ວັນນະຄະດີປັດຈຸບັນ

ກະຊວງສກຶ ສາທິການ ແລະ ກິລາ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງພະບາງ ວິທະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງພະບາງ ສ້າງວິຊາຊີບຄສູ ຄູ່ ວາມເປນັ ເລີດ ປະເສີດດ້ວຍຄນຸ ນະທາໍ ສົ່ງເສມີ ວັດທະນະທາໍ ທີເ່ ປນັ ເອກະລກັ ພັດທະນາສງິີ່ ແວດລ້ອມ ສາ້ ງຄວາມພ້ອມກ້າວສູ່ສາກນົ ເອກະສານປະກອບການສອນ ວິຊາ ວນັ ນະຄະດປີ ັດຈບຸ ນັ ສາຍຄມູ ດັ ທະຍມົ ສມົ ບນູ (ມ.1-ມ.7) ລະບບົ 12+4 ນາງ ໝມ່ີ ່ີ ປະດດິ ນາງ ດາວລອຍ ທາໍ ນາວງົ ປີ 2019

ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງພະບາງ ສ້າງວຊິ າຄູສູຄ່ ວາມເປນັ ເລດີ ປະເສີດດວ້ ຍຄຸນນະທາໍ ສງ່ົ ເສມີ ວດັ ທະນະທໍາທເີ່ ປັນເອກະລັກ ພດັ ທະນາສິີງ່ ແວດລ້ອມ ສາ້ ງຄວາມພ້ອມສູ່ສາກົນ ເອກະສານປະກອບການສອນ ວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີປດັ ຈບຸ ນັ ຮຽບຮຽງໂດຍ: ທາູ່ ນ ຜຊ ປ.ຕີ ນາງ ໝມີ່ ີ່ ປະດດິ ທາູ່ ນ ປ.ຕີ ນາງ ດາວລອຍ ທາໍ ນາວງົ ກວດແກໂ້ ດຍ: ທາູ່ ນ ອາຈານ ປ.ໂທ ນາງ ພອນຈນັ ສພໍ ມິ ພາ ທາູ່ ນ ປ.ໂທ ນາງ ພຄູ າໍ ມດັ ທວິ ງົ ທາູ່ ນ ອາຈານ ປ.ໂທ ບນຸ ຍນື ວງົ ໄພໂລດ ປີ 2019

ຄາໍ ນາໍ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວຊິ າ ວັນນະຄະດິປັດຈຸບັນ ປີ 3 ສາຍຄູພາສາລາວ-ວັນນະຄະດີ ເຫ້ັຼມນັຼີ້ ໄດ້ຮັບການຮຽບຮຽງຂຶຼັ້ນຕາມຫຼກັ ສູດສ້າງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 12+4. ການຄົ້ັຼນຄວ້າຮຽບຮຽງເອກະສານ ວິຊາ ວັນນະ ຄະດປີ ດັ ຈຸບນັ ນຼີ້ັ ໄດອ້ ງີ ໃສ່ເູ ອກະສານທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕູ່າງປະເທດ ໂດຍໄດ້ຮັບການຮວູ່ ມມຈື າກຫຼາຍພາກສູ່ວນ. ໂຄງສ້າງບົດສອນ ວິຊາ ວັນນະຄະດິປັດຈຸບັນ ຫັຼກສູດສ້າງຄູມັດທະຍົມ ລະບົບ 12+4 ປະກອບມີ 4 ບົດຄື ບົດທີ 1 ບົດກອນສວຍງາມຮົງ່ັ ມີ, ບົດທີ 2 ບດົ ກະວີ ຫອມກີິ່ນຈໍາປາ, ບົດທີ 3 ບດົ ນະວະນິຍາຍ ກອງພນັ ທສີ ອງ, ບົດ ທີ 4 ບດົ ເລີື່ອງ ຜູ້ສືບທອດ. ຫັຼງຈາກທ່ີໄດ້ຮຽນຕາມຫັຼກສູດ ຫືຼ ເນືຼ້ັອໃນທ່ີບັນຈຸໃນເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການ ສອນ ວິຊາ ວັນນະຄະດປີ ັດຈຸບັນ ແລ້ວ ນັກຮຽນຄູຈະໄດ້ຮັບຮ້ຄູ ື: ວັນນະຄະດີປດັ ຈຸບນັ ເຊີ່ງິ ປະກອບມີ ຊີວະປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕງູ່ ຂອງນກັ ປະພນັ ແລະນກັ ກະວີ, ເຄັຼາ້ົ ກາໍ ເນີດ ແລະ ການວິໄຈບດົ ເລີ່ອື ງ, ບດົ ກະວີ. ຜູ້ຮຽບຮຽງຫວັງຢ່າງຍິີ່ງວູ່າ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນວິຊາວັນນະຄະດີປັດຈຸບັນ ເຫັຼ້ມນຼ້ັີຈະເປັນ ປະໂຫຍດໃຫ້ແກູ່ການສຶກສາຮໍ່າຮຽນ ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມຖ້າວູ່າຍັງມີບູ່ອນໃດບ່ໍຖືກຕ້ອງຊັດເຈນຂໍໃຫ້ທູ່ານສ່ົງຂໍ້ຄວາມ ແລະ ຂາ້ ພະເຈາົຼັ້ ດວ້ ຍເພີືອ່ ຈະໄດ້ນາໍ ໄປພຈິ າລະນາປັບປງຸ ໃຫ້ດີຂນ້ຶັຼ ໃນການຮຽບຮຽງຄງັ້ຼ ໜາ້ .

ສາລະບານ ເນອ້ືັຼ ໃນ ໜາ້ ທີ ບດົ ທີ 1 ບດົ ກອນ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງົ່ັ ມີ” ................................................................................ 1 1. ປະຫວດັ ຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕູ່ງຂອງນັກກະວີ.............................................................. 1 2. ເຄົາຼ້ັ ກາໍ ເນີດ ຫືຼ ທມີ່ າຂອງບດົ ກະວີ ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງ້ັຼ່ົ ມີ...................................................... 2 3. ການວໄິ ຈບົດກະວີ ເມອື ງລາວສວຍງາມຮ່ງົັ ມີ ..................................................................... 3-8 4. ສິລະປະການປະດິດແຕູງ່ ........................................................................................... 9-34 ບດົ ທີ 2 ບດົ ກະວີ “ຫອມກນີ່ິ ຈາໍ ປາ”” ........................................................................................ 35 1. ປະຫວດັ ຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕູ່ງຂອງນັກກະວີ ພ. ພວງສະບາ.......................................... 35 2. ເຄົຼັ້າກາໍ ເນີດ ຫືຼ ທມີ່ າຂອງບດົ ກະວີ ຫອມກ່ນີິ ຈໍາປາ ............................................................... 35 3. ການວໄິ ຈບົດກະວີ ຫອມກ່ນິີ ຈໍາປາ ............................................................................ 35-39 4. ສລິ ະປະການປະດິດແຕງູ່ ......................................................................................... 39-56 ບດົ ທີ 3 ບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ກອງພນັ ທີສອງ”” ............................................................................... 57 1. ປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕູ່ງຂອງນກັ ປະພນັ ສ. ບບຸ ຜານວຸ ງົ .................................. 57-59 2. ເນຼ້ອັື ໃນກອງພນັ ທີສອງ 4 ເຫ້ມຼັ ໂດຍຫຍໍ້...................................................................... 59-63 3. ສິລະປະການປະດິດແຕູງ່ ....................................................................................... 64-104 ບດົ ທີ 4 ບດົ ເລອີ່ື ງ “ຜສູ້ ບື ທອດ” ............................................................................................ 105 1. ປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕງູ່ ຂອງນກັ ປະພັນ ແກວ້ ມະນີ ສີວງົ ໄຊ ................................ 105 2. ເຄົຼັ້າກາໍ ເນດີ ຫຼື ທມ່ີ າຂອງບດົ ຜູ້ສບື ທອດ ........................................................................ 105 3. ສິລະປະການປະດດິ ແຕູ່ງ ..................................................................................... 108-130





ບດົ ທີ 1 ບດົ ກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮງ່ົັ ມ”ີ 1. ປະຫວດັ ຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດດິ ແຕງູ່ ຂອງນກັ ກະວີ “ພມູ ີ ວງົ ວຈິ ດິ ” ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເກີດເມີື່ອວັນທີ 6 ເມສາ ປີ 1909 ທີ່ບ້ານ ຄາຍ, ຕາແສງຍອດງື່ີມ, ເມືອງແປກ, ແຂວງຊຽງຂວາງ. ເປັນບຸດຂອງ ທູ່ານ ແພງ ວົງວິຈິດ ແລະ ແມູ່ ບຸນເທດ ວົງວິຈິດ. ພາຍຫັຼງທູ່ານຮຽນ ຈົບຊ້ັຼນມັດທະຍົມປີ 1 ທູ່ານໄດ້ເປັນສະໝຽນອະທິບໍດີຜູ້ປົກຄອງ ແຂວງໃນປີ 1927. ຕໍ່ມາໄດ້ຮັບແຕູ່ງຕັຼ້ງເປັນອຸປະຣາດຊ້ຼັນທີ 1 ແຫູ່ງ ລາຊະການປົກຄອງເມືອງທັງເປັນຫົວໜ້າສານປະຈໍາເມືອງຄູນ ແຂວງ ຊຽງຂວາງ. ປີ 1942 ເປັນເຈົ້ັຼາເມືອງເມືອງວຽງຈັນ. ໃນກອງປະຊຸມ ໃຫຍູ່ແນວລາວຕຕໍ່ າ້ ນທົ່ວປະເທດປີ 1950 ທູ່ານໄດ້ຖກື ເລືອກຕຼັ້ງເປັນ ກໍາມະການສູນກາງແນວລາວອິດສະຫຼະ ແລະ ໄດ້ຖືກແຕູ່ງຕ້ຼັງເປັນ ລັດຖະມົນຕີວູ່າການກະຊວງມະຫາດໄທຂອງລັດຖະບານລາວຕໍ່ຕ້ານປີ 1991 ອີງໃສູ່ອາຍຸກະສຽນ ແລະ ຄວາມມູຸ່ງມາດປາຖະໝາຂອງທູ່ານເອງກອງປະຊຸມໃຫຍູ່ຄ້ຼັງທີ 5 ຂອງພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວດັ ລາວໄດແ້ ຕູ່ງຕັຼ້ງໃຫ້ເປນັ ທເີ່ ປິກສາຄະນະບໍລິຫານງານສນູ ກາງພັກເຊີ່ງິ ທູ່ານກໄໍ ດ້ປະກອບສວູ່ ນຢ່າງຕັຼ້ງໜ້າເຂົຼັ້າໃນ ການນໍາພາລວມຂອງໝູ່ຄະນະດ້ວຍການອຸທິດເຫີ່ືອແຮງ, ສະຕິປັນຍາ, ຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ ແລະ ບົດຮຽນອນັ ອຸດົມ ຮ່ົັງມີຈາກພຶດຕິກໍາແຫູ່ງການປະຕິວັດຈົນເຖິງວິນາທີສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ. ດ້ວຍຜົນງານ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີອັນໃຫຍູ່ ຫຼວງຂອງທູ່ານທ່ີມີຕໍ່ພາລະກິດປະຕິວັດ, ຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນ ພັກ ແລະ ລັດໄດ້ມອບຫຼຽນຄໍາແຫູ່ງຊາດ ເຊງິີ່ ເປັນຫຽຼ ນກຽດຕຄິ ຸນສູງສດຸ ຂອງຊາດເຮາົ , ທງັ ໄດມ້ ອບຫຼຽນໄຊ, ຫຽຼ ນກາຈາໍ ນວນຫວຼ ງຫາຼ ຍ. + ພາລະກດິ ການປະດິດແຕງູ່ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວຈິ ິດ ເປັນຜູ້ນໍາທ່ດີ ີເດົນ່ັ ຜໜູ້ ່ຶີງຂອງການປະຕິວັດເຊ່ິີງປະຊາຊົນລາວທັງຊາດນບັ ຖື ແລະ ຮັກແພງເລມ່ີ ແຕູ່ ໄລຍະຕົ້ັຼນຂອງການປະຕິວັດເພິ່ີນໄດ້ຂຽນບົດທິດສະດີຫຼາຍເຫັຼ້ມ, ເພີ່ືອຕໍ່ສູ້ກັບສັດຕູອບົ ຮົມພະນັກງານ-ນັກຮົບປະຕິວັດ ແລະ ໂຄສະນາຕໍ່ຕູ່າງປະເທດແຕູ່ໜາ້ ເສຍດາຍບດົ ທີ່ທ່າູ ນຂຽນໃນສະໄໝນຼນ້ັ ຖືກສູນເສຍໄປຫາຼ ຍ. ຄຽງຄູ່ກັບການຂຽນບົດວິຈານການເມືອງ (ເປັນນັກການເມືອງ) ເພ່ີິນຍັງເປັນນັກກະວີປະຕິວັດຜູ້ອາວຸໂສ, ເປັນ ນັກວັດທະນະທໍາທີ່ມີບົດຮຽນທູ່ານມີຄວາມຮູ້ເລິກເຊິ່ີງກວ້າງຂວາງກູ່ຽວກັບວັດທະນະທໍາຂອງຊາດລາວໂດຍສະເພາະ ແມນູ່ ປະຫວັດສາດ, ວນັ ນະຄະດີສິລະປະກາໍ , ອກັ ສອນສາດຄວາມດເີ ດົນັ່ . ອິກດ້ານໜີຶ່ງແມ່ນູ ທ່າູ ນກໍາແໜນ້ ສລີ ະປະການ ແຕູ່ງກອນ-ໂຄງສ້າງຕາມແບບມູນເຊັ້ຼອື ຫັນປ່ຽນໃຫ້ມເີ ນຼ້ອັື ໃນປະຕິວັດເພີື່ອຮັບໃຊພ້ າລະກິດຂອງການປະຕິວັດໄດເ້ ວົ້ຼາັ ວູ່າ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເປັນຜູ້ລິເລີ່ມນໍາເອົາທິດສະດີສັດຈະທັດສັງຄົມນິຍົມເຂຼົັ້າມາສູ່ວັນນະຄະດີລາວໂດຍສະເພາະແມູ່ນ ປະເພດກາບກອນ. ທູ່ານເລີ່ມແຕູ່ງບົດກອນ-ບົດປະພັນແຕູ່ລະໄລຍະກູ່ອນບ່ໍທັນອອກເຮັດການປະຕິວັດແຕູ່ບົດເຫ່ຼົານັ້ຼນ ສູນຫາຍເກືອບໝົດຈົນເພີ່ິນເອງກໍ່ບໍ່ສາມາດຈ່ືີຈໍາສໍານວນໄດ້ເມີ່ືອເຖິງສະໄໝທີ່ໄປກໍ່ສ້າງພຼັ້ືນຖານປະຕິວັດຢູ່ພາກເໜືອ (1946-1950) ເພິນີ່ ກໄໍ່ ດ້ຂຽນຫຼາຍບົດໂດຍໃສູ່ນາມປາກກາວູ່າ ນາຍຄາຍຄໍາລກູ ເມືອຄັງ. ປີ 1967 ເພີນິ່ ໄດ້ແຕູ່ງປ້ືມ 1

ໄວຍາກອນລາວເຊງ່ີ ເປນັ ປ້ືມໄວຍາກອນເຫຼັມ້ ທໍາອິດຂອງລາວໃນເຂດປົດປ່ອຍເພີື່ອຊູ່ວຍໃຫ້ການນໍາໃຊຫ້ ຼັກໄວຍາກອນ ລາວ-ພາສາລາວໃຫຖ້ ືກຕ້ອງ ແລະ ນໍາໃຊເ້ ຂົຼັ້າໃນການສິດສອນໃນໂຮງຮຽນທຸກຊັຼນ້ ບັນດາບົດທີ່ທູ່ານຂຽນມາຮອດປະຈຸ ບັນນ້ີຼັບໍຫ່ ຼາຍເທົາ່ ໃດສູວ່ ນບົດທີ່ຍັງເຫຼອື ແມູ່ນບນັ ດາບດົ ທີ່ພິມໄວ້ໃນປມື້ ໄວຍາກອນລາວ, ບົດກອນເມືອງລາວສວຍງາມ ຮົັ່ງມີ, ກຽ້ ວສາວແບບໃໝູ່, ໜ້າທີ່ອາຍເຸ ຍົາວະຊົນ, ໜາ້ ທຊ່ີ າວໜູມຸ່ , ໜາ້ ທີ່ກອງຫຼອນ. ບັນດາບົດກອນທີ່ຍັງເຫຼືອນັີ້ຼໄດ້ກາຍເປັນແບບຢ່າງອັນເດັົ່ນຊັດໃຫ້ແກູ່ນັກປະພັນນັກກະວີລາວໃນຮຸູ່ ນຕໍ່ໆມານັບ ທັງເນຼືັ້ອໃນແນວຄິດການເມືອງ-ສິລະປະການປະດິດແຕູ່ງການໃຊ້ສັບພາສາຄໍາເວົັຼ້າຈິີ່ງເຮັດໃຫ້ມະຫາຊົນເຂັຼົ້າໃຈບົດຂອງ ເພ່ິີນໄດ້ງູ່າຍເມີ່ືອອູ່ານແລ້ວສາມາດທູ່ອງຂຶຼັ້ນໃຈໄດ້. ສະນຼ້ັນ, ຈີ່ິງສາມາດຊຶມເລິກເຂັົຼ້າໃນໝູ່ມະຫາຊົນເປັນການ ປກຸ ລະດົມມະຫາຊົນໃຫ້ມຄີ ວາມຕີ່ນື ຕົວປະຕິວັດກາຍເປນັ ພະລັງແຮງອັນໜຶ່ີງຊຸກຍູ້ໃຫ້ເຂົາເຈາົ້ຼັ ລກຸ ຂຼັຶ້ນເຮັດການປະຕິວັດ ເພີ່ືອຂັບໄລພູ່ ວກຮກຸ ຮານ. ສັງລວມແລ້ວເຫັນວູ່າໃນບົດກອນຂອງເພີ່ິນຕຼົ້ັນຕໍແມູ່ນສຸມໃສູ່ແກ້ໄຂບັນຫາທັດສະນະກູ່ຽວກັບຄວາມງາມເຊ່ິີງ ກາບກອນມູນເຊັ້ຶຼອຂອງລາວເຄີຍເວັຼົ້າເຖິງຄວາມງາມແບບໃໝູ່ຂອງນັກຈິດຕະວິທະຍາມາກ-ເລນິນຄວາມງາມນ້ັຼີໄດ້ຕິດ ພນັ ກັບເນື້ຼັອໃນແນວຄິດແລະຮູບການປະດິດແຕູ່ງກາບກອນເປັນຄວາມງາມທີ່ຕດິ ພັນກັບຄວາມຮັກທໍາມະຊາດຮກັ ບ້ານ ເກີດເມືອງນອນ, ຮັກເພ່ີືອນມິດສະຫາຍ. ດົ່ັງນັຼ້ນ, ຈ່ິີງເຫັນວູ່າການແກ້ໄຂບັນຫາກູ່ຽວກັບຄວາມງາມນ້ີຼັແມູ່ນບັນຫາ ໃຫຍູ່-ບັນຫາໃໝູ່ເພື່ີອຊູ່ວຍແກ້ໄຂບັນຫາແນວຄິດ-ທັດສະນະຫຼັກໝັຼ້ນໂລກະທັດ-ຊີວະທັດ ແລະ ວາດດໍາລົງຊີວິດຂອງ ທຸກຄົນໃນດ້ານສິລະປະການແຕູ່ງໄດ້ເວົ້ັຼາວູ່າ ບັນດາວັນນະກໍາຕູ່າງໆຂອງ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເປັນບົດກອນແບບຢ່າງ, ເປັນບົດກອນຂ້ັຼນອາຈານໃນການໝູນໃຊ້ສິນລະປະພາສາຄໍາເວ້ັົຼາໃນກາບກອນເພ່ີິນໄດ້ປະສົບຜົນສໍາເລັດຢ່າງງດົ ງາມໃນ ການນໍາໃຊ້ຮູບແບບການແຕູ່ງກາບກອນແບບເກົ່າເພ່ືີອເອົາເນຼັ້ືອໃນປະຕິວັດເຂຼ້ົັາໃສູ່ຜົນສໍາເລັດດົ່ັງກູ່າວນ້ັຼນເປັນການ ຫັນປ່ຽນຢ່າງໃຫຍູ່ຫຼວງໃນມູນເຊືັຼ້ອກາບກອນລາວເຮັດໃຫ້ກາບກອນລາວຕິດພັນກັບເນືຼ້ັອໃນປະຕິວັດກາຍເປັນກອນ ປະຕວິ ັດເປັນກາບກອນແບບສດັ ຈະທັດສັງຄມົ ນິຍມົ ໄດຢ້ ່າງມະຫດັ ສະຈນັ . 2. ເຄັຼາົ້ ກໍາເນດີ ຫືຼ ທີ່ມາຂອງບົດກະວີ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮົງ່ັ ມີ” 2

ບົດກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮ່ັົງມີ” ຂອງທູ່ານພູມມີວົງວີຈິດ ໄດ້ປະດິດແຕູ່ງອອກໃນສະໄໝຕ່ໍຕ້ານພວກ ຈັກກະພດັ ອາເມລກິ າໃນຊູຸ່ມປີ 60 ຂອງສະຕະວດັ ທີ XX ຄັດຈາກປື້ມໄວຍາກອນລາວຈັດພິມເທ່ີືອທີ່ໜຶ່ີງ, ພະແນກສຶກ ສາກົມການພິມ ແລະ ຈາໍ ໜູ່າຍ ໃນປີ ຄສ 1967 (ຢູເ່ ຂດປດົ ປອ່ ຍເມືອງວຽງໄຊ ແຂວງຫົວພນັ ) ໜ້າ 221-234. 3. ການວິໄຈບດົ ກະວີ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮົັງ່ ມີ” 1. ເນັື້ອຼ ໃນໃຈຄວາມຂອງບົດ ບົດກະວີ “ເມືອງລາວສວງາມຮ່ົັງມີ ” ເວຼົ້ັາເຖິງຄວາມສວຍງາມຮ່ົັງມີດ້ານຊັບພະກອນທາມະຊາດ, ຮີດຄອງ ປະເພນີ, ປູສະນິຍະສະຖານ ແລະ ອື່ີນໆ. ແຕູ່ປະຊາຊົນລາວທຸກຍາກຍ້ອນການຮຸກຮານຂອງພວກລູ່າເມືອງຂັຼຶ້ນ ແບບເກ່ົາ ແລະ ໃໝູ່. ເມື່ີອອົດບ່ໍລົນທົນບໍ່ໄດ້ຕໍ່ການກົດຂີ່ຂູດຮີດຂອງພວກຈັກກະພັດດົ່ັງກູ່າວປະຊາຊົນລາວຈ່ີຶງ ຂ້ຶຼນັ ຕໍ່ສູ້ຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຂອງການປະຕິວັດເພືີ່ອປົດປ່ອຍຊາດ ແລະ ປດົ ປອ່ ຍຕນົ ເອງ. 2. ການແບູ່ງຕອນ ບົດກະວີ “ເມືອງລາວສວງາມຮ່ົັງມີ” ລວມທັງໝດົ 280 ວກັ ຫຼື 70 ຄາໍ ກອນ ແບງູ່ ອອກເປັນ 4 ຕອນຄື: ຕອນທີ 1 ແຕ່ຕູ ນຼ້ັົ ເຖິງ ບໍ່ຍອມໃຫ້ຮກຸ ຮານ ປະກອບມີ 40 ວກັ ຫືຼ 10 ບາດຄາໍ ກອນ ເນ້ອັືຼ ໃນ ເວາ້ັຼົ ເຖິງທີ່ຕ້ຼັງຂອງປະເທດລາວທມ່ີ ຊີ າຍແດນຕິດຈອດກບັ ຫາຼ ຍປະເທດແຕກຕາູ່ ງກັນ. ຕອນທີ 2 ແຕເູ່ ມອື ງລາວ ເຖງິ ລາວໃຫ້ບໍຈ່ ະເລິນ ປະກອບມີ 100 ວັກ ຫຼື 25 ບາດຄາໍ ກອນ. ເນຼືອ້ັ ໃນ ເວັ້າຼົ ເຖງິ ຄວາມສວຍງາມຮງ່ົັ ມີຂອງເມືອງລາວ. ຕອນທີ 3 ແຕເູ່ ຮາົ ນັີ້ຼເກີນຮູ້ວູ່າ ເຖງິ ວາງໄວທ້ ົວ່ ນະຄອນ ປະກອບມີ 116 ວັກ ຫຼື 29 ບາດຄໍາກອນ. ເນ້ືຼັອໃນ ເວ້າຼົັ ເຖງິ ໂທດກາໍ ຂອງຈັກກະພດັ ທີກ່ ໍຂັຶຼນ້ ບນົ ແຜນູ່ ດນິ ລາວ. ຕອນທີ 4 ແຕູ່ລາວນ້ັຼີທກຸ ເດືອດຮອ້ ນ ເຖິງ ເມອື ງບ້ານອອກຈາກມານ, ປະກອບມີ 24 ວັກ ຫຼື 6 ບາດຄໍາກອນ. ເນ້ຼັືອໃນ ເວັ້ຼາົ ເຖງິ ການລກຸ ຮ້ັຼຂື ຼຶັນ້ ຂອງປະຊາຊນົ ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງການປະຕວິ ດັ ເພືີອ່ ປົດ ປ່ອຍປະເທດຊາດ, ປດົ ປ່ອຍຕົນເອງ ແລະ ສ້າງສາປະເທດຊາດໃຫ້ຈະເລີນຮ່ງູຸ ເຮອື ງ. + ການວໄິ ຈບົດກະວີ ເມອື ງລາວສວງາມຮ່ົງັ ມີ”ວໄິ ຈຕາມການແບງູ່ ຕອນເພາະເຫດການບໍຕ່ ໍເ່ ນື່ອີ ງ ກ. ທຕີ່ ້ຼັງຂອງປະເທດລາວມີຊາຍແດນຕິດຈອດຫຼາຍປະເທດແຕກຕູາ່ ງກນັ ປະເທດລາວລ້ານຊາ້ ງເປັນປະເທດໜີຶງ່ ທ່ີຕັງ້ຼ ຢູ່ແຫຼມອນິ ດູຈີນມີຊາຍແດນຕດິ ຈອດຫຼາຍປະເທດເຊນັ່ົ : - ທດິ ເໜືອຕິດກັບປະເທດຈນີ ກວາ້ ງໃຫຍ່ຕູ ັຼ້ງຂະໜງົ ເໜັງ່ົ ໄວ້ຂວາງຂນັຼ້ ເຂດແດນ. - ທດິ ບົວລະພາ (ທິດຕາເວນັ ອອກ) ຕດິ ກັບປະເທດຫວຽດນາມ, ສະແດງອອກໃນບົດກອນຕອນໜງ່ີຶ ທວີ່ າູ່ : “…ມີປາ່ ດົງພຜູ າ ຊໍຊ່ ັນລຽນຊນັຼ້ ພຫູ ຼວງເປນັ ແດນໃຫ້ ຫວຽດນາມລາວນ້ອງພີ່ ສາມັກຄີຢູເ່ ລ້ືຼອັ ຍ ບມ່ໍ ມີ ຼ້ຈັື ືດຈາງ ” 3

- ທາງທດິ ໃຕ້ ຫືຼ ພາກໃຕ້ຕດິ ກບັ ປະເທດກໍາປູຊາກເໍ ປັນປະເທດໜຶ່ີທ່ີນອນຢູ່ໃນວົງຄະນະຍາດບາ້ ນໃກເ້ ຮືອນ ຄຽງປະຫວດັ ຄວາມສາມກັ ຄີກນັ ໃນການຕໍ່ສູ້ຕ້ານຈັກກະພັດລ່າູ ເມືອງຂ້ຶຼັນແບບເກ່າົ ແລະ ແບບໃໝູ່ໃນຂຸມ ຄອງດຽວກັນ, ແຕ່ກູ ອູ່ ນກເໍ ຄີຍເດນີ ຕາມສນັ ຕພິ າບເປນັ ກາງ. - ປະເທດບາ້ ນໃກເ້ ຮອື ນຄຽງມີປະເພນີ ແລະ ວັດທະນະທາໍ ຄ້າຍຄືກນັ . ດງ່ັົ ຄາໍ ກອນຕອນໜຶ່ີງທວີ່ ່າູ : “…ໂດຍເອາົ ລໍາແມນູ່ ໍາ້ ນະທຂີ ອງໄຫຼຜູ່ານ ຕັງ້ຼ ຢູ່ຄນົ ລະດາ້ ນ ສອງເບືັອ້ຼ ງແບູ່ງແດນ ປະເທດໄທກໍເປັນປະເທດໜ່ີຶງທ່ີຖືກພວກຈັກກະພັດອາເມລິກາຮຸກຮານ ແລະ ເອົາປະເທດເປັນຖານທັບຂອງ ອາເມລິກາເພ່ືີອຮຸກຮານບັນດາປະເທດໃນແຫຼມອິນດູຈີນ ແຕູ່ປະຊາຊົນໄທເຄີຍຊູ່ວຍເຫືຼອໃຫ້ແກູ່ການປະຕິວັດປົດປ່ອຍ ຊາດຂອງລາວເຮາົ ໄລຍະກູອ່ ນປີ 1945. - ທາງທິດຕາເວນັ ຕກົ ສູຽ່ ງເໜອື (ພາຍບັ ) ຕດິ ກບັ ປະເທດພະມາ້ (ມຽນມ້າ) ສະແດງອອກໃນບດົ ກອນທີ່ວ່າູ : ທາງຟາກຫອ້ ງ ກາໍ້ ຝ່າຍພາຍບັ ລາວກພໍ ົວພັນກັບ ເຂດແດນດິນກວາ້ ງ ອັນຢູ່ທາງເທງິ ເບຼ້ັອື ງ ນະທຂີ ອງໄຫຼຜູ່ານ ປະເທດມອນພະມ້າ ປະຊາເຊອັື້ຼ ຮັ່ົງມີ ແຕູ່ໃດມາປະເທດພະມ້າກໍເດີນຕາມເສັຼ້ນທາງສັນຕິພາບເປັນກາງ. ເມ່ືີອສັດຕູມາຮຸກຮານປະຊາຊົນພະມ້າກໍໄດ້ ພ້ອມກັນລຸກຮັ້ືຼຂັ້ຼຶນເຊ່ົັນ ຕ່ໍສູ້ຕ້ານພວກຟາຊິດຍີ່ປຸ່ນໃນໄລຍະສົງຄາມໂລກຄຼ້ັງທີ 2 ແລະ ຕ້ານການຮຸກຮານຂອງພວກ ຈັກກະພັດອາເມລິກາ ອາດເວັ້ຼົາໄດ້ວູ່າ ລາວກໍແມູ່ນປະເທດໜ່ີຶງທີ່ນອນຢູ່ໃນບັນດາປະເທດຕາເວັນຕົກສູ່ຽງໃຕ້ ມີຊາຍ ແດນທັງສີ່ຕິດກັບຫ້າປະເທດ ເຊີ່ິງມີຄວາມສະດວກໃນການແລກປ່ຽນການຄ້າຂາຍ ແລະ ວັດທະນະທໍາສັງຄົມເຮັດ ໃຫ້ການສ້າງສາບູລະນະບ້ານເມືອງລາວໄດ້ຈະເລີນຮຸູ່ງເຮືອງ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂດີຂຶັຼ້ນ ເທືີອ່ ລະກາ້ ວ. ທຸກຢ່າງທຸກຂໍ້ຄວາມທີ່ຍົກຂຶັຼ້ນມາລ້ວນແຕູ່ສາມາດເປັນບົດພິສູດໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນໄດ້ວູ່າ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ໄດ້ສະເໜີຄວາມສວຍງາມທາງດ້ານທໍາມະຊາດອັນໂດດເດັ່ົນ ເມືອງທີ່ປາກົດຢູ່ໃນທຸກພາກແຕູ່ເໜືອຕະຫຼອດໃຕ້ຂອງ ປະເທດລາວ, ທໍາມະຊາດດັ່ົງກູ່າວມີຄນຸ ປະໂຫຍດຢາ່ ງຫວຼ ງຫຼາຍຕໍກ່ ານດາໍ ລົງຊີວດິ ຂອງຄົນລາວ ແລະ ມຄີ ຸນປະໂຫຍດຕໍ່ ການສ້າງສາບູລະນະປະເທດລາວໃຫ້ຮູຸ່ງເຮືອງຖາວອນໃນອານາຄົດ. ບ່ໍສະເພາະແຕູ່ເທ່ົານັຼ້ນ ປະຊາຊົນລາວຍັງມີຄວາມ ສວຍງາມທາງດ້ານສະຕປິ ນັ ຍາໃນການສ້າງສາບລູ ະນະບ້ານເມືອງອກີ ດວ້ ຍ. ຂ. ດາ້ ນພູມປນັ ຍາຂອງປະຊາຊົນລາວ ເມືອງລາວອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ ແລະ ສົ່ງຜົນສະທ້ອນໄປໃນທາງທີ່ດີ, ປະຊາຊົນຜູ້ ອອກແຮງງານກໄໍ ດ້ພອ້ ມພຽງກັນສາ້ ງສາບູລະນະບາ້ ນເມອື ງໃຫ້ຮງຸູ່ ເຮອື ງດວ້ ຍສີໄມລ້ າຍມື, ຫວົ ຄິດປະດດິ ສ້າງ ແລະ ມັນ ສະໝອງດ້ວຍຄວາມບາກບ່ົັນພະຍາຍາມທັງກາຍ ແລະ ໃຈ, ເພາະສະນັຼ້ນຜົນງານຕູ່າງໆທີ່ເຂົາເຈັຼົ້າສ້າງມາໄດ້ຈ່ຶີງປາກົດ ອອກມາຢ້ງັື ຢາຍຢູ່ທກຸ ຂົງເຂດໃນທົ່ວປະເທດ, ເຊີງິ່ ສະແດງອອກຜູ່ານສລິ ະປະໃນການສາ້ ງກ່ໍ, ຄວດັ ແຕ້ມລວດລາຍ, ປັ້ືນ ຫໍກ່ຼ ໍສ່ າ້ ງວັດວາອາຮາມ, ພະທາດເຈດີດວ້ ຍຄວາມລະອຽດອ່ອູ ນປານີດບນັ ຈງົ ແລະ ມະຫັດສະຈັນ, ເປັນບຮູ ານສະຖານທີ່ ເລືອງລທື ັງຄ້າຍ, ສີິງ່ ດ່ົງັ ກາູ່ ວໄດກ້ າຍເປນັ ມູນມງັ ມໍລະດົກ ແລະ ເປນັ ຂອງມ່ິງີ ເມອື ງຂອງລາວຈນົ ເຖິງປດັ ຈຸບນັ ເຊ່ັນົ : ...ພູສໃີ ສສອູ່ ງແຈງ້ ຕັຼ້ງຢູຫ່ ວຼ ງພະບາງ ອງົ ພະບາງຄໍາຕັນ ມີ່ິງເມືອງເປນັ ເຄ້ັຼາົ ... 4

ພະທາດຫຼວງຜາູ່ ນຟາ້ ຕັ້ຼງຢູ່ວຽງຈນັ ທາງວດັ ຈນັ ອນິ ແປງ ອຸບໂມງອງົ ຕຼັ້ື ມີຊີືລ່ ືຊາລ້າໍ ຊຽງຍນື ສສີ ະເກດ ເປັນປະເພດໃຫຍູ່ກວ້າງ ງາມລັ້ນຼົ ລວດລາຍ ຊຽງຂວາງເປັນແດນຄ້າຍ ທ່ົງໃຫຍູໄ່ ຫຫີນ ຕ້ັງຼ ຢູ່ຕີນພູຜາ ອະເນກນອງງາມລຼນ້ັົ ເຂາົ ວູ່າຄົນເຈືອງສ້າງ ສະໄໝເປງີ ປາງເກົ່າ ໃນເມີ່ືອເຂາົ ຢ່ເູ ຜາົ່ ເປນັ ເຈັາຼົ້ ນງ່ັົ ປອງ ທາດອງິ ຮັງຢູ່ຫອ້ ງ ສະຫວນັ ນະເຂດລາວກາງ ເປັນບ່ອູ ນປາງບນຸ ງັນ ຊູ່ປບີ ່ໍມີເວັ້ນຼ ບລໍ ເິ ວນແຂວງໃຕ້ ຈາໍ ປາສກັ ຕ້ງັຼ ຢູ່ ມວີ ດັ ພໃູ ຫຍູ່ກວ້າງ ທາງຂນຶັຼ້ ກໍ່ຫີນ ຄວາມງາມຂອງເມອື ງລາວທາງດາ້ ນທໍາມະຊາດກໍຄືຄວາມງາມທາງດ້ານສະຕປິ ັນຍານນຼ້ັ ທູາ່ ນ ພມູ ີ ວົງວຈິ ດິ ໄດ້ ສະຫຼຸບໃນບດົ ກອນ ເມືອງລາວສວຍງາມຮ່ັງົ ມີ ຢາ່ ງຄົບຖ້ວນ. ...ນ້ັີແຼ ຫະຼ ເພິນ່ີ ວູາ່ ນໍາ້ ເຕມັ ແຕູ່ປປູ າ ເພ່ນີິ ວາູ່ ນາ ເຕັມແຕ່ຮູ ວງເຂ້າັຼົ ເພນ່ິີ ວາູ່ ພເູ ຂາົ ກວາ້ ງ ຈວງຈັນເຕັມປ່າ ຫີນສລີ າຢູນ່ ້ໍາ ເປນັ ແກ້ວຄູ່າແພງ ຄວາມງາມຂອງບ້ານເມືອງປະກອບກັບຄວາມດຸໝ່ົັນຂະຫຍັນພຽງ ແລະ ພູມປັນຍາອັນສະຫຼາດຂອງປະຊາຊົນ ລາວນັຼ້ນແທນທ່ີປະເທດລາວຈະມີຄວາມຮຸູ່ງເຮືອງສີວິໄລ, ປະຊາຊົນຈະຢູ່ເຢັນເປັນສຸກ ແຕູ່ກົງກັນຂ້າມປະເທດລາວພັດ ຕົກຢູໃ່ ນສະພາບຫ້ຼາຫຼັງ ປະຊາຊົນພັດຕກົ ທຸກໄດຍ້ າກກວູ່າເວລາໃດໆທັງໝດົ . ຄ. ໂທດກໍາຂອງຈກັ ກະພັດທ່ີໄດກ້ ຂໍ່ ຶ້ຼນັ ບນົ ຜນື ແຜນູ່ ດິນອັນຄບົ ຖວ້ ນອງລາວ ສິີງ່ ທີ່ເປັນເງອື່ີ ນໄຂກີດກ້ັຼນການສາ້ ງສາບູລະນະບ້ານເມອື ງລາວ ບໍ່ໃຫ້ມຄີ ວາມຈະເລນີ ກ້າວໜ້າ ແລະ ຊີວິດການເປັນ ຢູ່ຂອງປະຊາຊົນກໍຕົກທຸກໄດ້ຍາກຂາດໆເຂີນໆ, ມີຄວາມລໍາບາກກາກກໍາໃນການດໍາລົງຊີບທໍາມາຫາກິນຕູ່າງໆນັ້ຼນ ບນັ ຫາຕົັ້ນຼ ຕແໍ ມູ່ນມາຈາກການຮກຸ ຮານຂອງພວກສດັ ຕູພາຍນອກ, ໂດຍສະເພາະແມນູ່ ພວກຈກັ ກະພັດລູ່າເມອື ງຂຼັ້ນຶ ຝຣ່ົັງ ແລະ ອາເມລິກາ, ເຊິ່ີງພວກມັນຫວັງຍຶດເອົາປະເທດຊາດທ່ີແສນຮັກຂອງພວກເຮົາເປັນຫົວເມືອງຂັຼຶ້ນແບບເກົ່າ ແລະ ແບບໃໝູ່ຂອງພວກມັນ. ພວກມັນໄດ້ກົດໜູ່ວງທຸກຮູບການ ເພື່ີອໃຫ້ຄົນລາວຕົກຢູ່ໃນເງົາມືດ, ໂງູ່ຈ້າລ້າຫຼັງ, ບໍ່ມີ ໂອກາດໄດ້ຊອກຮູ້ຮ່ໍາຮຽນເພີ່ອື ປົກຄອງຊາດລາວໄດ້ງູ່າຍ, ພວກມັນຍັງສວຍໃຊ້ຄົນລາວມາເປັນຂ້ອຍຂ້າມ້າຕູ່າງໃຫ້ແກູ່ ພວກມັນຢ່າງໄຮ້ມະນຸດສະທໍາ, ຮ້າຍແຮງກວູ່າໝູ່ແມູ່ນໄລຍະພວກຈັກກະພັດອາເມລິກາປົກຄອງ ດົ່ັງສະແດງອອກໃນ ບົດກອນທ່ວີ ູາ່ : ....ເຮົາຕ່ສໍ ອູ້ ອກພັົ້ນຼ ແອກຝຣັົງ່ ຄືນມາ ອາເມລກິ າເລີຍ ແຊກແຊງມາເຕຼ້າົັ ເອາົ ເງິນຄໍາມາຊືຼ້ັ ຄນົ ລາວເປນັ ຫນຸູ່ ແລວ້ ກໍປນຸ້ ຍວົ ະເຍຼັ້ົາ ໃຫເ້ ຂົາປຸ້ນວຸ້ນວາຍ ອາເມລິກາໂຫດຮາ້ ຍ ກົດຂ່ມົ ປະຊາຊົນ ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ລາວທຸກ ບໍ່ມທີ າງເວົຼ້າັ 5

ເອົາລາວເປນັ ເມືອງຂຼຶ້ັນ ທັງເປນັ ຖານທບັ ໃຫຍູ່ ກຽມກໍາລັງຮບົ ໄວ້ ໄປປຸນ້ ຮກຸ ຮານ ຍ້ອນເຫດການດັ່ົງກູ່າວປະຊາຊົນລາວຈ່ຶີງບໍ່ມີເວລາສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂອງຕົນ, ຊໍ້າບໍ່ໜໍາຍັງຖືກພວກ ຈັກກະພັດກົດຂົ່ມເຫັງຢ່າງແສນສາຫັດ, ທັງບີບບັງຄັບ ແລະ ຖືກປຸ້ນລະດົມເອົາຊັບສິນເງິນຄໍາເຂັົຼ້າຂອງ ແລະ ສົມບັດອີ່ືນໆທີ່ມີຄູ່າຂອງປະຊາຊົນລາວໄປຮັບໃຊ້ເພີື່ອສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂອງພວກມັນຈົນໝົດສິຼ້ັນ, ເຮັດໃຫ້ບ້ານ ເມືອງຂອງລາວມນຸູ່ ທະລາຍ, ປະເທດຊາດສູນເສຍຄວາມເປັນເອກະລາດເສຍຄວາມເປັນເຈັ້ົຼາຕນົ ເອງ. ພວກມັນບ່ໍຮ້ເູ ລີອື່ ງ ສິນທໍາ ເຊ່ິີງຍາມໃດກໍ່ໄດ້ແຕູ່ອອກແຮງງານປາບປາມນາບຂູ່ທາລຸນປະຊາຊົນລາວຢ່າງປ່າເຖ່ືີອນ. ສະແດງອອກໃນບົດ ກອນຂຽນວາູ່ : ...ມນັ ອອກແຮງນາບເກັຼ້ງ ປ້ອຍດູ່າປະຊາຊນົ ຈັບເອາົ ຄົນໄປຂງັ ໃສູ່ຄາຂຸມໄວ້ ຂັງຢ່ໃູ ນຮູພ້ືັຼນ ດິນດອນຄຸກມດື ຄຶດອອກມາກຂໍ ້າ ຍິງມຽ້ ນມອດຊວີ ງັ ຈັກກະພດັ ພວກນຼັ້ີ ບໍ່ຮູ້ເລອີ່ື ງສິນທາໍ ກ່ໍແຕູ່ກາໍ ທາໍ ແຕູ່ເຂນັ ບໍ່ກະດຽມມືໄດ້ ລູກເມຍໃຜມນັ ກໍຫັິຼ້ນ ກຸມເອົາກົດຂີ່ ເຫັນຂອງດມີ ນັ ກໍຄິດຢາກປນຸ້ ເອາົ ໄດຈ້ ຶີ່ງເຊົາ ຢູ່ໃນເຂດຄຸມຄອງຂອງຈັກກະພັດອາເມລິກາ ພວກມັນຍັງໄດ້ບັງຄັບເກນເອົາຊາຍໜຸູ່ມຊາຍສະກັນໄປເປັນ ທະຫານຮັບຈ້າງເປັນຈໍານວນບ່ໍໜ້ອຍ, ເຮັດໃຫ້ບ້ານເມືອງແຕກແຊກຂາດຜົວພາກເມຍ, ລູກພັດພາກຈາກພ່ໍແມູ່, ປະ ໄຮູ່ນາຮົຼັ້ວສວນ, ປະເຮືອນຊານບ້ານຊູ່ອງບໍ່ໄດ້ປົວແປງ, ເຮືອນຊານເປ່ເພຊະຊາຍ, ໄຮູ່ນາຮຼົັ້ວສວນກາຍເປັນປ່າຮົກເຮຼືັ້ອ, ປະຊາຊົນໄດ້ພາກັນອຶດຫິວ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຝດເຄືອງມີຄວາມລໍາບາກໃນການລ້ຽງຊີບເຊ່ີິງນັບມືນັບທະວີຂຶັຼ້ນ. ດົັ່ງຄໍາ ກອນໃນບດົ ໄດຂ້ ຽນວາູ່ : ...ໄຮູ່ນາເຮດັ ບ່ໄໍ ດ້ ຖິັມຼ້ ປອ່ ຍວາງປະ ເຮອື ນຊານເພພງັ ຊະ ບປໍ່ ວົ ແປງໄດ້ ຄນົ ມີກາຍເປັນໄຮ້ ຈນົ ໃຈອຶດຢາກ ຊອກລ້ຽງປາກລຽ້ ງທອ້ ງ ເປັນມ້ືກັຼ ຝ່ໍ ດຶ ເຄອື ງ ພວກຈັກກະພັດອາເມລກິ າຍັງໃຊ້ກໍາລງັ ທະຫານບກຸ ໂຈມຕີບຽດຍຶດເດປົດປອ່ ຍຝາ່ ຍກາໍ ລັງຮັກຊາດ, ຂ້າຟນັ ລັນ ແທງພ່ີນ້ອງປະຊາຊົນບັນດາເຜົ່າ, ຈູດເລາ້ົັຼ ເຜົາຜານເຮືອນຊານບ້ານຊູ່ອງ, ວັດວາອາຮາມ, ໂຮງຮຽນໂຮງໝໍດ້ວຍລະເບີດ ທກຸ ຊະນິດອງພວກໂຈນອາກາດອາເມລິກາຢ່າງປວ່ ງບາ້ ແລະ ໄຮມ້ ະນດຸ ສະທາໍ , ເພາະສະນ້ຼັນ, ຈງິ່ີ ເຮັດໃຫ້ບ້ານເມືອງລາວ ໃນເຂດປົດປ່ອຍຂອງບນັ ດາກໍາລັງຮກັ ຊາດຈງິີ່ ຕົກຢ່ໃູ ນສະພາບຫງຽບເຫງາົ , ຢ້ານກວົ ດງ່ົັ ບົດກອນຕອນໜງື່ີ ຂຽນວາູ່ : ...ທາງຝາ່ ຍດາ້ ນ ອາກາດເວຫາ ມນັ ກໍເອາົ ຍົນມາ ເວນີ່ ຍງິ ກະທໍາຮາ້ ຍ ຍີງ່ິ ທໍາລາຍເມືອງບ້ານ ເຮືອນຊານສັດສິີ່ງ ຍ່ງິີ ຈດູ ເຜາົ ເພມາ້ ງ ບໍວ່ າງໄວ້ສີ່ງິ ໃດ ນບັ ແຕບູ່ ້ານຖກື ໄໝ້ ເປັນຖູ່ານໄຟເຜົາ ເຮືອນຊານຍງັ ພຽງເສາົ ກ່ໍາດໍາຊໍຊ້ອງ ງຽບເຫງົາເປັນທັງຫ້ອງ ຄາເມກວ້າງໃຫຍູ່ 6

ແມນູ່ ບໍນ່ ັບອູ່ານໄດ້ ຫຼາຍລ້ຼົນັ ອະເນກນອງ ທຸກແຫ່ງູ ຫ້ອງ ລາວໝັ່ນົ ເຄີຍນັບຖື ຄວື ັດວາອາຮາມ ພະທາດເຈດີກວ້າງ ມັນກໍມາຍງິ ມາ້ ງ ທາໍ ລາຍດວ້ ຍລະເບດີ ຂອງປະເສດີ ມີິ່ງບາ້ ນ ກເໍ ພມາ້ ງມູ່ນຸ ເມນິ ທໍາລາຍໝົດທຸກສ້ຼິນັ ໂຮງຮໍາ່ ໂຮງຮຽນ ມນັ ບຽດບຽນໂຮງໝໍ ເປ່ເພພງັ ມ້າງ ຝຸງຄນເຈບັ ທ່ໄີ ດ້ວາງຕວົ ໄວ້ ເຢົາຢາປົວພະຍາດ ມັນກອໍ າລະວາດ ຍິງ້າບໍອ່ ດີ .ູ .. ຮ້າຍແຮງໄປກວູ່ານຼັ້ນແມູ່ນພວກຈັກກະພັດອາເມລິກາ ໄດ້ເຂັນຂ້າຮາວີຕໍ່ພວກລູກເລັກເດັກແດງທີ່ບໍທັນຮູ້ ດຽງສາ, ບ່ໍຮູ້ຜິດພາດ ຫືຼ ຖືກຕ້ອງໃດໆທັງໝົດຕໍ່ການດໍາລົງຊີວິດໃນສັງຄົມ ແລະ ວຽກການເມືອງເຊ່ິີງພວກເຮົາໄດ້ ພາກັນຢູ່ແບບປູໆປາໆຕາມພາສາເດັກນ້ອຍແລ້ວກໍພາກັນໄປໂຮງຮຽນເພືີ່ອຮໍ່າຮຽນເອົາຄວາມຮູ້ເທ່ົານ້ັຼນແຕູ່ພວກ ຈກັ ກະພດັ ອາເມລິກາກໍຍງັ ໃຊລ້ ະເບີດຖິຼັ້ມລົງໃສູ່ ຊງິ ເອາົ ຊວີ ດິ ພວກເຂາົ ໄປຢາ່ ງໜ້າເວດທະນາ. ດັງ່ົ ຄາໍ ກອນທ່ີວາູ່ : ...ເດກັ ນອ້ ຍທ່ີບໍ່ຮູ້ ບໍ່ຜິດພາດແນວໃດ ພາກັນໄປໂຮງຮຽນ ຮາໍ່ ຮຽນຄວາມຮູ້ ມນັ ກດໍ ແູ ຄນແມງ້ ຊງິ ຊັງຄຽດເຄງັົ່ ລະເບີດເລັົງ່ ທອດຖມິຼັ້ ໃຫ້ຕາຍມ້ວຍອະເນກນອງ ການກະທໍາດ່ັົງກູ່າວຂອງພວກຈັກກະພັດຕ່ໍເຂດປົດປ່ອຍຂອງຝ່າຍກໍາລັ ງຮັກຊາດໂດຍແມູ່ນຈັກກະພັດ ອາເມລິກາເປັນຫົວໂປ່ນຼ້ັນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສະຖານຖ່ີິນດິນລາວທີ່ຮົ່ັງມີສວຍງາມພັງທະລາຍໄປເຖິງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງ ປະຊາຊົນລາວຕ້ອງຕົກລະກໍາລໍາບາກທຸກຍາກາດເຂີນ. ສະພາບການເຄືີ່ອນໄຫວໃນສັງຄົມມີຄວາມໝ່ົນໝອງຫງວມ ເຫງົາ, ເຮັດຄອບຄົວຜວົ ເມຍມີຄວາມແຕກແຍກກາຍເປັນຮາ້ ງເປນັ ໝ້າຍນັບຈາໍ ນວນບໍ່ຖ້ວນ. ເຫດການດ່ງົັ ກ່າູ ວ ເປນັ ໜ້ າສະຫົຼດໃຈ ແລະ ໄດ້ສ້າງຄວາມເຈັບແຄ້ນແໜ້ນໃຈໃຫ້ແກູ່ປະຊາຊົນລາວຜູ້ທີ່ຮັກຫອມຄວາມເປັນທໍາ, ປຸກລະດົມ ຄວາມສາມັກຄີຕ່ໍສູ້ກູ້ຊາດຂອງປະຊາຊົນລາວອີກບາດກ້າວໜີື່ງພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງແນວລາວນັກຊາດ ດົັ່ງຄໍາກອນ ຂຽນວູາ່ : ...ດຽວນຼໃ້ັີ ນເຂດຫ້ອງ ສະຖານຖິນີ່ ດນິ ລາວ ອນັ ທີແ່ ວວວາູ່ ງາມ ຮັົງ່ ມມີ ຸນລົຼັນ້ ກບັ ທຸກຈນົ ພັນຊ້ນຼັ ບ່ໍມອີ ັນຊີປນຸ ປຽບ ປນຸ ດ່ົັງສອນສຽບໄວ້ ແທງເຂ້ົຼັາໜວູ່ ຍໃຈ ຄົນກໍ່ແສນທກຸ ໄຮ້ ເຂີນຊາດແລງງາຍ ຊໍ້າພັດວາຍຊວີ າ ມີງ່ ມອນໄປຊໍ້າ ມັນກະທໍາເວນໃຫ້ ລາວເຮາົ ຫງວມເຫງາົ ນບັ ມັຼ້ືອກຸ ອ່ງັົ ຖວ້ ມ ບໍ່ມີມັືມຼ້ ງູຸ່ ໝາຍ ຍິງຊາຍເປັນໝາຍຮາ້ ງ ເຂີນຂາດຜົວເມີຍ ພໍແ່ ມຕູ່ ອມໃຈເສຍ ລກູ ແພງພັນຊັຼ້ນ ຈໍານວນພນັ ເດກັ ນອ້ ຍ ກໍາພອຍທົນທຸກຍາກ ລາໍ ບາກເສຍເຜົາ່ ຄົນ ພຽນລ້ຽງພ່ໍແມູ່ຄງີ 7

ຫິງຼ ລາໍ ດູພາບນ້ັຼີ ເປນັ ສິງີ່ ສະຫດົຼ ໃຈແທ້ແລ້ວ ໃຜຫາກມສີ ິນທາໍ ແມນູ່ ບແ່ໍ ລດູໄດ້ ເປນັ ທີ່ເຈບັ ໃຈແທ້ ສັດຕຸຫນິ ະໂຫດ ເຮດັ ໂທດກໍາໃຫຍູ່ກວ້າງ ວາງໄວທ້ ວົ່ ນະຄອນ ຕາມທິດສະດີມາກຊິດໄດ້ໃຫ້ຮູ້ວູ່: ບູ່ອນໃດກົດຂີ່ຂຸດຮີດໜັກບູ່ອນນຼ້ັນຍູ່ອມມີຂະບວນການຕ່ໍສູ້ກໍາເນີດຂຼັ້ຶນ ດວ້ ຍເຫດນຼ້ນັ ເມອື່ີ ປະຊາຊົນລາວຖືກພວກຈກັ ກະພດັ ເຂຼາັ້ົ ຮຸກຮານຮາວີ, ຂຸດເນັຼື້ອເຖອື ໜງັ , ຢຽບຢໍ່າອະທປິ ະໄຕ, ເຂາົ ເຈ້ັຼົາ ຈີ່ຶງພາກັນລຸກຂ້ຼັຶນຕ່ໍສູ້ຕ້ານການຮຸກຮານຂອງພວກຈັກກະພັດຢູ່ໃຕ້ຮົ່ມຄັນທຸງຂອງການປະຕິວັດ, ມີແນວລາວຮັກຊາດ ເປັນຜ້ນູ ໍາພາເພືີ່ອປົດປ່ອຍປະເທດຊາດຂອງຕົນເອງຢ່າງອົງອາດກະຫານ. ງ. ການລູກຮື້ຼຂັ ນຼັຶ້ ຕ່ສໍ ູ້ຊອງປະຊາຊົນລາວ ເພີ່ືອຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງການປະຕິວັດ, ເພື່ີອປົດປ່ອຍຊາດ, ປົດປ່ອຍຕົນເອງ ແລະ ສ້າງສາປະເທດຊາດໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮູຸ່ງເຮືອງວັດທະນາ, ຄວາມເຈັບຊໍ້າລະກໍາໃຈຊອງປະຊາຊົນ ລາວທີ່ມີຕ່ໍພວກ ຈັກກະພັດຜູ້ຮຸກຮານ, ໂດຍສະເພາະແມູ່ນພວກຈັກກະພັດອາເມລິກາທີ່ເປັນຫົວໂປ້ປະຕິການນ້ຼັນໄດ້ຝັງເລິກເຂັຼ້ົາຢູ່ໃນ ສູ່ວນເລິກຂອງປະຊາຊົນລາວເຮົາບໍ່ມີຍາມເຫືອດຫາຍ, ການກະທໍາທ່ີປວງບ້າອງມັນ, ໂທດກໍາທ່ີພວກມັນກໍ້ຶຼັ່ນຕ່ໍ ປະຊາຊົນລາວໃນຜືນແຜູ່ນດິນລາວແຫູ່ງນັ້ີຼດ້ວຍຄວາມປ່າເຖີ່ືອນ ແລະ ໂຫດຮ້າຍສາມັນນຼັ້ນໄດ້ກາຍເປັນສ່ິີງທ່ີ ປຸກລະດົມນໍ້າໃຈຮັກຊາດ, ຄວາມຄຽດແຄ້ນສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານຂອງປະຊາຊົນລາວທັງຊາດ. ດົັ່ງນ້ຼັນ, ເມື່ີອໄດ້ມີແສງ ສະຫວູ່າງ ແລະ ການຊີ້ຼັທິດເຍືອງທາງຈາກການປະຕິວັດແລ້ວປວງຊົນລາວໄດ້ພ້ອມກັນລຸກຂັ້ຶຼນຕ່ໍສູ້ຕ້ານສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານ ຢ່າງອົງອາດກ້າຫານ ຍອມເສຍສະຫຼະທຸກຢ່າງທັງກາຍ ແລະ ໃຈເຂຼັ້ົາໃນວຽກງານປົດປ່ອຍຊາດປົດປ່ອຍຕົນເອງ ເພືີ່ອ ກອບກູເ້ ອາົ ຊາດຄນື ມາ ດັົ່ງໃນບດົ ກອນຂຽນວູ່າ: ...ລາວນ້ຼັີທຸກເດືອດຮ້ອນ ແສນສູວ່ ນມາກວນ ຈຶ່ງີ ໄດລ້ ວມກັນລຸກ ຮູ່ວມແຮງຕຕີ ້ານ ໂຮມເຮດັ ການຕສ່ໍ ູ້ ສັດຕກູ ປູ້ ະເທດ ກເູ້ ອາົ ຂົງເຂດດ້າວ ລາວໃຕຢ້ ສູ່ ະບາຍ ຂະບວກການຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຂອງພວກປະຊາຊົນລາວໄດ້ລະເບີດເຕີບໃຫຍູ່ຢ່າງແຂງແຮງ ແລະ ອົງອາດກ້າຫານ, ສາມາດດັບສູນກໍາລັງສັດຕູກໍຄືຈັກກະພັດທີ່ບຸກໂຈມຕີບຽດຍຶດດິນແດນປົດປ່ອຍໃນທຸກວິທີ, ທັງທາງໜ້າດິນ ແລະ ທາງອາກາດເພີ່ືອເອົາໄຊຊະນະມາສູ່ການປະຕິວັດຢ່າງສະຫງູ່າງາມ, ປົກປັກຮັກສາເຂດປົດປອ່ ຍໄວ້ໄດ້ຢ່າງໝຼັ້ນຄົງ, ເຂດ ປົດປ່ອຍຈີ່ຶງກາຍເປັນເຂດທີ່ໝັຼ້ນອັນແໜ້ນໜາຂອງການປະຕິວັດ, ທັງເປັນພຼ້ັືນຖານ ແລະ ໝາກຫົວໃຈຂອງການ ປະຕິວັດ, ການປົດປ່ອຍຊາດໃນທົ່ວປະເທດ. ໝາກຜົນຂອງການໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຂອງການປະຕິວັດດົ່ັງກູ່າວ ນັກກະວີ ພມູ ີ ວງົ ວຈິ ິດ, ໄດພ້ ັນລະນາຢ່າງຄ້ອງແຄ້ວລະອຽດຜາູ່ ນພາສາວນັ ນະຄະດີທີມ່ ວູ່ ນວາູ່ : ....ເມີືອ່ ໄດ້ພບົ ເຫດຮ້າຍ ຫາຼ ຍຊ່ົວສິບປີ ລາວກໍມ່ ໄີ ຊຫາຼ ຍ ປາບມານລົງໄດ້ ສາມາດຕມີ ັນໃຫ້ ຕາຍໄປນບັ ຕງ້ຼັ ໝີື່ນ ປົດປອ່ ຍເອາົ ດິນຄືນ ສອງສ່ວູ ນສາມເຂດບາ້ ນທາງບກວາ້ ງປະເທດລາວ ການຍິງຍົນກໍກາ້ ວ ເຖິງຂີດຊາໍ ນານ ປະຊາຊົນທະຫານ ຮູ່ວມໃຈກັນແທ້ ແນໃສູຍ່ ນົ ລົງຂວາ້ໍ ຕໍາດິນຕົກມຸູ່ນ 8

ເປນັ ຝຸນ່ ເຖງິ ສີ່ຮອ້ ຍ ຕາຍແລ້ວບ່ໍຕູ່າວຄນື ເພີ່ືອກ່ໍສ້າງເຂດປົດປ່ອຍໃຫ້ເປັນທີ່ໝຼັ້ນທີ່ແຂັ້ຼມແຂງຂອງການປະຕິວັດນັຼ້ນ, ໜ້າທີ່ຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ກອງທັບຕ້ອງປະສມົ ປະສານກັນ, ຊູ່ວຍກັນປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງໃຜລາວໃຫ້ຫ້ອຼ ນລະຫວ່າູ ງກອງທັບ ຫຼື ອ້າຍນອ້ ງນັກຮົບ ກໍ່ເອົາໃຈໃສູ່ປັບປຸງສ້າງປົວແປງໄປພ້ອມໆກັນ ເພື່ີອເຮັດໃຫ້ໃບໜ້າຂອງການປະຕິວັດໃນເຂດປົ ດປ່ອຍມມີການ ປ່ຽນແປງໃໝູ,່ ສ້າງໃຫປ້ ະຊາຊົນມີຄວາມເຊ່ືອີ ໝັຼນ້ ຕໍກ່ ານປະຕວິ ັດຫາຼ ຍຂ້ນັຼຶ ດ່ງັົ ຄໍາກອນຂຽນວູ່າ: ...ລາວເຮົານທຼັ້ີ ງັ ຮົບທັງຊຟິ ້ນື ສ້າງຊາດຄນື ມາ ຊິໄດ້ພາກັນຂຸດ ກັຼ້ນົ ກອງແປງສ້າງ ທັງສອງທາງບ່ໍວາງໄດ້ ກະທໍາໄປພ້ອມພ່ໍາ ສດັ ຕູນາໍ ບອບບຼ້ັີ ກຕໍ ີໃຫ້ຊະນະມັນ ໃນຕອນທ້າຍຂອງບົດກອນ ນັກກະວີ ພູມີ ວົງວິຈິດ ໄດ້ອະທິບາຍເຖິງສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ຄົນລາວທຸກຍາກ ຂາດເຂີນໃນການຄອງຊີບ ແລະ ຮຽກຮ້ອງມາຍັງປວງຊົນລາວທັງຊາດທຸກທ່ົວໜ້າຈົ່ງພ້ອມພຽງກັນໃຫ້ເປັນກອງກໍາລັງ ແຂງແກູ່ນ, ລຸກຂ້ຶຼັນຕໍ່ໃຕ້ຮົ່ມຄັນທຸງຂອງການປະຕິວັດເພືີ່ອຍາດເອົາໄຊຊະນະກັບພວກຈັກກະພັດຜູ້ຮຸກຮານ. ພ້ອມກັນ ເຮັດສາໍ ເລັດໜາ້ ທຂ່ີ ອງການປະຕວິ ັດຊາດປະຊາທິປະໄຕໃນຂອບເຂດທວ່ົ ປະເທດ ດ່ົັງຄາໍ ກອນຂຽນວູາ່ : ...ເປນັ ດັງົ່ ນນັ້ຼ ແຫຼະເຈັຼ້າົ ພ່ໍແມທູ່ ງັ ຫຼາຍ ລາວຈຶ່ງີ ກາຍເປັນທກຸ ຍາກຈນົ ໃຈແຄນ້ ໝົດທັງແດນດິນດ້າວ ເມືອງລາວທຸກແຫງູ່ ບໍ່ໄດ້ຕົກແຕ່ງູ ສ້າງ ເສີມປອ້ ງໃຫຈ້ ະເລນີ ເຮົາຈີງ່ຶ ຂຮໍ ຽກເອຼນ້ັີ ມວນໝປູ່ ະຊາກອນ ຈງ່ົ ຢ່ານອນຕາລບັ ຮບີ ຕີ່ນື ມາດຽວນ້ັຼີ ສາມັກຄີກັນເຂຼັາົ້ ເລາົ ດຽວເປັນໝູ່ ລວມກໍາລັງກອບກູ້ ເມືອງບາ້ ນອອກຈາກມານ ເປັນອນັ ວາູ່ ດ້ວຍສາຍຕາອນັ ແຫຼມຄົມຂອງນກັ ປະຕິວັດຜູ້ອາວຸໂສຄນົ ໜີ່ຶງ, ນັກກະວີ ພູມີ ວົງວຈິ ິດ ໄດ້ເປີດສາຍ ຫູສາຍຕາໃຫ້ປະຊາຊົນລາວທັງຊາດໄດ້ຮູ້ແຈ້ງເຫນັ ຈິງ ເຖິງຄວາມອຸດມົ ຮັ່ົງມີຂອງຊາດລາວເໝືອນກັບວູ່າຊາດລາວໄດ້ປູ ຜນື ພົມສີຂຽວຕັຼ້ງແຕ່ເູ ໜືອຕະຫຼອດໃຕ້ ຜູ່ານບດົ ກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮ່ັົງມີ” ຄວາມຮົັ່ງມີດ່ງົັ ກູາ່ ວຂອງຊາດລາວບ່ໍ ສາມາດພັນລະນາຄົບຖ້ວນໄດ້, ແທນທີ່ຄົນລາວທຸກຄົນຈະໄດ້ມີຄວາມສຸກໃນການດໍາລົງຊີວິດໃນສັງຄົມ, ກົງກັນຂ້າມ ປວງຊົນລາວທັງຊາດຍັງໄດ້ຮັບແຕູ່ຄວາມທຸກທໍລະມານໃນການດໍາລົງຊີວິດ, ນ້ັຼນກໍເນີ່ືອງມາຈາກວູ່າປວງຊົນລາວຖືກ ພວກຈັກກະພັດຕູ່າງດ້າວເຂຼັົ້າປຸ້ນບ້ານຊິງເມືອງ, ເຂັນຂ້າຮາວີຕ່ໍພໍ່ແມູ່ປະຊາຊົນ, ປວງຊົນລາວຈ່ຶີງບ່ໍມີເວລາສ້າງສາ ພັດທະນາບາ້ ນເມືອງຂອງຕນົ ໃຫຈ້ ະເລີນກາ້ ວໜາ້ . ຢາກໃຫ້ປະເທດຊາດມີຄວາມຈະເລີນຮູຸ່ງເຮືອງ ກູ່ອນອືີ່ນໝົດປະຊາຊົນລູ່ວທັງຊາດຕ້ອງສາມັກຄີກັນຕໍ່ສັ້ຼູບໄລູ່ ສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານອອກຈາກປະເທດ, ຈ່ຶີງຈະເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນລາວເຮົາມີຄວາມເປັນເອກະລາດເປັນເຈັ້ຼົາຕົນເອງ, ປະເທດ ຊາດຈະມຄີ ວາມສະຫງົບສຸກ ແລະ ເພອືີ່ ຢາກບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງດງ່ົັ ກູ່າວປະຊາຊົນລາວເຮົາມແີ ຕູເ່ ສັຼ້ນທາງດຽວຄື: ຮູ່ວມ ມືກັນຕໍ່ສູ້ເພີື່ອປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດຢູ່ພາຍໃຕ້ການນໍາພາອງແນວລາວຮັກຊາດເທົ່ານ້ັຼນ. ທັງໝົດນີ້ຼັແມູ່ນເນືຼັ້ອໃນ ສູອ່ ງແສງທີ່ ທ່າູ ນ ພມູ ີ ວົງວຈິ ດິ ນັກກະວີເອກຂອງລາວໄດພ້ ນັ ລະນາໃຫ້ພວກເຮາົ ເຫັນໄດ້ທຸກປະກົດການຜາູ່ ນບດົ ກອນ ເມືອງລາວສວຍງາມຮົັງ່ ມ.ີ 9

4. ສິລະປະການປະດິດແຕູ່ງ - ດ້ານກະທູ້ (ຫົວຂໍ)້ ກຽູ່ ວກັບເມອື ງລາວສວຍງາມຮັົ່ງມີກູ່ຽວກບັ ກະທູ້ທີ່ເວ້າຼັົ ເຖິງເມືອງລາວສວຍງາມຮ່ງັົ ມີນ້ັຼນ, ມີນັກກະວີທີ່ມີຊ່ີືສຽງໂດງດັງຫຼາຍທູ່ານໄດ້ນໍາສະເໜີ ແລະ ນໍາໃຊ້ການແຕູ່ງກາບກອນຂອງຕົນເຊັ່ົນ ທູ່ານ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວົງ ( ສ. ບຸບຜານຸວົງ )ໃນເລີື່ອງ “ພືຼັ້ນເມືອງລາວ” ; ທູ່ານໂສມສີ ເດຊາຄາພູ (ສ. ເດຊາ) ໃນເລ່ີືອງ “ປະເທດ ລາວສວຍງາມ” ; ທູ່ານ ທອງອິນ ພົມກອງ ໃນເລ່ືີອງ “ປະເທດລາວຮັົ່ງມີ” ແຕູ່ເປັນຫຍັງປະຊາຊົນລາວທຸກຍາກ ແລະ ທູ່ານພູມີ ວົງວຈິ ິດ ໃນເລືອີ່ ງ “ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງ່ັົ ມີ” ແຕລູ່ ະທູ່ານອາດເບິີ່ງເຫັນຄວາມສວຍງາມຂອງເມອື ງລາວໃນ ສູ່ວນເລິກແຕກຕູ່າງກັນ. ບາງທູ່ານອາດເບິ່ີງເຫັນຄວາມສວຍງາມທາງດ້ານປະຫວັດສາດສົມທົບກັບທໍາມະຊາດ ແລະ ມູນເຊືຼັ້ອຕໍ່ສູ້ຂອງຄົນລາວ ແລະ ອືີ່ນໆ. ແຕູ່ບັນດາທູ່ານນັກກະວີທັງຫຼາຍລ້ວນແຕູ່ເປັນເອກະພາບກັນຢູ່ບູ່ອນວູ່າ ເມືອງ ລາວງາມ ແລະ ຮ່ົັງມີທາງດ້ານທໍາມະຊາດແທນທ່ີປະຊາຊົນຈະຢູ່ເຢັນສຸກ, ແຕູ່ກົງກັນຂ້າມປະຊາຊົນພັດຕົກທຸກໄດ້ຍາກ ຍ້ອນຈກັ ກະພດັ ເຂ້ັາຼົ ມາຮກຸ ຮານ. ໃນບົດກອນ “ປະເທດລາວຮັົ່ງມີແຕູ່ປະຊາຊົນລາວຈີ່ິງທຸກຍາກ” ຂອງທູ່ານທອງອິນ ພົມກອງ ສູ່ອງແສງອອກ ບາງຕອນດົ່ງັ ນ້ັ:ຼີ ...ເກັບມາກນິ ຢູເ່ ລ້ອືຼັ ຍ ຂະໜນູ ມີັຼ້ມູ່ວງມັນ ມີຫາຼ ຍອນັ ນໍາຜົນໃຫ້ ປະຊາຊົນມວນມາກ ເກດີ ຢນູ່ ໍາປ່າກວ້າງ ມັນພາ້ ວມວູ່ ງສະຄູ ເຖງິ ລະດມູ ນັ ມີຂນຶຼ້ັ ຜັກນາງຢູໃ່ ນປ່າ ຂິງຂູ່າທງັ ລກູ ໄມ້ ຫາຼ ຍແທນ້ ັບບໍທ່ ົນ ແຕູຄ່ ົນລາວນຼັນ້ ເປັນຫຍັງຈີຶ່ງທຸກຍາກ ອດຶ ຢາກຖືກເຄາະຮາ້ ຍ ຕາຍຖິ້ມັຼ ນັບບໍ່ໄຫວ ເປນັ ຍອ້ ນໃຜວູາ່ ຕຊິ ັຼ້ນ ຄົນລາວຈຶງ່ີ ທກຸ ຍາກ ຫາກຊິເວັຼ້າົ ໃຫຖ້ ືກຕອ້ ງ ແມ່ນູ ເປັນຍອ້ ນຜູ້ຮຸກຮານ ພວກໝາພານຫົວດຼັ້ື ປະຕກິ ານຂາຍຊາດ ເຮດັ ໃຫຍ້ າດພີ່ນ້ອງ ເຮົານຼັ້ນແມ່ນູ ທກຸ ຈນົ ນໍາເອາົ ຄນົ ຕູາ່ ງດາ້ ວ ຈັກກະພດັ ໂຕການ ມາເຜາົ ຜານທໍາລາຍ ຈດູ ເມອື ງເພມາ້ ງ... ນັກກະວີ ທອງອິນ ພົມກອງ ໄດ້ເນ້ຼັນເຖິງຄວາມງາມທາງດ້ານທໍາມະຊາດ, ເວ້ົຼັາເຖິງພືດພັນທ່ີງອກງາມຕາມ ລະດກູ ານທີ່ປະກອບເປັນເຄື່ີອງອຸປະໂພກ, ບໍລໂິ ພກ ເພ່ືີອລ້ຽງຂອງປະຊາຊົນລາວໄດ້ຢາ່ ງພຽງພໍ ແລະ ອຸດົມສມົ ບູນ. ແຕູ່ ຍ້ອນພວກປະຕິການຂາຍຊາດສົມທົບກັບພວກຈັກກະພັດ ເຂຼັ້ົາມາຮຸກຮານລາວເອົາຊາວລາວເປັນເມືອງຂ້ຶຼັນຢ່າງໜ້າບໍ່ ອາຍ, ປະຊາຊົນລາວຈຶ່ີງຖກື ເຄາະຮາ້ ຍ ແລະ ຕົກທກຸ ໄດຍ້ າກ ດ້ວຍສິ່ງີ ທບີ່ ປໍ່ າຖະໜານັ້ນຼ ເອງ. ສູ່ວນນັກກະວີ ໂສມສີ ເດສາຄໍາພູ ພັດໄດ້ສະເໜີຄວາມງາມຂອງພູຜາປ່າດົງ ແລະ ທົ່ງພຽງອັນຍາວຢຽດສຸດ ສາຍຕາອັນເປັນອູເຂ້ັຼົາອູປາທີ່ອຸດົມສົມບູນຂອງຊາວລາວ. ນອກນ້ຼັນຍັງໄດ້ພັນລະນາເຖິງຄວາມສວຍງາມຂອງບູຮານ ສະຖານບາງແຫ່ງູ ເຊີ່ງິ ເປນັ ສນັ ຍາລກັ ແຫ່ງູ ວັດທະນະທາໍ ອນັ ດງີ າມຂອງຊາວລາວອີກ ສະແດງອອກຜ່າູ ນຄໍາກອນຕອນໜ່ຶີງ ວູ່າ: 10

....ແນມເມີື່ອເໜືອໆພຸ້ນ ເຫັນພຜູ າງາມສະຫງ່າູ ດງົ ປາ່ ຂຽວອ້ັຼມື ຄ້ັມຼື ສີເຂັ້ຼມດັົ່ງຄາມ ຄວາມງາມເມອື ງລາວນັ້ຼີ ບໍມ່ ີຫຍງັ ຈະປນຸ ປຽບ ແນມລຽບຕາມທງົ່ ກວ້າງ ຂວາງຂຼັ້ນຜາູ່ ນຕາ ເຫັນໄຮູ່ນາທັງນໍ້າ ບຶງໜອງຫວ້ ຍຮູອ່ ງ ແດດສອູ່ ງຍາມມເ້ັືຼ ຊຼົ້ັາ ສີເຂັມ້ຼ ດງັ່ົ ຄໍາ ຊັບໃນດນິ ສິນໃນນໍາ້ ເງິນຄາໍ ວດັ ຖທຸ າດ ທາໍ ມະຊາດຕກົ ແຕູງ່ ໄວ້ ບໍມ່ ີໄຮສ້ ງີ່ິ ຂອງ ວດັ ວາວງັ ວຽງແກວ້ ກໍແພງພະທາດໃຫຍູ່ ທາດຫຼວງໃສສູ່ອງເຫຼືອັ້ ມ ຕາເວນັ ຕອ້ ງແຫງູ່ ຕມື່ີ ງາມ ຄົນລາວມີມນູ ເຊຼອັ້ື ຕີສດັ ຕບູ າກບົັນ່ ສາມັກຄຕີ ່ໍສູ້ ເພອ່ີື ຊຊວ້ານຊາດຄນື ..... ຈາກນຼັນ້ ທາູ່ ນ ສຸວັນທອນ ບຸບຜານຸວງົ ກໍໄ່ ດກ້ າູ່ ວເຖິງຄວາມສວຍງາມ ແລະ ອຸດມົ ຮົງ່ັ ມຂີ ອງຊາດລາວຜາູ່ ນບົດ ກອນ “ພັຼ້ືນເມືອງລາວ” ແຕູ່ທູ່ານໄດ້ພັນລະນາທ່ີເປັນເອກະລັກມູນເຊຼື້ັອຂອງຄົນລາວຕ້ັຼງແຕູ່ບູຮານນນະການຈົນເຖິງ ປັດຈຸບັນ, ສູ່ວນໃຫຍູຈ່ ະເລ່ງົັ ໃສູ່ການຕໍ່ສູ້ປອ້ ງກັນປະເທດຊາດແຕູ່ສະໄໝກູ່ອນຈົນມາຮອດສະໄໝປະຊາຊົນລກຸ ຮັຼ້ືຂຶຼ້ນັ ຕສ່ໍ ູ້ ກັບຈັກກະພັດຜູ້ຮຸກຮານໃຕ້ການນໍາພາຂອງພັກປະຊົນປະຕິວັດລາວ, ເນື້ັຼອໃນລະອຽດເປັນຄືແນວໃດນັຼ້ນໃຫ້ທູ່ານອູ່ານ ໃນບດົ ກອນ ພືຼັ້ນເມືອງລາວ ເພາະໃນປມື້ ເຫຼມ້ັ ນຈຼ້ັີ ະບໍໄ່ ດນ້ ໍາມາສະເໜ.ີ ບົດກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮັ່ົງມີ” ທູ່ານ ພູມີວົງວີຈິດ ໄດ້ສະເໜີ ແລະ ພັນລະນາປະເທດຊາດຢ່າງຄົບ ຖ້ວນ, ນບັ ແຕ່ທູ ດິ ໃດຕດິ ຈອດກັບປະເທດໃດ ທູາ່ ນໄດ້ພນັ ລະນາຢ່າງລະອຽດ, ບັນຫາຕົ້ຼັນຕໍແມູ່ນທູ່ານໄດ້ພນັ ລະນນາທໍາ ມະຊາດແຕູ່ລະປະເພດເຊັ່ົນ ຜູຜາປ່າດົງ, ເຊ່ິີງແມູ່ນບູ່ອນເພ່ີິງອາໄສ ແລະ ຄົງຊີວິດຢູ່ຮູ່ວມກັນຂອງບັນດາສັດສາວາສ່ີິງ ປະກອບເປນັ ຮບູ ພາບອັນສວບງາມດ້ວຍການເຄອີື່ ນໄຫວ ແລະ ສີສັນຂອງມັນ ແມນູ່ າໍ້ ລໍາເຊກໍມ່ ີປູ, ປາ ຫາຼ ບຊະນດິ ອາໄສ ຢູເ່ ປັນສ່ີິງປະກອບພາບເພີອື່ ສະແດງໃຫເ້ ຫັນເຖງິ ຄວາມອດຸ ົມສມົ ບນູ . ທົ່ງພຽງກມໍ ຕີ ັຼົນ້ ເຂົຼ້າັ , ຮວງເຂັ້ຼົາທີ່ສກຸ ເຫອຼື ງເຕມັ ກາງ ທົ່ງທີ່ກວ້າງໃຫຍູ່, ມີສາຍລົມພັດຕາມລະດູການເຮັດໃຫ້ຮວງເຂ້ຼັົາໂອູ່ນເອູ່ນໄປຕາມຈັງຫວະຂອງສາຍລົມ, ຢູ່ຕາມ ສະຖານທ່ີຕູ່າງໆກ່ໍມີວັດວາອາຮາມ, ຢູສະນິຍະສະຖານຕູ່າງໆເປັນສີິ່ງປະກອບທັງເປັນພາບທີ່ສວຍງາມເກີດຂັຶ້ຼນດ້ວຍພູມ ປັນຍາຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ເພາະສະນຼັ້ນ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ຈ່ິີງສະຫຼຸບລວມເຖິງຄວາມສວຍງາມຂອງເມືອງ ລາວຜ່າູ ນບດົ ກອນຕອນໜີ່ຶງວູ່າ: ...ນ້ແຼັີ ຫຼະເພນີ່ິ ວາູ່ ນາໍ້ ເຕັມແຕູປ່ ປູ າ ເພິນ່ີ ວູ່ານາ ເຕັມແຕູ່ຮວງເຂາົຼ້ັ ເພີ່ິນວູ່າພເູ ຂົາກວາ້ ງ ຈວງຈນັ ເຕມັ ປ່າ ຫີນສີລາຢູ່ນໍ້າ ເປັນແກວ້ ຄູ່າແພງ ສະຫຸຼບຄວາມວູ່າ ດ້ານກະທູ້ບັນຫານັກກະວີທັງຫຼາຍລ້ວນແຕູ່ເປັນເອກະພາບກັນທາງດ້ານຄວາມງາມ, ຄວາມ ຮ່ັົງມີຂອງເມືອງລາວໃຕ້ສາຍຕາຂອງນັກກະວີແຕູ່ລະທູ່ານທ່ີແຕກຕູ່າງກັນເຊິ່ີງບາງທູ່ານກໍ່ລົງທາງເລິກ, ບາງທູ່ານກໍ່ລົງ ທາງກວາ້ ງ ແຕູທ່ ຸຫທູາ່ ນກໍ່ລ້ວນແຕູ່ຢາກຍົກໃຫ້ເຫນັ ຄວາມສວຍງາມຂອງເມືອງລາວທັງນັ້ຼນ, ອີກປະການໜຶ່ີງບນັ ດານັກ ກະວີທັງຫຼາຍແມູ່ນໄດ້ເປັນເອກະພາບກັນ, ຍົກໃຫ້ພວກເຮົາຮູ້ເຖິງສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ປະຊາຊົນລາວຕົກທຸກໄດ້ຍາກແມູ່ນ ເປນັ ຍອ້ ນການຮຸກຮານຂອງພວກຈັກກະພດັ ຕູ່າງດ້າວທໄີ່ ດ້ກ່ຂໍ ນຶັ້ຼ ບົນຜືນແຜ່ນູ ດິນຂອງລລາວເຮາົ , ເຮດັ ໃຫປ້ ະຊາຊົນລາວ ທງັ ຊາດຕອ້ ງຖືກຮັບເຄາະຮ້າຍຢາ່ ງແສນສສາຮັດ. 11

- ຫຼັກການວທິ ແີ ຕງູ່ ກອນ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເປັນນັກກະວີທ່ີດີເດົັ່ນຜູ້ໜີ່ຶງທ່ີຍຶດຖືການແຕູ່ກອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ທູ່ານໄດ້ນໍາໃຊ້ຫັຼກການ ເນ່ີືອງສຽງ, ຄໍາເອກ, ຄໍາໂທ, ຄໍາສໍາຜັດເອກ, ສໍາຜັດໃນ ແລະວິທີການໃໃຊ້ຄໍາບຸບພະບົດ, ຄໍາສ້ອຍທ້າຍໄດ້ດີ.ຈາກນຼັ້ນ ທູ່ານຍັງໃຊ້ກອນ 7, 8, 9, 10 ແລະ 11 ເປັນສ່ິີງສັດເຈນ. ສັບພາສາທີ່ໃຊ້ໃນການປະດິດແຕູ່ງກາບກອນຂອງທູ່ານ ແມູ່ນສັບທ່ີເຂ້ັຼົາໃຈງູ່າຍ ແລະ ມີຄວາມໝາຍໃນການໃຊ້ຄໍາບຸບພະບົດສູ່ວນໃຫຍູ່ແມູ່ນຄໍາ ຫືຼ ວະລີທ່ີບົ່ງການແຈ້ງການ ແຈ້ງຂູ່າວ ແລະ ລູ່ວງໜ້າເຊ່ົັນ ປົດປ່ອຍເອັາດິນຄືນ, ສອງສູ່ວນສາມເຂດຫ້ອງ, ທາງກວ້າງປະເທດລາວ. ຄໍາບຸບພະບົດ ອາດເປັນໝວດຄໍາ ຫຼື ວະລີທ່ີຕຼັ້ງໄວ້ທາງໜ້າຂອງວັກຄໍາກອນທີ່ຍົກມາຂ້າງເທິງ, ເພ່ືີອຍົກໃຫ້ເຫັນເຖິງວຽກທ່ີຜູ່ານມາ ເນັຼ້ນໜັກສ່ີິງໃດສີິ່ງໜ່ີຶງທາງດ້ານເນືຼັ້ອໃນຂອງຄໍາກອນ, ຄໍາສ້ອຍທີ່ຕັຼ້ງຢູ່ທາງທ້າຍຂອງວັກຄໍາກອນ, ຄໍາສ້ອຍທ່ີມັກເຄີຍ ໃຊ້ມ:ີ ພນຸ້ ເຍີ, ແດູ່ນາ, ແທ້ແລ້ວ, ດອກນາ, ຮຽມເອຍີ , ແທ້ດາຍ ແລະ ອນີື່ ໆ. ຕົວຢ່າງ ໃນບົດກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮ່ົັງມີ” ຂອງທູ່ານພູມີ ວົງວິຈິດ ໄດ້ໃຊ້ຄໍາສ້ອຍເຂັົ້ຼາໃນກບົດຂຽນ ຂອງຕົນລວມມີສາມເທີ່ືອເຊ່ນົັ : ກ້ອງປ່າໄພໜາ ພ້ນຸ ເຍີ ▪ ຟາ້ ຍນິ ທາດໆພ້ຽງ ບໍມ່ ມີ ັືຼຊ້ ິແບູ່ງເບົາ ທ່າູ ນເອີຍ ▪ ລາໍ ບາກທງັ ເດືອດຮ້ອນ ເປນັ ສ່ີິງສະຫຼົດໃຈ ແທແ້ ລ້ວ ▪ ຫຼິີ່ງລໍາດພູ າບນັຼ້ີ ການນໍາໃຊ້ຄໍາສໍາຜັດ ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເປັນນັກກະວີທີ່ໃຊ້ຄໍາສໍາຜັດໄດ້ດີໃນປະເພດກອນ 7, 8, 9, 10 ແລະ 11 ການສໍາຜດັ ລວມມີ ສາໍ ຜັດນອກ, ສາໍ ຜັດໃນ (ສໍາຜດັ ລຽນອກັ ສອນ ແລະ ລຽນສະຫຼະ ເປນັ ຢ່າງດີ) ເຊົັນ່ : ... ເດກັ ນ້ອຍທບີ່ ່ໍຮູ້ ບຜ່ໍ ດິ ພາດແນວໃດ ພາກັນໄປໂຮງຮຽນ ຮາ່ໍ ຮຽນຄວາມຮູ້ ມນັ ກໍດ່ ແູ ຄນແມ້ງ ຊີງຊັງຄຽດເຄັ່ງົ ລະເບດີ ເລງົັ່ ທອດຖມ້ີຼັ ໃຫຕ້ າຍມ້ອຍອະເນກນອງ ການສາໍ ຜດັ ໃນ ໃນບາດຄໍາກອນນັຼແີ້ ມນູ່ ບ່ໍຮູ້ສາໍ ຜັດກັບບໍ່ຜດິ ໂຮງຮຽນສໍາຜັດກບັ ຮໍ່າຮຽນ, ແຄນແມ້ງ ສໍາຜັດ ກບັ ຊີງຊັງ ສູ່ວນການສໍາຜັດນອກແມູ່ນ ແນວໃດ ສໍາຜັດກັບ ການໄປ, ຄໍາຮູ້ສາໍ ຜັດກັບ ກໍດູ, ຄຽດເຄັົ່ງ ສໍາຜັດກັບ ເລ່ົັງ ແລະ ອ່ືີນໆ. ຈາກການແຕູ່ງກອນທີ່ຖືກຕາມຫຼັກການໄດ້ດີຄືແນວນັ້ຼນບົດກອນຂອງທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ຈ່ີຶງກາຍເປັນ ແມູ່ນແບບທີ່ໃຫແ້ ກູ່ນກັ ຮຽນຮູ້ຕໍມ່ າສືບທອດເອາົ ບົດຮຽນໃຫ້ເຂາົ ເຈາົຼັ້ . ບດົ ກອນ “ເມອື ງລາວລາວສວຍງາມຮ່ງົັ ມີ” ແລະ ບດົ ກອນ “ກຽ້ ວສາວແບບໃໝູ່” ທູ່ານຈີຶ່ງໄດຮ້ ັບຄວາມນິຍມົ ຊົມຊອບຈາກນັກສິລະປິນທງັ ຫາຼ ຍນໍາໄປຂບັ ລໍາໃນຈັງຫວະ ຕາູ່ ງໆຢ່າງມູ່ວນຊືີນ່ . ການໃຊສ້ ບັ ພາສາໃນການແຕງູ່ , ຮູບພາບສັບພາສາທ່ທີ ູ່ານ ພມູ ີ ວງົ ວຈິ ດິ ນໍາໃຊເ້ ຂຼາັ້ົ ໃນການແຕູ່ງກອນຂອງທູ່ານ , ສູ່ວນໃຫຍູ່ແມູ່ນສັບພາສາທີ່ມີຮູບພາບແຕູ່ເຂັ້ົຼາໃຈງູ່າຍດາຍເຊັ່ົນວູ່າ: ດູແຄນແມ້ງ, ທອດຖຼີ້ັມ, ຕາຍມ້ວຍ, ອະເນກນອງ....ດ່ົັງນ້ັຼນ, ເນ້ືັຼອໃນສູ່ອງແສງຈາກບົດກອນຂອງເພ່ິີນຈຶີ່ງສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ ອ່ືີນເຂົ້ັຼາໃຈແຈ້ງເຖິງຮູບ ເຫດການທນີ່ ກັ ກະວຢີ າກເວ້ົາຼັ ເຖິງ. ຜາູ່ ນຮູບການນາໍ ໃຊ້ຫຼກັ ການແຕ່ງູ ກາາບກອນທີ່ຖກື ຕ້ອງ ບົດກອນ “ເມືອງລາວສວຍງາມຮົງ່ັ ມີ” ຂອງທາູ່ ນ ພູມີ ວົງວິຈິດ ເປັນບົດກອນທີ່ພັນລະນາເຖິງປະເທດລາວຢ່າງຄົບຖ້ວນກວູ່າໝູ່ດ້ວຍຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມປີຊາສາມາດສູງມີ ທຶນຮອນຊີວິດທ່ີຫຼວງຫຼາຍ. ທູ່ານ ພູມີ ວົງວິຈິດ ຈີ່ຶງໄດ້ກ່ົັນກອງເອົາຈຸດທີ່ເດັົ່ນຂອງສະພາບການບ້ານເມືອງລາວ, ເພືີ່ອ ຈຸດປະສົງສັນລະເສີນການຕໍ່ສູ້ອັນອົງອາດກະຫານຂອງປະຊາຊົນລາວຕ້ານພວກຈັກກະພັດຕູ່າງດ້າວ, ກູ່າວປະນາມໂທດ ກາໍ ຂອງພວກມນັ ທ່ີມຕີ ໍປ່ ະເທດລາວ. ສຸດທາ້ ຍນກັ ແຕູ່ງໄດຮ້ ຽກຮອ້ ງໃຫ້ປະຊາຊນົ ລາວຈົ່ງລຸກຂ້ນຼຶັ ເພ່ີອື ຕ່ໍສເູ້ ປັນຈິດໜງ່ຶີ ໃຈ 12

ດຽວກັນຂັບໄລູ່ພວກຈັກກະພັດອາເມລິກາອອກຈາກດິນແດນລາວ. ຈູ່ກນັຼ້ນ, ລາວຈີ່ຶງຈະເປັນເຈົຼັ້າຂອງປະເທດຊາດ, ເຈ້ົາຼັ ຂອງຕົນເອງ ແລະ ຍທູ້ າງພອ້ ມກນັ ສາ້ ງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫມ້ ຄີ ວາມຮູຸ່ງເຮືອງເທອືີ່ ລະກາ້ ວ. ບດົ ກອນ ‘ເມອື ງລາວສວຍງາມຮງ່ົັ ມ”ີ ຟງັ ເຢພີ ວກພີ່ນອ້ ງ ພໍ່ແມລູ່ ງຸ ຕາ ຫຼ່ນູ ຊວີ າຈາຍົກ ເລີື່ອງລາວມາເວາຼົັ້ ພເໍ ປັນເລົາໆໃຫ້ ຈົດຈໍາຄິດຮໍ່າ ແລວ້ ຈງິ່ີ ນາໍ ອອກແຈງ້ ສະແດງໃຫ້ໝູ່ຟງັ ຢູ່ແຫຼມອິນດູຈນີ ປະເທດລາວແມນູ່ ຕັຼ້ງ ໃຫຍູ່ຍາວໄກກວາ້ ງ ມແີ ຜນດນິ ດອນຜືນ ດນິ ຈິນກວາ້ ງໃຫຍູ່ ກໍ້າຝາ່ ຍທາງເໜືອພນຸ້ ຂວາງຂຼ້ັນເຂດແດນ ຕ້ງັຼ ຂະໜງົ ເນງັົ່ ໄວ້ ແດນດູ່ານບົວລະພາ ຊໍ່ຊັນລຽນຊ້ນັຼ ທາງຝ່າຍແຄວນ້ ຫວຽດນາມລາວນ້ອງພີ່ ມປີ ່າດົງພຜູ າ ບໍ່ມມີ ັ້ຈຼື ດື ຈາງ ພູຫຼວງເປນັ ແດນໃຫ້ ຕດິ ຕ່ກໍ ໍາພູຊາ ສາມັກຄີຢເູ່ ລອື້ັຼ ຍ ເພີ່ອື ນແພງພນັ ຊນ້ັຼ ການເມອື ງບ່ໍມີຕາູ່ ງ ທາງພາກໃຕ້ ສະເໝີດາ້ ມດງົັ່ ລາວ ປະເທດເພົາພງົ ສາ ກາ້ໍ ຝ່າຍປດັ ສເີ ມ ຜກູ ສາໍ ພນັ ທາງດາ້ ນ ປະເທດໄທຄຽງໃກ້ ຢເູ່ ປນັ ກາງທູຽ່ ງແທ້ ນະທີຂອງໄຫຼຜູ່ານ ສອງເບຼອືັ້ ງແບງູ່ ແດນ ທາງດູາ່ ນດາ້ ວ ແສນຍີິ່ງອະວໄິ ສ ຕາມບບຸ ເພເຄຍີ ຕດິ ທຸກບມ່ໍ ທີ າງເວ້ັົຼາ ຢຟູ່ າກໃນລາໍ ນໍ້າ ຮາວີປປີ ົ່ນ ຕ້ງັຼ ຢຄູ່ ນົ ລະດ້ານ ຕີຂ້າຂົ່ມເຫງັ ຝູງໝູປ່ ະຊາຊົນ ເຂດນີຼ້ຍັ ັງທກຸ ແຄນ້ ພງຸ ກັນຟນັ ມາ້ ງ ປວງປະຊາຊົນໄທ ແປງເປັນຖານທບັ ໃຫຍູ່ ອາເມລກິ າເຂາ້ົັຼ ໄປຂັ້ນຶຼ ແກູ່ມນັ ສນົ ລະວົນບີບບັຼ້ີ ເປນັ ໝ່ສູ າມັກຄີ ປາບມນັ ມານຮ້າຍ ມນັ ໜບີ ເຕງັ ພີ່ນອ້ ງ ປະຊາກອນກາ້ ກົນ່ັ ຍົວະໃຫຄ້ ນົ ໄທລົບ ໄປແລວ້ ອະເນກນອງ ເອາົ ທະຫານມາສາ້ ງ ກໍ້າຝາ່ ຍພາຍບັ ຫວງັ ຊເິ ອາົ ໃຫ້ໄດ້ 13 ພ່ນີ ້ອງໄທຈີ່ຶງປືັ້ນ ລຸູກຂນຶ້ັຼ ຕເີ ລວລົບ ພວກມັນຕາຍໄປຍ້ອນ ທະຫານມັນມອດມຽ້ ນ ທາງຟາກຫອ້ ງ

ລາວກໍພວົ ພນັ ກບັ ເຂດແດນດິນກວ້າງ ອັນຢູທ່ າງເທິງເບ້ັຼືອງ ນະທຂີ ອງໄຫຼຜ່າູ ປະເທດມອນພະມາ້ ປະຊາເຊອ້ັຼື ຮົັງ່ ມີ ກໍຕັ້ຼງຢູ່ເປັນກາງ ປະເທດນຼ້ັີ ດງົັ່ ລາວເຮົາພີ້ຼັ ມີແນວທາງຄືດຽວ ສດັ ຕູພວກຍີ່ປນຸ່ ເຂາົ ກ່ໍເຄຍີ ຕສີ ູ້ ບໍ່ຍອມໃຫຮ້ ຸກຮານ ອາເມລກິ າມາ, ເຂາົ ກປໍ ນຸ ຕໍ່ຕ້ານ ສະຖານຖີນິ່ ງາມຕາ ໜູວ່ ຍພະນອມລຽນຊ້ອນ ເມອື ງລາວເປັນເຂດບາ້ ນ ໄພສນົ ແສນຍູາ່ ນ ທາງເໜອື ມພີ ຜູ າ ຂຽວສະອຸມ້ ຊູ່ຍາມ ຍນິ ສະອອນດງົ ໄມ້ ເອັາົຼ້ ອູຸນ່ ລະດູບານ ເປນັ ດົ່ງັ ອດຸ ທິຍານໃຫຍກູ່ ວາ້ ງ ເບກີ ເບຍີ ບານແຍມ້ ເຫືຼອງກະຈາຍເຕັມປາ່ ເດອື ນສາໍ່ ປານມາລາ ປະດາເຫອ້ຼືັ ມເຮີື່ອເຮອື ງ ແສນສໍ່າປານມາລາ ພັດຝຸ່ນລະອອງຫອມ ສີດູາ່ ງແດງດາໍ ແຫ້ມ ກີນິ່ ກະຈວນຟອງຟງ້ົື ເໝອື ນດົັງ່ ດາວສອູ່ ງຟ້າ ຕະການຕາກກວາ້ ງໃຫຍູ່ ກະຈາຍກັ້ວຼົ ທວ່ົ ແດນ ຍາມເມີືອ່ ລມົ ປນິ່ ເບ້ັຼືອງ ພະນອມປາ່ ໄພໜາ ໄປສູຈ່ ອມພສູ ູງ ອູ່ານປຸນ່ ໄປໄດ້ ຝງູ ໝດູ່ ງົ ດອນດ້າວ ແນວດີມີຄູາ່ ຫອມກນ່ີິ ດວງດອກໄມ້ ຂອງໃຊເ້ ຄື່ີອງດົງ ສດັ ສິງີ່ ກໍມຫີ ຼາຍ ນັບແຕູ່ໃນເຂດແຄວ້ນ ໝູກ່ ະທງິ ເຍືອງແບ້ ບໍ່ອາດພນັ ລະນານັບ ກວາງຟານມ້າມງ່ົັ ອະເນກນອງລໍາໄມ້ ໝີເໝຼນັ້ ຄູ່າງທະນີ ສາມາດຂາຍແລກຄ້າ ໝໝູ ູ່ລີງເຫງັນ ເຈາົ່ ກະແຕແມງໄມ້ ຢູໃ່ ນຂງົ ເຂດນຼນ້ັ ຍຸງຍອງຮອ້ ງສ່ງົ ມງີ ວົ ຄວາຍທງັ ໝູ ສະເນອື ນກອ້ ງໄກູຂ່ ັນ ອໍແອເຕັມດງົ ກວ້າງ ຫຼາຍສໍ່າປກັ ສີ ມທີ ັງເສືອແຮດຊ້າງ ໝນືີ່ ແນວງາມລົນຼ້ັ ຂຽວເທາົ ແດງອູ່ອນ ກະຕາູ່ ຍແລຍລີນິ່ ລ້ຼັີ ແຈຈວິ້ັຼ ສົງ່ ສຽງ ຝງູ ກະເລັນງເຫືຼອມ ກ້ອງປ່າໄພໜາ ພຸ້ນເຢີ ໄກໆພນຸ້ ຄັບປາ່ ດງົ ດ່າູ ນໄມ້ ສບັ ພະພນັ ຫາຼ ກລໍ້າ ສັກກຸນີມຫີ ຼາຍ ມີແນວຂນົ ເຫືອຼ ງສວັຼິ້ ກະໂດດຄອນໄຕເຕັ້ຼນ ຟງັ ຍນິ ທາດໆພຽ້ ງ 14

ນ້ັຼນແມນູ່ ອາໂປໂຕນ ຕາດສງູ ແສນທາ້ ງ ຕກົ ໃສກູ່ າງວງັ ນໍາ້ ເຫວຊນັ ເປນັ ຫັຼົ່ນ ເຫນັ ແຕູຄ່ ວນັ ມືດກຸມ້ ຟອງຟືງົ້ ສ່ົງສຽງ ໄຫເຼ ລງ່ົັ ເປັນສາຍ ຕົກບ່ໍຮູຂ້ າດສຽ້ ງ ສູ່ນະທທີ ານກວາ້ ງ ໄຫກຼ ະຈາຍລົງໄປ ໂງເງກ້ຽວກອດ ໄຫເຼ ປນັ ທາງວຽນລ້ອມ ລງົ ເຂຼັ້າົ ສຂູ່ ອງ ລອດປອ່ ງນຼນັ້ ປ່ອງນ້ີຼັ ໃຕຕ້ ໍາ່ ດິນພຽງ ຕໍກ່ ນັ ຍາວກວາ້ ງ ກໍ້າຝ່າຍຫ້ອງ ກະທາໍ ນາກາ້ ຫວາູ່ ນ ລຽງລາຍຕດິ ຂອງເຂາຼ້ັົ ມງົ່ັ ມນູ ເປັນບູອ່ ນຄນົ ແປງສາ້ ງ ສາງໃຫຍ່ມູ ະຫາສານ ສກຸ ສາໍ ລານຍ່ີິງລໍາ້ ເຄອ່ີື ງກິນສິນສ້າງ ອະນນັ ຕັງລ້ານສໍາ່ ພວກນີັ້ຼປຸນປຽບໄດ້ ຂາຍຊັືຼ້ຊວູ່ ັນ ທກຸ ປະການມີຄບົ ທ້ອງຖີ່ນິ ດນິ ລາວ ມີປປູ າໃນນາ້ໍ ຊົ່ວຕາຕົງຢຽ້ ມ ຍູທາູ່ ງນໍາອອກຄ້າ ສະຖານທອງທຽວທອູ່ ງ ທຽວຢືຢ້ ອ່ ງຢາມ ຈ່ົັງແມນູ່ ມັນມູວ່ ນແທ້ ລະດດູ າູ່ ນເດືອນສບິ ສອງ ເປັນທົງ່ ຍາວໄກສຸດ ທ່ົງນາຕອນເຊາັ້ົຼ ຕາມທາໍ ນຽມເມືອງບາ້ ນ ເຫຼືອງລຽນເປນັ ແຜນູ່ ເປນັ ບ່ອູ ນພົງພີ່ນອ້ ງ ສະເໝີປັນື້ ປຽ່ ງຄໍາ ສດັ ສີິ່ງເດຍລະສານ ເຖງິ ເມ່ືອີ ຍາມແດດຕ້ອງ ມ່ງີິ ເມືອງງາມລນົ້ັຼ ຕາລ່ໍາມອງຍັງແຖວ ປະຊາກອນໂລກລູຸມ່ ຈັ່ງົ ແມນູ່ ງາມຮວງເຂ້າຼັົ ຢາມຢ້ຽມຊປູ່ ີ ຕະຫຼອດໄປທ່ົວແຄວນ້ ຕຼັ້ງຢູ່ຫຼວງພະບາງ ມິີງ່ ເມອື ງເປັນເຄາັ້ົຼ ນອກຈາກເຂາຼັ້ົ ແລະ ນາ້ໍ ອາຮາມຫວຼ ງວັດໃໝູ່ ຍັງມຂີ ອງບູຮານ ໃຫ້ເຮາົ ຮສູ້ ບື ມາ ອັນທີ່ຄນົ ໃນດາ້ ວ ຕັຼ້ງຢ່ວູ ຽງຈັນ ໄຫຼຫຼັ່ົງມາຫຫໍ່ ້ມຸ ອຸບມງົ ອົງຕື້ັຼ ຊຽງຍືນສີສະເກດ ພູສໃີ ສສອູ່ ງແຈງ້ ອງົ ພະບາງຄາໍ ຕນັ ງາມລັຼົ້ນລວດລາຍ ອັນທ່ີເນົາໃນຫ້ອງ ທົງ່ ໃຫຍໄູ່ ຫຫນີ ມີປະຫວັດບອກໄວ້ ພະທາດຫຼວງຜູ່ານຟ້າ ທັງວັດຈນັ ອິນແປງ ມີຊ່ລີື ືຊາລໍາ້ ເປັນປະເພດໃຫຍກູ່ ວ້າງ ຊຽງຂວາງເປັນເຂດຄາ້ ຍ 15

ຕັງ້ຼ ຢູ່ຕນີ ພຜູ າ ອະເນກນອງງາມລັນຼົ້ ເຂົາວາູ່ ຄົນເຈືອງສາ້ ງ ສະໄໝປາງເປີງເກົາ່ ໃນເມ່ີືອເຂົາຢເູ່ ຝ້າືົ ເປັນເຈາ້ັົຼ ຄອບຄອງ ກບັ ທັງວັດບ້ານນອ້ ງ ຫາຼ ຍແບບລິງລາຍ ວັດບາ້ ນຄາຍສີພມົ ພະທອງອງົ ຕືັ້ຼ ມີຊ່ລີື ຊື າແທ້ ບຸນກອງທາດຝ່ນຸ ບູ່ອນທ່ປີ າງກູ່ອນພຸນ້ ມເີ ຈົ້າັຼ ນັງົ່ ປອງ ທາດອີງຮງັ ຢຫູ່ ້ອງ ສະຫວັນນະເຂດລາວກາງ ເປັນບອູ່ ນປາງບນຸ ງັນ ຊູປ່ ບີ ່ມໍ ເີ ວັຼ້ນ ບລໍ ເິ ວນແຂວງໃຕ້ ຈໍາປາຕ້ັຼງຢູ່ ມີວດັ ພູໃຫຍ່ກູ ວາ້ ງ ທາງຂັ້ຶນຼ ກໍ່ຫນີ ນັຼ້ນແມນູ່ ເປັນຊຼນັ້ ໆ ຂອງປະເສດີ ບາງອັນ ທ່ໄີ ດ້ບັນຍາຍຍົກ ອອກເປນັ ຕົວຕັງ້ຼ ແຕູ່ວາູ່ ຍງັ ຫາຼ ຍລຼນັ້ົ ຈົນໃຈບ່ໍໄດ້ຈ່ືີ ໃຜຫາກໄປຢ່ອງຢື້ ຢາມແທຫ້ າກຊເິ ຫນັ ເມືອງລາວນັຼີ້, ຊໍ້າພດັ ເປນັ ເຂດບາ້ ນ ສະຖານມົັງ່ ມນູ ດີ ໃນດິນມເີ ຫຼກັ ຂາງ ກ່ີິວເງນິ ຄໍາແກວ້ ມີຊແູ່ ນວຂອງໃຊ້ ທອງຊືນນ້ໍາມັນກາດ ຂເຼີັ້ ຈຍມາດ ແລະ ເຜຼິັ້ງ ປູນແປງ້ ຖາູ່ ນຫນີ ທັງເຄືີ່ອງກິນເຄີືອ່ ງໃຊ້ ຂອງປະເສດີ ມີຫາຼ ຍ ມີຢຢູ່ າຍຕາມທກຸ ທົວ່ ແດນດິນດ້າວ ແຜນູ່ ດິນລາວເຮາົ ນຼີັ້ ດໄີ ປໝດົ ທຸກຢ່າງ ທັງບອູ່ ນແຄບບ່ອູ ນກວາ້ ງ ກໍເປັນແທຄ້ າູ່ ຄາໍ ນແ້ັຼີ ຫຼະເພນ່ິີ ວາູ່ ນາໍ້ ເຕັມແຕູ່ປປູ າ ເພ່ີິນວາູ່ ນາ ເຕມັ ແຕູຮ່ ວງເຂ້ັຼົາ ເພ່ນີິ ວ່າູ ພເູ ຂາົ ກວາ້ ງ ຈວງຈັນເປນັ ປ່າ ຫີນສລີ າຢູ່ນາໍ້ ເປນັ ແກວ້ ຄູ່າແພງ ເມອື ງລາວເຮາົ ,ຄວນສະໜຸກຍງີ່ິ ແມງ້ ສາ້ ງຊາດຈະເລີນຫຼາຍແທ້ດາຍ ຄວນລູ່ວງກາຍເກນີ ຝງູ ປະເທດຄນົ ຄຽງໃກ້ ແຕູ່ວູ່າ ໃນແດນດ້າວ ເມືອງລາວຊໍ້າທຸກຍາກ ລາໍ ບາກທງັ ເດອື ດຮ້ອນ ບມໍ່ ມີ ືຼ້ັຊແິ ບງູ່ ເບາົ ທາູ່ ນເອີຍ ເລ່ີອື ງນ້ຼເີັ ຮົາຊເິ ວາຼັ້ົ ວູ່າເປນັ ເພາະອັນໃດ ວູ່າແມູນ່ ເປນັ ນາໍ ໃຜ ກດີ ກນັ ເຮົາໄວ້ ໃຜບ່ໍຍອມວາງໃຫ້ ລາວເຮົາກາ້ ວຍາູ່ ງ ໃຜກດີ ຂວາງແກູ່ທັຼືນ້ ລາວໃຫ້ບຈໍ່ ະເລນີ ເຮົານີັເຼ້ ກີນວາູ່ ຮູ້ ແຈງ້ ແຈບປານຫຍງັ 16

ເຮົາຄຽດຊັງມນັ ມາ ຮອດບໍມ່ ຍີ າມເວ້ັຼນ ຕ້ຼັງແມູນ່ ເປນັ ໄປຍອ້ ນ ຜີມານຈັກກະພດັ ມັນຜູກມດັ ແກ່ທູ ັື້ນຼ ລາວນ້ໃຼີັ ຫ້ທຸກຈນົ ແປນ້ ຝຣັ່ງົ ປົກຄອງ ໝດົ ຊຄູ່ ົນຍູອ່ ມຮູ້ ຂົ່ມຄໍລາວໄວ້ ມັນຜປີ ອງກຸມກົດ ທາສາໃຊ້ຊູ່ວງ ເອາົ ລາວໄປເປນັ ຂ້າ ແສນຊນຼ້ັ ຍາກຈົນ ປວງປະຊາລາດແຄນ້ ແອກຝຣົງ່ັ ຄນື ມາ ແຊກແຊງມາເຕາຼ້ົັ ເຮາົ ຕ່ໍສອູ້ ອກພ້ັນົຼ ຄົນລາວເປັນຫູຸ່ນ ອາເມລິກາເລຍີ ໃຫເ້ ຂົາປຸ້ນວຸນູ່ ວາຍ ເອົາເງນິ ຄໍາມາຊັ້ຼື ກດົ ຂົ່ມປະຊາຊົນ ແລ້ວກໍປຸນຍວົ ະເຍ້າັົຼ ບ່ໍມີທາງເວຼັ້ົາ ທງັ ເປັນຖານທັບໃຫຍູ່ ອາເມລິກາໂຫດຮ້າຍ ໄປປຸ້ນຮຸກຮານ ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວທກຸ ສະຖານຖ່ິນີ ດິນລາວ ເອົາລາວເປັນເມືອງຂນຼ້ຶັ ຊິຢາກປນຸ ແປງສ້າງ ກຽມກໍາລັງລບົ ໄວ້ ທາໍ ລາຍເຜົາຈດູ ໄປສາ້ ງປະເທດມນັ ສູ່ວນວາູ່ ບ້ານ ປະຊາລາດລາວເຮາົ ບໍ່ວາູ່ ຄາວໃດໆ,ມນັ ບໍ່ມໃີ ຈຄິດ ຕະຫອຼ ດຈົນດຽວນັຼີ້ ມແີ ຕູ່ຈົງໃຈມາ້ ງ ລາວເຮາົ ຮ້ອນຂະໜາດ ຂູດຮດີ ເອົາຊັບໄວ້ ເມືອງບາ້ ນມຸນູ່ ທະລາຍ ຫົວໂປ່ອາເມລິກາ ພວກມັນຕັ້ຼງບີບຄຼັ້ນ ຊວູ່ ັນດຽວນີ້ັຼ ແມ່ນູ ບ່ມໍ ຍີ າມເຊາົ ອະນນັ ຕັງລາ້ ນສ່າໍ ສບິ ເອັດປປີ າຍແລວ້ ດິນຟ້າກໍບໍ່ປານ ເອກະລາດຖືກມ້າງ ເຜາົ ຈດູ ເຮອື ນຊານ ຍ້າໍ ຍຕີ ປີ ຸ້ນ ເວຼັົາ້ ເຖິງຄວາມໂຫດຮ້າຍ ງວົ ຄວາຍເປັດໄກູ່ ທີ່ກະທາໍ ມາເຖງິ ເຜົາລາ້ ງມູຸນ່ ມນິ ຈງ່ັົ ແມູ່ນມຫີ າຼ ຍລຼນັົ້ ພວກມນັ ຢປູ່ ກົ ຄອງ ເປັນບາບກາໍ ໃຫຍູກ່ ວາ້ ງ ອອກໄປຕີປຸນ້ ມນັ ຮກຸ ຮານທັບມາ້ ງ ປະຊາຊົນປັດກວາດ ທໍລະມານປວງຊນົ ຕຂີ ້າຂົມ່ ເຫັງ ທາໍ ລາຍມູນມັງເຂາ້ັຼົ ປອ້ ຍດູ່າປະຊາຊົນ ພບົ ຫຍງັ ແມ່ນູ ບ່ໄໍ ວ້ ໃນແຜູ່ນດິນເຂດແຄວ້ນ ມັນສງ່ົ ກອງທະຫານ ໄປທາລນຸ ພງົ ເຊອື້ຼັ ໃຊອ້ ໍານາດບອບບ້ັີຼ ມັນອອກສຽງນາບເປ້ືັງ 17

ຈບັ ເອາົ ຄົນໄປຂງັ ໃສູ່ຄາຄຸມໄວ້ ຂັງຢູ່ໃນຮູພືນ້ັຼ ດິນດອນຄອກມືດ ຄິດອອກມາກຂໍ າ້ ຍງິ ມ້ຽນມອດຊີວັງ ອກຸ ອງ່ົັ ມະໂນໃນ ຊມູ່ ັື້ນຼ ຼັີ້, ຄນົ ແມນູ່ ໄຫ້ຊຼ້ັງໆ ໂສກລະທມົ ທວງມາ້ ງ ໃຈບມ່ໍ ີຍາມຫວາງ ທາໍ ນາກ້າຫວາູ່ ນ ບໄໍ່ ດ້ປງຸ ແປງສາ້ ງ ເຂາົ ຊິຂາ້ ດາູ່ ຕີ ມແີ ຕູ່ອກຸ ອັົງ່ ຢາ້ ນ ບໍ່ຮູເ້ ລອີ່ື ງສິນທໍາ ບກໍ່ ະດຽມມືໄດ້ ຈັກກະພັດພວກນັ້ີຼ ກມຸ ເອາົ ກດົ ຂ່ີ ກ່ແໍ ຕູ່ກໍາທໍາເຂັນ ເອົາໄດ້ຈຶີງ່ ເຊົາ ລູກເມຍໃຜມນັ ກະຫຼນິັ້ ສດັ ສງ່ີິ ເງນິ ທອງ ເຫນັ ຂອງດ,ີ ມນັ ກຢ່ໍ ດຍາດປ້ນຸ ໜູມຸ່ ລາວຊາວບ້ານ ໃນການປັດກວາດ ນອກຈາກເຂາັົຼ້ ແລະ ນໍ້າ ບໍ່ແປງສ້າງຢາ່ ງໃດ ມນັ ຍງັ ປອງເກນເອົາ ກາໍ ຢໃູ່ ນມື ເອາົ ໄປເປັນທະຫານໃຊ້ ຄວບຄຸມພັນດ້ານ ໃຫ້ຊາດລາວແຕກມາ້ ງ ການເດນີ ຍາ້ ຍຍາູ່ ງ ຢໃູ່ ນເຂດຈັກກະພດັ ຢດໄດ້ ລະວັງໄວຊ້ ູ່ຍາມ ຈົງັ່ ແມູ່ນຄນື ອນຄຸກ ມັດຜູກກມຸ ກົດ ການກນິ ນອນຈາຕ້ານ ບມ່ໍ ີທາງເວ້ັນຼ ທຸກຢ່າງມີແຕູ່ຢ້ານ ສະເໝເີ ປັນສັດສິງີ່ ກວົ ຢາ້ ນໂທດໄພ ຢາກເຮັດຫຍັງ, ມນັ ກມໍ ີແຕ່ຫູ ້າມ ຖັ້ຼມິ ປ່ອຍວາງປະ ທຸກສີິ່ງອັນມໂີ ທດ ບໍປ່ ວົ ແປງໄດ້ ເປນັ ຄົນໃນແດນນນ້ັຼ ຈນົ ໃຈອດຶ ຢາກ ຢາກເໜງັ ຕງີ ກບໍ ໄໍ່ ດ້ ເປນັ ມັຼື້ກໍຝດເຄືອງ ເຂດປດົ ປອ່ ຍລາວເຮົາ ໄຮູນ່ າເຮດັ ບ່ໍໄດ້ ມາກມາຍມາເຕາັຼົ້ ເຮືອນຊານເພພງັ ຊະ ປະຊາຊນົ ປດັ ກວາດ ຄົນມກີ າຍເປັນໄຮ ໄປຂ້ຼນັຶ ແກມູ່ ັນ ຊອກລຽ້ ງປາກ ແລະ ທອ້ ງ ມນັ ຍັງຫຼອກລວງຕວົ ະ ປະກອບເປັນກອງປ້ນຸ ທາງຝາ່ ຍເບັ້ືອຼ ງ ອາເມລກິ ານ, ມນັ ກໍເອາົ ທະຫານ ເຮອື ນຊານບ້ານຊ່ອູ ງ ຫວງັ ຢດເອົາດນິ ດ້າວ ປະຊາເຊັອ້ືຼ ຊາດດຽວ ຍາດແຍ່ງູ ເອາົ ໃຫໄ້ ດ້ ເຜົາຈູດເຮືອນຊານ ນອກຈາກນ້ັຼນ ຍວົ ແກູ່ເອາົ ຄນົ ລາວ ມາວນຸ້ ວາຍເພມ້າງ ຂາ້ ພວກພົງພນ່ີ ້ອງ ແຕ່ມູ ັນທຽວລກັ ປຸ້ນ 18

ໃຊ້ໝກູ່ ອງທະຫານ ວຸູ່ນວາຍເມອື ງບາ້ ນ ຖືກພວກເຮົາຕີຕາ້ ນ ຜົງກະຈວນເປນັ ຜນຸູ່ ຈນົ ວູ່າຟນຸ ຄຽດແຄນ້ ກະຈາຍມາ້ ງແຕກກນັ ຫາເລືີ່ອງໂຄສະນາ ດຽວນີຼັມ້ ັນພດັ ປນ້ືັ ອະເນກນອງເນອື ງລ້ົຼັນ ຫວູາ່ ນສອດແນມລງົ ມາ ຫາຄວາມປິດລບັ ມາຜີປອງປນຸ ຄັົ້ຼນ ທໍາຮາ້ ຍພະນກັ ງານ ມາຊອກຈບັ ຈ່ອູ ງຂາ້ ອາກາດເວຫາ ເວີ່ນຍງິ ທາໍ ຮາ້ ຍ ທາງຝາ່ ຍດ້ານ ເຮືອນຊານສດັ ສງິ່ີ ມັນກໍເອົາຍົນມາ ບໍ່ວາງໄວສ້ ງິີ່ ໃດ ຍິງທໍາລາຍເມືອງບ້ານ ເປັນຖ່າູ ນໄຟເຜົາ ຍງິ ຈດູ ເຜາົ ເປ່ມ້າງ ກໍາ່ ດໍາຊຊໍ ້ອງ ຄາເມກກວາ້ ງໃຫຍູ່ ນບັ ແຕບູ່ າ້ ນຖກື ໄໝ້ ຫຼາຍລັນຼ້ົ ອະເນກນອງ ເຮືອນຊານຍັງພຽງເສາົ ລາວໝນ່ັົ ເຄີຍນັບຖື ງຽບເຫງາົ ໄປທັງຫ້ອງ ພະທາດເຈດກີ ວ້າງ ແມູນ່ ບນ່ໍ ັບອ່າູ ນໄດ້ ທໍາລາຍດວ້ ຍລະເບດີ ກເໍ ພມາ້ ງມຸູ່ນມິນ ທກຸ ແຫ່ງູ ຫອ້ ງ ໂຮງຮໍາ່ ໂຮງຮຽນ ຄືວດັ ວາອາຮາມ ເປ່ເພພັງມາ້ ງ ມນັ ກໍມາຍິງມ້າງ ເຢາົ ຢາປົວພະຍາດ ຂອງປະເສດີ ມິງີ່ ບາ້ ນ ຍງິ ຂ້າບອໍ່ ີດູ ສະຖານຖິນ່ີ ດິນລາວ ທາໍ ລາຍໝົດທກຸ ຊັຼ້ນ ຮ່ັງົ ມມີ ວນລຼົັ້ນ ມັນບຽດບຽນໂຮງໝໍ ບໍມ່ ີອນັ ຊປິ ຸນປຽບ ຝູງຄົນເຈັຍ, ທໄີ່ ດ້ວາງຕວົ ໄວ້ ແທງເຂາົ້ັຼ ໜ່ວູ ຍໃຈ ມນັ ກອໍ າຄາດລ້າໍ ເຂນີ ຂາດແລງງາຍ ມີ່ງິ ມອນໄປຊໍາ້ ດຽວນໃ້ັຼີ ນເຂດຫ້ອງ ລາວເຮົາເຫງົາຫງວູ່ ມ ອັນທແີ່ ວວວາວງາມ ກບັ ທຸກຈົນພັນຊນຼ້ັ ບມໍ່ ີມ້ັຊຼື ມິ ່ງົັ ມາຍ ປນຸ ດ່ັງົ ສອນສຽບໄວ້ ເຂນີ ຂາດຜົວເມຍ ລກູ ແພງພນັ ຊນຼັ້ ຄົນກໍແສນທຸກໄຮ້ ກໍາພອຍທົນທຸກຍາກ ຊໍ້າພັດວາຍຊວີ າ ພຽນລ້ຽງພ່ໍແມຄູ່ ີງ ມັນກະທໍາເວນໃຫ້ ເປັນສ່ິງີ ສະຫຼົດໃຈແທແ້ ລວ້ ນບັ ມອັຼ້ື ກຸ ອັງົ່ ຖວ້ ມ ຍງິ ຊາຍເປນັ ໝາ້ ຍຮ້າງ ພໍ່ແມູຕ່ ອມເສຍໃຈ ຈໍານວນເດັກນອ້ ຍໆ ລາໍ ບາກເສຍເຜົ່າຜູ້ ຫິງຼ ລໍາ່ ດພູ າບນຼັ້ີ 19

ໃຜຫາກມສີ ນິ ທາໍ ແມ່ນູ ບໍແ່ ລດູໄດ້ ເປັນທີ່ເຈັບໃຈແທ້ ສັດຕູຫິນະໂຫດ ເຮັດໂທດກາໍ ໃຫຍ່ກູ ວາ້ ງ ວາງໄວທ້ ົ່ວນະຄອນ ລາວນັຼທີ້ ຸກເດືອດຮ້ອນ ແສນສູວ່ ນມາກວມ ຈງັົ່ ໄດ້ລວມກັນລູກ ຮູ່ວມແຮງຕຕີ ້ານ ໂຮມເຮດັ ການຕສີ ູ້ ສດັ ຕກູ ປູ ະເທດ ກູ້ເອົາຂົງເຂດດ້າວ ລາວໃຫ້ຢສູ່ ະບາຍ ເມືອີ່ ໄດພ້ ນົຼ້ັ ໂຫດຮ້າຍ ຫາຼ ຍຊົ່ວສບິ ປີ ລາວກໍ່ມໄີ ຊຫຼາຍ ປາບມານລົງໄດ້ ສາມາດຕມີ ັນໃຫ້ ຕາຍໄປນັບຕັ້ຼງໝີ່ືນ ປົດປອ່ ຍເອາົ ດິນຄືນ, ສອງສວູ່ ນສາມເຂດຫ້ອງ ທາງກວ້າງປະເທດລາວ ການຍິງຍົນກ່ໍກາ້ ວ ເຖງິ ຂີດຊໍານານ ປະຊາຊນົ ທະຫານ ຮວູ່ ມໃຈກັນແທ້ ແນໃູ່ ສຍູ່ ົນລົງຂວ້າໍ ຕໍາດິນຕົກມູຸ່ນ ເປນັ ຝນຸ່ ເຖງິ ສ່ຮີ ້ອຍ ປາຍແລ້ວບ່ໍຕາວຄືນ ລາວເຮາົ ນຼ້ັີ, ທັງລົບທງັ ຊຟິ ້ືນ ສ້າງຊາດຄນື ມາ ຊໄິ ດພ້ າກັນຂຸດ ກົນ່ ປອງແປງສ້າງ ທງັ ສອງທາງບ່ໍວາງໄດ້ ກະທໍາໄປພ້ອມພ່ໍາ ສັດຕູນາໍ ບອບບີ້ັຼ ກຕ່ໍ ໃີ ຫ້ຊະນະມັນ ເປັນດງົັ່ ນນຼ້ັ ແລະ ເຈົຼັາ້ ພ່ແໍ ມທູ່ ງັ ຫຼາຍ ລາວຈິີ່ງກາຍເປັນທຸກ ຍາກຈນົ ໃຈແຄ້ນ ໝດົ ທັງແດນດນິ ດ້າວ ເມືອງລາວທກຸ ໆແຫງູ່ ບໍ່ໄດ້ຕົກແຕູ່ງສ້າງ ເສມີ ປ້ອງໃຫ້ຈະເລນີ ເຮາົ ຈງ່ຶີ ຂຮໍ ຽກເອຼ້ີັນ ມວນໝູ່ປະຊາກອນ ຈົງ່ ຢາກນອນຕາຫບຼັ ຮບີ ຕ່ີນື ມາດຽວນັ້ຼີ ສາມກັ ຄກີ ນັ ເຂົາຼ້ັ ເລົາດຽວເປນັ ໝູ່ ລວມກໍາລງັ ກອບກູ້ ເມືອງບ້ານອອກຈາກມ້ານ... ບດົ ຕວົ ຢ່າງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ສນ້ັິຼ ແມູ່” 1. ທ່ີມາຂອງບົດກອນ ບດົ ກອນ “ສັ້ຼິນແມູ່” ແມູ່ນບດົ ກອນໜຶ່ີງທີ່ນອນຢູ່ໃນປຶື້ມໂຮມບົດກອນ “ໂທດແຫູ່ງກາເມ” ເຊີ່ິງປະດດິ ຄິດແຕູ່ງໂດຍ “ຊາຍດອນໃຕ້” ເຊິີ່ງຈັດພິມທ່ີສໍານັກພິມ ວັນນະສິນ ກະຊວງຖະແຫຼງຂູ່າວ-ວັດທະນະທໍາ ປີ 2004, ໜ້າທີ 7-8 ເຊິ່ງີ ລວມທງັ ໝດົ 5 ບາດດ້ວຍກັນ. 20

2. ເນັຼື້ອໃນລວມ ເວົຼັ້າເຖິງວັດທະນະທໍາອັນດີງາມຂອງປະຊາຊົນລາວ ກໍຄືຊາດລາວເຮົາທ່ີເຄີຍປະຕິບັດກັນຕ້ຼັງແຕູ່ໃດໆມາເຊິີ່ງເວລາ ໃດກຕໍ ້ອງຕໍ່າຫູກ, ຫຍບິ ປັກຖັກແສູ່ວໄວ້ໃຫ້ລູກຫຼານໄດ້ຊົມໃຊ້ ແລະ ສືບທອດມູນມັງມໍລະດົກຂອງພໍ່ແມູ່ກໍຄືຂອງຊາດ ແລະ ຍັງເວົຼັ້າເຖິງການກູ່າວປະນາມໂຈມຕີແມູ່ຍິງລາວຈໍານວນໜຶ່ີງໃນຍຸກສະໄໝໃໝູ່ ທ່ີເປັນລູກອະກະຕັນຍູ, ປະລະ ວັດທະນະທໍາລາວ ແລະ ຫັນໄປຊມົ ໃຊ້ວັດທະນະທາໍ ຂອງຄນົ ອ່ນືີ ໂດຍບຄ່ໍ າໍ ນງຶ ເຖິງຜົນທີຈ່ ະຕາມມາ. 3. ແບູ່ງຕອນ ບດົ ກອນດງົັ່ ກາູ່ ວແບູ່ງອອກເປນັ 2 ຕອນຄ:ື ➢ ຕອນທີ 1 ນອນຢໃູ່ ນບາດທີ 1 ແລະ 2 ເນ້ືຼັອໃນເວົ້ຼັາເຖິງປະເພນີ-ວັດທະນະທໍາຂອງລາວ ແລະ ມູນເຊຼືັ້ອດຸໝັົ່ນຂະຫຍັນພຽນຂອງຄົນລາວໃນການຕໍ່າຫູກ, ຕໍາ່ ຜາ້ ແພ, ເຂັນຝາ້ ຍ ແລະ ອ່ີືນໆໄວເ້ ປັນມລໍ ະດົກໃຫລ້ ູກຫາຼ ນໄດສ້ ືບທອດກນັ ມາ. ➢ ຕອນທີ 2 ນອນຢໃູ່ ນບາດທີ 3-4 ແລະ 5 ເນັື້ຼອໃນເວົັ້ຼາເຖິງແມູ່ຍິງລາວຈໍານວນໜ່ຶີງໃນລາວທີ່ນຍິ ົມວັດທະນະທໍາຕາເວັນຕົກ ຈົນເຖິງຂຼັ້ນນໍາເອົາວັດທະນະທໍາ ຂອງເຂົາມານາໍ ໃຊ້ໃນລາວ ແລະ ຍງັ ລືມວດັ ທະນະທໍາລາວອີກ. 4. ວິເຄາະ ➢ ວັດທະນະທໍາອັນດີງາມຂອງປະຊາຊົນລາວ ຊາດລາວເຮົາເປັນຊາດໜີ່ຶງທີ່ມີຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າທາງດ້ານວັດທະນະທໍາ ແລະ ປະເພນີມາແຕູ່ດົນນານແລ້ວ ໂດຍສະເພາະແມູນ່ ມູນເຊັອຼື້ ດຸໝນ່ັົ ຂະຫຍັນພຽນ, ຫ້າວຫັນ ແລະ ປະຕບິ ັດສືບທອດວັດທະນະທາໍ ຂອງຊາດມາແຕ່ສູ ະ ໄໝ ປູຍ່ າູ່ ຕາຍາຍພຸ້ນ. ເປັນຕັ້ຼົນແມນູ່ ການຕໍາ່ ຫູກ, ຕ່ໍາຜ້າແພ, ເຂນັ ຝ້າຍ, ຫຍບິ ປັກຖກັ ແສູ່ວ...ທ່ີສ້າງຂຼຶັ້ນມາໂດຍສີມືຂອງຄົນ ລາວນຼັ້ນເອງ ເຊ່ີິງປະກອບມີຫຼາຍລາຍສະຫັຼບສັບສີ, ມີສີສັນຢ່າງສວຍງາມເບ່ີິງແລ້ວຈັບອົກຈັບໃຈ. ທັງນັ້ຼນກໍເພ່ີືອເສີມ ສ້າງໄວ້ໃຫ້ລູກຫຼານໄດ້ຊົມໃຊ້ນຸູ່ງຫົມ, ແລກປ່ຽນສິນຄ້າ ແລະ ໄວ້ເປັນມູນມັງມໍລະດົກຂອງພໍ່ແມູ່. ນັ້ຼີຄືປະເພນີທ່ີເຄີຍ ປະຕິບດັ ກນັ ມາ ດັງ່ົ ບົດກອນຕອນທີວ່ າູ່ : ແມູ່ລາວແພງຜືນຜາ້ ໂຮມກັນເອາົ ໄວຫ້ ີບ ໄວ້ປັນລກູ ເມ່ືອີ ໃຫຍູ່ຂຼຶນ້ັ ພໍຊໄິ ດ້ນູຸງ່ ຖື ➢ ການນິຍມົ ຊມົ ໃຊວ້ ດັ ທະນະທາໍ ຕາເວນັ ຕົກຂອງແມຍູ່ ງິ ລາວຈໍານວນໜງີຶ່ ພຕໍ ົກມາເຖງິ ຍຸກປັດຈຸບັນກໍເລີມ່ ເກີດມີຜູ້ຄົນທ່ີແຕກຕູ່າງໄປຈາກເດີມ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນແມູ່ຍິງລາວຈໍານວນນີຶ່ງທີ່ ປ່ຽນຈາກການຊົມໃຊວ້ ັດທະນະທໍາແບບດ່ັົງເດີມແລ້ວຫັນໄປຊມົ ໃຊ້ວດັ ທະນະທໍາຂອງຊາດອ່ີນື ເຊົ່ັນ ນ່ງູຸ ໂສ້ງຮັດໆສນ້ັຼ ໆ, ນຸູ່ງກະໂປງ, ສະເກິດ, ທາເຂ້ຼັົາແປ້ງນໍ້າແດງເກີນຂອບເຂດ, ປ່ຽນສີຜົມເປັນສີເຫືຼອງສີແດງ...ຊ້ໍາພັດຍ້ອງຕົນເອງວູ່າງາມ, ເສັກສ,ີ ທນັ ສະໄໝ, ໄວລຸນ້ ບ່ດໍ ້ວຍພດັ ທະນາຄືພໍແ່ ມູ່ປ່ຍູ ູ່າຕາຍາຍ. ດົງັ່ ບດົ ກອນຕອນທວີ່ ູ່າ: ພັດໄປນູງຸ່ ໂສ້ງເຂັາົຼ້ ຮັດຮຸູ່ນຕາມສະໄໝ ໃສກູ່ ະໂປງຊົງສະເກິດ ຍູ່າງໂຊໂຕເນຼ້ືອັ ຮອດບເ່ໍ ຫືຼອຫຍັງໄວ້ ທາງໃນແມປູ່ ື້ນັ ແຕ່ງູ ເລອີື່ ງໝໍ້ແກງໝໍນ້ ໍ້າ ບ່ໍສນົ ເວັາຼົ້ ຫວງໃຍ 21

5. ສະຫຼບຸ ➢ ດ້ານເນອັຼື້ ໃນ ບດົ ກອນດົງັ່ ກູ່າວໄດ້ຍົກໃຫ້ພວກເຮົາເຫນັ ວດັ ທະນະທາໍ ອັນດີງາມຂອງຊາດລາວ ແລະ ກູ່າວປະນາມແມູຍ່ ິງລາວ ຈາໍ ນວນໜງ່ີຶ ທຫີ່ ົງຼ ລືມ ແລະ ປະລະວັດທະນະທໍາຂອງຕນົ ເອງແລ້ວໄປນຍິ ມົ ຊມົ ໃຊ້ວັດທະນະທາໍ ຕາເວນັ ຕົກ. ➢ ດ້ານສິລະປະ ບົດກອນດົ່ັງກູ່າວຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທໍາມະດາ, ເຂ້ົຼັາໃຈງູ່າຍ, ເກາະກູ່າຍກັນ, ສອດຄູ່ອງກັບຫຼັກຄໍາປະຈໍາ ບູ່ອນ ແລະ ສາມາດດຶງດູດຈິດໃຈຂອງຜອູ້ າູ່ ນຜຟູ້ ັງໄດ.້ 22

❖ ຕັງ້ຼ ແຕູຄ່ າວແມູ່ລຽ້ ງ ບດົ ກອນ ສນັຼິ້ ແມ”ູ່ ຕະໂລ່ງູ ລາຍລາວຕັດ ພນໍ ງູຸ່ ໄປຫາຫັ້ິນຼ ຕໍ່າແຜ່ນູ ແພຜືນ ມີທັງໄໝ ແລະ ຝາ້ ຍ ຕ່ໍຕງຸ ເຕມັ ບາ້ ນ ໄປງານໄປຊມຸ ໝູ່ ❖ ສູ່ວນແມຕູ່ ່ໍາແພສິຼັ້ນ ແພອ່ີໂປມ້ ັດແອວ ມທີ ັງໄໝຜືນງາມ ລາຍດອກສບັ ສີ ແມລູ່ າວແພງຜນື ຜ້າ ຕຕ່ໍ ິນຕດັ ໄວ້ ໄວ້ປັນລກູ ເມືອ່ີ ໃຫຍູ່ຂ້ຼຶນັ ໂຮມກັນເອົາໄວຫ້ ີບ ພໍຊໄິ ດ້ນູຸ່ງຖື ❖ ບາດລກູ ໃຫຍູ່ໃຈແຕກມາ້ ງ ວ່າູ ຄນົ ໃໝຕູ່ າມສະໄໝ ບໍ່ອາໄລແພຜນື ແມູ່ຕາ່ໍ ເກັບໄວ້ ລູກລະອາຍບໍຫ່ ານເວົຼັ້າ ເອົາຖບື ໍຄ່ ືໝູ່ ດຽວນຼ້ັີໂລກກາ້ ວໜ້າ ຂັ້ງຼີ າເຈ້ົັຼາ ຂ້ອຍບເໍ່ ອາົ ວ່າູ ຊ້ນຼັ ຮັດຮຸນູ່ ຕາມສະໄໝ ❖ ພັດໄປນ່ງູຸ ໂສງ້ ເຂຼາົ້ັ ຍາູ່ ງໂຊໂຕເນ້ອັຼື ໃສູກ່ ະໂປງຊົງສະເກດິ ທາງໃນແມປູ່ ນ້ືັ ແຕງູ່ ຮອດບເໍ່ ຫອຼື ຫຍັງໄວ້ ບສໍ່ ນົ ເວັົາຼ້ ຫວງໃຍ ເລືອີ່ ງໝ້ໍແກງໝນ້ໍ າ້ໍ ເອາົ ມານງຸູ່ ຊິເສຍສີ ຊສິ ງົ ບັງສະກນຸ ໃຫ້ ❖ ສັ້ນິຼ ແມູຮ່ ອດບ່ໃໍ ກ້ ສີມືມັດໝ່ີ ເກບັ ທອ້ ນໂຮມບາດລາວຕາຍ ໄຟພດັ ໄໝ້ຮອດບ່ໍຍງັ ນ້ອງເອຍີ . ບເ່ໍ ຫືຼອລາຍລາວແຕ້ມ ບາດເທ່ອືີ ທີ່ຢາກໄດ້ 23

ບດົ ຕວົ ຢ່າງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຄະຕສິ ອນໃຈ” 1. ທີມ່ າຂອງບົດກອນ ບົດກອນ “ຄະຕິສອນໃຈ” ໂດຍ ອິນທະສານສອນລູກ ແມູ່ນບົດກອນສ່ົັງສອນຄົນເຮົາບົດໜີ່ຶງທີ່ນອນຢູ່ໃນປຶື້ມ ພາສາລາວ-ວັນນະຄະດີ ສໍາລັບກຽມສອບເສັງຈົບຊັຼ້ນ ແລະ ເສັງເຂົ້ຼັາໂຮງຮຽນວິຊາຊບີ ຂອງ ອ.ຈ ສຽວສະຫວາດ ສິດທິ ໂສມ ປີ 2006 ໜ້ັຼາທີ 39 ເຊິ່ງີ ລວມມທີ ງັ ໝດົ 4 ບາດດວ້ ຍກນັ . 2. ເນັ້ອືຼ ໃນລວມ ເວຼັາ້ົ ເຖິງເດັກທ່ີເກີດໃໝູ່ໃຫຍູ່ລຸນໃນສະໄໝປະຈຸບັນທີ່ເປັນຄົນດຶດ້ານຫົວແຂງບ່ຟໍ ັງຄວາມພໍ່ແມ່ພູ ີ່ນ້ອງແຕູ່ພັດມັກ ຈະຫຼົງເຊີື່ອຄນົ ອື່ີນ ແລະ ຍັງເວຼັົາ້ ເຖິງບຸນຄຸນຂອງພໍ່ແມທູ່ ່ີມີຕໍ່ລູກອັນຊອກຫາສິີ່ງໃດໃນໂລກມາປຽບບໍ່ໄດ້ເຊ່ີິງວູ່າເວລາໃດ ເພີ່ິນກໍຄອຍໃຫຄ້ ໍາສັ່ົງສອນຕກັ ເຕອື ນລູກໃຫ້ລູກກາຍເປັນຄົນດີ ຖ້າຫາກລູກບຈໍ່ ົດຈໍາຄໍາສ່ົັງສອນ, ເຄົາລົບປະຕິບັດ ແລະ ນາໍ ໃຊ້ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຈະພາໃຫລ້ ູກຕກົ ໄປໃນທາງທີບ່ ດໍ່ ໄີ ດ.້ 3. ແບງູ່ ຕອນ ບົດກອນ “ຄະຕສິ ອນໃຈ” ແບູ່ງອອກເປນັ 3 ຕອນຄື: ➢ ຕອນທີ 1 ນອນຢູ່ໃນບາດທີ 1 ເນອັືຼ້ ໃນເວຼັ້າົ ເຖງິ ເດັກທ່ເີ ກດີ ໃໝູ່ໃຫຍລູ່ ຸນທີເ່ ປັນຄົນດດຶ າ້ ນຫວົ ແຂງບໍ່ຟງັ ຄວາມພໍ່ແມ່ພູ ີ່ນ້ອງແຕພູ່ ັດມັກຈະຫຼົງເຊື່ີອ ຄນົ ອ່ນືີ . ➢ ຕອນທີ 2 ກວມເອາົ ບາດທີ 2 ແລະ ບາດທີ 3 ເນ້ືັຼອໃນເວົັຼ້າເຖິງເຖິງບຸນຄຸນ ແລະ ຄໍາສັົ່ງສອນຕັກເຕືອນຂອງພໍ່ແມູ່ທີ່ມີຕໍ່ລູກ ຍ້ອນຢາກໃຫ້ລູກກາຍເປັນຄົນດີ, ຮຈູ້ ັກເຄົາລົບນັບຖືພໍ່ແມູ່ ແລະ ປະຕິບັດຕົນໃຫ້ຖກື ຕອ້ ງ. ➢ ຕອນທີ 3 ນອນຢູ່ໃນບາດທີ 3 ເນັືຼ້ອໃນເວົັຼ້າເຖິງ ຄວາມຫວັງດີຈາກໃຈຜແູ້ ຕູ່ງຈິີ່ງໄດ້ເຕືອນໃຫ້ລູກທຸກຄົນບໍ່ຄວນເປັນຄົນອະກະຕັນຍູເພາະກໍາມັນ ຈະຕາມສະໜອງ. 4. ວິເຄາະ ➢ ເດັກທເ່ີ ກດີ ໃໝໃູ່ ຫຍູ່ລນຸ ທ່ເີ ປັນຄນົ ດດຶ າ້ ນຫວົ ແຂງບ່ໍຟັງຄວາມພແ່ໍ ມູພ່ ີນ່ ້ອງແຕູ່ພັດມກັ ຈະຫຼງົ ເຊີອ່ື ຄົນອີື່ນ ເດັກທ່ີເກີດໃໝູ່ໃຫຍູ່ລຸນໃນສະໄໝປັດຈຸບັນສູ່ວນຫຼາຍແລ້ວແມູ່ນເດັກໄວລຸ້ນໄຟແຮງບໍ່ມັກຟັງຄົນອື່ີນສົັ່ງສອນ, ເອາົ ແຕູ່ໃຈຕົນເອງ ຫາກວູ່າໃຜເວ້ົຼັາໃຫຫ້ ຼາຍແມູ່ນຈະຖກື ກຽດຊັງ ແລະ ຕອບໂຕ້ຄືນຢາ່ ງບ່ຮໍ ູ້ອບັ ອາຍ ອີກຈໍານວນໜຶ່ີງ ແມູ່ນແຕູ່ພໍແ່ ມກູ່ ໍຍັງບໍເ່ ຄົາລບົ ນບັ ຖື ຍັງຝນດໄຶ ປເຮດັ ສິີ່ງທ່ີບເ່ໍ ໝາະສົມຕາມການຊັກຊວນຂອງຄົນອືນີ່ ໂດຍບຄໍ່ ໍານຶງເຖິງ ຜົນເສຍທ່ີຈະຕາມມາ. ດົ່ງັ ຄໍາກອນຕອນທ່ີວ່າູ ບໍ່ຖືຄໍາສອນປາ້ ລງຸ ຕາພ່ໍ ແລະ ແມູ່ ເຖ້ຼົາັ ແກເູ່ ຕືອນຕອບໂຕ້ ປະໂທຕ້ານບໍ່ຕ່ີືນໃຈ ➢ ບຸນຄນຸ ແລະ ຄໍາສ່ງັົ ສອນຕັກເຕືອນຂອງພໍແ່ ມູ່ທີມ່ ຕີ ລໍ່ ກູ ຍ້ອນຢາກໃຫລ້ ູກເປນັ ຄົນດີ ບຸນຄຸນຂອງພ່ແໍ ມູ່ນີຼັ້ ແມູ່ນຍິງີ່ ໃຫຍູ່ທີ່ສດຸ ໃນໂລກເຊິ່ີງຊອກຫາສ່ິີງໃດມາປຽບບໍໄ່ ດ້ ສະນັຼ້ນ, ເຮາົ ເປັນລູກຕ້ອງຮູ້ຈກັ ຮັກ ແລະ ເຄົາລບົ ນບັ ຖພື ໍ່ແມູ່ໃຫ້ສົມກຽດ ສົມທີ່ເພ່ີນິ ໄດ້ລຽ້ ງດູ ດູແລຕນົ ເອງຕຼັ້ງແຕນູ່ ້ອຍຈົນໃຫຍູ່ໂຕມເີ ຮ່ອີື ມີແຮງ, ມຄີ ວາມ ຮູ້ຄວາມສາມາດ ແລະ ຢູ່ຫຼອດນໍາສັງຄົມໄດ້ຄືທຸກວັນນັ້ຼີ ຖ້າຈະໃຫ້ໄຊ້ບຸນຄຸນຂອງພ່ໍແມູ່ແມູ່ນຊິໄຊ້ຈັກຊາດກໍບ່ໍໝົດ 24

ເພາະວູ່າບຸນຄຸນຂອງພ່ໍແມູ່ແມູ່ນເທ່ົາຟາ້ ກບັ ແຜນູ່ ດນິ ຍ້ອນຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມຫ່ວູ ງໃຍຂອງພໍ່ແມູ່ທີ່ມີຕໍ່ລູກ ພໍ່ແມູ່ຈີິ່ງ ສົ່ັງສອນຕັກເຕືອນສະຕິຂອງລູກເປັນປະຈໍາເພ່ືີອໃຫ້ລູກເຂ້ຼົັາໃຈ ແລະ ຈົດຈໍາໄດ້ ແລ້ວນໍາໄປໝູນໃຊ້ ແລະ ປະຕິບັດໃຫ້ ຖກື ຕ້ອງ ດ່ົັງຄໍາກອນຕອນທີ່ວູາ່ : ຄຸນຂອງພໍແ່ ມູ່ນຼັ້ີ ໜັກເກິ່ງີ ທໍລະນທີ ູ່ານເອຍີ ຄວນທີ່ຄນົ ຄະນງິ ນົບ ແນບປະນມົ ນຽມນອ້ ມ ຫອມຮັກແພງພຽນລຽ້ ງ ຖະໜອມແລຫຶງຼີ່ ລ່ໍາ ຄາໍ ເພນ່ີິ ສອນສົັງ່ ໃຫ້ ຈົດຈາໍ ໄວຢ້ ່າລມື ➢ ຄວາມຫວງັ ດຈີ າກໃຈຜແູ້ ຕງູ່ ຈ່ິີງໄດເ້ ຕອື ນສະຕໃິ ຫລ້ ກູ ທກຸ ຄນົ ບຄໍ່ ວນເປນັ ຄນົ ອະກະຕນັ ຍູ ເພາະກາໍ ມັນຈະຕາມສະໜ ອງ ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາອນັ ຍາວນານ ແລະ ປະສົບການຕົວຈິງທີ່ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ພົບເພາະເຫັນມາ ຜູ້ແຕູ່ງຈ່ີິງໄດ້ແຕູ່ງກອນ ບົດນ້ັຼີຂຼັ້ຶນມາເພ່ືີອເປັນຄະຕິສອນໃຈໃຫ້ຄົນເຮົາບ່ໍຄວນເປັນລູກອະກະຕັນຍູ, ຫຼົງລືມບຸນຄຸນ ຫຼື ໃຊ້ອາລົມກັບພ່ໍແມູ່ ເປັນອັນຂາດ ເພາະວູ່າການກະທໍາສ່ີິງທ່ີບໍ່ດີກັບຜູ້ໃຫ້ກໍາເນີດເຮົາມັນມີບາບມີກໍາຕາມສະໜອງຈິງແທ້ ດັ່ົງບົດກອນ ຕອນທ່ີວູາ່ : ໃຜຫາກຄດິ ເຄງ່ົັ ຮ້າຍ ລມື ຝ່າຍບດິ າ ທັງແມມູ່ ານດາ ປະປ່ອຍເສຍໂສຖຼມ້ັິ ຕັດຂາດກດຸ ສູນແລ້ວ ລາໄລໄກຫູາ່ ງ ທາງຊີວດິ ທາູ່ ນຊຮິ າ້ ງ ເວນຊຈິ າໍ ຈອູ່ ງຂ້າງ ຄາງຮອ້ ງຮບັ ແຕູກ່ ໍາ ແລ້ວນໍ 5. ສະຫຼຸບ ກ. ດາ້ ນເນັ້ຼອື ໃນ ຜູ້ແຕງູ່ ໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ພວກເຮາົ ເຫັນເຖິງ ເດັກທີ່ເປັນຄົນດຶດ້ານຫວົ ແຂງບໍ່ຟັງຄວາມພໍ່ແມູ່ພີນ່ ້ອງ ແລະ ສູ່ອງແສງ ເຖິງບຸນຄຸນຂອງພໍ່ແມູ່ທີ່ມີຕໍ່ລູກເຊີ່ິງວູ່າເວລາໃດ ເພ່ິີນກໍສ່ົັງສອນຕັກເຕືອນລູກໃຫ້ລູກກາຍເປັນຄົນດີ ເພາະການເປັນ ລກູ ອກັ ກະຕັນຍູກາໍ ມນັ ຈະຕາມສະໜອງ. ຂ. ດ້ານສລິ ະປະ ບົດກອນດົ່ັງກູ່າວຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທໍາມະດາ, ເຂ້ົຼັາໃຈງູ່າຍ, ເກາະກູ່າຍກັນ, ສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ອູ່ານຜູ້ຟັງ ເກີດອາລົມຈິດສະເທືອນໃຈ ແລະ ຈິນຕະນາການເຫັນຮູບພາບລະຫວູ່າງພໍ່ແມູ່ ກັບ ລູກໄດ້ໂດບທຽບໃສູ່ຕົວເອງ ພອ້ ມກັນນນັຼ້ ຍັງເປນັ ບົດກອນທສ່ີ າມາດດຶງດດູ ຈິດໃຈຂອງຜູອ້ າູ່ ນຜ້ຟູ ັງທ່ີເຄີຍກະທໍາສ່ີິງທບ່ີ ່ດໍ ຕີ ໍ່ພແ່ໍ ມໃູ່ ຫກ້ ັບຕົວກບັ ໃຈ ໄປຂໍໂທດ ແລະ ຮັກພໍແ່ ມຫູ່ າຼ ຍເທາ່ົ ກວູ່າເກົາ່ ໄດ້. 25

ບດົ ກອນ “ຄະຕສິ ອນໃຈ” ສາວເອີຍສາວສໍາ່ ນ້ອຍ ຖກື ເຂາົ ອອູ່ ຍອອຍໜັກ ລະວງັ ເນີ ມກັ ໄຝ່ຝນັ ຢາກຝນລອງ ລວູ່ ງລາມລວງດັື້ຼ ບໍ່ຖືຄາໍ ສອນປາ້ ລຸງຕາພໍ່ ແລະ ແມູ່ ເຖົຼັາ້ ແກ່ເູ ຕືອນຕອບໂຕ້ ປະໂທຕາ້ ນບຕ່ໍ ນ່ືີ ໃຈ ໜກັ ເກິງ່ີ ທໍລະນີທູ່ານເອີຍ ຄຸນຂອງພແ່ໍ ມູນ່ ີຼ້ັ ແນບປະນມົ ນຽມນອ້ ມ ຄວນທ່ຄີ ົນຄະນິງນບົ ຖະໜອມແລຫຼີ່ຶງລໍາ່ ຫອມຮັກແພງພຽນລຽ້ ງ ຈດົ ຈາໍ ໄວ້ຢາ່ ລືມ ຄາໍ ເພນີ່ິ ສອນສ່ັົງໃຫ້ ວອນເລົ່າລມົ ສອນ ຄູ່ອຍຄະນງິ ມະໂນນອ້ ມ ຄາປາກພໍແ່ ມູ່ເຈັຼ້ົາ ຢາ່ ໂລເລລວນລ່ວູ ງ ໃຫ້ຂ່ອູ ມຄອນໆຄິດ ເອົາຄວາມດີຊູ່ວຍສ້າງບໍ່ວາງຕ້ັຼຕື ອູ່ ນຄາໍ ຖະໜອມຈໍາຈົດແຕມ້ ລມື ຝາ່ ຍບດິ າ ຍ້ອນເພນີ່ິ ຫວງຮກັ ເຈັຼ້າົ ປະປ່ອຍເສຍໂສຖັມິຼ້ ລາໄລໄກຫ່າູ ງ ໃຜຫາກຄິດເຄ່ົັງຮາ້ ຍ ເວນຊິຈໍາຈອູ່ ງຂ້າງ ຄາງຮ້ອງຮັບແຕູ່ກໍາ ແລວ້ ນໍ ທງັ ແມມູ່ ານດາ ຕດັ ຂາດກດຸ ສູນແລວ້ ທາງຊີວດິ ທ່າູ ນຊຮິ າ້ ງ 26

ບດົ ຕວົ ຢ່າງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຮອຍອະດດີ ” 1. ທີ່ມາຂອງບດົ ກອນ ບົດກອນ “ ຮອຍອະດີດ ” ເປັນບົດກອນທີ່ສູ່ອງແສູ່ງໃຫ້ເຫັນເຖິງເຫດການຕົວຈິງ ຫຼື ຮູ່ອງ ຮອຍໃນອະດີດທ່ີ ບັນດາທູ່ານຜູ້ນໍາລາວພົບພໍ້, ເຊ່ີິງແມູ່ນຜົນງານການປະດິດຄິດແຕູ່ງຂອງທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ຄັດຈາກປື້ຶມ ລວມບົດ ແຂູ່ງຂັນກາບກອນລະນຶກມັ້ືຼສ້າງຕຼັ້ງກອງທັບປະຊາຊົນລາວຄົບຮອບ 45 ປີ “ ຮັກຈາກໃຈ ” ຈັດພິມໂດຍ ພະແນກວັດ ທະນະທາໍ ກອງທັບ, ປີ 1995 ໜາ້ ທີ 5–7 ລວມມທີ ັງໝົດ 10 ບາດ. 2. ເນອ້ຼືັ ໃນລວມ ເວັຼົ້າເຖິງທໍາມະຊາດໃນເມືອງລາວທີ່ອຸດົມສົມບູນເຕັມໄປດ້ວຍຕຼ້ົັນໄມ້ໃບຫຍ້າອັນດົກໜາເຊິີ່ງເປັນທີ່ພັກເຊົາ - ຂົນຂວາຍກໍາລັງຮັກສາດູ່ານຂອງແນວລາວຮັກຊາດ, ສັນລະເສີນຄວາມເກົ່ັງກ້າສາມາດສະຫຼາດຫັຼກແຫຼມຂອງບັນດາ ທູ່ານຜູ້ນໍາລາວທີ່ໂຕນອອກຈາກຄຸກໂພນເຄັງວຽງຈັນ ດ້ວຍນ້ໍາໃຈປະຕິວັດອັນເດັດດູ່ຽວໜຽວແໜ້ນບ່ໍມີວັນຫູ່ຽວແຫ້ງ ແລະ ມີຍຸດທະວິທີໃນການຕໍ່ສູ້ ຫຼົບຫຼີກສັດຕູ ຈິີ່ງສາມາດກັບຄືນສູ່ເຂດທີ່ໝຼັ້ນໄດ້ຢ່າງປອດໄພ. ນອກນັຼ້ນ, ຍັງເວັ້ົຼາເຖິງ ການປຸກລະດົມນໍ້າໃຈຂອງປະຊາຊົນລາວໃຫ້ຮູ້ຈັກຮັກປະເທດຊາດ ແລະ ປກົ ປັກຮັກສາຮູ່ອງຮອຍຂອງທູ່ານຜນູ້ ໍາໄວ້ຮຽງ ຄຽງຄູ່ຊາດລາວຕະຫອຼ ດໄປ. 2. ເເບງູ່ ຕອນ ບດົ ກອນ “ ຮອຍອະດດີ ” ຂອງທາູ່ ນ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ແບູ່ງອອກເປັນ 3 ຕອນຄ:ື ➢ ຕອນທີ 1 ກວມເອົາບາດທີ 1 - 3 ເນ້ັຼືອໃນ ເວັຼາົ້ ເຖິງທໍາມະຊາດ ກົກໄຮ-ຂາມ ອັນມີໃບດົກໜາສະຫງູ່າງາມດ່ັົງເຮືອນຫໍ ເຊິງ່ີ ເປັນບູ່ອນພັກເຊົາ ແລະ ຂົນຂວາຍກາໍ ງລັງຮກັ ຊາດເພີອ່ື ຕສໍ່ ຕູ້ າ້ ນສດັ ຕູທີລ່ ູວ່ ງແດນ. ➢ ຕອນທີ 2 ກວມເອາົ ບາດທີ 4 – 7 ເນຼືັ້ອໃນ ເວົັາ້ຼ ເຖງິ ຄວາມສະຫຼາດຫກຼັ ແຫມຼ , ມີພິກໄຫວໃນການເດນີ ທາງ ແລະ ຊອ້ ນຕົວເອົາຕົວຫຼອດໄດໃ້ ນເວລາ ອອກຈາກຄຸກໂພນເຄັງກັບສູ່ເຂດທີ່ໝ້ັຼນຂອງບັນດາຂອງບັນດາທູ່ານຜູ້ນໍາລາວ ທັງໄດ້ຮັບການຮັບຕ້ອນ-ຂົນສົງໂດຍ ປະຊາຊົນລາວທຮີ່ ັກຊາດ. ➢ ຕອນທີ 3 ກວມເອົາບາດທີ 8 – 9 ເນຼັື້ອໃນ ເວັຼ້ົາເຖິງການອະທິບາຍເຫດການຕູ່າງໆທີ່ທີູ່ານຜູ້ນໍາລາວໄດ້ພົບພໍ້ຕົວຈິງໃນອະດີດ ຂອງນັກແຕູ່ງ ແລະ ນັກແຕູ່ງຍັງໄດ້ປຸກລະດົມນໍ້າໃຈຂອງຄົນລາວເຮົາ ໃຫ້ຮູ້ຈັກຮັກປະເທດຊາດ-ບ້ານເກີດເມືອງນອນ ແລະ ພ້ອມກັນປົກ ປັກຮກັ ສາສບັ ສມົ ບັດ ຫຼື ຮອຍອະດີດຂອງທ່າູ ນຜນູ້ າໍ ໄວ້. 3. ວິເຄາະ - ທໍາມະຊາດ ກົກໄຮ-ຂາມ ອັນມີໃບດົກໜາສະຫງາູ່ ງາມດັົ່ງເຮອື ນຫໍຫ້ອງ ເຊິີ່ງເປັນບູອ່ ນພັກເຊາົ ແລະ ຂົນຂວາຍກໍາ ລງັ ຮັກຊາດໄປຕ່ສໍ ຕູ້ ້ານສດັ ຕທູ ີລ່ ວູ່ ງແດນ. ປະເທດລາວເຮົາ ເປັນປະເທດທ່ີອຸດົມສົມບນູ ເຕັມໄປດ້ວຍຊບັ ພະຍາກອນທໍາມະຊາດອັນມຄີ າູ່ , ມີຕ້ົນຼັ ໄມ້ໃບຫຍ້າ ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດທີ່ຂຽວງາມອຸ້ມທຸ້ມຕະຫຼອດປີ. ອັນເວົ້ັຼາໄດ້ວູ່າ ປະຊາຊົນລາວໃນສະໄໝນັ້ຼນແມູ່ນ ອາໄສທໍາມະຊາດ ເປັນບູ່ອນທໍາມາຫາກິນ, ພັກພາອາໄສ ແລະ ທັງເປັນບູ່ອນຊ້ອນຕົວ-ຂົນຂວາຍນັກຮົບປະຕິວັດໄປຮັກສາດູ່ານດິນແດນ ເພ່ືີອຕໍ່ສູ້ຕ້ານສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານ. ພິເສດຍັງມີກົກໄຮກົກໜຶ່ີງເຊິ່ີງເກີດຢູ່ໃກ້ກັບກົກຂາມໃນດິນດອນຕອນໜຶີ່ງເຂດນາຊາຍ 27

ທອງ ແຄມສາຍນໍ້າຊູ່ວງບູ່ອນທ່ີຄົນສູ່ວນຫຼາຍບໍ່ພົບເພາະອັນມີໃບດົກໜາປົກຫຸ້ມຢ່າງສວຍງາມ ເປັນບູ່ອນພັກເຊົາໃຫ້ ຮົມ່ ແກູ່ປະຊາຊົນໃນຂົງເຂດນຼນັ້ ແລະ ທັງເປນັ ບອູ່ ນຂົນຂວາຍກາໍ ລງັ ຂອງຝ່າຍປະຕວິ ັດລາວໄປຮັກສາດນິ ດອນຕອນຫຍາ້ ເພືອີ່ ບໃໍ່ ຫ້ສດັ ຕເູ ຂົ້ັາຼ ມາທາໍ ລາຍເຂດທໝີ່ ຼັ້ນຂອງແນວລາວຮກັ ຊາດໄດ້. ດ່ົັງບົດກອນຕອນໜຶີ່ງທີວ່ ູ່າ: “ ຄາວນັຼ້ນຍັງມີຖຽງໜງ່ີຶ ນ້ອຍ ຢໃູ່ ຕ້ຮ່ມົ ໄຮສີ ເປັນຖຽງລຸງສາລີ ພັກເຊາົ ເນົາຢັງ້ື ຕຼັງ້ ຕ່ໍຂນົ ຂວາຍສ້າງ ວາງກໍາລງັ ຮັກສາດູ່ານ ຕາ້ ນສັດຕໃູ ຫຍນູ່ ອ້ ຍ ທ່ຄີ ອຍລໍ້າລວູ່ ງແດນ ” - ຄວາມສະຫາຼ ດຫກຼັ ແຫມຼ , ມພີ ິກໄຫວໃນການເດີນທາງ ແລະ ຊອ້ ນຕວົ ເອົາຕວົ ຫອຼ ດໄດໃ້ ນເວລາອອກຈາກຄຸກໂພນ ເຄັງກບັ ສເູ່ ຂດທໝີ່ ັ້ຼນຂອງບນັ ດາຂອງບນັ ດາທາູ່ ນຜນູ້ າໍ ລາວ ທງັ ໄດຮ້ ບັ ການຮບັ ຕອ້ ນ-ຂນ່ົ ສງົ ໂດຍປະຊາຊນົ ລາວທຮີ່ ກັ ຊາດ. ໃນເວລາທີ່ບັນດາທູ່ານຜູ້ນໍາລາວໂຕນອອກຈາກຄຸກໂພນເຄັງວຽງຈັນ ເພີື່ອຈະກັບໄປສູ່ເຂດທີ່ໝ້ຼັນນ້ັຼນ ພໍແຕູ່ມາ ເຖິງເຂດແດນໃກ້ຕຼັ້ົນໄຮ-ຂາມລຸງສາລີກໍຕ້ອນຮັບຢ່າງອົບອູຸ່ນ ແລະ ນໍາພາຜູ້ນໍາລາວໄປເຊີື່ອງຊ້ອນໃນຕົັ້ຼນໄຮ-ຂາມ ອັນ ເຮັດໃຫ້ສັດຕູທີ່ນໍາຫັຼງຕາມກັຼົ້ນມາຫວັງຈະຈັບທູ່ານຜູ້ນໍເຂົັ້ຼາຄຸກເປັນຮອບທີສອງໄປຂັງໄວ້ ຫຼື ຫວັງຈະດັບສູນທູ່ານຜູ້ນໍາ ນັຼ້ນ ຕາມບໍ່ຈວບຊອກບໍ່ເຫັນ ຍ້ອນກົກໄຮຂາມທີ່ມີໃບດົກໜານັ້ຼນປິດບັງເອົາໄວ້. ທັງຖືກອ້າຍນ້ອງຂອງຝ່າຍປະຕິວັດ ຕໍຕ່ າ້ ນຕີຄືນຈົນແຕກຊະແຕກຊາຍເກອື ບຈະດັບສນູ ຜບູ້ ່ໍຕາຍກໍປົບໜີຈົນບ່ໍກ້າຈະຫຼຽວຄືນຫັຼງໄດອ້ ກີ . ດ່ົັງບົດກອນຕອນ ທີ່ວູ່າ: “ ສດັ ຕງູ ົມທວ່ົ ດ້າວ ທາວຮອດເຄືອຫວາຍ ໝາຍຈະຈບັ ຜູ້ນາໍ ເຮົາ ຮອບສອງຂງັ ໄວ້ ແຕ່ໄູ ຮ-ຂາມພືຜັງຼ້ົ ເປັນວົງອາຍອນຸູ່ ສດັ ຕສູ ູນຕັຼຶ້ງໆ ເພາະຄາໍ ສຼ້ັົນບໍເ່ ຫນັ ” ເຫດການດົັ່ງກູ່າວໃນວັນນ້ຼັນໄດ້ກາຍເປັນບົດຮຽນ, ເປັນແບບຢ່າງອັນດີເດົ່ັນ ແລະ ເປັນພາບຕິດຕົວຕິດໃຈ ປະຊາຊົນລາວຕະຫຼອດມາ ບໍ່ວູ່າເວລາໃດກໍຍັງຄິດຄະນຶງຫາພາບຂອງການນໍາລາວຜູ້ເກັົ່ງກ້າສາມາດຮອບດ້ານທີ່ໄດ້ ເດີນທາງຜູ່ານ ແລະ ມາພັກເຊົາໃນຕົັຼ້ນໄຮ-ຂາມທີ່ນຼັ້ນ. ພໍແຕູ່ຄະນຶງຫາເຫດ ການໃນວັນນັ້ຼນ ກໍເກີດຄວາມຄຽດແຄ້ນ ກຽດຊັງສັດຕູຜູ້ຮຸກຮານ ທ່ີທໍາລາຍເຜົ່າຜູ່ານເຮືອນຊານ ບ້ານຊູ່ອງ ແລະ ທໍາລາຍຄວາມຢູ່ເຢັນເປັນສຸກຂອງປະຊາຊົນ ລາວນັຼ້ນ ຈົນກວູ່າບໍ່ມີອັນທຽບເທົ່າໄດ້ ແລະ ເກີດນ້ໍາໃຈປະຕິວັດ, ຕໍ່ສູ້ຕ້ານສັດຕູຢ່າງເດັດດູ່ຽວໜຽວແໜ້ນບໍ່ຍອມຈໍາ ນົນໃຫ້ສັດຕູເຂຼ້ົັາມາແຊກແຊງ ຮຸກຮານອີກ. ເພືີ່ອໃຫ້ຊາດລາວເຮົາໄດ້ຢູ່ຢ່າງສັນຕິສຸກ ແລະ ໄດ້ໃຊ້ຊີວິດຢ່າງເຕັມທີ່ເຂ້ັຼົາ ໃນການພດັ ທະນາປະເທດຊາດໃຫຈ້ ະເລີນກ້າໜ້າ. ດົັງ່ ບົດກອນຕອນທີວ່ ູ່າ: “ ແຕູ່ນາ້ໍ ໃຈປະຕິວັດບແໍ່ ລງ້ ແຫ້ງຂອບຍອມຈາໍ ນນົ ດອກນາ ທນົ ແກູ່ນແຂງເໝືອນເພັດ ເພີອ່ື ອດຸ ົມການກ້າວ ຫວງັ ເພ່ີືອລາວເຮົາໄດ້ ສນັ ຕິປອງປາງປະເສດີ ເໝດີ ໝູມ່ ານທາູ່ ນທ້າວ ທມີ່ າເຂັຼົ້າແຊກແຊງ ເຈົຼາ້ັ ເອຍີ ” - ການອະທິບາຍເຫດການຕູ່າງໆທ່ີທີູ່ານຜູ້ນໍາລາວໄດ້ພົບພໍ້ຕົວຈິງໃນອະດີດ ຂອງນັກແຕູ່ງ ແລະ ນັກແຕູ່ງຍັງໄດ້ ປກຸ ລະດົມນາໍ້ ໃຈຂອງຄນົ ລາວເຮົາ ໃຫ້ຮູ້ຈັກຮກັ ປະເທດຊາດ-ບ້ານເກດີ ເມືອງນອນ ແລະ ພອ້ ມກັນປກົ ປັກຮັກສາ ສັບສົມບັດ ຫຼື ຮອຍອະດດີ ຂອງທູ່ານຜູ້ນາໍ ໄວ້ 28

ບົດກອນນຼີັ້ໄດ້ປະດິດຄິດແຕູ່ງຂຼັ້ຶນມາຕາມຄວາມເປັນຈິງ ທີ່ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ພົບພໍ້ ຫືຼ ຮັບຮູ້ເຫດການໃນໄລຍະທ່ີທູ່ານ ຜ້ນູ ໍາລາວໂຕນອອກຈາກຄຸກແລ້ວມາພັກເຊາົ , ຫຼບົ ຫກີຼ ສດັ ຕູທນ່ີ ໍາມາຈບັ ທູ່ານຜູ້ນາໍ ໃນກົກໄຮ-ຂາມທີ່ນັຼນ້ . ດົງ່ັ ນັ້ຼນ, ພັກ- ລດັ ເຮົາຈ່ີິງຫວງແຫນປົກປັກຮັກສາສະຖານທີ່ດັ່ົງກູ່າວ ໄວ້ໃຫ້ຄົນລາວທີ່ເກີດໃໝູ່ໃຫຍູ່ລຸນໄດ້ແວູ່ຊົມ ແລະ ລະນຶກພາບ ອະດີດທີ່ຜນູ້ າໍ ລາວໄດສ້ ້າງວລິ ະກາໍ -ພນ້ັົຼ ຈາກຄວາມຕາຍໃນທນ່ີ ຼັ້ນ. ດັົງ່ ບົດກອນຕອນທວີ່ ູ່າ: “ ຕັງ້ຼ ແຕ່ພູ ນຸ້ ຮອດພັີຼ້ ກໍຫຼາຍຊວົ່ ປາງປີ ມາແລ້ວ ຄັນທູ່ານມເີ ວລາ ໄປແວູ່ຊົມກໍຍງັ ໄດ້ ຈະຊູ່ວຍເຍືອງແຍງໃຫ້ ເຫັນຮອຍພາບອະດີດ ຄດິ ໄຄຄູ່ ວນເມີື່ອຄງັຼ້ ຜູນ້ ໍາສາ້ ງວິລະກໍາ ” ບົດກອນຍັງໄດ້ປຸກລະດມົ ນ້ໍາໃຈຂອງຄົນລາວເຮົາໃຫ້ຮູ້ຈັກຮກັ ຊາດ, ຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນ, ຮັກເຊັືຼ້ອຊາດເຜົ່າ ພັນລາວດວ້ ຍກັນ, ຢ່າໄດແ້ ບ່ງູ ແຍກຊົນຊ້ຼນັ ວັນນະຖານະກຽດຕິຍົດ, ຢ່າທໍລະຫດົ ປະເທດຊາດ, ລະປະໃຫ້ຊນົ ຊາດອີ່ືນມາ ຄອບຄອງ, ຫຼົງລືມຄວາມສໍາຄັນຂອງປະເທດຊາດເຫັນແກູ່ວັດຖຸເງິນຄໍາເປັນອັນຍິ່ີງ... ເຮົາເປັນຄົນລາວຕ້ອງເປັນເຈ້ັຼົາ ຂອງຂອງປະເທດລາວ, ທັງພ້ອມກນັ ປົກປັກຮັກສາບ່ໃໍ ຫ້ຊາດອນີື່ ເຂຼັ້ົາມາແຊກແຊງປາບປາມໄດ້. ຫາກພວກເຮົາບ່ໍຮູ່ວມ ແຮງຮູ່ວມໃຈກັນປົກປ້ອງຮັກສາບ້ານເມືອງປະເທດຊາດໄວ້ ຊີ່ືທີ່ວູ່າປະເທດລາວກໍຈະເຊີ່ືອມເສຍແທ້ໄດ. ດັົ່ງບົດກອນ ຕອນທີວ່ ່າູ : “ ເຊາັົຼ້ ຄໍາ່ ຄືນຢູ່ຊັົນຼ້ ໄຮປ່າທົນທຸກ ປຸກລະດົມນໍາພາ ຜູ່າຜະເຊີນຫັນຫາ້ ວ ເຈົຼ້ັາຜູ້ນອນເຮືອນຫາ້ ງ ວຽງວງັ ກາງຜາສາດ ຮຽມເອີຍ ຄວາມຮັກຊາດຢ່າລ່ອູ ຍເປ້ຍ ຊເິ ສຍເຊຼ້ືັອຊວ່ີື າູ່ ລາວ ເຈ້າົຼັ ເອີຍ ” 4. ສະຫຼຸບ ➢ ດາ້ ນເນອ້ັືຼ ໃນ ບົດກອນ “ ຮອຍອະດີດ ” ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ສະທ້ອນຄືນກູ່ຽວກັບເຫດການໃນອະດີດທີ່ທູ່ານຜູ້ນໍາລາວໂຕນອອກຈາກ ຄຸກໂພນເຄັງມາພັກພາອາໄສທ່ີກົກໄຮ-ຂາມອູ່ອນບູ່ອນໜ່ຶີງທ່ີຄົນບ່ໍພົບພ້ໍ ເຊ່ີິງແມູ່ນຕ້ອນຮັບຂອງລຸງສາລີ ແລະ ຍັງ ສະທ້ອນເຖິງນໍ້າໃຈອັນເດັດດູ່ຽວໜຽວແໜ້ນ, ຮັກປະເທດຊາດຢ່າງແທ້ຈິງ ທັງປຸກລະດົມຈິດໃຈຄົນລາວໃຫ້ຊູ່ວຍກັນ ປກົ ປກັ ຮັກສາຮອຍອະດີດຂອງທູ່ານຜູ້ນາໍ ໄວ້ ແລະ ເປນັ ຄົນທ່ີຮຈູ້ ັກຮັກປະເທດຊາດບ້ານເກດີ ເມືອງນອນອີກດ້ວຍ. ➢ ດາ້ ນສິລະປະ ບົດກອນດ່ົັງກູ່າວ ທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ໄດ້ແຕູ່ງໄປຕາມເຫດການທີ່ມີຈິງໃນໄລຍະນ້ັຼນ, ນໍາໃຊ້ສັບທໍາມະດາ ເຂຼົັ້າໃນການປະດິດຄິດແຕູ່ງ, ສາມາດຈັດລຽງເນຼັ້ືອໃນໄປຕາມເຫດການ, ມີເນ້ຼືັອໃນເລິກເຊີິ່ງສູ່ອງແສູ່ງເຖິງທູ່ານຜູ້ນໍາ ແລະ ປະເທດຊາດ, ແຕູ່ງຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກຄໍາປະຈໍາບູ່ອນ, ອູ່ານມູ່ວນເຂັ້ຼົາໃຈໄວ ແລະ ຍັງສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ອູ່ານ-ຜູ້ ຟັງສໍານຶກພາບໃນອະດີດທ່ີທູ່ານຜູ້ນໍາລາວມາພັກເຊົາໃນກົກໄຮ-ຂາມອູ່ອນນ້ັຼນໄດ້ ຕາມວາດເວັຼົ້າຂອງແຕູ່ງ ທັງເກີດນໍ້າ ໃຈຮັກຊາດ ກຽດຊງັ ສັດຕູຜູຮ້ ຸກຮານລາວອກີ ດວ້ ຍ. 29

ບົດກອນ ຮອຍອະດີດ” ❖ ເລ່ືອີ ງນີຼັປ້ ານນິຍາຍວູ່າໄວ້ ໄຮໃຫຍໃູ່ ບດົກ ກກົ ເກີດໃນດົງດອນ ບູ່ອນຄນົ ບ່ພໍ ານພໍ້ ໃກມ້ ຮ່ໍ ຽງໄຮນ້ີັຼ ມີຂາມງາມຕນຼັົ້ ໜຶ່ງີ ພຶງແຜູ່ຜາຍຮົມ່ ໃຫ້ ຄນົ ໄດ້ເພີງິ່ ພາ ຕາງຕມື່ີ ເຕືອນສະຕິ ❖ ອະດີດຍົກອາູ່ ນອາ້ ງ ງ່າູ ງາມເງົາຍອ້ ງ ວິລະກາໍ ໄຮ-ຂາມ ວິມານທອງເນາົ ນງ່ັົ ເໝອື ນດັງ່ົ ເຮືອນຫໍຮອ້ ງ ສະໜອງຄາໍ້ ຄູ່ຄຽງ ບັງເມກແດດຕອ້ ງ ຢູ່ໃຕຮ້ ່ມົ ໄຮສີ ພັກເຊາົ ເນາົ ຢ້ງັື ❖ ຄາວນັ້ນຼ ຍັງມຖີ ຽງໜ່ງີຶ ນ້ອຍ ວາງກາໍ ລງັ ຮກັ ສາດູ່ານ ເປນັ ຖຽງລຸງສາລີ ທ່ີຄອຍລໍ້າລວູ່ ງແດນ ຕັງ້ຼ ຕໍຂ່ ົນຂວາຍສ້າງ ຜູ້ນໍາຈາກວຽງຈັນ ຕ້ານສດັ ຕໃູ ຫຍນູ່ ອ້ ຍ ຄໍາ່ ຄືນເດອື ນອໍ້າ ໄປເຊົາໄຮ-ຂາມອອູ່ ນ ນ້ແັຼີ ລ້ວ ❖ ແມນູ່ ວ່າູ ຄງຼັ້ ໜ່ງີຶ ນ້ັຼນ ຄນື ນ້ັຼນຊືີ່ນຊົມ ອອກຕະລາງເຂົາຂງັ ທາວຮອດເຄອື ຫວາຍ ສຽງສມົ ນໍາທາງເທ້ຼັາົ ຮອບສອງຂງັ ໄວ້ ລງຸ ສາລຮີ ັບຕອ້ ນ ເປັນວງົ ອາຍອຸູ່ນ ເພາະຄໍາສັນົ້ຼ ບໍ່ເຫັນ ❖ ສດັ ຕງູ ົມທ່ົວດ້າວ ເປັນດັງົ່ ແວູນ່ ຍໍແຍງ ໝາຍຈະຈັບຜ້ນູ າໍ ເຮົາ ຮ່ມົ ໄຮ-ຂາມນອ້ ຍ ແຕໄູ່ ຮ-ຂາມພຜື ຼັ້ງົ ຜູນ້ ໍາເຮົາພກັ ເພງີິ່ ຄາວນ້ນັຼ ສດັ ຕສູ ູນຕງ້ຼຶັ ໆ ເປັນເຮອື ນຢ້າວຢູ່ແຝງ ແຫ້ງຂອບຍອມຈາໍ ນົນ ດອກນາ ❖ ດຽວນ້ີຼັຮອຍອະດດີ ຂດີ ເສ້ັນຼ ເພືອີ່ ອຸດົມການກາ້ ວ ແມງ້ ເມອືີ່ ຮຽມພານພບົ ສນັ ຕິປອງປາງປະເສີດ ຫວົ ໃຈຄອ້ ຍຄະນຶງພ້ໍ ທມີ່ າເຂົາ້ຼັ ແຊກແຊງ ເຈ້າົັຼ ເອຍີ ເອາົ ເວງີ ດົງດ່າູ ນດ້າວ ເປັນພາບລູ່ວງຕາ ດອກນາ ທູ່ອງໄປກໍຄງົ ພ້ໍ ❖ ແຕູນ່ ໍາ້ ໃຈປະຕວິ ັດບແໍ່ ລງ້ ເລາະສາຍທານນ້ໍາຊ່ວູ ງ ທົນແກູ່ນແຂງເໝືອນເພັດ ບ່ໍມີໃຫ້ເສີອ່ື ມສນູ ຫວງັ ເພອືີ່ ລາວເຮົາໄດ້ ກຫໍ ຼາຍຊວົ່ ປາງປີ ມາແລວ້ ເໝີດໝູ່ມານທາູ່ ນທາ້ ວ ໄປແວຊູ່ ມົ ກຍໍ ງັ ໄດ້ ເຫນັ ຮອຍພາບອະດດີ ❖ ອນັ ນຼັ້ຮີ ຽມບ່ໄໍ ດ້ແຕູ່ງແຕ້ມ ຢູ່ເຂດນາຊາຍທອງ ໃກມ້ ່ທໍ າງທຽວຜາ້ ຍ ເພ່ີນິ ຫວງແຫນຮັກໄວ້ ❖ ຕັ້ງຼ ແຕພູ່ ນຸ້ ຮອດພັ້ີຼ ຄນັ ທາູ່ ນມເີ ວລາ ຈະຊູວ່ ຍເຍອື ງແຍງໃຫ້ 30

ຄິດໄຄ່ຄູ ວນເມີືອ່ ຄັຼງ້ ຜ້ນູ ໍາສາ້ ງວລິ ະກາໍ ❖ ເຊັຼາົ້ ຄໍ່າຄນື ຢຊູ່ ົັ້ນຼ ໄຮປ່າທົນທຸກ ຜ່າູ ຜະເຊນີ ຫນັ ຫ້າວ ປຸກລະດມົ ນາໍ ພາ ວຽງວັງກາງຜາສາດ ຮຽມເອຍີ ເຈົຼັາ້ ຜູ້ນອນເຮອື ນຫາ້ ງ ຊິເສຍເຊຼັ້ອື ຊືວີ່ ູ່າລາວ ເຈັາ້ຼົ ເອີຍ. ຄວາມຮກັ ຊາດຢ່າລອູ່ ຍເປຍ້ 31

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ໜາ້ ທຂ່ີ ອງຊາວໝມຸູ່ ” 1. ທີ່ມາຂອງບົດກອນ ຄັດມາຈາກປື້ມ ”ໄວຍາກອນ” ພິມເທ່ືີອທີ 1, ພະແນກສຶກສາສູນກາງພິມຈໍາໜູ່າຍ, ພິມທ່ີໂຮງພິມສູນກາງແນວ ລາວຮກັ ຊາດພິມເທອື່ີ ທີ 1 ຈາໍ ນວນ 6000 ຫົວ, ຂະໜາດ 13×19 ປີ 1967 (ໜ້າທີ 255-256) 2.ເນືອ້ຼັ ໃນລວມ ເວຼົ້ັາເຖງິ ຊາວໝູຸ່ມເປນັ ກ້ອນກໍາລັງອັນສາໍ ຄັນມະຫາສານເປັນຜທູ້ ີ່ຈະປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພດັ ທະນາໃຫ້ຈະ ເລີ ນຮູຸ່ງເຮືອງ. ສະນຼັ້ນ, ຈິີ່ງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຊາວໝູຸ່ມເຍົາວະຊົນຈົ່ງເຝິກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມຕົນເອງໃຫ້ກາຍເປັນບຸກຄົນທ່ີດີເດ່ົັນເປັນ ໜ່ໍແໜງຜທູ້ ີ່ຈະສືບເຊອ້ັຼື ແທນແນວພດັ ທະນາໃຫ້ກາ້ ວໜ້າໄປເລັ້ອືຼ ຍໆ. 3. ແບູ່ງຕອນ ບດົ ກອນ ”ໜ້າທ່ີຊາວໜູ່ມຸ ” ໄດ້ແບ່ງູ ອອກເປນັ 2 ຕອນຄື + ຕອນທີ 1 ແຕູ່ຕົ້ນັຼ ຈົນເຖິງ ໃຫ້ມນັ ໄດສ້ ແູ່ ນວ. ບາດທີ 1 ຫາບາດ ທີ 3 - ເນື້ັຼອໃນ ເວັ້ຼົາການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້, ຊອກຮູ້ຮໍ່າຮຽນເພາະວູ່າຊາວໝຸູ່ມເປັນກ້ອນກໍາລັງຂອງປະເທດຊາດເພ່ີືອ ເຝິກຝນົ ຫໍ່ຼຫຼອມຕົນເອງໃຫ້ເປັນຜູ້ເກັ່ງົ ກາ້ ສາມາດ. + ຕອນທີ 2 ແຕູ່ຄາວນຊຼີັ້ າວໜຸູມ່ ໄດ້ ຈນົ ເຖິງ ສຸດທາ້ ຍ. ບາດທີ 4 ຫາ ບາດທີ 6 - ເນຼັອ້ື ໃນ ເວາ້ັຼົ ເຖງິ ເມອ່ີື ເຮົາຮໍ່າຮຽນຈບົ ມາກຕ່ໍ ອ້ ງກັບຄືນມາຮັບໃຊ້ປະເທດຊາດມາເຮັດໜ້າທີ່ຊາວໜູຸ່ມໃຫ້ສົມກັບວູາ່ ” ຊາວໜຸູ່ມລາວ” 3. ວິເຄາະ ເຮົາເກີດມາເປັນຄນົ ລາວ, ລກູ ຫຼານລາວ, ເປນັ ຊາວໜຸູ່ມລາວໂດຍແມ່ນູ ປະຊາຊົນປະຕິວດັ ລາວເປນັ ຜູ້ຈດັ ຕ້ຼັງ, ນໍາພາ ສຶກສາອົບຮົມເພືີ່ອພາລະກິດປົກປັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດຕາມທິດທາງສັງຄົມນິຍົມ. ດ່ົັງນ້ັຼນ, ຈິີ່ງໄດ້ ກ່ສໍ າ້ ງ, ເຝກິ ຝົນຫ່ໍຼຫອຼ ມໃຫ້ມຄີ ວາມດຸໝນ່ົັ ຂະຫຍັນພຽນ, ມີຄວາມພະຍາຍາມຄວາມອດົ ທົນຊອກສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ ເພາະຊາວໜູຸ່ມເປັນກະດກູ ສັນຫັຼງຂອງຊາດເປັນແຂວນຂວາຂອງປະເທດເມອີື່ ເຮົາເປນັ ຊາວໜຸູ່ມກຕໍ່ ້ອງມີຄວາມຮູ້ຄວາມ ສາມາດ, ກ້າຫານ, ອົດທນົ , ທກຸ ຍາກພຽງໃດກໍຕ່ ້ອງບຸກບນື ຜາູ່ ນຜູ່າເພອີື່ ພັດທະນາປະເທດຊາດດ່ງັົ ຄໍາເວັົຼ້າທວ່ີ າູ່ ”ບູ່ອນໃດ ຍາກຊາວໜຸູ່ມເຮົາບຸກ, ບູ່ອນໃດທຸກຊາວໜູຸ່ມຜາູ່ ນຜູ່າ, ບູອ່ ນໃດຊາດຕ້ອງການຊາວໜູຸ່ມຂານອາສາ” ປະຊາຊົນປະຕິວັດ 32

ລາວປະກອບດ້ວຍຊາວໜູຸ່ມບັນດາເຜົ່າຜູ້ມີຄວາມຫາວຫັນ, ດີເດົັ່ນ ແລະ ມີຄວາມຕ່ີືນຕົວສະໝັກໃຈປະກອບສູ່ວນເຂົຼ້ັາ ໃນຂະບວນການມະຫາຊົນເພາະວູ່າຊາວໜຸູ່ມແມູ່ນຄົນທ່ີພວມສາ້ ງແປງທາງຊວີ ິດໃໝູ່ຖາ້ ຫາກຄົນເຮົາຫາກຂາດແຂນຂາ ກໍ່ລໍາບາກທີ່ຈະໄປມາຖ້າຫາກປະເທດຊາດຫາກຂາດກ້ອນກໍາລັງ, ຂາດຄວາມສາມັກຄີ, ຂາດຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ, ຂາດສະຕິປັນຍາກ່ໍຈະເຮັດໃຫ້ປະເທດຊາດບ້ານເມືອງລົຼ້ັມຈມົ . ດົ່ັງນັ້ຼນ, ເມ່ີືອເຮົາມີໂອກາດໄດຮ້ ່ໍາຮຽນ, ຍັງໜຸູ່ມນ້ອຍກ່ໍ ຕ້ອງຫາ້ ວຫັນໃນການປະຕວິ ັດອງົ ການຈັດຕັ້ຼງໃຫ້ເຂມ້ັຼ ແຂງຂ້ຼນຶັ ເລັຶ້ຼອຍໆ. ເມີື່ອເຮົາກ້າວເຂ້ັຼົາສູ່ອົງການຈັດຕັ້ຼງຕູ່າງໆໂດຍສະເພາະແມູ່ນອົງການຈັດຕ້ັຼງຊາວໜູຸ່ມລາວກໍ່ຕ້ອງຊຸກຍູ້ເສີມ ຂະຫຍາຍລັດທິວິລະປະຕິວັດກ້າວເຂົ້ັຼາສູ່ໄລຍະໃໝູ່ຈິ່ີງລະດົມໃຫ້ຄນົ ລາວທຸກຄົນເປັນເຈ້າົຼັ ການໃນການສາ້ ງຂະບວນການ ກຕ່ໍ ັ້ຼງພັກ-ລັດໃຫ້ເຂ້ຼັມແຂງເຮັດໃຫ້ສົມກັບວາູ່ ຊາວໜູຸ່ມຄືແຂນຂວາຂອງປະເທດປຽບເໝືອນດ່ັົງນກົ ອິນຊີທີ່ບ່ໍຫວົນ່ັ ກວາ ຕພໍ່ າຍຸລົມແດງຈ່ງີິ ສົມວາູ່ ຊາວໜູ່ມຸ ຄກື ະດູກສັນຫງັຼ ຂອງຊາດ. ດັົ່ງນັຼ້ນ, ຈິີ່ງຮຽກຮ້ອງໃຫ້ຊາວໜູຸ່ມເຍົາວະຊົນລາວບັນດາເຜົ່າປະຕິບັດຈຸດແຫູ່ງການປະຕິວັດຂອງພັກຄືສ້າງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນຕາມຈຸດໝາຍສັງຄົມນິຍົມແນູ່ໃສູ່ເຮດັ ໃຫ້ປະຊາຊົນຮົັ່ງມີຜາສຸກປະ ເທດຊາດເຂັຼ້ມແຂງ, ສັງຄມົ ປອງດອງສາມກັ ຄີ, ມປີ ະຊາທິປະໄຕ, ຢດຸ ຕທິ າໍ ແລະ ມີຄວາມສວີ ິໄລ. 4. ສະຫຸຼບ ກ. ດ້ານເນ້ອັືຼ ໃນ ເວົ້ັຼາລວມແລ້ວບົດກອນໜ້າທີ່ຊາວໜຸູ່ມສູ່ອງແສງໃຫ້ເຮົາເຫັນເຖິງຄວາມດຸໝັົ່ນຂະຫຍັນພຽນ, ຮູ້ຈັກຂົນຂວາຍ ຊອກຫາຄວາມຮູ້ດອົນທົນພະຍາຍາມ, ຮູ້ຈັກປຸກລະດົມໃຫ້ຊາວໜູຸ່ມບັນດາເຜົ່າໃຫ້ກ້າຫານຫ້າວຫັນຕໍ່ໜ້າທີ່ວຽກງານ ເພີື່ອພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຮຸູ່ງເຮືອງສວີ ິໄລໄປເລ້ຼືອັ ຍໆ. ຂ. ດ້ານສິລະປະ ບົດກອນ ”ໜ້າທ່ີຊາວໜູຸ່ມ” ແຕູ່ງຕາມເຫດການຕົວຈິງໃຊ້ສັບທ່ີມູ່ວນອູ່ອນຊອນ, ສໍາຜັດເກາະກູ່າຍກັນດີ, ໃຊ້ສັບ ພາສາທ່ີສຸພາບ, ອູ່ານແລ້ວເຂົຼັ້າໃຈງ່າູ ຍ, ສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ອາູ່ ນຜຟູ້ ັງເກີດມີຈິນຕະນາການ ຫືຼ ນຶກເຫັນພາບໃນບດົ ກອນ ໄດ.້ 33

ບດົ ກອນ “ໜາ້ ທຂ່ີ ອງຊາວໜມູຸ່ ” ຊາວໜູມຸ່ ເປັນສາຍເຊອຼຶັ້ ກາໍ ລງັ ໃຫຍູ່ສໍາຄນັ ມັນແມນູ່ ອະນາຄົດ ແກູ່ນກາໍ ລງັ ເມືອງບາ້ ນ ທັງແມ່ນູ ຊມຸ ຊນົ ຊັຼ້ນ ພະລັງແຮງກາ້ ກົ່ັນ ເປນັ ຫວົ ຈັກຊຸກຍູ້ ໃຫ້ຄົນຕັຼ້ງແຕງູ່ ການ ສະຖານຖນີ່ິ ດນິ ໃດ ບໍ່ວາູ່ ປະເທດບາ້ ນ ໜູຸ່ມຄະນອງເນືອງລນົຼ້ັ ກຍໍ່ ູ່ອມມີຄນົ ຫານ ແປງທາງຊວີ ດິ ໃໝູ່ ມັນແມູ່ນຄນົ ພວມສ້າງ ປະສົງສູ້ຊອກຊົນ ຍາກທໍ່ໃດກໄໍ່ ດ້ ສະແຫວງຮ່ໍາຮຽນໜງັ ສື ຮໍ່າຮຽນຈນົ ແລວ້ ຄາວເມີື່ອຍງັ ໝູມຸ່ ນອ້ຍ ຈດົ ຈໍາຈົນວາູ່ ຈ່ີື ຍາກກ່ໍພັນພຽນອົດ ໃຫ້ມນັ ໄດສ້ ແູ່ ນວ ໝົດສອູ່ ັນຮຽນໄດ້ ຄືນມາຢູໃ່ ນປາງ ບດັ ນນັ້ຼີ ໍາອອກໃຊ້ ກ່ນົ ນາຕາກາ້ ຄາວນັຼີ້ຊາວໜຸ່ມູ ໄດ້ ປຸນເປັນຕົວຢ່າງ ມາເຮດັ ການແປງປຸກ ປະຊາເຊືອັຼ້ ເພິີ່ງນາ ຄວນທ່ີພາຕົວຕັຼ້ງ ການເພີ່ມຜະລິດຜນົ ຊຊີ້ຼັ ່ອູ ງທາງບອກໃຫ້ ເສບຮໍາລາໍ ຟ້ອນ ສັດຕູທີມ່ າຈົ່ນ ຊາວໜູຸ່ມຄວນເກ່ງົັ ກາ້ ຂະຫຍັນຕ້ານສັ່ົງສອນ ການຮ່າໍ ຮຽນການເມອື ງ ຈງ່ິີ ສົມວູ່າເຍາົ ວະຊົນ ກບັ ທງັ ການທົນສູ້ ທສີ່ ືບແທນມນູ ເຊັອຼື້ ໂຄສະນາຮຽກຮ້ອງ ແປງເມອື ງຂຸດກົນ່ ຈະເລນີ ຂັຼ້ນຶ ຍດຶ ເຍ້ຶອັຼ . ເຮດັ ໃຫ້ໄດ້ດົງ່ັ ນຼ້ັນ ສົມວ່າູ ເປັນຄນົ ລາວ ເປນັ ກາໍ ລັງຫວຼ ງສ້າງ ເຮັດໃຫລ້ າວຍູ່າງກ້າວ 34

ບດົ ທີ 2 ບດົ ກອນ “ຫອມກນ່ິີ ຈາໍ ປາ” I. ປະຫວັດ ແລະ ພາລະກດິ ການປະດດິ ແຕູ່ງຂອງ ທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ນັກກະວີຄໍາພໍ ພວງສະບາ ມີນາມປາກກາວູ່າ ພ. ພວງ ສະບາ ເພ່ິີນເກີດເມ່ີືອວັນທີ 11/6/ 1939 ທີ່ ບ້ານເວີນໄຊ ເມືອງໂພນທອງ ແຂວງຈໍາປາສັກ ໃນຄອບຄົວຊາວນາຜູ້ທຸກ ຍາກ. ພໍ່ຊືີ່ວູ່າ ທ້າວ ໝຼ້ັ ນ, ແມູ່ຊີ່ືວູ່ານາງ ແຈູ່ມ, ມີອ້າຍ ນ້ອງນໍາກັນທັງມົດ 4 ຄົນ, ທູ່ານຄໍາພໍ ພວງສະບາ ແມູ່ນລູກ ຜູ້ທີສາມ ແລະ ເງືີ່ອນໄຂທ່ີພາໃຫ້ທູ່ານເປັນນັກກະວີນຼັ້ນກໍ ຍ້ອນວູ່າທູ່ານໄດ້ຮັບຜົນສະທ້ອນມາຈາກເຊ້ັືຼອສາຍຄື ນ້ອງ ຊາຍຂອງແມູ່ເປັນນັກກະວ.ີ ຊີວິດສູ່ວນໜີ່ຶງຂອງຄໍາພໍ ພວງສະບາໄດ້ໃຫຍູ່ຂ້ັຶຼນໃຕ້ ຮົມ່ ຂອງຜ້າກາສາວະພັດ (ຜ້າເຫືຼອງ) ດ້ານການສຶກສາ ທູ່ານ ໄດ້ ຮ ຽ ນ ຈົ ບ ຊຼັ້ ນ ມັ ດ ທ ະຍົ ມ ເອ ກ ຈ າກ ໂຮ ງຮ ຽ ນ ປ າລີ ປະລິຍັດຕິທໍາ (ໂຮງຮຽນຝ່າຍສົງ). ກູ່ອນທີ່ຈະເຂ້ັົຼາມານັກ ກະວີ ເພິີ່ນເປັນຜູ້ໜີຶ່ງທ່ີມັກການຂັບລໍາ, ສະໄໝຍັງເປັນ ນກັ ຮຽນໄດຂ້ ຽນກອນລາໍ ໃຫ້ໝໍລໍາທ່ມີ ຊີ ສ່ີື ຽງຫຼາຍບົດພສໍ ມົ ຄວນ. ຄໍາພໍ ພວງສະບາໄດ້ເລ່ີມເຂາຼ້ົັ ສູ່ວົງການຂູ່າວ, ໜງັ ສືພມິ , ນັກປະພນັ ແລະ ນກັ ກະວີຕ້ັງຼ ແຕ່ປູ ີ 1964. ຈຸດເລີ່ມຕັຼ້ົນ ໃນຖະໜົນຄອງປາກກາຂອງທູ່ານແມູ່ນ ຂຽນບົດລະຄອນວິທະຍຸ; ຈາກນັ້ຼນທູ່ານກໍເຂ້ຼັົາສູ່ວົງການໜັງສືພມິ ເຊິ່ີງເລີ່ມແຕູ່ ໜັ ງສືພິມລາຍເດືອນ, ລາຍສັບປະດາ ແລະ ລາຍວັນນັບເປັນຫຼາຍສະບັບ.ທູ່ານເຄີຍເປັນນັກຂູ່າວ ແລະ ຮອງ ບັນນາທິການ; ທູ່ານໄດ້ຂຽນບົດຂູ່າວ, ບົດຄວາມ, ບົດວິຈານ, ບົດສາລະຄະດີ, ບົດເລີ່ືອງສັຼ້ນ, ບົດກາບກອນ, ນິທານ ສາໍ ລບັ ເດັກນ້ອຍ ແລະ ອ່ນີື ໆ. ຜນົ ງານການປະດດິ ແຕ່ງູ ຂອງທາູ່ ນຄໍາພໍ ພວງສະບາ ນັບແຕູ່ປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປດົ ປ່ອຍເມີ່ອື ປີ 1975 ເປັນຕົຼ້ັນມາ ທາູ່ ນມີຜນົ ການປະດິແຕງູ່ ທ່ດີ ີເດົ່ນັ ຫຼາກຫຼາຍ ບົດພໍສົມຄວນເຊ່ົັນ ການປະພັນທີ່ພິມເປັນເຫັຼ້ມສູ່ວນຕົວ ແລະ ໂຮມກັບໝູ່ເພ່ີືອນ 20 ເຫ້ັຼມ ເຊີ່ິງປະກອບມີ ເລ່ືີອງ “ເດອື ນຄ້າງທີເ່ ຊລະບໍາ” ( 1982 ), ບົດກະວີ “ ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ” (1984) ແລະ ອ່ືນີ ໆ. ນອກຈາກນັ້ຼນກໍພິມອອກຕາມ ໜ້າໜັງສພື ມິ ( ລາຍວັນ, ລາຍສັບປະດາ ແລະ ລາຍເດືອນ ), ອອກວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ແລະ ໂທລະພາບເກືອບ 2000 ບົດເຊົ່ັນ ບົດກອນ “ປິຕຸພູມທີ່ຮັກ” ( 1984 ), “ໂພນສະຫວັນວັນໃໝູ່” ( 1996 ), “ຄູ່າຂອງເງິນກີບ” ( 1996 ) ປຶືມ້ “ຄມົ ກະວີ” ( 1996) ແລະ ບດົ ອ່ືີນໆອກີ . ຜນົ ງານການປະພນັ ຂອງທູ່ານ ຍັງໄດ້ແປ ແລະ ພິມຈໍາໜູ່າຍອອກເປັນພາສາລັດເຊຍ, ພາສາຝຣ່ົັງ ໃນຊຸມປີ 80, ເປັນພາສາຫວຽດນາມ ( 1990 ) ແລະ ເປັນພາສາໄທອີກດ້ວຍ. ວາດສໍານວນລີລາການປະພັນຂອງທູ່ານແມູ່ນນັຼ້ິມ ນວນ ອູ່ອນຫວານສະທ້ອນໃຈ ທັງໃຫ້ອຸດົມການຕ່ໍຜູ້ອູ່ານ; ການປະພັນຂອງທູ່ານເປັນແບບເອກະລັກຂອງຕົນເອງໂດຍ ສະເພາະ, ຄະຕິຊີວິດໃນການປະພັນສໍາລບັ ຕົວຂອງທາູ່ ນນ້ັຼນ ຍາມໃດກໍຄດິ ສະເໝີວູາ່ ບດົ ປະພັນ-ບົດກະວີ ທີ່ດຂີ ອງທູາ່ ນ ນັ້ນຼ ຄືບົດທພ່ີ ວມລົງມືຂຽນ ແລະ ບດົ ທ່ີຈະຂຽນຕ່ໍໆໄປໃນອະນາຄົດ. 35

2. ເຄັົາ້ຼ ກາໍ ເນີດ ຫຼື ທີ່ມາຂອງບົດກະວີ “ຫອມກນິີ່ ຈາໍ ປາ” ບົດກອນ “ຫອມກິີ່ນຈໍາປາ” ເປັນໜ່ີຶງໃນຈໍານວນຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງອັນດີເດົ່ັນຂອງນັກກະວີ ຄໍາພໍ ພວງ ສະບາທີ່ປະດິດແຕູ່ງຂຶ້ັຼນໃນໄລຍະທ່ີປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນ, ທັງແມູ່ນໄລຍະທີ່ປະຊາຊົນລາວທັງ ຊາດກໍາລັງປັບປຸງບູລະນະສ້າງສາບ້ານເມືອງຈາກການທໍາລາຍຂອງສັດພາຍນອກມາເປັນເວລາດົນນານ, ທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ເປນັ ຜູ້ໜງຶີ່ ທີມ່ ີຈິດໃຈຮັກຊາດ, ຮກັ ບ້ານເກີດເມືອງນອນ, ທາູ່ ນມີຄວາມພູມໃຈຕ່ໍການດາໍ ລົງຊີວິດອັນສຸກສໍາ ລານຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າ ແລະ ເຫັນໄດ້ຄວາມອຸດົມຮົັ່ງມີຂອງປະເທດຊາດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຊັບພະຍາກອນ ອັນລ້ໍາຄູ່າ, ມີວັດທະນະທໍາຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມມາແຕູ່ບູຮານນະການ. ດັົ່ງນຼັ້ນ, ທູ່ານຈ່ີຶງໄດ້ປະດິດແຕູ່ງບົດກອນ “ຫອມກ່ິີນຈໍາປາ” ຂັ້ຶຼນມາ ໂດຍຢມເອົາຮູບພາບ ແລະ ກິ່ີນຫອມຂອງດອກຈໍາປາມາເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກູ່ ນນ້ໍາໃຈຮັກ ຊາດອັນສູງສົ່ງຂອງຄົນລາວທັງຊາດ. ບດົ ກອນດົັ່ງກູ່າວຖກື ບັນທກຶ ໄວ້ໃນປ້ືມໂຮມກະວີຊີ່:ື ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ ເຊິີ່ງລວມທັງ ໝົດ 6 ບົດ, ໃນນັ້ຼນມີບົດທີ່ເປັນຜົນງານຂອງການປະດິດແຕູ່ງຂອງທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ 1 ບົດ, ບົດທ່ີເປັນຜົນງານ ຂອງທູ່ານ ດຣ ທອງຄາໍ ອູ່ອນມະສອນ 2 ບົດ, ບົດທ່ີເປັນຜົນງານຂອງທູ່ານ ທະນົງສັກ ວົງສັກດາ 3 ບົດ. ໃນຈໍານວນ 6 ບົດນັຼ້ນ, ບົດກອນ “ຫອມກິ່ີນຈໍາປາ” ຂອງທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ເປັນບົດທີ 1 ທັງເປັນຊີ່ືຂອງປ້ືມ ເຊ່ິີງພີມທີ່ໂຮງ ພີມແຫູ່ງລດັ ປີ 1984 ໜາ້ ທີ 1. 3. ການວິໄຈບົດກະວີ “ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ” 1. ເນືຼ້ອັ ໃນໃຈຄວາມຂອງບດົ ບົດກອນ “ຫອມກີ່ິນຈໍາປາ” ເປັນບົດກອນອາລົມຈິດບ່ໍມີຕົວລະຄອນ ເຊິ່ີງນັກແຕູ່ງໄດ້ຢມເອົາຮູບພາບກິີ່ນ ຫອມຂອງດວງຈາໍ ປາມາປຽບທຽບໂດຍຈດຸ ປະສົງຫັກຼ ແມນູ່ ຢາກເວຼາ້ົັ ເຖງິ ຄວາມຮັກຊາດ, ຮັກບ້ານເກີດເມອື ງນອນຂອງ ຄນົ ລາວ. ດອກຈາໍ ປາແມູ່ນດອກໄມຊ້ ະນິດໜຶີ່ງ ທີເ່ ກດີ ຂຼັຶ້ນບົນແຜູ່ນດນິ ລາວລ້ານຊ້າງມາແຕູ່ດົນນານທັງເປນັ ດອກໄມປ້ ະ ຈໍາຊາດ, ເປັນຕົວແທນແຫູ່ງວັດທະນະທໍາອນັ ດີງາມຂອງຊາດ ແລະ ເປັນສັນຍາລັກແຫູ່ງນໍ້າໃຈຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນ ຂອງຄົນລາວທຸກຄົນ. ທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ຢາກສຶກສາອົບຮົມແນວຄິດຂອງຜູ້ອູ່ານກໍຄືນັກສຶກສາທຸກຄົນ ໃຫ້ຮູ້ຈັກ ຮກັ ປະເທດຊາດຂອງຕນົ ຫາຼ ຍຂນ້ັຼຶ . 2. ແບງູ່ ຕອນ ບົດກອນ “ຫອມກນິີ່ ຈໍາປາ” ລວມມີ 16 ວກັ ຫຼື 4 ບາດຄໍາກອນ ແບູ່ງອອກເປນັ 3 ຕອນຄ:ື 36

• ຕອນທີ 1 ແຕູ່ຕ້ຼົນັ - ຍາມລົມຕອ້ ງກ່ນີິ ມາ (ນອນໃນບາດທີ່ໜຶ່ີງ) - ເນັຼື້ອໃນ ເວ້ັາົຼ ເຖິງ ກນ່ີິ ຫອມຂອງດວງຈໍາປາ ທມ່ີ ກີ ນ່ິີ ຫອມແຕກຕູາ່ ງກບັ ດອກໄມຊ້ ະນດິ ອ່ນີື ໆ ເຊ່ີິງບໍ່ມີກນິ່ີ ຫອມຂອງດອກໄມຊ້ ະນດິ ໃດໃນໂລກນຼັ້ີທຽບໄດ້. • ຕອນທີ 2 ເລີມ່ ແຕູ່ ຫອມຫຼາຍເດດວງດອກໄມ້ - ຄໄື ຂບ້ ມົ່ ໃນ (ກວມເອາົ ບາດທີ່ 2, 3) - ເນຼື້ັອໃນ ເວຼົ້ັາເຖິງ ຄວາມຫອມຂອງດວງຈໍາປາ ເຊິ່ີງຍາມໃດກໍຕິດພັນກັບແນວຄິດຈິດໃຈຂອງຄົນລາວບ່ໍມີ ຍາມຈືດຈາງໄປໄດ.້ ໝາຍວາູ່ ຄນົ ລາວທຸກຄົນລວ້ ນແຕູ່ຮັກຫອມ ແລະ ຜູກພັນກັບປະເທດຊາດຂອງຕົນມາແຕດູ່ ົນນານ ເຊິີ່ງບໍ່ມຍີ າມຈະເຫນີ ຫູ່າງໄປໄດ້ເຖງິ ແມ່ນູ ວາູ່ ຈະຕກົ ຢແູ່ ຫູ່ງຫນົ ໃດກຍໍ ັງຄິດຮອດ ຄິດເຖິງບາ້ ນເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນ. • ຕອນທີ 3 ເລີ່ມແຕູ່ ຫວົ ໃຈຄດິ ໄຄພ້ໍ - ສຸດທາ້ ຍ (ນອນໃນບາດສດຸ ທ້າຍ) - ເນ້ັືຼອໃນ ເວຼ້ົັາເຖິງ ປະເທດລາວ ເປັນປະເທດທ່ີອຸດົມຮົ່ັງມີ, ເປັນບູ່ອນເພ່ີິງພາອາໄສຂອງຄົນລາວທຸກຄົນ. ເພາະສະນຼັ້ນ, ຄົນລາວລ້ວນແຕູ່ມີໜ້າທີ່ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດໄວ້ໃຫ້ໝັຼ້ນຄົງ ແລະ ກຽມພ້ອມທຸກເວລາທ່ີຈະ ເສຍສະຫະຼ ຊີວດິ ເລືອດເນອຼ້ັື ຂອງຕນົ ເພ່ີືອປກົ ປອ້ ງປະເທດຊາດບ່ໃໍ ຫ້ຊາດອື່ີນເຂົາັຼ້ ມາແຊກແຊງ. 3. ການວໄິ ຈບດົ ກະວີ “ຫອມກິີ່ນຈາໍ ປາ” (ວໄິ ຈຕາມເນຼື້ອັ ໃນໃຈຄວາມຂອງບດົ ) ບົດກອນ “ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ” ແມູ່ນບົດກອນອາລົມຈິດເຊີ່ິງນັກກະວີ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ໄດ້ຢມເອົາຮູບພາບກີ່ິນ ຫອມຂອງດວງຈໍາປາມາເປນັ ຕວົ ແທນແຫູ່ງວັດທະນະທໍາອນັ ດງີ າມຂອງຊາດ ທັງເປັນຕົວແທນແຫງູ່ ນາ້ໍ ໃຈຮັກຊາດ, ຮັກ ບາ້ ນເກີດເມອື ງນອນຂອງຄົນລາວ. ດອກຈໍາປາເປັນດອກໄມຊ້ ະນິດໜີຶ່ງທີ່ເກີດໃນຜືນແຜູ່ນດິນລາວລ້ານຊາ້ ງມາແຕູ່ດົນນານເຊິ່ີງແມູ່ນຊົນເຜົ່າຈາມ ເອົາມາປູກໄວ້ແຕູ່ກູ່ອນດອກຈໍາປາມີຊ່ືີວູ່າ: “ຈາມປະ” ເນ່ີືອງຈາກວູ່າຊົນຈາມເອົາມາປູກປະໄວ້ ຈາກນັ້ຼນຈີ່ຶງປ່ຽນຊື່ີມາ ເປນັ ຈາໍ ປາ. ດອກຈໍາປາແມູ່ນດອກໄມ້ທີ່ມີກີິ່ນຫອມອູ່ອນໆ ແລະ ຫອມໄປທົ່ວທຸກບູ່ອນທຸກທ່ີຕາມສາຍລົມ ທີ່ໄດ້ໂບຍ ໂບກຕາມລະດູການ ເພື່ີອເປັນການຈູງໃຈແກູ່ຜູ້ໄດ້ເບິີ່ງໄດ້ຊົມ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວກີິ່ນຫອມຂອງດອກຈໍາປາຄືກັນກັບ ດອກໄມ້ນາໆຊະນິດທີ່ເກີດໃນດິນແດນລາວລ້ານຊ້າງແຫູ່ງນ້ຼີັ, ແຕູ່ເປັນຫຍັງນັກກະວີ ຄໍາພໍພວງ ສະບາຈິີ່ງຍົກເອົາກິ່ີນ ຫອມຂອງດອກຈາໍ ປາມາເປນັ ກີິນ່ ຫອມກວ່າູ ທຸກສີງິ່ ທີຢ່ ່າງໃນໂລກດົັງ່ ສະແດງອອກໃນບົດກອນຕອນໜຶງ່ີ ຂຽນວູາ່ : ... ຫອມໃດໃນໂລກນີຼັ້ ບປ່ໍ ຸນປຽບຈໍາປາ ດອກນາ ຫອມທວົ່ ເຖງິ ເວຫາ ເມກຂະຫຼາແດນດ້າວ ຫອມມເິ ບາົ ບາງໄດ້ ພໍພຽງຍາມຍິບ ຫອມຈິບດວງລ່ນຶີ ລນົຼັ້ ຍາມລົມຕ້ອງກິີ່ນມາ... ກໍຍ້ອນວູ່າດອກຈໍາປາແມູ່ນດອກໄມ້ປະຈໍາຊາດລາວ, ກ່ີິນຫອມດອກຈໍາປາເປັນກີ່ິນທີ່ປວງຊົນລາວທັງຊາດ ປາຖະໜາ ແລະ ຮັບຊົມດົມກ່ີິນຕະຫຼອດເວລາ ເມີ່ືອໃດເຖິງລະດູການທີ່ໄຂກີບເບົ່ັງບານຄົນລາວທຸກຄົນທ່ີມີນໍ່້ີາໃຈຮັກ ຊາດ ຈະແມູ່ນຢຫູ່ ົນແຫູ່ງໃດດາໍ ລົງຊວີ ດິ ຢູ່ພາຍໃນຫຕຼື ູ່າງປະເທດ ກໍຈະລະນຶກເຖິງບ້ານເກດີ ເມອື ງນອນຂອງຕົນ, ເພາະວູ່າ , ກີ່ິນຂອງດອກຈາໍ ປາທີ່ທ່າູ ນ ພ ພວງສະບາ ໄດ້ຍກົ ຂ້ຶຼັນມານັຼ້ນ, ມັນຄືສນັ ຍາລກັ ແຫູ່ງນ້ໍາໃຈຮັກຊາດຂອງຄນົ ລາວ ເຊງ່ິີ ບໍ່ ມວີ ນັ ຫ່າູ ງເຫີນອອກຈາກຫົວໃຈຂອງຄນົ ລາວໄປໄດ້. ນອກນຼັ້ນທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ຍັງສົມທຽບປະເທດລາວ ຫືຼ ອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງສະໄໝອານາຈັກລາວ ລ້ານຊ້າງຈະເລີນຮຸູ່ງເຮືອງ ແລະ ຊຸດໂຊມ (ສູນເສຍຄວາມເປັນເອກະລາດ) ເປັນຕ້ັົຼນແມູ່ນສະໄໝສະຕະວັດທີ 17 ເຊ່ິີງ ເປນັ ສະໄໝອານາຈັກລາວລາ້ ນຊ້າງມີຄວາມຈະເລີນຮງຸູ່ ເຮອື ງສູລ່ ະດັບສູງ, ປະຊາຊນົ ລາວທງັ ຊາດຕາູ່ ງກທໍ ໍາມາຫາກນິ ຢາ່ ງ ມີຄວາມສຸກ, ຟົດຟ້ືນມູ່ວນຊີື່ນຕໍ່ການດໍາລົງຊີວິດອັນເປັນເງື່ີອນໄຂ ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດວັດທະນະທໍາມີການ 37

ຂະຫຍາຍຕວົ ຢາ່ ງວູອ່ ງໄວ ແລະ ກວາ້ ງຂວາງ, ທງັ ສ້າງຊື່ີສຽງໂດູງ່ ດັງແຫ່ງູ ຄວາມຮູຸ່ງເຮືອງໄປທວ່ົ ທຸກມູມໂລກ ເໝືອນກັບ ວູ່າໄລຍະນຼ້ີັເປັນໄລຍະທີດອກຈໍາປາພວມໄຂກີບເບ່ັົງບານສົ່ງກິ່ີນຫອມໄປທົ່ວສາລາທິດ, ທຸກຫົນແຫູ່ງບໍ່ມີຍາມຈືດຈາງ ດງັ່ົ ສະແດງອອກໃນບົດກອນຕອນໜຶີ່ງຂຽນວູ່າ: ຫອມຫາຼ ຍເດດວງດອກໄມ້ ຈໍາປາເບ່ງັົ ບານສີລາວເອີຍ ຫອມບເ່ໍ ຫຍີ ຫາຍຮກັ ບໍ່ຈດື ຈາງວາງເວັຼນ້ ຫອມລືີນ່ ຈວງຈນັ ຄູ້ ສະເໜູ່ຫາຮັກຫ່ໍ ຂຂໍ ອດກອນການສ້ອຍ ເປັນພວງຫອ້ ຍຮວດງາມ ດອມແລ້ວ. ສະແດງວູ່າຊີ່ືສຽງໂດູ່ງດັງແຫູ່ງຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານວັດທະນະທໍາ, ອະລິຍະທໍາ, ຄວາມອຸດົມຮົັ່ງມີຂອງຊາດ ລາວມັນໄດ້ດັງກ້ອງໄປທົ່ວທຸກຫົນແຫູ່ງອັນສ້າງຄວາມເພິງພໍໃຈໃຫ້ແກູ່ຄົນລາວທົງຊາດມີຄວາມປິຕິຊົມຊືີ່ນ, ມີກໍາລັງ ໃຈໃນການທໍາມາຫາກິນ ຫືຼ ປະກອບອາຊີບເພີອ່ື ເປນັ ການປະກອບສູ່ວນສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ມີຄວາມກ້າວ ໜ້າຂັນຼຶ້ ຢ່າງບຢ່ໍ ຸດຢັ້ືງ. ເມີ່ືອມາເຖິງທ້າຍສະຕະວັດທີ 18 ຫາຕ້ຼັົນສະຕະວັດທີ 20 ອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງທ່ີເຄີຍມີຊື່ີສຽງໂດູ່ງດັງມາ ເປັນເວລາດົນນານນັຼ້ນຖືກລຶບຖົມໄປ. ຍ້ອນເງືີ່ອນໄຂປະຫວັດສາດຊາດລາວໄດ້ສູນເສຍຄວາມເປັນເອກະລາດໃຫ້ແກູ່ ຊາດອ່ືີນ, ໃນເວລານຼັີ້ສະພາບສັງຄົມຕົກຢູ່ໃນຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍ, ຄວາມຈະເລີນຮຸູ່ງເຮືອງທີ່ເຄີຍມີມາກູ່ອນ ຖືກ ຊຸດໂຊມຢ່າງບໍ່ໜ້ າເຊ່ີືອໃນສາຍຕາ, ແຕູ່ປະຊາຊົນລາວທັງຊາດກໍບໍ່ໄດ້ປະລະ ແລະ ທ້ໍຖອຍທຸກຄົນໄດ້ຕຼ້ັງໜ້ າ ປະກອບສູ່ວນເຂ້ົຼັາໃນການຕໍ່ສູ້ເພື່ີອຕ້ານການຮຸກຮານຂອງພວກສັດຕູຢ່າງໝຼັ້ນຄົງທະນົງແກູ່ນຍ່ີິງເຫັນສະພາບສັງຄົມມີ ຄວາມເດືອດຮ້ອນກໍຍ່ີິງເພ່ີມທະວີນ້ໍາໃຈຮັກຊາດຄຽດແຄ້ນສັດຕູຫຼາຍຂຶ້ັຼນເປັນຮ້ອຍເປັນພັນເທົ່າ. ພວກເຂົາໄດ້ຕໍ່ສູ້ທຸກ ຮບູ ແບບທຸກວິທີເພືີ່ອປົກປ້ອງຜືນແຜ່ນູ ດນິ ແຫູ່ງດອກຈໍາປາໄວ້, ເຖິງວູ່າຈະມີອນັ ຕະລາຍຕໍ່ຊວີ ິດແຕູ່ເຂົາເຈຼ້ັົາກໍກຽມພ້ອມ ທຈ່ີ ະອທຸ ດິ ເລອື ດເນ້ັຼືອຂອງຕນົ ເພ່ອີື ປກົ ປ້ອງປະເທດຊາດອັນແສນຮກັ ດ່ົັງສະແດງອອກໃນບດົ ກອນໜ່ີຶງຂຽນວູາ່ : ...ຂໍເອາົ ຊີວາປ້ອງ ປອງແຮຮຽງຮູ່ວມ ໃຕ້ຮ່ົມດວງດອກໄມ້ ຈາໍ ປາຕົຼັ້ນກນ່ີິ ຫອມ ນ້ີຼັແລວ້ ທູາ່ ນ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ໄດ້ຍົກໃຫເ້ ຫັນຢາ່ ງຈະແຈງ້ ເຖິງນໍ້າໃຈຮັກຊາດ, ຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຄົນລາວ, ເຖິງວູ່າປະເທດຊາດຈະຕົກຢູ່ໃນສະພາບໃດກໍຕາມ, ປະຊາຊົນລາວທຸກຄົນກໍພ້ອມທີ່ຈະຕ່ໍສູ້ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ຂອງຕົນໃຫ້ມີຄວາມໝັຼ້ນຄງົ ຖາວອນຢ່ສູ ະເໝີ. ເມີ່ືອປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍຢ່າງສົມບູນໃນປີ 1975 ເປັນຕົ້ັຼນມາ, ຊີ່ືສຽຄວາມສວຍງາມແຫ່ຼູງ ອະລິຍະທໍາຂອງປະເທດຊາດໄດ້ດັງກ້ອງກັງວານໄປທົ່ວທຸກມູມໂລກ, ໃບຂອງຊາວລາວ ແລະ ຄົນລາວໄດ້ມີຊີ່ືສຽງໃນ ເວທີສາກົນ. ເພາະສະນ້ັຼນ, ຈິີ່ງເວົຼ້ັາໄດ້ວູ່າ ກິ່ີນຫອມຂອງດອກຈໍາປາ ທ່ີນກັ ກະວີ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ໄດ້ຍົກຂຼຶັ້ນມານັ້ຼນ, ມີ ຊສ່ີື ຽງມັນຄືຊີື່ສຽງຂອງຊາວລາວນຼັນ້ ເອງຊ່ືີສຽງດັງກູ່າວມັນແມູ່ນມູນເຊືັ້ຼອອັນອົງອາດກ້າຫານໃນການຕໍ່ສູ້ເພີື່ອປົກປ້ອງປິ ຕິພູມອັນແສນຮັກຂອງຕົນທັງແມູ່ນມູນເຊຶ້ັຼອທ່ີໜ້າຍົກຍ້ອງສັນລະເສິນ ແລະ ເປັນໜ້າຊ່ີືນຊົມຕໍ່ກັບວຽກງານປ້ອງ ກນັ ຊາດປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດລາວໃຫມ້ ຄີ ວາມໝັຼ້ນຄົງຕະຫອຼ ດໄປ. ທາູ່ ນ ຄາໍ ພໍ ພວງສະບາ ຍງັ ໄດ້ຢ້ັງື ຢນເອາົ ກນີ່ິ ຫອມ ແລະ ຄວາມສວຍງາມຂອງດອກຈໍາປາຂຶ້ັຼນມາເພືີ່ອສູອ່ ງແສງ ໃຫ້ເຫັນຄວາມສວຍງາມທາງດ້ານວັດທະນາທໍາຮີດຄອງປະເພນີອັນດີງາມຂອງຊາດເຊ່ັົນ ວັດຖຸບູຮານ, ວັດວາອາຮາມ ສະຖານທ່ີທູ່ອງທູ່ຽວຕະຫຼອດຮອດຄວາມດຸໝົ່ັນໃນການອອກແຮງງານການຕໍ່າຫູກທໍໄໝ, ການນຸູ່ງຖື ແລະ ນໍ້າໃຈ ບລໍ ິສຸດພຸດພູ່ອງງອງປະຊາຊນົ ບັນດາເຜ່ົາທີ່ມີຕ່ໍກັນໃນສັງຄົມກໍ່ຄືແຂກຄນົ ທ່ີເຂຼັ້ົາມາທູ່ຽວຊົມຊາດລາວ. ທັງໄດ້ສູ່ອງແສງ ໃຫ້ເຫັນຄວາມສວຍງາມທາງດ້ານຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດອັນອຸດົມສົມບູນເຊ່ົັນ ບ່ໍເງິນ, ບ່ໍຄໍາ, ພູຜາປ່າໄມ້ ແລະ ຫ້ວຍນ້ໍາລໍາເຊຕູ່າງໆ ທີ່ສວຍສົດງົດງາມຕັ້ຼງແຕູ່ເໜືອເຖິງໃຕ້, ເໝືອກັບວູ່າຊາດລາວທັງຊາດປູໄປດ້ວຍຜືນຜົມສີຂຽວ, 38

ເຊິີ່ງທັງໝົດທີ່ເລົ່ານັ້ມຼີ ນັ ໄດ້ເປັນສງ່ີິ ເອກອາ້ ງທະນົງໃຈໃຫ້ແກູ່ປວງຊົນລາວທັງປະເທດ, ນອກນັຼນ້ ຍັງໄດເ້ ປນັ ສິີ່ງກະຕຸກສຸກ ຍໃູ້ ຫ້ແກູ່ລູກໆຫຼານໆຂອງປະຊາຊົນລາວທີ່ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຫູ່າງໄກຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນໄດ້ມີຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງ ບາ້ ນເກີດເມືອງນອນບູ່ອນຝັງສາຍແຮູ່ແຜສູ່ າຍບືຂອງຕົນຈົນເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈບໍ່ເປັນສຸກກະວົນກະວານເໝືອນກບັ ວູ່າຖືຄີງ ໄຂ້ ຫືຼ ເຈບັ ປ່ວຍດົງັ່ ບດົ ກອນຕອນໜ່ງີຶ ຂຽນວູ່າ: ແມ່ນູ ຊິຕກົ ຟາກຟາ້ ສະໝດຸ ຂອບຈັກກະວານ ກຕໍ່ າມທ້ອນ ຍງັ ໄປ່ລືມຈໍາປາ ກນີິ່ ຫອມລາວພຼີັ້ ຍາມເມ່ີືອໜີໄກຂາ້ ງ ຮາມເຫັນດວງດອກ ຈິດຮຽມເປນັ ວາູ່ ວຸ້ນ ຄືໄຂ້ບົ່ມໃນ ໃນເມີື່ອທຸກຄົນຄໍານຶງເຖິງຈິດວິນຍານຂອງຕົນ ແລະ ຂອງຊາດໝາຍເຖິງປະເທດຊາດເປັນສີ່ິງທີ່ສູງສົ່ງແລ້ວບໍ່ ອາດຈະຫູ່າງເຫີນຈາກຄວາມສະໜິດຕິດພັນກັບຊີວິດຂອງທຸກຄົນໄປໄດ້ ປະເທດຊາດປຽບແມູ່ຜູ້ໃຫ້ກໍາເນີດພວກເຮົາ. ເມື່ີອພວກເຮົາໄດພ້ ັດພາກຈາກປະເທດຊາດຕາມຈຸດປະສົງໃດໜ່ີຶງແນູ່ນອນວູ່າຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງ, ຄວາມອາໄລອາ ວອນຍອມກໍາເນີດເກີດຂຼັຶ້ນ ບໍ່ອາດມີສິີ່ງໃດມາຂວາງຂຼັ້ນໄດ້ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນຄົນທີ່ເຮົາຮັກ ແລະ ຫວງແຫນຍິງເຮັດ ໃຫ້ເຮົາມີຄວາມອາໄລຫູ່ວງຫາເພີ່ມຂຼ້ຶັນເປັນຫຼາຍຮ້ອຍເທ່ົາ. ໃນບົດກອນ ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ ນັກແຕູ່ງ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ໄດພ້ ົບເຫນັ ດອກຈາໍ ປາທີກ່ ໍາລງັ ໄກີບເບັົ່ງບານ ແລະ ສົ່ງກນີ່ິ ຫອມຫວນ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ແຕງູ່ ຄິດຮອດຄິດເຖງິ ບ້ານເກີດເມອື ງ ນອນອັນເປັນບູ່ອນເຄີຍຢູ່ເຄີຍນອນຂອງຕົນ, ຄວາມຖະໜອມຫອມຮັກຂອງນັກແຕງູ່ ນັນຼ້ ບ່ໍມີວັນຈະຈດື ຈາງຈາກໂລກນຼີ້ັ ໄປໄດ້, ປຽບດັົ່ງກ້ອນເກືອເຖິງແມູ່ນວູ່າຈະເປັນພຽງເມັດນ້ອຍໆແຕູ່ເວລາຖ້ຼິັມລົງມະຫາສະໝຸດ ຫຼື ບູ່ອນໃດມັນກໍຍັງ ຮັກສາຄວາມເຄັມຂອງມນັ ໄວ້ຄືເກ່ົາ ນໍາ້ ໃຈຮັກຫອມປະເທດຊາດຂອງນັກແຕູ່ງກເໍ ຊ່ນັົ ດຽວກນັ ເມື່ີອປະເທດຊາດພບົ ກັບ ອຸປະສັກມີຄວາມລໍາບາກຍາກເຂັນ ຫືຼ ສະດວກສະບາຍ ນກັ ແຕູ່ງກໍຄືຄົນລາວທງັ ຊາດພ້ອມທ່ີຈະຮູ່ວມທຸກຮູ່ວມສຸກຄຽງ ບູ່າຄຽງໄຫ່ຼູພ້ອມກັນແກ້ບັນຫາຕູ່າງໆໃຫ້ໝົດສ້ິຼັນໄປ. ໂດຍສະເພາະປະເທດຊາດຖືກຮຸກຮານຈາກສັດຕູພາຍນອກ. ນັກ ແຕູ່ງກໍຄືຄົນລາວທຸກຄົນໄດ້ພ້ອມກັນຕ່ໍສູ້ປົກປ້ອງບ່ໍໃຫ້ປະເທດຊາດຫ້ັຼົມຈົມ, ແມູ່ນແຕູ່ຊີວິດເລືອດເນືຼ້ັອຂອງຕົນກໍ ກຽມພ້ອມທີ່ຈະເສຍສະຫຼະເພື່ີອປະເທດຊາດ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຊາດມີຄວາມໝຼ້ັນຄົງທະນົງແກູ່ນຕະຫຼອດໄປຊົ່ວກາລະ ນານ. ລວມຄວາມແລ້ວ, ບັນຫາຕູ່າງໆທີ່ໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນໂດຍຜູ່ານບົດກອນຫອມກິີ່ນຈໍາປາ ນຼັ້ນເປັນ ສະແດງເຖິງນໍ້າໃຈເສຍສະຫຼະອັນສງູ ສງ່ົ ຂອງນັກແຕູ່ງທີມ່ ີຕໍປ່ ະເທດຊາດຕ່ຜໍ ືນແຜູ່ນດິນອນັ ຄບົ ຖວ້ ນຂອງລາວຢ່າງແທ້ຈິງ. 4. ສິລະປະການປະດດິ ແຕູ່ງ ບົດກອນ “ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ” ຂອງນັກກະວີ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ເປັນບົດກອນທີ່ສ້ັຼນກະທັດຮັດແຕູ່ມີຄວາມໝາຍ ເລິກເຊ່ີິງ, ການໃຊ້ສັບສໍານວນພາສາຄໍາເວ້ັົຼາມີລັກສະນະນຼັ້ິມນວນຄູ່ອງແຄ້ວ ແລະ ເຂົຼ້ັາໃຈງູ່າຍ, ຫຼັກການສໍາພັດແມູ່ນ ການສາໍ ພດັ ນອກ - ສໍາພັດໃນເກາະກູ່າຍກັນເປນັ ຢ່າງດ,ີ ສາມາດສາ້ ງຄວາມສະທ້ອນໃຈໃຫ້ອະດມົ ການຕຜ່ໍ ູ້ອູ່ານເປນັ ຢາ່ ງ ສູງ ເພາະທູ່ານໄດ້ສືບທອດເອົາຂໍ້ມູນວັນນະຄະດີລາວບູຮານມາປະດິດແຕູ່ງ, ໂດຍໃຊ້ວິທີປຽບທຽບຄວາມໝາຍຂອງ ດອກໄມ້ນາໆຊະນິດ ເພີື່ອເວົຼັ້າເຖິງນໍ້າໃຈຮັກຊາດຂອງຄົນລາວ, ເຊີິ່ງມູນເຊື້ັຼອວັນນະຄະດີດົ່ັງກູ່າວນ້ັຼນ, ມັນໄດ້ສະແດງ ອອກຜາູ່ ນບົດກອນບາງບດົ ດັງ່ົ ນັີຼ້: ຫອມດອກຈິກ ຄດິ ຮອດບຼັ້ນຫງຼັ ຫອມດອກຮງັ ຄິດຮອດບນັຼ້ ເກ່າົ ຫອມດອກຄັດເຄົຼັ້າ ຄຊື ເິ ຖຼັ້າົ ບ່ໍເປນັ ແທເ້ ດູ່ ດອກຈິກ, ດອກຮັງເປັນດອກໄມ້ທ່ີມັກເກີດຢູ່ຕາມໂຄກ, ມັນອອກດອກຍາມເດືອນ 3-4 ທັງເປັນດອກໄມ້ທ່ີ ມີກີິ່ນຫອມຍາມເມື່ີອລົມພັດກິ່ີນຫອມຂອງມັນກະຈາຍໄປທົ່ວທຸກຫົນທຸກແຫູ່ງອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ທີ່ ຢູ່ຫູ່າງໄກບ້ານເກີດ 39

ເມືອງນອນມີຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນ. ບໍ່ພຽງເທົ່ານຼັ້ນຢູ່ຕາມຖີ່ິນຖານບ້ານເກີດຂອງຄົນ ລາວຍັງປະກອບມີດອກໄມ້ຫຼາຍຊະນິດທີ່ເຄີຍຜູກພັນກັບຈິດວິນຍານຂອງໃຜລາວ ເມີ່ືອມັນສ່ົງກິີ່ນຫອມກໍ່ຈະເຮັດໃຫ້ ລະນກຶ ເຖງິ ບ້ານເກີດເມືອງນອນອັນເປນັ ທຮ່ີ ັກ ແລະ ຫູ່ວງແຫນຂອງຕົນເຊນ່ົັ ກັນ. ດັົງ່ ທູ່ານ ຄາໍ ພໍ ພວງສະບາ ເພ່ິີນໄດ້ຮັບ ກິນຫອມຂອງດອກຈໍາປາກໍເຮັດໃຫ້ເພ່ີິນຄິດຮອດຄິດເຖິງບ້ານເກີດເມືອງນອນ. ດ່ັົງນ້ັຼນ, ການປະດິດແຕູ່ງບົດກອນ ຫອມກ່ິນີ ຈໍາປາ ເພ່ີິນຈຶີ່ງໃຊ້ຄໍາສັບວູ່າ ຫອມ ພຽງຄໍາດຽວເປັນການເນນ້ຼັ ໄປເນ້ັຼນມາຫາຼ ຍເທີື່ອ, ເພີ່ືອເນຼັນ້ ໜັກເຖິງຄວາມ ຄດິ ຮອດຄດິ ເຖງິ ປະເທດຊາດຢາ່ ງບ່ໍມີວັນລືມ. ທູ່ານ ຄໍາພໍ ພວງສະບາ ຍັງໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນຮູບພາບດອກຈໍາປາ ເຊິ່ີງເປັນດອກໄມ້ທີ່ສວຍງາມ ແລະ ກິີ່ນຫອມ ກວູາ່ ດອກໄມຊ້ ະນດິ ອ່ີືນໆໃນໂລກ, ໝາຍຄວາມວູ່າໃນໂລກນຼັ້ບີ ່ໍມີສ່ີງິ ໃດຈະຫອມກວູ່າດອກຈໍາປາຕົວແທນແຫງູ່ ປະເທດ ຊາດຂອງຕົນໄດ້ອີກແລ້ວ. ເພາະສະນນັຼ້ , ທູ່ານຈຶ່ີງໄດ້ກູ້ຢມ ແລະ ຝາກຝັງນ້າໍ ໃຈຮັກຊາດຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນອັນສູງ ສ່ງົ ໄວ້ກບັ ກິ່ນີ ຫອມຂອງດອກຈໍາປາ ເຊີ່ິງສະແດງອອກຜູ່ານບົດກອນ ຫອມກິີ່ນຈໍາປາ ດ້ວຍວາດແຕູ່ງທີ່ມູ່ວນອອູ່ ນຊອນ ຈັບອົກຈັບໃຈແກູ່ຜູຟ້ ັງ, ທັງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຄວາມໝາຍອນັ ເລິກເຊິງເຖິງນໍ້າໃຈຮັກຊາດຮັກບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງ ຄົນລາວທຸກຄົນ, ເຖິງວູ່າລູກໆຫຼານໆຂອງຄົນລາວຈະເຫີນຫູ່າງຈາກບ້ານເກີດເມືອງນອນໄປສູ່ຂອບຟ້າແດນໄກແຕູ່ໄດ້ ກ່ິີນຫອມຂອງຜູ້ເປັນແມູ່ຄື ດອກຈໍາປາ ບ່ໍອາດຈະເຫີນຫູ່າງຈາກດວງວິນຍານຂອງລູກຫຼານທ່ີເປັນເລືອດເນຼັ້ືອເຊ້ັືຼອສາຍ ຂອງຄົນລາວໄປໄດ້. ເມ່ີອື ແມູ່ພບົ ອຸປະສັກລູກທຸກຄນົ ຂໍອທຸ ດິ ຊີວດິ ເພືອີ່ ປກົ ປ້ອງແມູ່ຕະຫອຼ ດໄປ “ຫອມກີິນ່ ຈາໍ ປາ”. ບົດກອນ ຫອມກ່ີິນຈໍາປາ ຫອມໃດໃນໂລກນຼີັ້ ບໍປ່ ຸນປຽບຈໍາປາ ດອກນາ ຫອມທວົ່ ເຖິງເວຫາ ເມກຂະຫຼາແດນດາ້ ວ ຫອມມິເບາົ ບາງໄດ້ ພໍພຽງຍາມຍິບ ຫອມຈິບດວງລີ່ນຶ ລຼົນັ້ ຍາມລມົ ຕອ້ ງກນ່ີິ ມາ... ຫອມຫາຼ ຍເດດວງດອກໄມ້ ຈາໍ ປາເບ່ັົງບານສລີ າວເອີຍ ຫອມບ່ໍເຫຍີ ຫາຍຮັກ ບຈ່ໍ ືດຈາງວາງເວຼັ້ນ ຫອມລີື່ນຈວງຈນັ ຄູ້ ສະເໜູ່ຫາຮກັ ຫ່ໍ ຂຂໍ ອດກອນການສອ້ ຍ ເປັນພວງຫ້ອຍຮວດງາມ ດອມແລ້ວ. ແມູ່ນຊຕິ ກົ ຟາກຟາ້ ສະໝດຸ ຂອບຈັກກະວານ ກໍຕ່ າມທ້ອນ ຍງັ ໄປລ່ ືມຈໍາປາ ກີິນ່ ຫອມລາວພັຼ້ີ ຍາມເມືີອ່ ໜໄີ ກຂ້າງ ຮາມເຫັນດວງດອກ ຈດິ ຮຽມເປນັ ວາູ່ ວຸ້ນ ຄໄື ຂ້ບມ່ົ ໃນ ຫວົ ໃຈຄດິ ໄຄພູ່ ໍ້ ຢາກຮຽງຮູ່ວມແຕ່ຈູ າໍ ປາ ໄດ້ກິີ່ນດວງບບຸ ຜາ ຫ່ນືີ ຫອມກຫໍ າຍເສັ້າົຼ ຂເໍ ອາົ ຊີວາປ້ອງ ປອງແຮຮຽງຮວູ່ ມ ໃຕຮ້ ່ົມດວງດອກໄມ້ ຈໍາປາຕົັ້ຼນກນິີ່ ຫອມ ນີແັຼ້ ລວ້ 40

ບດົ ຕວົ ຢ່າງ ບດົ ວໄິ ຈບດົ ກອນ “ຄນຸ ພ່ໍ ແລະ ແມ”ູ່ 1. ທ່ມີ າຂອງບົດກອນ ບົດກອນ \"ຄນຸ ພໍ່ ແລະ ແມູ່ \" ແມ່ນູ ໄດ້ຄັດຈາກປື້ມສພຸ າສິດສອນໃຈໃນອິນທິຍານສອນລກູ , ເຫັຼ້ມສອງ ແລະ ຈາໍ ໜູ່ າຍປ້ືມແຫງູ່ ລດັ , ພີມທີ່ໂຮງພມີ :ສາໍ ນກັ ພມີ (ຫວັນໃຈການພີມ) ປີ 2009 ໜ້າທີ 21-23. 2. ເນຼອ້ັື ໃນລວມ ເວ້ຼັົາເຖງິ ຄວາມຮູ້ ບຸນຄຸນ, ເຄາົ ລົບນບັ ຖື, ເທດີ ທູນ ແລະ ຄວາມກະຕັນຍບູ ຊູ າຂອງຜ້ເູ ປນັ ລູກ, ທີ່ຄວນມຕີ ພ່ໍ ໍແ່ ລະແມູ່ ຂອງຕົນ ແລະ ເວັຼົ້າເຖິງຄົນເຮົາທຸກຄົນຕ້ອງມີສະຕິຕ່ີືນຕົວກຽມພ້ອມຕໍ່ສູ້ກັບອຸປະສັກແລະຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນ,ບົນ ເສຼັ້ນທາງຖະໜົນຂອງຊີວິດທີ່ດັິຼ້ນຮົນຊອກສະແຫວງຫາລ້ຽງຊີບເພ່ືີອບ່ໍຫວ່ັົນໄຫວຄອນແຄນອອູ່ນແອຫຍໍ້ທ້ໍຕໍ່ອຸປະສັກ ຂອງຊີວິດ. 3. ການແບ່ງູ ຕອນ ບົດກອນ ຄນຸ ພ່ໍ ແລະ ແມູ່ ນີຼັ້ເປັນບົດກອນທີ່ສະທ້ອນເຖິງອາລົມຈິດສູງຂອງຜູ້ແຕູ່ງ. ອ່າູ ນແລ້ວຮສູ້ ຶກຊາບຊຼຶ້ັງ.ນອກ ນັນ້ີຼ ັກແຕງູ່ ຍັງໄດຍ້ ົກເອາົ ຮບູ ພາບຄວາມຮູ້ບຸນຄນຸ ຂອງພໍ່ແມູ່ຂຼ້ນັຶ ມາປະດດິ ແຕູ່ງເພອືີ່ ເປັນການຕັກເຕອື ນສະຕໃິ ຫ້ທກຸ ຄົນຢາ່ ໄດຄ້ ດິ ຫງຼົ ລືມບນຸ ຄຸນຂອງພໍ່ແມ່ຕູ ົນເອງ. ໃນບດົ ກອນດົ່ັງກາູ່ ວເພ່ີິນໄດ້ແບງູ່ ອອກເປນັ 2 ຕອນຄື: - ຕອນທີ 1 ແມູ່ນນອນຢໃູ່ ນບາດທີ 1-2 ມີເນື້ຼັອໃນເວົ້ັຼາເຖິງ ຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນເຄົາລົບນັບຖືຄວນເທີດທູນກະຕັນຍູ ບູຊາ ຂອງຜູ້ເປັນລູກທີ່ຄວນຕ່ໍພໍ່ ແລະ ແມູ່. - ຕອນທີ 2 ແມູ່ນນອນຢູ່ໃນບາດທີ 3-4 ມີເນັືຼ້ອໃນເວັ້ົຼາເຖິງ ຄົນເຮົາທຸກຄົນຕ້ອງມີສະຕິຕີ່ືນຕົວກຽມພ້ອມຕໍ່ສູ້ກັບອຸປະສັກ ແລະ ຄວາມ ຫຍຸ້ງຍາກສັບສົນບົນເສຼັ້ນທາງຖະໜົນຂອງຊີວິດທີ່ດັຼ້ິນຮົນຊອກສະແຫວງຫາລ້ຽງຊີບເພີື່ອບ່ໍໃຫ້ຫວົັ່ນໄຫວ ຄອນແຄນອອູ່ ນແແອຫຍ້ໍທໍ້ຕ່ອໍ ຸປະສກັ ຂອງຊີວິດ. 4. ການວເິ ຄາະ 1. ຄວາມຮບູ້ ນຸ ຄນຸ ຂອງລູກທມີ່ ຕີ ໍ່ພ່ໍແມູ່ ຄວາມກະຕັນຍູຂອງຄົນລາວມີມາຕັຼ້ງແຕູ່ບູຮານຮຸູ່ນປູ່ຍູ່າຕາຍູ່າຍໄດ້ຢ້ັືງຢນອັນເປັນເອກະລັກວັດທະນະທໍາທາງ ຈິດໃຈກູ່ຽວກັບການຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນວູ່າ ບິດາມານດາເປັນຜູ້ກໍາເນີດເກີດຄົນຮູຸ່ນໃໜູ່ຂັຼຶ້ນມານັ້ຼນກໍ່ຄືລູກຂອງຕົນເອງ. ແລະ ພໍ່ແມູ່ຄື ປູຊະນິຍະບຸກຄົນທີ່ມີບຸນຄຸນຕ່ໍຜູ້ເປັນລູກ. ສະນັຼ້ນ, ຜູ້ເປັນລູກຄວນເຄົາລົບບູຊາ. ດົັ່ງບົດກອນຕອນໜຶ່ີງ ຂຽນເອາົ ໄວ້ວູ່າ: ຄຸນຂອງພໍ່ແມູ່ນຼັ້ີ ມີມາກເຫຼອື ຫຼາຍ ຄວນທີ່ຍິງຊາຍເປັນ ລກູ ຄີງຄະນງິ ນອ້ ມ ຍ້ອນແນວນຼ້ັນໃຜໆກໍ່ຍູ່ອມຮູ້ດີວູ່າພໍ່ແມູ່ຄືຜູ້ມີພະຄຸນອັນລ້ັຼົນເຫຼືອຢ່າງໃຫຍູ່ຫຼວງອັນໄດ້ສ້າງອຸປະກາລະຄຸນໄວ້ ໃຫແ້ ກູ່ລູກຢ່າງລ້ັນົຼ ເຫືຼອ. ດງ່ົັ ຄາໍ ເວ້າົັຼ ຕອນໜີງຶ່ ຂຽນເອົາໄວວ້ ່າູ : ຄຸນຂອງພໍເ່ ທາົ່ ພເູ ຂົາກ້າ ຄຸນຂອງແມູ່ເທົ່າຟາ້ ກບັ ດິນ 41

ຍອ້ ນແນວນັ້ຼນຜ້ເູ ປັນລູກຄວນຈະຕ້ອງຮກູ້ ະຕນັ ຍຕູ ອບແທນບນຸ ຄຸນຂອງພໍແ່ ມູ່ຢາ່ ງບ່ມໍ ີວນັ ຈະໜົດໄປຈາກໂລກ ນ.້ັຼີ ເວລາພໍ່ ແລະ ແມູ່ຍງັ ມຊີ ີວິດຢູ່ພວກເຮົາຄວນຈະຕ້ອງຮູ້ອຸປະຖໍາຄໍ້າຊລ້ຽງດູເບີ່ິງແຍງບ່ຄໍ ວນໃຫເ້ ພິ່ນີ ທຸກຍາກລໍາບາກ. ເວລາເພີ່ິນມໍລະນະຈາກໄປແລວ້ ກຕໍ່ ອ້ ງຮລູ້ ະນກຶ ເຖິງຄນຸ ງາມຄວາມດີ ແລະ ເທີດທນູ ບູຊາໄວ້ ເໜືອຂະໜອູ່ ມຈອມຂວນັ ຢູ່ ທຸກວັນເວລາ. ດົັ່ງບົດກອນໄດຂ້ ຽນໄວ້ວູ່າ: ຫອມຮັກຫວງແຫນໄວ້ ກາງໃຈຈົນຕະຫຼອດ ຄດິ ຮອດຕ້ອງກໍສ່ າ້ ງ ຄນຸ ຄວາມດີເດົັນ່ ອາ້ ງ ຢ່າຈາງຈອ້ ຍໃຫຈ້ ືີ່ຈໍາ. 2. ຄົນເຮົາຕ້ອງມສີ ະຕຕິ ີືນ່ ຕວົ ຕໍອ່ ປຸ ະສກັ ຄົນເຮົາທຸກຄົນທ່ີດໍາລົງຊີວິດຢູ່ໃນສັງຄົມບ່ໍວູ່າຈະເຮັດວຽກງານຫຍັງກໍແລ້ວແຕູ່ ກໍຂໍໃຫ້ມີສະຕິລະວັງຕົວ ກຽມພ້ອມຕໍ່ສູ້ກັບອຸປະສັກຕູ່າງໆນາໆຂອງຊີວິດທີ່ເຮົາບໍ່ອາດຮັບຮູ້ໄດ້ວູ່າມັນຈະເກີດຂັຶຼ້ນໃນເມືີ່ອໃດ. ສະນຼັ້ນ, ໃຫ້ ກຽມພ້ອມຢູ່ສະເໜີຂໍ້ສໍາຄັນແມູ່ນໃຫ້ສ້າງຄວາມຫວັງໃຫ້ກໍາລັງໃຈເພີ່ືອໃຫ້ເຂ້ຼັມແຂງບ່ໍຫວົ່ັນໄຫວຄອນແຄນຫຍໍ້ທ້ໍເມືີ່ອ ພບົ ພໍ້ກັບອຸປະສັກຕູ່າງໆນາໆຂອງຊີວິດ. ເຖິງວູ່າຈະເຄີຍຢູ່ສະໜຸກສຸກສະບາຍບໍ່ເຄີຍທກຸ ຍາກກໍຕາມເມ່ອີື ເວລາເງິນຄໍາໜົ ດໄປ ຫືຼ ວູ່າຖືກຜູ້ຮ້າຍຊາຍໂຈນປຸ້ນຈ້ີຼັງັດແງະລັກລອບເອົາໄປ ຫຼື ວູ່າຖືກໄຟໄໜ້ເຜົາຜານຈົນກ້ຽງມອດໄປໜົດກໍຕາມ ເພ່ອີື ໃຫຄ້ ນົ ເຮົາໄດ້ມີສະຕິລະວັງຕວົ ຕ່ໍອຸປະສກັ ຕາູ່ ງໆນາໆ. ດ່ງັົ ບດົ ກອນຕອນໜງ່ຶີ ກູ່າວເອາົ ໄວ້ວູາ່ : ຍາມເມີອ່ື ທຸກຍາກຫຍງຸ້ ຄຸງຄງັ ຄາຕດິ ພົບບັນຫາຊວີ ດິ ຊຸດໂຊມຊ່ົວຮ້າຍ ອນັ ຕະລາຍຫາຼ ຍດ້ານ ມານຕໍາຕີໜໍາ່ ເງນິ ຄາໍ ມອດໜົດສຽ້ ງ ສຽງເຍັີຼຍ້ ກາູ່ ວປະນາມ. ກໍ່ຍ້ອນແນວນຼັ້ນເພີ່ິນຈ່ີິງໃຫ້ສ້າງກໍາລັງໃຈເຂັ້ຼມແຂງບ່ໍຫວັົ່ນໄຫວຄອນແຄນອູ່ອນແອ ໃຫ້ເຊີດຊກໍາລັງໃຈ, ໃຫ້ ຄດິ ວູ່າສີິ່ງເຫົ່າຼ ນຼັ້ນເສຍໄປແລ້ວແຕູ່ຂວັນກາໍ ລັງໃຈ, ຮູ່າງກາຍຕນີ ມເື ຮົາຍັງມີຄືເກົ່າ ເຮາົ ຈະຕ້ອງລຸກຢນດ້ວຍລໍາແຄູ່ງລໍາຂາ ຕໍສ່ ໃູ້ ຫສ້ ັບສົມບັດເຫາ່ົຼ ນນ້ຼັ ກັບຄືນມາຄືເກົ່າ ເຊ່ິີງປຽບດັົ່ງໃບໄມທ້ ່ີຢເູ່ ທິງລໍາຕົັ້ຼນເຫືຼອງຫຼ່າູ ຂຫຸ ົ່ຼນລົງຈົນກ້ຽງເຫືອຼ ແຕູ່ກ່ງິີ ງູ່າຊຼ້ີັ ຟ້າຄອຍຝົນ. ແຕສູ່ ິີ່ງສາໍ ຄັນລໍາຕຼັ້ນົ ແລະ ສາຂາງູ່າຕູ່າງໆບ່ທໍ ັນຕາຍ, ຍັງບໍແ່ ຫ້ງຫູ່ຽວເຫືຼອງຫ່ົຼນເໝອື ນໃບ ແລະ ນຄັຼ້ີ ຄື ວາມ ຫວັງ, ຄຊື ີວິດທມີ່ ີພະລັງທີ່ຈະປ່ົງຊໍ່ຈໍ່ຈາວແຕກໜໍ່ຈ່ໍໃບໃນບໍ່ທໃໍ່ ດວັນຂ້າງໜ້າ ໃບຂອງມັນກໍຈະກັບມາປ່ົງອອກຄືເກົ່າດັົ່ງ ບດົ ກອນຕອນໜງ່ີຶ ຂຽນເອົາໄວ້ວູາ່ : ທູາ່ ນຢ່າໄດໂ້ ສດເສົຼັ້າ ຫງູ່ວມເຫງົາຜດິ ຫວງັ ຊີວດິ ຍັງບໍທ່ ັນຕາຍ ໃຫຕ້ ື່ນີ ຕວົ ຕີນ່ື ສະດງຸ້ ຈາກບົດກອນດັ່ົງກາູ່ ວເຫັນວູ່າ ນັກແຕ່ງູ ໄດເ້ ວັົ້ຼາເຖິງການທ່ີຄົນເຮົາພົບກັບອຸປະສັກຕູ່າງໆນາໆ ກໍຢ່າໄດ້ທ້ໍຖອຍ ຫືຼ ອູ່ອນແອ ໃຫ້ຕສ່ໍ ້ກູ ັບບັນຫາເພ່ີືອອານາຄດົ ຈະໝົດລມົ ຫາຍໃຈ. 5. ດາ້ ນສະຫບຸຼ ກ. ດ້ານເນຼ້ັອື ໃນ ບົດກອນຄຸນພ່ໍ ແລະ ແມູ່ ແມູ່ນມີເນື້ັຼອໃນເວົຼັ້າເຖິງ ຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນເຄົາລົບນັບຖືເທີດທູນຄວາມກະຕັນຍູ ແລະ ບຊູ າຂອງຜູ້ເປັນລູກທີ່ຄວນມີຕໍ່ພໍ່ແມູ່ ແລະ ເວ້ັົຼາເຖິງຄົນເຮົາທຸກຄົນຕ້ອງມີສະຕິຕີ່ືນຕົວກຽມພ້ອມຕໍ່ສູ້ກັບອຸປະສັກຕູ່າງໆ ນາໆ. ຂ. ດາ້ ນສິລະປະ ຜູ້ແຕູ່ງໄດ້ໃຊ້ສັບພາສາທ່ີສຸພາບອູ່ອນໂຍນມີສໍານວນໂວຫານອູ່ານງູ່າຍເຂົ້ຼັາໃຈຄວາມໝາຍໄດ້ຢ່າງເລິກເຊ່ີິງ ແລະ ເປນັ ບດົ ກອນທ່ມີ ອີ າລມົ ຈດິ ສູງ. 42

43

ບດົ ຕວົ ຢາ່ ງ ບດົ ກອນ “ຄນຸ ພໍ່ ແລະ ແມ”ູ່ ❖ ໂອ້ນໍ ຄຸນຂອງພແໍ່ ມນູ່ ັຼ້ີ ມໜີ າກເຫອືຼ ຫຼາຍ ຄວນທີຍ່ ງິ ຊາຍເປນັ ລກູ ຄີງຄະນິງນ້ອມ ຫອມຮກັ ຫວງແຫນໄວ້ ກາງໃຈຈນົ ຕະຫຼອດ ຄິດຮອດຕອ້ ງກສໍ່ າ້ ງ ຄນຸ ຄວາມດເີ ດນົັ່ ອ້າງ ຢ່າຈາງຈອ້ ຍໃຫ້ຈືີ່ຈໍາ ❖ ຄນັ ລູກຄິດແຄບສນຼັ້ ຕັນມດື ມວົ ໜອງ ບ່ສໍ ູອ່ ງໃສຊເິ ສຍຫັກຼ ລູ່ວງຄອງທີຄ່ ວນຮູ້ ກະຕັນຍບູ ໍຍ່ ຍໍ ູ້ ລມື ຄຸນພ່ແໍ ລະແມູ່ ກໍາຊິກຸມແກເູ່ ຈ້ຼັົາ ຢາ່ ຝນຄວາມຜູ້ເຖ້າົຼັ ທີຈ່ າເວ້ັຼາົ ສັົ່ງສອນ ❖ ຍາມເມີ່ືອທຸກຍາກຫຍງຸ້ ຄຸງຄັງຄາຕດິ ພບົ ບນັ ຫາຊວີ ດິ ຊຸດໂຊມຊົວ່ ຮາ້ ຍ ອນັ ຕະລາຍຫຼາຍດ້ານ ມານຕໍາຕີນໍ່າ ເງນິ ຄໍາມອດມົດສຽ້ ງ ສຽງເຍຍ້ັຼີ ກູ່າວປະນາມ ❖ ທູາ່ ນຢ່າໄດໂ້ ສກເສົາັຼ້ ຫງູ່ວມເຫງາົ ຜິດ ຊີວິດຍັງບທ່ໍ ັນຕາຍ ໃຫຕ້ ່ນືີ ຕົວຕີ່ສື ະດງຸ້ ມງຸ້ ມາດໜາຍມະໂນໜ້ັນຼ ແຂ່ງູ ຂັນສະກ້ັນຼ ແກູ່ນ ລຸກແລູນ່ ຈນົ ບກໍ່ ຼັ້ນ ດໜຸ ນັ່ົ ພຽງບໍຄ່ ້ານ ມັນຫາກຊິເບງົັ່ ບານດອກນາ. 44