ວັນນະຄະດີເອີຣົບ 1

“ມຫີ ຍງັ ເບາະແມູ່?.”ຮາໍ ແລັດຖາມ. “ເຈັຼົາ້ ຊ່າູ ງເຮດັ ໃຫ້ພຂໍ່ ອງເຈົ້ັຼາໂກດຮ້າຍໂມໂຫຢາ່ ງຂະໜາດເລີຍ.” “ພໍ່ຂອງລູກຫວ໊ະ ? ໂຄດຼ ອີ ຸດບ່ໍແມນູ່ ພ່ໍຂອງລກູ . ແມູ່ນແມູ່ຫ້ນັຼ ລະທກີ່ ະທໍາຜິດອນັ ໃຫຍູ່ຫວຼ ງຕພໍ່ ໍຂ່ ອງລກູ ” “ເຈເົ າຫງົຼ ລືມແມູແ່ ລ້ວເບາະ?” ພະລາຊນີ ຖີ າມ. “ບໍ່ດອກ, ແມູ່ແມູ່ນພະລາຊີນີ, ແມູ່ນເມຍຂອງອາວ ແລະແມູ່ກໍແມູ່ນແມູ່ຂອງລູກ, ລູກບຊູ່ປາຖະໜາຢາກໃຫ້ມັນເປັນ ແນວນນ້ັຼ ! ຢ່າ ! ຢ່າລຸກ ! ນົງ່ັ ລົງ, ໃນເມ່ອີື ລກູ ເວົັ້າຼ ກູຽ່ ວກບັ ເລ່ືີອງທັງໝົດຂອງແມູ່.” “ແມູ່ນຫຍັງແນວນັຼີ້ ! ເຈົຼັ້າຈະຂ້າແມູວ່ າ ? ” ນາງໄຫ້ຂ້ຼນັຶ , ແລ້ວພະລາຊີນີກໍຮ້ອງວູ່າ “ ຊູ່ອຍແດູ່ ! ຊູ່ອຍແດ!ູ່ ” ໂປໂລນີອຸດ ພວມລັ້ຼີຢູ່ໃນຜາ້ ກ້ຼັງຂອງຫ້ອງພະລາຊີນີ ເຂົາໄດ້ຕົກລົງກັບໂຄຼດີອຸດວູາ່ ເຂົາຈະມາຈອບລັກຟັງເລືີ່ອງ ຕາູ່ ງໆ ທີ່ຮໍາແລັດຈະເວ້ັົາຼ ອອກມາ.. ພະລາຊີນີກຮໍ ູ້ດວີ ູ່າ ໂປໂລນີອຸດລຼີ້ັຢູໃ່ ນບູ່ອນນນ້ັຼ . ເມືີ່ອໄດ້ຍິນສຽງແນວນັຼ້ນ, ໂປໂລນີ ອດຸ ກໍຮ້ອງອີກວູ່າ:“ຊູ່ວຍແດູ່ ! ຊູ່ວຍແດູ່ !” “ແມູ່ນຫຍັງ ? ໂຕໜູຫວະ ? ”ຮໍາແລັດຮ້ອງຂ້ຼຶັນ, ພ້ອມດຽວກັນນັຼ້ນຮໍາແລັດກໍຖອດດາບອອກມາແລ້ວແທງໄປບູ່ອນ ຜ້າກັ້ຼງເໜັງຕີງນ້ັຼນ, ຮໍາແລັດຄິດວູ່າ ແມູ່ນໂຄຼດີອຸດມາລ້ີັຼຢູ່ຫັ້ຼນ, ຮໍາແລັດໄດຂ້ ້າຄົນເສຍແລ້ວ, ເມືີ່ອຮໍາແລັດໄດ້ຖອດດາບ ອອກມາຈາກຜາ້ ກ້ັຼງ, ລາວຈິີງ່ ໄດ້ເຫັນວູ່າລາວຂ້າໂປໂລນອີ ຸດ. “ໂອຍ !ແມູ່ນເຈົຼ້ັາເຮັດຫຍງັ ແບບນ້ັຼີ ! ພະບາຊີນຮີ ້ອງໄຫ້ຂນຼ້ັຶ . “ເຮົາເຮັດຫຍັງຊ້ັຼນຫວະ ! ”ຮໍາແລັດຕອບ”. ແລະມັນຊ່ົວໄປກວູ່າຂ້ານພະລາຊາແລ້ວໄປແຕູ່ງງານກັບນ້ອງພະລາຊາ ເບາະ ?” “ຈງົັ່ ໃດເຈຼົ້າັ ຈງ່ິີ ກາ້ ເວ້ົຼັາໃຫ້ແມແູ່ ນວນນ້ັຼ ? ”ລາຊນີ ີຖາມ. ຕໍ່ຈາກນັ້ຼນ,ຮໍາແລັດໄດ້ຈົກເອົາຮູບອອກມາສອງແຜູ່ນ,ແແຜູ່ນໜີື່ງແມູ່ນຮູບພ່ໍລາວ ແລະອີກແຜູ່ນໜືີ່ງແມູ່ນຮູບຂອງໂຄຼດີ ອດຸ . “ເບີ່ງຮູບນຼັ້ີ ຫຼຽວເບ່ີງຮູບນຼັີ້ມັນແມູ່ນສອງອ້າຍນ້ອງ, ຈົ່ງເບ່ີງຄວາມສະຫງູ່າງາມທີ່ປະກົດອອກຢູ່ເທີງໃບໜ້າຂອງພໍ່ ເຮົາ ເບີ້ຼັງເພ່ີນ ຄືກັນກັບເທບພະເຈົ້ັຼາ. ເຮັດແນວໃດແມູ່ຈ່ີິງສາມາດຫົຼງລືມພໍ່ໄປໄດ້ຢ່າງໄວວາ ແລະເກີດເພີ່ງພໍໃຈກັຍຜູ້ ເປັນອາວ ? ແມ່ນູ ຫຍັງມາເຮັດໃຫ້ແມ່ຟູ ້າວຟົງັ່ ແຕູ່ງງານກັບເຂາົ ? ນັນຼ້ ແມູ່ບສໍ່ າມາດເອັີ້ຼນມັນໄດ້ວູ່າຄວາມຮັກ, ເພາະໄວ ອາຍຸກະສຽນຂອງແມູ່ ເລືອດກໍຄືວູ່າມັນເຢືອກເຢັນພໍສົມຄວນແລ້ວ. ແມູ່ນຫຍັງອີກທີ່ມາເຮັດໃຫ້ແມູ່ຫູໜ ວກ ຕາບອດ ? ແມູ່ນຫຍັງມາເຮັດໃຫ້ດວງຕາຂອງແມູ່ ຂາດຄວາມຮູ້ສືກ ແລະແມູ່ນຫຍັງມາເຮັດໃຫ້ແມູ່ຕັດສິນໃຈ ໂດຍ ປາສະຈາກເຫດຜົນ ?” “ໂທ ! ຮາໍ ແລັດ, ຢ່າສູເວົຼາ້ັ ຫຍງັ ອີກເລີຍ !”ລາຊີນີທັງເວົ້າັຼ ທງັ ໄຫ້ 95

“ເຮດັ ແນວໃດ ແມູ່ຈີ່ິງມີຄວາມສາມາດຢູ່ກນິ ນໍາຄນົ ແນວນັຼ້ນໄດ້, ກັບຄົນທີ່ບໍ່ມຄີ ຸນຄູ່າເຖີງໜີ່ືງສູ່ວນສິບຫືຼໜືີ່ງສ່ວູ ນຮ້ອຍ ຂອງຜົວກກົ ຜົວເຄັ້າຼົ ຂອງແມູ່ນ້ນັຼ ຊາ້ໍ ” “ໃນຂະນະທີຮ່ ໍາແລດັ ພວມໃຈຮາ້ ຍເຖງິ ຂນັ້ຼ ເຖງິ ຂີດຢູ່ນນຼ້ັ ,ຜີກໄໍ ດ້ປະກດົ ຕວົ ຢູ່ຕໜ່ໍ າ້ ຮາໍ ແລັດ. “ໂອ ! ຊູ່ວຍເຮົາແດູ່ເທາະ ! ” ຮໍາແລັດຮ້ອງອອກມາອີກ, “ທູ່ານມາບອກເຮົາບໍ່? ຍ້ອນຄວາມໃຈຮ້າຍຂອງເຮົາ,ເຮົາໄດ້ ຫຼງົ ລມື ເຮັດສີ່ງທີເ່ ຮາົ ໄດສ້ ັນນາກບັ ທາູ່ ນຊ້ນັຼ ບໍ່ ? ” “ລາວເປັນບາ້ ນແທໆ້ ” ລາຊີນີເວຼາ້ັົ ກບັ ຕົນເອງ. “ຢາລືມຄໍາສັນຍາຂອງເຈຼັ້ົາກໍແລ້ວກັນ“ຜີເວົຼ້ັາຂຶັຼ້ນ” ແຕູ່ກໍພະຍາຍາມເບີ່ງແມູ່ຂອງເຈຼົ້ັາມີຄວາມຢ້ານກົວຫຼາຍພຽງໃດ. ຈ່ົງ ເວົັ້າຼ ກັບລາວ ແລະຊູວ່ ຍເຫຼອື ລາວ.ຮາໍ ແລັດ!” “ມຫີ ຍັງເກີດຂຼັ້ນຶ , ແມູ່? ”ຮາໍ ແລັດເວາ້ົຼັ “ມີຫຍັງເກີດຂ້ຼັຶນກັບລູກ ? “ລາຊີນີຖາມ.” ລູກຄືຫຼຽວເບີ່ງອັນໃດອັນໜ່ືີງທີ່ບໍ່ມີຕົນຕົວ ແລະກໍເວ້ັຼົາກັບມັນ. ໂອ! ລູກ ແມູ່. ແມູ່ນລກູ ຫຽຼ ວເບີງ່ ຫຍງັ ເກາະ?” “ເບງີ່ ເພນ່ີ ! ໆ” “ແມ່ນູ ລກູ ເວາ້ົຼັ ກບັ ໃຜແທ້?” “ແມູບ່ ່ເໍ ຫຫນຫຍງັ ຫວະ ? ຢູ່ຫ້ນຼັ ນາ ! ແມບູ່ ່ໄໍ ດ້ຍິນຫຍງັ ເບາະ?” ຮາໍ ແລັດຖາມ. “ບໍເ່ ຫນັ ຫຍງັ ເລຍີ ”. “ເບີງ່ ກຼນ້ັ ແມ ! ເຫນັ ບາໍ ເພນ່ີ ກາໍ ລງັ ຈະໜໄີ ປ.ເພ່ີນແມ່ນູ ພໍ່ຂອງລກູ ” “ມັນບໍ່ມຜີ ດີ ອກ. ລກູ ເຫນັ ມັນເພາະລກູ ເປັນບ້າເສຍສະຕິ”ລາຊີນຮເວັ້າຼົ . “ລູກບໍ່ໄດ້ເສຍສະຕິດອກ ຜີພໍ່ຂອງລູກມາບູ່ອນນັ້ີຼ,ເພາະວູ່າແມູ່ໄດ້ເຮັດສີິ່ງໃດສີ່ິງໜ່ີຶງລົງໄປ, ແມູ່ເຈ້ົຼັາໄຫ້ວວອນເທບພະ ເຈັຼົ້າ ເພ່ີືອເພີ່ນຈະອະໄພໂທດໃຫ້ແກູ່ແມູ່. ແມູ່ຢ່າກັບຄືນໄປຫາພະລາຊາ ແລະກໍຢ່າກັບໄປເປັນເມຍຂອວມັນອີກຕໍ່ໄປ ເດັດຂາດ.” “ລກູ ເປັນບ້າແທໆ້ !” “ລູກບ່ໍໄດ້ເປັນບ້ານດອກແມູ່ ! ແຕູ່ວູ່າແມູ່ອາດຈະປ່ອຍໃຫ້ໂຄຼດີອຸດ ຄິດວູ່າລູກເປັນບ້າແທ້ ແລະກໍຢ່າໄດ້ບອກກັບໂຄຼດີ ອດຸ ຮູກ້ ຽູ່ ວກັບສິງ່ີ ທີລ່ ູກໄດ້ເວາົ້ັຼ ນໍາແມ່ເູ ມີື່ອຜ່າູ ນມານີັ້ຼ ສັນຍາກບັ ລູກແນວນັຼ້ນລະ, ລູກໄປກ່ອູ ນ,ນອນຫຼບັ ຝັນດີ.” ເມີອື່ ໂຄຼດີອຸດມາເຫນັ ແມ່ຮູ ໍາແລດັ , ລາວກຮໍ ູ້ວູ່າ ມັນມີສີິ່ງໃດສ່ງີິ ໜີືງ່ ເກດີ ຂນັຶຼ້ . “ຮໍາແລັດ ! ເປັນແນວໃດ?”ເຂັຼົ້າຖາມຂນ້ຶຼັ . 96

“ລາວເສຍສະຕແິ ຮງຫຼາຍ ບໍາຕາູ່ ງຫຍັງກບັ ຄນຼັ້ື ທະເລ ແລະລົມພາຍຸໃນຕອນທີ່ມນັ ກະພົບກັນ” ລາຂນີ ີທັງໄຫທ້ ັງເວຼາົ້ັ .“ ໃນ ເວລາທີ່ລາວໄດ້ຍິນສຽງສິ່ີງໃດສິີ່ງໜ່ີືງເໜັງຕິງຢູ່ໃນຫ້ອງນອນຂອງເຮົາ, ລາວໄດ້ຮ້ອງອອກມາດ້ວຍຄວາມເມົາບ້າ ແລະ ດ້ວຍຄວາມໃຈຮາ້ ຍຂອງລາວວາູ່ “ໂຕໜູ!ໂຕໜູ!” ແລະໄດ້ຂາ້ ໂປໂລນີອດຸ .” ໂຄດຼ ີອດຸ ເວົາັຼ້ ວູ່າ“ ອົງຊາຍເປັນບ້ານມີ້ຼັ ັນອັນຕະລາຍ. ພວກເຮາົ ຕ້ອງສົງ່ ລາວໄປປະເທດອັງກິດ” ໂຄຼດີອຸດໄດ້ອອກຄໍາສົັ່ງໃຫ້ຮໍາແລັດ ໂດຍເວັ້ົຼາວູ່າ:“ ເຮົາຈະສ່ົງເຈົ້ັຼາໜີໄປຢູ່ປະເທດອັງກິດ. ເຮັດແນວນ້ັຼນຈ່ຶີງຈະມີຄວາມ ປອດໄພ. ເມ່ີືອໃດປະຂາຊົນຊາວເດັນມາກໄດ້ຮູ້ວາູ່ ໂປໂລນີອຸກຕາຍໄປແນວໃດ ແລ້ວພວກເຂາົ ອາດຈະທາໍ ຮ້າຍ ແລະຂ້າ ເຈັ້າຼົ ຖ້ມັຼີ . ຕຽມຕົວໄວໆຊາເຮອື ກໍາລງັ ລໍຖາ້ ຢູ່.” ໂຄດຼ ອີ ຸດບໄໍ່ ດ້ບອກໃຫ້ຮໍາແລັດຮູດ້ ອກວູ່າ ເຂົາເອງໄດ້ຂຽນຈດົ ໝາຍສະບັບໜີື່ງສ່ົງເຖງິ ເຈົາ້ຼັ ຊວີ ິດອັງກິດ.ເຂົາເອົາ ຈົດໝາຍສະບັບນນ້ັຼ ມອບໃຫເ້ ພີ່ືອນຂອງຮາໍ ແລັດ ທງັ ສອງຄົນເປັນຜຮູ້ ັກສາໄວ້. ເນືຼັ້ອໃນຂອງຈດົ ໝາຍໄດບ້ ອກວູ່າ ຖ້າຮໍາ ແລດັ ໄດ້ໄປເຖິງປະເທດອັງກິດເວລາໃດ, ກໍໃຫ້ເຈົຼັ້າຊີວິດອັງກິດຂ້າຮາໍ ແລັດຖິຼັ້ມເສຍທັນທີ. ເມ່ີືອຮໍາແລັດເດີນທາງໄປເຖິງຍູ່ານກາງທະເລ, ຮາໍ ແລັດກໍສາໍ ນຶກໃຈໃຈວູ່ສໂຄຼດີອຸດຕ້ອງມແີ ຜນການໃດໜີຶ່ງທີ່ບໍ່ດີ ຕໍ່ຕົນເອງຢ່າງແນູ່ນອນ. ດັ່ົງນັຼ້ນ, ລາວເອງຈີ່ຶງບໍ່ໄດ້ວາງໃຈຕ່ໍເພອືີ່ ນຮູ່ວມທາງສອງຄົນນັ້ຼນ. ຕອນກາງຄືນຂອງມ້ັຼືໜີື່ງ, ຮໍາ ແລັດໄດລ້ ຸກຈືັຼ້ນມາ ແລະໄດ້ຊອກຫາໜັງສືທີ່ເພອື່ີ ນສອງຄົນໄດ້ຮັກສາໄວ້. ຮໍາແລັດລັກເປີດເບ່ີງຈົດໝາຍ ແລະອູ່ານທຸກ ຖ້ອຍຄາໍ ທີ່ໂຄຼດອີ ດຸ ຂຽນຫາເຈຼາັົ້ ຊີອດິ ອັງກດິ , ແລວ້ ຈ່ີຶງໄດຮ້ ້ວູ ູ່າ ໂຄດຼ ີອດຸ ຫວັງປອງທາໍ ຮ້າຍຕນົ . ຮໍາແລດັ ໄດລ້ ບຶ ຊຕ່ີື ົນແລ້ວ ຂຽນຊືີເ່ ພືີ່ອນທັງສອງຄົນໃສ່ແູ ທນ. ໃນມ້ຼັືຕໍ່ມາ, ເຮືອກັບຮໍາແລັດໄດ້ພົບກັບໂຈນທະເລຈ່ີິງເກີດການຕໍ່ສູ້ກັນ. ໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງຕ່ໍສູ້ຢູ່ນຼັ້ນຮໍາແລັດໄດ້ ໂດດເຂົຼາ້ັ ໄປໃນເຮືອຂອງໂຈນທະເລ, ພ້ອມດຽວກນັ ນນ້ັຼ ເຮືອທຮີ່ າໍ ແລັດກະໂດດຂ້ັຶນຼ ມາກຖໍ ກື ລອຍໜອີ ອກໄປ ເມື່ີອໂຈນທະຫານຊາບວູ່າ ຮໍາແລັດແມູ່ນເຈັົຼ້າຊາຍແຫູ່ງເດັນມາກ, ພວກເຂົ້ຼັາຈິີ່ງປະພຶດດີຕ່ໍ. ພວກເຂົາໃຫ້ຮໍາແລັດ ສັນຍາຕໍ່ພວກເຂົາວູ່າ ເມ່ືີອໃດຫາກຮໍາແລັດກັບຄືນເມືອເຖິງອານາຈັກຂອງຕົນ ຮໍາແລັດຕ້ອງເຮັດສິ່ີງໃດໜືີ່ຝເພື່ີອພວກ ເຂົາ. ຈາກນ້ຼັນ, ພວກໂຈນສະຫັຼດໄດ້ນໍາຕົວຮໍາແລັດມາເຖງິ ຝົ່ັງເດນັ ມາກ ດ້ວຍຄວາມປອດໄພ. ຈາກບອູ່ ນນັ້ຼນ, ຮາໍ ແລັດ ໄດ້ຂຽນໜັງສືສົ່ງເຖິງເພືີ່ອນຂອງລາວ ຄືໂຮຣາຈີໂອຈ່ີຶງໄດ້ເລົ່າເຫດການຕູ່າງໆໃຫ້ໂຮຣາຈີໂອໄດ້ຊາບນໍາ. ຮໍາແລັດໄດ້ ຂຽນວູາ່ : - ເຮົາກໍາລັງຖືກປະຖີ້ຼັມຢູ່ແຄມທະເລໂດຍປາສະຈາກເງີນຄໍາ ແລະເຄື່ີອງນູຸ່ງຖື, ເຮົາຂໍພົບກັບເຈົັ້ຼາໃນມ້ືຼັອີື່ນແລະຈະ ເລ່ົາເລ່ີອື ງການກບັ ຄນື ມາໃນປະເທດເດນັ ມາກຢາ່ ງແປກປະຫຼາດຂອງເຮາົ ສູຟ່ ງັ .” 97

ມືຼັຕ້ ່ມໍ າ, ຂະນະທຮ່ີ າໍ ແລດັ ເດນີ ທາງກບັ ສູ່ພະລາຊາວງັ , ລາວໄດເ້ ຫັນຜູ້ເຖາັຼົ້ ສອງຄນົ ກໍາລັງຂຸດຂມຸ ຢູ່. ງນ້ຼີັແມູ່ນ ຂມຸ ຝັງສົບໃຜ? ຮໍາແລັດຖາມ, ແຕູ່ສອງເຖັ້ົຼານ້ຼັນພັດເວັຼົ້າໄປເລ່ືີອງອື່ີນເຮັດໃຫ້ຮໍາແລັດບ່ໍສາມາດເຂ້ຼົັາໃຈໄດ້. ດັ່ົງນຼັ້ນ, ຮາ ແລັດຈີ່ງຶ ບໍຮ່ ້ວູ ່າູ ນຼັ້ນແມ່ນູ ຫຼຸມຝັງສົບຂອງນາງໂອເຟລອີ າ. ໂອເຟລີອາໄດ້ເສຍສະຕິເປັນບ້າປ່ວງ ນັບແຕູ່ມ້ືັຼຮໍາແລັດໄດ້ຂ້າພ່ໍຂອງຕົນເປັນຕັ້ົຼນມາ, ນາງບ່ໍຄາດຄິດວູ່າຊາຍທ່ີ ນາງຮັກຈະສາມາດກະທໍາແບບນຼັ້ນ. ຈາກນັຼ້ນນາງກໍໄດ້ແຕູ່ເລາະເກັບເອົາດອກໄມ້ແລ້ວກໍເອົາໄປຢາຍໃຫ້ຜູ້ຄົນຕາມ ທາງ ຫຼື ສະຖານທີ່ຕູ່າງໆ. ມືຼ້ັໜີື່ງນາງຢາກເກັບດອກໄທູ່ຢູ່ປາຍງູ່າຂອງມັນຊີຶ່ງເດູ່ອອກໄປຫາຫ້ວຍນໍ້າແຫູ່ງໜ່ີຶງ. ຂະນະ ນາງໄດ້ໄຕໄູ່ ປງູ່າໄມ້ນັນ້ຼ ມນັ ກໄໍ ດ້ຫັກລົງຈີງ່ຶ ເຮັດໃຫນ້ າງໄດ້ຕກົ ລົງນ້ໍາ. ເຄ່ືີອງນງຸູ່ ນາງໜກັ ເກີນໄປ ນາງຈີ່ງຶ ຈມົ ນ້ໍາຕາຍ. ຂະບວນແຫູ່ສົບຂອງນາງໂອເຟລີອາໄດ້ມຸ້ງໜ້າເຂົ້ຼັາມາສູ່ຫຸຼມຟັງສົບ. ຢູ່ຮູ່ວມຂະບວນດັົ່ງກູ່າວມີທັງພະລາຊີນ້ີຼັ ຕະຫອຼ ດເຖິງເສນາອາມາດ, ພ້ອມນັຼ້ນອາ້ ຍຂອງລາວຊີ່ວື ່າູ ລາແອັກ( Laerte )ກໍໄດມ້ າພ້ອມ. ຮໍາແລັດບໍ່ທັນຮູ້ເລ່ືີອງຫຍັງທັງໝົດ, ລາວເຫັນລາແອັ ຢືນຢູ່ແຄມຫຼຸມ ແລະເວ້ົຼັາເຖິງເລີ່ືອງຂອງໂອເຟລີອາ ຈາກ ນັນ້ຼ ຮໍາແລັດກໍເຫນັ ພະລາຊີນໂີ ຍນຊໍ່ດອກໄມ້ລງົ ໄປຫຼຸມຝັງສົບທັງເວາ້ັົຼ ຂ້ຼຶັນວູ່າ:“ດອກໄມູ່ທຫີ່ ອມຫວນຈົ່ງເປັນຂອງຍິງສາວ ທີ່ໜ້າຮັກນ້ັີຼເທາະ, ຂ້ອຍມີຄວາມຫວັງວູ່າເຈຼົັ້າຊິໄດ້ເປັນຄູ່ຂອງຮໍາແລັດຂອງຂ້ອຍ,ຂ້ອຍປາຖະໜາຢາກວາງຊ່ໍດອກໄມ້ນັຼີ້ ລົງໃສູ່ ບອູ່ ນນອນແຕູ່ງງານໃໝຂູ່ ອງເຈັ້າົຼ ຂອງບໍ່ຢາຄິດວາງມນັ ລງົ ໃສູຫ່ ຼມຸ ຝງັ ສົບນີຼັເ້ ລີຍ.” “ຢ່າຟ້າວ ! ຢ່າຟ້າວຄວັດດິນຖົມເທື່ີອ ຂໍໃຫ້ເຮົາໄກ້ອູ້ມກອດນ້ອງສາວຂອງເຮົາເປັນເທືີ່ອສຖດທ້າຍເສຍ ກູອ່ ນ” ລາແອັກຮ້ອງຂັນຼ້ຶ ຈາກນຼັ້ນ, ລາແອັກກໍໂດດເຂາ້ັົຼ ໃນຫຸຼມຝັງສົບທັນທີ. ຮໍາແລັດໄດ້ຍິນແລະໄດ້ເຫັນແນວນັຼ້ນຈຶີ່ງໄດ້ແລູ່ນເຂັ້ຼົາໄປຫາແລະໂດດລົງຫຼຸມສົບໄດ້ຢືນຄຽງຂ້າງລາແອັກແລ້ວ ຮ້ອງຂຶຼັ້ນວູ່າ:“ເຮົາກໍຮັກໂອເຟລີອາຫຼາຍກວູ່າອ້ານຂອງນາງຮັກນາງເປັນໜີ່ືນໆເທີ່ືອ”. ທັນໃດລາແອັກໄດ້ເລ່ີມຕີກັບຮໍາ ແລດັ . ລາແອັກໄດ້ຮູ້ເລີ່ືອງຈາກໂຄຼດີອດຸ ວູ່າຮໍາແລັດເປັນຜູ້ຂ້າພໍຂ່ ອງເຂົາ. ບນັ ດາເສນາອາມາດທງັ ຫຼາຍທ່ີຢືນຢູ່ໃກ້ຫຸຼມຝັງ ສົບນ້ັຼນ ໄດ້ພາກັນໂດດເຂົ້ັຼາຫ້າມຊາຍໜູຸ່ມທັງສອງ. ຝ່າຍຮໍາແລັດຊ້ໍາພັດຍໍ່ເຂ້ົັຼາໃຈເປັນຫຍັງລາແອັກ ຈຶີ່ງມີຄວາມຄຽດ ຂົມໃຫ້ຕົນເອງເຖງິ ພຽງນນ້ັຼ . ລາວບທ່ໍ ັນຮວູ້ ູ່າ ໂຄຼດີອດຸ ເປນັ ຜູ້ບອກວາູ່ ຮໍາແລັດເປນັ ຜູ້ຂ້າໂປໂລນອີ ຸດ. ດງົັ່ ນັ້ນຼ , ລາແອັກຈຶ່ີງ ຄຽດແຄ້ນແລະຢາກຂ້າຮາໍ ແລດັ ຖ້ຼມັິ . ພາຍຫຼັງຈາກຮໍາແລັດໜີອອກຈາກຫຼຸມຝັງສົບຂອງໂອເຟລີອາແລ້ວ, ໂຄຼດີອຸດຈຶ່ີງໄດ້ເວຼັ້ົາກັບລາແອັກກູ່ຽວກັບ ແຜນການຂອງພວກເຂາົ ເພີອ່ື ຈະຂ້າຮໍາແລັດ. ພວກເຂາົ ໄດ້ວາງແຜນຈັດການສູ້ດາບ ລະຫວາູ່ ງລາແອກັ ກັບຮໍາແລັດ ຕາມ ທໍາມະດາແລ້ວການສູ້ດາບກັນຜູ່ານມາບໍ່ເຄີຍມີຫຍັງອັນຕະລາຍ ເພາະວູ່າຢູ່ປາຍດາບຂອງແຕູ່ລະຄົນຈະມີປອກສຸບ ໄວ້, ແຕູ່ໂຄຼດີອຸດພັດບອກໃຫ້ລາແອັກໃຊ້ດາບ ໂດຍບໍ່ມີປອກສຸບທາງປາຍ, ເຮັດແນວນັຼ້ນກໍເພີື່ອຂ້າຮໍາແລັດໂດຍ ເຈຕະນາ. 98

ລາແອັກກໍປາຖະໜາຢາກເຮດັ ແນວນ້ນຼັ ເພີອື່ ຈະຂ້າຮໍາແລັດໃຫ້ໄດ້. ພອ້ ມນັຼນ້ ຢູ່ປາຍດາບຂອງລາແອກັ ກຖໍ ືກທາ ດວ້ ຍຢາພິດ. ໂຄຼດອີ ຸດໄດ້ໃຫ້ສັນຍາວູ່າຖ້າຫາກລາແອັກບສໍ່ າມາດແທງຫຼືເຮັດໃຫ້ຮໍາແລັດມີບາດແຜໄດ້ເຂົາກໍມີແຜນຈະ ເອົາຢາພິດໃຫ້ຮໍາແລັດດື່ີມ. ຈາກນັຼ້ນ ເສນາຂອງພະລາຊາໄດ້ມາບອກໃຫ້ຮໍາແລັດຮູ້ວູ່າ ຮໍາແລັດຕ້ອງໄດ້ສູ້ດາບກັບລາ ແອັກ. “ລາແອັກຈະຊະນະເຈັຼາ້ົ ຢ່າງແນ່ນູ ອນ”. ໂຮຣາຈໂີ ອບອກຮໍາແລດັ “ການສູ້ດາບທີຜ່ າູ່ ນມາແມ່ນູ ບມໍ່ ໃີ ຜສາມາດເແາົ ຊະນະລາແອັກໄດ້ຈກັ ເທີືອ່ ”. “ເຮົາບໍ່ຄິດວູ່າຈະເປັນແນວນຼ້ັນດອກ “ຮໍາແລັດຕອບ” ນັບແຕູ່ລາແອັກໄດ້ໄປຝຣັົ່ງຫຼາຍໆເທີື່ອທີ່ຜູ່ານມາ,ເຮົາເຄີຍໄດ້ ຊອ້ ມດາບມາຄືກັນ “ຮໍາແລັດຢໍາ້ ຕ່ີືມ” ແຕູ່ເຮາົ ຮ້ສຸ ືກວູ່າມັນມເີ ບືັອ້ຼ ງຫຼັງບາງອັນຂອງເຂາົ ຕ້ອງມີແຜນເທື່ອີ ທໍາຮ້າຍເຮົາຕາກ ຫາກ.” ຕ່ນໍ ັ້ຼນມາ, ການສດູ້ າບກໍໄດ້ເລ່ີມຂຶຼັ້ນ,ເບັຼ້ືອງຕຼັ້ົນມີທູາ່ ທີວູ່າຮໍາແລດັ ມີທູ່າຊະນະລາແອັກ. ດັ່ົງນົ່ັນ, ໂຄຼດີອດຸ ຈີຶງ່ ເແາົ ຈອກຢາພິດມອບໃຫ້ຮໍາແລັດ,ແຕູ່ຮໍາແລັດຊໍ້າພັດວາງຈອກນຼັ້ນໄວ້ ແລະເວຼົັ້າວູ່າ: “ເຮົາຈະດີ່ືມຕາມທີຫຼັງ ”ແຕູ່ລາຊີນີ ຊໍ້າພັດຢາກສະແດງໃຫ້ຮໍາແລັດເຫັນວູ່າຕົນເອງມີຄວາມດີອົກດີໃຈເພີິ່ງພໍໃຈຕ່ໍໄຊຊະນະຂອງລູກຊາຍ ດົັ່ງນຼ້ັນ, ນາງຟ້າວ ຍົກເອົາຈອກນນ້ັຼ ມາດື່ີມ. ຄາວໜີື່ງລາແອັກໄດ້ເຮັດໃຫ້ຮໍາແລັດມີບາດແຜຈາກດາບທີ່ອາບຢາພິກ ແລະ ການຕ່ໍສູ້ຍັງດໍາເນີນຕ່ໍໄປ.ດ້ວຍ ຄວາມຜິດພາດໂດຍບັງເອີນທັງສອງຄົນໄດ້ເຮັດດາບຫຼຸດອອກຈາກມື, ຮໍາແລັດຄວາດາບຂອງລາແອັກໄດ້. ຈາກນັຼ້ນຮໍາ ແລດັ ກໍສາມາດແທງລາແອກັ ໄດ້. ຕໍ່ມາບໍດ່ ົນ ລາຊີນີກລໍ ັຼົ້ມຟຸບລງົ ພັຼືນ້ . “ພະລາຊນີ ເີ ປັນຫຍງັ ໄປ ! “ຮາໍ ແລດັ ຖາມ”ມຫີ ຍງັ ເກດີ ຂຼຶ້ັນ?” “ລາວຮສູ້ ກື ບສໍ່ ະບາຍເມ່ອີື ເຫັນເລອື ແໄຫອຼ ອກມາຈາກບາດແຜຂອງເຈົຼັາ້ ” ໂຄດຼ ີອດຸ ຕອບ. ກູອ່ ນຈະສີຼນັ້ ໃຈລາຊີນໄີ ດ້ຮອ້ ງອອກມາວູ່າ: “ນາໍ້ ດ່ືີມນັ້ຼນ ! ແມູ່ນຢາພດິ !”“ອັດປະຕູໃຫໜ້ ດົ !” ຮໍາແລັດຮ້ອງຂຼັ້ນຶ . ບກຶ ໜ່ີືງລາແອັກລົັ້ຼມຟຸບລງົ ຍ້ອນລາວຖືກແທງດ້ວຍດາບ ທີ່ອາບດ້ວຍຢາພດິ . “ບໍມ່ ີຫຍັງດອກທ່ີສາມາດຊູ່ວຍເອາົ ຊີວິດ ເຈົຼັ້າໄວໄດ້ ! ຮໍາແລັດເອີຍ ! “ລາແອັກທັງເວ້ົັຼາທັງໄຫ້.” ເຮົາໄດ້ແທາງເຈົ້ັຼາດ້ວຍດາບທ່ີອາບຢາພິດ! ແລະເຮົາກໍຖືກແທງ ກ້ວຍດາບນ້ັຼນຄືກນັ . ແມ່ຂູ ອງເຈາົັຼ້ ໄດດ້ ືມ່ີ ຢາພດິ ແລ້ວ. ແມນູ່ ພະລາຊາຜູດ້ ຽວເປນັ ຕຼ້ົນັ ເຫດ”. ຈາກນ້ຼັນ, ຮໍາແລັດກໂໍ ດດເຂຼົ້ັາໄປຫາໂຄຼດີອຸດ. “ໃຫ້ມຶງຕາຍຍອ້ ນຢາພດິ ຢູ່ປາຍດາບຂອງກນູ ີຼັ້ສາບັກຜເີ ວນ”, ຮໍາ ແລັດຮອ້ ງຂັ້ອຼື ນທັງເອາົ ດາບແທງໂຄຼດີອຸດ. “ມັນຖືກຕ້ອງແລ້ວທີ່ລາຊາຄວນຈະຕາຍ “ລາແອັກຄວນຄສງ.” ມັນໄກ້ປະສົມຢາພິດເພີ່ືອຂ້າມັນເອງ,ຮໍາແລັດ ເອີຍ, ຍກົ ໂທດໃຫ້ຂອ້ ຍດ້ວຍ. ມັນບໍ່ແມູ່ນເຈົັາຼ້ ທ່ີເປັນສາຍເຫດແຫູງ່ ການຕາຍຂອງພໍ່ຂ້ແຍກໍຄືຂ້ອຍເອງ”. ຮາໍ ແລດັ ຮສູ້ ຶກ ວູາ່ ຕນົ ເອງກໍຈະສັຼິ້ນໃຈໄປໃນບໍ່ດນົ . ລາວຈີ່ິງຫັນໜ້າໄປຫາໂຮຣາຈໂີ ອເພືີ່ອນຮກັ ແລະເວາັຼົ້ ຄອູ່ ຍໆວູາ່ : 99

“ໂຮຣາຈີໂອ” ເພື່ີອນຮັກ. ເຮົາກໍາ“ຈະສ້ັຼິນໃຈໄປແລ້ວ,ເພ່ີືອນຈົ່ງເລ່ົາເລືີ່ອງໃຫ້ຊາວໂລກຟັງແດູ່ວູ່າມີຫຍັງເກີດ ຂນັຼ້ຶ .” “ມັນຍງັ ມຍີ າພດິ ເຫອຼື ຢູ່ຈອກນັີ້ຼບ່ໍ? “ໂຮລາຈີໂອຮອ້ ງໄຫ້.”ເຮົາກໍຢາກຕາຍໃຫມ້ ນັ ແລວ້ ຄືກນັ .” “ໂຕຢ່າກິນມັນເລີຍ, ຖ້າຫາກໂຕຍັງຢູ່“ຮໍາແລັດທັງເວົຼັ້າທັງໄຫ້.“ເພີ່ືອນຕ້ອງມີຊີວິດສືບຕໍ່ໄປອີກ ແລະກໍຈົ່ງເລົ່າ ການເປັນເພີ່ືອນຂອງເຮົາສູ່ຊາວໂລກຟັງດ້ວຍ. ຈາຫນ້ັຼນບັນດາປະຊາຊົນຈ່ີິງຮູ້ໄດ້ຄວາມເປັນຈິງ. ສີິ່ງທີ່ຍັງຄົງເຫຼືອຢູ່ກໍຄື ຄວາມສະຫງບົ ສຸກ.” ຄ. ເນັ້ອືຼ ໃນຄວາມໝາຍ - ຮູບພາບຕົວລະຄອນຮໍາແລັດໄກ້ປະກົດຂຼຶ້ັນຢ່າງເດ່ົັນສະຫງູ່າໃນຖານະທີ່ເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກູ່ ການຕ່ໍສູ້ເພືີ່ອ ອິດສະຫຼະພາບ,ຄວາມຍຸດຕິທໍາ ແລະຄວາມກ້າວໜ້າ. ຄໍາເວຼັ້ົາທ່ີວູ່າ“ມີຊີວິດ ຫືຼບໍ່ມີຊີວິດ. ນ້ຼັນແມູ່ນບັນຫາ” ນັຼ້ີແມູ່ນຄໍາ ເວາຼົ້ັ ທີ່ມີລັກສະນະປັດສະຍາຢ່າງເລິກເຊ່ີງ ແລະ ແຫຼມຄົມທີ່ສຸດໃນເລືີ່ອຝດ່ັົງກາູ່ ວ. ສໍາລບັ ປະເທດທປີ່ າກພາສາອງັ ກິດ ຄໍາ ເວາົ້ັຼ ທ່ີວູ່າ “To be or not to be” (ທູບອີ ຊນັອດທບູ ີ) ໃຜໆກຮໍ ູ້ໄດໂ້ ລດວາູ່ ແມູ່ນຄໍາເວ້ົັາຼ ຂອງໃຜ. ຜາູ່ ນຕົວລະຄອນຮໍາ ແລດັ ຄນົ ເຮາົ ຕອ້ ງມີອຸດົມຄະຕິດງ່ັົ ກູ່າວກໍຕອ້ ງມີການເສຍສະຫຼະທຸກສງ່ີິ ທຸກຢ່າງແມ່ແູ ຕູ່ຊວີ ິດກຊສາມາດອຸທດິ ໄດເ້ ພີື່ອເປັ້ົາ ໝາຍອັນສູງສົ່ງ, ການຕໍ່ສູ້ຂອງຮໍາແລັດແມູ່ນດຸເດືອດຂ້ຽວຂາດລະອິດລະອ້ຽວຫຼາຍຮູບຫຼາຍສີຄືຈາກໃນໂຕຫານອກ ໂຕ, ຈາກການຕິເຮັດເປັນບ້າກ້າວໄປສູ່ການຈັບອາວຸດລຸກຂຶ້ັຼນສູ້, ຈາກການຄຼົັ້ນຫາຫຼັກຖານໄປສູ່ການປະເຊີນໜ້າໂດຍ ກງົ ແລະກ້າວໄປເຖິງການເອົາຊະນະໃນຂັ້ຼນສຸດທ້າຍ. ຮໍາແລັດແມ່ນູ ໄວໜຸູ່ມແລະໄດ້ເສຍສະຫຼະໄວໝຸມູ່ ຢາ່ ງຢ່າງສົມກຽດ ເພ່ືີອອຸດມົ ຄະຕິ. - ຜາູ່ ນລະຄອນໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງຄື ສາຍເປນັ ທາໍ ສາຍກາງ ແລະ ສາຍອະທາໍ ສາຍເປນັ ທໍາ ສາຍກາງ ສາຍອະທໍາ ຮໍາແລັດ ເຢຕຣູ ໂຄດຼ ີອຸດ ໂຮຣຈໂີ ອ ລາແອກັ ໂປໂລນອີ ດຸ ໂອເຟລອີ າ ຝາ່ ຍເປນັ ທາໍ ຮາໍ ແລດັ ເປນັ ຕົວແທນ ແລະຝ່າຍອະທາໍ ມໂີ ຄດຼ ີອດຸ ຜູ້ເປນັ ອາວເປັນຕົວແທນ. ການໄດໄ້ ຂຂໍ້ ຂດັ ແຍູ່ງແມູ່ນຈົບລົງດ້ວຍການຕາຍຂອງໂຄຼດີອຸດ ແລະການເສຍສະຫຼະຂອງຮໍາແລັດ. ການສະນະຂອງຮໍາແລັດ ແມູ່ນຍິີ່ງໃຫຍູ່. 100

ຄາໍ ຖາມ ແລະ ກດິ ຈະກາໍ 1.) ວນິ ລຽມ ເຊັກສະເປຍ ແມູ່ນ “ດວງດາວທີ່ຮູຸ່ງແຈງ້ ໃນທ້ອງຟ້າແຫູ່ງລະຄອນໂສກ” ນັກຮຽນເຫັນດີນາຄາເວຼົັ້ານີ້ັຼບໍ່? ໃຫເ້ ຫດຜົນ. 2.) ຈັດຕັຼ້ງສົນທະນາເນຼື້ັອໃນຄວາມໝາຍຂອງເລີ່ືອງ“ໂຮເມໂອ ແລະ ຈຸລຽດ” ແລະ ສົມທຽບກັບເລື່ີອງ“ຂຸນລຸ ນາງ ອັຼົ້ວ” ຂອງວນັ ນະຄະດລີ າວເຮາົ . 3.) ຈັດຕັງຼ້ ຫ້ອງອອກເປນັ 2 ກ່ມູຸ ແລ້ວໃຫ້ໂຕ້ວາທີກັນ ພາຍໃຕ້ຫວົ ຂ້ໍທ່ີວູ່າ: ເລອ່ີື ງ “ໂຣເມໂອ ແລະ ຈຸລຽດ” ສອນໃຫ້ ໝຸູ່ມສາວບ່ໍມີທາງອອກແລ້ວ ຫາທາງແກ້ໄຂດ້ວຍການຂ້າຕົວເອງຕາຍ. ໃນກຸູ່ມໜີື່ງໃຫ້ເປັນຝ່າຍເຫັນດີ ແລະ ອີກຝ່າຍ ໜີືງ່ ໃຫເ້ ປັນຄດັ ຄ້ານ ແລະໃຫ້ເຫດຜົນ. ຊມົ ຮບູ ເງາົ ເລອື່ີ ງ “ໂຣມໂີ ອ ແລະ ຈລູ ຽດ” 101

ບດົ ທີ 4 ວນັ ນະຄະດສີ ະໄໝລດັ ທສິ ດັ ຈະທດັ 1. ກຽູ່ ວກບັ ວນັ ນະຄະດີສດັ ຈະທດັ ກ່ອູ ນໜ້ານຼັີ້ ການອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ວູ່າ: “ລັດທິສດັ ຈະທດັ ”ຍັງບໍທ່ ັນຈະແຈ້ງເທີ່ືອ ເພາະວູາ່ ມີບາງຄາໍ ເຫັນ ໄດກ້ າີູ່ ວວ່າູ “ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ ແມູ່ນທ່າູ ອູ່ຽງໜ່ຶີງທີ່ເວ້ັຼົາເຖິງແຕ່ຄູ ວາມງາມເປັນພື້ັຼນຖານເທົາ່ ນຼັ້ນ”. ໃນທສີ່ ຸດນກັ ທິດ ສະດວີ ນັ ນະຄະດີ ໄດຄ້ ້ນຼົັ ຄວາ້ ແລະ ແບູງ່ ລັດທສິ ດັ ຈະທດັ ອອກເປັນ 3 ປະເພດໃຫຍຄູ່ ື: - ລັດທິສັດຈະທັດ: ແມູ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທ່ີສູ່ອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມ ແຕູ່ການສູ່ອງແສງນັ້ຼນບໍ່ໄດ້ ເລອື ກເຟັ້ນ (ສູອ່ ງແສງທັງຈຸດດີ ແລະ ຈດຸ ອູ່ອນ) - ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ: ແມູ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີ່ສູ່ອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ແຕູ່ບັນຫາຕ້ັຼົນຕໍ ແລວ້ ແມູນ່ ຍກົ ບນັ ຫາ ແລະ ຂໍບ້ ົກຜອູ່ ງມາຕາໍ ນວິ ຈິ ານ. - ລັດທິສັດຈະທັດສັງຄົມນິຍົມ: ແມູ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີ່ສູ່ອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ແຕູ່ ນອກຈາກຈະຕໍານິວຈິ ານແລວ້ ມນັ ຍງັ ຊ້ັີຼຊູ່ອງທາງທີ່ເໝາະສົມ ເພ່ີືອແກ້ຈດຸ ບກົ ຜູອ່ ງຕູາ່ ງໆ. ລັກສະນະຂອງລັດທິສັດຈະທັດ ທີ່ສະແດງອອກໃນບົດປະພັນຂອງຊາກດິກເກັນ. ສູ່ວນຫຼາຍແລ້ວແມູ່ນສູ່ອງ ແສງໃຫ້ເຫັນກູ່ຽວກັບຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊົນຊັ້ຼນກໍາມະກອນ ແລະ ຕໍານິວິຈານສ່ີິງທີ່ໂຫດຮ້າຍປ່າເຖືອນຂອງສັງຄົມ ໃນສະໄໝນ້ັນຼ . ໃນຊູ່ວງຕົັຼ້ນສະຕະວັດທີ 19-20 ເປັນຊູ່ວງໄລຍະທ່ີເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍສັບສົນທ່ີສຸດໃນບັນດາປະເທດມະຫາ ອໍາ ນາດໂລກ. ບັນຫາທ່ີເກີດຂຼ້ັຶນຕຼ້ົັນຕໍແມູ່ນບັນຫາສົງຄາມໂລກ, ສົງຄາມກາງເມືອງ ແລະ ບັນຫາອ່ືີນໆ ເຊີ່ິງມັນໄດ້ສົ່ງ ຜົນສະທ້ອນເຖິງສະພາບວັນນະຄະດີ, ວັດທະນະທໍາ, ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ....ຂອງອັງກິດ. ເນ້ຼືັອໃນວັນນະຄ ະດີສະໄ ໝນີ້ັຼສູ່ວນໃຫຍູແ່ ມູນ່ ສູ່ອງແສງບັນຫາສງັ ຄົມຢ່າງຈະແຈງ້ ແລະ ເກີດມີກະແສວັນນະຄະດໃີ ໝູ່ເກີດຂັ້ຶຼນນຼ້ັນຄື ລດັ ທສິ ັດຈະ ທັດ ເຊງ່ີິ ເປັນລດັ ທິທ່ີສູ່ອງແສງເຖິງສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ຂອງສັງຄົມຢ່າງຈະແຈ້ງ ນບັ ທັງເຫດການສໍາຄັນທີ່ເກີດຂຶຼ້ັນໃນ ສງັ ຄມົ , ສະທ້ອນເຖິງບັນຫາການດໍາລົງຊວີ ດິ ຂອງແຕລູ່ ະຊັຼນ້ ຄນົ , ການພະເນຈອນຂອງເດກັ ກໍາພາ້ ... ຜູ້ເປັນຕົວແທນໃຫ້ ແກູ່ລັດທິສັດຈະທັດ ໄດ້ແກູ່ ນັກປະພັນ ຊາກ ດິກເກັນ (Charles Dickens) ເຊິ່ີງຜົນງານຂອງທູ່ານລ້ວນແລ້ວແຕູ່ ສະທ້ອນໃຫເ້ ຫັນສະພາບຕງົ ຈິງທີເ່ ກດີ ຂັ້ຼຶນກັບຄົນໃນສະໄໝນັນ້ຼ ລວມທັງປະສົບການຊີວດິ ຂອງຕົວທູາ່ ນເອງອກີ ດວ້ ຍ. 102

ບດົ ທີ 5 ນກັ ປະພນັ ຊາກ ດກິ ເກນັ (Charles Dickens) 1. ປະຫວດັ ຫຍນໍ້ ັກປະພັນ ຊາກ ດກິ ເກັນ (Charles Dickens) (ຮບູ ທີ 43 ຊາກ ດກິ ເກນັ (Charles Dickens) ຊາກ ດີກເກັນ ເຊີ່ິງມີນາມປາກກາວູ່າ ໂບສ (Boz) ເເປັນນັກ ປະພັນນັກຂຽນຂອງຊາວອັງກິດ ເກິດເມີ່ືອວັນທີ່ 7 ເດືອນ ກຸມພາ ປີ ພ.ສ. 1812 ເກິດທ່ີເມືອງແລນພອສແຮມເຊຍີ ໃກ້ກັບຊາຍຝັົ່ງໃຕໃ້ ກ້ ກັບປະເທດອັງກິດ. ເປັນລູກສະໝຽນຝ່າຍເງີນເດືອນຂອງກອງທັບ ເຮືອຊໍາລະເງິນ. ກໍາເນີດໃນຄອບຄົວຊົນຊັ້ຼນກາງ ພ່ໍ ເປັນຄົນທ່ີມີຊີວິດ ຊວີ າໃຈ ກວາ້ ງ, ໃນປີ 1814 ທູ່ານໄດ້ຍ້າຍມາຢູ່ລອນດອນແລວ້ ຍ້າຍ ໄປຢູ່ເມືອງແຊສແທມ ແລ້ວທູ່ານໄດ້ມີໂອກາດເຂົັ້ຼາໂຮງຮຽນ ແລະ ໄດ້ ເຮັດວຽກເປັນເດັກຮັບໃຊ້ໃນສໍານັກງານທະນາຍຄວາມຊັ້ຼນສອງ ຮຽນ ຈົບແລ້ວ ຊາກ ດິກເກັນ ຈ່ິີງໄດ້ເລີ່ມເຮັດວຽກດ້ານສີ່ິງພິມເອກະສານ ແລະ ເປນັ ຜສູ້ ີຂ່ື ່າູ ວໃນລອນດອນ. ຕໍ່ ມ າ ທູ່ າ ນ ໄ ດ້ ພິ ມ ບົ ດ ຄ ວ າ ມ ເປັ ນ ຈໍ າ ນ ວ ນ ຫຼ ວ ງ ຫຼ າ ຍ ໃ ນ ວາລະສານລາຍເດືອນນອກຈາກນຼີ້ັຍັງມີເລີ່ືອງອີື່ນ ແລະ ບົດຄວາມລົງ ໃນໜັງສືພິມຕອນບູ່າຍ, ໃນປີ 1836 ເຂົາໄດ້ຕີພີມເລ່ືີອງຍູ່ອຍໂດຍ ໂບສ (Sketches by Boz) ແລະ ພິກວິກເປເປ ແລະ ໃນປີດຽວກັນໄດ້ແຕູ່ງງານກັບແຄເທິລີນເຊີິ່ງເປັນລູກຂອງໝູ່ ຊີື່ ຈອດໂຮກາດສ ແລະ ມີລູກນໍາກັນ 1 ຄົນ ແຕູ່ຫັງຼ ຈາກນຼັ້ນກໍໄດ້ຍູ່າຮາ້ ງກັນ. ຕໍ່ມາ ຊາກ ດກິ ເກັນ ໄດ້ເຮັດວຽກໜັກແຕູ່ ເຊົັ້ຼາຈົນຄ່ໍາຜະລິດງານວັນນະກໍາລວມທັງງານຂຽນເພ່ືີອຕໍ່ຕ້ານຄວາມຊົ່ວຮ້າຍໃນສັງຄົມສະໄໝນັ້ຼນອອກມາຍູ່າງສະໝໍ່າ ສະເໝີເປັນຈາໍ ນວນຫວຼ ງຫາຼ ຍ ແລະ ບໍເ່ ຄີຍສົ່ງເລືອີ່ ງຊ້າກວ່າູ ກໍານດົ ອກີ . ຊາກ ດີກເກັນ ໄດ້ເສຍຊີວິດເມ່ືີອວັນທີ 9 ເດືອນ ມິຖຸຼນາ ປີ 1870 ລວມອາຍຸໄດ້ 58 ປີ ທ່ີ Gad’s Hill Place, Higham, Kent, ຂອງປະເທດອັງກິດ ໂດຍເສັນຼ້ ເລອື ດອູດຕັນໃນສະໝອງ ການຕາຍຂອງເຂາົ ນຼັນ້ ເປນັ ສູນເສຍ ບກຸ ຄົນທີສ່ ໍາຄນັ ອກີ ໜື່ີງຄົນ ໃນວົງການນກັ ຂຽນທີ່ຍງ່ິີ ໃຫຍູ່ທ່ີສດຸ ຂອງອັງກິດ. (Carles Dickens) ເປນັ ນກັ ຂຽນທີ່ໄດ້ ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍທີສ່ ຸດຂອງອັງກິດ. 2. ພາລະກິດການປະດດິ ແຕງູ່ ຊາກ ດິກເກັນ (Charles Dickens) ເລ່ີມມີຜົນງານວັນນະກໍາແມູ່ນການຂຽນໜັງສືພີມລາຍເດືອນໂດຍເລີ່ມແຕູ່ ເລີື່ອງ “ໂອລີເວີ ທະວິດ” (ພ.ສ. 2380-2382), “ນີໂຄລາສ ນິກເກິນບີ” (ພ.ສ. 2381-2382) ແລະ ເລື່ີອງ “ຄີໂອດ ດຽວລິໂອຊີຕີຊອບ” (1840-1841) ຫຼັງຈາກນຼັ້ນ ຊາກ ດິກເກັນ (Charles Dickens) ໄດ້ໄປໃຊ້ຊິວິດຢູ່ໃນ ຕູ່າງປະເທດ ຜົນງານໃນໄລຍະຫຼັງຂອງທູ່ານໄດແ້ ກູ່ ເດວດິ ຄອບເປຟລ (1849-1850), ບລໍ ິກເອາ໋ົ ສ (1855-1856), ເລືີ່ອງຂອງສອງຄົນ (1859), ຄວາມຄາດຫວັງອັນຍ່ີິງໃຫຍູ່ (Great Expectation-1860-1861) ແລະ ບາງເລືີ່ອທີ່ ຂຽນຍັງບທໍ່ ັນຈບົ ເລີ່ອື ງ ຄວາມເລກິ ລບັ ຂອງເອດວິນດໍລູດ (The Mystery of Edwin Drood-1880) 103

ຜົນງານທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໄດ້ແກູ່: “ລະຄອນຕະຫົຼກ” (1859), “ຮ້ານຂາຍເຄ່ີືອງທ່ີເກົ່າແກູ່” (ຄ.ສ. 1840-1848), “ໝາກກອກວິເສດ” (1837-1818), “ນິໂຄລັດ ແລະ ນິກາສບີ” (1838-1839), “ບານາບີລັດ” (1841), “ເພງຄິດສະມາດທີ່ສະໜຸກສະໜານ” (ຄ.ສ.1843-1844), “ເລ່ືີອງເລ່ົາສອງເມືອງ” (ຄ.ສ.1859), “ເດ ວິດເຝກຕໍ່າຫຼວດ” (ຄ.ສ. 1849-1850), “ເວລາທີ່ເຈັບປວດ” (1854), ການລວມໝູ່ຂອງພວກເຮົາ (1864- 1865 ), “ເຮອື ນເຢືອກເຢນັ ” 1852-1853. 104

ສາໍ ມະນາເລອ່ີື ງ “ລດັ ທສິ ດັ ຈະທດັ ໃນບດົ ປະພນັ ຂອງຊາກ ດກິ ເກນັ (Charles Dickens)” 1. ກ່ຽູ ວກັບລດັ ທິສດັ ຈະທັດ. 2. ລກັ ສະນະຂອງລັດທສິ ັດຈະທັດທສ່ີ ະແດງອອກໃນບດົ ປະພັນຂອງຊາກດກິ ເກັນ. ຕອບ: 105

ບດົ ທີ 6 ນະວະນຍິ າຍ ໂອລເິ ວີ ທວສິ ”” (Oliver Twist) “ ເດກັ ຊາຍພະເນຈອນ” 1. ເລີອ່ື ງໂດຍຫຍໍ້ ນະວະນິຍາຍ “ໂອລິເວີ ທວິສ” ແມູ່ນຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງຂອງທູ່ານ ຊາກ ດິກເກັນ ນັກຂຽນຊາວອັງກິດ ເຊິ່ີງຖືກພິມອອກໃນປີ ຄ.ສ 1838, ແປເປັນພາສາລາວໂດຍ ກຸຫຼາບສະຫວັນ. ໄດ້ຖືກພິມລົງໃນວາລະສານວັນນະສິນ ເມີອ່ື ປີ ຄ.ສ 1992 ແລະ ໜງັ ສພື ິມສຽງແຄນລາວປີ ຄ.ສ 1996 ເປັນນະວະນຍິ າຍທີໜ່ ້າອູາ່ ນ, ມຫີ ຼາຍເຫດການທເີ່ ປັນ ຄະຕິ ແລະ ອຸທາຫອນສອນໃຈໃຫ້ແກູ່ເຍາົ ວະຊນົ ເພີ່ອື ບໃໍ່ ຫຫ້ ງົຼ ຕກົ ເຂຼາົັ້ ໄປໃນກຸູ່ມຄົນທີບ່ ດໍ່ ີ. ໂອລເິ ວີ ທວສິ ເປນັ ເດັກອານາຖາໃນຈາໍ ນວນຮອ້ ຍໆຊີວິດທີຢ່ ຢູ່ າ່ ງທກຸ ທໍລະມານ, ເປ່ົາປ່ຽວດຽວດາຍພາຍໃນ ໂຮງລ້ຽງເດັກກໍ່າພ້າ. ເຊິ່ີງ ໂອລິເວີ ທວິສ ໄດ້ຊັດເຊພະເນຈອນໄປຕາມຍະຖາກໍາ ເມ່ີືອອາຍຸຫາກໍໄດ້ 12 ປີເທ່ົານັ້ນຼ , ຢູ່ທ່ີ ນະຄອນລອນດອນ ໂອລິເວີ ທວິສ ຖືກບັງຄບັ ໃຫ້ໃຊ້ຊີວິດຮວູ່ ມກັບພວກໂຈນລະກໍາ, ປຸ້ນຈ້ຼັີ, ຂັ້ີຼລັກງັດແງ້ ແລະ ຍັງຖືກ ບີບບງັ ຄບັ , ຂ່ົມເຫັງຈາກຕາເຖົ້ຼັາ ແຟກິນ ຫວົ ໜ້າແກງ້ ໂຈນຢ່າງໂຫດຮ້າຍປ່າເຖືອນ. ແຕດູ່ ້ວຍຫົວໃຈອັນບໍລິສດຸ ງົດງາມ ສຸດທ້າຍເດັກຊາຍພະເນຈອນຄນົ ນີ້ກຼັ ໄໍ ດ້ລອດພ້ົຼັນຈາກພາຍຊຸ ີວິດ, ໄດ້ພົບຍາດຕພິ ີ່ນອ້ ງຂອງຕນົ ແລະ ພົບກບັ ອອ້ ມແຂນ ອັນອົບອ່ນູຸ ຂອງຄອບຄວົ ອີກຄັງຼ້ ໜີງ່ຶ . (ຮູບທີ 44 ໂອລເິ ວີ ທວສິ ຕອນຢູ່ໃນໂຮງລ້ຽງເດັກກາໍ່ ພ້າ) 106

(ຮູບທີ 45 ໂອລິເວທີ ວສິ ຕອນຊັດເຊພະເນຈອນໄປລອນດອນ) (ຮບູ ທີ ໂອລິເວີ ທວສິ ຕອນຖືກບງັ ຄັບໃຫໄ້ ປລັກປັຶ້ມແລວ້ ຖືກໄລູ່ຈບັ ) (ຮບູ ທີ 46 ໂອລເິ ວີ ທວສິ ຕອນໄດຮ້ ບັ ການຊູ່ວຍເຫອືຼ ຈາກໂຣສ ແລະ ຍາແມູ່ ເມ ໄລ) + ນະວະນຍິ າຍ ໂອລເິ ວີ ທວສິ ມທີ ງັ ໝົດ 25 ຕອນຄ:ື ຕອນທີ 1 ໄວເດັກທແີ່ ສນເສົາັຼ້ ຕອນທີ 2 ຮຽນຮູ້ເລືອ່ີ ງການຄາ້ ຕອນທີ 3 ແຟກນິ ແລະ ພວກເດກັ ນ້ອຍ ຕອນທີ 4 ລັກເຄືີອ່ ງທາູ່ ນບລາວໂລ ຕອນທີ 5 ການລັກພາໜີ ຕອນທີ 6 ຂູ່າວຮາ້ ຍຈາກ ທູ່ານບາໍ ເບັນຼີ້ ຕອນທີ 7 ການປຸ້ນ ຕອນທີ 8 ຄວາມລັບຂອງຍິງໃກ້ຈະຕາຍ ຕອນທີ 9 ອບຸ າຍຂອງ ແຟກນິ ແລະ ມງັ ຕອນທີ 10 ຂໍແຕູ່ງດອງ ຕອນທີ 11 ໂອລີເວີ ລອດຊວີ ດິ ຕອນທີ 12 ຄວາມຮັກ ຕອນທີ 13 ການພບົ ໂດຍບັງເອຼີນັ້ ຕອນທີ 14 ຫັຼກຖານ ອນັ ສໍາຄັນ ຕອນທີ 15 ການພບົ ໂດຍບັງເອີນ ຕອນທີ 16 ທູ່ານບຣາວໂລຮູ້ຄວາມຈງິ ຕອນທີ 17 ສະມາສກິ ໃໝູ່ ຂອງກມຸູ່ ໂຈລະກາໍ ຕອນທີ 18 ໝຕໍ ອດເຈີ ຖກື ຈບັ 107

ຕອນທີ 19 ຜູຖ້ ກື ສົງໄສໃນກມຸູ່ ຕອນທີ 20 ພົບກນັ ຕອນທຽູ່ ງຄືນ ຕອນທີ 21 ຄາດຕະກອນ ຕອນທີ 22 ມັງ ເລາ່ົ ເລືອີ່ ງຂອງຕນົ ຕອນທີ 23 ຈດຸ ຈບົ ຂອງໄຊ ຕອນທີ 24 ກັບມາໄດ້ ຕອນທີ 25 ບດົ ມ້ວນທາ້ ຍ ນະວະນຍິ າຍ ໂອ ລເີ ວີ ທະວດິ (ຕອນທີ 1 ໄວເດກັ ທແີ່ ສນເສາັົຼ້ ) ຢໃູ່ ນເຮືອນລ້ຽງເດກັ ກໍ່າພ້າແຫ່ງູ ໜີຶ່ງ ໃນເມອື ງນ້ອຍໆ ບໄ່ໍ ກຈາກລອນດອນ, ມີເດັກນ້ອຍຜູ້ຊາຍເກີດມາ ແຕູ່ຜູ້ ເປັນເມຍໄດເ້ ສຍຊີວິດຫງຼັ ຈາກຄອດ. “ແມູ່ຍັງສາວ ແລະ ງາມຢູ່ແທໆ້ ນາງແມ່ນູ ໃຜກັນຫ?ຶ ” “ບຮໍ່ ູ້” ນາງພະຍາບານຕອບ “ມີຄົນໄປພບົ ເວລານາງນອນຢູ່ຂ້າງຖະໜົນເມື່ີອຄືນວານ ຈຶີ່ງນໍາເອາົ ນາງມາບອູ່ ນນັີ້ຼ. ນາງຄຊື ິເດີນທາງມາແຕູໄ່ ກ,ທ ເບີ່ງິ ຈາກເກບີ ທ່ີຂາດສ້ອຍ ແຕກູ່ ບໍ ່ໍມໃີ ຜຮເູ້ ລີຍວາູ່ ລາວມາແຕ່ໃູ ສ” “ຕາມຂ້ອຍຄິດ ນາງຄນົ ນ້ຄັີຼ ືຊິບໍ່ທັນແຕ່ງູ ງານ” ນາຍໝຜໍ ູ້ໜຶ່ງີ ເວຼາົ້ັ “ເບງີ່ິ ແມຢູ່ນວິ້ັຼ ມືຂອງລາວກໍບ່ໍເຫນັ ມແີ ຫວນແຕູ່ງງານເລີຍ” ດ້ວຍເຫດນຼັ້ນເອງ ນາຍໝໍຈ່ິີງມອບເດັກທີ່ເກີດໃໝູ່ນັຼ້ນໃຫ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ ການດູແລຂອງເຮືອນລ້ຽງ ເດກັ ກາໍ່ ພ້າຊງຶ່ີ ເວລາຕມໍ່ າເດັກຊາຍຜນູ້ ັນ້ຼ ກຖໍ ກື ຕັງຼ້ ຊ່ວືີ າູ່ ໂອ ລເີ ວີ ທະວິດ. ກູ່ອນອາຍຸໄດ້ 1 ຂວບ ໂອ ລີເວີ ຖືກສົ່ງໄປຍັງໂຮງຮຽນລ້ຽງເດັກກ່ໍາພ້າອີກແຫູ່ງໜີຶ່ງ. ເຂົາໃຊ້ຊີວິດຢູ່ບູ່ອນນັຼ້ນ ຈົນອາຍຸໄດ້ 8 ຂວບ ຮູ່ວມກັບເດັກໆອີກ 25 ຄົນ. ເດັກເຫ່ົຼານັຼ້ນມີທ່ີມາແຕກຕູ່າງກັນ. ບາງຄົນກໍເປັນເດັກທີ່ມີປັນຫາ, ບາງຄົນບໍມ່ ພີ ແໍ່ ມ່ເູ ບິ່ງີ ແຍງເຊົນັ່ ດຽວກບັ ໂອ ລເີ ວີ. ຍາແມູ່ມານ ເປັນຜູ້ດູແລ ແລະ ຈັດການເລີ່ືອງຕູ່າງໆໃນໂຮງຮຽນລ້ຽງເດັກກ່ໍາພ້າແຫູ່ງນັີ້ຼ. ລາວໄດ້ຮັບເງິນຈາກ ທາງປົກຄອງເມືອງ ເພີ່ືອນໍາມາຊັຼື້ອາຫານການກິນໃຫ້ແກູ່ພວກເດັກໆ ແຕູ່ລາວກັບເອົາເງິນເຫ່ົຼານ້ັຼນເຂຼ້ົັາຖົງຕົນເອງຈົນ ກ້ຽງ. ມີຍາມດຽວທ່ີລາວເອົາອົກເອົາໃຈໃສູ່ເດັກນ້ອຍ. ອາບນ້ໍາອາບທູ່າ ແລະ ໃຫ້ກິນອາຫານອ່ີມ ຄືຕອນທ່ີມີ ພະນກັ ງານຈາກໂບດປະຈໍາເມືອງ ມາກວດກາເຮືອນລ້ຽງເດັກກໍ່າພ້າແຫງູ່ ນີເັ້ຼ ທົ່ານັ້ນຼ . ຕົວຢ່າງເຂົາມາກວດກາຕອນໂອ ລີເວີ ມີອາຍຸຄົບ 9 ປີ, ແຕູ່ຮູບຮູ່າງຈູ່ອຍຜອມປານຂຽດຢ້າງ, ເຫຼືອງຫຼູ່າ ແລະ ບ່ໍມີເຫື່ີອແຮງຍ້ອນອຶດຫິວ. ຜູ້ມາກວດຫາຄືທູ່ານບໍາເບ້ີັຼນໄດ້ເຂ້ຼົັາພົບຍາແມູ່ມານ ທີ່ເປັນຄົນຮູ່າງອ້ວນພີໄວກາງຄົນ ມີ ອາລມົ ຮາ້ ຍຢູພ່ ສໍ າ່ໍ ນັຼນ້ . “ດຽວນ້ັີຼ ໂອ ລີເວີ ອາຍໄຸ ດ້ 9 ປີ ແລວ້ ແມນູ່ ຕ?ິ ” “ຈາ້ ວ!” “ເຈັ້ຼົາຮູ້ບໍ ທາງເມືອງໄດ້ສະເໜີວູ່າ ຈະມີລາງວັນຢ່າງງາມໃຫ້ແກູ່ຜູ້ທີ່ສາມາດບອກຂູ່າວຄາວຕູ່າງໆກູ່ຽວກັບພ່ໍ ຫຼື ຍາດຕພິ ນີ່ ອ້ ງຂອງໂອ ລເີ ວໄີ ດ້. ແຕ່ເູ ຮາົ ກບໍ ່ຮໍ ້ຄູ ືກັນວ່າູ ມັນເປັນລກູ ຂອງໃຜ” “ຄນັ ຊຼັ້ນເດັກຄນົ ນຼັ້ນໄດຊ້ ືີ່ ໂອ ລີເວີ ທະວດິ ມາຈາກໃສ?” 108

“ຂອ້ ຍເປັນຄນົ ຕຼັງ້ ຊືີ່ໃຫ້ມັນເອງ” ທູາ່ ນບໍາເບັນຼີ້ ເວ້າົັຼ ຂນ້ຶັຼ . “ພວກເຮົາມັກຊິຕັ້ຼງຊ່ີືໃຫ້ເດັກກ່ໍາພ້າພວກນຼັີ້ໂດຍລຽງຕາມຕົວອັກສອນ. ເດັກທີ່ມາກູ່ອນມັນໃຊ້ຊ່ີືນໍາໜ້າດ້ວຍ ຕວົ “ສ” ສະດບັ ເບິນ. ສູ່ວນເດກັ ຄົນນຼັ້ີມາໃນອນັ ດບັ ຕວົ “ທ” ຂ້ອງຈີຶ່ງຕ້ຼງັ ຊີືໃ່ ຫ້ວ່າູ : “ທະວດິ ” “ເປນັ ຫຍງັ ທາູ່ ນຈງຶ່ີ ຖາມຫາໂອ ລີເວີ ໃນມນັືຼ້ ້ີຼລັ ະ?” “ກໍເພາະມັນມີອາຍຸຫຼາຍເກີນໄປທີ່ຈະຢູ່ບູ່ອນນຼ້ີັ. ຂ້ອຍຈະໄດ້ນໍາໂຕມັນກັບຄືນໄປເຮືອນລ້ຽງເດັກກໍ່າພ້າບູ່ອນ ຕອນມັນເກີດພ້ນຸ . ດ້ວຍເຫດນ້ີັຼເອງ ໂອ ລີເວີ ຈຶີ່ງໄດ້ຮັບເຂ້ົັຼາຈີ່ປ່ຽງນ້ອຍໆປ່ຽງໜ່ີຶງ ໃສູ່ເສ້ືຼັອໂຕຫຼົມໆ ພ້ອມດ້ວຍໝວກສີນ້ໍາຕານ ໃສູ່ຫົວ. ເຂົາຍູ່າງນໍາທູ່ານບໍາເບ້ຼີັນໄປຍັງເຮືອນລ້ຽງເດັກແຫູ່ງໃໝູ່ ແລະ ກໍຢູ່ບູ່ອນນັຼ້ນເອງທີ່ໂອ ລີເວີຕ້ອງໄດ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ ການຄວບຄມຸ ຂອງຄະນະກໍາມະການໂຮງລຽ້ ງເດກັ ກ່ໍາພ້າເຖິງ 10 ຄນົ . “ໂຕຊ່ແີື ນວໃດນອ້ ຍ” ຫົວໜາ້ ຂອງກມູຸ່ ກາໍ ມະການໜ່ີງຶ ໃນ 10 ຮອ້ ງຖາມ. “ໂອ ລເີ ວີ ທະວດິ !” “ກອູ່ ນອ່ນືີ ໝດົ ໂຕຄົງຮູ້ໂຕເອງດີວູ່າ ໂຕເປນັ ພຽງເດກັ ກໍາ່ ພ້າຜູ້ໜ່ງີຶ ເທ່ົານຼັນ້ ” “ມນັ ໝາຍຄວາມວູາ່ ແນວໃດທູາ່ ນ?” “ການໝາຍຄວາມວູ່າໂຕບ່ໍມີພໍ່ ບໍ່ມີແມູ່ ແລະ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມດູແລຂອງພວກເຮົາຊັຼ້ນລະບໍ” ໂອ ລີເວີ ອົດກຼັ້ນ ສຽງໄຫໄ້ ວບ້ ໄໍ່ ດ້ກໍເລຍີ ຮ້ອງໄຫຊ້ ຶກໆຂັຶຼນ້ . “ເຊົາຮອ້ ງໄຫ້ທະແມ໋” ຫົວໜາ້ ຄະນະຮ້ອງນາບໂອ ລເີ ວ.ີ “ໂຕຄວນຊິສວດມົນຂອບໃຈຕໍ່ຄນົ ດີໆ ຈາກໂບດ ຊ່ງີຶ ໄດລ້ ້ຽງດູກູນາໂຕຍງັ ຊິດກີ ວາູ່ ” “ແຕຂູ່ ອ້ ຍບ່ໍຮສູ້ ວດມົນເລີຍ” “ບກັ ຫ້າຼ ໂຕຄວນຊິຮກູ້ ານຄ້າທດີ່ ຕີ ູ່າງຫາກ” ຕະຫຼອດຄືນນ້ຼັນ ໂອ ລີເວີ ນອນຮ້ອງໄຫ້ຮ່ໍາໄຮກັບຕົວເອງຢູ່ເທິງຕຽງແຄບໆ ແລະ ແຂງປານປ່ຽງເຫຼັກ. ຕີື່ນ ເຊ້ັຼົາມາເຂາົ ກຮໍ ວູ່ ມກິນເຂັ້າຼົ ປາອາຫານພ້ອມກັບເດັກນ້ອຍຄນົ ອນ່ີື ໆໃນໂຮງລ້ຽງເດກັ ກ່ໍພາ້ . ນອກຈາກວູ່າອາຫານຊບິ ມ່ໍ ລີ ດົ ຊາດ ທໍເ່ ມັດງາຂາຮັ້ຼີນແລວ້ ກຍໍ ັງມີໜ້ອຍອີກດ້ວຍ ມນັ ບ່ໍສາມາດຊອູ່ ຍບັນເທາົ ກະເພາະທີ່ຫວິ ໂຫຍໄດ້ເລຍີ . ອາຫານບ່ໍມີຫຍັງວິເສດ ນອກຈາກແກງນ້ໍາໃສໆ ສາມຄາບຕ່ໍມືັຼ້, ມີຜັກບ່ົວຫົວຫອມໃສູ່ນໍາພຽງອາທິດລະສອງ ເທ່ີືອ, ສູ່ວນວູ່າຂະໜົມເຄີ່ິງກ້ອນນຼ້ັນຈະມີໂອກາດໄດ້ແປະໃສູ່ລີ້ຼັນພຽງແຕູ່ໃນວັນທິດເທົ່ານຼັ້ນ, ເບິີ່ງເດັກນ້ອຍໃຜກໍໃກ້ ອຶດຫິວຕາຍກັນທຸກຄົນ. ຈົ່ັງຊຼັ້ນ ເຂົາຈ່ີຶງພາກັນຄິດຫາເດັກຄົນໃດຄົນໜຶ່ີງ ທີ່ຈະເປັນຜູ້ສາມາດໄປຂໍອາຫານເພ່ີມໃນທີ່ ສດຸ ພວກເຂົາກໍເລືອກເອາົ ໂອ ລີເວນີ ັນ້ຼ ເອງ. ໂອ ລີເວີ ຄູ່ອຍຍົກເອົາຈານເປົ່າຈາກໜາ້ ໂຕະ, ແລວ້ ກໍຍູ່າງໄປຫາທ່າູ ນໄລກ້ນຼັິ ທີພ່ ວມຕກັ ຂອງກນິ ຢູ່. “ໄດ້ໂປດກະລຸນາແດູ່ທ້ອນທ່າູ ນເອີຍ! ຂອໍ າຫານອີກຕ່ີືມແດູ່ຈັກໜ້ອຍໜ່ີຶງ” ໂອ ລີເວີເວ້ົຼັາດ້ວຍສຽງອນັ ແຜູ່ວເບົາ ແລະ ຫວັົ່ນກວົ . “ໂຕເວຼ້ັົາຫຍັງເກາະກໍຫຶ?” ທູ່ານໄລກ້ຼິັນຮອ້ ງຂ້ນັຼຶ ແບບບໍ່ຢາກເຊອື່ີ ຫໂູ ຕເອງວູາ່ ໄດຍ້ ນິ ຄກັ . “ຂອໍ າຫານເພີມ່ ອກີ ແດູ!່ ” ທູ່ານໄລກັຼິນ້ ຟາ້ ວຮ້ອງສຽງດັງໄປບອກທ່າູ ນບາໍ ເບນັຼີ້ ທນັ ທີ. 109

“ມນັ ເປນັ ຫຍັງຄມື າຊວົ່ ແທລ້ ະ!” ທູ່ານບາໍ ເບ້ນັີຼ ຮ້ອງມາໃສູ່ “ຈບັ ເອົາມນັ ໄປໄວໃ້ ນຫ້ອງພຸ້ນ ຈະສອນໃຫ້ມນັ ຮຈູ້ ັກ ການຮຽກຮອ້ ງອາຫານເພີ່ມຈັກບາດ!” ຕອນເຊັ້ົຼາຂອງມ້ືັຼຕ່ມໍ າ ກໍມປີ ະກາດຕິດຢ່ຕູ ໍໜ່ ້າໂຮງລ້ຽງເດັກວູ່າຈະຂາຍເດັກນ້ອຍລາຄາ 5 ປອນໃຫກ້ ບັ ໃຜກໄໍ ດ້ ທີ່ສາມາດນາໍ ເອາົ ໂອ ລເີ ວີໄປສດິ ສອນໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບການຄ້າການຂາຍແດູ່ຈັກໜ້ອຍ. 110

ຕອນທີ 3 ແຟກນິ ແລະ ພວກເດກັ ນອ້ ຍ ໂອລີເວີ ເດີນທາງໄປກວູ່າ 70 ໄມ ສົມບັດທີ່ຕິດໂຕເຂົາມານໍາກໍມີພຽງເສ້ືັຼອຕົວດຽວ, ເກີບສອງຄູ່ ແລະ ເງິນ ຫຽຼ ນເພັນນໜີ ງຶ່ີ ຫຼຽນ. ເຂາົ ມູງຸ່ ໜາ້ ສູ່ນະຄອນຫວຼ ງລອນດອນ. ເຊອືີ່ ວູ່າ ຄົງຈະບໍມ່ ີໃຜທ່ສີ າມາດຊອກຫາເຂົາພົບໃນເມອື ງ ໃຫຍູໆ່ ແບບນັີຼ້. ອາກາດໜາວເຢັນຈົນຕີນຂອງເຂົາທງັ ສອງເບ້ືຼັອງກະດ້າງ ແລະ ເຈບັ ປວດ. ແຕແູ່ ນວໃດໂອລເີ ວີ ກຕໍ ັດສິນ ໃຈໄປຕາຍເອົາດາບໜ້າ ເພາະເຂົາຕັດສິນໃຈຖ້ັິຼມຊີວິດທ່ີທົນທຸກທໍລະມານໄວ້ເບັ້ຼືອງຫັຼງແລ້ວ. ໂອລີເວີອາໄສຂໍອາຫານ ກິນຕາມບ້ານຕູາ່ ງໆທີເ່ ຂາົ ເດີນທາງຜູາ່ ນ, ຍາມກາງຄືນກອໍ າໄສນອນຢູ່ຕາມຮ້ານເຟືອງຂອງຊາວນາ. ມາເຖິງວັນທີ່ເຈັດຂອງການເດີນທາງ ໂອລີເວີກໍໄດ້ພົບກັບເດັກນ້ອຍທີ່ມີອາຍຸໄລູ່ເລູ່ຍກັນກັບເຂົາຜູ້ໜີ່ຶງ, ເດັກນ້ອຍຄົນນັຼ້ນນຸູ່ງເສ້ືຼັອຜ້າ ແລະ ມີທູ່າທາງປານກັບຜູ້ໃຫຍູ່. ເຂົາມີຮູ່າງເຕ້ຍ, ຂາສັ້ຼນ ຕາເສຼ້ັືອງ, ເສ້ັືຼອຜ້າທີ່ສວມເປືັ້ອນ ສົກກະປົກທີ່ສຸດ ໝວກທີ່ໃສູ່ຢູ່ໃນຫົວນັ້ຼນກໍຂາດສ້ອຍເບີິ່ງບໍ່ຄືຮບູ ຊົງໝວກເລີຍ. ຮູບຮູ່າງຂອງເຂົາຈູ່ອຍຜອມ, ເສຼັື້ອຄຸມ ທີ່ເຂົາໃສູ່ນັ້ຼນຍາວລົງມາຈນົ ກສຍຫົວເຂ່ົາ. “ວາູ່ ຈົັງ່ ໃດເຮັຼ້ຍີ !” ເດັກຄົນນ້ນຼັ ຮອ້ ງທັກທາຍກັບໂອລີເວີ. “ຊິໄປທາງໃດ?” “ເຮາົ ອດິ ເມອ່ືີ ຍ ແລະ ກໍຮູສ້ ກຶ ຫິວເຕມັ ທ,ີ ເຮາົ ເດນີ ທາງມາໄດເ້ ຈັດວັນແລວ້ ” ໂອລເີ ວີ ເວັົາ້ຼ ຕອບ. “ຄັນຊັ້ຼນກະເຂ້າົຼັ ມານີກັ້ຼ ອູ່ ນຕິ ຈະຫາອາຫານສກູ່ ິນ” ແຈ໋ກ ດໍກິນ ເປັນຄົນທີ່ຮູ້ຈັກກັນ ຢູ່ໃນນາມຂອງອານຟູນ ດອດເຈີ, ເຂົາໄດ້ນໍາເອົາໝູປິ່ນ ກັບ ເຂົັ້ຼາຈີ່ມາໃຫ້ ແລ້ວພາໂອລີເວີໄປທີ່ຮ້ານອາຫານເພື່ີອດ່ີືມເບຍດ້ວຍກັນ. ນັບວູ່າເປັນຄາບເຂ້ັົຼາທີ່ວິເສດທີ່ສຸດເທົ່າທ່ີເຄີຍມີມາໃນຊີວິດ ຂອງໂອລີເວ.ີ “ຊິໄປລອນດອນວາູ່ ຕີ໋” ດອດເຈີຖາມ “ແມນູ່ ລະ!” ໂອລເີ ວີຕອບ. “ມີບູ່ອນພັກແລວ້ ບໍ?” “ບໍມ່ ີເລຍີ ” “ເງນິ ເດ ມບີ ໍ?” “ບ່ໍມີ” “ກະຄືກັບຕອນທີ່ເຮົາມາລອນດອນເປັນຄ້ັຼງທໍາອິດຫຼັ້ນລະ, ຢູ່ນີຼ້ັເຮົາຮູ້ສຸພາບບຸລຸດຄົນໜ່ີຶງ ເຂົາຈະຈັດຫາຫ້ອງ ພກັ ແລະ ໃຫອ້ າຫານແກູ່ໂຕລາ້ ໆ ຖາ້ ຫາກເຮົາແນະນາໍ ໂຕໃຫເ້ ຂາົ ” ຫັຼງຈາກນຼັ້ນ ເດັກນ້ອຍທັງສອງກໍພາກັນເດີນທາງໄປຕາມເສ້ັຼນທາງນ້ອຍໆ ທ່ີເປັື້ອນເປ ເໝັນສະເອືອນຄືບວກ ຄວາຍ, ໃນທີສ່ ຸດກມໍ າເຖິງເຮອື ນທເີ່ ກົ່າແກູຊ່ ດຼຸ ໂຊມຫຼັງໜີ່ງຶ . “ແຟກນິ ຢູ່ບໍ?່ ” ດອດເຈີ ຮອ້ ງຖາມເຂົຼາ້ັ ໄປ “ມເີ ພີືອ່ ນຄນົ ໃໝມູ່ າອກີ ຜໜູ້ ຶີ່ງ” ຊາຍຊະລາໜ້າຕາອັບປະລັກ ໃນຊຸຼດເສັຼອ້ື ຄຸມຍາວພວມແຕູ່ງກິນຢູ່ຜົມຂອງເຂົາມີສີແດງ ໃບໜ້າບິດບ້ຽວ ເວລາ ຍິຼ້ມັ ແຮງເພີ່ມຄວາມຢາ້ ນກົວອກີ ຕມ່ີື ທີ່ໂຕະຂ້າງເຕົາຝີງ ມີເດກັ ນ້ອຍສີ່ຫາ້ ຄົນ ນງົັ່ ຢູ່. ເດັກນ້ອຍເຫຼ່ົານນ້ັຼ ເບິີ່ງຊົງມີອາຍແຸ ກູ່ ກວູ່າດອດເຈີອີກ, ພວກເຂົາພວມສູບຢາ ແລະ ດືີ່ມເຫັ້ຼົາກັນຢູ່. ສີິ່ງປະດັບໃນຫ້ອງນີຼັ້ກໍມີພຽງຮາວຫ້ອຍຜ້າ ຊຶ່ີງມີຜ້າເຊັດ ໜາ້ ຫາຼ ກສຫິ ອ້ ຍຢູ່ ແລະ ກະເປາົ່ ປ່ານເກົ່າໆສົກກະປກົ ໃຊສ້ າໍ ລບັ ປູນອນ. “ນັ້ຼີຄື ໂອລເີ ວີ ທະວດິ ” ດອດເຈີຮອ້ ງປະກາດຂັ້ຶຼນ. ແຟກນິ ເສືອກຕາມາເບີ່ິງໂອລີເວີ ທ່ີຢນື ງົງຢ່ກູ ັບທີແ່ ຟກິນຈົກເອາົ ວັດຖກຼຸ ບັ ໜງ່ີຶ ອອກມາ ຈາກລບັ ຂອບປະຕູມນັ 111

ບັນຈຸໂມງໜູ່ວຍທີ່ສວຍງາມ, ສ້ອຍຄໍຄໍາ, ແຫວນ ແລະ ເພັດພອຍ. “ຂອງດີໆ ມີຄູ່າເຫົຼ່ານັຼີ້ ເປັນຂອງເຮົາຄົນ ດຽວ!” ແຟກິນເວັາົຼ້ ຂ້ຼັຶນຢາ່ ງທະນງົ ໃຈ “ມັນເປນັ ຂອງທ່ີເຫຼອື ຢູ່ໃນໄວຊະລາຂອງເຮົາ. 2. ເນັຼືອ້ ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລ່ອີື ງ “ໂອລເິ ວີ ທວສິ ” (Oliver Twist) “ເດກັ ຊາຍພະເນຈອນ” - ເວົາຼ້ັ ເຖງິ ຊວີ ິດອນັ ແສນເສຼົັາ້ ທໍລະມານຂອງ ໂອລິເວີ ທວິສ ທຕ່ີ ອ້ ງປະເຊນີ ໜາ້ ກບັ ຄວາມທຸກຍາກລໍາບາກ ເປົາ່ ປ່ຽວດຽວດາຍມາແຕູ່ເກີດ ທັງຢູ່ໃຕກ້ ານບງັ ຄັບ ແລະ ກດົ ຂີຂ່ ູດຮດີ ອີກດວ້ ຍ. - ເວ້ັົຼາເຖິງສະພາບບ້ານເມືອງຂອງອັງກິດໃນສະໄໜນັຼ້ນທ່ີມີຄວາມສັບສົນວຸ້ນວາຍເຊິີ່ງຊຸຼມຊົນມີກຸູ່ມຄົນທີ່ບໍ່ດີເປັນ ຄາດຕະກອນ, ຂັີຼ້ລັກງັດແງ,້ ຂາ້ ຟນັ ລນັ ແທງ, ສາ້ ງຄວາມເດືອດຮອ້ ນ ແລະ ຄວາມເສຍຫາຍໃຫແ້ ກສູ່ ັງຄົມ ໂດຍຜາູ່ ນຕົວ ລະຄອນ ແຟກິນ, ມັງ... - ເວັ້ຼົາເຖງິ ນ້ໍາໃຈມະນດຸ ສະທາຊວູ່ ຍເຫອືຼ ເພືອນມະນຸດຜູ້ທຕ່ີ ົກທກຸ ໄດ້ຍາກ, ຂາດເຂນີ ທີພ່ ັກພາອາໄສ ແລະ ຜູ້ລ້ຽງດ.ູ - ເວຼ້ົາັ ເຖິງຄວາມບລໍ່ ສິ ດຸ ພຸດຜອູ່ ງຂອງເດກັ ຊາຍພະເນຈອນ ສດຸ ທ້າຍຈິີ່ງສາມາດພ້ນົຼັ ຈາກຊວີ ິດອັນທລໍ ະມານໄດ້. + ນະວະນິຍາຍ “ໂອລເິ ວີ ທວິສ” ມີຄນຸ ຄ່າູ ຢ່າງຍງີ່ິ ຕກ່ໍ ບັ ການດໍາລົງຊີວິດ ແລະ ການຢຮູ່ ູວ່ ມກັນໃນສງັ ຄມົ ຄ:ື - ບົດເລ່ີືອງໄດ້ເປັນຄະຕິສອນໄຈຄົນເຮົາເພ່ືີອໃຫ້ປະພືດຕົນໄປໃນທາງທ່ີດີ, ບ່ໍຄວນກົດໜູ່ວງ, ຂູດຮີດ ແລະ ບັງຄັບຜທູ້ ຕີ່ ່ໍາຕ້ອຍມາຮບັ ໃຊ້ຕນົ ເປນັ ອນັ ຂາດ. - ເປນັ ແນວທາງການດໍາລົງຊີວິດເພ່ືີອໃຫ້ຄນົ ມຄີ ວາມອດົ ທົນ ແລະ ມຄີ ວາມບໍລສິ ຸດໃນການທາມາຫາກິນ ໂດບຜູ່ານຕວົ ລະຄອນ ໂອລິເວີ ທວສິ . - ສກຶ ສາໃຫຄ້ ົນເຮົາມຄີ ວາມເມຕາກະລນຸ າ, ຮັກຫອມ ແລະ ຊວູ່ ຍເຫືຼອຜທູ້ ີຕ່ ົກທຸກໄດ້ຍາກ. + ປຽບທຽບລັກສະນະການສອນແບບໃໝູ່ ກບັ ຕວົ ລະຄອນ “ໂອລິເວີ ທວິສ” (Oliver Twist) ນະວະນຍິ າຍ “ໂອລິເວີ ທວິສ” ເປນັ ນະວະນຍິ າຍທີ່ໜາ້ ອູ່ານພໍສົມຄວນເຊິ່ີງມີຫຼາຍເຫດການທີ່ເປັນຄະຕສິ ອນໃຈສໍາ ລບັ ເຍາົ ວະຊນົ ເພອ່ີື ບໍ່ໃຫຫ້ ົຼງຕົກໄປໃນກຸູ່ມຄນົ ທ່ີບໍ່ດີທີ່ສວຍໃຊຄ້ ນົ ອືີ່ນເປັນເຄີອ່ື ງມໃື ນການທາໍ ມາຫາກນິ ແບບບ່ໍ ຖກື ຕ້ອງ, ເຮັດໃຫ້ເສຍພາບພດົ ຄອບຄວົ ວົງຕະກຸນກາຍເປັນເດັກເກເລອັນຕະພານໃຜໆເຫັນກໍພາກັນລັງກຽດ, ກຽດຊັງ ອີກດ້ວຍ. (ປ້ຶັມ “ໂອລິເວີ ທະວດິ ” ເດັກຊາຍພະເນຈອນ ຂອງຊາກເລີ ດກິ ເກນິ , ແປໂດຍ ກຸຫຼາບສະຫວັນ, ຈັດພມິ ໂດຍສາໍ ນັກພິມ ວນັ ນະສນິ ປີ 2004). ເລື່ີອງ “ໂອລິເວີ ທວິສ” ເປັນເລືີ່ອງທີ່ເປັນທີ່ເປັນຄະຕິເຕືອນໃຈໃຫ້ຄົນເຮົາຫຼາຍໆຢ່າງໂດຍສະເພາະແມູ່ນສອນໃຫ້ ເດກັ ເຍົາວະຊົນເພີ່ືອບໍ່ໃຫ້ເຊ່ີືອຄົນງາູ່ ຍ, ເພາະອາດຖືກຫຼອກໄປໃນທາງທ່ີບໍດ່ ີໄດ້. ດັົງ່ ນຼັ້ນ, ໃນການສິດສອນເລື່ອີ ງ “ໂອລິ ເວີ ທວິສ” ໂດຍການນໍາໃຊ້ລັກສະນະການສອນແບບໃໝູ່ (ແບບແບູ່ງກຸູ່ມເຮັດວຽກ) ນັ້ຼນມັນເໝາະສົມທີ່ສຸດເພີ່ືອສ້າງ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກີດຄວາມເຂາຼ້ົັ ໃຈ ແລະ ສາມາດປະຕບິ ັດຕນົ ໄປໃນທາງທດີ່ ີໄດ.້ (ລັກສະນະການຮຽນຮູ້ ການເກັບກູຽ່ ວປະສົບການໃນຊີວດິ ຂອງ “ໂອລິເວີ ທວສິ ”) ໂອລເິ ວີ ທວິສ ແມູ່ນໄດ້ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຢ່າງທໍລະມານ ເປາົ່ ປຽ່ ວດຽວດາຍພາຍໃນເຮືອນລ້ຽງເດັກ ກໍ່າພ້າ ມີຄວາມຮູ້ ຫຼາຍໆດ້ານເຊ່ັົນ ມີຄວາມອດົ ທນົ ໃນການຕ່ສໍ ູ້ຊີວິດ, ມີປະສົບການໃນການຜີູ່ານຜາູ່ ຄວາມທຸກຍາກລໍາບາກ, ເຖິງເພນ່ີິ ຈະ ຂາດທີພ່ ກັ ພາອາໄສ ແລະ ຜູ້ລຽ້ ງດູຄອຍສັ່ງົ ສອນຕກັ ເຕືອນກຕໍ າມແຕູ່ເພນີ່ິ ກເໍ ປັນຄົນບລໍ ິສຸດພດຸ ຜູອ່ ງ, ມີຄວາມເຊີືອ່ ໝັ້ຼນ ຕົນເອງ ແລະ ສາມາດປະພດຶ ຕນົ ໄປໃນທາງທຖີ່ ກື ຕ້ອງໄດ້. 112

ເອກະສານອາ້ ງອງີ ປຶັ້ມແບບຮຽນວັນນະຄະດີ ມ.2, ພິມປີ 1997, ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ທູ່ານ ມີທອງ ສວຸ ັນວິໄຊ ພ້ອມຄະນະ, ໜ້າທີ 177 - 181 ປັຶ້ມແບບຮຽນວັນນະຄະດີ ມ.6, ພິມປີ 2008, ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ທູ່ານ ອູ່ອນແກ້ວ ນວນນະວົງ ພ້ອມຄະນະ, ໜ້າທີ 120 - 128. ປຶັ້ມແບບຮຽນວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ 2 ລະບົບ 11+3 ປີທີ 2, ພິມປີ 2009, ຮຽບຮຽງໂດຍ ທູ່ານ ອິນປັນ ວນັ ນະສກຸ ພ້ອມຄະນະ, ໜາ້ ທີ 77- 91 ປ້ັຶມແບບຮຽນວນັ ນະຄະດີອັງກດິ ແລະ ວັນນະຄະດີຝຣ່ົັງ, ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ໄພວັນ ພັດທາໍ ມະວົງ, ໜ້າທີ 28 - 49 ປຶັ້ມເລີອ່ຶື ງສນ້ຼັ ກເີ ດິ ໂມປັດຊັງ ພິມປີ 1979, ປັ້ມຶ “ນາງ Cosette”, ສໍານັກພມິ ແລະ ຈາໍ ໜູ່າຍປັມຶ້ ແຫງູ່ ລັດ ສປປລາວ ປັຶ້ມແບບຮຽນວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ 2, ລະບົບ 11+3 ປີທີ 2, 59 60 ພິມປີ 1998, ໂຮງພິມປາກກາສັກ, ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອາທິດ ອຸໄທ ຈະຕພຸ ອນໄຊ ປຶັ້ມວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທີ 55-57 ພິມປີ 2009 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອິນປັນ ວນັ ນະສກຸ ພອ້ ມດ້ວຍຄະນະ. ປ້ັຶມວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທີ 58-62 ພິມປີ 2009 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອິນປັນ ວັນນະສຸກ ພ້ອມດວ້ ຍຄະນະ. ປ້ັຶມວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທີ່ 66-77 ພິມປີ 1998 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອາທິດ ອໄຸ ທ ຈະຕຸພອນໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. ປມ້ັຶ ວນັ ນະຄະດຕີ າູ່ ງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທ່ີ 78-87 ພິມປີ 1998 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາທດິ ອຸໄທ ຈະຕຸ ພອນໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. ແບບຮຽນວັນນະຄະດີ ຊັຼ້ນມັດທະຍົມ ປີທີ 4 ກະຊວງສຶກສາທິການສະຖາບັນຄຼັົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກ ສາ 2013. ວນັ ນະຄະດຕີ າູ່ ງປະເທດ 1 ສໍາລບັ ໂຮງຮຽນສາ້ ງຄູ ລະບົບ 11+3 ປທີ ີ 2 ພມິ ປີ 1998, ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກົມສ້າງຄູ ສູນພັດທະນາຄ.ູ ວັນນະຄະດຕີ ູາ່ ງປະເທດສໍາລັບໂຮງຮຽນສ້າງຄູ ລະບົບ 8+3 ປີທີ 3 ພມິ ປີ 1998, ກະຊວງສກຶ ສາທິການ, ກົມ ສ້າງຄູ ສນູ ພັດທະນາຄ.ູ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວິຊາວນັ ນະຄະດີຝຣົງ່ັ , ສໍາລັບມະຫາວທິ ະຍາໄລສພຸ ານຸວງົ . ນະວະນຍິ າຍ ບັນດາຄນົ ຈົນ ພມິ ປີ 2002, ສາໍ ນກັ ພິມ ແລະ ຈາໍ ໜູ່າຍປ້ຶັມແຫ່ງູ ລັດ. ວັນນະຄະດຕີ ູາ່ ງປະເທດ II ສາຍສາ້ ງຄູມັດທະຍມົ ຕ້ົນຼັ ລະບບົ 11+3 (ບໍປ່ ະກົດປພີ ມິ ): 56 113

ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວັນນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ II ສໍາລັບສ້າງຄູ ລະບົບ 11+3, ສູນພັດທະນາຄູ, ປີ 1998: 59-60 ແບບຮຽນ ວັນນະຄະດີ ຊັ້ຼນມັດທະຍົມປີທີ 5 ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ສະຖາບັນຄຼັົ້ນຄ້ວາ ວິທະຍາສາດການສຶກ ສາ ແຫງູ່ ຊາດ 1999, ໜ້າທີ 112 ແບບຮຽນ ວັນນະຄະດີ ຊັຼ້ນມັດທະຍົມປີທີ 4 ກະຊວງສຶກສາທິການ ສະຖາບັນຄຼັົ້ນຄ້ວາ ວິທະຍາສາດການສຶກ ສາ ແຫງູ່ ຊາດ 1999, ໜ້າທີ 112 ວັນນະຄະດີ ຕູາ່ ງປະເທດ 2 ລະບົບ 3 ປີ ປທີ ີ 2, ໜາ້ ທີ 56-57 ປ້ັືມແບບຮຽນວິຊາ ວັນນະຄະຕາູ່ ງປປະເທດ 2 ສໍາລັບໂຮງຮຽນສ້າງຄູ 11+3 ປທີ ີ 2 ປາກປາສັກການະພມິ ຂະ ນາດ 18x25 ຊັງຕີເມັດ, ຈໍານວນ 943 ຫວົ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານສູນພັດທະນາຄູ 1998 ປັ້ຶມ “ໂອລເິ ວີ ທະວິດ” ເດັກຊາຍພະເນຈອນ ຂອງຊາກເລີ ດິກເກິນ, ແປໂດຍ ກຸຫຼາບສະຫວັນ, ຈັດພິມໂດຍ ສາໍ ນັກພມິ ວນັ ນະສນິ ແລະ ພະແນກທະແຫຼງຂູ່າວ-ວັດທະນະທາໍ ປີ 2004 ເຊ່ງີິ ລວມມີທັງໝົດ 25 ຕອນ 122 ໜາ້ www. Google.com ( วลิ เลยี ม เชกสเปี ยร์ ) www.victor hugo.com www.Guy de maupasant.com www.Eugenie Grandet.com www.Honore De Balzac.com www.The necklace.com www. Population of France.com www. Population of England.com 114

ລະບົບ-ພາກຮຽນ ແຜນການສອນລາຍວຊິ າ ຈາໍ ນວນຊົ່ວໂມງ ຊວືີ່ ຊິ າ: ວນັ ນະຄະດເີ ອຣີ ບົ 1 ຫກັຼ ສດູ ສາ້ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ລະບບົ 12+4 ຄາູ່ ໜູ່ວຍກິດ ອະທບິ າຍຄາູ່ ໜວູ່ ຍກິດ ລະຫດັ ວຊິ າ: 0907606 ຈຸດປະສົງ ລະບບົ 4 ປີ ພາກຮຽນ II ປີ 3 128 ຊົວ່ ໂມງ ເນຼອື້ັ ໃນຫຍ້ໍ 4(2-2-4) ການດໍາເນນີ ການສອນ ວິຊານຼີັ້ ມີ 4 ໜູ່ວຍກິດ ໃນນັນຼ້ 2 ຊ່ົວໂມງບນັ ຍາຍຕໍ່ 1 ອາທິດ ໃນ 16 ອາທດິ ອາທດິ 1 ເທ່ົາກັບ 2 ໜ່ວູ ຍກດິ , 2 ຊວົ່ ໂມງພາກປະຕິບດັ ຕ່ໍ 1 ອາທິດ ໃນ 16 ອາທິດ ເທົ່າກັບ 1 ໜວູ່ ຍກິດ ແລະ 4 ຊົ່ວໂມງພາກສະໜາມຕໍ່ 1 ອາທິດ ເທົາ່ ກັບ 1 ໜູ່ວຍກດິ . ດັ່ົງນັນ້ຼ , ອາທດິ 2 ໃນ 16 ອາທິດ ລວມມີ 128 ຊວົ່ ໂມງ. ເມ່ີືອຮຽນວຊິ ານແັີຼ້ ລວ້ ນກັ ສຶກສາຈະສາມາດ: • ຈໍາແນກໄດສ້ ະພາບທາງດ້ານພມູ ສາດ - ເສດຖະກິດ ແລະ ການປ່ຽນແປງສະ ພາບປະຫວັດສາດຂອງປະເທດຝຣງັົ່ ແລະ ປະເທດອັງກດິ . • ອະທິບາຍໄດຮ້ ບູ ແບບການປະດິດແຕງູ່ ຂອງນກັ ປະພັນເອກຂອງຝຣ່ງົັ ແລະ ອງັ ກິດ ທີທ່ ົ່ວໂລກຮັບຮູ້ ແລະ ສົ່ງຜນົ ສະທອ້ ນເຖງິ ວັນນະຄະດີຂອງລາວເຮາົ . • ຖອດເອົາຍອດກະທແິ ຫ່ງູ ການປະດດິ ແຕງູ່ ຂອງບນັ ດານກັ ປະພັນ ໃນບດົ ປະພັນ ວັນນະຄະດຕີ ູ່າງໆຂອງຝຣັງົ່ ແລະ ອັງກິດ. ສຶກສາເຖິງສະພາບລວມຂອງປະເທດຝຣ່ົັງ ແລະ ປະເທດອງັ ກດິ , ສະພາບວັນນະຄະດ,ີ ນກັ ປະພນັ ແລະ ບັນດາບົດປະພັນທີ່ດເີ ດັນົ່ . ວິຊານ້ຮຼັີ ຽນຢູ່ 16 ອາທິດ ການສດິ ສອນຈະສມົ ທົບກັບຫາຼ ຍໆວທິ ີການ ແລະ ຕິດ ພັນ ກັບພາກປະຕິບດັ ຕວົ ຈງິ ໂດຍນາໍ ໃຊ້ຫາຼ ຍວທິ ີປະສົມປະສານກັນ ເຊົ່ນັ ອະທບິ າຍ, ຮຽນ ຮູ່ວມ ກນັ ເປນັ ກມຸູ່ ສົມທຽບ, ສນົ ທະນາ, ອູາ່ ນ ແລະ ສງັ ເກດ ການວິໄຈບດົ ແລະ ວິ ເຄາະບດົ . ພາກທີ I ວນັ ນະຄະດຝີ ຣງົັ່ ບດົ ທີ 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດ ຝຣງ່ົັ 1. ປະເທດຝຣງ່ັົ ໂດຍສງັ ເຂບ 2. ສະພາບທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ບດົ ທີ 2 ສະພາບວນັ ນະຄະດຝີ ຣງ່ັົ ໃນສດັ ຕະວດັ ທີ XVIII 1. ສະພາບປະຫວດັ ສາດ 2. ສະພາບວນັ ນະຄະດີ 3. ປະຫວັດຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕູງ່ ຂອງພັນປະພັນ ນກັ ປະພັນ 115

ອາທິດ 3 ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ (Victor Hugo) ອາທດິ 4 ອາທິດ 5 ບດົ ທີ 3 ອາທດິ 6 ນກັ ປະພນັ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ ( Victor Hugo ) ອາທິດ 7 ອາທິດ 8 1. ລດັ ທິເພີນຈິດໃນສະໄໝວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ( Victor Hugo ) ອາທດິ 9 2. ນະວະນິຍາຍ “ ບັນດາຄນົ ຈນົ ” ອາທິດ 10 3. ວິເຄາະນະວະນິຍາຍ “ ບັນດາຄນົ ຈນົ ” ຕອນ “ ບນັ ຫານາ້ໍ ທເ່ີ ມືອງມງົ ແຟກໄມ ” ບດົ ທີ 4 ນະວະນຍິ າຍ “ ຊາຍຫງັຼ ຂດົ ” 1. ນະວະນິຍາຍເລ່ີືອງ “ ຊາຍຫງັຼ ຂົດ ” ໂດຍຫຍໍ້ 2. ວິພາກນະວະນິຍາຍ “ ຊາຍຫງັຼ ຂດົ ” ບດົ ທີ 5 ນກັ ປະພນັ ໂຮໂນເຣ ເດບິ ານຊກັ (Honore de Balza) 1. ປະຫວັດຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕງູ່ 1.1 ປະຫວດັ ຫຍໍຂ້ ອງນກັ ປະພນັ ໂຮໂນເຣ ເດີບານຊັກ 1.2 ພາລະກດິ ປະດິດແຕູ່ງ ບດົ ທີ 5 (ຕ)ໍ່ ນະວະນຍິ າຍ “ ເອຊີ ີນກີ ຣງັ ເດ ” ( Eug໙nie Grandet ) 1. ເລ່ອີື ງໂດຍຫຍໍ້ 2. ເນຼ້ືອັ ໃນຄວາມໝາຍ ບດົ ທີ 6 ນກັ ປະພນັ ກເີ ດິ ໂມປດັ ຊງັ 1. ປະຫວດັ ຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕງູ່ 1.1 ປະຫວດັ ຫຍໍ້ຂອງນກັ ປະພນັ ກີເດີ ໂມປດັ ຊັງ 1.2 ພາລະກິດປະດິດແຕູ່ງ ພາກທີ II ວນັ ນະຄະດອີ ງັ ກດິ ບດົ ທີ 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດອງັ ກດິ 1. ສະພາບທາງດ້ານພູມສາດ - ເສດຖະກດິ 2. ສະພາບທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ບດົ ທີ 2 ສະພາບວນັ ນະຄະດອີ ງັ ກິດ 116

ອາທດິ 11 1. ສະໄໝພັດທະນາຄືນ (Renaissance) ອາທດິ 12 2. ນັກປະພັນດເີ ດັນ່ົ William Shakespeare 3.1 ປະຫວັດຫຍໍ້ 3.2 ພາລະກດິ ປະດິດແຕງູ່ ບດົ ທີ 3 ລະຄອນໂສກ “ ໂຣເມໂອ ແລະ ຈລູ ຽດ ” 1. ເລື່ອີ ງໂດຍຫຍໍ້ 2. ເນອັຼ້ື ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລີ່ືອງ ຮບູ ເງາົ ເລອ່ີື ງ “ ໂຣເມໂອ ແລະ ຈລູ ຽດ ” ອາທິດ 13 ບດົ ທີ 4 ອາທິດ 14 ວນັ ນະຄະດສີ ະໄໝລດັ ທສິ ດັ ຈະທດັ ອາທດິ 15 1. ສະພາບປະຫວັດສາດ 2. ສະພາບວນັ ນະຄະດີ ບດົ ທີ 5 ນກັ ປະພນັ ຊາກດກິ ເກນັ 1. ປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກດິ ປະດດິ ແຕງູ່ 1.1 ປະຫວັດຫຍ້ໍຂອງນກັ ປະພນັ ຊາກດກິ ເກັນ 1.2 ພາລະກິດປະດິດແຕູ່ງ ສາໍ ມະນາເລອືີ່ ງ “ ລດັ ທສິ ດັ ຈະທດັ ໃນບດົ ປະພນັ ຊາກ ດກິ ເກນັ ” ບດົ ທີ 6 ອາທິດ 16 ນະວະນຍິ າຍ “ Oliver Twist ” ການປະເມີນ ເອກະສານອ້າງອີງ 1. ເລ່ືີອງໂດຍຫຍ້ໍ 10% 2. ເນຼື້ອັ ໃນຄວາມໝາຍ • ການມາຮຽນ • ກດິ ຈະກາໍ ບຸກຄົນ/ກຸູ່ມ 30% • ການກວດກາກາງພາກ 20% • ສອບເສງັ ຈບົ ໜ່ວູ ຍກດິ 40% 1. ປ້ັຶມແບບຮຽນວັນນະຄະດີ ມ.2, ພິມປີ 1997, ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ທາູ່ ນ ມີ ທອງ ສຸວັນວໄິ ຊ ພອ້ ມຄະນະ, ໜາ້ ທີ 177 - 181 2. ປມ້ັຶ ແບບຮຽນວນັ ນະຄະດີ ມ.6, ພິມປີ 2008, ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ທູ່ານ ອອູ່ ນແກ້ວ ນວນນະວົງ ພອ້ ມຄະນະ, ໜ້າທີ 120 - 128. 3. ປມ້ັຶ ແບບຮຽນວັນນະຄະດຕີ ູ່າງປະເທດ 2 ລະບົບ 11+3 ປທີ ີ 2, ພິມປີ 2009, ຮຽບຮຽງໂດຍ ທູ່ານ ອນິ ປັນ ວັນນະສກຸ ພ້ອມຄະນະ, ໜ້າທີ 77- 117

91 4. ປຶ້ັມແບບຮຽນວນັ ນະຄະດອີ ັງກດິ ແລະ ວນັ ນະຄະດຝີ ຣົ່ງັ , ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ໄພວນັ ພດັ ທໍາມະວງົ , ໜ້າທີ 28 - 49 5. ປຶ້ັມເລືີ່ອຶ ງສຼ້ັນ ກເີ ດິ ໂມປັດຊງັ ພມິ ປີ 1979, 6. ປຶັ້ມ “ນາງ Cosette”, ສໍານກັ ພິມ ແລະ ຈາໍ ໜູ່າຍປັຶ້ມແຫງູ່ ລດັ ສປປລາວ 7. ປຶັ້ມແບບຮຽນວັນນະຄະດຕີ ູາ່ ງປະເທດ 2, ລະບບົ 11+3 ປທີ ີ 2, 59 60 ພມິ ປີ 1998, ໂຮງພິມປາກກາສກັ , ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອາທດິ ອໄຸ ທ ຈະຕພຸ ອນໄຊ 8. ປມຶັ້ ວນັ ນະຄະດຕີ າູ່ ງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທີ 55-57 ພິມປີ 2009 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອນິ ປນັ ວນັ ນະສກຸ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ. 9. ປ້ຶັມວັນນະຄະດີຕາູ່ ງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜາ້ ທີ 58-62 ພມິ ປີ 2009 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອນິ ປນັ ວັນນະສຸກ ພ້ອມດວ້ ຍຄະນະ. 10. ປຶັ້ມວັນນະຄະດີຕາູ່ ງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜາ້ ທີ່ 66-77 ພມິ ປີ 1998 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອາທິດອໄຸ ທ ຈະຕພຸ ອນໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. 11. ປຶມັ້ ວນັ ນະຄະດີຕູ່າງປະເທດ II 11+3 ປີ II ໜ້າທີ່ 78-87 ພມິ ປີ 1998 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອາຈານ ອາທິດອຸໄທ ຈະຕພຸ ອນໄຊ ພອ້ ມຄະນະ. ອາຈານ ພອນສະຫວນັ ກໍາກຽ້ ງຍມົ 020 2222 6226 ອາຈານ ມະນີວັນ ອິນທລິ າດ 020 5544 5828 ຜຂູ້ ຽນ ອາຈານ ປະຢັດ ລັດຕະນາ 020 9815 0505 ອາຈານ ໂພໄຊ ເພດັ ຄໍາພູ 020 9629 9979 ອາຈານ ພົມມາ ສສໍ ມົ ມີ 020 9958 6896 118

119

120

121

122

123