນົ ເຖງິ ເພາະຕົນເອງເລືອກເກດີ ເອງບໄໍ່ ດ້ ເນືຼັ້ອໃນ ເວຼົັ້າເຖງິ ການມາຄອບລານາງນ້ອຍ ເພອີື່ ໄປຮຽນຕໍຢ່ ຫູ່ ວຽດນາມຂອງຊາຍໜູຸ່ມຊ່ືີ ຕ໋ອບ ແລະ ການນັດ ກັນເພີື່ອສົງ່ ຕອ໋ ບ ອອກເດີນທາງໄປຮຽນລະຫວາູ່ ງ ຕ໋ອບ ແລະ ນາງນ້ອຍ ອັນກາຍເປັນໝາກນັດເນາົ່ . ➢ ຕອນທີ 3 ແຕມູ່ ້ນືຼັ ຼັ້ນນາງນ້ອຍບ່ໍກບັ ບາ້ ນ ຈົນເຖິງ ສດຸ ທາ້ ຍ ເນືຼັ້ອໃນ ເວ້ົັຼາເຖິງຄວາມໂສກເສາົ້ັຼ ເສຍໃຈຂອງນາງນ້ອຍ ຫຼັງຈາກເຫັນຄົນຮັກຂອງຕນົ ເປນັ ຂອງຄົນອື່ີນ ແລະ ກໍ ຄາດບເໍ່ ຖິງວູ່າຕອ໋ ບຍັງຮກັ ຕນົ ເໝືອນເດມີ . 4. ວເິ ຄາະ ສັງຄົມບູ່າວ-ສາວໃນສະໄໝປັດຈບຸ ັນ ມັກຈະເປັນຄົນທີ່ມີຄວາມສາມາດໃນເລື່ີອງທີ່ຕົນເອງພູມໃຈ ເຮັດໂດຍບ່ໍ ຄາໍ ນຶງເຖິງບັນຫາທີ່ຈະຕາມມາ, ມກັ ໃຊອ້ າລົມເຂ້າັຼົ ໃນການແກ້ໄຂບນັ ຫາ, ຮກັ -ຫຶງຫວງຄນົ ຮັກຂອງຕນົ ເອງເກີນໄປ ຈົນ ບາງຄ້ັຼງເດີນເຂົັຼ້າໄປຫາຄູ່ແຂູ່ງແລ້ວກໍຕອບໂຕ້, ກູ່າວປະນາມສຽດສີ ໂດຍອ້າງເຖິງເລື່ີອງຖານະເສດຖະກິດ, ຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ, ສາຍພົວພັນລະຫວູ່າງພ່ໍແມູ່ທັງສອງຝ່າຍ... ເພືີອ່ ໃຫ້ຝ່າຍໜຶີ່ງເປັນຜູ້ຍອມແພ້ ຫຼື ເປນັ ຜູ້ຫີຼກທາງແກູ່ຕົນ ເອງ ໂດຍບໍ່ຄິດເລີຍວູ່າເຮາົ ທຸກຄົນເປັນເພີື່ອນມະນຸດດ້ວຍກັນ. ດ່ັົງຕົວລະຄອນ ນາງ ເມ ເປັນຕົວລະຄອນທ່ໂີ ມໂຫ, ມັກ ເອາົ ຖານະມາປຽບທຽບເພ່ີືອບີບບງັ ຄບັ ຜຍູ້ ິງຄນົ ອືນ່ີ ທ່ີຕໍາ່ ຕ້ອຍກວາູ່ ຕົນໃຫຫ້ ກີຼ ທາງແກູ່ຕນົ ເອງ... ການທເ່ີ ຮົາເປນັ ຄນົ ມັກປິດບັງບນັ ຫາ, ຕົວະຍວົ ະຫອຼ ກລວງຄົນອ່ນືີ , ຮກັ ກັບຜຍູ້ ງິ ຫາຼ ຍໆຄົນໃນຂະນະດຽວ ກນັ , ໄປຫາຄົນໃດກໍບອກວູ່າຮັກຄົນນຼ້ັນ, ໃຫ້ຄວາມຫວັງແກູ່ຜູ້ຍິງທຸກໆຄົນອັນພາໃຫ້ພວກເຂົາຕ້ອງຜິດຖຽງກັນ, ໂສກເສ້ົຼັາ ຫງູ່ວມເຫງົາ, ເສຍໃຈຫ້ອງໄຫຫ້ ັຼງໄຫຼນ້າໍ ຕາ ຍອ້ ນຕນົ ເອງນ້ັຼນມັນບ່ດໍ .ີ ດົ່ັງຕົວລະຄອນ ຕ໋ອບ ເປັນຕົວລະຄອນທ່ີມຖີ ານະ 68

ດີ, ມີກຽດສກັ ສີ, ສະຫຼາດສູອ່ ງໃສູ່ ແຕເູ່ ປັນຄົນທີມ່ ກັ ຕົວະຍົວະຜູ້ຍງິ ສະເໝີມາ ແລະ ແກຕ້ ົວເກງັ່ົ ນ້ນັຼ ມນັ ສາມາດເຮດັ ໃຫ້ ສັງຄົມມີຄວາມສັບສົນ, ເກີດມບີ ັນຫາການປະຖະກັນ, ເພືີ່ອກາຍເປັນສດັ ຕູກນັ ກໍເປັນໄປໄດ້. ດົ່ັງນັຼນ້ , ເຮາົ ບຄ່ໍ ວນນໍາເອົາ ມາເປນັ ແບບຢ່າງແກ່ຄູ ວາມຮັກຂອງເຮົາ. ຄວາມຊີ່ືສັດບໍລິສັດ, ຮັກດຽວໃຈດຽວ, ເຊືຼັ້ອໝຼັ້ນໃນຄວາມຮັກທ່ີມີຕໍ່ກັນ ເປັນຄວາມຮັກທ່ີຖືກຕ້ອງຕາມ ຮດີ ຄອງປະເພນີ. ຫາກວ່າູ ອກີ ຝ່າຍໜຶີ່ງບເ່ໍ ຕັມໃຈທີ່ຈະສາ້ ງຄວາມຝັນດວ້ ຍກັນເຮາົ ກຄໍ ວນປ່ອຍໃຫ້ເຂາົ ໄປຕາມທາງທ່ີເຂາົ ເລືອກເອົາ ແລະ ບ່ໍຄວນຢຸດຢັື້ງເຂົາໄວ້ ແຕູ່ກໍຄວນທີ່ຈະຕ້ອງພສິ ູດໃຫ້ລະອຽດແນູ່ນອນເສຍກູ່ອນ ຈີິ່ງຄູ່ອຍລົງມືປະຕິບັດ ມນັ ຈີງິ່ ບໍ່ສວາຍແກເູ່ ຮົາ ເພາະການເວລາມນັ ມີຄນຸ ຄູ່າທີ່ສຸດສາໍ ລບັ ຄົນເຮົາ. 5. ສະຫຸຼບ 1. ດ້ານເນຼອັ້ື ໃນ ຜູແ້ ຕງູ່ ໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນເຖິງສະພາບສັງຄົມປັດຈຸບັນທີ່ບູ່າວ-ສາວມັກຈະມີຄວາມສາມາດໃນການ ຍາດແຍູ່ງຄວາມຮກັ ດວ້ ຍການໃຊ້ທ່າູ ທລີ ີລາ ຫືຼ ຄໍາເວັົຼາ້ ເພີອື່ ບັງບຽດສຽດສເີ ພອີ່ື ນມະນດຸ ດວ້ ຍກັນ ແລະ ຍັງສູ່ອງແສງໃຫ້ ເຫັນຄວາມຮັກອນັ ຊີື່ສດັ ບໍລິສຸດຂອງຍິງສາວທີ່ມີຕ່ໍຄນົ ທ່ຕີ ົນຮກັ ເຊິ່ີງຍອມທຸ້ມເທທຸກສ່ີິງທຸກຢາ່ ງເພ່ືີອເຂາົ ແຕູ່ຊໍາ້ ພດັ ຖືກ ສະໜອງກັບດ້ວຍນໍ້າຕາເນີື່ອງມາຈາກເຂົາເປັນຄົນມັກປິດບັງເຫດການຊີວິດຕົວຈິງ ແລະ ທັງເປັນຄົນຫຼາຍໃຈ ເຮັດໃຫ້ ຊວີ ດິ ຂອງຍງິ ສາວຄນົ ໜ່ີງຶ ຕອ້ ງໂສກເສັຼ້າົ . 2. ດ້ານສລິ ະປະການແຕງູ່ ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທໍາມະດາເຂັຼ້ົາໃນການປະດິດຄິດແຕູ່ງ, ອູ່ານງູ່າຍເຂົັ້ຼາໃຈໄວ, ການສ້າງໂຄງເລ່ືີອງແມູ່ນ ສາ້ ງໄປຕາມແຕູລ່ ະຂຼັ້ນຕອນ ຫືຼ ເວລາຕວົ ຈງິ ທ່ເີ ພນີິ່ ພບົ ພ,້ໍ ຈດັ ຮຽງຄໍາສັບໄດດ້ ີ, ມີເນ້ືຼັອໃນເລິກເຊ່ີິງ, ສາມາດສ້າງຄວາມ ດງຶ ດູດຈິດໃຈແກຜູ່ ູ້ອູ່ານຜຟູ້ ງັ ໄດ້. ບດົ ເລອື່ີ ງ ກຫຸ າຼ ບປຽ່ ນສ”ີ ລົດເມສາຍອຸດົມໄຊ-ຫຼວງພະບາງຖ້ຽວນ້ີຼັ ເຕັມໄປດ້ວຍຄົນໂດຍສານ ໂດຍສະເພາະກໍແມູ່ນນັກສຶກສາ ວິທະຍາໄລຄຫູ ຼວງພະບາງ, ນາງນ້ອຍ ແມູ່ນໜ່ີຶງໃນຈໍານວນນັກສຶກສາທີ່ມານາໍ ລົດເມຖ້ຽວນັ້ຼນ, ນາງໄປຍາມພ່ໍກັບແມູ່ຢູ່ ແຂວງອຸດົມໄຊມາ, ພໍດີລົດມາຮອດ ແລະ ຈອດຢູ່ຄິວລົດສາຍເໜືອ ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ຄົນ ໂດຍສານກໍທະຍອຍກັນລົງຈາກລົດ, ນາງນອ້ ຍຫັຼ້ິວກະເປາົ ພວມຊອກຫາລດົ ເພ່ີອື ຈະຈ້າງໃຫ້ໄປສ່ົງຢູ່ເຮືອນຂອງນ້າສາວ ເຊ່ີິງເປັນບູ່ອນທີ່ຕົນເອງມາພັກຢູ່ນໍາ ເພີື່ອສຶກສາຮ່ໍາຮຽນໄດ້ເປັນເວລາ4-5ແລ້ວ. ແຕູ່ກໍມີລົດເກັງສີດໍາຄັນໜ່ີຶງແລູ່ນມາ ຈອດຢໃູ່ ກໆ້ ກບັ ນາງ, ຜຍູ້ ງິ ຄົນໜ່ຶງີ ຢູໃ່ ນລດົ ຫນັ ແວ່ນູ ລງົ ແລ້ວເວຼົ້າັ ຂ້ັຼຶນວູ່າ: ຂໍໂທດ... “ເຈັົຼ້າຊື່ນີ າງນ້ອຍແມູ່ນບໍ”່ ນາງນ້ອຍ ຢນງົງຕໍ່ຄໍາຖາມຂອງຜູ້ຍິງແປກໜ້າຄົນນຼັ້ນ, ນາງລັົ່ງເລບ່ໍຮູ້ແນວຊິຕອບ, ເມີ່ືອບໍ່ມີຄໍາຕອບ ຜູ້ຍິງຄົນ ນນຼັ້ ກໍໄຂປະຕູລດົ ຍ່າູ ງມາຫາ ແລວ້ ເວ້ົຼັາຂັນ້ຼຶ ວາູ່ : “ຂ້ອຍຮູ້ວູ່າ ເຈຼັົາ້ ຊ່ີືນາງນ້ອຍ ເປນັ ແຟນຂອງອ້າຍຕ໋ອບ, ຂໍໂທດເດີທີ່ຂອ້ ຍຕອ້ ງຮູ້ເລ່ີືອງພວກເຈຼົາ້ັ , ຖ້າບເໍ່ ປັນການ ລົບກວນຂອ້ ຍຂໍໄປສົ່ງເຈ້ຼັົາຢເູ່ ຮອື ນນາ້ ສາວເຈົັາຼ້ ໄດບ້ ໍ່, ຂ້ອຍມີແນວຈະປກຶ ສາຫາລເື ລີ່ືອງຂອງເຈັຼາ້ົ ກັບອ້າຍຕ໋ອບ” ນາງນອ້ ຍກຢໍ າກຮ້ຄູ ກື ນັ ວາູ່ ນາງຄົນນຼ້ແັີ ມນູ່ ໃຜ ແລະ ເປນັ ຫຍັງຈ່ິີງມາເວັຼົ້າເລ່ີືອງນກີຼັ້ ບັ ຕນົ ເອງ. “ຂອບໃຈເອອືຼ້ັ ຍຫາຼ ຍໆ, ເຮອື ນຂອງນ້ອງຢູ່ບໍ່ໄກຈາກບອູ່ ນນີັ້ປຼ ານໃດຈ້າງລດົ ໄປບໍ່ຮອດ 20 ນາທີ ກເໍ ຖງິ ແລວ້ ” “ນາງນ້ອຍ ! ຖືວູ່າຂ້ອຍຂໍຮ້ອງ, ຂ້ອຍໄປສົ່ງເຈຼົ້ັາແລ້ວ ຂ້ອຍກໍຈະໄປ, ເພາະຂ້ອຍມີເລີື່ອງຈໍາເປັນແທ້ໆ ທີ່ຢາກ ເວຼ້ັົາກັບເຈາ້ຼົັ ສອງຕ່ສໍ ອງ” 69

ເມ່ືີອຖືກຂໍຮ້ອງ, ນາງນ້ອຍກໍບໍ່ກ້າປະຕິເສດ ນາງໄດ້ຂຶັ້ຼນລົດຄັນນັຼ້ນດ້ວຍຄວາມຝນໃຈ. ເມືີ່ອລົດແລູ່ນໄປ, ຜູ້ ເປັນເຈົຼ້າັ ຂອງລົດກໍແນະນາໍ ຕນົ ເອງວູ່າ: “ຂ້ອຍຊີື່ ເມ ເປັນຮອງຜູ້ຈັດການບໍລິສັດລາວໂທລະຄົມ ເຊ່ີິງແມູ່ນບໍລິສັດຂອງອ້າຍຕ໋ອບ ກັບຂອງພໍ່ຂ້ອຍຫຸ້ນ ສ່ວູ ນນໍາກັນ” ຈາກນັຼ້ນ, ຄົນທີ່ຊືີ່ເມ ກໍເວຼ້ັົານຼ້ັນເວົ້ຼັານີຼັ້ ກູ່ຽວກັບຄວາມຮັົ່ງມີສີສຸກຂອງຕົນເອງ ແລະ ແລ້ວກໍຖາມນາງນ້ອຍ ກູ່ຽວກັບຖານະຄອບຄົວພ່ໍແມູ່, ຮຽນຢູ່ໃສ, ເຮັດແນວໃດຈ່ິີງຮູ້ຈັກກັບອ້າຍຕ໋ອບ. ຄໍາຖາມນັ້ຼນນາງນ້ອຍບ່ໍທັນໄດ້ຕອບ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນເລ່ືີອງກູ່ຽວກັບຕ໋ອບ ພໍດີລົດມາເຖິງເຮືອນ, ນາງນ້ອຍ ເຊີນໃຫ້ເມເຂ້ົັຼາໄປໃນເຮືອນຕາມມາລະຍາດ, ເຮືອນຂອງນ້າສາວນາງນ້ອຍ ແມູ່ນເຮືອນຊົງລາວ, ຢູ່ແຄມໜອງ, ມີເດີນເຕະບານ, ບໍລິເວນເດີນບ້ານມີຕົ້ຼັນດອກໄມ້ທີ່ ສວຍສົດງົດງາມ ເປັນຕຼົ້ັນແມູ່ນ ດອກກ້ວຍໄມ້ ແລະ ດອກກຸຫຼາບ. ສູ່ວນຖານະຄອບຄົວຂອງນາງນ້ອຍຢູ່ທາງບ້ານນັຼ້ນ ແມູ່ນຄອບຄົວທີ່ທຸກຍາກ, ຫາເຊັ້ຼົາກິນຄໍ່າ ນໍາອາຊີບທີ່ພໍ່ກັບແມູ່ຂອງນາງນ້ອຍເຮັດຮູ່ວມກັນມາແຕູ່ເປັນໜູຸ່ມນັຼ້ນກໍຄື ເຮດັ ເຮືອນຜ້າ, ເຮັດເຄືອ່ີ ງທານຂາຍ ນາງນ້ອຍເປນັ ລກູ ສາວຜູ້ທີ 2 ຂອງຄອບຄວົ ນາງນ້ອຍ ຍງັ ມີອ້າຍ ແລະ ນອ້ ງຊາຍຢູ່ ທາງບ້ານພຸ້ນ ຫັຼງຈາກທີ່ນາງເສງັ ໄດທ້ ນຶ ຄູ ກໍເລຍີ ໄດ້ມາຮຽນຢູ່ທີ່ ວິທະຍາໄລຄູຫຼວງພະບາງ ພໍກ່ ັບແມູ່ຂອງນາງນ້ອຍ ໄດ້ ເອົານາງມາຟາກຢູ່ນໍານ້າສາວ ຢູ່ບ້ານຊຽງເຫັຼກ ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ, ນາງນ້ອຍອາໄສແຕູ່ນ້າສາວ ຂາຍເຄື່ີອງດີມ່ື ຂອງແກ້ມຢ່ເູ ດນີ ເຕະບານພູທອງ ພກໍ ມຸ້ ແລງກ້ມຸ ງາຍໄປແຕູລ່ ະມັລຼ້ື ະວນັ ເທົາ່ ນັນ້ຼ . ເພາະພໍກ່ ບັ ແມູຢ່ ູ່ທາງບາ້ ນ ຕ້ອງສົ່ງອ້າຍກັບນ້ອງໄປຮຽນຕ່ໍ. ປີນ້ີັຼນາງນ້ອຍພວມຮຽນຢູ່ປີທີ 5 ລະບົບ 11+3+2 (ຕໍ່ເນ່ີືອງ) ສາຍພາສາລາວ- ວັນນະຄະດີ ຢູ່ຂະແໜງ ວິທະຍາສາດສັງຄົມ ທ່ີວິທະຍາໄລຄູຫຼວງພະບາງ ແລະ ເປັນປີສດຸ ທ້າຍຂອງນາງນ້ອຍແລ້ວ. ສ່ິີງ ທີ່ນາງນ້ອຍຊູ່ວຍນ້າສາວໄດ້ກໍຄືວຽກເຮືອນການຊານ ແລະ ແຕູ່ງຢູ່ຄົວກິນໃນຍາມເລີກຮຽນ. ທຸກໆແລງນາງໄດ້ໄປ ຂາຍເຄ່ີືອງຊູ່ວຍນ້າສາວຈນົ ເລກີ ແລະ ປິດຮ້ານຊວູ່ ຍນາ້ . ນາງເຮດັ ຄືແນວນັີ້ທຼ ຸກໆວັນເຖງິ ວູ່າຍາກແດູ່ ບໍ່ມເີ ວລາພັກຜອູ່ ນ ແຕູ່ກໍມີຄວາມສຸກ ເພາະຢ່າງໜ້ອຍນາງກໍຍັງໄດ້ຊູ່ວຍນ້າເທົ່າທີ່ເຮັດໄດ້. ນາງນ້ອຍ ແລະ ເມ ນ່ັົງເຊ່ິີງໜ້າກັນໃນຫ້ອງ ຮັບແຂກນອ້ ຍໆສໍາລັບຄອບຄົວ, ເມ ໄດເ້ ວົັ້າຼ ຂຼ້ຶັນກ່ອູ ນວາູ່ : “ຂອ້ ຍມາຫາເຈັຼົ້າມ້ນັຼື ມີ້ຼັ ີແຕູ່ເລ່ອືີ ງດຽວ, ຂ້ອຍຮູ້ວ່າູ ເຈ້ົັຼາ ແລະ ອາ້ ຍຕອ໋ ບ ພົວພນັ ໄປມາຫາສູກ່ ັນ ແຕເູ່ ລີອື່ ງຮກັ ຫືຼ ບຮ່ໍ ກັ ນັຼ້ນຂອ້ ຍບ່ໍຮູ,້ ຮູ້ແຕູ່ວູາ່ ຂອ້ ຍ ແລະ ອ້າຍຕອ໋ ບໄດ້ ຕິດຕ່ໍພວົ ພນັ ແລະ ຮກັ ມັກກັນມາຫາຼ ຍປີແລວ້ , ມັ້ືຼນີັຼ້ຂ້ອຍມາເຫັນ ສະພາບຄວາມເປັນຢູ່ຂອງເຈ້ັຼົາແລ້ວ ຂ້ອຍກໍອົດອີດູສົງສານບໍ່ໄດ້ ແຕູ່ຂ້ອຍພັດຄິດວູ່າຄົນທ່ີໜ້າສົງສານກູ່ອນເຈົຼັ້າກໍຄື ອ້າຍຕອ໋ ບ” “ເປນັ ຫຍງັ ເອຼັ້ອື ຍຈງີ່ິ ເວ້ັຼາົ ຄືແນວນັຼ້ນ” ນາງນອ້ ຍ ຖາມຄນື . “ຂ້ອຍເວັຼົ້າຄືແນວນັຼ້ນກໍເພາະຖານະຄອບຄົວຂອງເຈາັົຼ້ ແລະ ອ້າຍຕ໋ອບແຕກຕູ່າງກນັ ປານຟາ້ ກບັ ດິນ, ລາວມີທຸກ ຢ່າງ, ມີຄນົ ຮອບຂ້າງເອົາອົກເອົາໃຈ, ມີບໍລິສດັ ມເີ ຮອື ນໃຫ້ຄົນເຊົ່າຫຼາຍຫຼັງ, ມີດິນຫຼາຍຕອນ, ມີລົດຫາຼ ຍຄນັ ແລະ ມີ ກິດຈະການຫຸ້ນສູ່ວນກັບຕູ່າງປະເທດຫຼາຍແຫູ່ງ. ຂ້ອຍຄຶດວູ່າເຈຼ້ັົາກັບອ້າຍຕ໋ອບບໍ່ເໝາະສົມກັນດອກ, ຖ້າຈະເອົາແຕູ່ ຄວາມງາມມາເດມີ ພນັ ມັນກກໍ ນິ ບໍໄ່ ດ້ ເພາະຄວາມງາມຂອງຄນົ ເຮົາ ເຖົັຼ້າແລ້ວມັນກໝໍ ດົ ໄປເອງ” ຄໍາເວາົຼັ້ ນນ້ັຼ ບໍ່ຄ່ອູ ຍບ່ແໍ ຮງ ແຕູ່ກເໍ ຮັດໃຫນ້ າງນອ້ ຍຢາກຮ້າຍ ແລະ ເວັົຼາ້ ຕັດຄວາມຂັນຶ້ຼ ວູ່າ: “ນ້ອງພົວພັນກັບອ້າຍຕ໋ອບມາເກືອບ 5 ປີແລ້ວ ລາວກໍທຽວໄປທຽວມາຄືຈ່ັົງຊ້ີັຼ ແລະ ນ້ອງກໍບໍ່ໄດ້ຍິນລາວເວັຼົ້າ ຮອດເອ້ອຼືັ ຍຈັກເທີອື່ , ຖ້າເອ້ອືຼັ ຍບໍ່ເວັາ້ຼົ ນ້ອງກໍຄງົ ບໍ່ຮູ້ຊໍ້າ ວ່າູ ນອກຈາກນ້ອງແລ້ວໃນຫວົ ໃຈຂອງລາວຍງັ ມເີ ອອືຼັ້ ຍຢ່ອູ ີກ” “ນາງນ້ອຍ ເມືີ່ອຮູ້ແນວນັີຼ້ແລ້ວ ເຈຼ້ັົາກໍຄົງຮູ້ຕົວວູ່າຕົນເອງຄວນເຮັດແນວໃດ, ດີທີ່ສຸດແມູ່ນຄວນຫີຼກທາງໃຫ້ ລາວ ແລ້ວລາວຈະໄດ້ຢູ່ກບັ ຄົນທ່ລີ າວຮັກ ເຊີິ່ງພຽບພ້ອມທຸກຢ່າງ ແລະ ຊີວິດຂອງລາວກໍຈະມຄີ ວາມສຸກ, ຖ້າຫາກລາວ ຕັດສິນໃຈເອົາເຈົັຼ້າ, ສັງຄົມຈະເບີ່ິງລາວຄືແນວໃດ? ລາວເປັນຄົນມີໜ້າມີຕາໃນສັງຄົມ, ຂ້ອຍບໍ່ຢາກໃຫ້ລາວຕ້ອງ ອັບອາຍຂາຍໜ້າເພາະເຈຼົ້ັາ...ເວັ້ົຼາແນວນຼ້ັີນ້ອງຄົງເຂັົ້ຼາໃຈແລ້ວວູ່າ...ຄວາມຮັກຄືການໃຫ້, ຖ້າເຈັ້ຼົາຮັກລາວແທ້, ເຈ້ັົຼາກໍ 70

ຄວນເສຍສະຫຼະ...ຂ້ອຍກໍຮກັ ລາວເຊົ່ັນກນັ , ຕໍ່ກັບການເສຍສະຫະຼ ຂອງເຈ້າົັຼ ຄັງ້ຼ ນ້ີຼັ ຂ້ອຍຈະສມົ ມະນາບຸນຄຸນເຈາຼ້ັົ ຢ່າງງາມ ...” ຄໍາເວ້ັຼົາຂອງເມເຖງິ ບໍ່ຄິດ ແຕູ່ກເໍ ໝອື ນປາຍມດີ ທີ່ແຫຼມຄົມລອຍມາປັກສຽບໃສູກ່ າງດວງໃຈຂອງຜູ້ຟັງ. “ຄົນໜ້ າຈບົ ຕາດີມີກຽດສັກສີ ແລະ ເປນັ ຜ້ດູ ີມເີ ງິນທັງໂດດເດນົັ່ ໃນສງັ ຄົມບ່ຄໍ ດິ ເລີຍວູ່າຈະເປນັ ຄົນເຫນັ ແກ່ຕູ ວົ ຄືແນວນຼີ”້ັ . ນາງນ້ອຍຈ່ົມ ຄິດຊັງຜູ້ຍິງຄົນນ້ີັຼຢໃູ່ ນໃຈ ແຕູ່ໃຈໜ່ຶີງນາງກໍຄິດຄຽດໃຫ້ແກູ່ອ້າຍຕ໋ອບ ເພາະຜູ່ານມາລາວບ່ໍເຄີຍ ບອກເລອ່ີື ງນຼີ້ໃັ ຫແ້ ກ່ນູ າງຮແູ້ ມູ່ນແຕູ່ຄວາມດຽວ. “ນາງນ້ອຍເອີຍ, ຜູ້ຊາຍເຫັນສາວງາມເຂົາກໍເວ້ຼົັາໄປຄືຈັ່ົງຊຼັ້ນແລະ ຊິເອົາຫຍັງມາຈິງຈັງກັບເລ່ືີອງແບບນຼ້ັີບໍ່ໄດ້ ດອກ, ຜູ້ຊາຍສະໄໝນີ້ຼັ ເຫັນຜູ້ໃໝູ່ມກັ ໜາ້ , ຖ້າຫາກວູ່າລາວຮັກເຈ້ຼັາົ ແທ້ໆ ເປັນຫຍງັ ລາວບບ່ໍ ອກເລ່ືີອງນີຼັ້ໃຫ້ເຈັຼ້ົາຮູ້ ແລະ ຂ້ອຍກໍບໍ່ຮູ້ຄືກັນວູ່ານອກຈາກເຈຼັົ້າແລ້ວ ບາງທີອາດມີຜູ້ຍິງຄົນອີ່ືນບໍ່ຈັກວູ່າເທົ່າໃດຄົນອີກ ທ່ີລາວໄປຕິດພັນຄືກັນກັບ ເຈາັຼົ້ ”. ເມ ເວ້ຼັົາລອຍໆ ແຕູ່ພດັ ເຊີື່ອງຊ້ອນໄປດ້ວຍຄໍາເວົັ້າຼ ທີ່ເຢາະເຢີ້ືຍສຽດສີຄູສ່ ົນທະນາ ຈີິ່ງເຮດັ ໃຫນ້ າງນ້ອຍຄຽດຊັງ ນາງຄນົ ນີຼ້ັ ແລະ ກເໍ ລີ່ມບໍ່ເຊືອ່ີ ໝັ້ຼນໃນຕນົ ເອງ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນຄນົ ທ່ຊີ ຕີື່ ໋ອບ. “ເປນັ ຫຍງັ ເຂາົ ຈີ່ງິ ຫອຼ ກຫວຼ ງຂອ້ ຍ, ເປັນ ຫຍັງເຂົາຈ່ິີງເປັນຄົນຄືແນວນ້ັີຼ, ທາງປາກບອກວູ່າຮັກ ແຕູ່ຈິດໃຈພັດເປັນໄປແນວອືີ່ນ, ຜູ້ຊາຍນ້ີຼັ ເວ້ົຼັາແທ້ແມູ່ນບໍ່ດີຄືເມ ເວົ້ັຼາກໍເປັນໄດ້”. ນາງນ້ອຍຈົ່ມພຶມພໍາກັບຕົນເອງດ້ວຍຄວາມຢາກຮ້າຍ ແຕູ່ນາງກໍບ່ໍປາກບໍ່ເວົຼັ້າຫຍັງອອກມາພໍຄວາມ ນອກຈາກນົັ່ງຈ້ອງເບີ່ງິ ໜາ້ ກັນຄືຄູ່ສດັ ຕູ, ແຕ່ເູ ມ່ືອີ ບ່ປໍ າກບ່ເໍ ວົຼ້ັາ ເມຈິງີ່ ເວົ້າັຼ ຂນຶ້ຼັ ວູາ່ : “ເວົັ້ຼາແທ້ຖານະຂ້ອຍ ແລະ ອ້າຍຕ໋ອບກໍເໝາະສົມກັນ, ພໍ່ແມູ່ ແລະ ຄອບຄົວພວກຂ້ອຍກໍເປັນເພື່ີອນຮັກແພງ ກັນ, ນາງນ້ອຍເອີຍ ເຮົາແມູ່ນຫົວອົກຜູ້ຍິງຄືກັນ, ເປັນຫຍັງຈ່ິີງບໍ່ຊົັ່ງຊາເບິີ່ງຕົນເອງແດູ່ວູ່າ ອັນໃດຄວນ ແລະ ອັນໃດບໍ່ ຄວນ, ຂ້ອຍຮັກອ້າຍຕ໋ອບ ແລະ ອ້າຍຕ໋ອບກໍຄືຜ້ຊູ າຍຄົນດຽວໃນຫົວໃຈຂອງຂ້ອຍ, ເວຼ້ັົາແທ້ໆເທາະນາງນ້ອຍ, ມີຫຍັງ ພວກເຮົາອາດຕົກລົງກັນໄດ້ໃນມືັຼ້ນັີຼ້, ເປັນເພ່ືີອນຮັກແພງກັນກໍໄດ້, ຂ້ອຍຮັບຮອງວູ່າຂ້ອຍສາມາດຊູ່ວຍເຫຼືອເຈຼົັ້າໄດ້ໃນ ທຸກດາ້ ນ ນັບທງັ ຊວີ ດິ ການເປັນຢູ່, ທຶນການສຶກສາ ຫຼື ອາດຈະຫາຼ ຍກວູ່ານ້ັຼນຖ້າເຈາ້ຼັົ ຕ້ອງການ” ນາງນ້ອຍບໍ່ປາກບໍ່ເວົ້ຼັາ ແຕູ່ໃນສູ່ວນເລິກຂອງຫົວໃຈນາງແມູ່ນພວມຈະແຕກສະຫຼາຍ, ນາງເບ່ືີອໜູ່າຍຕ່ໍຄວາມ ຮັກທີ່ຫຼອກຫຼວງຈອມປອມຂອງຄົນທີ່ຊືີ່ຕ໋ອບ, 5 ປີທ່ີຜູ່ານມາສໍາລັບນາງມີແຕູ່ຄວາມບໍລິສຸດຈິງໃຈ, ຂະໜາດວູ່າເຄີຍ ໃຫ້ຄໍາໝັ້ຼນສນັ ຍາຕ່ໍນາງວາູ່ “ຈະຮັກດຽວໃຈດຽວ ແລະ ຈະໃຫ້ພ່ແໍ ມູ່ມາສຂູ່ ໍຕາມຮດີ ຄອງປະເພນີ ເມອ່ືີ ນາງຮຽນຈບົ ການ ສຶກສາ, ແຕູ່ມາມື້ັນຼ ີ້ມັຼ ແີ ຕູ່ການຫຼອກຫວຼ ງຕວົ ະຕ້ົມຼັ ຂອງຜຊູ້ າຍໜ້າດີໃຈບຊ່ໍ ືເ່ີ ທ່ົານຼັ້ນ” ເຖິງຈະຕກົ ລົງກນັ ໄດຫ້ ຼບື ່ໄໍ ດ້ ເມກຈໍ າກໄປພ້ອມໆ ກັບການປະວາງຄວາມເວຼັົ້າທແ່ີ ດກດັນນັຼ້ນໄວກ້ ັບນາງ, ນາງບ່ໍ ອາດຮັບຂໍ້ສະເໜີໃດໆໄດ້ນອກຈາກຄວາມເສຍດາຍ ທີ່ຕົນເອງໄດ້ທູຸ່ມເທຈິດໃຈ ແລະ ເວລາໃຫ້ແກູ່ຜູ້ຊາຍຄົນນ້ັຼນມາ ຕະຫຼອດ ເຊິ່ີງນາງບໍ່ຄິດບໍຝັນເລີຍວູ່າຕ໋ອບຈະມີຍິງຄົນອີ່ືນຢູ່ແລ້ວ. ຄືນນັຼ້ນ ນາງນ້ອຍຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ໃນຫ້ອງນອນພຽງຄົນ ດຽວ, ນາງຮອ້ ງໄຫ້ກບັ ທຸກສີ່ິງທກຸ ຢ່າງທຜີ່ ູ່ານເຂົ້ັຼາມາ ແລະ ກໍພວມຈະຜູ່ານໄປ ແຕູ່ໃນຫວົ ໃຈທ່ີບໍລສິ ຸດຜຸດຜອູ່ ງນນຼັ້ ນາງ ກໍມແີ ຕຢູ່ ້ານວ່າູ ຕນົ ເອງຈະສູນເສຍຄນົ ຮກັ ໄປກັບການປາກດົ ຕົວຂອງຜຍູ້ ິງທ່ຊີ ີ່ວື ູ່າເມ. ຈາກນ້ັຼນບ່ໍພໍເທົ່າໃດ, ພ່ໍແມູ່ຂອງຕ໋ອບກໍໄດ້ສ່ົງລູກໄປສຶກສາຕໍ່ປະລິນຍາໂທ ທີ່ປະເທດຫວຽດນາມດ້ວຍທຶນ ສູ່ວນຕົວ ເປັນເວລາ 3 ປີ. ຂູ່າວນັຼ້ນໄດ້ສ້າງຄວາມເຈັບປວດໃຫ້ແກູ່ນາງນ້ອຍ, ນາງບ່ໍຢາກສືບຕ່ໍຮ່ໍາຮຽນ ແລະ ບ່ໍຢາກ ຫວັງຫຍັງໄປຫາຼ ຍກວູ່ານນັ້ຼ ອີກ. ຄືນນີັ້ຼ, ຕ໋ອບມາຄອບລານ້າສາວ ແລະ ນາງນ້ອຍຢູ່ເຮືອນ, ເດິກແລ້ວ ສອງໜຸູ່ມສາວຍັງນ່ັົງລົມກັນຢູ່ຫ້ອງ ຮັບແຂກ, ແຕູ່ເທື່ີອນີຼັຕ້ ໋ອບຮູ້ວູ່າທູ່າທາງຂອງນາງນ້ອຍປ່ຽນແປງໄປ, ຖາມຄວາມໃດຈີິ່ງໄດຄ້ ວາມນັຼ້ນ, ນາງບ່ໍຄູ່ອຍຢອກ ລຍ້ໍ ິ້ຼັມຫົວຄເື ມີື່ອກ່ອູ ນ ອນັ ໄດ້ສ້າງຄວາມສງົ ໄສໃຫແ້ ກຕູ່ ໋ອບ, ເມືີ່ອເປັນຄືແນວນນັຼ້ ຕອ໋ ບຈີງິ່ ຖາມນາງນອ້ ຍວາູ່ : “ນາງນອ້ ຍ, ນ້ອງບດ່ໍ ີໃຈບທໍ່ ີ່ອ້າຍໄປສຶກສາຮໍ່າຮຽນ, ອ້າຍໄປກໄໍ ປເພີື່ອອານາຄົດຂອງພວກເຮາົ ສອງຄົນ” 71

ນາງນອ້ ຍ ແນມເບ່ງິີ ໜ້າຊາຍໜມູຸ່ ແລ້ວຕອບວູ່າ: “ຖ້າອ້າຍໄປເພືີ່ອອານາຄົດຂອງພວກເຮາົ ສອງຄົນ ນ້ອງກສໍ ຸດທີ່ພູມໃຈຫາອັນປຽບບ່ໍໄດ້ແລວ້ , ແຕໜູ່ ້າເສຍດາຍ ນ້ອງບມ່ໍ ີວາດສະໜາທີ່ຈະອາດເອ້ອຼັື ມສູງໄປກວູ່ານ້ຼີັ, ນ້ອງເປັນຄົນທຸກຈົນຫາເຊາ້ົຼັ ກິນຄໍ່າ, ເວັ້ົຼາແທ້ຄອບຄົວນອ້ ງກໍຄືໝູ່ກາ ແຕອູ່ ້າຍປຽບດ່ັົງຫງົ , ຫງົ ກບັ ກາຢຮູ່ ່ວູ ມກັນບໄໍ່ ດດ້ ອກ” ຄໍາເວຼັ້າົ ນັຼ້ນ ເຮັດໃຫຊ້ າຍໜຸູມ່ ງງົ , 5 ປີ ຜູ່ານມາເຂົາບເໍ່ ຄຍີ ໄດ້ຍນິ ຄໍາເວັາ້ຼົ ຄືແນວນຼມັີ້ າກູ່ອນເຂາົ ຈີງິ່ ເວັ້າຼົ ຂຶຼນ້ັ ວູ່າ: “ເປັນຫຍັງນ້ອງຈີິ່ງເວຼັົ້າຄືແນວນຼ້ັີ, ອ້າຍໄປກໍໄປເພື່ີອນ້ອງ ແລະ ແຕູ່ໃດໆມາອ້າຍກໍບໍ່ໄດ້ລັງກຽດຕິຕຽນຄວາມ ເປັນຢ່ຂູ ອງນ້ອງເລີຍ...ອາ້ ຍຄິດສະເໝີວາູ່ ເງິນຄໍາເປນັ ພຽງຂອງນອກກາຍ...” ນາງນ້ອຍ ກຼຶັ້ງຕາເບີິງ່ ຊາຍໜຸ່ມູ ແລ້ວເວຼ້າົັ ຂັນຼ້ຶ ດວ້ ຍນໍ້າສຽງທ່ີແຄ້ນເຄືອງວູາ່ : “ເປັນຫຍັງ ອ້າຍຈ່ິີງຫຼອກຫຼວງນ້ອງ, ຖ້າບ່ໍຮັກ ແລະ ບ່ໍຈິງໃຈຕໍ່ນ້ອງ ເປັນຫຍັງອ້າຍບ່ໍບອກນ້ອງໂດຍດີ, ນ້ອງ ຈະບ່ໍເສຍໃຈໃຫ້ອ້າຍເລີຍ ເພາະນ້ອງກໍຮູ້ຕົວນ້ອງດີວູ່າອັນໃດຄວນຫຼືບໍ່ຄວນ ເປັນຫຍັງຈິີ່ງໃຫ້ຄົນອີ່ືນມາເວຼົັ້າຈາຢຽບ ຫຍາມນ້ອງ, ຖ້າອາ້ ຍເວຼ້າົັ ກບັ ນອ້ ງຄວາມດຽວ, ນ້ອງກໍຈະຫຼີກທາງໃຫ້ອ້າຍທນັ ທີ” ຍງ່ີິ ເວົາຼ້ັ ກໍຍີິ່ງເປນັ ໄປເລ່ີອື ງໃໝູ່, ໂດຍທີຕ່ ໋ອບບ່ໍເຂົັຼາ້ ໃຈໃນຄວາມເວົ້າັຼ ນຼັ້ນເລຍີ ເຂາົ ຈິງ່ີ ຖາມວູ່າ: “ຜ້ຍູ ງິ ຄົນນຼັ້ນແມ່ນູ ໃຜ ເຂາົ ມາເວ້ົຼາັ ຫຍັງໃຫ້ນ້ອງ” “ຜູ້ຍິງຄົນນັຼ້ນຊື່ີວູ່າ ເມ ເປັນແຟນຂອງອ້າຍ, ນາງມາຂໍຮ້ອງໃຫ້ນ້ອງຫຼີກທາງໃຫ້ອ້າຍເພາະອ້າຍ ແລະ ນາງຮັກ ກັນມາແຕດູ່ ົນນານ, ຖານະກໍເທົາ່ ທຽມກັນ ພແໍ່ ມູ່ທັງສອງກໍ້າສອງຝາ່ ຍກໍເຫນັ ດເີ ຫັນພອ້ ມນໍາ” ເວາັົ້ຼ ມາຮອດບອູ່ ນນີຼັ້ ຕອ໋ ບຈ່ິີງເຂຼາ້ົັ ໃຈໃນຄວາມເວ້ຼາັົ ນັຼ້ນເຂາົ ຈງິີ່ ເວາັົ້ຼ ຂນັຼຶ້ ວູ່າ: “ຄວາມຈິງແລ້ວ ເມກໍເຄີຍໄປມາຫາສູ່ຄອບຄົວຂອງອ້າຍແທ້, ອ້າຍກໍຮກັ ແພງຄື ນ້ອງຄນື ູຸ່ງ ນອກເໜືອໄປຈາກ ນັ້ຼນ ອ້າຍກໍບໍ່ໄດ້ຄິດຫຍັງໄປຫຼາຍກວູ່ານຼັ້ນອີກ, ເຊື່ີອອ້າຍເທາະນ້ອງເອີຍ, ໃນຫົວໃຈຂອງອ້າຍກໍມີແຕູ່ຄວາມບໍລິສຸດຈິງ ໃຈ ແຕູ່ໃດໆມາອ້າຍບໍ່ເຄີຍເຮັດສ່ີິງໃດຜິດຕໍ່ນ້ອງ ນ້ອງກໍຮູ້, ສູ່ວນເລື່ີອງໄປຮຽນອ້າຍບໍ່ໄປກໍໄດ້ ແຕູ່ອ້າຍຕັດສິນໃຈໄປ ເທອື່ີ ນ້ກີັຼ ໍເພອ່ືີ ນ້ອງ ແລະ ເພື່ີອອະນາຄົດຂອງພວກເຮົາ” ຄໍາເວຼົັ້ານັ້ີຼ ໄດເ້ ຮັດໃຫນ້ າງນ້ອຍມທີ ູ່າທປີ ຽ່ ນແປງໄປ, ຄວາມຈງິ ກເໍ ປັນຄຕື ອ໋ ບເວົຼາັ້ ມາແທ້ ເພາະແຕ່ໃູ ດໆມາເຂາົ ບໍ່ ໄດ້ເຮດັ ສ່ງີິ ໃດຜິດຕໍ່ນາງອຫີ່ .ຼີ “ເຊືີອ່ ອາ້ ຍບໍນ່ ອ້ ງ, ຖ້າບເໍ່ ຊ່ືອີ ອາ້ ຍຈະບໍ່ໄປຮຽນຕໍ່, ອ້າຍຈະໃຫ້ພໍ່ແມູ່ມາສູ່ຂໍມ້ອັຼື ນີື່ ນີກຼ້ັ ະໄດ”້ ຄໍາເວຼົັ້ານນ້ຼັ ຄ້າຍຄືຢອກໄຍຍ້ຼິັມຫົວ ແຕູ່ເຂົາກໍເວຼົັ້າດ້ວຍຄວາມຈິງໃຈ, ອັນເຮັດໃຫ້ນາງສາວຍັ້ິຼມອອກມາແລ້ວກໍ ເວຼົາ້ັ ຂຶນັ້ຼ ວາູ່ : “ນ້ອງຈະເຊີ່ືອອ້າຍລອງເບ່ີິງ ເພາະຢ່າງໜ້ອຍກໍເປັນຄັງຼ້ ທາອດິ ທເ່ີ ຮົາສອງຄນົ ບໍ່ເຂຼົັາ້ ໃຈກັນຄືແນວນີຼ,ັ້ ແຕູເ່ ລີ່ືອງໄປ ຮຽນອ້າຍກໍຕອ້ ງໄປຮຽນ ແລ້ວນ້ອງຈະລອໍ ້າຍກັບມາ” ເມີອ່ື ໄດຍ້ ນິ ນາງເວົັາ້ຼ ຄືແນວນ້ັນຼ ຊາຍໜມູຸ່ ກໍເວ້າັົຼ ຂັນ້ຶຼ ວ່າູ : “ວູ່າແຕູນ່ ້ອງຈະໄປສ່ົງອາ້ ຍຢູ່ສະໜາມບິນຫບຼື ”່ໍ “ໄປແນູນ່ ອນ, ນອ້ ງຈະໄປສົ່ງອາ້ ຍຂນັຶຼ້ ເຄີ່ອື ງບິນ” ນາງຕອບດ້ວຍຄວາມໝນ້ັຼ ໃຈ. ທງັ ສອງເວົຼ້າັ ລມົ ກນັ ມວູ່ ນຊນືີ່ ຄ້າຍຄວື ູາ່ ບໍມ່ ີຫຍງັ ເກີດຂຼັຶ້ນ. ຕອ໋ ບໄປແລວ້ ແຕູ່ນາງນອ້ ຍຍງັ ນອນບໍ່ຫຼັບ, ນັບຈາກ ຄືນນ້ັຼີຈະແກູ່ຍາວໄປອີກ 3 ປີ, ຄວາມຈິງແລ້ວແຕູ່ໃດມາເຂົາ ແລະ ນາງກໍບໍເຄຍີ ພັດພາກຈາກກັນນານຄເື ທືີ່ອນຼັີ້, ຄິດມາ ແລ້ວຖ້າຫາກເອົາເລີື່ອງນີຼັ້ມາຕໍ່ໃສູ່ເລື່ີອງຂອງເມ, ນາງນ້ອຍກໍບໍ່ສະບາຍໃຈເລີຍ, ແຕູ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຕອບກໍໄດ້ ຢງັື້ ຢນຢາ່ ງຈງິ ຈັງຕນໍ່ າງແລ້ວວູາ່ ບມ່ໍ ີຫຍັງກັບເມ. ຄືນນັ້ຼນ, ນາງນ້ອຍນອນບໍຫ່ ຼັບ ນາງພວມຄດິ ເຖງິ ເຫດການຕ່າູ ງໆ ທີຜ່ າູ່ ນກາຍມາແລວ້ ກໍຄດິ ເຖິງອະນາຄດົ ຈາກ ເລີ່ອື ງນ້ັຼີແລ້ວຕໍ່ໃສູ່ເລີ່ືອງໃໝູ່ ແລະ ສຸດທ້າຍກໍແມນູ່ ເລື່ີອງໄປສງົ່ ຕອ໋ ບຢູສ່ ະໜາມບິນ, ບ່ໍຮູ້ວູ່າຕົນຈະໃສເູ່ ຄືອີ່ ງຊຸດໃດຈງີ່ິ ຈະ 72

ງາມທີ່ສຸດ ແລະ ຈະວາງຕົວຄືແນວໃດ ຈ່ີິງຈະເໝາະສົມ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພ່ໍແມູ່ພີ່ນ້ອງຂອງຕ໋ອບ. ຈົນເວລາ ລວູ່ ງເລຍີ ໄປ ນາງນ້ອຍຈີ່ິງເຊອື ບຫັຼບໄປພ້ອມໆຄາໍ ຖາມ ແລະ ຄໍາຕອບທ່ີສບັ ສົນວຸ້ນວາຍໃນຫວົ ໃຈນນັຼ້ . ເຊຼ້ັາົ ມຼ້ັືນ້ັີຼ, ນາງນອ້ ຍ ເອົາໃຈໃສູ່ແຕູງ່ ຕວົ ໃຫ້ງາມທີ່ສຸດ ແລະ ແມູ່ນຄັ້ງຼ ທໍາອດິ ທີ່ນາງພິຖີພິຖັນກັບການແຕູງ່ ກາຍ ຄືແນວນຼ້ັນ, ນາງຮີບໂຮມເງິນທີ່ມີຢູ່ໄປຊ້ືຼັຊໍ່ດອກກຸຫຼາບສີແດງທີ່ງາມທີ່ສຸດ ແລະ ແພງທ່ີສຸດສໍາລັບນາງ ຢູ່ຂ້າງໂຮງຮຽນ ມດັ ທະຍົມສມົ ບນູ ສັນຕິພາບ. ນາງນອ້ ຍຟາ້ ວໄປສົ່ງຫຼານຢູ່ໂຮງຮຽນຮູຸ່ງອາລຸນ ແລ້ວກໍຂັບລົດຈັກມງຸ ໜ້າໄປສະໜາມບິນ ຫຼວງພະບາາງ. ຕາມເສຼ້ັນທາງ ຈິດໃຈນາງຮ້ອນຮົນກະວົນກະວາຍ ຢ້ານບໍ່ທັນເຄືີ່ອງບິນ, ນາງໄດ້ຂັບລົດຢ່າງຟ້າວຝ່ົັງ, ຈດິ ໃຈນຼັນ້ ນາງພໍຢາກເຫາະ, ຢາກບິນ ແລະ ຢາກຫຍໍ້ແຜ່ນູ ດິນໃຫ້ນອ້ ຍເຂາ້ັົຼ , ພໍດີລົດຈອດ ນາງກໍຫອບຊ່ໍດອກໄມແ້ ລູ່ນ ກະຟຸບກະຟາບແຂູ່ງກັບເວລາບຽດແຫຍ້ຝູງຊົນເຂ້ັຼົາໄປເບັຼື້ອງໃນຕຶກສະໜາມບິນ, ນາງຊອກຫາຜູ້ທີ່ນາງຢາກພົບທ່ີສຸດ ແລະ ໃນຊູ່ວງເວລາທີ່ສັບສົນປົນເປຢູ່ນຼັ້ນ, ສາຍຕາຂອງນາງກໍໄປຢຸດຢູ່ທີ່ກຸູ່ມຄົນທ່ີພວມຢນຢູ່ມູມໜ່ຶີງ, ນາງຕົກຕະລຶງ ຢນງົງ ແລະ ບໍ່ສາມາດຈະກ້າວຂາໃຫ້ຍູ່າງຕ່ໍໄປໄດ,້ ນາງເຫນັ ພາບຕອ໋ ບ ແລະ ເມຢນຄຽງຂ້າງກັນຖູ່າຍຮູບ ມືໜ່ີຶງຫອບຊໍ່ ດອກໄມ້ທັງສອງຍິ້ຼັມຫົວດ້ວຍບັນຍາກາດທີ່ມີຄວາມສຸກມູ່ວນຊ່ືີນ ແລະ ໃນຊູ່ວງເວລາສ້ັຼນໆນັ້ຼນ, ເມໄດ້ຫອມ ແກ້ມຕ໋ອມກູ່ອນເຂົາຈະໄປສູ່ເບື້ຼັອງໃນ, ທຸກຄົນໂບກມືອໍາລາເປັນຄ້ັຼງສຸດທ້າຍ. ນາງຮູ້ວູ່າ ຕ໋ອບ ພວມຊອກຫາໃຜຜູ້ນ່ີຶງ ດ້ວຍຫວົ ໃຈກະວົນກະວາຍ ທູາ່ ມກາງສຽງປະກາດໃຫ້ຄນົ ໂດຍສານອອກໄປຂນ້ຶຼັ ເຄີື່ອງບນິ , ພາບນຼ້ັນເໝືອນກບັ ຟ້າຜູ່າລົງ ກາງຫົວໃຈຂອງຜຍູ້ ິງທ່ີຫາກໍມາທີ່ຫຼັງ, ນ້ໍາຕາຂອງຄວາມເຈັບປວດໄດໄ້ ຫຼອອກມາຈາກໜູ່ວຍຕາຜູ່ານພວງແກ້ມໂດຍທ່ີ ນາງບໄ່ໍ ດ້ເຊັດມັນ ແລະ ກບໍ ໍ່ຢ້ານວາູ່ ຈະອາຍໃຜ, ນາງເມັຼ້ມຮີບສົບກໍ້າກືນເອົາຄວາມເຈັບປວດນັຼ້ນລົງສູເ່ ບັຼອື້ ງໃນ, ຫົວໃຈ ທ່ີມີແຕູ່ຄວາມບໍລິສຸດຜຸດຜູ່ອງໃນເວລານ້ີຼັພວມຈະແຕກສະຫຼາຍ, ຊ່ໍດອກໄມ້ທີ່ງົດງາມທ່ີນາງທະນຸຖະໜອມ ເຊ່ີິງຕັ້ຼງໃຈ ວູ່າຈະເອົາມາໃຫ້ຄົນທີ່ຕົນຮັກກູ່ອນອອກເດີນທາງນ້ັຼນ ໄດ້ຫຼຸດຫົຼ່ນລົງຈາກອັົຼ້ງມື ຕົກລົງສູ່ພຼື້ັນໂດຍທ່ີບ່ໍໄດ້ສົນໃຈກັບຊໍ່ ດອກໄມ້ນັຼ້ນ, ນາງສະອຼ້ັືນໄຫ້ຄູ່ອຍໆຖອຍຫູ່າງຫັນຫຼັງ ແລ້ວຕັດສິນໃຈແລູ່ນຜູ່າຝູງຊົນອອກໄປຈາກນະທ່ີແຫູ່ງນຼັ້ນ. ມາ ຮອດເວລານີຼ້ັ ແລະ ນາງຈິີ່ງຮູ້ຊັຼ້ຶງເຖິງຄວາມເຈັບປວດຍ້ອນຄວາມຮັກ. “ທຸກໃດຈະທຸກເທົ່າກັບຄວາມສູນເສຍຄົນຮັກຕ່ໍ ໜາ້ ຕໍ່ຕາ, ຄວາມເຈບັ ປວດໃດຈະເຈັບປວດເທ່າົ ເຫນັ ຄົນຮກັ ຢູ່ໃນອອ້ມອົກຂອງຄົນອນີ່ື ” “ແມູ່ນແລ້ວ ເມເວັຼົ້າຖືກ, ມີແຕູ່ນາງເທົ່ານັ້ຼນທີ່ຈະຄູຄ່ ວນກັບຕ໋ອບ, ເຮົາສອງຢູ່ຄນົ ລະຊັຼ້ນ, ແມ່ນູ ແລ້ວ ຂ້ອຍບ່ໍຄູ່ ຄວນກັບເຂົາ “ນາງນ້ອຍ ນ້ອຍໃຈຕໍ່ກັບຄວາມຕໍ່າຕ້ອຍຂອງຕົນເອງທ່ີເກີດມາບ່ໍຄືໝູ່, ນາງທັງຍູ່າງທັງຄິດໄປເລຼ້ັືອຍໆ ຕາມສາຍທາງອອກຈາກສະໜາມບິນທູ່າມກາງສາຍລມົ ແສງແດດທີຮ່ ້ອນອົບເອຼົາັ້ ນຼັ້ນ. ໃນເວລາຕໍມ່ າເຄອ່ີື ງບິນກໍທະຍານ ຂຶຼ້ັນສູ່ທ້ອງຟ້າ ພ້ອມໆ ກັບສຽງແຜດຮ້ອງເນືອງນັນ ແລະ ສ່ີິງນັ້ຼນກໍເປັນສັນຍາລັກແຫູ່ງການຈາກໄປຂອງຊາຍຄົນໜຶີ່ງ. ນາງຢຸດບາດຕນີ ແລ້ວຫຼຽວແນມເບ່ງິີ ເຄ່ີືອງບິນລາໍ ນັຼ້ນເປັນຄັງຼ້ ສດຸ ທ້າຍກູອ່ ນຈະກາູ່ ວຄາໍ ອໍາລາ. “ລາກູອ່ ນ ອາ້ ຍຕ໋ອບ, ລາກ່ອູ ນຄວາມຫັງຼ , ລາກູ່ອນທກຸ ສິງທກຸ ຢາ່ ງ” ຄາອາລານ້ັນຼ ໄດເ້ ຈືອປນົ ກັບສຽງສະອ້ຼນືັ ໄຫ້ , ນາງຢາກອົດກັ້ຼນ, ຢາກລືມມັນ, ຢາກຕັດຂາດກັບທຸກສີິ່ງທຸກຢ່າງ ແຕູ່ນາງກໍເຮັດບໍ່ໄດ້, ຍ່ິີງຄິດກໍຍີ່ິງເຈັບປວດ, ນາງ ນ້ອຍເລີມ່ ໂທດຕົວເອງທີ່ອາດເອ້ອຼືັ ມໃນສິງ່ີ ທີ່ເປັນໄປບ່ໍໄດ,້ ນາງຮັກເຂົາຈົນໝົດຫົວໃຈເຊິີ່ງນອກຈາກເຂົາແລ້ວ ກໍບໍ່ມີຜູ້ ຊາຍຄົນໃດອີກຈະມາແທນເຂົາໄດ້, ຕະຫຼອດຊີວິດຂອງນາງບໍ່ເຄີຍເສຍໃຈຫຼາຍເທ່ົາກັບເທ່ືີອນຼີ້ັ, ນາງຢາກເປັນຄົນມີ ຖານະເງິນຄາໍ ແຕູ່ສ່ິີງນ້ນັຼ ກເໍ ປນັ ພຽງແຕຄູ່ ວາມຄິດຝັນ ເພາະຕນົ ເອງເລອື ກເກີດເອງບ່ໄໍ ດ້. ມັຼ້ືນຼັ້ນ, ນາງນ້ອຍບ່ໍກັບບ້ານ ແລະ ບໍ່ໄປໂຮງຮຽນ, ນາງຕັດສິນໃຈຂັບລົດຈັກຜູ່ານແສງແດດໄປຍັງສະຖານທ່ີ ແຫ່ງູ ໜງ່ຶີ ນຼັນ້ ກໍຄືຮ້ານສູ່ວນພ້າວຢູ່ແຄມຂອງ ເຊິີ່ງເມື່ີອກອູ່ ນເຂົາ ແລະ ນາງເຄີຍມາບ່ອູ ນນີຼ້ັເລືັອ້ຼ ຍໆ, ຢ່ບູ ອູ່ ນນັຼີ້ ຕ໋ອບເຄີຍ ບອກຮັກກັບນາງເປັນຄັ້ຼງແຮກ ແລະ ຈາກນ້ັຼນເວລາມີບັນຫາຫຍັງທັງສອງຈະມາລະບາຍ ແລະ ແກ້ຂໍ້ຂ້ອງໃຈນໍາກັນຢູ່ ບູ່ອນນຼ້ີັ. ແຕູ່ເທ່ີືອນ້ີັຼ ບໍ່ມີເຂົາຄົນນັຼ້ນ, ທຸກຢ່າງອ້ອມກາຍມີແຕູ່ຄວາມຫວູ່າງເປ່ົາມິດງຽບ ທັງໆທີ່ມີຜູ້ຄົນເຂົາອອກຮ້ານ ຢ່າງລຽນຕິດ, ນາງບໍ່ຮ້ອງໄຫ້ ແຕູ່ນໍ້າຕາຫາກໄຫຼອອກມາ, ນາງພະຍາຍາມອົດກ້ັຼນບໍ່ຢາກຄິດເຖິງພາບເກົ່າໆ, ເວລານ້ັີຼ ແລະ ນາງຈີ່ິງເລ່ີມຄິດເຖິງນ້າສາວ ແລະ ຫຼານ ເພາະດວງຕາເວັນພວມຈະລາລັບອັບແສງ, ນ້າສາວຄົງຈະໄປຂາຍເຄ່ືີອງຢູ່ 73

ເດີນເຕະບານແລວ້ ແລະ ຫຼານເດ! ຄົງຍັງບໍ່ມີຜູ້ໄປຮບັ ເທືີອ່ ນາງຟ້າວລຸກຂຼຶ້ັນ ແລະ ຫັນຫງຼັ ອໍາລາກັບສະຖານທີ່ແຫູ່ງນັຼ້ນ, ທຸກຢ່າງຢູ່ບູ່ອນນຼີັ້ ນາງຄຸນ້ ເຄີຍກັບມນັ ດ,ີ ມາມຼືນັ້ ີັຼ້ ແລະ ນບັ ແຕູວ່ ິນາທນີ ້ີັຼ ນາງຈະມາບູອ່ ນນ້ີັຼເປັນຄັ້ຼງສຸດທາ້ ຍ. ນາງຟ້າວກັບຄືນໄປຮັບຫຼານແລ້ວກໍກັບບ້ານ ໄປຫານ້າຂອງນາງ ເຊີິ່ງແມູ່ນບູ່ອນສຸດທ້າຍທີ່ຄູ່ຄວນກັບນາງ. ນາງນ້ອຍເຜີຍຍິຼມ້ັ ອອກມາແລ້ວງກຶ ຫົວກັບຕົນເອງ “ແມູ່ນແລ້ວ ຂອ້ ຍຈະໄປຢບູ່ ອູ່ ນທີຄ່ ູຄ່ ວນກັບຂອ້ ຍ” ນັບແຕູ່ມຼື້ັນນັ້ຼ , ນາງນອ້ ຍເລມ່ີ ປບັ ຕົວເອງ ຕຼັ້ງໃຈຮາ່ໍ ຮຽນສກຶ ສາເພືີ່ອອານາຄົດຂອງຕົວນາງ ແລະ ຄອບຄວົ , ເຖິງ ຈະເຈັບປວດທໍລະມານ, ເຖິງວັນເວລາຈະຜູ່ານໄປແບບເຊີື່ອງຊ້າລ້າເມີ່ືອຍ ແຕູ່ນາງກໍກໍ້າກືນຝນທົນ ແລະ ອົດບໍ່ໃຫ້ຄິດ ເຖິງຜູ້ຊາຍຄົນນັ້ນຼ . ມາເຖິງມັື້ຼນີຼ້ັ ເຂາົ ອາດລືມນາງ, ແຕູ່ຈະລືມ ຫືຼ ບໍ່ລືມນ້ນັຼ ນາງກໄໍ ດ້ປະວາງທຸກຢ່າງໄວ້ຢເູ່ ບືຼັ້ອງຫຼັງໝົດ ແລ້ວ. ແລະແລ້ວເດືອນໜຶີ່ງຕໍ່ມາ, ໂດຍທ່ີນາງບໍ່ຄິດຝັນມາກູ່ອນ, ນາງນ້ອຍກໍໄດ້ຮັບຈົດໝາຍຈາກແດນໄກ, ແຜ ຫົວໃຈທ່ີເປິອ່ ຍເນາົ່ ພວມຈະຫາຍວັນຫາຍຄນື ນນັ້ຼ ກເໍ ຈັບປວດຄນື ມາອກີ . “ເປນັ ຫຍງັ ຈ່ງິີ ມີຈດົ ໝາຍມາ, ເປັນຫຍັງບ່ໍເປັນຕາມທີ່ຂ້ອຍຄິດ” ນາງນ້ອຍຈົ່ມພມຶ ພໍາກັບຕນົ ເອງກ່ອູ ນນາງຈະຈກີ ຊອງຈດົ ໝາຍສະບບັ ນນ້ັຼ ອອກມາອູາ່ ນ. ຈດົ ໝາຍຂຽນມາວູາ່ : ນ້ອງ ນາງທ່ີອ້າຍຮັກ ແລະ ຄິດເຖິງຢູ່ທຸກລົມຫາຍໃຈ, ຕະຫຼອດເວລາທີ່ອ້າຍຈາກມາ, ມັນເໝືອນກັບວູ່າເຮົາ ສອງຢກູ່ ັນຄົນລະຟາກຟ້າ, ອ້າຍບໍ່ຢາກນບັ ເດອື ນ, ນັບປີ ແຕູ່ອາ້ ຍຢາກນັບວນິ າທີ ເພື່ີອໃຫ້ຄວາມເປນັ ຢູຄ່ ືແນວນຼັີ້ຜູ່ານໄປ ໄວເທົ່າທີ່ຈະໄວໄດ້, ນ້ອງຮ້ບູ ໍ່ວູ່າມັອຼ້ື ້າຍອອກຈາກເມືອງຫວຼ ງພະບາງມາ ຫົວໃຈອ້າຍເກືອບແຕກສະຫຼາຍ, ອ້າຍລຖໍ ້ານອ້ ງ ແລະ ຢາກພບົ ນ້ອງ, ຢາກເຫັນຜູ້ຍິງທີ່ອາ້ ຍຮັກມາສົ່ັງລາ ແຕູທ່ ຸກສີ່ິງທກຸ ຢາ່ ງກໍເໝືອນຟ້າກົັ່ນແກ້ງບໍ່ໃຫ້ພວກເຮາົ ໄດ້ພົບພ້ໍ ກັນ, ມືຼັ້ນັ້ຼນ ອ້າຍບໍ່ຢາກຂ້ຶຼັນຮອດເຄີື່ອງບິນ, ອ້າຍຢາກແລູ່ນກັບຄືນໄປຫານ້ອງ...ນ້ອງຮູ້ບ່ໍວູ່າໃນເວລາເຄືີ່ອງບິນຈະຍານ ຂນຼັ້ຶ ສທູ່ ້ອງຟ້າ ອາ້ ຍພມຶ ພໍາອາໍ ລານອ້ ງດ້ວຍຫົວໃຈທີ່ຄໍ່າຄ້ອຍຫດົ ຫູ່. ອ້າຍບໍຮ່ ູ້ວູ່າຍ້ອນສາເຫດອັນໃດນ້ອງຈ່ິີງບໍໄ່ ປສົງ່ ອ້າຍ ຕາມການນັດໝາຍ...ແຕເູ່ ຖງິ ຢາ່ ງໃດກໍຕາມອ້າຍກໍເຂຼ້ົາັ ໃຈນ້ອງ, ນ້ອງອາດຄາວຽກຊູ່ວຍນ້າ ຫືຼ ຕິດທລຸ ະຄາຮຽນ... ນອ້ ງ, ອາ້ ຍຄດິ ຮອດນ້ອງຕະຫຼອດເວລາ, ອ້າຍຢາກກບັ ມາຫານອ້ ງ, ເຖິງຢາ່ ງໃດກຕໍ າມອາ້ ຍກໄໍ ດ້ແຕູພ່ າວະນາຂໍ ຢາ່ ໃຫ້ຮັກເຮົາສອງມີອັນເປັນໄປກໍພໍ. ຖ້ານ້ອງມີເວລາກໍສົ່ງຂູາ່ ວຄາວມາຫາອ້າຍແດູ່, ອາ້ ຍຈະເຝືົ້າລໍຄອຍ ຢ່າງໜ້ອຍຈົດ ໝາຍຂອງນອ້ ງຈະຊ່ວູ ຍໃຫອ້ າ້ ຍມກີ ໍາລັງໃຈໃນການສກຶ ສາຮ່ໍາຮຽນຕໍໄ່ ປ. ອ້າຍຂໍລົບກວນນ້ອງພຽງແຕເູ່ ທົ່ານຼີ.້ັ ພົບກນັ ໃໝູ່ກັບຈົດໝາຍສະບັບໜ້າ. ຮກັ ແລະ ຄິດເຖິງສະເໝີ. (ຕ໋ອບ) ເມືີ່ອນາງອູ່ານຈົດໝາຍຈົບລົງ ຄວາມຫວັງທີ່ປຽບເໝືອນແສງທຽນພໍຮິບຮ່ີໃກ້ຈະດັບມອດນັນຼ້ , ມາ ບັດນຼີ້ັກໍຄູ່ອຍໆ ຮູຸ່ງຂ້ັຶຼນອີກຄັ້ຼງໃໝູ່. ເຖິງວູ່າກຸຫຼາບແດງຊ່ໍນັຼ້ນທີ່ສະໜາມບິນຫຼວງພະບາງຈະສູນຫາຍ, ຫູ່ຽວ ແຫ້ງ ແລະ ຂຸຫ່ົຼນປ່ຽນສີໄປແລ້ວກໍຕາມ, ນັຼ້ນກໍເປັນພຽງການຮູ່ວງໂຮຍໄປຕາມການເວລາ. ສໍາລັບນາງແລ້ວ ກຸຫຼາບຊ່ໍນັຼ້ນຍັງເບົັ່ງ ບານສະທ້ານເຈີດຈ້າ ແລະ ຊຸູ່ມເຢັນຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງນາງນ້ອຍຕະຫຼອດໄປ ແລະ ຕັຼ້ງແຕູ່ມ້ຼືັນຼັ້ນເປັນຕຼົ້ັນມາ, ມຼ້ືັທ່ີນາງໄດ້ ຮັບຈົດໝາຍຈາກແດນໄກຊວີ ດິ ຂອງນາງກມໍ ີແຕູກ່ ານຈົດຈ່ໍລຄໍ ອຍຕໍ່ການກັບມາຂອງຄົນທີນ່ າງຮັກ. 74

1. ພາກສະເໜີ ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈນະວະນຍິ າຍ ເລອືີ່ ງ “ສອງຟາກຝງ່ົັ ” ເຫມຼັ້ ທີ 1 ແຕງູ່ ໂດຍ ສ. ບບຸ ຜານຸວງົ ນະວະນິຍາຍ “ສອງຟາກຝັົ່ງ” ຂອງ ທູ່ານ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ໄດ້ອີງໃສູ່ເລ່ືີອງຈິງໃນປະຫວັດສາດ ເພ່ືີອປະດິດ ສ້າງນະວະນິຍາຍຍາວເຖິງ 3 ເຫ້ຼັມ. ເລ່ືີອງໄດ້ສູ່ອງແສງກູ່ຽວ ກັບເຫດການຕົວຈິງໃນປະຫວັດສາດຢ່າງເລິກເຊີິ່ງສົມຄວນ. ດ່ົັງນຼັ້ນ, ນະວະນຍິ າຍສອງຟາກຝງັ່ົ ຈ່ງີິ ເປັນເລີືອ່ ງໜຶີ່ງຂອງລາວ ທີ່ມີທັງຄຸນຄູ່າຄວາມໝາຍ ທາງດ້ານການສູ່ອງແສງຕົວຈິງ, ທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ແລະ ຄຸນຄູ່າຄວາມໝາຍທາງດ້ານ ສລິ ະປະການປະດດິ ແຕງູ່ . ເລ່ີືອງ “ສອງຟາກຝັ່ົງ” ໄດ້ຄັດມາຈາກ ນະວະນິຍາຍ “ສອງຟາກຝົັ່ງ” ເຫຼັມ້ 1 ເຊີິ່ງປະດິດແຕູ່ງໂດຍ ທູາ່ ນ ສວຸ ັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ພິມທີ່ໂຮງພິມແຫູ່ງຊາດ ພິມໃນປີ 1982 ມີທັງ ໝດົ 175 ໜາ້ . 2. ເນື້ັອຼ ໃນລວມ ນະວະນິຍາຍ “ສອງຟາກຝົັ່ງ” ມີເນຼ້ັືອໃນລວມເວຼົັ້າເຖິງການໂຕນຂ້າມຝັົ່ງຂອງນັກຮົບປະຕິວັດທີ່ໜີຮ້ອນໄປເພ່ິີງ ເຢັນ ລົງຜິດເຊ່ືີອມິດເປັນສັດຕູ ຜົນສຸດທ້າຍກໍຕົກທຸກໄດ້ຍາກຕ້ອງໜີຕາຍກັບມາບ້ານເກີດເມືອງນອນທີ່ມີຄວາມ ອດຸ ົມສົມບູນຂອງຕົນ ດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ ແລະ ເວົ້ັຼາເຖິງຄວາມໂຫດຮ້າຍປ່າເຖ່ືີອນຂອງພວກຕໍາຫຼວດສະຫຍາມ ທ່ີເຮັດທຸກວິທີທາງເພີອື່ ໂຄູ່ນລ້ຼົັມນັກຮົບປະຕິວດິ ຊາດລາວເຮົາ ແລະ ສ້າງຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍໃຫ້ກັບປະເທດລາວເຮົາ ນໍາເອົາການພະນັນ, ເລີ່ືອງໂສເພນີເຂັຼົ້າມາເຜີຍແຜູ່ໃນລາວ ເປັນຕົັ້ຼນແມູ່ນ ສ້າງພັບ, ສ້າງບາ ເຮັດເປັນໂຮງໂສເພນີ, ສ້າງ ບູ່ອນຫ້ັິຼນການພະນນັ ແລະ ຈອບອອຍເອາົ ແມ່ຍູ ງິ ລາວເຮົາຂາ້ ມໄປຝັົງ່ ໄທ. 3. ແບູ່ງຕອນ • ຕອນທີ 1 ແລງມັໜືຼ້ ີຶ່ງຢູ່ເດນີ່ ບ້ານ ຈົນຮອດ ຄືຄນົ ອບັ ປັນຍາ ເນັຼ້ືອໃນ ຕອນນີຼັ້ເວ້ຼັົາເຖິງການກໍກວນສ້າງຄວາມວຸ້ນວາຍຂອງພວກທາງການຊີໄອເອທີ່ໄດ້ສົ່ງຄົນມາຫາເລືີ່ອງ ທໍາຮາ້ ຍພວກແນວລາວຮກັ ຊາດຂອງລາວເຮົາ ແລະ ເວຼັ້າົ ເຖງິ ການໂຕນໜຂີ ້າມໄປຝັງ່ົ ໄທຂອງປະຊາຊນົ ລາວເຮາົ . • ຕອນທີ 2 ດວງຕາເວນັ ໃກ້ຈະລັບ ຈົນຮອດ (ok) ໂອເຄ ເນ້ຼັືອໃນ ຕອນນຼັີ້ເວັຼົ້າເຖິງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງ ນາງວານິດດາ ແລະ ບົດຮຽນຊີວິດຂອງ ນາງສົມເພດ ທີ່ໄດ້ ພົບພໍ້ຜູ່ານຜູ່າຄວາມທຸກທໍລະມານມາຢ່າງໜັກໜູ່ວງ ນອກນີັ້ຼຍັງໄດ້ເວົັ້ຼາເຖິງຄວາມຊ່ົວຊ້າຂອງທ້າວສົງ ແລະ ພວກຊີ ໄອເອ. 75

• ຕອນທີ 3 ດວງຕາເວັນໃກຈ້ ະຕົກດນິ ຈນົ ຮອດ ເຫັນດີ ເນືຼ້ັອໃນ ຕອນນີ້ັຼເວັ້ົຼາເຖິງຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງນາງມາລິກັບລູກ ແລະ ການໂຕນຂ້າມມາຝັົ່ງລາວຂອງນາງ ນອກນ້ັຼີຍັງໄດ້ເວຼັ້າົ ເຖິງຄວາມທກຸ ທໍລະມານຂອງທ້າວນາກ ທ່ີຖກື ພວກຕໍາຫວຼ ດສະຫຍາມທຸ້ບຕແີ ລ້ວຫາແຜ່ນູ ຈັບເຂົ້ັາຼ ຄຸກ ແລະ ການໂຕນໜ່ີອອກຈາກຄຸກຂອງທ້າວນາກ ກັບໝ່ອູ ີກສາມຄນົ . • ຕອນທີ 4 ນາງວະນິດດາ ຈົນຮອດ ກໍຈະຮູ້ຄວາມຈິງບໍ່ໄວກໍຊາ້ ເນັ້ຼືອໃນ ເວົ້ັຼາເຖິງຄວາມເກົັ່ງກ້າສາມາດ ແລະ ຄວາມສະຫຼາດຫຼັກແຫຼມຂອງພວກແນວລາວຮັກຊາດທ່ີສາມາດ ຈບັ ຄຸມເອົາພວກສັດຕູທັງຫຼາຍເຂັຼົ້າຄຸກໄດ້ ແລະ ເວຼ້ັົາເຖິງຄວາມຮັກລະຫວູ່າງທ້າວເສີດ ກັບ ນາງສົມເພດ ນອກນ້ຼີັຍັງໄດ້ ເວັ້ົາຼ ການສືບສູ່ວນຂອງກອງບັນຊາການທ່ີໄດສ້ ບື ຖາມທ້າວນາກກູ່ອນຈະຂາ້ ມໄປຝ່ງັົ ລາວ. • ຕອນທີ 5 ນາງມາລິ ຈນົ ຮອດ ອາຍໆດວ້ ຍການແກວງູ່ ຫົວຄູ່ອຍໆ ເນ້ຼັືອໃນ ຕອນນຼີ້ັເວົ້ຼັາເຖິງຄວາມມີຫັຼກໝ້ັຼນຂອງນາງມາລິ ບໍ່ວູ່າຈະຕົກຢູ່ໃນສະຖານະການແບບໃດ ນາງກໍຍັງ ຊີື່ສັດຕໍ່ຜົວຢ່າງບໍ່ປ່ຽນແປງ ຮັກດຽວໃຈດຽວບໍ່ຍອມຈໍານົນ ແລະ ເວຼົ້ັາເຖິງຄວາມມີນໍ້າໃຈຂອງພວກແນວລາວຮັກຊາດ ທີມ່ ຄີ ວາມໂອບເອຼືັ້ອອາລີ ຊ່ວູ ຍເຫອຼື ປະຊາຊນົ ທ່ີພວມຕກົ ທກຸ ໄດຍ້ າກ ຂາດທີ່ເພິີ່ງພາອາໄສ ໂດຍບຫໍ່ ວງັ ຜົນຕອບແທນ. • ຕອນທີ 6 ທາ້ ວນາກບ່ໍຮູ້ຈະເຮດັ ຫຍງັ ຈົນຮອດ ໄປນໍາການປະຕວິ ດັ ! ເນັ້ຼືອໃນ ຕອນນັຼ້ີເວົຼ້ັາເຖິງການຫວນຄືນກັບບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງທ້າວນາກ ແລະ ເອືຼັ້ອຍໃພ້ ນຼັ້ນກໍຄື ນາງ ຄໍາສອນ ທີ່ຕູ່າງຝ່າຍຕູ່າງກໍພາກັນໂຕນຂ້າມຂອງ ເພີ່ືອໜີຮ້ອນໄປເພີິ່ງເຢັນ ໂດຍລົງຜິດຖືມິດເປັນສັດຕູ ແລະ ເວົ້ຼັາເຖິງ ຄວາມຮູ້ສກຶ ຜິດຂອງທງັ ສອງເອ້ັຼອື ຍນ້ອງຕໍກ່ ັບປະເທດຊາດ, ບ້ານເກີດເມອື ງນອນຂອງຕົນ. 4. ວິເຄາະ ➢ ການໂຕນໜຂີ າ້ ມຝ່ົງັ ຂອງປະຊາຊົນລາວ ປະຊາຊົນລາວເຮົາໃນສະໄໝນ້ັຼນ ສູ່ວນຫຼາຍແລ້ວຄິດວູ່າແມູ່ນແນວລາວຮັກຊາດກໍາລັງໂຄນລັຼົ້ມພວກຂຸນເສິກ ທັງຫຼາຍ ຈີິ່ງພາກັນໂຕນໜີຂາ້ ມຂອງ ເພື່ີອໜີຮ້ອນໄປເພິີງ່ ເຢັນ ໂດຍບ່ມໍ ີຜູ້ໃດນາບຂູ່ກດົ ຂີ່ຂ່ົມເຫັງ ຫືຼ ໄລູ່ໜີແຕູ່ປະການ ໃດ ແຕູ່ປະຊາຊນົ ລາວເຮາົ ຫາກມຄີ ວາມຕນ່ີື ຢາ້ ນ ແລະ ຫູເບົາເຊອີ່ື ຄົນງາູ່ ຍ ບໍວ່ ູ່າເພ່ນີິ ຈະມາຈອບອອຍດ້ວຍວິທີໃດກໍຕາມ ແມູ່ນພາກັນໄປໂດຍບໍ່ມີການພິຈາລະນາເລີຍວູ່າທີ່ເຂົາເວ້ົຼັາມານຼ້ັນຖືກ ຫຼື ຜິດ ວູ່າແມູ່ນຄວາມຈິງ ຫືຼ ບໍ່ແມູ່ນ ແຕູ່ຜົນສຸດ ທ້າຍແລ້ວພວກທ່ີຂ້າມໄປນັ້ຼນລ້ວນແລ້ວແຕູ່ຖືກພວກເຈັ້ົຼາໃຫຍູ່ນາຍໂຕຈອບອອຍເອົາໄປຂາຍເພີື່ອກິນຄູ່າຫົວ ສຸດທ້າຍ ແລ້ວ ພວກທີ່ຫົຼງຜິດເຊ່ີືອມິດເປັນສັດຕູກໍໄດ້ໄປຕົກທຸກໄດ້ຍາກໃນບ້ານເພີ່ິນດິນທູ່ານ ຂາດທ່ີເພີ່ິງພາ ບາງຄົນຖືກຈັບ ບາງຄົນກໍຖືກຂມົ່ ເຫັງຈົນກາຍເປັນ ນາງນົກລາຕີ ຫາກິນກາງຄນື . ເຫດການດັົ່ງກູ່າວ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວເຮົາໄດ້ຮັບຮູ້ວູ່າ ບໍ່ມີທີ່ໃດ ບ້ານໃດ ເມືອງໃດ ຈະດີ ແລະ ມີຄວາມສຸກ ເທົ່າກັບບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນເອງ ເຖິງວູ່າບ່ໍມີຫຍັງກິນ ເຮົາກໍຍັງຊອກເດັດຜັກຫັກໜໍ່ມາຄົວກິນໄດ້ ແຕູ່ໄປຢູ່ ບ້ານເພິ່ີນເມືອງທູ່ານຫັຼ້ນຕິ ບໍ່ມີເງິນແມູ່ນຢູ່ບໍ່ໄດ້ ໃຜໆກໍລັງກຽດ ຊໍ້າບໍ່ໜໍ່າເຂົາຍັງຄິດປອງຮ້າຍເຮົາອີກດ້ວຍ ຄົນທີ່ບໍ່ດີ ຂຼີລ້ັ ກັ ມກັ ຈົກກມໍ ຫີ າຼ ຍ ເວາ້ັົຼ ໄປແມນູ່ ອນັ ຕະລາຍກວາູ່ ບາ້ ນເຮາົ ຊໍາ້ . ➢ ຊວີ ດິ ການເປນັ ຢູຂ່ ອງນາງວານິດດາກັບນາງສົມເພດ ແລະ ຄວາມຊວົ່ ຊ້າຂອງທາ້ ວສງົ ກບັ ພວກຊໄີ ອເອ ພາຍຫຼັງທີ່ອາວອາທັງສອງຂອງ ນາງວານິດດາ ພາກັນອອກຈາກບ້ານໂຕນໄປເມືອງໄທ ຊີວິດຂອງນາງກໍໄດ້ ປ່ຽນໄປ ນັບແຕູ່ມືຼັ້ປະຊາຊົນແຂວງວຽງຈັນລກຸ ຮ້ືັຼຂຶຼ້ັນຢດຶ ອໍານາດການປົກຄອງເປັນຕັ້ຼົນມາ ນາງວານິດດາ ກໍໄດ້ເຂັຼາ້ົ ຮູ່ວມ ໃນຂະບວນການຊາວໜູຸ່ມ ລາວຮັກຊາດ ແລະ ຄະນະຊາວໜຸູ່ມລາວຮັກຊາດ ກໍໄດ້ຕິດຕາມຊູ່ວຍເຫືຼອນາງ ທາງດ້ານ ແນວຄິດຫຼັກໝັ້ຼນຢູ່ຕະຫຼອດມາ. ນາງເກີດທີ່ກຸງເທບ ເມືອງຫຼວງຂອງລາດຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ໄດ້ມາໃຫຍູ່ທີ່ເມືອງ ຫຼວງວຽງຈັນ. ນາງເປັນຄົນທີມ່ ີຄວາມເມດຕາປານຕີ ່ໍຜູ້ຄນົ ທ່ີພວມຕົກທຸກໄດ້ຍາດຂາດທີ່ເພິີ່ງພາອາໄສ ໄຮ້ມິດ ເປັນຕົັ້ຼນ ແມູ່ນນາງສົມເພດ. ນາງສົມເພດກໍເປັນຍິງສາວຄົນໜຶີ່ງທີ່ເຄີຍຜູ່ານຊີວິດອັນໂຫດຮ້າຍປ່າເຖ່ືີອນມາຫຼາຍຮູບແບບ ທັງ 76

ທຸກທໍລະມານແບບບໍ່ມໃີ ຜທຽບເທ່ົາ ນາງຕ້ອງດີ້ນັຼ ດົນຫາທກຸ ວິທີທາງເພືີ່ອໃຫ້ຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ອອກມາຈາກຄວາມມືດມົນ ແລະ ສບັ ສົນວຸ້ນວາຍນ້ັຼນ. ແຕູ່ຟາ້ ເອີຍ ຊວີ ິດຂອງນາງຫຍັງມາອາພັບແທ້ ຖກື ຕົວະແລ້ວຕຼ້ົັມອີກ ຍ້ອນຄວາມຮ້ບູ ໍ່ເທ່ົາທັນ ຈີ່ິງຖືກລອກລວງໄປຂາຍ ກາຍເປັນນາງນົກລາຕີແບບຂ້າມຄືນ ນາງຕ້ອງຝນໃຈຍອມຈໍານົນ ຫົນທາງດຽວທີ່ນາງຈະ ອອກຈາກນັີຼ້ໄດ້ ຄືຕ້ອງໜີກັບມາຝັ່ົງລາວໃຫ້ໄດ້ ແຕູ່ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ແປ້ວແຫູ່ງຄວາມທຸກທໍລະມານທີ່ນາງເຄີຍຜູ່ານ ມານັ້ຼນບ່ໍວູ່າຈະລົບດ້ວຍວິທໃີ ດກໍບໍມ່ ີວັນຈືດຈາງ ແຕູ່ນາງກຈໍ ໍານນົ ທົນກັບຊີວດິ ແບບນຼ້ັນ ແລະ ກັບມາເລມີ ຕົັຼນ້ ຊີວິດໃໝູ່ ທ່ມີ ຄີ ວາມສຸກຢູທ່ ີຝ່ ່ັງົ ລາວ. ສູ່ວນທ້າວສົງກໍແມູ່ນພວກຊີໄອເອຕົວຮ້າຍກາດຜູ້ໜຶີ່ງ ແລະ ນາງດາວວຽງ ເຊ່ີິງມີສາຍານາມວູ່າ ອີ່ທ້າຍລູ່າມ ມັນແມູ່ນໄທດໍາ ແຕກມາແຕູ່ເມືອງແຖູ່ງ ພວກຊີໄອເອໄດ້ສ້າງມັນເປັນນັກສືບ ແລະ ສົ່ງມາວຽງຈັນ ກູຸ່ມພວກນີ້ັຼແມູ່ນ ພວກທອີ່ ນັ ຕະລາຍທີ່ສຸດ ພວກມນັ ຈະຫາເລີອ່ື ງຈອບອອຍເອົາພວກທ່ເີ ປນັ ນາຍພົນ, ນາຍພັນ, ຮ້ອຍເອກ, ຮ້ອຍໂທ ທ່ີມີ ຄວາມເກງກ້າໄປຂ້າຫຼືຫາເລີ່ືອງໃສູ່ໃຫ້ຕິດຄຸກ ເພີ່ືອພວກມັນຈະສະດວກໃນການເຂັຼົ້າມາຮຸກຮານບ້ານເມືອງຂອງພວກ ເຮາົ . ກມູຸ່ ພວກນ້ີຼັຈະບໍ່ມີຄວາມປານີ ເຊິີງ່ ຈະເຮັດທກຸ ວທິ ີທາງເພື່ອີ ໃຫ້ໄດເ້ ງນິ ມາບໍ່ວູ່າຈະແລກດວ້ ຍວທິ ີໃດກຕໍ າມ ມັນໄດ້ ສະແດງອອກໃນບົດເລື່ີອງຕອນທ່ີທ້າວສົງໄດ້ໄປຈອບອອຍເອົານາງວານິດດາຢູ່ເຮືອນ ເພີ່ືອສ່ົງໄປຝົ່ັງໄທໄລູ່ເອົາຄາຫົວ ເປັນຈໍານວນເງນິ ມາເປນັ ຂອງຕນົ ເອງໂດຍບຄໍ່ ດິ ເຫນັ ໃຈຫົວອົກແມູ່ຍງິ ລາວ. ➢ ຄວາມທຸກທລໍ ະມານຂອງນາງມາລກິ ັບທາ້ ວນາກ ແລະ ການໂຕນໜີກບັ ຝ່ັງົ ລາວ ພໍແຕູ່ກ້າວເຂົ້ຼັາມາໃນດິນແດນສະຫຍາມບໍ່ພໍເທົ່າໃດ ທ້າວນາກກໍຖືກຕໍາຫຼວດສະຫຍາມຈັບເຂົຼ້ັາຄຸກໃນຂ້ໍຫາວູ່າ ເປັນສາຍສືບຂອງທາງການສົ່ງມາ ສູ່ວນນາງມາລິກັບລູກຕອນນີຼ້ັແມູ່ນສິຼັ້ນເນຼື້ັອປະດາຕົວ ນາງກໍາລັງກັບຄືນມາສູ່ຄວາມ ພງັ ພິນາດ ອາຜູ້ທ່ີເພິີ່ງພາຂອງນາງໄດ້ໝົດບຸນໄປແລ້ວ ນາງຈໍາເປັນໄດ້ໄປເຊົ່າເຮືອນຢູ່ ຊີວິດຂອງນາງຕອນນັ້ຼີແມູ່ນຕົກຢູ່ ໃນສະຖານະການຄຸງຕາແຈ ນາງໄດ້ພາລູກເລາະຕາມຕົວເມອື ງເພີືອ່ ຊອກຫາວຽກເຮັດງານທາໍ ແຕູ່ກບໍ ມໍ່ ີແມ້ແຕ່ຜູ ຈູ້ ະຫຽຼ ວ ແລ ການເປັນຢູ່ຂອງນາງຕອນນີ້ຼັຫຍຸ້ງຍາກທີ່ສຸດ ເພາະນາງມີແຕູ່ລາຍຈູ່າຍບໍ່ມີລາຍຮັບ ຊໍ້າບໍໜໍ່າ ໝໍສົມຈິດ ກັບປອງ ທໍາຮ້າຍນາງຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ຈົນເຮັດໃຫ້ນາງຢູ່ບ່ໍໄດ້ ນາງເລີຍພາລູກໜີໄປທີ ນະຄອນພະນົມໄປອາໄຢູ່ນໍາ ເກດແກ້ວ ແຕູ່ຢູ່ບ່ພໍ ໍເທົ່າໃດ ມາລິ ກໍຖືກຄະດີກາູ່ ວຫາວູາ່ ຂ້າໝໍສົມຈິດຕາຍ ແລະ ຖືກຕໍາຫຼວດສະຫຍາມສ່ັງົ ການນາໍ ຈັບ ຈິີ່ງເຮັດໃຫ້ ນາງຢູ່ທປີ່ ະເທດໄທບໄໍ່ ດ້ ເລຍີ ໄດໂ້ ຕນໜກີ ບັ ປະເທດລາວຄືນມາດວ້ ຍຄວາມທຸກທໍລະມານ. ສູ່ວນທ້າວນາກແມນູ່ ຖກື ທຸບຕີຈົນໜາ້ ຂຽວຕາຊາ້ໍ ຫັຼງ ແລະ ໜ້າເອິກຕະຫອຼ ດຮອດແຂູ່ງແຂນມີແຕູ່ຮອຍແສ້ ສັ້ຼົງ ເສຼັ້ືອແມູ່ນຂາດຫ້ຽນໝົດ ທ້າວໄດ້ແຕູ່ຄິດເສຍໃຈທີ່ໄດ້ໜີຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນມາ ຄິດເສຍໃຈຕໍ່ພັກພວກທີ່ຫາ ເລ່ືີອງໃສູ່ວູ່າເປນັ ພວກແນວລາວ ທ້າວນາກມີຄວາມຄຽດແຄ້ນຢ່າງໜັກທ່ີໃຊ້ງານບໍ່ໄດ້ພັກບໍ່ໄດ້ຜູ່ອນ ຮອດບູ່ອນບໍໄ່ ດ້ຢູ່ ນໍາລູກນາໍ ເມຍຄວາມເອົາໃຈໃສູ່ໃນໜ້າທີວ່ ຽກງານບາດສຸດທ້າຍແລ້ວແມນູ່ ມາຫາເລ່ອີື ງຈບັ ເຂ້ັົຼາຄຸກ ທຸບ້ ຕຢີ ່າງທໍລະມານ ເວລາຜູ່ານໄປ ພໍແຕູ່ທ້າວນາກຮູ້ຂູ່າວວູ່າພວກຕໍາຫຼວດໄທຈະສັົ່ງປະຫານທ້າວນາກກັບພັກພວກທີ່ຢູ່ໃນຄຸກກໍໄດ້ພາກັນ ໂຕນໜີອອກຈາກຄຸກມາ ເພີື່ອຫາທາງໂຕນຂ້າມຂອງກັບມາບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນທ່ີຈາກໄປ ແລ້ວຄູ່ອຍຄິດຫາ ວິທີກັບມາຊອກຫາລກູ ກັບເມຍທີຮ່ ກັ ຂອງຕົນຕາມຫຼງັ . ➢ ຄວາມເກັງ່ົ ກາ້ ຂອງພວກແນວລາວຮັກຊາດ ຖວື າູ່ ພວກແນວລາວຮັກຊາດຂອງພວກເຮົານ້ັີຼແມູ່ນມີຄວາມເກງັ ກ້າ ມຄີ ວາມສະຫາຼ ດຫຼກັ ແຫຼມ ສາມາດສືບຫາ ທີ່ຢູ່ຂອງພວກຊີໄອເອ ແລະ ເຂົັຼ້າຈັບຄຸມໄດ້ສໍາເລັດ ບໍ່ວູ່າຈະຕ້ອງເອົາຊີວິດເຂຼົັ້າແລກ ພວກແນວລາວຂອງພວກເຮົາກໍ ບໍ່ຍ້ານກວູ່າພ້ອມທີ່ຈະສູ້ເພີື່ອລົບລ້າງພວກທີ່ບໍ່ດີຄິດຫວັງທໍາລາຍຄວາມສະຫງົບສຸກຂອງບ້ານເມືອງເຮົາ ແລະ ປົດປ່ອຍ ເອົາປະຊາຊົນລາວທ່ີຖືກພວກມັນຕົວະຍັົ້ຼວຫຼອກລວງໄປຂາຍນັ້ຼນກັບມາບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນຢ່າງປອດໄພ. ພວກແນວລາວຂອງພວກເຮົານີັ້ຼແມນູ່ ມີຄວາມຮອບຄອບບໍ່ວາູ່ ຈະເຮດັ ວຽກງານໃດ ຈະນ້ອຍ ຫຼື ໃຫຍູ່ກໍມີການວາງແຜນ 77

ໄວເ້ ປນັ ລະບຽບ ແລະ ປະຕິບັດໄປຕາມຂັຼ້ນຕອນ ໂດຍທີ່ພວກມນັ ບຮໍ່ ຕູ້ ວົ ພວກແນວລາວຮກັ ຊາດນ້ເີັຼ ພີິນ່ ຕໍ່ສູ້ ເພອືີ່ ຄວາມ ເປນັ ເອກະລາດ ແລະ ສິດອະທິປະໄຕ ອນັ ແທ້ຈິງໃຫ້ແກປູ່ ະເທດ ອນັ ແສນຮກັ ຂອງພວກເຮົາ. ➢ ຄວາມມຫີ ກັຼ ໝຼັນ້ ຂອງນາງມາລິ ເຖິງວູ່ານາງມາລິຈະໄປຕົກຢູ່ຟາກຟ້າແຫູ່ງຫົນໄດ້ ຢູ່ຕາມລໍາພັງກັບໃຜ ແຕູ່ນາງກໍບ່ໍເຄີຍຄິດທໍລະຍົດກັບຄົນທີ່ ຕົນຮັກ ນາງຍັງມີຫັຼກໝ້ັຼນຮັກໜີ່ຶງໃຈດງວ ເຖິງມີຊາຍອ່ືີນມາກ້ຽວ ເປັນຊາຍທ່ີມີທຸກສີິ່ງທຸກຢ່າງ ພ້ອມທ່ີຈະມອບໃຫ້ ນາງໄດ້ ແຕູ່ນາງກໍຍັງຍືນຍັນພ້ອມທີ່ຈະເກັບຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມບໍລິສຸດທີ່ຕົນມີນຼ້ັນໄວ້ມອບໃຫ້ສາມີຂອງຕົນພຽງ ຄົນດງວ ບໍ່ວູ່າຈະທຸກຍາກຂາດເຂີນປານໃດນາງກໍສູ້ຢ່າງບ່ໍທໍ້ຖອຍ ເຖິງນາງຕ້ອງແລກດ້ວຍຊີວິດ ນາງກໍຍອມ ເພີື່ອປົກ ປ້ອງກຽດສັກສີຂອງລູກແມູ່ຍິງໄວ້ ນາງເປັນຍິງສາວທີ່ມີຄວາມສວຍງາມ ແຕູ່ນາງໄດ້ໂຕນໜີຂ້າມໄປຝັ່ົງໄທກັບຜົວ ແຕູ່ ສຸດທ້າຍນາງກໍໄດ້ພັດພາກຈາກຜົວຊັດເຊພະເນຈອນລ້ຽງລູກຢູ່ຜູ້ດຽວ ດ້ວຍການເລາະຫາຍາດຕິພ່ີນ້ອງທີ່ຕົນມີຢູ່ ສະຫຍາມ ແຕູ່ຄົນເລົ່ານັຼ້ນກັບລັງກຽດສຽດສີ ຫວງັ ຈະທໍາຮ້າຍນາງ ເລີຍເຮັດໃຫ້ນາງຕ້ອງເອົາລກູ ໜີໄປເລືອ້ຼັ ຍໆໂດຍບໍ່ມີ ຈຸດໝາຍປາຍທາງ ແລະ ນາງຫວັງຢ່າງດຽວວູ່າ ສັກວັນນາງຕ້ອງກັບໄປທີ່ປະເທດລາວ ເຊ່ີິງເປັນບ້ານເກີດເມືອງນອນ ຂອງຕົນ ເຖິງວາູ່ ຈະທຸກຍາກຍາກກໍາ ແຕຄູ່ ນົ ລາວເຮາົ ກມໍ ີນໍ້າໃຈບໄໍ່ ດລ້ ັງກຽດແບບຄນົ ສະຫຍາມກະທາໍ ກບັ ເຮົາແບບນັ້ີຼ. ນາງກັບລູກໄດ້ພາກັນຍູ່າງເລາະໄປຕາມຖະໜົນມູຸ່ງໜ້າໄປສູ່ນອກເມືອງ ນາງຫວັງວູ່າອີກບ່ໍນານຕົວເອງຄົງຈະ ໄດ້ພົບກັບຜົວ ນາງມາລິທັງຍູ່າງທັງຄິດວູ່າ ທີ່ຜູ່ານມາຊີວິດຂອງນາງໄດ້ປະສົບກັບຄວາມຂັດສົນຈົນໃຈ ແຕູ່ນາງຍອມ ຕາຍດີກວູ່າ ນາງບໍ່ຍອມໃຫ້ຕົນຕົວຂອງນາງຕ້ອງມາເປ້ືອນເປິເປັນອັງຂາດ ນາງຈະຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດສັດຊີ່ືຕໍ່ຜົວຈົນ ເຖິງທ່ີສຸດ. ➢ ການກບັ ສູ່ບ້ານເກີດເມອື ງນອນຂອງທ້າວນາກ ແລະ ເອຼັ້ອື ຍໃພ້ ພາຍຫັຼງທີ່ທ້າວນາກ ກັບເອອ້ຼັື ຍໃພ້ຕູ່າງຝ່າຍຕູ່າງພາກັນໂຕນຂ້າມຂອງ ເພ່ີືອໜີຮ້ອນໄປເພ່ີິງເຢັນ ແຕູ່ທ້າວນາກ ໄດ້ປະສົບກັບເຄາະຮ້າຍພັດພາກຈາກຄອບຄົວ ເວລານີ້ັຼທ້າວນາກບ່ໍຮູ້ເລີຍວູ່າເມຍ ແລະ ລູກຂອງຕົນພາກັນກິນຢູ່ ແນວໃດ? ທ້າວນາກຮູ້ສຶກຜິດທ່ີຜູ່ານມາລາວຊໍ້າພັດຫຼົງເຊື່ີອພວກຂຸນເສິກປະຕິການຂາຍຊາດ ໂຕນໜີຈາກບ້ານເກີດ ເມືອງນອນອັນແສນຮັກຂອງຕົນໄປເປັນຂ້ອຍຂ້າມ້າຕູ່າງໃຫ້ພວກປະຕິການຂຸນເສິກດ່ັົງກູ່າວຍອມໃຫ້ພວກມັນຂູດເນ້ັຼືອ ເຖືອໜັງ ຜົນສຸດທ້າຍທີ່ຕົນໄດ້ຮັບກໍຄືໄດ້ຊີມລົດແຫູ່ງຄວາມເຈັບແສບມາ ແຕູ່ຕອນນຼ້ັີສຸດທີ່ດີໃຈທ່ີໄດ້ກັບຄືນມາຫາ ບ້ານເກີດເມອື ງນອນຂອງຕົນ. 5. ສະຫຸບຼ ❖ ດາ້ ນເນືັອຼ້ ໃນ ນະວະນິຍາຍ ສອງຟາກຝ່ົັງນຼ້ີັ ມີເນ້ັືຼອໃນເວັົ້ຼາເຖີງການໂຕນຂ້າມຝົັ່ງຂອງນັກຮົບປະຕິວັດທ່ີໜີ່ຮ້ອນໄປເພີ່ິງເຢັນ ລົງຜິດເຊ່ືີອມິດເປັນສັດຕູ ຜົນສຸດທ້າຍກໍຕົກທຸກໄດ້ຍາກຕ້ອງໜີຕາຍກັບມາບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນ ດ້ວຍ ຄວາມທຸກທໍລະມານ ແລະ ເວຼົ້ັາເຖີງຄວາມໂຫດຮາ້ ຍປ່າເຖືີ່ອນຂອງພວກຕໍາລວດສະຫຍາມທເ່ີ ຮັດທກຸ ວທິ ີທາງເພອີື່ ໂຄນ ລົມ້ັຼ ນັກຮົບປະຕິວັດຊາດລາວເຮົາ ແລະ ຄົ່ມເຫັງແມູ່ຍິງລາວ ສ້າງຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍໃຫ້ກັບປະເທດລາວເຮົາ ນໍາເອົາ ການພະນນັ , ເລ່ອືີ ງໂສເພນເີ ຂ້າົຼັ ມາເຜຍີ ແພູ່ໃນລາວ ເປນັ ຕຼັນ້ົ ແມ່ນູ ສາ້ ງພັບ, ສາ້ ງບາ ເຮດັ ເປັນໂຮງໂສເພນ,ີ ສາ້ ງບອູ່ ນຫ້ັຼິນ ການພະນນັ ແລະ ຈອບອອຍເອົາແມູ່ຍິງລາວຂາ້ ມໄປຝ່ງົັ ໄທ. ❖ ດາ້ ນສິລະປະການແຕູ່ງ ນະວະນິຍາຍເຫັ້ຼມນ້ັຼີເປັນເລີ່ືອງທີ່ຍາວແຕູ່ງຕາມເຫດການປະຫວັດສາດຕົວຈິງທີ່ທູ່ານໄດ້ຜູ່ານ ແລະ ພົບພໍ້ມາ ຢ່າງມີຊວີ ິດຊີວາ. ການສ້າງຕົວລະຄອນໃນແຕູ່ລະຝ່າຍລ້ວນແຕູ່ສາມາດສະແດງໃຫ້ເຫັນລັກສະນະລວມທ່ີເປັນຕົວແທນ ຂອງຕົວຈິງນຼ້ັນ ມີການພັນລະນາຮູບຮູ່າງພາຍນອກ ແລະ ແນວຄິດຈິດໃຈຂອງຕົວລະຄອນຢ່າງລະອຽດ. ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ຍົກ ໃຫ້ຜູ້ອູ່ານໄດເ້ ຫັນຕົວລະຄອນໃນຫາຼ ຍປະເພດຄົນ ສວູ່ ນການໃຊ້ສບັ ພາສາແມນູ່ ອຸດມົ ສົມບູນ ເປັນຕັ້ຼົນແມູ່ນສບັ ສໍານວນ 78

ບອກເລາ່ົ , ສໍານວນເຈລະຈາ ການພນັ ລະນາຊວີ ິດການເປັນຢູ່ ການນຸູ່ງຖື ແລະ ນດິ ໃສໃຈຄໍພອ້ ມທັງຄວາມສິຼັ້ນເຄີຍຂອງ ຕົວລະຄອນ ແຕສູ່ ັບສູ່ວນຫາຼ ຍຈະຊອດກະຈາອອກໄປທາງສບັ ໄທຫຼາຍ. 79

ນະວະນຍິ າຍເລອີ່ື ງ “ສອງຟາກຝງ່ົັ ” ໂດຍ ສ. ບບຸ ຜານວຸ ງົ ຕອນທີ 1 ແລງມືຼ້ັໜີ່ຶງຢູ່ເດີນບ້ານ ນາຍພົນເທີດ ມີລົດຫຼາຍແບບຫຼາຍສີ ຈອດຮຽງລາຍກັນຢູ່. ຫຼຽວຂັຼຶ້ນໄປເທິງເຮືອນ ເຫັນແສງໄຟຟ້າສະຫວູ່າງສະໄຫວຢູ່ປານກາງເວັນ. ມີນາຍພັນນາຍພົນເອົາເມຍເອ້ອ້ວຍກັນ, ຄູ່ໃຜູ່ຄູ່ລາວ, ກົດເພດໃສູ່ ກນັ . ເບີ່ງິ ພວກທີເ່ ອັ້ຼນີ ວູາ່ ”ຍາມອູ່ ມຍານາງ” ຜູ້ໃດກໍ່ແປະແຈະ ແປດແຈດຍມັຼີ້ ໆແຍ້ມໆ ອວູ່າຍໜ້າໄປເຫັນໃຜກ່ດໍ ອູ່ ມຫົວ ຍມໍ ໄື ຫວ້ຍມ້ຶຼັ ແຍ້ມແຈມູ່ ໃສ ຄືຈ່ັົງວູ່າໃຈດີເອົາແທເ້ ອາົ ວູ່າ. ເບິງ່ີ ເພີນິ່ ຜູ້ເຕບີ ເບີດໜາ້ ເອກິ ເປນັ ທະເລີ ຈັກຄວາມຝຣ່ັງົ ອັງກດິ ໄຫຼອອກປານຂ້ັຼີແບ້. ບາງຄົນເມຍບໍ່ຢູ່ກໍ່ມາເຮັດອໍເຊາະໃສູ່ເມຍໝູ່ ເບ່ິີງເພ່ີິນສົ່ງສາຍຕາຫວານໃສູ່ກັນປານຕາແມວຫຼຽວ ເຫນັ ປາຢ້າງ. ສ່ວູ ນຍາມູ່ອມ ຍານາງເມີື່ອຮວູ້ າູ່ ມີຄນົ ສົນໃຈນໍາຕົນກໍຍິີງ່ ກົດເພດບາດຍາູ່ ງພເໍ ປນັ ສີນວຍນາຍ ເກບີ ຢ່ອງສົນ ສູງພໍພູດແລ້ວ ກໍຍັງຢາກແຢງຢີຂັຶຼ້ນຕື່ີມ ເພີື່ອຢາກໃຫ້ຮູ່າງຄີງອ້ອນແອ້ນຂັຶ້ຼນກວູ່າເກ່ົາ ອາກໂກຍ ! ຈ່ົັງແມູ່ນຊາດເປັນຕາ ເບ່ອີື . ນາຍພົນເທີດຜູ້ເປັນເຈັ້ຼົາພາບເອົາເມຍມາຢນຮຽງ ເພື່ີອຕ້ອນຮັບແຂກ. ເມຍຂອງເພີ່ິນຊ່ືີວູ່ານາງຄໍາເປັນຄົນຕ່ໍາ ເກ່ີິງຄັ້ວິຼ ດົກແຕູ່ງຕົວແບບນົກເປົ້ືາຂຽວອູ່ອນ. ສັ້ນຼິ , ເສ້ືຼັອຕະຫຼອດຮອດແພບູ່ຽງໂຕູ່ງລ້ວນແຕູ່ເປັນສີຂຽວອູ່ອນ ສູ່ວນນາຍ ພົນເຈັຼົ້າພາບເປນັ ຄົນສູງໃຫຍຫູ່ ວີຜມົ ແບູ່ງຕິດຊຸດລາຕີ ສງົັຼ້ ດໍາ, ເສ້ືຼັອຂາວມັດເນສີ ີຟ້າຖແື ວນູ່ ຕາຂາວຂອບຄໍາ ບນັ ດາແຂກ ທີ່ຖືກເຊີນຫຼັງຈາກຈັບມີນາຍພົນ ແລະ ຍໍມືນົບນາງພັນລະຍາເຈຼັ້ົາພາບແລ້ວກໍ່ພາກັນກາຍເຂຼ້ົັາໄປຫາຫ້ອງໃນເຊ່ີິງເປັນ ຫ້ອງກວ້າງປະດັບປະດາແບບຊາວຕາເວັນຕົກ. ພວກນາຍທະຫານທັງຫຼາຍ ພາກັນຢນລົມກັນເປັນໝູ່ສ່ີໝູ່ຫ້າ ສູ່ວນຍາ ມູ່ອມຍານາງບາງຄົນກໍຢນບາງຄົນກໍນ່ັົງ ຕາມກ້າວອັ້ຼີນວມທີ່ລຽນກັນເປັນແຖວອ້ອມຫ້ອງຖັດຈາກຫ້ອງ ນີຼ້ັຍັງມີຫ້ອງ ພິເສດຫ້ອງໜ່ຶີງອີກນ້ອຍກວູາ່ ຫ້ອງນັີຼ້ນ້ອຍໜງີ່ຶ . ໃນຫອ້ ງນີຼ້ັມີເຈຼົ້ັາໃຫຍເູ່ ຈຼັ້ົາໂຕນົ່ັງລົມກັນຢ.ູ່ ຜທູ້ ີ່ມສີ ຽງກວ່າູ ໝູ່ໃນຫ້ອງນຼ້ີັ ແມູ່ນທ້າວສຸກທີ່ພວກເພິ່ີນຍອ້ ງວູ່າ ເປັນນັກການເມືອງຊັ້ຼນຢ້ຽມ. ທາ້ ວສຸກຕດິ ຊຸດລາຕີຢາ່ ງຜ່ີືງຜາຍທີ່ສຸດເຂົາເປັນຄນົ ຕໍ່າ ເກ່ິີງໜ້າມົນຕານ້ອຍ ປາກສຽງລາວໃຕ້ເມຍຂອງເຂົາ ຊືີ່ວູ່ານາງມູ່ອມນັົ່ງຢູ່ຄຽງຂ້າງປາກສຽງເມືອງຫຼວງພະບາງຫົວຂ ອງ ເມຍສູງກວູ່າຜວົ ປະມານສອງນັີວ້ຼ . ທ້າວສຸກມັກປາກພາສາຝຣ່ັົງກວູ່າພາສາລາວ. ເມ່ືີອກູ່ອນນີຼ້ັຄືໄດ້ຂູ່າວວູ່າ ທ້າວສຸກເອົາຄົນໜັງຂາວ ມີອາຊີບ ແນວໃດນ້ັຼນບໍ່ແຈ້ງ, ຮູ້ແດູ່ວູ່າມັນແຫ້ນທ້າວສຸກຈົນເກືອບຫຼ້ອນໝາກກະແຕ້ ແລະ ຍ້ອນອີ່ມນ້ໍາເຜັຼິ້ງພະເຈ້ຼັົາເລີຍປະຮ້າງ ກັນ ແລ້ວທ້າວສຸກຈ່ີິງຖືກແພບູ່ຽງໂຕູ່ງສາວເມືອງຫຼວງຮັດຄໍຈົນມືນຕາກົບຢູ່ລັອກລໍ້. ພວກທີ່ນັົ່ງຢູ່ອ້ອມຂ້າງທ້າວສຸກ ລວ້ ນແຕ່ແູ ມ່ນູ ຜູ້ເຕີບ ເບີິ່ງຜູ້ໃດກໍພຕີ ູ້ບພີຕງຶ ປານຮູບໃນຝາແອບຢາກາພະ ນັົ່ງຟັງທ້າວສຸກເວັ້ົຼາຢາ່ ງເອົາໃຈໃສູ່. ສວູ່ ນທ້າວ ສຸກເຫັນໝູ່ສົນໃຈນໍາຄໍາເວ້ຼົັາຂອງຕົນກໍແຮງຂຼຶ້ັນໝັຼື້ຂຼ້ັຶນໝາດມືຊ້ຽງຄ້ໍາຫົວເຂົ່າພໍເປັນຈັົ່ງຈະມືຂວາຊັ້ຼີພຸ້ ນຊີ້ຼັພ້ັີຼໄປຕາມຈັົ່ງ ຫວະຂອງຄໍາເວ້ັາົຼ . ທ້າວສຸກເວ້ັຼົາວູ່າ: ພວກເຮົາມີກໍາລັງເຖິງ ເຈັດໝີ່ືນຄົນຢູ່ໃນກໍາມື ອໍານາດທາງດ້ານກົດໝາຍ ຢູ່ໃນກໍາມືເຮົາ ມີ ແຕູຄ່ ນົ ທ່ີມເີ ສັ້ນຼ ປະສາດຂັ້ກຼີ ະເດອື ນທໍ່ນນັ້ຼ ລະ ຫົວໃຈຈີງ່ິ ສ່ນັົ ຕໍສ່ ະພາບການສູ່ມຼື້ນັ ັຼີ້. ຂ້ອຍຫວະ? ຫູຍ ! ຍັງໝຼ້ນັ ຄືເສົາຊີມງັ . ຂ້ອຍບໍ່ທັນເວົຼ້ັາເຖິງ ກໍາລັງ ອັນມະຫາສານຂອງສະຫະລັດ. ພວກທູ່ານຫຼຽວເບ່ີິງແຜນທີ່ແດູ່ແມ້ ! ທາງຕາເວັນຕົກແມູ່ນ ປະເທດໄທ ໃຜກໍຮູ້ແລ້ວຕີ ຖານທັບຂອງສະຫະລັດຢູ່ໄທ ເຂຼ້ັມແຂງເຖິງພຽງໃດ? ຢູ່ກໍາພູຊາ ເຖິງວູ່າພວກແດງ ຍິງປນ ໃຫຍູ່ ເຂັ້ົຼາໃສູ່ເດີ່ນຍົນ ໂປຈັນຕົງກໍຕາມແຕູ່ທູ່ານລອນໂນນກໍຈະປາບພວກແດງໃນທີ່ສຸດ. ຢູ່ຫວຽດນາມໃຕ້ ເຖິງວູ່າ ຫວູ່າງນຼັີ້ ພວກແດງບຸກລຸກແຮງແດູ່ ແຕູ່ທູ່ານຫງ້ຽນວັນທ້ຽວກໍຈະແກ້ມືຄືນ ຈົ່ງເຊ່ີືອໝັ້ຼນ ! ສະຫະລັດລົງທຶນມາທໍໃດ ແລວ້ ພວກເພນ່ິີ ຈະບໍປ່ ະຫວຽດນາມໃຕ້ເດດັ ຂາດ. ຢູ່ທະເລຈີນມກີ ອງເຮືອຮົບທີເຈດັ ເຊງ່ີິ ເປັນກອງທບັ ທີ່ຊະນະເລີດຂອງ ສະຫະລັດ. ຖ້າຄອມມູນດິ ເອະ ອະ ແຮງຂຼຶັ້ນເບິງ່ີ ແມ້ ! ເຄີ່ືອງບນິ ຢຸດທະສາດ ເບ 52 ຂອງສະຫະລັດຢູເ່ ກາະກວາມ ແລະ ຢ່ອູ ຕູ ະເພາົ ໄຫຼອອກເທີືອ່ ນັຼບີ້ ອກວູ່າເສັດອແີ ຕນໂລດລະ ! ຍກຶ ເບ່ີິງ ! ຄນັ ຢາກເຫັນໂຕແມມູ່ ນັ ແມ່ນູ ບໍ? ເຫະິ ເອີ ! 80

ພເໍ ວຼົັ້າສຸດຄວາມ ທ້າວສຸກຫວົ ຂຶ້ຼັນເອີອກໆ ຄວື ູ່າແຊບວູ່ານົວເອົາແທ້ເອາົ ວູາ່ , ພໍດໃີ ນເວລານັຼ້ນ ນາງເຈ້ົຼັາພາບຍາູ່ ງ ເຂ້ັຼົາມາດູ່ອມຫົວລົງ ຍມໍ ືນົບຕ່ໍທຸກຄນົ ພອ້ ມທັງເວ້າຼົັ ວູາ່ : - ເຊີນທູ່ານຍງິ ທາູ່ ນຊາຍເຂົັຼາ້ ຮວູ່ ມພານເຂ້າັົຼ ຂາ້ ນອ້ ຍ! ແຫູ່ ! ແຫູ່ ! ເຊນີ ! ເຊນີ ແຫູ່ ! ແຫູ່ ! ທກຸ ຄນົ ລຸກຂນຶ້ັຼ ບາງຄນົ ແປງຄເໍ ສອຼືັ້ ບາງຄົນແປງຊງົ ຜົມ ນາງເຈ້ັຼົາພາບຈບັ ມືນາງມູອ່ ມເມຍທ້າວສກຸ ຍາູ່ ງອອກໜ້ າພາໄປຫາຫ້ອງກໍ້າຂວາເຊ່ິງີ ເປັນຫອ້ ງໃຫຍູ່ ດອກໄຟຟ້າປະດບັ ປະດາຢ່າງງາມຕາ ມີໂຕະອາຫານ ຈັດວາງຢາ່ ງເປນັ ລະບຽບ ຢຕູ່ ໍໜ່ ້າໂຕະ ມີນາງສາວຢນຄອຍຮັບໃຊ້ ຢ່າງນອບນ້ອມ. ຖາ້ ໃຜກ້າວໄປຮອດນາງສາວດງົັ່ ກູ່າວກຍໍ ່ືີນຈານທ່ມີ ຊີ ອ້ ມບວູ່ ງ ຢອງຢແູ່ ລ້ວ, ແຂກພຽງແຕ່ຕູ ກັ ເອາົ ອາຫານຕາມໃຈຊອບ ໃສຈູ່ ານຂອງໃຜລາວແລ້ວໄປຫາບ່ອູ ນນ່ັົງກນິ ຕາມສະບາຍ. ງານລ້ຽງນ້ັຼີເປັນງານລ້ຽງທີ່ຈັດຂຼັຶ້ນຫັຼງຈາກເມຍນາຍພົນເຈຼັ້ົາພາບກັບມາແຕູ່ພາກໃຕ້. ຕາມຂູ່າວເປົ່າປີວວູ່າເມຍ ນາຍພົນເຈົັຼ້າພາບ ໄດ້ຮັບຜົນກໍາໄລຢ່າງລັົ້ຼນເຫີືຼ່ອໃນການສົ່ງຄວາມຂ້າມຝາກ. ສະນຼັ້ນ ຫັຼງຈາກຍົກຈອກດີ່ືມເພ່ີືອ ສຸຂະພາບ, ຂອງນາຍທະຫານທຸກຄົນ ນາຍພົນເຈຼັ້ົາພາບກໍ່ບ່ໍເວ້ັົຼາຫຍັງຫຼາຍພຽງແຕູ່ສະແດງຄວາມຄອບໃຈຕໍ່ໝູ່ເພ່ືີອນທີ່ ສະລະເວລາອັນມີຄູ່າມາມູ່ວນຊີ່ືນອົບອູຸ່ນຄອບຄົວໃນໂອກາດພັນລະຍາສຸດທ່ີຮັກຂອງເພ່ິີນກັບຄືນມາແຕູ່ພາກໃຕ້ຢ່າງ ປອດໄພ. ຕໍ່ຈາກນ້ັຼນກໍ່ມີການເຊີນລົງມືຮັບປະທານອາຫານ. ບັນດາແຂກທີ່ຖືກເຊີນມາຮວູ່ມລວມມີແຕູ່ນາຍທະຫານ ຊຼັນ້ ນາຍຮອ້ ຍຂຼນຶິ້ັ ໄປ ລວມທັງໝົດປະມານສາມສິບຄົນ. ຄູ່ຜົວເມຍທີ່ສົມຜົວສົມເມຍກວູ່າໝູ່ໃນງານລ້ຽງນັ້ີຼແມູ່ນຄູ່ຜົວເມຍຮ້ອຍເອກນາກ ເຂົາທັງສອງເປັນຄົນສູງ ສະຫງູາ່ ມີແວວຕາອັນແຫມຼ ຄົມ. ນາງມາລີຜູ້ເປນັ ເມຍກສໍ່ ົມຊ່າູ ວາູ່ ເປັນຄົນງາມໃນວງົ ການສັງຄມົ ເມຍນາຍຮ້ອຍທະຫານ ແຫູ່ງລາດຊະອານາຈັກລາວ. ນາງມາລີຖືແວນຕາຂາວ,ນາງທັງກິນທັງເຫຼືອດເບິ່ີງໝູ່ບາງເທີື່ອນາງຍີຼັ້ມຢ່າງມີສະເໜູ່ ນາງ ດື່ມີ ໄດແ້ ຕູ່ເຫັຼ້າົ ທ່ມີ ອີ ຸນຫະພູມຕ່ໍາ ເຊັ່ົນ ເຫ້ັົຼາ, ເບຍເປນັ ຕັຼົນ້ . ນາງມັກຟງັ ໝູ່ເວ້ັົາຼ ແລະ ເກບັ ຕວົ ຢຢູ່ າ່ ງງຽບໆ. ນາງຮກັ ແລະ ບຊູ າຜົວ. ຫຼຽວເບງ່ີິ ຜວົ ເທືີອ່ ໃດນາງມກັ ຍມ້ີັຼ ເສຍກູ່ອນຈງິີ່ ເວາຼົັ້ ແລະ ເວາຼົ້ັ ດວ້ ຍນອບນ້ອມ. - ອາ້ ຍນາກ, ໃບໜາ້ ຂອງນອ້ ງເປນັ ແນວໃດ? ທາ້ ວ ນາກ ຫຽຼ ວເບ່ີິງໃບໜາ້ ອນັ ຂາວນວນຂອງເມຍແລວ້ ເວ້ົາັຼ ວ່າູ : - ແດງຂນຼ້ັຶ ເລັກນ້ອຍ. ຄວາມຮ້ອນຂອງເຫຼ້ັົາໄດ້ເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າ ທີ່ຂາວນວນຂອງນາງແດງອ່ົງຕົ່ງຂຼຶ້ັນກວູ່າເກ່ົາ ຜົວຂອງນາງກ່ໍດີ່ືມເຫົັຼ້າ ຫຼາຍຈອກແຕູ່ຍັງຮັກສາທູ່າທີສະຫງົບສະຫງູ່ຽມດັ່ົງເດີມ. ເວລານັຼ້ນຢູ່ໂຕະກໍ້າຂວາປະກົດມີສຽງກວູ່າໝູ່. ໄດ້ງິນສຽງເວຼັ້ົາ ສຽງຫົວເປັນແຊວໆ ຈົນບໍ່ເຂົຼັ້າໃຈວູ່າໃຜເວຼົັ້າຫຍັງຕ່ໍຫຍັງ. ນາງເຈຼ້ັົາພາບດີໃຈ ຫົວແທ້ຫົວວູ່າຈົນສະມັກຄັກແຄ້ນ. ໃນ ເວລາງານລ້ຽງພວມດໍາເນີນໄປຢ່າງຄຶກຄຼື້ັນນັຼ້ນ ມີສຽງຮ້ອງດ້ວຍຄວາມຕົກໃຈ ແລະ ໝົດຫວັງດັ່ົງຂຼັ້ຶນເຮັດໃຫ້ທຸກຄົນ ສຸມສາຍຕາໄປໃສູ່, ນາງມູ່ອມເມຍຂອງທາ້ ວສຸກພວມເປນັ ລົມ ດ້ວຍຄວາມຕົກໃຈຕໍ່ຈາກສຽງມະໂລໂຈເຈໄດ້ຟົດສະນ່ົັນ ຂຶຼ້ັນ ທຸກຄົນຫຸ້ມໄປຫານາງມູ່ອມ. ສູ່ວນທ້າວສຸກລົງເຮືອນຂັນ້ຼຶ ລົດໄປໃສບ່ໍມີໃຜຮູ້ ນາງມູ່ອມໄດ້ຮ້ອງຂັຼຶ້ນ ແລະ ເປັນລົມ ໄປເມ່ີືອຮູ້ຂູ່າວວູ່ານ້າບູ່າວຂອງຜົວຖືກຄົນຮ້າຍລອບຂູ່ວາງ ໝາກແຕກໃສູ່ໃນເວລາເພິ່ີນຂີ່ລົດກັບມາແຕູ່ໄປກິນຕົຼັ້ມກະປູ ທະເລຢ່ທູ ່ີໂຮງເຕ້ັນຼ ລໍານກົ ແກວ້ ວ່າູ ຊັ້ຼນ. ງານລ້ຽງທີ່ພວມຄຶກຄັຼື້ນໄດ້ຖືກປິດລົງຕາມແບບໄມ້ຮ້ອຍຂຽດຂາດ. ພວກແຂກທ່ີມາຮູ່ວມໃນງານບ່ໍທັນລາ ເຈຼັົ້າພາບກູກູ່ອນມຶງລຸນອອກຈາກຫ້ອງໄປໂດຍບ່ໍໄດ້ເອັຼີ້ນສ່ັົງກັນພໍຄວາມ. ທັງນ້ຼີັກ່ໍເພາະພວກເຂົາອຸບປະໂຫຼກຄດິ ເອົາເອງ ວູ່າ: ”ແນວລາວຮັກຊາດເລີ່ມລົງມືໂຄນລັົ້ຼມພວກເຂົາ” ເປັນໜ້າຢາກຫົວ ແມູ່ນເວລາລົງຂ້ັຼນໄດໄປຢ່າງຟາ້ ວຝັ່ົງນັຼ້ນ ມີຍາ ມອູ່ ມຍານາງຈໍານວນໜຶີ່ງຄວ້າພນຸ້ ຄວ້າພຼັີ້ຍ້ອນເກີບຢອ່ ງສົັ້ຼນສູງ, ເວົຼັ້າໃສູ່ເຈັຼົ້າໃຫຍູ່ນາຍໂຕຈາໍ ນວນໜ່ີຶງຕາດໆີ ກໍໃ່ ສູ່ແວນ ຕາຂາວເພ່ີືອແອັກທາູ່ ໃຫ້ຍົດຂອງເພິີ່ນເພີ່ມນ້ໍາເພມີ ຕອູ່ ນຂັຶຼ້ນຕມືີ່ ນຼ້ັນກຄໍ່ ຸຍພຸ້ນຄວາພຼັ້ີຊອກຫາແວນຕາຂອບຄາໍ ຂອງເພີິ່ນ. ໂອຍ ! ຈົງັ່ ແມູນ່ ມນັ ເປນັ ຕາເບງ່ີິ . 81

ຮ້ອຍເອກນາກໄດ້ຖືກເອິຼີັ້ນໄປສໍານັກງານເສນາທິການກອງທັບດູ່ວນສະນັຼ້ນຈິ່ີງຟ້າວໄປສົ່ງເມຍແລ້ວຂັບລົດ ອອກຈາກເຮືອນໄປທັນທີ ນາງມາລີກ້າວຂຶ້ຼັນເຮືອນດ້ວຍທູ່າທີຢຸດໆຢ່ອນໆ ຄອຍເບີິ່ງລົດຂອງຜົວ ແລູ່ນອອກຈາກເດີນ ບາ້ ນໄປດ້ວຍຄວາມເປັນຫູ່ວງ. ຫຼັງຈາກລດົ ຂອງຜົວໄປຫວິດແລວ້ ນາງຈີິ່ງໄຂປະຕູເຂຼົ້າັ ໄປໃນຫ້ອງຖ່າູ ຍເຄ່ີືອງນຸູ່ງແລ້ວຈັບ ເອົາແອບເຄອື່ີ ງຖັກແສູ່ວ ມານົງັ່ ຖັກເສັຼ້ືອຖ້າຜົວຢໃູ່ ນຫ້ອງນອນຢ່າງງຽບໆ ນາງເປັນຫູ່ວງນໍາຜົວ ແລະ ສນົ ໃຈນໍາສະພາບ ການຂອງບ້ານເມອື ງ ເຊິີ່ງນາງເຫັນວູ່າມັນເຄັົງ່ ຮ້ອນຂຶນ້ັຼ ທຸກມັຼ.້ື ໄລຍະໜ່ຶີງຕໍ່ມາມີສຽງລົດແລນມາຈອດ ແລະ ບີບແກຢູ່ຕ່ໍໜ້າປະຕູຮ້ຼັົວ. ນາງລຸກຂຶັ້ຼນຍູ່າງໄປຫາປ່ອງຢ້ຽມເປີດ ຜາ້ ກັ້ຼງແຍງສອູ່ ງອອກໄປເບີິ່ງເຫັນນາງວະນິດດາຜູ້ເປນັ ຫາຼ ນພວມແລນູ່ ໄປໄຂປະຕູຮ້ົຼັວ. ຄາວໜ່ຶີງລົດຟົກສີຟ້າແລູ່ນເຂຼ້ັົາມາ ໜ້າບ້ານ. ນາງມາລີເຂັົຼ້າໃຈໂລດວູ່າ ແມູ່ນນາງແສງເດືອນມາຫາ ເພາະນາງຮູ້ເຈັົຼ້າຂອງລົດຄັນນຼັ້ນໄດ້ດີ ນາງຈ່ີິງຍູ່າງອອກ ໄປຫາຫ້ອງຮັບແຂກ. ນາງແສງເດືອນມາພ້ອມທັງທ້ວງດ້ວຍຄວາມສົນໃຈວູ່າ: - ໂຕກຽມນອນເສຍີ ຢູ່ຫວະ ! - ຮວາ້ ຍເກືອບສິບສອງໂມງແລ້ວເດ ! - ອ້າຍນາກຢເູ່ ຮືອນຫວະ ! - ເພີ່ິນມາສ່ົງເຮົາແລ້ວຂັບລົດອອກໄປໂລດ. ບອກວູ່າບໍ່ຕ້ອງຖ້າ ອາດຈະເດິກຈີ່ິງມາ ແຕູ່ເຮົາຕ້ອງຖ້າເພິ່ີນມາພຸ້ນ ລະຈິງີ່ ນອນໄດ້ ຈກັ ເປັນຈງ່ັົ ໃດຫຸ ຫົວໃຈຂອງເຮາົ ເປັນສີສ່ົນັ ໆຢາ້ ນໆ ຄືຈັົງ່ ວາູ່ ຈະມເີ ຫດຮ້າຍອນັ ໃດ ອັນໜງ່ຶີ ເກດີ ຂ້ັຶຼນ. ໂຕ ມາຊວນເຮາົ ໄປທ່ຽູ ວຫວະ? ເຮົາໄປໃສບໄໍ່ ດແ້ ລ້ວເດກິ ດືນແນວນີ້ຼັ ເຮົາຢ້ານເຫັນທະຫານອ້າຍນອ້ ງ ເຮົາຫນັ ໃຈບ່ໍທ່ົວທອ້ ງ ໂລດ. ເອີ ! ເປັນແນວໃດ ເລື່ີອງນາ້ ບາູ່ ວທ້າວສກຸ ? ເຮາົ ມແີ ຕ່ເູ ວັຼົາ້ ລມື ຮອດເອົານໍ້າຊາເຢນັ ມາສ.ູ່ .. - ໄດ້ແລວ້ ! ເຮາົ ຄິດວ່າູ ໂຕກຽມໄປແລ້ວຊ້ັນຼ ດອກ. - ກຽມໄປໃສ? ນາງມາລີ ຖາມຂັ້ນຶຼ ດວ້ ຍຄວາມສົນໃຈ. - ຮວ້າຍ ! ໂຕບໍ່ທັນຮຫູ້ ຍັງຫວະ? ເສອື ບາ້ ນກັບເສືອປາ່ ຊກິ ັດກນັ ແລ້ວໄດ ! - ໂຕເອາົ ສງັ ມາເວັ້ົຼາໃຫເ້ ຮາົ ຢາ້ ນແທ.້ ອ້າຍ ນາກ ກໍບໍ່ຢຈູ່ ະໃຫ້ເຮົາເຮັດແນວໃດ? - ເຮາົ ເຊື່ອີ ວູ່າຈັກໜູ່ອຍອາ້ ຍນາກ ຈະກັບມາໂຕກຽມເຄອືີ່ ງໄວຖ້ ້າ ເພນີິ່ ມາແລວ້ ພ້ອມກັນໄປໂລດ. - ຊິໄປໃນຄນື ນຼັ້ໂີ ລດຫວະ ! - ໂຕພັດຍງັ ຖ້າໄປຮອດມັຼື້ໃດອີກ ! ນາງ ມາລີ ນ່ົັງຄິດຢ່ຄູ າວໜຶງີ່ ແມຍູ່ ູ່າ ກບໍ ່ໍທັນໄປຫາເພີິ່ນມະລຸບປບຸ ປບັ ໄປໂລດແນວນັຼຈ້ີ ະທັນເອົາຫຍງັ ໄປນໍາ. ນາງ ແສງເດອື ນ ເດາົ ຄວາມສົນໃຈຂອງນາງ ມາລີ ໄດ,້ ເລີຍຢໍ້າວາູ່ : - ໂຕເປັນຫູ່ວງນໍາເຄືີ່ອງຂອງຊ້ັຼນຫວະ? ຫຶໆ ! ບໍ່ຕາຍຍັງຫາໄດ້. ພວກເຮົາພູ່າຍໃນເວລາຮ້ອນນ້ຼັີຊີ່ືໆດອກ ໄລູ່ ພວກ...ນຼັນ້ ອອກຈາກເມອື ງແລ້ວ ເຮາົ ກໍກບັ ຄນື ມາອີກເຫັນບໍ່ ! ນ້າບາູ່ ວທ້າວສກຸ ຖກື ລອບສງັ ຫານແລວ້ ເດ ! - ໂຕກຊໍ ໄິ ປບ,່ໍ ແສງເດອື ນ ! - ເຮາົ ຫວະ ! ເຮາົ ບໍຢ່ ເູ່ ດກິ ຈັກໜ້ອຍລູກທອງບນິ ຂາ້ ມຫວົ ຈີວ່ ຈາູ່ ວເຮົາທນົ ບໄ່ໍ ດດ້ ອກ. - ໂຕມາຊວນເຮົາໄປຫວະ, ນີ ! - ບໍ່ດອກ ເຮາົ ເຫັນພວກເພ່ິີນກຽມພຶບພັບ ພຶບພັບ ເຮາົ ເລີຍມາຫາໂຕຄດິ ວາູ່ ໂຕກໍພວມກຽມຊັຼນ້ ດອກ. - ໄປຫຢືຼ ູ່ເຮາົ ເວາົຼັ້ ບ່ທໍ ັນໄດ້, ເອົາແຕູ່ຄວາມເຫັນຂອງອາ້ ຍນາກ. - ຄັນຊັ້ຼນອາ້ ຍນາກຍງັ ບທໍ່ ນັ ເວັຼົາ້ ຫຍງັ ນໍາໂຕຫວະ? - ບໍ່ ! 82

- ອາ້ ຍນ້ອງເພິ່ນີ ນີັຼ້ຈັົງ່ ແມ່ນູ ໃຈເຢັນ ອ້ານເນດ ກໍໃຈເຢັນເອົາແທ້ເອາົ ວູ່າຈົນເຮາົ ເກິດຫົນຫວາຍກູ່ອນຈະມາຫາໂຕ ເຮົາກໍໄປຫາເພິີ່ນພຸ້ນລະ ໂຕຮູ້ບໍ່ວູ່າເພີ່ິນພວມເຮັດຫຍັງ? ເພີິ່ນພວມຂຸດໜອງປານິນເສີຍຢູ່ ທັງບ້ານທັງເມືອງເພິ່ີນຕ່ືີນ ເພີ່ນິ ເຕັ້ຼນຢ້ານເສກິ ຢ້ານເສືອ ອາ້ ຍເນດນູຸ່ງແພອາບນໍ້າຈ້ອນຕູດຂຸດດິນເສີຍຢູ່. ບໍ່ໃຫ້ເຮົາເຫືຼອອກົ ເຫືຼອໃຈແນວໃດ. ຄັນຊິ ເວຼ້ົັາຫຼາຍ ຄວາມແມູ່ຍູ່າໂຕພັດງອຍປ່ອງຢ້ຽມເບ່ີິງຢູ່ເຮົາເຫຼືອໃຈ ເລີຍຂັຶ້ຼນລົດຂັບວືມາຫາໂຕນີ້ັຼລະ ເພ່ີືອໃຫ້ເບົາສະໝອງ ແດ.ູ່ ນາງ ມາລີ ຍຼິັ້ມຫົວແລ້ວເວຼາັ້ົ ວູາ່ : - ບໍແ່ ມນູ່ ແມູ່ຍູ່າຂອງເຮາົ ຜູ້ດຽວໄດ ແສງເດອື ນ ເອີຍ ! - ຫຸຍ້ ! ເພນິ່ີ ໝນັຼ້ ເຮົາໄວ້ ຍັງບ່ໍທນັ ຜກູ ຂໍຕໍແ່ ຂນເຮາົ ໃສ່ອູ ້າຍເນດໄດເດີ ! - ຄນັ ຊັ້ນຼ ພວກໂຕຊິແຕູ່ງດອງກອູ່ ນຈິີ່ງໄປ, ຫຼືວາູ່ ເປີດໂລດ. - ເຮົາຫວະ? ເຮົາຢາກເປດີ ໂລດລະ ແຕ່ອູ ້າຍເນດນັຼ້ນຕໃີ ຈເຢັນຄືໝາກເຫັບ ເຮົາມານຼີ້ກັ ໍຢາກພບົ ອ້າຍນາກແດູ່ ແຕູ່ ເພີນິ່ ບ່ໍຢູ່ ເຮົາຂໍໃຫໂ້ ຕເວຼັ້າົ ຊູ່ວຍເຮາົ ແດູ່ ຄນັ ອ້າຍນາກບ່ບໍ ອກອາ້ ຍເນດບ່ໍຕງີ ດອກ. ໂອ້ຍ ! ເດກິ ເຕບີ ແລວ້ ຕະຫວານ້ັຼີ ! ເຮາົ ລາເມີອື່ ກ່ອູ ນເດ,ີ ເປນັ ແນວໃດຂູ່າວໃຫ້ເຮາົ ຮແູ້ ດູ່ ກູ່ອນຫລືຼ ນຸ ເຮາົ ກບໍ ຢໍ່ ູ່ໄດດ້ ອກເຮາົ ຢ້ານເສິກ. ພໍເວັົ້ຼາສຸດຄວາມ ນາງ ແສງເດືອນຜູດລຸກຂຼຶ້ັນ ສະແດງຄວາມອໍາລາໂດຍຟ້າວຝ່ົັງແລ້ວຍູ່າງອອກເຮືອນໄປ, ນາງ ມາລີ ອອກໄປສົ່ງ ແລ້ວກັບເຂັົ້ຼາໄປນັ່ງົ ຖັກເສັອ້ືຼ ຖ້າຜົວຢ່ໃູ ນຫ້ອງນອນ ຕໄ່ໍ ປໄດ້ງິນສຽງລດົ ຄັນໃດແລູ່ນຜ່າູ ນມານາງກໍຢດ ຄໍຫຼວງເບິ່ີງ. ຈົນຮອດບູ່າຍໜີ່ຶງໂມງ ຜວົ ຂອງລາວຈງ່ີິ ກັບມາ. ນາງມາລີ ໄດ້ເວົາ້ຼັ ເລ່ືີອງທີ່ ນາງແສງເດືອນ ມາຫາສູ່ຜວົ ຟັງ, ຜວົ ຂອງນາງມິດຟງັ ດ້ວຍທາູ່ ທີສ່ ະງບົ ສະງຽມສຸດທ້າຍນາງເລີຍຖາມວ່າູ : - ພວກເຮາົ ຈະເຮັດແນວໃດ? ທ້າວນາກ ດດູ ຢາມິດຢຄູ່ າວໜ່ງີຶ ຈງິ່ີ ຍກົ ໂມງຄມ່ໍ ືຂນຶັຼ້ ມາເບ່ີິງແລວ້ ເວາ້ຼັົ ວາູ່ : - ນອນເທາະເດິກແລວ້ , ສະພາບການເຄົັງ່ ຕຶງທີ່ສດຸ ແຕຖູ່ າ້ ຟງັ ໄປນີຼັ້ລະ. ສອງຜົວເມຍພາກັນຂນຶ້ຼັ ຕຽງມອດໄຟນອນ. ນາງມາລີ ເໜັບຕວົ ເຂຼົັາ້ ໃກ້ຜົວ ນາງຮູ້ສຶກສະບາຍໃຈ ແລະ ເຊືີ່ອໝັຼ້ ນເມີື່ອມຜີ ົວຢຄູ່ ຽງຂ້າງ. ນາງໄດເ້ ຊອື ບຫບຼັ ໄປດວ້ ຍຄວາມສຸກ. ມແີ ລງມ້ຼືໜັ ງີ່ຶ ທາ້ ວນາກກບັ ມາແຕກູ່ ານຊາ້ ກວາູ່ ທຸກເທ່ືີອພກໍ ້າວເຂາ້ັຼົ ເຮອື ນກໍເ່ ວຼົ້າັ ຕໍ່ເມຍວູ່າ: - ມາລີ ເອີຍ ! ພວກເຮົາຢູ່ວຽງຈັນຕໄ່ໍ ປບໍ່ໄດແ້ ລ້ວຕ້ອງໂຕນຂ້າມໄປຝ່ງົັ ໄທໄວທ່ໍໃດຍ່ິີງດີ ເອົາແຕູ່ເຄືີ່ອງຕິດຕົວໄປ ນໍາເລັກນ້ອຍເພາະພວກເຮົາຍັງຈະຕີເອົາຄືນ. ກູ່ຽວກັບເລືີ່ອງນີັຼ້ອ້າຍໄດ້ເປິກສາກັບອາວເນດແລ້ວ ເຄີ່ືອງຂອງເຮືອນຊານ ມອບໄວ້ໃຫ້ແມູ່. ອາວເນດຈະຢູ່ມ້ຽນເຄີ່ືອງຂອງ ແລະ ເຮັດໜັງສ້ຽນໜັງສືຊູ່ວຍແມູ່. ພວກເຮົາເອົາແຕູ່ເຄືີ່ອງພັດຖູ່າຍ ເລັກນອ້ ຍໄປຈກັ ໜູອ່ ຍຈະມີລດົ ມາຕອ້ ນເອົາ. ລົດພວກເຮົາເອົາໄວໃ້ ຫ້ວານິດາໃຊ.້ ເວັ້ົຼາແລ້ວທ້າວນາກລຸກຂຼັຶ້ນຍູ່າງໄປຫາລູກທ່ີພວມຫຼ້ັິນຢູ່ກັບນາງວານິດາ. ທ້າວນາກອູ້ມເອົາລູກແລ້ວບອກໃຫ້ ຫຼານຮ້ວູ ່າູ ຕົນຈະໄດຈ້ າກໄປ. ນາງວານດິ າບໍເ່ ຂຼັ້ົາໃຈເລີຍຖາມດວ້ ຍຄວາມສນົ ໃຈວູ່າ: - ພວກອາວຈະໄປໃສ? - ພວກອາວຈະຜູ່າຍໄປເມອື ງໄທຊົ່ວຄາວ ບ່ໍດນົ ດອກພວກອາວຈະກບັ ມາ ຫາຼ ນຮັກສາເຮືອນເຮົາໄວ້ຖາ້ . ນາງວານດິ າເຮັດຊຶງລຶງຢ່ຄູ າວໜີງຶ່ ຈິ່ີງເວ້ັຼາົ ຂັຶຼນ້ ດວ້ ຍຄວາມຕກົ ໃຈວູ່າ: - ພວກອາວໄປແລວ້ ຫຼານຈະຢູ່ນາໍ ໃຜ? ທ້າວນາກພະຍາຍາມ ປະເລ້ຼັາົ ປະໂລມຫາຼ ນ ດວ້ ຍຖອຍຄໍາອອູ່ ນຫວານວາູ່ : - ອາວເນດຈະມາຢູ່ເປັນເພືອນຫຼານ ເຄີ່ືອງຂອງໃນເຮືອນແມູ່ນຂອງຫຼານທັງນັຼ້ນ. ສະນັຼ້ນຫຼານຕ້ອງເບິີ່ງແຍງເອົາ ຢາ່ ງຮອບຄອບ. 83

ນາງວານິດາບ່ໍປາກ ກຼັ້ົມຫົວຮບັ ເອາົ ຄໍາເຕອື ນຂອງທາ້ ວນາກ. ຕໍ່ມານາງມາລີອອກມາຫາເພີອ່ື ໃຫອ້ າຫຼານເຂົາລົມ ກັນຢ່າງສະດວກ ທ້າວນາກອູ້ມລູກອອກໄປຫ້ອງນອກເຫັນຫີບສອງໜູ່ວຍລຽນກັນຢູ່ ທ້າວນາກຍົກລອງເບິີ່ງແຕູ່ລະໜູ່ ວຍເຫັນວູ່າມັນໜັກພໍຄວນ. ເວົັ້ຼາແທ້ນາງມາລີເປັນແມູ່ເຮືອນທີ່ຮອບຄອບກະກຽມຫຍັງກໍໄວ. ທ້າວນາກຮູ້ສຶກເປັນສີ ສອບວອບວາດໃດວາດໜຶີ່ງພາຍໃນໃຈເມ່ີືອຫຼຽວເບີິ່ງບູ່ອນຢູ່ບູ່ອນກິນ, ໄປຢູ່ບ້ານເພີິ່ນເມືອງທູ່ານຈະຢູ່ກິນແນວໃດ. ທ້າວນາກຈາໍ ໄດ້ດີໃນຄາວຍງັ ເປນັ ນັກສຶກສາຢູປ່ ະເທດນອກ. ໂອຍເຈົຼາັ້ ແມູ່ຂອ້ ຍເອີຍ! ຄດິ ຮອດບາ້ ນຈນົ ເກອື ບຈະຮຽນໜັ ງສືກໍບໍ່ໄດ້ ຄິດຮອດແກງໜ່ໍໄມ້ໃສູ່ຢານາງ ຄິດຮອດບຸນສົງພະ ແລະ ບຸນບັ້ງຼ ໄຟ ຄິດຮອດດິນຟ້າອາກາດຂອງເມືອງລາວ, ຍາມຟ້າຮ້ອງເດືອນສາມໂອຍ! ຄິດຮອດບ້ານຈົນງູ່ວມຈົນເຫງົາ ໃນເວລາທີ່ທ້າວນາກອູ້ມລູກຢນຢູ່ຕໍ່ໜ້າປາກປະຕູ ປ່ອງຢ້ຽມ ຄິດສົງກະສົງເກ້ັີຼງຕໍ່ການໂຕນໄປຝັົ່ງໄທນັຼ້ນ ນາງມາລີກ້າວເຂຼ້ົັາມາຮັບເອົາລູກຈາກອ້ອມອົກຂອງຜົວພ້ອມທັງ ເວາຼັ້ົ ວາູ່ : - ທຸກສິີງ່ ທຸກຢ່າງກຽມພອ້ ມໝົດແລວ້ . - ຫຼານວານິດາເວຼົາ້ັ ແນວໃດຕໍ່ນ້ອງ? - ມັນສ່ງົັ ຄວາມຫາພໍ່ ແລະ ແມູ່. ອຕີ ນົ ມນັ ຍັງນອ້ ຍພັດໄກພໍ່ແມູ,່ ບດັ ນຼີັພ້ ດັ ໄກພວກເຮາົ ອກີ . - ນອ້ ງລອງຄດິ ເບີງ່ິ ດູ, ເຮາົ ເອາົ ມນັ ໄປນາໍ ບດ່ໍ ບີ ?ໍ - ບໍ່ດອກອ້າຍ ເອົາມັນໄປນໍາ ແມູ່ນໃຜຈະເບິີ່ງເຮືອນເຮົາ ! ແຕູ່ນ້ອງຍັງໜັກໃຈເລີ່ືອງໜ່ຶີງ ພວກເຮົາໄປແລ້ວ ” ພວກອ້າຍນ້ອງ” ຈະບໍ່ເອົາເຮືອນພວກເຮົາບ?ໍ່ ທາ້ ວນາກຄິດຢູຄ່ າວໜງ່ີຶ ແລວ້ ເວັາົຼ້ ວາູ່ : - ພວກເພີ່ິນເອົາບ່ໍໄດ້ດອກ, ຕາດິນ ແລະ ເຮືອນລ້ວນແຕູ່ອອກຊືີ່ແມູ່ຂອງພວກເຮົາທັງນັ້ຼນ. ຈົນກະທ້ັຼງວູ່າລົດທີ່ ພວກເຮົາຂີ່ຢູ່ນ້ັຼີ ກໍແມູ່ນຂອງແມູ່ມອບໃຫ້ຍງັ ອອກຊີື່ແມຢູ່ ູ່ ເຄ່ີືອງຂອງເລ່ົານ້ີັຼ ກຢໍ ູ່ໃນກາໍ ມະສິດຂອງແມູ່ ໃຜຊິມາແຕະຕອ້ ງ ໄດ້ ແຕ່ນູ ້ອງໄດ້ເອົາເງນິ ໄວໃ້ ຫຫ້ າຼ ນວານິດາແດບູ່ ໍ່? - ນອ້ ງໄດເ້ ອາົ ໃຫມ້ ນັ ແລວ້ . - ນ້ອງກບໍ ອກມນັ ແລ້ວຕີວ່າູ ມຫີ ຍງັ ໃຫ້ເວ້າຼັົ ນໍາອາວເນດ? - ນ້ອງບອກໝົດແລ້ວ. ໄປເທາະລົດມາຕ້ອນເອາົ ພວກເຮາົ ແລ້ວໃດຫນັ້ຼ . ການໂຕນໄປຝັົ່ງໄທຂອງທ້າວນາກ ແລະ ນາງມາລີກໍມີສາຍເຫດພຽງແຕູ່ທໍ່ນັຼ້ນ ໂດຍບ່ໍມີຜູ້ໃດນາບຄູ່ກົດຂີ່ຂ່ົມ ເຫງັ ຫຼືໄລູ່ຮະຈໍາໜີແຕູ່ປະການໃດ. ແຕ່ພູ ໍກາ້ ວລົງເຮອື ຟ້າມືດລົມແຮງ ຟອງນ້ໍາຂອງຟາກຝງ່ົັ ຄອຍໄປສຝູ່ ົ່ງັ ໄທມີເຟ້ອື ມືດໜັ ກ ກ້ອນເຟ້ືອທີ່ສະຫັຼບສັບຊ້ອນກັນຢູ່ນັຼ້ນຄືຮູບພະຍາຄຸດກັຶ້ຼງຕາອ້າປາກດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ. ບັກກິນ້ອຍທີ່ບໍ່ທັນຮູ້ ດຽງສາຫຍັງ ຫຼຽວເຫັນເຟື້ອດໍາດ່ົັງກູ່າວ ໄຫຼເລ່ີືອນມາຕາມທ້ອງຟ້າກໍຢ້ານ ຟ້າວອວູ່າຍໜ້າຄືນມາຫາວຽງຈັນພ້ອມທັງ ແອູ່ວແມູ່ກັບຄືນບ້ານ. ນາງມາລີເອົາມືລູບຫຼັງລູກດ້ວຍຄວາມອູ່ອນຫວານພ້ອມທັງອອຍລູກ. ບັກກິບ່ໍຮູ້ຈັກຈະເຮັດ ແນວໃດ ເລຍີ ມູບໜາ້ ເຂຼັ້ົາຊຼົັນ້ ຢໃູ່ ນຊວູ່ ງອກົ ຂອງແມ.ູ່ ທ້າວເນດໃນຊດຸ ສຂີ າວນງົ່ັ ຢ່ຫູ ອ້ ງເຮັດວຽກຂອງຕນົ ຕາມປົກກະຕິ. ຄາວໜ່ີງຶ ສຽງໝາກກະດິງໂທລະສບັ ດງັ ຂັຶຼນ້ . ທ້າວເນດຈັບເອາົ ໂທລະສບັ ມາຟັງ ແຕ່ທູ າງຕາຍງັ ສາໍ ລວອເອກະສານຢ.ູ່ - ອາໂລ! ໂອນອ້ ງແສງເດືອນຫວາ? ສະບາຍດີບ່ໍນ້ອງ ຄອບໃຈ ສະບາຍດຕີ າມເຄຍີ . ແມນູ່ ຫຍັງເກາະ? !...ໂອ.... ອ້າຍຫວ່າູ ງຢ່ສູ ະເໝສີ າໍ ລັບນອ້ ງ. ໄດ້! ໄດ້! ອ້າຍຈະລຖໍ ້ານອ້ ງ. ສະຫວດັ ດ!ີ ...ຕອນເລກີ ການ! ປະມານ 11 ໂມງປາຍໜ້ອຍໜຶ່ີງຂອງມືຼ້ັນັຼ້ນ ນາງແສງເດືອນ ຂັບລົດຟົກລ້ຽວເຂ້ົຼັາໄປຈອດຢູ່ຕ່ໍໜ້າກະຊວງສຶກ ສາ. ປະມານ 15 ນາທີຕ່ມໍ າ ທ້າວເນດລົງມາຫາ ແລວ້ ເຂົາທງັ ສອງຂັບລດົ ຄົນຄນັ ຕາມຫງັຼ ກນັ ໄປ ຕັນດາວວຽງ ເຊ່ິງີ ເປັນ ຮ້ານອາຫານທັນສະໄໝແຫ່ງູ ໜຶ່ີງທ່ເີ ມອື ງຫຼວງວຽງຈັນ. 84

- ຂ້ັນຼຶ ໄປຊັ້ນຼ ສອງນອໍ າ້ ຍ! ເວຼົັ້າແລ້ວນາງແສງເດືອນຈັບມືທ້າວເນດຂຼຶ້ັນໄປຊຼ້ັນສອງ, ລ້ຽວເຂ້ົຼັາຫ້ອງກໍ້າຊ້າຍທີ່ເປັນຫ້ອງນ້ອຍສໍາລັບສອງ ຄົນ. ພາຍໃນຫ້ອງມືດ ມີແສງໄຟຟ້າສີອອນສະຫວູ່າງພໍປານກາງ. ພາຍໃນຫ້ອງເຢັນສະບາຍ. ນາງແສງເດືອນເປັນຜູ້ສ່ັົງ ອາຫານ ເຊ່ິີງລ້ວນແລ້ວແຕູ່ຊະນິດແພງໆ ມີທັງກຸ້ງ ແລະ ປູທະເລພ້ອມທັງເຫ້ຼັົາວິດສະກີ, ໂສດາ. ດູທູ່າທາງນາງແສງ ເດືອນເປັນຜູ້ທີ່ສໍານານກັບຊີວິດອັນໂອ້ໂຖງຂອງລູກສາວ ຂ້າລາຊະການຊັຼ້ນຜູ້ໃຫຍູ່ໃນເມືອງຫຼວງ. ນາງຍົກຈອກຊວນ ດມ່ີື ພ້ອມທງັ ເວຼົາັ້ ວູ່າ: - ເພີ່ືອຄວາມສຸກຂອງພວກເຮາົ ແຫູ່ງມສັື້ຼ ຸດທາ້ ຍໃນເມືອງຫຼວງວຽງຈັນ. ທ້າວເນດກໍຍົກຈອກແຕູ່ດູທູ່າທີຂອງທ້າວເນດຄືບ່ໍຈູບຈ້າວ, ເປັນສີຈາງໆວາດໃດວາດໜ່ີຶງ ນາງແສງເດືອນຈິີ່ງ ຖາມວ່າູ : - ອາ້ ຍຄຈື ະຄດິ ຮອດວຽງຈັນຫຼາຍນໍ? ທ້າວເນດບໍ່ຕອບມີແຕູຍ່ ້ັິຼມພເໍ ປັນຮອຍ. ນາງແສງເດືອນຊໍ້າພັດຢ້ໍາເຂ້ັາຼົ ຕ່ມີື . - ອ້າຍຈະໄປນໍານອ້ ງບໍ?່ ຫຼືບໍໄ່ ປ? ມັ້ນຼື ີຼັ້ອາ້ ຍຕ້ອງຕອບໃຫ້ນ້ອງຮຢູ້ າ່ ງລະອຽດ. ທາ້ ວເນດເຫືຼອດເບິ່ງີ ນາງແສງເດືອນແວບໜຶ່ີງແລ້ວຄີບເອົາອາຫານມາໃສູ່ຖວ້ ຍຢ່າງບໍ່ຟາ້ ວບໍ່ຝ່ັົງ ຈງ່ີິ ເວ້ັຼົາຂ້ຼຶັນຊ້າໆ ວູ່າ: - ຈະໄປໃສມາໃສກໍໃຫ້ອ້າຍຄດິ ໜ້າຄິດຫງັຼ ເສຍກູ່ອນ. - ຈະຄດິ ຫຍັງອກີ ຄນົ ທັງເມືອງແຕກກນັ ໄປໝດົ ແລວ້ ເດ? ນ້ອງບໍ່ຢໄູ່ ດ້ເດ!ີ ຊິບອກໃຫ້. - ເອີ! ຢູ່ບໍ່ໄດກ້ ໄໍ ປ! ແຕູນ່ ອ້ ງຄດິ ຄກັ ແລວ້ ບ່?ໍ ຈັກໜູ່ອຍກິນແໜງໄດ! - ຄັນຊຼ້ັນອ້າຍຈະບໍ່ໄປນໍານ້ອງແທບ້ ໍ?່ - ໃນເວລານີຼັ້ອ້າຍຍັງໄປບໍໄ່ ດ້. - ເວລາໃດຈີ່ິງໄປໄດ?້ - ອາ້ ຍກບໍ ່ໍທັນຮ້!ູ - ໝາຍຄວາມວູ່າອ້າຍບ່ໍໄປນໍານອ້ ງແມນູ່ ບ່?ໍ - ບ່ແໍ ມ່ນູ ບໄໍ່ ປ,ອ້າຍຂຟໍ ງັ ເບີິ່ງກອູ່ ນ. - ຫູຍ້ ! ອາ້ ຍມແີ ຕເູ່ ຮົດໃຫນ້ ອ້ ງເສຍເວລາເປ່າົ ໆ. ຮແູ້ ນວນີນຼັ້ ອ້ ງໄປນາໍ ອາ້ ຍນາກສະບາຍລາ້ . - ໃຜຊໄິ ດຫ້ າ້ ມນ້ອງ. - ອຍູ້ ! ຢາກຮາ້ ຍແລ້ວໃດນີ! ໃບໜ້າອັນຂາວນວນຂອງ ນາງແສງເດືອນ ມືດເຂັຼົ້າ ນາງວາງໄມ້ຖູ່ ແລະ ຖ້ວຍເຂັົຼ້າລົງແລ້ວນັ່ົງເຮັດໜ້າບ້ັຼຶງຢູ່ ດ້ວຍຄວາມບພໍ່ ໍໃຈ. ສູ່ວນທາ້ ວເນດຄບີ ເອົາຕູ່ອນໄກມູ່ າກນິ ເສີຍມແີ ຕູເ່ ຫອຼື ດເບີິງ່ ນາງແສງເດອື ນໜອ້ ຍໜຶີ່ງແລວ້ ຍົກຈອກ ເຫັຼ້ົາວິດສະກີມາດ່ືີມ ເອົາແພເຊັດສົບຊ້າໆຕາມສະບາຍຄືບໍ່ມີຫຍັງເກີດຂຼຶ້ັນ. ນາງແສງເດືອນແຮງເປັນເດືອດເປັນແຄ້ນ ນາງຜູດລຸກຂັຶຼ້ນພ້ອມທັງເວັ້ຼົາວູ່າ: - ເຊນີ ອາ້ ຍກິນຕໍ່ໄປເດີ ນ້ອງເມືອລະ ທາ້ ວເນດເງີຍໜາ້ ຂ້ັຼຶນແສງຕາຂອງເຂາົ ເຈິັກຼ້ ນັ . ເຫັນນາງແສງເດືອນຮາ້ ຍຢ່າງບໍ່ມເີ ຫດຜົນ ທ້າວເນດອດົ ຫວົ ບໍ່ໄດ້ ເລີຍຫົວຂຶ້ຼັນດວ້ ຍຄວາມລາ້ ເລີງ. ນາງແສງເດືອນທົັ່ງຄວາມຮອ້ ນເອ້ົັຼາພາຍໃນໃຈອອກຈາກປາກດົັ່ງຮບຶ າດໜຶີ່ງແລວ້ ວູ່າຈະ ຍູາ່ ງອອກຈາກຫ້ອງໄປ ພດໍ ີໃນເວລານຼັນ້ ປະຕູເປີດອອກ ນາງສາວແລູ່ນໂຕະ ກມ້ົຼັ ຫົວຄາໍ ນັບດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມພ້ອມ ທັງເວາຼັົ້ ຂນ້ັຼຶ ດ້ວຍສຽງສຸພາບວາູ່ : 85

- ຍານາງຕອ້ ງການຫຍງັ ອີກນໍ? ນາງແສງເດືອນ ບໍຮູ້ຈັກແນວຊເິ ວົ້ັຼາຫຼຽວມາຫາທ້າວເນດ. ເຫັນນາງຕົກຢໃູ່ ນທູ່າກືນບໍເ່ ຂາົຼັ້ ຄາຍບໍ່ອອກແນວນັ້ຼນ ທາ້ ວເນດເລຍີ ເວຼາົັ້ ວາູ່ : - ເພິ່ີນຕ້ອງການອາຫານຕ່ືີມ. ອາດຈະເອົາກະປູທະເລກໄໍ ດ.້ ສາວແລູ່ນໂຕະກັຼ້ົມຫົວ ແລ້ວຖອຍຫຼັງອອກໄປ ປະຕູອັດຄືນຄືເກົ່າ ພາຍໃນຫ້ອງຍັງພຽງແຕູ່ສອງຄົນ. ນາງແສງ ເດອື ນກັບຄືນມານ່ງັົ ບູ່ອນເກົາ່ . ທ້າວເນດເລຍີ ເວົ້ັຼາດວ້ ຍສຽງເຍືອກເຢັນວູ່າ: - ນອ້ ງເຊີນອ້າຍມາລຽ້ ງ, ນ້ອງພດັ ຊິໜປີ ະອາ້ ຍ, ນອ້ ງຄິດວາູ່ ນອ້ ງເຮັດແນວນນັ້ຼ ຖືກຕ້ອງຊັ້ຼນຫວະ? ນາງແສງເດືອນ ນັົ່ງກົງ່ ຂ້າງໃສູ່ ເຮັດອງຶ ຕງຶ ຢດູ່ ວ້ ຍຄວາມບໍພ່ ໍໃຈ. ທາ້ ວເນດເວາຼົ້ັ ຕ່ໍໄປວູ່າ: - ອາ້ ຍມີແຕູ່ຖາມນ້ອງວູ່າ ນ້ອງຄິດຄັກແລ້ວບໍ່? ນ້ອງຊ້ໍາພັດເກີດໝົກເຫັດຂ້ຶຼັນຈນົ ຕີນສັນຼ້ິ ສົ່ັນວັກໆ. ເວັຼາົ້ ແທ້ອ້າຍ ກໍອັບປັນຍາ ວູ່າຊິພາກນັ ໄປແນວໃດໄດ້ ງານສົມລົດຂອງພວກເຮາົ ກໍຍັງບ່ໍທັນໄດຈ້ ັດຂັຼຶ້ນເທ່ອືີ ການຊກັ ຊາ້ ກຽູ່ ວກບັ ເລ່ືອີ ງ ນຼ້ັີກໍແມູ່ນນ້ອງເອງເປັນຜູ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ອ້າຍໂຈະໄວ້ຊົ່ວຄາວເພືີ່ອຟັງເບິີ່ງສະພາບການຂອງບ້ານເມືອງ ອ້າຍກໍປະຕິບັດ ຕາມ. ບັດນີ້ັຼນ້ອງພັດຊວນອ້າຍໂຕນຂ້າມຂອງ. ພວກເຮົາຈະພາກັນໄປແບບໃດ? ບ້ານອີ່ພໍ່ ເມືອງອ່ີແມູ່ ພວກເຮົາຢູ່ພຸ້ນ ຫວະ? ອ້າຍນາກ ແລະ ເອັຼ້ືອຍມາລີ ຕູ່າງພວກເຮົາໄດເພິ່ີນມີຍາດຕິພີ່ນອ້ ງຢພູ່ ຸ້ນ. ສ່ວູ ນພວກເຮົາຈະໄປເພີງິ່ ພາອາໄສໃຜ? ວູ່າຈະພາກັນໄປເມືອງຝຣັົ່ງ ອັງກິດຊັຼ້ນຫວະ? ໂອ້ຍ! ໃນສະໄໝພວກເຮົາໄປຮຽນຢູ່ເມືອງຝຣ່ັົງ ພໍ່ແມູ່ຝາກເງິນໄປໃຫ້ຄູ່ ເດືອນ ປານນັ້ຼນກໍບໍ່ພໍໃຊ້ພໍຈູ່າຍ. ໃຫ້ອ້າຍໄປຮັບຈ້າງເກັບໝາກແຮແຊງ, ຍາມຜີປ່າຊ້າ ຫຼື ເຊັດແກ້ວ ເຊັດແວ່ນູ ຢູ່ຕາມ ສະຖານລີ ດົ ໄຟ ນັ້ຼນອາ້ ຍເຮັດບໍໄ່ ດ້ ເປນັ ຕາຍແນວໃດ ອ້າຍຂຕໍ າຍຢູ່ບ້ານເກີດເມອື ງນອນນາໍ ພແໍ່ ມູ່ ແລະ ພີນ່ ອ້ ງບ້ານເມືອງ ເຮົາພ.້ັຼີ ນາງແສງເດືອນຄິດຊງຶ ລຶງຢູ່ຄາວໜຶີ່ງແລ້ວເວົຼັາ້ ວາູ່ : - ຖ້າອ້າຍບໍໄ່ ປ, ເພນ່ີິ ຈັບແດກໄປສໍາມະນາຢູ່ເມອື ງວຽງໄຊ ອ້າຍຈະເຮັດແນວໃດ? ທາ້ ວເນດ ຄບີ ເອົາເຄ່ືອີ ງໃນໄກູ່ໂມູມ່ ເຂ້າຼົັ ປາກຫຍໍາ້ ຊາ້ ໆແລ້ວເອາົ ເຫາັຼົ້ ວິດສະກີລູ່ອງເຂາຼ້ົັ ມິດຢຄູ່ າວໜຶງ່ີ ຈງ່ິີ ເວັາຼ້ົ ວ່າູ : - ມີຫຼາຍຄົນເຂຼ້ັົາໃຈວູ່າ ໄປສໍາມະນາຢູ່ເມືອງວຽງໄຊແມູ່ນໄປສູ່ໝ້ໍນາຮົກ. ແຕູ່ສໍາລັບອ້າຍ, ອ້າຍພັດເຫັນເປັນ ກງົ ກັນຂ້າມ. - ອ້າຍເຫນັ ວູ່າເປນັ ສະຫວນັ ຊັຼ້ນຫວະ? ແສງເດືອນຖາມຂນຼັ້ຶ ດ້ວຍສຽງເຍາະເຢ້ຍືີ ແລວ້ ຫັບຼ ຕາຊັງພ້ອມທງັ ເບະສົບນໍາດວ້ ຍ. - ອ້າຍກໍບໍ່ວູ່າ ແຕູ່ຄໍາທີ່ວູ່າສໍາມະນາແມູ່ນດີໄດ. ສໍາມະນາແມູ່ນອົບຮົມຄົນໃຫ້ໄປທາງດີ ມີປະໂຫຍດແກູ່ຊາດມີ ຄນຸ ສມົ ບດັ ອນັ ຖກື ຕອ້ ງ ໃຫຮ້ ູ້ຮັກການອອກແຮງງານ ມັນກດໍ ີລະບ?່ໍ ເພ່ິີນບໍ່ໄດ້ອົບຮມົ ໃຫ້ເອົາຕີນຊັີຼ້ມືຊຼັີ້ ບ່ໍໃຫ້ໂລບມາກ ໂລພາ ແລະ ກດົ ຂຂີ່ ່ມົ ເຫງັ ໝ.ູ່ ຕາມອ້າຍນ້ອງພະນກັ ງານເວົັຼາ້ ແມ່ນູ ແນວນຼນ້ັ ໄດ! ອບົ ຮມົ ຄນົ ແນວນັຼນ້ ກໍດລີ ະບ່ໍ? ທ້າວເນດ ເນ້ັຼນໜກັ ຄໍາທີ່ວ່າູ ມັນກໍດລີ ະບ!ໍ ແຮງສົມຄວນ. ນາງແສງເດືອນຖກື ການກະທບົ ທາງດ້ານຈິດໃຈແຮງ ຈົນເຮັດໃຫ້ເລືອດຂ້ັຼຶນຫົວ, ຮີມສົບງໍຂຼ້ຶັນອັດຮູດັງລືມຮອດປາກຮອດທ້ອງ. ບັດນ້ຼີັຖືກເຫດຜົນຂອງທ້າວເນດແຫຍ້ເຂຼັົ້າ ຄງຸ ຕາແຈ. ນາງບໍ່ມີທາງແກ້ເຮັດຊຶງລຶງຢູ່ຄາວໜຶ່ີງ, ຈັກຄິດໄດ້ຄິດດີແນວໃດຫັນໜ້າເຂ້ຼົັາມາໃສູ່ພານອາຫານ ຄູ້ຍວັບຄູ້ຍ ວັບ ຈ່ີິງເອົາເຫ້ຼັົາເບຍລູ່ອງລົງພ້ອມທັງຫຼັກເຫຼືອດເບິີ່ງທ້າວເນດ, ນາງແສງເດືອນອາດຜູ່ອນຄາຍຄວາມຮ້າຍລົງແດູ່ຈ່ີິງ ຊວາດຮເູ້ ມີືອ່ ວາູ່ ມົດແດງກດັ ໄສ້. ສູວ່ ນທ້າວເນດເສຍີ ມ່ງັົ ຄ່ອູ ຍກນິ ຄ່ອູ ຍຫຍາໍ້ . ຄາວໜີ່ຶງຕໍ່ມານາງແສງເດືອນຈິີ່ງຖາມວູ່າ: - ອ້າຍວູ່າແນວໃດເກາະເມືີ່ອກ້ັີຼນຼ້ີັ? ອ້າຍວູ່າໄປສໍາມະນານັຼ້ນເປັນການດີຊັ້ຼນບໍ່? ຫຸ້ຍ! ໜ້າບ່ໍອາຍ! ເພີ່ິນໃຊ້ຄືງົວຄື ຄວາຍກຍໍ ັງວາູ່ ດຢີ ຫູ່ ວະ! ນ້ອງບເ່ໍ ຫັນດນີ ໍາເດ.ີ ທ້າວເນດປະໃຫ້ນາງແສງເດືອນເວົ້ຼັາຕາມໃຈມັກ ແລະ ມິດຟັງດ້ວຍຄວາມທູຸ່ນທູ່ຽງ. ນາງແສງເດືອນຈັກໄດ້ງິນ ມາແຕູ່ໃສ! ພວກໄປສາໍ ມະນາຖືກຂ້າຕາຍ, ຖືກໝາກແຕກຕາຍ. ຝົນຕົກແຮງນໍ້າລນົ້ັຼ ຝ່ງັົ ນາ້ໍ ແອດພດັ ທົງ່ັ ພວກໄປສາໍ ມະນາ 86

ຕາຍດຶກນໍ້າເປັນສິບເປັນຊາວ, ກິນເຂົຼັ້າປົນດິນຊາຍ ຕາຍຄາຂຸມເຜືອກ, ຂຸມມັນສາລະພັດ ສຸດທ້າຍນາງແສງເດືອນຈໍ້ ຖາມທາ້ ວເນດດ້ວຍຄວາມເຄົັງ່ ຂມຶ ວູ່າ: - ແນວນ້ນຼັ ອາ້ ຍກຍໍ ັງວູ່າດີຢຫູ່ ວະ? ຫຍູ ທາ້ ວເນດກນິ ເຂາ້ຼົັ ເສຍີ ຢູ່ຄາວໜງ່ຶີ ຈີ່ິງຖາມວ່າູ : - ໃຜເວາົຼ້ັ ໃຫນ້ ້ອງຟງັ ເລືອີ່ ງນ?ັ້ຼີ - ຈັກໃຜເວາົ້ັຼ ແລ້ວນ້ອງຫາກໄດ້ງນິ - ບ່ໍຄວນເຊອ່ີື - ເປນັ ຫຍັງຈີິ່ງບໍຄ່ ວນເຊອີື່ ? - ເພາະມັນບໍ່ແມນູ່ ຄວາມຈິງ - ເຫດໃດອ້າຍຈງ່ີິ ຮູ້ - ອ້າຍຮູ້ພວກທີ່ປ່າວຂູ່າວທ່ີບ່ໍມີຄວາມເປັນຈິງດົັ່ງນ້ອງເວົັ້ຼາມານັ້ຼນລ້ວນແຕູ່ແມູ່ນພວກຂ້ັີຼໂຫດສາມານລົບລຼ້ີັນປີື້ນ ຄວາມ, ເສກສັຼ້ນປືັ້ນເລູ່ອງ ຫຼອກລວງປະຊາຊົນເຮົານັບບ່ໍຖ້ວນມາແລ້ວນ້ອງໄປເຊີ່ືອຟັງພວກໝາຕາຍຂາຍຊາດໝູ່ນັ້ີຼບ່ໍມີ ບ່ວູ ງຊົດແກງເດີກ. - ບ່ໍເຊີ່ອື ຄວາມຄນົ ຊິເຊືີ່ອຄວາມໃຜ ໃ - ມນັ ບ່ໍແມູ່ນຄວາມຄົນ! ມັນແມູ່ນຄວາມເວົຼັ້າຂອງສັດຕູ, ແມນູ່ ຄວາມເວົ້ັຼວຂອງແມູ່ມົດ! ນອ້ ງກໍທ່ ຸູ່ນທູ່ຽງແດູ່ແມ້ ແສງເດອື ນ ນ້ອງກໍເ່ ປັນນັກສກຶ ສາທັງຂະໜາດ ຈັກໜູ່ອຍຖືກຕາມຄວາມບຮູ ານກ່າູ ວໄວ້ວູ່າ ຄວາມຮູ້ຖວ້ ມຫວົ ເອົາຕົວບ່ໍ ລອດໄດເດີ. ສຽງເວາົ້ັຼ ຂອງທາ້ ວເນດ ຂອ້ ນຂ້າງເຮດັ ໃຫນ້ າງແສງເດືອນຕົກສະເງ້ຼັີ. ເພາະເທືອ່ີ ນີຼັ້ເປນັ ເທ່ີອື ທາໍ ອດິ ທ່ນີ າງຖືກທາ້ ວ ເນດບໍ່ເອົາໃຈ. ທ້າວເນດມິດຢູ່ຄາວໜ່ຶີງແລ້ວເວັົຼ້າຕໍ່: ຈິງຢູ່ວູ່າພວກເຮົາຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຜູກແຂນໃສູ່ກັນ ແຕູ່ຍາດຕິພ່ີນ້ອງ ເພືອນຝູງ ທາງສອງກໍ້າສອງຝ່າຍຮູ້ດີວູ່າພວກເຮົາໝັ້ຼນກັນແລ້ວ ພວກເຮົາຈະເປັນຄູ່ຊີວິດ ເມີື່ອເປັນແນວນັຼ້ນກ່ໍຕ້ອງຟັງ ຄວາມກັນແດູ່ແມ້ ເຖິງແນວໃດອ້າຍກໍ່ເປັນ............ທ້າວເນດມິດຢູ່ຄາວໜຶ່ີງ ເມືີ່ອບໍ່ເຫັນ ນາງແສງເດືອນຕ້ານຄືນຈືີ່ງ ເວາ້ົັຼ ຕ:ໍ່ ນ້ອງບ່ເໍ ຊີ່ືອ ຄວາມອ້າຍເວ້ັຼົາແລ້ວ ນ້ອງຈະໄປເຊີອື່ ໃຜູ່? ຜູ້ໃດຮກັ ນ້ອງກວູ່າອ້າຍ? ອ້າຍເວ້ັົຼາກໍ່ຟັງແດູ່ແມ.້ ພວກທີ່ ໄປສໍາມະນາ ແມູ່ນໃຜູ່? ນ້ອງກໍ່ຍັງຈີ່ືຕີ? ກະດຽວນ້ອງເອງກ່ໍເຄີຍໄປແຫູ່ຂະບວນປະທ້ວງພວກນາຍທະຫານ ແລະ ນາຍ ຕາໍ ຫວຼ ດດງ່ົັ ກາູ່ ວ. ບັດນຼ້ັີພວກອ້າຍນອ້ ງແນວລາວຮກັ ຊາດ ເອົາພວກນາຍທະຫານ, ນາຍຕາໍ ຫຼວດເຫຼົາ່ ນັ້ຼນໄປສາໍ ມະນາ ກໍ ເພີື່ອສ້າງໃຫ້ພວກເພີ່ິນ ກາຍເປັນຄົນໃໝູ່ ເປັນຄນົ ໃສສະອາດ ມີນໍ້າໃຈຮັກຊາດ ແລະ ຮັກແພງປະຊາຊົນ. ເຫັນບ່ໍຄວາມ ເປັນທໍາຂອງອ້າຍນ້ອງ. ຄັນເວົຼັ້າໃສູ່ພວກເພີ່ິນ ໃນເວລາພວກເພີ່ິນກໍາອໍານາດໃນເມ່ືີອກູ່ອນນັຼ້ນ, ນ້ອງຍັງຈ່ືີຕີ໋ ພວກເພີິ່ນ ປະພຶດຕໍ່ຄົນຂອງແນວລາວຮກັ ຊາດແນວໃດ? ຕີນແດກເຂ້ົຼັາຄຸກ, ບາງຄົນຍັງຮ້າຍກາດເຖິງຂັ້ຼນເຈາະເອົາຕັບເອົາບີມາກິນ ແກ້ວເຫ້ຼັົາ. ນ້ອງຄິດເຖິງ, ຄິດໃຫ້ຄັກໆ ເບ່ີິງແມູ່ນໃຜເຮັດດີ ແມູ່ນໃຜເຮັດຮ້າຍ. ອ້າຍເປັນຄົນລາວ ຖືສາດສະໜາພຸດ ອ້າຍຖສື ນິ ຫາ້ ອາ້ ຍເວົັຼ້າເປີດອກົ ເປີດໃຈແນວນີຼັລ້ ະ. ນາງແສງເດອື ນ ຖືກແຫຍເ້ ຂັຼາົ້ ຄງຸ ຕາແຈ ບໍຮ່ ຈູ້ ັກທາງອອກມແີ ຕເູ່ ຮັດໜາ້ ຊຶງລງຶ ຢຄູ່ ໝື າກິນຄວາມຄຶດ. ທ້າວເນດ ໄດທ້ າູ່ ກໍເລຍີ ແຖມເຂ້ຼົັາຕ່ມີື : - ນ້ອງກໍຍັງຈືີ່ຕີ໋ ມັືຼ້ພວກເຮົາໄປໂຮມກັນຟັງຢູ່ເດີ່ນວັດບ້ານເຮົາ. ມີພະນັກງານອ້າຍນ້ອງຜູ້ໜີຶ່ງເວຼົັ້າວູ່າ:ພະນັກງານ ຊັ້ຼນກາງຂອງແນວລາວຮັກຊາດຢູ່ເມືອງວຽງໄຊຜູ້ໜຶີ່ງມີອັດຕາກິນມັຼື້ໜີ່ຶງພຽງແຕູ່ 30 ກີບ. ແຕູ່ພວກນາຍທະຫານຕໍາ ລວດທ່ີເລີມ່ ໄປຮັບການສໍາມະນາ ໄດ້ກິນມຼັ້ືໜີ່ຶງໆຜູລ້ ະສອງຮ້ອຍກບີ . ນ້ອງຄິດເບ່ງິີ ຈະໃຫ້ເພິນ່ີ ເຮັດດີນໍາປານໃດອີກ. ຈິງ ຢູ່ ຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ຂອງພວກທີໄປສໍາມະນາຖ້າທຽບໃສູ່ຍາມພວກເພີິ່ນຍັງເປັນເຈຼົັ້າໃຫຍູ່ນາຍໂຕ ເປັນລູກມືໃຫ້ 87

ຈັກກະພດັ ອາເມລກິ ານ້ນັຼ ມີອັນລດົ ຜູ່ອນລງົ ແທ້ ເພາະເວລານຕ້ັີຼ ີນໂຕຍູ່າງ ບູ່າໂຕແບກ ມືໂຕເຮັດ. ເທ່ອີື ກູ່ອນນີຼ້ັພວກເພ່ີິນ ບ່ໍເຄີຍອອກແຮງງານ ມີແຕູ່ເອົາຕີນຊັ້ີຼມືຊຼ້ີັໃຫ້ຜູ້ອ່ືີນເຮັດ. ແຕູ່ດຽວນີຼັ້ກໍອາດຫຍຸ້ງຍາກແດູ່. ແຕູ່ພວກເພ່ິີນເຮັດເພ່ີືອພວກ ເພີິ່ນເອງ. ເຊົັ່ນຢາກຢູ່ດີກໍຕັດໄມ້ມາເຮັດເຮືອນ ຢາກມີຜັກກິນ ກໍເຮັດຮ້ັົຼວເຮັດສວນ; ເລີື່ອງທ່ີອ້າຍເວັ້ຼົາມານ້ຼັີ ກໍບໍ່ມີຫຍັງ ແປກ. ພວກເຮາົ ຕາູ່ ງກໄໍ ດ້ໄປຟງັ ເພິີ່ນເຜີຍແຜມູ່ າແລວ້ ສໍາຄນັ ແຕູ່ວູ່າຈະຕັຼງ້ ໃຈຟງັ ຫບືຼ ໍທ່ ່ນໍ ັຼນ້ . ນາງແສງເດອື ນປາກບ່ໍໄດມ້ ນື ຕາລົກໂລ້ຢູ່ ຄຄື ົນອັບປນັ ຍາໂຕ້ຕອບຄໍາເວາ້ົຼັ ຂອງທາ້ ວເນດ ກໍບໍມ່ ຄີ ວາມເວ້ັຼົາ. ນາງ ສາລະພາບວູ່າຄໍາເວັົຼ້າຂອງທ້າວເນດມີເຫດຜົນແທ້. ແຕູ່ໃຫ້ນາງລືມຄວາມຄິດຢາກໄປເມືອງໄທນັ້ຼນ ນາງບໍ່ລືມຈັກເທ່ີືອ ນາງຍັງເຊືີ່ອວູ່າພວກທ່ີໂຕນໄປເມືອງໄທນຼັ້ນມີຄວາມສຸກ, ຍູ້ທາງເຈີດເວີດໄປຕາມໃຈຊອບ. ນາງເຫືຼອໃຈທີ່ສຸດທີ່ຄູ່ຮັກ ຂອງຕົນມີອດຸ ມົ ຄະຕບິ ໍຄ່ ້າຍຄືກັນກັບນາງ. ສຸດທາ້ ວຄາໍ ເວ້ົຼາັ ສີ່ິງດຽວ ທີນ່ າງເຄຍີ ໃຊເ້ ປັນອາວຸດຕໍ່ທາ້ ວເນດກຄໍ :ື - ອ້າຍເນດ! ອາ້ ຍຍງັ ຮກັ ນອ້ ງຢ່ຫູ ວະ? - ເຮດັ ໃດນອ້ ງຈິ່ງີ ຖາມອາ້ ຍແນວນັຼ້ນ? - ນ້ອງເຫຼືໃຈທີອ່ າ້ ຍບໍ່ຟງັ ຄວາມນອ້ ງ ນ້ອງຮັກອ້າຍທີ່ສຸດ ພ້ອມແລ້ວທ່ີຈະມອບທຸກສ່ິີງທຸກຢ່າງທີ່ນ້ອງມີເພີ່ືອສ້າງຄວາມສຸກໃຫ້ອ້າຍເຫດໃດອ້າຍຈ່ິີງ ຢາກປະຢາກຖ້ັມຶຼ ນ້ອງ. ພາຍໃນຫ້ອງງຽບລງົ ບໍ່ມີໃຜສນົ ໃຈນາໍ ພາອາຫານເຂົນຈ້ອງມອງກັນຢດູ່ ົນເຕບີ . ນາງແສງເດືອນ ຈ່ີິງຢໍ້າເຂົັ້ຼາຕີ່ມື . - ນອ້ ງວຼິ້ງັ ວອນໃຫອ້ ້າຍເຊ່ືອີ ຟັງນອ້ ງແດເູ່ ທາະ ຄົນດີຂອງນ້ອງ. ພວກເຮົາແຕງູ່ ດອງສອງຕໍ່ສອງຢູ່ຕູ່າງປະເທດພນຸ້ ກໍ ໄດ້. ເລ່ືີອງນຼ້ີັພໍ່ແມູ່ຂອງນ້ອງກໍເຫັນດີແລ້ວ. ທີ່ໃດມີອ້າຍທີ່ນ້ັຼນພວກເພິີ່ນເຊີື່ອວູ່ານ້ອງຈະມີຄວາມສຸກ ພານ້ອງໜີເທາະ ອາ້ ຍ. ສຽງປາກຂອງນາງແສງເດືອນພໍເປັນນວຍນາຍຄືປາຍໄມ້ອູ່ອນຖືກສາຍລົມພັດໃນຍາມບຸນເຂ້ົັຼາຈີ່. ທ້າວເນດ ຊດົ ນໍ້າແກງເພື່ີອທເຸ ລົາຄວາມອບົ ເອຼ້າັົ ພາຍໃນໃຈແລວ້ ເວາ້ັຼົ ວ່າູ : - ໃຫອ້ ້າຍພານ້ອງໜໄີ ປໃສ? - ໄປໃສກໄໍ ດທ້ ະແນມແຕູ່ໜີຈາກວຽງຈັນ. - ອ້າຍຮັກນອ້ ງທສີ່ ຸດ ແຕອູ່ າ້ ຍເຮັດຕາມໃຈມກັ ຂອງນ້ອງກູ່ຽວກັບເລ່ີືອງນ້ັບີຼ ່ໍໄດ.້ - ດວ້ ຍເຫດໃດ? ນາງແສງເດືອນ ຖາມຈ້ໍເຂ້ຼົັາຕີື່ມໃບໜ້າຂອງນາງແດງຂຶ້ຼັນຍ້ອນຄວາມຮ້ອນ ຄິດໃນໃຈວູ່າ ໃຊ້ຄວາມອະລິອະ ລອບບໍ່ໄດ້ນາງຕ້ອງໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ. ທ້າວເນດຮູ້ສຶກເບີື່ອໜູ່າຍຕໍ່ແນວຄິດຂອງນາງແສງເດືອນເສຍແລ້ວ. ເຮັດໃດ ບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນແທ້ໆ ພັດບໍ່ຢາກຢ່.ູ ຢາກໄປຢູ່ບ້ານເພນີ່ິ ເມືອງທູ່ານ ມືນຕາບໍ່ເຫັນພ່ີຕີ່ຕາບເໍ່ ຫັນນ້ອງຈະໄປ ຢູ່ໄປກິນແນວໃດໄດ້. ເວຼັ້ົາແທ້ກົນອຸບາຍຂອງຈັກກະພັດອາເມລິການັຼ້ີເລິກແລບໂຫດຫ້ຽມສົມກັບຄໍາຈໍາແນກຂອງອ້າຍ ນ້ອງພະນັກງານແນວລາວຮັກຊາດເວົຼັ້າໃນມ້ັຼືນັຼ້ນແທ້. ມັນເຮັດໃຫ້ຄົນລາວລືມຊາດແລ້ວຂ້າຟັນຂັນເນຼືັ້ອກັນເອງ. ທ້າວ ເນດກໍຢາກປະເລຼ້ັົາປະໂລມຄູ່ຮກັ ຂອງຕົນທີ່ສດຸ ແຕູເ່ ຫນັ ວາູ່ ບ່ໍມີທາງເສຍແລ້ວ. ເວຼັ້າົ ມາຫຼາຍຄັ້ຼງຫຼາຍຫນົ ແລ້ວວ່າູ ໃຫຄ້ ອຍ ຟງັ ໄປກູ່ອນ ແຕູ່ຫັຼກໝັຼ້ນມັນແຕກຕູ່າງກັນປານຟ້າກັບດິນ ບ້ານຢູ່ເມືອງຍູ່າຂອງຕົນແທ້ໆ ພັດຢາກໜີປະເອີ! ຄັນມີຜູ້ໄລູ່ ຮະຈໍາໜີ ກໍຍງັ ອີກສະຖານໜຶ່ີງ. ສາໍ ລັບທ້າວເນດແລວ້ ຂເໍ ອົາແຜນູ່ ດນິ ທີ່ເປນັ ບາ້ ນເກດີ ເມືອງນອນຂອງປູ່ຍາູ່ ຕານາຍນ້ມຼັີ າ ຖົມໜ້າ. ໃນເວລາທາ້ ວເນດທັງຄິດທັງກິນຢູຢ່ ່າງງຽບໆນັ້ຼນ ນາງແສງເດອື ນ ຢໍ້າຄາໍ ຖາມຂອງຕົນອີກວູ່າ: - ດ້ວຍເຫດໃດຫອຶ າ້ ຍ? ຈະຕອບແນວໃດດນີ ໍ! ທາ້ ວເນດ ເຮດັ ຊຶງລຶງຢຄູ່ າວໜຶ່ີງແລ້ວເວົາ້ັຼ ວູ່າ: 88

- ດ້ວຍເຫດວູ່າອ້າຍເປັນຄົນລາວ. ອ້າຍຮັກດິນແດນແຫູ່ງນຼັີ້ທີ່ສຸດ. ອ້າຍເກີດຂັຼ້ຶນໃນດິນຕອນນັ້ຼີ ອ້າຍຢາກຕາຍຢູ່ ບົນດິນຕອນນີຼ້ັ. ອ້າຍຈະໜີຈາກດິນຕອນນີ້ັຼ ກໍຕໍ່ເມ່ີືອອ້າຍສູ້ບ່ໍໄດ້ມີຄົນເອົາກະບີ່ຈັຼ້ີກຼົັ້ນໄປ. ເວລານ້ັີຼບໍ່ມີໃຜເຮັດຮ້າຍໃຫ້ ອ້າຍ. ພວກອ້າຍນ້ອງແນວລາວຮັກຊາດ ເຊ່ີິງນ້ອງຢ້ານຈົນຫົວໃຈສັ່ົນນຼັ້ນ, ອ້າຍກໍຍັງບໍ່ທັນເຫັນ ພວກເພີ່ິນເຮັດຮ້າຍ ຫຍງັ ໃຫ້ນ້ອງ. ພວກເພນ່ິີ ຍງັ ດີຕນ່ໍ ້ອງອກີ ຊໍາ້ . ເລ່ີືອງນ້ນັຼີ ້ອງເອງກຄໍ ງົ ຮູ.້ ທ້າວເນດເວຼົ້ັາຍັງບໍ່ທນັ ສຸດ. ນາງແສງເດອື ນອົດຟັງຕ່ໍໄປບໍໄ່ ດ້ ລຸກຈາກບູ່ອນນົງັ່ ດ້ວຍທູ່າທີ່ບພໍ່ ໍໃຈແລ້ວຍູ່າງອອກ ຈາກຫ້ອງໄປ ໂດຍບ່ໍໄດ້ສ່ົັງລາທ້າວເນດພໍຄວາມ. ທ້າວເນດຫຼຽວນໍາໜ້ອຍໜ່ີຶງ ແລ້ວນ່ົັງກິນອາຫານຄົນດຽວຕໍ່ໄປຫຼັງ ຈາກໃຊ້ຄູ່າອາຫານແລ້ວ ທ້າວເນດອອກຈາກຫ້ອງໄປພໍດີເຈິະກັບຮ້ອຍເອກສົງ. ທ້າວເນດ ທ້ວງດ້ວຍທູ່າທີ່ຖືເປັນກັນ ເອງວູາ່ : - ອາ້ ຍສງົ ! ໄປໃສຄມື າຟາ້ ວຮີບແທ້? - ເຮົາລງົ ໄປຊ້ຢືຼັ າດດູ . ໂຕກິນງາຍແລ້ວຫວະ? - ຫາກໍກິນມາດຽວນ້ຼີ!ັ - ໂຕຍງັ ມເີ ວລາຢ່ຕູ ີ? ມາ! ມາ! ມາສໍາລະຊູ່ວຍເຮາົ ແດູ່. ທ້າວສງົ ທງັ ເວາົັຼ້ ທັງດຶງແຂນ ທ້າວເນດເຂາ້ັົຼ ໄປໃນຫອ້ ງກາ້ໍ ຊ້າຍ. ພເໍ ຂາັຼົ້ ຫວິດປະຕູ ທາ້ ວເນດແລເຫັນນາງສາວຄົນ ໜີຶ່ງເປັນຄົນຄີງບາງຮູ່າງສູງນູຸ່ງສັົ້ຼງຂາບານສີຂາວ ແລະ ເສັຼື້ອລາຍດອກຜັກແວູ່ນສີມອນໄຂູ່ ພວມກັົຼ້ມເຊັດນໍ້າຕາຢູ່. ທ້າວ ເນດຮູ້ນາງສາວຄົນນັຼີ້ໄດ້ດີ ເຂົນຊ່ີືວູ່າສົມເພດເປັນນາງນົກລາຕີຫາກິນກາງຄືນຢູ່ຕາມໂຮງບາ, ເຫດໃດໝໍສົງຈິີ່ງເອົາມາ ລ້ຽງໃນຍາມກາງເວັນແນວນຼັ້ີ? ເຖິງວູ່າມີຄວາມສົນໃຈທ້າວເນດກໍຮັກສາສີໜ້າຢ່າງຄູ່ຽມຄົມຮັບເອົາເກັຼົ້າອ້ັຼີຈາກມືຂອງ ສົມເພດ. ຮອ້ ຍເອກສງົ ທັງດີດມືທງັ ເວ້ົຼັາວາູ່ : - ເອໂີ ບຍ! ວິດສະກີໂສດາ! ທູາ່ ນເນດກວກັ ມຫື າ້ ມພ້ອມທັງເວ້າັົຼ ວູ່າ: - ເຮົາຫາກໍກນິ ມາດຽວນັ້ີຼ ມີເລ່ືີອງຫຍັງກນັ ຄືມີບັນຍາກາດຜິດປກົ ກະຕິ. ປາກດົ ວູ່າ ພານອາຫານທີ່ມີເຕັມໂຕະແຕູ່ ບໍ່ມໃີ ຜຕ້ອງ. ສົມເພດອວ່າູ ຍໜ້າມາຫາທ້າວເນດພບັ ຕາເປັນສໄີ ວໆແລວ້ ອວາູ່ ຍໜາ້ ຄນື ໄປຫາທ້າວສົງ. ທາ້ ວສົງມິດຢ່ຄູ າວໜີຶ່ງ ແລວ້ ເວາັຼົ້ ວາູ່ : - ເຮົາເຫຼືອໃຈ ເຮົາຮັກສົມເພດ ເຮົາຢາກດຶງລາວອອກຈາກຕົມ ເອົາຊ່ືີສຽງຂອງເຮົາ ລ້າງສູ່ວຍຄວາມເປຶະເປ້ືອນ ຂອງລາວທັງໝົດເຮາົ ຈະເອາົ ເປັນເມຍຮັກຢູຮ່ ູ່ວມກັບເຮົາຈົນຕະຫຼອດຊີວິດ ເຖົຼັ້າລອງຄິດເບ່ິີງດເູ ຮົາມີຄວາມຫວັງດີຕໍ່ສົມ ເພດເຖງິ ພຽງໃດ? ແຕສູ່ ມົ ເພດບໍ່ທນັ ເຊອີື່ ຄວາມຫວັງດຂີ ອງເຮາົ . ທາ້ ວເນດອວູ່າຍໜ້າໄປຫາສົມເພດ ໃນທໍານອງເປັນຄົນກາງຢາກຖາມຄວາມເຫັນຂອງສົມເພດເປນັ ແນວໃດ? ສົມເພດຍັງຄງົ ເອົາແພມົນເຊັດນໍ້າຕາຢູ່ດວ້ ຍຄວາມທຸກລະທົມຂົມຂີນ່ື ທີ່ສຸດ. ເຫັນເປັນແນວນັນຼ້ ທ້າວເນດຈີ່ິງອວູ່າຍໜ້າ ໄປເວັຼ້າົ ຕ່ທໍ ້າວສົງວ່າູ : - ໂຕເວ້າຼົັ ດວ້ ຍນໍ້າໃສໃຈຈງິ ບນໍ ີຼ້?ັ ທ້າວສົງຍິກຄັີວ້ຼ ເພຶອບບາດໜງ່ີຶ ແລະ ຍມັິຼ້ ພໍໃຫເ້ ຫັນແຂວ້ ຄາໍ ແລວ້ ເວ້ັາຼົ ວ່າູ : - ເຮົາຈະເອົາສົມເພດເປັນເມຍແທ້! ຊີວິດເບຼືັ້ອງຫຼັງຂອງນາງເປັນແນວໃດເຮົາບໍກູ່ຽວ. ເຮົາຄິດວູ່າມັ້ືຼແລງນ້ີັຼເຮົາຈະ ເອາົ ສົມເພດຂາ້ ມຂອງໄປເມອື ງໄທແລວ້ ຈະພາກັນເດີນທາງໄປປະເທດຝະລັົ່ງ ໄປຢູ່ນາໍ ອາ້ ຍເຂີຍຂອງເຮາົ ຢເູ່ ມອື ງປາຣ.ີ ໂຕ ຍງັ ຈືີ່ອ້າຍເຂຍີ ຂອງເຮົາຢຕູ່ ?ີຼ້ັ ເລີຟາເມີກບັ ປີແຕນໂປຈີເອ? 89

ທ້າວເນດບ່ໍເຊີ່ືອຄວາມເວຼົ້ັາຂອງທ້າວສົງແຕູ່ບໍ່ຮູ້ວູ່າຈະເວ້ັົຼາແນວໃດດີ. ນົັ່ງສູບຢາເສີຍມັ່ົງຢູ່ ຕາມເຄີຍແຕູ່ໃນໃຈ ລາວຄິດວູ່າ: ທ້າວຊູ່ານີຫຼອກຕັ້ຼົມຮອດໂສເພນີ ເພາະທ້າວເນດເຄີຍເຫັນພວກນາຍທະຫານ ອົັ່ນທ່ີເອີັ້ຼນວູ່າກອງທັບແຫູ່ງ ຊາດນ້ັຼນອອກເງິນແຕູ່ງດອງ ເອົາພວກນາງສາວຢູ່ຕາມຊົນນະບົດວູ່າຈະເອົາເຮັດເມຍແກ້ວຜົວທິບກັນແທ້. ແຕູ່ຟ້າເອີຍ! ເມ່ືີອເອົາມາຮອດເມືອງຫຼວງກໍເອົາໄປຂາຍໃຫ້ໂຮງເຕັນລໍາ. ພວກເຂົາບ່ໍສະເພາະແຕູ່ບໍ່ໄດ້ຫຼຸບທຶນແຕູ່ງດອງທ່ໍນັຼ້ນ ແຕູ່ຍັງ ໄດ້ກໍາໄລງາມອີກຊ້ໍາ. ທ້າວເນດຮູ້ສຶກເບີ່ືອໜູ່າຍຕໍ່ແນວຄິດອັນຂີໂຫດສາມານດ່ົັງກູ່າວ ທ່ີສຸດຈົນບໍ່ສາມາດຈະນັົ່ງຢູ່ໃນ ຫ້ອງນັ້ນຼ ຕໄໍ່ ປອກີ . ທາ້ ວເນດລກຸ ຂຼ້ັຶນພອ້ ມທງັ ເວົຼ້ັາວູ່າ: - ເລອີ່ື ງຂອງພວກເຈັ້າົຼ ພວກເຈັ້າົຼ ເວາົຼັ້ ກັນເອົາເອງເທາະ! - ຮວ້າຍ! ເວາ້ົັຼ ຊວູ່ ຍເຮົາແດູ່ແມ້! - ໃຫເ້ ຮາົ ເວາົັ້ຼ ແນວໃດ? - ຮວາ້ ຍ! ກະອະທິບາຍໃຫສ້ ົມເພດເຈຼົ້ັາໃຈເຖິງຄວາມຫວັງດຂີ ອງເຮົາແດລູ່ ະບ່ໍ! - ເຮາົ ເຫນັ ວ່າູ ມນັ ເປັນເລີອ່ື ງລະຫວູ່າງສອງຄົນເຮົາບໍຄ່ ວນຫຍ້ງຸ ກຽູ່ ວການມີໜາ້ ຂອງເຮາົ ອາດຈະບ່ໍເໝາະ! ໝໍສງົ ຜູດລຸກຈາກບູ່ອນນັງົ່ ມາຈັບແຂນ ທາ້ ວເນດໄວ້ ແລວ້ ເວຼົັ້າດວ້ ຍພາສາຝຣັົ່ງທ່ີມີຄວາມໝາຍວ່າູ : - ເວາ້ັຼົ ຊວູ່ ຍເຮາົ ແດແູ່ ມ!້ ເຮາົ ຊິປນັ ກໍາໄລດອກກ ທ້າວເນດພໍຢາກຄາກຂຼັ້ີກະເທີ່ ຖ່ີິມໃສູ່ໜ້າໝໍສົງພຸ້ນລະແໝ້ແຕູ່ອົດກ້ັຼນໄວ້ໄດ້. ຄິດຢູ່ຄາວໜ່ຶີງຈິີ່ງເວົ້ັຼາຂຼ້ຶັນຊ້າໆ ດ້ວຍພາສາຝຣງົ່ັ ວູ່າ: - ສົງ! ເຮົາເປັນຄົນມກັ ເວຼັົ້າຊ່ືີເຮາົ ເບື່ີອແນວຄິດອນັ ຕໍ່າຊ້າຂອງໂຕ, ໂຕເປັນຜ້ຊູ າຍທງັ ຂະນາດ ຫາເງິນລຽ້ ງຊີບດວ້ ຍ ມະໂນທໍາແດູ່ບໍ່ໄດ້ບໍ? ໝໍສງົ ຫຼຽວເບິ່ີງໃບໜ້ານາງສົມເພດ ດ້ວຍສີໜ້າຫລູ່າໆ ແຕູ່ເມ່ີືອສາໍ ນຶກເຫັນວູ່ານາງສົມເພດບໍ່ຮູ້ຄວາມຝຣັ່ົງມັນ ຈ່ງິີ ຍັ້ຼິມພໍເປັນກາລະບຶ ແລ້ວລມົ ດ້ວຍພາສາຝຣົັງ່ ກບັ ທາ້ ວເນດຕໍ່ໄປ: - ໂຕຈະເອາົ ທໍາມະມາຖອກໃສູຫ່ ົວເຮົາຫວະ? ບໍ່ໄດ້ດອກກູ່ອນນເ້ຼີັ ຮາົ ເຄີຍທໍາບຸນແຕູ່ບ່ໍເຫັນໄດ້ຫຍງັ ? ບັດນີັຼ້ເຮົາຊິ ຮຽນຂ້າຄນົ ໂຕຮູໄ້ ວ້ສາ. ຜໃູ້ ດຂວາງທາງເຮົາຜ້ນູ ັຼ້ນຈະຕອ້ ງພີນາດ. ທ້າວເນດຊັງນ້ໍາໜາ້ ຈົນເຖິງຂນັຼ້ ອົດກ້ັຼນຢູ່ຕໍ່ໄປບໄ່ໍ ດ້. ທ້າວເນດຜູດລກຸ ຂຼັຶນ້ ແລ້ວເວຼັົ້າວາູ່ : - ເຮົາບ່ໍທນັ ເຫນັ ໃຜຊົວ່ ຄໂື ຕ! - ເຮົາຊົ່ວ! ໝໍສງົ ຫວົ ແຮງຂຼັ້ຶນຄຄື ົນເປັນບາ້ . ນາງສົມເພດບໍ່ເຂ້າັຼົ ໃຈວູ່າສອງຄົນເວັຼ້າົ ກັນຫຍັງຮແູ້ ຕູ່ວູ່າເຂົາທງັ ສອງບໍ່ ລງົ ລອຍກັນ. ສວູ່ ນທ້າວເນດອວາູ່ ຍໜາ້ ໄປຫານາງສມົ ເພດແລ້ວເວາ້ັຼົ ຢ່າງໜັກແໜ້ນວ່າູ : - ສົມເພດເຈ້ັຼາົ ຢ່າເຊ່ີອື ມນັ , ອັນຊິພາເຈາ້ັຼົ ໄປຕາຍໄດ. ເວົັຼ້າແລ້ວທ້າວເນດອອກຈາກຫ້ອງໄປ ສູ່ວນໝໍສົງຫຍັງຄົງຫົວຢ່າງຄົນເສຍຈິດ ຢູ່ໃນຫ້ອງຈົນເຮັດໃຫ້ນາງສົມ ເພດເກີດຄວາມຢາ້ ນແຕບູ່ ໍຮ່ ຈູ້ ະເຮັດແນວໃດມີແຕນູ່ ່ງົັ ຊົກງກົ ຢຄູ່ ືຄົນອັບປັນຍາ. ຕອນທີ 2 ດວງຕາເວັນໃກ້ຈະລັບລູ່ຽມພູໝູ່ງົວຄວາຍ, ໝູ່ສິບໝູ່ຊາວພວມອວາຍກັບຄືນມາແຫຼູ່ງ. ສຽງຂິກສຽງໂປ່ງສຽງ ງົວເຖກິ ຮ້ອງ “ຫືບເອືອກ ! ຫບື ເອືອກ” ພ້ອມທັງຄູດດນິ ແລ້ວກ່ງົ ຂາ້ ງໃສູກ່ ນັ ຫວງແກູ່ວ. ສຽງຮອ້ ງ “ອຶມໍ ! ອຶມໍ” ຂອງງົວ ນອ້ ຍທ່ີຊອກຫາແມູ່ ເພາະຖືກງວົ ເຖິກໄລູ່ເພິ່ນີ ຜູ້ເຈັຼົ້າຂອງໝູ່ງວົ ຄວາຍຖືໄມ້ແສ້ຄັນຍາວວັດພຸ້ນ, ວັດພີ້ັຼພອ້ ມທັງຮ້ອງເປັນ ສີແໜ້ນໆຮ້າຍໆວູ່າ ຫ້ຍຸ ! ຫຍຸ້ ! ເມືີອ່ ແຫງຼູ່ . 90

ຫຼຽວເຂັຼົ້າໄປໃນບ້ານ ຜູ້ຄົນທ່ີກັບມາແຕູ່ໄຮູ່ແຕູ່ນາເປັນສູ່ວານສົນຜູ້ນັ້ຼີແບກຟນ ຜູ້ນັ້ຼນພາຍກະຕູ່າຫືຼຫາບ ຜນົ ລະປູກຕູ່າງໆ. ພວກເຂາົ ຮອ້ ງຖາມວຽກງານຂອງກັນແລະກັນ. ແມູເ່ ຈາ້ັຼົ ເຮອື ນທີ່ຢູ່ບາ້ ນມືຊ້າຍອູ້ມລກູ ມືຂວາຈັບກະບຸງ ຮາໍ ຖອກໃສູຮ່ າງທາງປາກຮ້ອງຫາໝູ “ຕບູ່ ! ຕູ່ບ ! ເຫ!ີ ພ້ອມທງັ ເສະິ ໄລູ່ໄກູ່ທມີ່ າວົນ. ພວກນາງສາວໝູ່ມີ່ໝູ່ຫ້າກັບມາແຕູ່ໄປອາບນ້ໍາ ຫຼັງຈາກກັບມາແຕູ່ໄປເຮັດວຽກ, ໃຜກໍນູຸ່ງເຄື່ີອງອ້ອນແອ້ນ ພາກນັ ຫາບນ້ໍາເມອ່ີື ເຮືອນຟງັ ສຽງໄມ້ຄານສີກບັ ງວງຄດຸ ັງອອດແອດ ອອດແອດ. ຈກັ ພວກເຂາົ ລມົ ກນັ ຫຍັງພໍເປັນຊບຸ ໆ ! ຊບິ ໆ ບຶດໜີຶ່ງພັດຫົວແຊວຂຼຶ້ນັ ດວ້ ຍຄວາມຊນ່ືີ ຊົມພວກເຂົາເວ້ົັາຼ ຂວນັ ອາ້ ຍບາູ່ ວທດິ ຫຼື ອ້າຍບູ່າວຈານໃດເດນ?ໍ ເດືອນແຮມໜ່ຶີງຄໍ່າ ພວມສົ່ງແສງນວນ ຂຶຼັ້ນດາດຟ້າ. ຕາົຼັ້ ພ້າວທ່ີມີໃບດກົ ໜາ ສູງສັງລັງ ຢູ່ທົ່ວບາ້ ນໂອນເອູ່ນໄປ ມາຕາມສາຍລົມສຽງເວົັ້ຼາ ສຽງຫົວທີ່ລອດ ອອກຈາກຊາຍຄາເຮືອນ ຂອງຊາວບ້ານທ່ີພວມ ກຽມພາເຂັ້ຼົາ ເຕ້ຼັົາພາແລງ ໄດເ້ ປນັ ສຽງມະໂຫລແີ ຫູງ່ ສນັ ຕສິ ກຸ ໃນໝູ່ບ້ານຕາມຊານເມືອງຫຼວງວຽງຈນັ ຫງັຼ ຈາກອາໍ ນາດການປກົ ຄອງແຂວງວຽງຈັນ ໄດຕ້ ົກຢູ່ໃນກໍາມືຂອງກໍາລງັ ປະຕິວດັ . ຫງຼັ ຈາກກິນເຂຼ້ົັາແລງແລ້ວ, ນາງ ວານິດດາ ອອກມານັ່ງົ ເບີຍລົມ ໂດຍລໍາພັງຄົນດຽວຢູ່ເກີຍເຮອື ນແມູ່ເຖົຼ້ັາຄາໍ ດີ ປີນຼ້ັີ ນາງວານິດດາ ພວມສອນສາວ ມີອາຍຸ 16 ປີ ເປັນນັກຮຽນຊຼ້ັນອຸດົມປີທີໜຶີ່ງ. ນັບແຕູ່ມັ້ືຼປວງປະຊາຊົນແຂວງວຽງ ຈນັ ລຸກຮືັຼ້ຂຼຶ້ັນຢຶດອໍານາດການປົກຄອງເປັນຕົຼ້ັນມາ ນາງວານິດດາ ໄດ້ເຂ້ົຼັາຮວູ່ ມໃນຂະບວນຊາວໜຸູ່ມ ລາວຮກັ ຊາດ ເຖິງ ວູ່າ ນາງວານິດດາ ແລະ ທ້າວນາກ ເຊີ່ິງເປັນອາວອາຂອງນາງໂຕນໄປເມືອງໄທແລ້ວກໍຕາມ, ຄະນະຊາວໜຸູ່ມ ລາວຮັກ ຊາດ ກໍຍັງຕິດຕາມ ຊູ່ວຍເຫຼືອນາງ ທາງດ້ານ ແນວຄິດຫັຼກໝັ້ຼນຢູ່ຕະຫຼອດມາ. ນາງໄດ້ຫ້າວຫິນໃນການເຮັດອານາໄມ ຕາມແຫູ່ງຕູ່າງໆ ໃນເມືອງຫຼວງວຽງຈັນ. ຕໍ່ມານາງໄດ້ຖກື ຄິດເລືອກ ເຂົ້ັຼາໃນກອງຂົນຂວາຍປຸກລຸກປະຊາຊົນ ຢູ່ຕາມໝູ່ ບ້ານ ໃນບໍລິເວນທ່ົງຮາບ ວຽງຈັນ. ນາງວານິດດາ ເກີດທີ່ກຸງເທບ ເມືອງຫຼວງຂອງລາດຊະອານາຈັກໄທ ແລະ ໄດ້ມາ ໃຫຍູ່ຂັຼຶ້ນທ່ີເມືອງຫຼວງວຽງຈັນບ່ໍທັນໄດ້ຊີມລົດຊາດ ແຫູ່ງຄວາມງາມຂອງທໍາມະຊາດ ຢູ່ຕາມຊົນນະບົດ. ມ້ັືຼນຼີັ້ນາງມີ ໂອກາດໄປກູ່ຽວເຂັຼ້ົານໍາປະຊາຊົນ. ໂອຍ ! ມູ່ວນທ່ີສຸດ. ກິນເຂັຼ້ົາກໍແຊບເບີ່ິງອັນໃດກໍເປັນຕາອອນຊອນທັງນັຼ້ນ. ທ່ົວທົ່ງ ນາມີຮວງເຂຼ້ົັາສຸກເຫືຼອງຄືຄໍາກ້ັຼົມກູ່ອງເປັນຄູ່ຄອງແລູ່ນເລືອໄປຕາມສາຍລົມ. ຢູ່ຕາມທ້ອງຟ້າສີຄາມ ມີໝູ່ນົກແອູ່ນບິນ ແສ້ວສູ່ວານສນົ . ອອນຊອນທ່ີສດຸ ແມູ່ນຄວາມວິວອນຂອງທໍາມະຊາດ ເຊີ່ງິ ປະກອບມີສຽງນົກເຂົາຂັນກາເວາົ ວອນ ແລະ ສຽງຈກິ ຈອກຈໍແຈ ຂອງໝນູ່ ົກນາໆ ສະໜດິ ໃນລະດເູ ກັບກູ່ຽວ. ນາງວານດິ ດາ ສດຸ ທ່ເີ ບີກບານໃຈ ເມ່ືອີ ໄດ້ສູບເອາົ ກ່ີນິ ຫອມ ຂອງຮວງເຂ້ັົຼາ ທ່ີສກຸ ເຫອືຼ ງຄືຄາໍ ຢ່ຕູ າມທົງ່ ນາກວ້າງ ຈົນສດຸ ສາຍຕາ. ນາງໄດກ້ ວາດສາຍຕາຊົມພມູ ີພາບອັນສວຍງາມ ຂອງທາໍ ມະຊາດ. ແຕ່ສູ ່ີິງທີ່ເຮດັ ໃຫ້ ນາງວານິດດາ ສົມ ເພດເວດທະນາ ບໍ່ແລ້ວນ້ຼັນ ແມູ່ນການເລົ່າທຸກຂອງນາສົມເພດໃນຄືນທີ່ຜູ່ານມາ. ປາກົດວູ່າຄໍາເວຼົ້ັາຂອງນາງ ຍັງກ້ອງ ອ້ອມໃບຫູຂອງນາງຢູ່ ນາງສົມເພດກໍເປັນຄົນທີ່ເກີດຢູ່ ຟັົ່ງຂອງກ້ໍານ້ັຼນ ຄືກັນກັບນາງ ແຕູ່ຊີວິດຂອງສົມເພດສຸດທີ່ທຸກ ຍາກກາກກໍາທັງກາຍ ແລະ ໃຈ. ຄຶດມາຮອດນ້ຼີັ ຮູບພາບຂອງການເລົ່າທຸກໄດ້ປະກົດຂ້ຶັຼນໃນມັນສະໝອງຂອງນາງຢ່າງ ຈະແຈ້ງທີສ່ ຸດ. ນາງວານິດດາໄດ້ປ່ອຍໃຫຮ້ ູບພາບດົັງ່ ກາູ່ ວ ເປັນການສາຍຮູບເງາົ ໃນກະແສແຫງູ່ ແນວຄິດຂອງນາງ. ນາງສົມເພດເປັນຄນົ ຄີງກົມສູງຂາວນ້າກວ້າງຕາຄົມຜົມດໍາເຫ້ຼືັອມກ້າວອອກຢນຕ່ໍໜາ້ ມວນຊົນ ດ້ວຍທາູ່ ທີທູຸ່ນ ທ່ຽູ ງ. ນາງກ້ຼມັົ ຫວົ ສະແດງຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຄະນະກອງຂນົ ຂວາຍແລ້ວເລມີ່ ຕນຼ້ັົ ເວ້ຼັາົ ແຕູ່ຫົວທີນາງເວາັຼົ້ ກະຕຸກກະຕັກວາູ່ : - ຂ້ານ້ອຍຊືີ່ສົມເພດ.......ໂອ້ຍ ! ລືມ.......ນ້ອງຊືີ່ສົມເພດ. ນາງເຫຼືອດໄປຫາຄະນະກອງຂົນຂວາຍທີ່ໄດ້ເຕືອນ ໃຫນ້ າງຫຼາຍເທ່ືີອບໍໃ່ ຫ້ເວົ້ຼັາວູາ່ “ຂ້ານອ້ ຍ” ໃຫເ້ ວ້າຼັົ ວູ່າ “ເຮາົ ” ຫືຼ “ນອ້ ງ” ກໍໄດ້. ນາງຍ້ັຼິມຫົວເປັນສີອາຍໆ ແລະ ເປນັ ຢຸດໆ ຢອ່ ນໆຢູ່ຄາວໜີຶງ່ ນາງຈງີິ່ ຕັງຼ້ ສະຕິໄດ້. ນາງເວຼັົ້າຕໄໍ່ ປດ້ວຍສຽງອນັ ສດົ ໃສວ່າູ : - ຕາມພໍ່ບອກໃຫ້ຮູ້. ພໍເ່ ປັນຄົນເຊໂປນ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ. ພ່ໍໄດ້ພັດເພພະເນຈອນໄປເອົາເມຍຢູ່ເມອື ງເລນູ ບໍໄ່ ກຈາກທາດພະນມົ ປານໃດ ແລະ ນອ້ ງກໄ່ໍ ດເ້ ກດີ ຢູ່ທີນ່ ັນຼ້ . ພແໍ່ ມຂູ່ ອງນອ້ ງເປັນຊາວນາທຸກຍາກ. ນ້ອງມີເອືອ້ັຼ ຍນ້ອງນໍາ ກັນພຽງສອງຄົນ. ແມູ່ຂອງນ້ອງໄດ້ໝົດບນຸ ໄປໃນເວລາທ່ີນ້ອງມອີ າຍຸພຽງ 6 ປີ. ສູ່ວນນ້ອງຊາຍ ພວມຮ້ຄູ ານ. ພ່ໍໄດ້ພາ 91

ພວກນ້ອງ ໜີອອກຈາກເມືອງເລນູ ພາກັນຫາເຊຼັ້ົາກິນຄໍ່າໄປຕາມມີຕາມເກີດ. ມັຼື້ນີ້ຼັນອນຢູ່ແຈຕະຫຼາດເບຼັ້ືອງນ້ັຼີ ມຼັື້ອື່ີນ ນອນຢແູ່ ຈຕະຫຼາດເບຼອ້ືັ ງນຼນ້ັ . ນ້ອງຍັງນອ້ ຍບ່ໍທນັ ຮເູ້ ຮດັ ຫຍັງຊວູ່ ຍພໍ່ ມີແຕູ່ອູ້ມນອ້ ງຄອຍຖ້າພ.່ໍ ມີບາງມັຼ້ືພວກເຮົາໄດ້ກິນ ເຂັົ້ຼາບາງມັຼ້ືມີເຂັ້ຼົາພແໍ ຕໃູ່ ຫ້ນອ້ ງນ້ອຍສອງພໍລ່ ູກພວກເຮົາຕ້ອງອົດ ! ໂອຍ ! ເວລານຼັ້ນເຫັນເດັກນ້ອຍສໍ່າຮາວຄາວດຽວກັນ ໄດ້ນຸູ່ງດີກິນແຊບ. ນ້ອງກໍກືນນໍ້າລາຍເຕັມທີແຕູ່ຕ້ອງອົດ, ອົດຈົນນ້ໍາຕາຊຶອອກເປັນເລືອດ. ຫິວເຂຼັ້ົາແລ້ວພັດໜາວບ່ໍມີ ຫຍງັ ຫມ່ົ ເສຼັືອ້ ຂາດໜາ້ ຜ້າຂາດຫັງຼ ສາມພໍລ່ ູກພວກເຮົາ ໄດພ້ ດັ ເຊພະເນຈອນໄປຫຼາຍບ້ານຫຼາຍເມືອງ ບາງເທີ່ອື ກຈໍ ົກເຂົ້ັຼາ ວັດນອນຢູ່ນໍາຫໍແຈກ ຂໍເອົາຜ້າຄຸມຂາດຂອງຍາຄູມາຫົ່ມ. ສຸດທ້າຍພ່ໍຂອງພວກນ້ອງໄດ້ພາພວກນ້ອງມາຮອດເມືອງ ຫຼວງວຽງຈັນ. ນອ້ ງຊາຍຂອງນ້ອງ ກໃໍ ຫຍູ່ຂຶຼັ້ນມາພາຍໃຕ້ລມົ ພະຍຸ ແຫງູ່ ຄວາມຫິວໂຫຍ ແລະ ໄດ້ມອີ າຊີບພັດເກີບ ໃຫ້ ເຈັ້ົາຼ ໃຫຍູ່ນາຍໂຕຕາມແຫູ່ງຕູາ່ ງໆ ສູ່ວນນ້ອງເອງຮັບຈ້າງລ້າງຖ້ວຍໃນໂຮງເຂ້ົຼັາແກງແຫູງ່ ໜ່ຶີງ ໃນຕະລາດເຊັ້າຼົ ເມືອງຫຼວງ ວຽງຈັນ. ສູ່ວນພໍ່ຂອງພວກນ້ອງ ຮັບຈ້າງເຮັດນາໃຫ້ເພ່ິີນຊີວດິ ການເປັນຢູ່ຂອງພວກເຮົາຈ່ິີງຄູ່ອຍປະຕຸບ ປະຕາບຂຼັຶ້ນມາ ແດູ່. ນອ້ ງ ແລະ ພໍ່ຈ່ິີງເປິກສາກັນຊອກວິທີໃຫ້ນ້ອງຊາຍໄດ້ເຂັ້ຼົາຮຽນໜັງສືນໍາເພ່ິີນ. ສູ່ວນນ້ອງເອງບໍ່ຮ້ໜູ ັງສືພໂໍ ຕກໍຕາມ ແຕູ່ນອ້ ງຊາຍທຸກປານໃດກໍຈະຂູດຫວົ ເລົາເກາົ ຫົວຫຍາ້ ຫາເງນິ ລຽ້ ງໃຫໄ້ ດ້ຮ່ໍາຮຽນນໍາເພ່ິີນ. ໃນເວລາຄອບຄົວນ້ອຍຂອງພວກນ້ອງຄູ່ອຍໆມືນຫູມືນຕາຂ້ຶັຼນມາເຈ້ັຼົາຂອງນາ ບູ່ອນພໍ່ພວກນ້ອງຮັບຈ້າງເຮັດ ນາໃຫເ້ ພິນີ່ ນຼັນ້ ພັດທຸລງັ ທເຸ ລ ຍັງຄບັ ໃຫ້ນອ້ ງອອກຈາກໂຮງເຂ້າັົຼ ແກງ ເພ່ືອີ ເອາົ ໄປເປນັ ຂ້ອຍຮບັ ໃຊຢ້ ໃູ່ ນເຮອື ນຂອງເພິີ່ນ. ນອ້ ງເຮັດວຽກສັບພະທກຸ . ພໍແ່ ມູ່ຕງຼັ້ ຊໃີື່ ຫນ້ ້ອງວູ່າສົມເພດ. ແຕູ່ພວກເພີ່ິນຊໍ້າພດັ ຮ້ອງນອ້ ງວາູ່ ອີ່ເພດ. ລກຸ ໜຶັ້ຼງເຂຼັາ້ົ ແຕູ່ໄກູ່ ຂນັ ກົກ ເພື່ີອໃຫ້ເພ່ີິນທັນໃສູ່ບາດກໍແມູ່ນອ່ີເພດ. ແລູ່ນໄປຊ້ເືຼັ ຂ້ຼົັາຈີ່ ແລະ ຊົງກາເຟນມົ ໃຫ້ພວກເພີິ່ນປືັ້ນເຂ້ັົຼາເຊັາົຼ້ ກໍແມູ່ນອີ່ ເພດ. ຊັກເຄື່ີອງໃຫ້ເຂົາກໍແມູ່ນອີ່ເພດ. ກວາດເຮືອນໃຫ້ກ້ຽງຕະຫຼອດຮອດແຕູ່ງຢູ່ຄົວກິນກໍແມູ່ນອີ່ເພດ. ໂອຍ! ນັບບໍ່ ຖ້ວນ. ແຕູ່ນ້ອງກັດແຂ້ວອົດເພ່ີືອໃຫ້ນ້ອງຊາຍໄດ້ຮຽນໜັງສືນໍາເພິ່ີນ. ແຕູ່ຟ້າເອີຍ! ຫວິດປາກຊ້າງພັດມາພ້ໍປາກເສືອ. ເວລານຼັ້ນນ້ອງມີອາຍຸພຽງ 16 ປີ. ມີຄືນໜຶ່ີງເພິ່ີນຜູ້ຍາພໍ່ເຈັຼົ້າເຮືອນບອກໃຫ້ນ້ອງເອົານ້ໍາອູຸ່ນ ຂ້ັຼຶນໄປລ້າງຕີນໃຫ້ເພິີ່ນຢູ່ທ່ີ ຫ້ອງນອນ. ນ້ອງທໍາຕາມແຕູ່ເຈົາ້ຼັ ແມູ່ຂ້ອຍເອຍີ ! ບັກເຖົາ້ຼັ ໜວດແບ້ຕາຍເວນນຼັ້ນ ພັດຢາກຂົ່ມຂນື ທາໍ ສາໍ ເລົານ້ອງ. ນ້ອງສູ້ ຄືນຢ່າງເດັດຂາດຕີນນ້ອງທໍາໜ້າເອິກມັນໝົດແຮງ ເຮັດໃຫ້ມັນຫງາຍໜ້າລົງພຼ້ັືນເຮືອນ. ມັນຮ້ອງໂວຍວາຍ. ບັກລູກ ຊາຍມັນໃຫຍູ່ກວູ່ານ້ອງສອງຕໍ່ ແລູ່ນມາຊູ່ວຍເອົາກໍາປື້ັນຊັດຂະໝັບຂອງນ້ອງ ຈົນນ້ອງສະຫົຼບຕາຍໄປ. ແລ້ວສອງພໍ່ລູກ ເຮືອນນ້ັຼນ ໄດ້ພດັ ປຽ່ ນກນັ ຂົ່ມຂືນທໍາສາໍ ເລົານອ້ ງຄືກນັ ກັບໝາເດອື ນ 9 ນອ້ ງໄດເ້ ສຍຄວາມບໍລິສຸດຂອງລູກຜູ້ຍິງນັບແຕູ່ ມນື້ຼັ ້ັນຼ ເປັນຕນ້ຼັົ ມາ. ເວ້ຼົັາມາຮອດນັີ້ຼ ນ້ໍາຕາແຫູ່ງຄວາມແຄ້ນຂອງນາງສົມເພດໄດ້ໄຫຼລຼົັ້ນຮີມຕາ ຊຶມລົງມາອາບແກ້ມ. ນາງກັດແຂ້ວ ເພ່ືີອບ່ໍໃຫ້ຄວາມສະອືຼ້ັນທ້ືັຼນທວງ ຂອງນາງ ດັງແຮງເກີນໄປ. ມິດຢູ່ຄາວໜຶ່ີງ ນາງຈີ່ິງຕັ້ຼງສະຕິໄດ້ ແລ້ວເວຼົັ້າຕໍ່ດ້ວຍນ້ໍາຕາ ອາບແກມ້ . - ທ່ໍນັຼ້ນຍັງບໍ່ພໍພວກຂ້ີັຼໂຫດສາມານທີ່ທາງນອກອ້າງຕົນວູ່າເປັນຄົນຮູ້ຜູ້ດີນັ້ຼນ ໄດ້ລາກຄໍນ້ອງໄປຂາຍໃຫ້ໂຮງ ແມູ່ຈ້າງເພ່ືີອອັດປາກ. ພວກມັນຂັງນ້ອງໄວ້ຢູ່ຫ້ອງແຫູ່ງໜຶ່ີງໃນຄຸ້ມສຸມກ້ວຍ. ໃສູ່ກະແຈທາງນອກ, ຄົນທີ່ເສຍຄູ່າແລ້ວ ໄດ້ຮັບລູກກະແຈ ນໍາເຈຼັ້ົາຂອງໂຮງແມູ່ຈ້າງ ໄຂເຂັ້ຼົາໄປຫານອ້ ງ ເພື່ອີ ບີບຄຼັ້ນຍູ່ອງຍນີ ້ອງຕາມໃຈມກັ . ແຕູ່ນ້ອງຈະໄຂປະຕູ ອອກບໍ່ໄດ້. ໃນມ້ຼັືທໍາອິດ ມີຄົນຜູ້ໜີຶ່ງເຂົຼັ້າໄປຫານ້ອງ. ນ້ອງປະຕິເສດ ບໍ່ຍອມມອບຕົວໃຫ້ມັນ. ມັນຮ້ອງເຈັ້ົຼາຂອງ ໂຮງແຮມມາ. ຄາວໜຶີ່ງອ່ີນາຍຕາເສັ້ຼືອງໜ້າໄຂູ່ອ່ີືງລີື່ງຈັບໄມ້ແສ້ເຂົ້ັຼາມາຕີນ້ອງ ຈົນນ້ອງຈໍາຕ້ອງຍອມ ຂໍເຮັດຕາມຄໍາສົ່ັງ ມັນຈິີ່ງເຊົາ. ແຕູ່ຟ້າເອີຍ! ຫັຼງຖືກແສ້ປານນັຼ້ນ ມັນຍັງໃຫ້ບັກຕາຍເວນນນ້ຼັ ເຂົຼັ້າມາຂົ່ມຂືນນ້ອງ. ເພ່ືີອຄວາມມີຊີວິດຢູ່ສືບ ມໄ້ັຼື ປ ນອ້ ງໄດ້ອົດກ້ັຼນ ລູບຕາມຕົມ ແຫງູ່ ສະໜົມໂລກ.ີ ນາງສົມເພດເວ້ົຼັາມາຮອດນຼ້ັີ ອົດກັ້ຼນຕ່ໍຄວາມລະທົມຂົມຂີື່ນບໍ່ໄດ້ນາງເກືອບຈະເປັນລົມໄປ. ນາງວານິດດາ ໄດ້ ຟ້າວລຸກຂຶຼັ້ນໄປໂຊມເອົາໄວ້ ແລະ ມີນາງໜີ່ຶງເອົານໍ້າໃສູ່ຈອກຍ່ືີນໃຫ້ນາງສົມເພດ ຮັບເອົາຈອກນໍ້າມາດີື່ມ. ຈົກເອົາ ແພມນົ ໃນຖົງເສັືອ້ຼ ມາເຊດັ ນໍ້າຕາ ພະຍາຍາມຕັ້ຼງສະຕິໃຫ້ດີແລວ້ ຈິ່ີງເລ່ີມເລ່າົ ຕໍ່. 92

ໃນເວລາທ່ີນ້ອງ ພວມຈົມຢູ່ໃນສະໜົມໂລກີຢູ່ນັຼ້ນ ນ້ອງຊໍາ້ ພດັ ໄດ້ຂາູ່ ວວູ່າ ພຜ່ໍ ູ້ບັງເກີດເກົາັ້ຼ ຜູ້ເປັນຮົມ່ ໂພຮົມ່ ໄຮ ໃຫ້ແກູ່ພວກນ້ອງນ້ັຼນໄດ້ໝົດບຸນໄປເສຍແລ້ວ. ນ້ອງຂອງນ້ອງທີ່ຮງນຢູ່ ຊັ້ຼນມັດທະຍົມ ໄດ້ສົ່ງສະການພ່ໍ ດ້ວຍການ ຊູ່ວຍເຫຼືອຂອງເພ່ືີອນຝູງ ແລະ ພ່ີນ້ອງບ້ານເມືອງທີ່ໃກ້ຄຽງຂູ່າວນັີ້ຼເຮັດໃຫ້ນ້ອງອຸກໃຈ ຈົນເກືອບຈະຜູກຄໍຕາຍໃນຄຸກ ໂລກີດັ່ົງກູ່າວ. ແຕູ່ມີກັບປີແຕນຜູ້ໜີ່ຶງນ້ອງຂໍສະຫງວນຊື່ີໄວ້ກູ່ອນ, ໄດ້ມາຂໍຂອດຮັກຂອດແພງກັບນ້ອງ ວູ່າຈະເອົາເຮັດ ລູກເຮັດເມຍແທ້ ແລະ ໄດ້ໄຖູ່ເອົານ້ອງອອກຈາກຄຸກແຫູ່ງໂລກີດ່ັົງກູ່າວ. ໄດ້ວູ່າພວມລຸຍຢູ່ໃນສະໜົມ ແຫູ່ງຄວາມຕ່ໍາ ຕ້ອຍນ້ອຍໜ້າເນາະ? ມີຄົນຍ່ືີນມືມາໃສູ່. ນ້ອງກໍຟ້າວມອບກາຍທະຫວາຍເນຼັ້ືອໃຫ້ແກູ່ຊາຍຄົນນັຼ້ນ. ແຕູ່ເອົາກັນແບບ ສອງຕສ່ໍ ອງ ໄດປ້ ະມານສອງອາທິດ ມນັ ເລຍີ ຊວນນ້ອງໂຕນຂາ້ ມໄປເມືອງໄທ ວູ່າຈະພານອ້ ງໄປເມອື ງຝຣ່ົງັ ວູ່າຊັຼ້ນ. ນ້ອງ ປະຕິເສດ ເພາະຖ້ານ້ອງໄປແລ້ວ ນ້ອງຊາຍຂອງນ້ອງຈະກິນນໍາໃຜ? ໃນຄືນມັຼ້ືນັຼ້ນ ຈັກມັນເອົາຫຍັງໃຫ້ນ້ອງກິນນ້ອງ ນອນຫຼັບຢ່າງຄົນຕາຍ. ບາດຕີ່ືນຕົວຂຼຶ້ັນມານ້ອງຮູ້ສຶກວູ່ານ້ອງນອນຢູ່ບູ່ອນທ່ີ ນ້ອງບ່ໍເຄີຍໄດ້ນອນຈັກເທືີ່ອ. ນ້ອງຖາມ ຄນົ ຢອູ່ ້ອມແອມນັ້ຼນຈີ່ິງຮູ້ວູ່າ ແມູ່ນໂຮງໂສເພນີແຫູ່ງໜີ່ຶງ ທ່ີເມືອງໜອງຄາຍ ຟາກຂອງກ້ໍານັຼ້ນ ສູ່ວນກັບປີແຕນໃຈບາບ ຄົນນັຼ້ນຫາຍໜ້າໄປຈ້ອຍ. ເບິີ່ງແມ້ ບ້ານເມືອງເອີຍ! ນາຍທະຫານຊ້ັຼນຮ້ອຍເອກລໍ້ເອົານ້ອງເຮັດເມຍ ເອົາຢານອນຫຼັບ ໄລຍະຍາວໃຫ້ນອ້ ງກິນ ແລວ້ ເອົານອ້ ງຂ້າມຂອງໄປຂາຍໃຫ້ໂຮງໂສເພນີ. ນ້ອງຈໍາຕ້ອງເປນັ ໂສເພນີຢູ່ດິນໄທຕໍ່ໄປຫຼາຍມືຼ້ັ ຈ່ິງີ ຊອກໂອກາດໂຕນຄືນມາຫາປິຕຸພູມ ອັນແສນຮັກຂອງພວກເຮົາ. ໂອຍ! ມືຼັ້ລອຍຂ້າມຂອງນໍ້າພວມເຕັມຝັົ່ງ ນ້ອງໄດ້ ເປົ່າລົມໃສູ່ຖົງຢາງເພີ່ືອເອົາເປັນສ່ິີງຊແຮງແລ້ວຕັດສິນໃຈເປັນແນວໃດກໍຂໍເອົາດິນລາວຖົມໜ້າ ລອຍອອກຈາກຝົັ່ງໄທ ໄດປ້ ະມານຮ້ອຍແມດ ພວກຕາໍ ຫຼວດໄທ ຊາ້ໍ ພັດຍງິ ປນມາໃສູ່ ລູກປນສິວໜ້າສິວຫງຼັ ແຕ່ນູ ້ອງບໍ່ຍອມກບັ ຄນື ດິນໄທ ຄິດ ວ່າູ ຕາຍກໍໃຫ້ຕາຍປິ່ນໜ້າມາຫາດິນລາວ ແຕູ່ນ້ອງບໍ່ຕາຍ ນ້ອງໄດ້ໄຫຼໄປຄ້າງຢູ່ເຟອຍໄມ້ແຫູ່ງໜ່ຶີງ ແລ້ວມີທະຫານອ້າຍ ນອ້ ງໄປດງຶ ເອາົ ນອ້ ງຂນ້ຶຼັ ຈາກນ້ໍາ. ໃນເວລາທີ່ນາງວານິດດາ ພວມລະເມີໄປຕາມກະແສແນວຄິດ ຄືກັນກັບຊົມຮູບເງົາ ທ່ີສະດງເຖິງຮູບພາບອັນ ເປັນໜ້າສົມເພດເວດທະນາ ເຊິີ່ງເປັນປະກົດການໃໝູ່ໃນຊີວິດຂອງນາງນັຼ້ນ. ສຽງຮ້ອງຂອງປ້າຄໍາດີ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ນາງ ວານດິ ດາສະດງຸ້ ຕວົ . ນາງຍ້ມຼິັ ຫົວເປນັ ສີອາຍໆອວາຍໜາ້ ໄປຫາປາ້ ຄໍາດີແລ້ວເວ້ັົຼາດ້ວຍຄວາມສຸພາບວາູ່ : - ໃຜຮ້ອງຫາຼ ນຫປຼື ້າ? - ອ້າວ! ຫຼານບໍ່ໄດ້ຫງິນຫວະ? ວານິດດາ! ວານິດດາ! ຢູ່ປະຕູຮົຼັ້ວຫ້ຼັນເດ! ບໍ່ແມູ່ນພວກໝູ່ຂອງຫຼານມາຮ້ອງໄປ ປະຊມຸ ຫວະ? ເອະ! ມື້ນຼັ ້ັຼບີ ່ໍມີປະຊມຸ ນາ ນາງວານິດດາທັງຄິດທງັ ຫຽຼ ວອອກໄປຫາປະຕູຮົຼັ້ວ ເຫັນຄນົ ຜໜູ້ ງີຶ່ ນຸງູ່ ເຄີື່ອງຂາວທງັ ຮອ້ ງ ທັງກວັ ກມືເອາົ ນາງ. ນາງເລີຍລງົ ເຮືອນໄປຫາຄົນຜນູ້ ນັ້ຼ ນາງບໍ່ລື້ງັຼ ແຕູ່ຫາກເຄີຍເຫັນ ນາງເລີຍຖາມວູາ່ : - ອາວຮ້ອງຫາຼ ນຫວາ? - ແມູ່ນແລວ້ ອາວເນດຂອງຫຼານ ແຕງູ່ ໃຫ້ອາວມາຕອ້ ນເອົາຫາຼ ນເມືອບາ້ ນ ເພາະມັືຼ້ນເີ້ັຼ ພິີ່ນເຮັດບນຸ ເຮອື ນມືັຼອ້ ່ີນື ເຊັ້ົຼາ ຈະໄດ້ໃສູ່ບາດ. - ເຫດໃດຫາຼ ນຈ່ີິງຈະເມ່ືີອໄດ້? ນາງວານິດດາເວ້າັົຼ ຂ້ນັຶຼ ດ້ວຍຄວາມສນົ ໃຈ ຊາຍຄົນນນັ້ຼ ຍຼັິ້ມຫົວແລ້ວເວົ້ັາຼ ດ້ວຍສຽງອະລິອະລອຍ. - ເປັນຫຍັງບໍ່ໄດ້ ອາວເອົາລົດມາຕ້ອນຈອດຢູ່ນອກທາງຫຼ້ັນເດ! ໄປຄອບຄະນະຮັບຜິດຊອບ ແລ້ວອອກໄປຫາ ອາວບ່ໍເອົາເຄື່ອີ ງຫຍັງເມືອກໄໍ ດ້. ເມອືີ່ ເຫັນນາງວານິດດາອວາຍໜ້າໄປ ວາູ່ ຈະໄປຄອບຄະນະ ຊາຍຄົນນ້ຼັນເວ້ຼັົາຕີ່ືມອກີ ວູ່າ ໄປຄອບເພິນ່ີ ວູ່າມີພ່ີນອ້ ງມາຕ້ອນເອົາເມີື່ອເຮັດບຸນເຮອື ນຊນຼ້ັ ເດ!ີ ຕອນທູ່ຽງມືໜ້ຼັ າ້ ຈະກບັ ຄືນມາ. ນາງວານິດດາງກຶ ຫົວຄູ່ອຍໆແລວ້ ຍູ່າງໄປຫາເຮືອນຄະນະຮັບຜິດຊອບກອງຂົນຂວາຍດວ້ ຍຄວາມສນົ ໃຈ “ກອູ່ ນ ຈະມາ ອາວເນດໄດ້ເຕືອນແລ້ວເຕືອນອີກວູ່າໃຫ້ລະວັງຕໍ່ກົນລວງຂອງພວກປອງຮ້າຍມີເລີ່ືອງຫຍັງກໍໃຫ້ເປິກສານໍາໝູ່ ຄະນະ ກາງຄາໍ່ ກາງຄນື ບ່ໃໍ ຫ້ໄປມາໃສຜູ້ໜີຶ່ງຜູ້ດຽວ” ນາງວານດິ ດາຄິດເຖິງເລອ່ີື ງນ້ັຼີຂຶຼັ້ນມາ ນາງຮູ້ສກຶ ເປນັ ສສີ ົງກະ ສົງເກີ້ັຼງ 93

ຢູໃ່ ນໃຈ ແຕູ່ຄວາມຢາກເມື່ີອເຮືອນ ເພືີ່ອໄດ້ພົບກັບເພື່ີອນຝູງແຮງກວູ່າ ນາງພຶມພໍາ່ ອອກມາວູາ່ ແມູ່ນອາວເນດແຕູ່ງຄົນ ມາຮັບເອາົ ນ້ນຼີັ າ! ຄະນະຮັບຜິດຊອບກອງຂົນຂວາຍບໍຢູ່ ຢູ່ແຕູ່ນາງຄໍາສອນເລຂາຂອງຄະນະ ເມືອຮູ້ວູ່າມີຍາດພີ່ນ້ອງແຕູ່ງຄົນມາ ຮັບເອາົ ນາງຄາໍ ສອນໄດອ້ ະນຸຍາດ ໃຫ້ນາງວານດິ ດາ ກບັ ບາ້ ນ. ນາງວານິດດາ ກ້າວຂັຼ້ຶນລົດໂຕໂຢຕ໋າ ສີເຫືຼອງອູ່ອນ ດ້ວຍຄວາມຊືີ່ນຊົມ. ມີພຽງແຕູ່ນາງກັບຜູ້ມາຕ້ອນ ພໍນາງ ອັດປະຕູລົດສຽງຈັກກໍດັງຂັຶ້ຼນ ແລ້ວລົດຄັນນັຼ້ນກໍແລູ່ນອອກຈາກບ້ານໄປໄດ້ໄລຍະໜີຶ່ງຊາຍຄົນນັຼ້ນເວຼ້ັົາຂຶ້ັຼນດ້ວຍສີໜ້າ ຍັມ້ິຼ ແຍມ້ ວູ່າ: - ວານດິ ດາ ຫາຼ ນບຄ່ໍ ດິ ຮອດເມືອງໄທຫວາ? ນາງວານດິ ດາ ຫຼຽວເບ່ິງີ ໃບໜ້າຂອງຊາຍຄົນນັ້ນຼ ແວບໜ່ງີຶ ແລວ້ ເວາົຼ້ັ ດວ້ ຍສຽງໜັກແໜ້ນວູ່າ: - ຄິດຮອດເຮດັ ຫຍັງ? ຫຼານແມູນ່ ຄນົ ລາວ - ບໍ່ແມນູ່ ຕີ - ເປັນຫຍັງ? - ກະດຽວວາູ່ ພໍ່ແມ່ຂູ ອງຫຼານເປນັ ຄນົ ໄທ - ບໍແ່ ມນູ່ ຄົນໄທ! ແມູ່ນຄນົ ລາວຮ້ອຍເປີເຊັນເຕມັ - ບອູ່ ນເກີດຂອງຫຼານກຢໍ ູກ່ ຸງເທບພ້ນຸ ຕວາ? - ບູ່ອນເກີດນຼັ້ນບໍ່ສໍາຄນັ ແຕູ່ຫາຼ ນແມນູ່ ສາຍເລອື ດລາວ ລາວວຽງຈນັ ແທ້ໆ. - ພໍ່ແມູ່ຂອງຫຼານ ຢ່ເູ ມອື ງໄທພຸ້ນໝດົ ເຫດໃດຫາຼ ນພັດເປນັ ຄົນລາວໄດ້. ລືມຊາດຕົນເອງແລ້ວໃດຫັຼນ້ - ຫຍຸ້ ! ພໍ່ແມູ່ຕະຫອຼ ດຮອດອາວອາ ຂອງຫຼານຕູ່າງກໍບອກໃຫຫ້ ຼານ ຮູວ້ ູ່າຫຼານແມນູ່ ລາວ ແມູ່ນລາວທງັ ກາຍ ແລະ ໃຈ. ເຊອ້ືັຼ ສາຍຂອງຫຼານແມູ່ນຄນົ ວຽງຈັນ. ຊາຍຄນົ ນັນຼ້ ງກຶ ຫວົ ຫຼາຍເທີອ່ື ຂັບລດົ ເສຍີ ຢຄູ່ າວໜຶີ່ງແລ້ວເວັຼາ້ົ ວູາ່ : - ຫຼານບໍ່ຢາກເມືອຢາມພແໍ່ ມູ່ແດູ່ຫວາ? ນາງວານິດດາ ບ່ໍຮູ້ແນວຕອບ ນາງໄດ້ມາຢູ່ນໍາອາວອາຕັຼ້ງແຕູ່ອາຍຸ 8 ປີ ບັດນ້ັີຼກໍສອນສາວແລ້ວ ເວຼ້ັົາເຖິງພໍ່ແມູ່ ຂຼັ້ຶນມາເທອືີ່ ໃດນາງພຢໍ າກບິນໄປຫາພແໍ່ ມູ່ໂລດ. ຊາຍຄົນນັຼ້ນຍັມ້ຼິ ຢາ່ ງອອູ່ ນຫວານແລວ້ ເວ້າັຼົ ດ້ວຍສຽງອະລິອະລອຍວາູ່ : - ເມອື ບ?່ໍ ອາວຊຊິ ູວ່ ຍ! - ເລອືີ່ ງນ້ັຕຼີ ອ້ ງຖາມອາວເນດກ່ອູ ນ! - ຖາມເພນ່ິີ ເຮດັ ຫຍງັ ເພິີນ່ ບ່ໍໃຫ້ເມືອດອກ. ຖ້າຫຼານຢາກເມອື ຕອ້ ງລັກເມອື ຈີງິ່ ໄດ້ເມືອບ?ໍ ເມອື ດຽວນ້ັຼີໂລດກາ ໄດ້. - ເມອື ດຽວນີ້ໂຼັ ລດ? ນາງວານດິ ດາຖາມຄນື ດວ້ ຍຄວາມຕກົ ໃຈ - ເອ!ີ ເມອື ດຽວນໂ້ີຼັ ລດແລ້ວ. ໂອກາດດີແລ້ວເດ. - ຫຸຍ້ ! ບເ່ໍ ມືອດອກ. - ຫາຼ ນບໍຄ່ ິດຮອດພໍ່ແມູ່ຫວາ? ເພິ່ີນຈ່ົມຫາທຸກມື້ຼັເປັນຕຼົັ້ນແມູ່ນວູ່າອາມາລິຂອງຫຼານ ໄປຢາມພວກເພ່ີິນ ເພນີິ່ ໄດ້ ຮ້າຍໃຫອ້ າຂອງຫາຼ ນວາູ່ ເປັນຫຍັງ ບເໍ່ ອາົ ຫຼານໄປນາໍ ? - ຕົວະ! ບໍ່ເຊ່ີືອດອກ. ນາງວານິດດາ ຫຍບັ ອອກ ດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວງັ ພ້ອມທັງສັກສາຍຕາໃສູຊ່ າຍຄົນນັນຼ້ ດ້ວຍຄວາມສງົ ໄສ. 94