ວັນນະຄະດີເອີຣົບ 1

ກະຊວງສກຶ ສາທິການ ແລະ ກິລາ ກົມສາ້ ງຄູ ວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງພະບາງ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງພະບາງ ສ້າງວິຊາຊບີ ຄສູ ູຄ່ ວາມເປນັ ເລດີ ປະເສດີ ດວ້ ຍຄນຸ ນະທໍາ ສົງ່ ເສມີ ວດັ ທະນະທໍາທີ່ເປນັ ເອກະລກັ ພັດທະນາສ່ິີງແວດລ້ອມ ສາ້ ງຄວາມພອ້ ມກ້າວສ່ສູ າກນົ ເອກະສານປະກອບການສອນ ວຊິ າ ວັນນະຄະດີເອຣີ ບົ 1 ສາຍຄມູ ດັ ທະຍມົ ສມົ ບນູ (ມ.1-ມ.7) ລະບບົ 12+4 ນາງ ໝ່ມີ ່ີ ປະດດິ ນາງ ພຄູ າໍ ມດັ ທວິ ງົ ປີ 2019

ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ ກົມສ້າງຄູ ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງພະບາງ ສ້າງວຊິ າຄສູ ູ່ຄວາມເປັນເລີດ ປະເສດີ ດວ້ ຍຄຸນນະທໍາ ສ່ງົ ເສີມວັດທະນະທໍາທີ່ເປັນເອກະລກັ ພດັ ທະນາສິງ່ີ ແວດລອ້ ມ ສ້າງຄວາມພອ້ ມສ່ສູ າກນ ເອກະສານປະກອບການສອນ ວຊິ າ ວນັ ນະຄະດີເອີຣົບ 1 ຮຽບຮຽງໂດຍ: ທາູ່ ນ ຜຊ ປ.ຕີ ນາງ ໝມ່ີ ່ີ ປະດດິ ທາູ່ ນ ປ.ໂທ ນາງ ພຄູ າໍ ມດັ ທວິ ງົ ກວດແກໂ້ ດຍ: ທາູ່ ນ ອາຈານ ປ.ໂທ ນາງ ພອນຈນັ ສພໍ ມິ ພາ ທາູ່ ນ ອາຈານ ປ.ໂທ ບນຸ ຍນື ວງົ ໄພໂລດ ປີ 2019

ຄາໍ ນາໍ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວຊິ າ ວັນນະຄະດິເອີຣົບ 1 ປີ 3 ສາຍຄພູ າສາລາວ-ວນັ ນະຄະດີ ເຫມຼ້ັ ນັຼ້ີ ໄດ້ຮບັ ການຮຽບຮຽງຂ້ັຼຶນຕາມຫກຼັ ສດູ ສາ້ ງຄມູ ດັ ທະຍົມ ລະບົບ 12+4. ການຄນ້ັົຼ ຄວ້າຮຽບຮຽງເອກະສານ ວຊິ າ ວັນນະ ຄະດເິ ອີຣົບ 1ນີັຼ້ ໄດອ້ ງີ ໃສູເ່ ອກະສານທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕາູ່ ງປະເທດ ໂດຍໄດ້ຮບັ ການຮູວ່ ມມືຈາກຫຼາຍພາກສວູ່ ນ. ໂຄງສາ້ ງບດົ ສອນ ວຊິ າ ວນັ ນະຄະດເິ ອີຣົບ 1 ຫຼັກສດູ ສາ້ ງຄູມດັ ທະຍົມ ລະບບົ 12+4 ປະກອບມີ 11 ບົດຄື ບົດ ທີ 1 ສະພາບລວມປະເທດຝຣ່ງັົ , ບດົ ທີ 2 ສະພາບວັນນະຄະດີຝຣັົ່ງໃນສະຕະວດັ ທີ 18, ບດົ ທີ 3 ນັກປະພນັ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ, ບດົ ທີ 4 ນັກປະພັນໂຣໂນເຣ ເດີບານຊັກ, ບົດທີ 5 ນັກປະພນັ ກເິ ດີ ໂມປັດຊັງ, ບົດທີ 6 ສະພາບລວມຂອງ ປະເທດອງັ ກິດ, ບດົ ທີ 7 ສະພາບວັນນະຄະດີອັງກິດ, ບົດທີ 8 ລະຄອນໂສກ ໂຣມີໂອ-ຈູລຽດ, ບົດທີ 9 ວນັ ນະຄະດີ ສະໄໝລັດທສິ ັດຈະທັດ, ບດົ ທີ 10 ນັກປະພນັ ຊາກດກິ ເກນັ , ບົດທີ 11 ນະວະນຍິ າຍ ໂອລເີ ວີ ທະວິດ. ຫງັຼ ຈາກທໄ່ີ ດ້ຮຽນຕາມຫກຼັ ສູດ ຫຼື ເນຼື້ັອໃນທບີ່ ັນຈຸໃນເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນ ວຊິ າ ວັນນະຄະດິ ເອຣີ ົບ 1 ແລ້ວ ນັກຮຽນຄຈູ ະໄດ້ຮັບຮຄູ້ ື: ວັນນະຄະດີເອີຣົບ 1 ເຊ່ີິງປະກອບມີ ປະເທດຝຣົ່ັງ ແລະ ອັງກິດ ໂດຍສັງເຂບ, ສະພາບປະຫວັດສາດ, ສະພາບ ວັນນະຄະດີ ແລະ ນັກປະພນັ ຜ້ທູ ີມ່ ີຊີ່ືສຽງໃນປະເທດຝຣ່ງົັ ແລະ ປະເທດອງັ ກິດ ຜຮູ້ ຽບຮຽງຫວງັ ຢາ່ ງຍິ່ງີ ວ່າູ ເອກະສານປະກອບການຮຽນ-ການສອນວິຊາວນັ ນະຄະດເີ ອີຣບົ 1 ເຫັຼ້ມນັີ້ຼຈະເປັນ ປະໂຫຍດໃຫແ້ ກູ່ການສກຶ ສາຮໍ່າຮຽນ ເຖງິ ຢາ່ ງໃດກໍຕາມຖາ້ ວາູ່ ຍງັ ມບີ ູ່ອນໃດບໍ່ຖືກຕອ້ ງຊດັ ເຈນຂໍໃຫ້ທ່າູ ນສົ່ງຂໍ້ຄວາມ ແລະ ຄໍາຕິຊົມດວ້ ຍເພື່ີອຈະໄດ້ນໍາໄປພິຈາລະນາປບັ ປງຸ ໃຫ້ດີຂນຼ້ັຶ ໃນການຮຽບຮຽງຄງັ້ຼ ໜາ້ .

ສາລະບານ ເນັ້ຼືອໃນ ໜາ້ ທີ ພາກທີ 1 ວນັ ນະຄະດີຝຣັົງ່ ບົດທີ 1 ສະເໜີສະພາບລວມຂອງເທດຝຣັົ່ງ ..................................................................................... 1 1. ສະພາບທາງດາ້ ນພູມສາດ ແລະ ເສດຖະກິດ ...................................................................... 1-3 2. ສະພາບທາງດາ້ ນປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທາໍ ............................................................... 3-4 ບດົ ທີ 2 ສະພາບວນັ ນະຄະດີຝຣ່ັງົ ໃນສະຕະວັດທີ 18” ........................................................................ 5 1. ສະພາບປະຫວັດສາດ ................................................................................................... 5 2. ສະພາບວນັ ນະຄະດີ................................................................................................... 5-6 ບົດທີ 3 ນັກປະພນັ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ” .............................................................................................. 7 1. ຊີວະປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງ ................................................................. 7-8 2. ນະວະນິຍາຍ ບັນດາຄນົ ຈນົ ....................................................................................... 8-17 3. ວິເຄາະ ນະວະນິຍາຍ ບນັ ດາຄນົ ຈນົ ຕອນ ບັນຫານ້າັຼ ເມອື ງມງົ ແຟກໄມ ................................... 17-28 ບົດທີ 4 ນັກປະພັນ ໂອໂນເຣ ເດບີ ານຊັກ ..................................................................................... 29 1. ປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກິດປະດິດແຕູ່ງ ...................................................................... 29-30 2. ນະວະນິຍາຍ ເລອືີ່ ງ ເອີເຊນີ ກຣັງເດ ........................................................................... 30-33 3. ເນອືຼັ້ ໃນຄວາມໝາຍ ............................................................................................. 33-39 ບດົ ທີ 5 ນກັ ປະພັນ ກເີ ດີ ໂມປດັ ຊງັ ............................................................................................ 40 1. ປະຫວັດຫຍ້ໍ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕູງ່ ...................................................................... 40-41 2. ບົດເລ່ອີື ງສຼນັ້ ເອ້ເພດ ............................................................................................ 41-48 3. ເນັ້ືຼອໃນຄວາມໝາຍບດົ ເລອື່ີ ງ ເອ້ເພດ ......................................................................... 48-53 ພາກທີ 2 ວນັ ນະຄະດີອັງກິດ..................................................................................................... 54 ບົດທີ 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດອງັ ກິດ ............................................................................. 54 1. ປະເທດອງັ ກິດໂດຍສັງເຂບ...................................................................................... 54-56 2. ສະພາບທາງດ້ານພູມສາດ-ເສດຖະກິດ......................................................................... 57-61 3. ສະພາບທາງດ້ານປະຫວັດ ....................................................................................... 62-66 4. ສະພາບວັນນະຄະດີ.................................................................................................... 66

ບດົ ທີ 2 ສະພາບວັນນະຄະດອີ ັງກິດ............................................................................................. 67 1. ສະໄໝພດັ ທະນາຄນື ............................................................................................. 67-68 2. ນກັ ປະພນັ ດີເດັົ່ນ ວິນລູ່ຽມ ເຊກັ ສະເປຍ............................................................................ 68 3. ປະຫວັດຫຍ້ໍ ...................................................................................................... 68-70 4. ພາລະກິດປະດິດແຕ່ງູ ................................................................................................. 70 ບົດທີ 3 ລະຄອນໂສກ ໂຣມີໂອ-ຈລູ ຽດ ...................................................................................... 71 1. ເລືອີ່ ງ ໂດຍຫຍໍ້................................................................................................... 71-81 2. ເນອື້ຼັ ໃນຄວາມໝາຍຂອງເລອີ່ື ງ ................................................................................ 82-99 ບົດທີ 4 ວັນນະຄະດສີ ະໄໝສັດທະທດັ ....................................................................................... 100 1. ກູຽ່ ວກບັ ວນັ ນະຄະດສີ ັດຈະທັດ.................................................................................... 100 ບົດທີ 5 ນັກປະພນັ ຊາກ ດກິ ເກນັ ........................................................................................... 101 1. ປະຫວດັ ຫຍນໍ້ ັກປະພນັ ຊາກ ດກິ ເກັນ ........................................................................... 101 2. ພາລະກິດການປະດດິ ແຕູ່ງ................................................................................... 101-103 ບດົ ທີ 6 ນະວະນິຍາຍ ໂອລີເວີ ທະວດິ ...................................................................................... 104 1. ເລອີື່ ງໂດຍຫຍໍ້ ....................................................................................................... 104 2. ເນືຼ້ອັ ໃນຂອງເລືອ່ີ ງ .................................................................................................. 109



ພາກທີ 1 ວນັ ນະຄະດຝີ ຣັົ່ງ ບດົ ທີ 1 ສະເໜສີ ະພາບລວມຂອງປະເທດຝຣັງ່ົ 1. ສະພາບທາງດ້ານພມູ ສາດ ແລະ ເສດຖະກິດ (ຮບູ ທີ 1 ແຜນທປີ່ ະເທດຝຣງົັ່ ) ປະເທດຝຣ່ົັງ ຕ້ັຼງຢູ່ພາກຕາເວັນຕົກຂອງທະວີບເອີຣົບ ມີເນືຼັ້ອທີ່ທັງໝົດ 632.834 ກິໂລຕາແມັດ, ມີ ປະຊາກອນທັ ງໝົ ດ 64.102.140 ຄົນ. ພົນລະເມືອງ 62.048.473 ຄົນ (2008), ພົນລະເມືອງ 2015 ມີ 64.395.345 ຄນົ , ພນົ ລະເມອື ງປີ 2017 ມີ 64.668.129 ຄົນ, ພົນລະເມືອງປີ 2016 ມີ 64.668.129 ຄົນ ເຊງ່ິີ ເປັນ ປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອນັ ດັບ 2 ຂອງໂລກ (ສະຖິຕິ 2008) ມີນະຄອນຫຼວງຊີື່ວູ່າ ປາຣີ (PARIS), ຕະກຸນ ເງນິ ຢູໂຣ (EUR) ແລະ ເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນອາໄສຢູ່ຢ່າງໜ້າແໜ້ນໄດ້ແກູ່ ປາຣີ, ມາຣ໌ແຊ໌, ລີຍົງ, ລີວ, ຕູ ລຊູ , ນິສ ແລະ ເມືອງນອງຕ.໌ ຊາຍແດນພາກຕາເວນັ ຕັກຕິດກັບມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ແລະ ມີບັນດາປະເທດໃກ້ຄຽງອີກ ເຊ່ົັນ ປະເທດແບນຊິກ, ເຢຍລະມັນ, ສະວິດເຊີແລນ, ອີຕາລີ ແລະ ແອັດສະປາຍ. ທາງດ້ານເສດຖະກິດເປັນອັນດັບ 4 ຂອງ ໂລກທາງດ້ານອຸດສາຫະກໍາ, ຂົນສົ່ງ, ໂທລະຄົມມານາຄົມ, ອຸດສາຫະກໍາອາຫານ, ການທູ່ອງທູ່ຽວ...ມີໂຮງງານໄຟຟ້າ, ພະລັງງານນິວເຄຍຫຼາຍທ່ີສຸດອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ, ຜະລິດກະແສໄຟຟ້າໃນປະເທດ 88% ເປັນຜູ້ສົ່ງອອກສິນຄ້າການ ກະເສດ ແລະ ຜນົ ຜະລດິ ດ້ານອາຫານອນັ ດັບ 2 ຂອງໂລກ. ການປກົ ຄອງ ສາທາລະນະລັດດຽວເຄິ່ີງນາທບິ ດໍ .ີ ໃນສະໄໝອະດດີ ຝຣ່ົັງກັບອັງກິດເຄີຍເປັນຄູ່ຕໍ່ສູກ້ ັນ ແລະ ແຂູ່ງຂັນກັນ ໃນການຍາດເອົາອານານິຄົມຂອບເຂດ ທົ່ວໂລກລວມທັງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້. ປະເທດຝຣ່ົັງມີຊ່ີືທາງການວູ່າ “ສາທາລະນະລັດຝຣງ່ົັ ເສດ” (République française), ເພງຊາດ ລາມາແຊແຍ. ຄໍາຂວັນປະຈໍາຊາດແມູ່ນ “ເສລີພາບ ສະເໝີພາບ ພາລາດອນພາບ” ( Liberté, Égalité, Fraternité) ລະບົບການເມືອງປະຊາທິປະໄຕແບບລັດຖະສະພາ ປະກອບດ້ວຍສະພາແຫູ່ງຊາດ ແລະ ວຸດທິ ສະພາ, ລະບບົ ການປກົ ຄອງ ສາທາລະນະລັດ ແບງູ່ ເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ແຄວ້ນ, ປະທານາທິບດໍ ີຊ່ືີວູ່າ ນິໂກ 1

ລາ ຊາຮ໌ໂກຊີ, ນາຍົກລັດຖະມົນຕີຊີ່ືວູ່າ: ຝຣອງຊົ່ວ ຟີຢົງ (ສະຖິຕິປີ 2008), ປະທານາທິບໍດີ ຟຣ໋ອງຊົ່ວ ອໍລ໋ອງ ນາຍກົ ລດັ ຖະມນົ ຕີ ແບຣນາ ກາສເນບີ (ສະຖິຕປິ ີ 1018) ຊາວຝຣັງ່ົ ສ່ວູ ນຫາຼ ຍນັບຖືສາສະໜາຄຣດິ 90% (ໂຣມັນຄາ ໂຕລກິ ), ມຸດສະລິມ 5% ຍວິ 1 % ແລະ ບນ່ໍ ັບຖສື າສະໜາ 4% (ສະຖິຕິປີ 2008). ຮູບທີ 2 ທງຸ ຊາດຝຣົງ່ັ ) (ຮູບທີ 3 ກາແຜູ່ນດນິ ) ປະເທດຝຣ່ັົງ ເປັນປະເທດມະຫາອໍານາດທາງດ້ານເສດຖະກິດເປັນອັນດັບ 4 ຂອງໂລກປະເພດຂອງອຸດສາຫະ ກໍາທີ່ມາຂອງຄວາມສໍາເລັດດັົ່ງກູ່າວ ໄດ້ແກູ່ອຸດສາຫະກໍາທາງດ້ານການຂົນສົ່ງ, ໂທລະຄົມມະນາຄົມ, ອຸດສະຫະກໍາ ອາຫານ, ຜະລິດຕະພັນລວມໄປເຖິງທະນາຄານ, ການປະກັນໄພ, ການທູ່ອງທູ່ຽວ ແລະ ສິນຄ້າຟຸມເຟືອຍ (ເຄ່ືີອງໜັງ, ເສັຼືອ້ ຜ້າສາໍ ເລດັ ຮູບ, ນໍາ້ ຫອມ ແລະ ເຫຼົັາ້ ). (ຮູ ບ ທີ 4 ປະທ ານາທິ ບໍ ດີ ຟ໋ ອງຊົ່ ວ ເຈ ຣ າດ ຈ ອດ ນີກໍ ລາ ອໍ ລ໋ອງ François Gérard Georges Nicolas Hollande, ເກດີ ວັນທີ 12 ສງິ ຫາ 1954 , ໄດຮ້ ັບການເລືອກຕ້ງັຼ ວນັ ທີ 6 ພຶດສະພາ 2012) ເປັນຜູ້ສົ່ງອອກສິນຄ້າການກະເສດ ແລະ ຜົນຜະລິດດ້ານອາຫານອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ. ໃນດ້ານການລົງທືນ ປະເທດຝຣ່ົັງເປັນປະເທດທີ່ມີການລົງທືນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ ເພາະຜູ້ລົງທືນພໍໃຈໃນຄຸນນະພາບຂອງ ແຮງງານຊາວຝຣັ່ົງ ການຄຼ້ົັນຄວ້າວິໄຈຂຼັ້ນສູງ, ເທັກໂນໂລຢີຊຼັ້ນສູງທີ່ກ້າວໜ້າຫຼາຍສະຖຽນລະພາບຂອງຄູ່າເງິນ. ແລະ ການຄວບຄມຸ ຕນ້ັົຼ ທນື ການຜະລດິ ແມນູ່ ຢູໃ່ ນອັນດັບດຂີ ອງໂລກ. 2

(ຮູບທີ 5 ນາຍກົ ລດັ ຖະມົນຕີ Bernard Cazeneuve (born 2 June 1963) ດໍາລງົ ຕາໍ ແໜູ່ງ 6 .12.2016) ປະເທດຝຣັົ່ງ ເປັນປະເທດທີ່ມີໂຮງງານໄຟຟ້າພະລັງງານນິວເຄຼຍຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 2 ຂອງໂລກ ຖັດຈາກ ປະເທດສະຫະລັດອາເມຣກິ າ. ການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າໃນປະເທດ 88% ແມູ່ນມາຈາກພະລັງງານນວິ ເຄຼຍ ຄາູ່ ໃຊ້ໄຟຟ້າ ໃນປະເທດລາຄາຖືກກວາູ່ ປະເທດໃກຄ້ ຽງ. ສະນຼ້ັນ, ຈ່ີງິ ມີການສົງ່ ອອກກະແສໄຟຟ້າໄປຍງັ ປະເທດອນ່ີື ໆ. (ຮູບທີ 6 ນະຄອນຫຼວງ Paris) 2. ສະພາບທາງດາ້ ນປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທາໍ ຊາວຝຣງັ່ົ ສືບເຊຼືັອ້ ສາຍມາຈາກ “ພວກໂກ” ຈາກນນ້ັຼ , ຕກົ ມາຢໃູ່ ນການຄອບຄອງຂອງພວກ “ແຝຣງກ໌” ຊື່ີປະເທດ France ມາຈາກຄໍາວູ່າ ແຝຣງກ໌ ເຊ່ັົນດຽວກັນ. ໃນສະຕະວັດທີ I ເຊິ່ີງຊາວຝຣັົ່ງມັກເອີຼ້ັນຊີື່ປະເທດຕົນເອງວູ່າ 3

“ຫົກຫ່ຼູຽມ” ເນື່ີອງຈາກລັກສະນະກາຍະພາບຊອງປະເທດຕົນເອງ. ປະເທດຝຣ່ົັງປົກຄອງດ້ວຍລະບອບກະສັດເລີ່ມແຕູ່ ສະຕະວດັ ທີ V ເມີ່ອື ພະເຈາ້ັຼົ ຊາກເລີ ມາຕັ້ຼງຈກັ ກະພດັ ໂລມັນອນັ ສກັ ສດິ ໃນ ຄ.ສ 843 ກໍມີອານາເຂດຄວບຄຸມທງັ ຝຣ່ງັົ ແລະ ເຢຍລະມັນ. ລາຊະສໍານກັ ຝຣັ່ົງຂ້ນຶຼັ ສຈູ່ ຸດສູງສດຸ ໃນສະໄໝພະເຈົຼ້ັາຫຼຸຍທີ 14 ເຊ່ງິີ ຢູ່ໃນຍຸກນີຼັປ້ ະເທດຝຣງັ່ົ ມີປະຊາກອນຫາຼ ຍທີ່ ສຸດໃນທະວີບເອີຣົບ ແລະ ມີອໍານາດທາງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ສິລະປະ ແລະ ວັດທະນະທໍາ ຕໍ່ກັບເອີຣົບຢ່າງ ຫວຼ ງຫຼາຍ. ຈົນເຖິງການປະຕວິ ັດຝຣົ່ັງໃນປີ ຄ.ສ 1792 ຈ່ີິງປຽ່ ນມາໃຊ້ລະບອບສາທາລະນະລັດ ຫງັຼ ຈາກນ້ັຼນ, ນາໂປລີອົງ ໂບນາປາກ ໄດ້ຕັ້ຼງຕົວເອງເປັນຈັກກະພັດ ແລະ ໄດ້ຮຸກຮານປະເທດອືີ່ນໆ ໃນທະວີບເອີຣົບ, ເມີ່ືອນະໂປລຽນປະລາໄຊ. ຝຣັ່ົງຈີິ່ງປ່ຽນມາໃຊ້ລະບົບສາທາລະນະລັດອີກຄັ້ຼງເຊ່ີິງເອີຼັ້ນວູ່າ: ຍຸກສາທາລະນະລັດທີ 2 ແຕູ່ກໍຢູ່ໄດ້ບໍ່ນານເພາະຫຼຸຍ ນະ ໂປລຽນ ຫຼານລງຸ ຂອງນະໂປລຽນ ໄດ້ຍືດປະເທດ ແລະ ຕຼ້ັງຈກັ ກະພັດທີ 2 ຂັຼນຶ້ ອກີ ຄັຼ້ງ. ຝຣັົ່ງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຢ່າງໜັກໜູ່ວງຈາກສົງຄາມໂລກທັງ 2 ຄ້ັຼງ. ປັດຈຸບັນນຼັ້ີ ຝຮົ່ັງໃຊ້ການປົກຄອງລະບອບ ປະຊາທິປະໄຕ ມີທັງປະທານນາທບິ ໍດີ ແລະ ນາຍົກລດັ ຖະມນົ ຕີ (ເອ້ັຼີນວູ່າສາທາລະນະລດັ ທີ V) ທົດສະຕະວັດທຜ່ີ ູ່ານມາ ຝຣ່ົັງ ແລະ ເຢຍລະມັນ ເປັນຜູ້ນໍາຂອງການລວມຕົວແລ້ວຕ້ັຼງປະຊາຄົມເອີຣົບ ຈາກນັຼ້ນ, ກໍໄດ້ຫັນປ່ຽນມາເປັນ ສະຫະພາບເອຣີ ບົ ໃນປັດຈຸບນັ ນີຼັ້. ຝຣ່ົັງຍັງເປັນ 1 ໃນ 2 ສະມາຊິກຖາວອນຂອງຄະນະມົນຕີຄວາມໝຼ້ັນຄົງແຫູ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ເປັນ ປະເທດທີມ່ ີອາວດຸ ນິວເຄຼຍໄວ້ຄອບຄອງອີກດວ້ ຍ (ສະຖຕິ ິປີ 2008). ປະຊາຊົນຝຣົ່ັງ ຮັກຫອມສິລະປະວັນນະຄະດີຢ່າງສຸດຊຶຼັ້ງ ແລະ ມີມູນເຊືຼ້ັອສິລະປະວັດທະນະທໍາທ່ີອຸດົມຮົ່ັງມີທ່ີ ສຸດປະເທດໜ່ີຶງໃນບັນດາປະເທດເອີຣົບ. ອາດເວ້ົັຼາໄດ້ວູ່າປະເທດຝຣົັ່ງແມູ່ນດິນແດນປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ວັນນະຄະດີອັນໂດດເດັນ່ີົ ໃນສະໄໝກູ່ອນ ແລະ ປັດຈຸບັນກໍຍັງເປັນຄວາມເອກອາ້ ງທະນົງໃຈຂອງປະຊາຊົນຝຣ່ົັງກໍຄືຊາວ ເອຣີ ົບ. ຊາວຝຣ່ັົງມີວັດທະນະທໍາການນອນກາງເວັນ ຈ່ິີງສ່ົງຜົນສະທ້ອນໃຫ້ປະເທດອານານິຄົມຂອງຝຣົ່ັງມັກນອນ ກາງເວັນຕາມໄປດ້ວຍ. ແນວໃດກໍຕາມໃນສວູ່ ນເລິກຂອງວັດທະນະທໍາແມູ່ນຄ້າຍຄືກັບຂອງອງັ ກິດ ແລະ ອຕີ າລີຢູແ່ ລ້ວ ຈົນບໍ່ສາມາດແບູ່ງໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ເຊ່ັົນ ການຈັບມື ແລະ ພາສາເປັນຕົຼ້ັນ ເນືີ່ອງຈາກວູ່າຊາວພ້ັຼືນເມືອງເປັນຊາວຜິວດໍາ ແລະ ສີຜິວ ຈິງີ່ ໄດ້ວັດທະນະທໍາຕາມກນັ ມາ. 4

ບດົ ທີ 2 ສະພາບວນັ ນະຄະດຝີ ຣງົ່ັ ໃນສະຕະວດັ ທີ XVIII 1. ສະພາບປະຫວັດສາດ ໃນທ້າຍສະຕະວັດທີ XVIII ຢປູ່ ະເທດຝຣ່ງັົ ໄດ້ເກດີ ມີເຫດການທີສ່ ັນົ່ ສະເທືອນໄປທ່ົວທະວບີ ເອີຣບົ ກໍຄືທວົ່ ໂລກ ນຼ້ັນ ແມູ່ນການປະຕິວັດນາຍທືນຝຣ່ັົງໃນປີ 1789 ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣົັ່ງມີການປ່ຽນແປງອັນໃຫຍູ່ຫຼວງ ແລະ ສົ່ງຜົນ ສະທ້ອນໄປທົ່ວທະວີບ. ການປະຕິວັດດົັ່ງກູ່າວນ້ີຼັ ແມູ່ນໝາກຜົນອັນສູງສົ່ງຂອງການຕ່ໍສູ້ທີ່ຍືດເຍັືຼ້ອຍາວນານ ຂອງພວກ ນາຍທືນທ່ີກູ່າວໜ້າ ແລະ ໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜູນປະກອບສ່ວູ ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຈາກປະຊາຊົນທຸກຊັ້ຼນຄົນໃນຝຣ່ັົງ ເຮັ ດ ໃ ຫ້ ລ ະບ ອ ບ ສັ ກ ດີ ນ າຝ ຣັົ່ ງ ຖື ກ ໂ ຄ ນ ລັ້ຼົ ມ ຢ່ າງເຖິ ງ ກົ ກ ເຖິ ງ ຮ າກ ແ ລ້ ວ ເປີ ດ ສັ ງກ າດ ໃ ໝູ່ ແ ກູ່ ບ າ ດ ກ້ າວ ເດີ ນ ຂ ອ ງ ປະເທດຝຣັ່ົງ ກໍຄືທ່ົວທະວີບເອີຣົບພາຍໃຕ້ຄໍາຂວັນທີ່ລືຊາວູ່າ “ເສລິພາບ ສະເໝີພາບ ພາລາດອນພາບ” ເຫດການທ່ີ ສະເທອື ນໂລກນໄຼັ້ີ ດຊ້ ັ້ໃີຼ ຫເ້ ຫັນວາູ່ ການປະຕວິ ດັ ນາຍທນື ປີ 1789 ກໍມີລກັ ສະນະກາ້ ວໜາ້ . 2. ສະພາບວັນນະຄະດີ ການປະຕິວັດນາຍທືນຝຣັ່ົງ ປີ 1789 ໄດ້ສ່ົງຜົນສະທ້ອນອັນໃຫຍູ່ຫຼວງຕ່ໍລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທໍາ ແລະ ວັນນະຄະດີຝຣົັ່ງ. ຕ່ໍມາທາງດ້ານວັນນະຄະດີກໍເກີດມີສອງຂະບວນການປະດິດແຕູ່ງກໍາເນີດເກີດຂຼັຶ້ນ ນ້ັຼນຄື: ຂະບວນເພີນຈິດຫຍໍ້ທໍ້ ແລະ ຂະບວນການເພີນຈິດກ້າວໜ້າ. ນັກປະພັນທີ່ຖືທຸງນໍາໜ້າໃນຂະບວນການປະດິດ ແຕູ່ງຕາມລັດທິເພີນຈິດກ້າວໜ້າແມູ່ນທູ່ານ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ (Victor HUGO) ເຊິີ່ງບັນດາຜົນງານໂດດເດັ່ົນຂອງທູ່ານ ແມູ່ນເລອື່ີ ງ “ບນັ ດາຄົນຈນົ ”. ໃນສະຕະວັດທີ XIX ພ້ອມໆກັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລັດທິເພີນຈິດຫຍໍ້ທໍ້ ແລະ ລັດທິເພີນຈິດກ້າວໜ້າ. ລັດທິສັດຈະທັດກໍໄດ້ກໍາເນີດເກີດຂັຶ້ຼນ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນ “ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ”. ລັດທິນັ້ີຼໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວແຮງໂດຍ ສົມທົບກັບລັດທິເພີນຈິດກ້າວໜ້າຕ້ານລັດທິເພີນຈິດຫຍ້ໍທ້ໍ. ນັກປະພັນທີ່ຖືກຄັນທຸງນໍາໜ້າໃນລັດທິວິຈານແມູ່ນທູ່ານ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊັກ (Honore de Balzac) ເຊີິ່ງຜົນງານທີ່ດີເດ່ົັນຂອງທູ່ານກໍແມູ່ນບົດນະວະນິຍາຍ “ເອີເຊນີກຣັງ ເດ”. ກ. ລດັ ທິເພີນຈດິ ແບູ່ງອອກເປັນ 2 ກະແສຄ:ື 1. ລດັ ເພີນຈິດຫຍໍທ້ ້ໍ ແມູ່ນກະແສແນວຄິດໜ່ຶີງທ່ີມີລັກສະນະປະຕິການ ມັນແມູ່ນທູ່າທີຂອງພວກເຈັຼ້ົາຂຸນບຸນນາຍພວກສັກດິນາເກົ່າ. ເຂົາເຈຼັົ້າເຫັນວູ່າສິດຜົນປະໂຫຍດອັນຮຸູ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫ້ຼືັອມຂອງເຂົາເຈັຼົ້າໄດ້ຖືກກໍາລັງປະຕິວັດທັບມ້ າງໄປໝົດແລ້ວ. ດ່ົັງນ້ັຼນ, ຈ່ີິງເກີດມີແນວຄິດເສຍດາຍ, ໂສກເສົຼັ້າ, ເສຍຫວັງ, ຫຍໍ້ທໍ້. ເຂົາເຈົຼັ້າໄດ້ອູ່ວາຍໜ້າໄປຫາອະດີດຕາການທີ່ຜູ່ານ ມາ ໂດຍບ່ໍເອາົ ຫວົ ຊາຕໍກ່ ັບສະພາບຕວົ ຈງິ ຂອງສັງຄົມ. ເຂາົ ເຈົຼາັ້ ເຫນີ ຫູາ່ ງ, ລະເລີຍໄປຈາກສັງຄົມ ແລະ ເກບັ ຕວົ ເອງໄປລ້ຼີັ ຊອູ່ ນໃນບູ່ອນມິດງຽບ ມັກເອົາສາສະໜາເປນັ ບອູ່ ນເພີິ່ງ ມັກເອົາທວິ ທັດທໍາມະຊາດອັນສວຍສົດງດົ ງາມເປນັ ສ່ິີງປອບໃຈ ເຊົັ່ນ “ບດົ ກອນດາວເພດັ ” ຂອງມິກຈີ (Michee) ນັກປະພັນເຢຍລະມັນ. ເຊິງີ່ ບາງຕອນໄດກ້ ່າູ ວວາູ່ : “...ຄວາມໂສກເສ້ັຼົາ ແມ່ນູ ສຽງທີ່ມູ່ວນຊີ່ນື , ສຽງຫ້ອງໃຫ້ແມູ່ນສຽງເພງທ່ອີ ອນຊອນໃຈ, ນໍ້າຕາໄຫເຼ ທົ່ານ້ນັຼ ທປີ່ ອບໃຫຈ້ ດິ ໃຈອົບອູຸນ່ ” 2. ລດັ ທິເພີນຈິດກ້າວໜາ້ (ລດັ ທປິ ະຕິວດັ ) ແມູ່ນກະແສແນວຄິດໜຶ່ີງຂອງຝ່າຍປະຊາທິປະໄຕທ່ີກ້າວໜ້າ ຕ້ານຄືນກັບຊີວິດຕົວຈິງຂອງສັງຄົມ. ພາຍຫຼັງການ ປະຕິວັດຖືກຫຼ້ົັມຈົມ, ພວກເຂົາເຈົັຼ້າເຫັນວູ່າສະພາບຕົວຈິງຂອງສັງຄົມໃນໄລຍະນັ້ຼນເໜົ່າເໝັນທີ່ສຸດ, ຊ່ົວຊ້າປ່າເຖ່ືີອນ 5

ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຕົວະຍົວະຫຼອກລວງບ່ໍມີສັດຈະ, ສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງເຂົາເຈົ້ຼັາທີ່ຝັງໄວ້ກັບການປະຕິວັດໄດ້ຖືກ ພວກນາຍທືນປະຕິການກືນກິນໝົດ. ດົ່ັງນັ້ຼນ, ເຂົາເຈັຼົ້າຈີ່ິງຕ້ານສຸດຂີດຕໍ່ກັບສັງຄົມແບບນາຍທືນ. ຜູ້ທີ່ມີສາຍຕາກວ້າງ ໄກໄດ້ສ້າງອຸດົມຄະຕິອັນສູງສົ່ງຄືຢາກມີສັງຄົມໃໝູ່ອັນສົດໃສງົດງາມ ແລະ ກ້າວໜ້າກູ່າວສັງຄົມນາຍທືນ. ຈາກແນວ ຄິດອັນນັຼ້ນ ຈ່ີິງມີແນວຄິດເພີນຈິດກ້າວໜ້າ. ລັດທິນັຼີ້ມັນມີລັກສະນະຕົວຈິງຍົກສູງນໍ້າໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສູງສ່ົງ ແຕູ່ນໍ້າ ໃຈມະນຸດສະທາໍ ຍງັ ມລີ ກັ ສະນະລວມບສໍ່ ະເພາະເຈາະຈົງ ຫືຼ ເລືອກເຟັ້ນ. ຂ. ລດັ ທິສັດຈະທັດ ກູ່ອນໜ້ານັີຼ້ ການອະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງຄໍາວູ່າ “ລັດທິສັດຈະທດັ ” ຍງັ ບໍທ່ ັນຈະແຈ້ງເທືີ່ອເພາະມບີ າງຄາໍ ເຫນັ ໄດ້ ກາູ່ ວວູ່າ “ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ ແມູ່ນທູ່າອຽງໜີຶງ່ ທີ່ເວຼົ້ັາເຖິງແຕູ່ຄວາມງາມເປັນພື້ຼັນຖານເທ່ົານັຼ້ນ”. ໃນທີ່ສຸດນັກທິດສະ ດວີ ັນນະຄະດໄີ ດຄ້ ນົຼັ້ ຄວ້າ ແລະ ແບູງ່ ລັດທສິ ັດຈະທັດອອກເປນັ 3 ປະເພດໃຫຍຄູ່ ື: 1. ລັດທິສັດຈະທັດ ແມູ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີ່ສູ່ອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມ ແຕູ່ການສູ່ອງແສງນ້ັຼນບໍ່ໄດ້ ເລອື ກເຟັນ້ (ສູ່ອງແສງທງັ ຈດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ອ່ອູ ນ). 2. ລັດທິສັດຈະທັດວິຈານ ແມູ່ນລັດທິວັນນະຄະດີທີ່ສູ່ອງແສງຄວາມຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ແຕູ່ບັນຫາຕັົຼ້ນຕໍແລ້ວ ແມູນ່ ຍົກບັນຫາ ແລະ ຂ້ໍບກົ ຜ່ອູ ງມາຕາໍ ນວິ ິຈານ. 3. ລັດທິສັດຈະທັດສັງຄົມນິຍົມ ແມູ່ນວັນນະຄະດີທ່ີສູ່ອງແສງຄວາມເປັນຈິງໃນສັງຄົມຄືກັນ ນອກຈາກ ການຕາໍ ນວິ ິຈານແລ້ວ ມັນຍັງຊຼັີ້ຊູ່ອງທາງທີ່ເໝາະສມົ ເພ່ີືອແກ້ໄຂຈດຸ ບກົ ຜູ່ອງຕ່າູ ງໆນັ້ຼນ, ໃນການຈດັ ແບງູ່ ຕາມຂ້າງເທງິ ນັຼີ້ , ຢູ່ໃນວັນນະຄະດີຝຣ່ັົງໃນໄລຍະນຼັ້ີຍັງບໍ່ທັນມີລັດທິສດັ ຈະທັດສັງຄົມນິຍມົ ເທີ່ືອ. ຕຼ້ັົນຕໍຈະເລ່ົັງໃສູ່ລັດທິສັດຈະທັດ ແລະ ລດັ ທິສັດຈະທັດວິຈານ. + ສະຫຸຼບໃຈຄວາມປະເທດຝຣ່ົງັ ຝຣົ່ງັ ເປັນປະເທດໜ່ງີຶ ທມ່ີ ຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດາ້ ນເຕກັ ນກິ ວທິ ະຍາສາດ, ເປັນປະເທດທມີ່ ີຄວາມເຂັມ້ຼ ແຂງທາງດາ້ ນ ເສດຖະກິດອຸດສາຫະກໍາ ຈົນກາຍເປັນປະເທດມະຫາອໍານາດຂອງໂລກ. ບ່ໍພຽງແຕູ່ເທົ່ານ້ັຼນ ຝຣ່ັົງຍັງເປັນດິນແດນແຫູ່ງ ປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທໍາ, ສິລະປະວັນນະຄະດີ ອັນໂດດເດ່ັົນຂອງເອີຣົບກໍຄືຂອງໂລກໃນເມືີ່ອກູ່ອນ ແລະ ປັດຈຸບັນ ໂດຍສະເພາະແມູ່ນວັນນະຄະດເີ ພີນຈິດກ້າວໜາ້ ແລະ ສັດຈະທັດວິຈານ ເຊິງ່ີ ຜທູ້ ່ີຖຄື ນັ ທງຸ ນໍາໜ້າແມູນ່ ນກັ ປະພນັ ກີເດີໂມ ປັດຊັງ, ນັກປະພັນໂອໂນເຮ ເດິ ບານຊັກໃນບົດເລື່ີອງ “ເອີເຊນີກຣັງເດ”, ເລື່ີອງ “ເອ້ເພດ” ແລະ ທູ່ານວິກຕໍຮຸຍໂກ ໃນ ບດົ ເລີື່ອງ “ບນັ ດາຄົນຈົນ”. ນອກຈາກນ້ີຼັ ຍງັ ເປັນກກົ ເຄັຼ້ົາເຫງ້ຼາັົ ກໍໃຫ້ກໍາເນີດແກູວ່ ັນນະຄະດສີ ັດຈະທັດອັນເປບັ ແບບແຜນ ແລະ ແວູນ່ ແຍງໃຫແ້ ກູ່ວນັ ນະຄະດີໃນໄລຍະຕໍ່ມາ. 6

ບດົ ທີ 3 ນກັ ປະພນັ ວກິ ຕໍ ຮຍຸ ໂກ (Victor Hugo) 1. ຊວີ ະປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ຜົນງານການປະດດິ ແຕູ່ງ (ຮບູ ທີ 7 ນກັ ປະພນັ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ (Victor Hugo) ທູ່ານ ນັກປະພັນ ວິກຕໍ ຮຍຸ ໂກ (Victor Hugo) ແມູ່ນນັກປະພັນເພີນຈິດຜູ້ຍ່ິງີ ໃຫຍູ່ ແລະ ດີເດົນ່ັ ໃນສະຕະວັດ ທີ XIX ທູ່ານເກີດເມ່ືອີ ວນັ ທີ 26 ເດືອນ 2 ປີ 1802 ທ່ີເມອື ງເບຊັງຊົງ (Be sancon) ໃນແຄວ້ນຟຣ໌ອງຊ໌ ກົງເຕ ເຊ່ີິງ ແມ່ນູ ຕວົ ເມອື ງນ້ອຍແຫ່ງູ ໜຶີ່ງໃຫກ້ ັບນະຄອນຫຼວງປາຣີ. ທູ່ານເປນັ ບຸດຄົນທ່ີສາມ ແລະ ຄົນສຸດທ້າຍຂອງໂຈເຊບ ເລໂອ ໂປລດ ຊິກິສ ເບິຣ໌ ອູໂກ ແລະ ນາງ ໂຊຟີ ເທຣບູເຊຕ໌. ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ ໄດ້ກໍາເນີດໃນລະບອບສັງຄົມສັກດີນາຫາກໍຖືກ ໂຄູ່ນລຼົັ້ມ ແລະ ລະບອບນາຍທືນຫາກໍຂະຫຍາຍຕົວ. ບິດາຂອງທູ່ານເປັນນາຍທະຫານ ແລະ ມີຍົດເປັນນາຍພົນ. ຄາວ ຍັງນ້ອຍທູ່ານໄດ້ຕິດຕາມພໍ່ໄປຫຼາຍໆປະເທດ ຍາມເຂົ້ຼັາຮຽນກໍໄດ້ຢູ່ກັບແມູ່ທີ່ປາຣີ. ຍ້ອນແມູ່ຖືສາສະໜາຢ່າງເຄ່ັົງຄັດ ຮຸຍໂກ ຈິີ່ງໄດ້ຮັບຜົນສະທ້ອນຈາກແນວຄິດສາສະໜາແຕູ່ຄາວຍັງນ້ອຍ. ຮຸຍໂກ ມີພອນສະຫວັນໃນການປະດິດແຕູ່ງ ເມື່ີອອາຍໄຸ ດ້ 12 ປີ. ນອກຈາກນັີ້ຼ ຮຸຍໂກຍັງໄດ້ພົບເຫັນຂະບວນການຕໍ່ສູ້ຂອງກໍາມະກອນຫາຼ ຍໆຂະບວນການ, ພເິ ສດ ແມູ່ນການລອງແຮງຄັຼ້ງທໍາອິດລະຫວູ່າງນາຍທືນກັບກໍາມະກອນໃນປີ 1871. ທູ່ານໄດ້ເສຍຊີວິດໃນປີ 1885 ລວມ ອາຍໄຸ ດ້ 83 ປ.ີ ຜົນງານການປະດິດແຕງູ່ ຂອງທູ່ານ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊາວໂລກຮບັ ຮູ້ ແລະ ນິຍມົ ຊົມຊອບຈົນການເປັນ ນັກປະພັນຂວັນໃຈປະຊາຊົນຜູ້ທຸກຈົນ ບ່ໍວູ່າໃນເມີື່ອກູ່ອນກໍຄືປັດຈຸບັນ ຜົນງານຂອງທູ່ານມີຢ່າງຫຼວງຫຼາຍບໍ່ວູ່າຈະເປັນ ບົດປະພັນ, ບດົ ລະຄອນ ຫືຼ ບົດກະວີກໍລ້ວນແຕູ່ມີຮູບການ ແລະ ມີເນ້ືັຼອໃນອັນເລິກເຊ່ິີງທີ່ສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນສະພາບຕົວ ຈິງຂອງສັງຄົມຢ່າງເດ່ັົນຊັດ ຜົນງານຂອງທູ່ານລວມມີ “ກູ່ຽວກັບຕາເວັນອອກ” 1829; “ແອກນານິ” 1830; “ຄົນຫຼັງ ຂົດ” 1831; “ໃບໄມ້ໃນລະດູໃບໄມ້ຫ່ົຼນ” 1831 “ຫຸຼຍບະລັດ” 1838; “ການພິຈາລະນາ”; “ການໄຕຕອງ” 1856; “ນິທານຂອງສະຕະວັດ” 1859; “ບນັ ດາຄນົ ຈົນ” 1862; “ຄນົ ງານຊາວທະເລ” 1866 ແລະ ອ່ືນີ ໆ. ຜົນງານທ່ີເຮັດໃຫ້ທູ່ານມຊີ ີ່ືສຽງ ແລະ ໂດດເດ່ັົນນຼັ້ນແມູ່ນເລືີ່ອງ “ບັນດາຄນົ ຈົນ”; “ຄົນຫັງຼ ຂົດ” ແລະ “ຄົນງານ ຊາວທະເລ”. 7

(ຮູບທີ 8 ຜົນງານນະວະນຍິ າຍ “ບັນດາຄົນຈນົ ” ຂອງ ນັກປະພນັ ວິກຕໍ ຮຸຍໂກ) 2. ນະວະນຍິ າຍ “ບນັ ດາຄນົ ຈົນ” (ຮູບທີ 9 ຊງັ ວານຊງັ ອູ້ມຕຸກກະຕາ ໃນນະວະນິຍາຍ “ບັນດາຄນົ ຈົນ”) ເມືອງດີເຢີ (Digne) ມີຄຸນພໍ່ຜູ້ໜຶີ່ງຊີື່ວູ່າ ຄຸນພ່ໍມີລີແອນ (Myliel) ເພິ່ີນເປັນຜູ້ໜີ່ຶງທີ່ມີອິດທິພົນ ແລະ ມີ ຈິດໃຈເອັຼື້ອເຟ້ັືອເພືີ່ອແຜູ່ຕ່ໍຊາວເມືອງດົັ່ງກູ່າວ. ຢູ່ເຮືອນເພ່ີິນກໍຍັງ ມີນ້ອງສາວ ແລະ ຄນົ ຮບັ ໃຊ້. ມັ້ຼືໜຶ່ີງ, ມີຊາຍໄວກາງຄົນຜູ້ໜ່ຶີງນູຸ່ງເຄື່ີອງເກ່ົາຂາດສ້ອຍ ໃບໜ້າມແີ ວວໂສກເສັ້ົຼາ. ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ແຈງ້ ບັດຕ່ເໍ ຈົ້ຼັາໜ້າທີ່ເມືອງ ແລ້ວ ລາວກໍຍູ່າງເຂ້ຼັົາເມືອງເພ່ີືອຫາບູ່ອນພັກພາອາໄສ ແຕູ່ເວລາ ລາວຍູ່າງເຂັ້ົຼາໄປໃນເຮືອນໃດກໍມີແຕູ່ອັດປະຕູ. ທັງນ້ຼີັກໍເພາະວູ່າ ຊາຍຄົນນຼັ້ນມີທູ່າທາງໂສກເສຼັ້ົາ ແລະ ເປັນຄົນທຸ ກຍາກ ແລະ ໃຜໆກໍລງັ ກຽດ. ບາງເທືີ່ອລາວເຂັຼົ້າຮ້ານອາຫານສັົ່ງເຄືີ່ອງກິນແລ້ວເຂົາກໍ ເອົາອາຫານມາໃຫ້ ແລະ ສົ່ັງໃຫ້ໜີ, ບາງເຮືອນລາວຂໍກິນແຕູ່ ອາຫານຈະບ່ໍພັກເຊົາເຂົາກໍຍັງບໍ່ໃຫ້. ເຈົຼ້ັາຂອງຮ້ານແຫູ່ງໜີຶ່ງໄດ້ ເວຼັ້ົາວູ່າ “ຂ້ອຍບອກໃຫ້ເຈົຼັ້າໜີ, ເຈັ້ົຼາຢາກໃຫ້ຂ້ອຍເວ້ົຼັາຫຍັງອີກ ແດູ່. ເຈົຼັ້າຢາກໃຫ້ຂ້ອຍເວົັຼ້ າວູ່າເຈົັ້ຼາແມູ່ນຊັງວານຊັງ (Jean Valjean) ນັກໂທດເກາົ່ ແຫູ່ງເມືອງຕລູ ົງ (Toulon) ຊ້ັຼນບໍ?” ບາງເທ່ີືອລາວຂນໍ ອນຢູຄ່ ອກສດັ ເຂົາກໍວູ່າເຕມັ ແລ້ວ ແມູ່ນ ແຕູ່ໝາເຂົາເຈັ້ົຼາກໍບໍ່ໃຫ້ນອນນໍາ. ໄປເຄາະປະຕູເຮືອນໃດເຂົາກໍໄລູ່ລາວໜີ. ຫຼາຍຄືນຜູ່ານພ້ັຼົນໄປມີແຕູ່ນອນຕາກແດດ ຕາກລມົ . ພໄໍ ປເຖິງເຮືອນແມູ່ເຖຼົັ້າຜູ້ໜ່ຶີງ, ລາວຈິ່ງີ ແນະນໍາວູ່າ “ ເປັນຫຍັງບໍ່ໄປຫາຄຸນພ່ໍມີລິແອນເພາະເພິີ່ນເປັນຄົນໃຈບຸນ ....” ແລ້ວຊາຍຄົນນັ້ຼນຈິ່ີງມູຸ່ງໜ້າໄປຫາຄຸນພໍ່ມີລີແອນ. ເມືີ່ອເຄາະປະຕູບຶດໜຶ່ີງປະຕູກໍເປີດອອກຊາຍຄົນນ້ັຼນຈ່ິີງແນະນໍາ 8

ຕວົ ວູ່າ “ຂາ້ ນອ້ ຍແມູ່ນຊງັ ວານຊັງນັກໂທດເມອື ງຕູລົງເຊ່ງີິ ຖືກປອ່ ຍຕົວມາໄດ້ສີ່ມ້ືັຼແລ້ວ, ໄປຂໍກິນເຂາ້ຼັົ ຂນໍ ອນບອູ່ ນໃດເຂົາ ກໍຂບັ ໄລໄູ່ ຖູ່ໜ,ີ ທຼັງ້ ໆທີຂ່ ້ານອ້ ຍກມໍ ີບດັ ພນຼົ້ັ ໂທດ (ບັດເຫອືຼ ງ) ແທໆ້ . (ຮບູ ທີ 10 ຕົວລະຄອນຊງັ ວານຊງັ ) ຈາກນັຼ້ນ, ຄຸນພໍ່ກໍອະນຸຍາດໃຫ້ເຂ້ັຼົາໄປໃນເຮືອນ ແລ້ວ ບອກຄົນຮັບໃຊ້ກຽມບູ່ອນຢູ່ບູ່ອນນອນໃຫ້ແຂກ. ຊັງວານຊັງ ບໍ່ ເຊ່ອີື ໃນຫຂູ ອງຕົນຈີິງ່ ແນະນໍາຕືີ່ມອກີ ວາູ່ “ຂາ້ ນ້ອຍແມູ່ນຄນົ ຂັຄຼ້ີ ກຸ ໃດ໋ ...ທູ່ານເປນັ ຫຍັງຈງ່ິີ ມາໃຈດີແທ້!” ຄຸນພໍ່ເວ້ົັຼາວູ່າ “ເປັນຫຍັງບໍ່ສໍາຄັນ ດອກເຮອື ນນບີຼ້ັ ໍແ່ ມ່ນູ ເຮືອນຂອ້ ຍແຕູ່ແມນູ່ ເຮອື ນຂອງພະຜູ້ເປນັ ເຈຼ້ົັາ”. ຊງັ ວານຊັງ ແມນູ່ ລູກກາໍ ມະກອນຜູທ້ ຸກຈນົ ລາວບໍ່ມວີ ິຊາໃດຕດິ ຕົວ ຖືວູ່າເປັນຄົນດ້ອຍການສຶກສາ. ຍ້ອນຊີວິດເຄີຍທຸກຍາກມາແຕູ່ ຍັງນ້ອຍໆ ລາວຈ່ີິງກາຍເປັນຄົນງຽບຂຶມມີແວວໂສກເສຼ້ັົາຢູ່ສະເໝີ. ແມູ່ຂອງລາວເສຍຊວີ ິດຍ້ອນການເຈບັ ປ່ວຍ. ສູ່ວນພໍ່ເປນັ ຜູ້ເຝ້າັົ ສວນ ສາທາລະນະຕາຍຍ້ອນຕົກກກົ ໄມ້ ແລະ ແມູ່ນເອຼືັ້ອຍຂອງລາວເປັນຜູ້ ລ້ຽງດູ, ເມື່ີອຊັງວານຊັງໃຫຍູ່ຜົວຂອງເອ້ືຼັອຍຊໍ້າພັດຕາຍ. ດ່ັົງນັ້ຼນ, ພະລະລ້ຽງດູຄອບຄົວຂອງເອືຼັ້ອຍເຊີິ່ງມີລູກເຖິງເຈັດຄົນຈ່ິີງຕົກເປັນ ພະລະຂອງລາວ. ຊັງວານຊັງໄດ້ສືບຕ່ໍອາຊີບຂອງພໍ່. ການເຮັດວຽກ ເຮັດງານຂອງຊັງວານຊັງເຖິງຈະໜັກໜູ່ວງແຕູ່ກໍບ່ໍພໍຢູ່ພໍກິນ. ບາງມ້ືຼັ ກໍບໍ່ສາມາດມີເງິນພໍຊືັ້ຼເຂັົຼ້າຈີ້ຼັເມ່ີືອຕ້ອນຫຼານເຮັດໃຫ້ຫຼານໂສ້ກເສັຼົ້າຄື ກັນ. ບາງເທື່ີອໄດ້ເຂົັຼ້າຈ້ັີຼມາກໍໃຫ້ເອັ້ືຼອຍ ແລະ ຫຼານ, ລາວ ເອງກໍເວົຼັ້າພຽງວູ່າ “ອີ່ມລາວ” ທັົ່ງໆທີ່ຕົນກໍຍັງບໍ່ທັນ ໄດ້ກິນຫຍັງ. ມີໄລຍະໜຶີ່ງ, ຝຣ່ົັງມີວິກິດການດ້ານ ເສດຖະກິດອາກາດໜາວຈັດ, ຜົນເກັບກູ່ຽວບໍ່ໄດ້ ຫຼາຍຈ່ີິງເກີດມີຄວາມອຶດຢາກ. ຊັງວານຊັງກໍຍ່ິີງໄດ້ ຮັບຜົນສະທ້ອນຢ່າງໜັກໜູ່ວງ. ຍ້ອນທຸກຈົນບາງມຼັ້ື ກໍໄດ້ເຂຼົ້ັາຈີຼ້ັມີໃຫ້ຫຼານບາງມັຼ້ືກໍກັບເຮືອນດ້ວຍມືເປົ່າ. ຄ່ໍາມຼັ້ືໜີ່ຶງຂອງວັນອາທິດລາວໄດ້ຍູ່າງໄປຕາມທາງພໍ ຮອດຮ້ານເຂ້ັຼົາຈີ້ັຼແຫູ່ງໜຶີ່ງ, ພໍ່ຄ້າເຂັຼົ້າຈີຼັ້ນອນຫຼັບຢ່າງ ສະບາຍ, ພໍໄດ້ຍິນແວູ່ນແຕກກໍໂງູ່ເງລຸກຈ່ຶີງເຫດມືຈົກ ອອກຈາກແວູ່ນ. ພໍ່ຄ້າເຂຼົັ້າຈ້ີຼັແລູ່ນນໍາ ແລະ ຈັບຊັງ ວານຊັງໄດ້ແຕູ່ບໍ່ທັນເຫັນເຂາັ້ຼົ ຈີ້ຼັສິ່ີງທີ່ເປນັ ຫກັຼ ຖານຄືມື ຂອງຊັງວານຊັງມເີ ລອື ດຍ້ອນແວ່ນູ ປາດ. 9

ຊັງງວານຊັງຖືກສົ່ງຂ້ຶຼັນສານ ແລະ ຖືກຕັດສິດຈໍາຄຸກຫ້າປີ. ລາວໝົດຫົນທາງເພາະບ່ໍມີປັນຍາຫາລ້ຽງງູ່ເອືັຼ້ອຍ ແລະ ຫຼານໆ. ເວລາຢູ່ຄຸກພໍມີໂອກາດຈີ່ຶງໂຕນອອກແຕູ່ຖືກຈັບໄດ້ໂທດຈ່ີຶງເພ່ີມຂຶ້ຼັນ ອີກ 3 ປີ. ຈາກນຼ້ັນ, ກໍໂຕນໜີອີກໂທດຈິ່ີງເພ່ີມຂຼຶ້ັນອີກເປັນ 13 ປີ ແລະ ກໍໂຕນອກີ ຈ່ີິງລວມແລ້ວເປັນ 19 ປີ ຍ້ອນລັກເຂ້ຼົັາຈຼີັ້ພຽງກ້ອນ ດຽວ! ມາຮອດ 2 ຫາ 3 ມັຼ້ືຫັຼງນ້ັີຼລາວຖືກປ່ອຍຕົວອອກຈາກຄຸກ ແລະ ມີບັດເຫ້ືັຼອງຕິດໂຕ. ຍ້ອນແນວນ້ັຼນຈີິ່ງເຮັດໃຫ້ສັງຄົມລັງກຽດ ລາວທີ່ສດຸ . ແຕູ່ມາດຽວນີຼ້ັ ຊັງວານຊັງ ຕ່ືີນຕ່ໍຄໍາເວົ້ັຼາຂອງຄຸນພໍ່ທີ່ຮ້ອງ ລາວວູ່າ “ທູ່ານ” ເພາະວູ່າໃນຊີວິດຂອງລາວບ່ເໍ ຄີຍໄດຍ້ ິນຈັກເທີືອ່ , ຕ່ໍ ອາຫານການກິນ, ບູ່ອນຢູ່ບູ່ອນເຊ່ົາລາວບໍ່ຮູ້ຈັກຊິເຮັດແນວໃດ. ຫຼັງ ອາຫານແລງແລ້ວລາວກໍເຂ້ົັຼານອນບູ່ອນທີ່ຈັດໄວ້ໃຫ້. ລາວຫັຼ ບ ຊ ະ ນິ ດ ໃ ນ ຕ ອ ນ ຫົ ວ ຄໍ່ າ ແ ຕູ່ ພໍ ເ ດິ ກ ສ ະ ຫ ງັດ ກໍ ຮູ້ ກໍ ຮູ້ ເມ່ືີ ອ ຂ້ຼັຶ ນ ຍ້ ອ ນ ສະຖານທີ່ແຫກຕູ່າງ. ຈາກນຼັ້ນ, ຊັງວານຊັງ ກໍເລີ່ມຄິດທົບທວນຫາວິທີໃດໜຶ່ີງ. ລາວຄິດຫາຖ້ວຍ, ບູ່ວງ, ເງິນ, ຂາຕຼັ້ງ ທຽນ.......ລາວຄິດວາູ່ ສີງິ່ ເຫ່ົຼານີຼຄ້ັ ຈື ະມີລາຄາແພງ. ຊັງວານຊັງ ຫກັຼ ໜີອອກຈາກເຮືອນຂອງຄຸນພໍ່ໃນຕອນເວລາ 2 ໂມງກາງຄືນພອ້ ມດວ້ ຍບູ່ວງ, ເງນິ ແລະ ຂາຕຼັ້ງ ທຽນຄູ່ໜີ່ຶງ. ພໍຕີື່ນເຊຼັ້ົາຂຶ້ັຼນມາຄົນຮັບໃຊ້ເຊິ່ີງເຮັດໜ້າທ່ີມ້ຽນມັດເຮືອນຊານບໍ່ເຫັນແຂກ, ບໍ່ເຫັນບູ່ວງ, ເງິນ....ຈິ່ີງ ໂວຍວາຍຂນ້ຶຼັ ແຕູ່ຄນຸ ພຍ່ໍ ງັ ເຮັດທາູ່ ທີເມີນເສີຍ ແລະ ຖາມຄືນວາູ່ “ມັນເສຍແທ້ບໍ?” ບຶດໜີງ່ຶ ຕໍມ່ າ, ຕໍາຫວຼ ດກໍຈບັ ຊັງວານ ຊັງມາໃຫ້ຄຸນພໍ່ ແລະ ຖາມວູ່າ “ນຼີ້ັແມູ່ນບູ່ວງຂອງຄຸນພ່ໍບໍ່?” (ເພາະບູ່ວງມີສະຫຼັກຊ່ີືຂອງຄຸນພ່ໍໃສູ່) “...ແມູ່ນແລ້ວ.... ຂ້ອຍເອົາໃຫລ້ າວ” ຄຸນພ່ໍຕອບ, ສູ່ວນຊັງວານຊັງກໍຕົກຕະລຶງ. ພໍຕໍາຫຼວດໜີໄປ ຄຸນພ່ໍກໍສ່ັົງສອນລາວວາູ່ “ຕໍ່ແຕນູ່ ັີຼ້ໄປໃຫ້ ເຈ້ົຼັາກັບຕົວເປັນຄົນດີ...ເຄີ່ືອງທີ່ເຮົາມອບໃຫ້ເຈົ້ຼັານັ້ຼນເພ່ີືອແລກເອົາຄວາມຊ່ົວຂອງເຈຼັ້ົ່ີາ...” ຊັງວານຊັງກໍປະຕິຍານວູ່າຈະ ປະຕບິ ດັ ຕາມແລວ້ ກຍໍ ູ່າງອອກໄປ. ພໍໄປຮອດບູ່ອນໜຶ່ີງເຫັນເດັກນ້ອຍຫັ້ຼິນ ແລະ ເຫັນເງິນພວກເຂົາຕົກເຮູ່ຍປະມານ 40 ອັດ, ຊັງວານຊັງຊໍ້າພັດ ເອົາຂອງເຂົາ. ເດັກນ້ອຍເຫັນແນວນ້ັຼນຈ່ີິງຮ້ອງໄຫ້. ເຫນັ ເດັກນ້ອຍຮ້ອງໄຫ້ລາວຄິດເຫັນໜາ້ ຫາຼ ນ ລາວຈ່ິີງເອົາເງິນແລູ່ນ ສ່ົງເດັກນ້ອຍເຂົາຊ້ໍາພັດຢ້ານທັງຮ້ອງໄຫ້ທັງແລູ່ນໜີໄປ. ຈາກນຼັ້ນ, ລາວຈ່ີິງປະຕິຍານໃນໃຈວູ່າຈະເປັນຄົນດີ. ຕໍ່ມາຊີື່ ຂອງຊງັ ວານຊງັ ກຖໍ ກື ລມື ໄປຊົ່ວໃນໄລຍະໜ່ຶງີ . (ຮູບທີ 11 ຕົວລະຄອນໂກແຊັດ) 10

ກູ່າວເຖິງຊາຍໜູຸ່ມຍິງສາວສ່ີຄູ່ເຊ່ິີງສຶກສາ ແລະ ສາວກໍາມະກອນໃນນຼ້ັນ, ກໍມີນາງສາວຜູ້ໜ່ີຶງຊີື່ ຟັງຕິນ (fantien) ເຊິງີ່ ມັກຮັກກັບຊາຍໜຸູ່ມຜູ້ໜີ່ຶງວູ່າ ໂຕໂລມແີ ອັດ (Tholomyes). ຟັງຕິນຮັກກບັ ໂຕໂລມີແອັດດ້ວຍຄວາມຊສື່ີ ັດສຸດຈະ ຫິຼດ ແຕູ່ກົງກັນຂ້າມໂຕໂລມີແອັດພັດຄິດຕູ່າງ. ເຂົາທັງສອງໄດ້ເປັນຂອງກັນ ແລະ ກັນ ຟັງຕິນກໍຄິດວູ່າຈະມອບ ອະນາຄົດໄວ້ໃຫ້ໂຕໂລມແີ ອດັ ພຽງຄົນດຽວ. ມືຼັ້ໜີຶ່ງຊາຍທັງສ່ີໄດ້ຍິງທັງສ່ີໄປກິນເຂັຼົ້າຢູ່ຫ້ອງອາຫານ. ຫຼັງຈາກກິນເຂ້ົຼັາແລ້ວເຂົາກໍປະຈົດໝາຍສະບັບໜຶ່ີງໄວ້ ໃຫ້ສາວທັງສ່ີ ແລະ ບອກໃຫ້ລໍຖ້າບຶດໜ່ີຶງແຕູ່ລໍຖ້າ 2-4 ຊ່ົວໂມງກໍບໍ່ມີວີ່ແວວ. ເຂົາຈ່ີິງພ້ອມກັບຈີກອູ່ານຈົດໝາຍນັຼ້ນ ແຕູ່ນາງຟັງຕິນຫ້າມໄວ້ກູ່ອນ ແລະ ລໍຖ້າເບີິ່ງຊາຍຄົນຮັກຈະມາ ຫືຼ ບ່ໍ? ສາມສາວໄດ້ຕົກລົງຈີກເອົາອູ່ານ “ພວກເຮົາຈໍາ ເປັນຕ້ອງລາໄປກູ່ອນຂໍຂອບໃຈຫຼາຍໆທີ່ພວກນ້ອງເຄີຍມີບຸນຄຸນຕ່ໍພວກອ້າຍ”. ພໍຮູ້ເນັ້ືຼອໃນຈົດໝາຍສາມສາວກໍຖື ເປັນທໍາມະດາແຕູ່ສໍາລັບຟັງຕິນແລ້ວມັນບໍ່ແມູ່ນເລີື່ອງທໍາມະດາ ທັງນຼີ້ັກໍເພາະວູ່າລາວໄດ້ມອບຄວາມຮັກຕ່ໍໂຕໂລມີແອັດ ຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະ ຮັກສຸດຫົວໃຈ. ນາງຄິດຢາກຕາມຫາໂຕໂລມີແອັດແຕູ່ບ່ໍຮູ້ວູ່າຈະໄປທາງໃດ. ດ່ົັງນັຼ້ນ, ລາວຈີ່ິງເກີດມີ ຄວາມຄຽດຊັງໂຕໂລມີແອັດເຊີິ່ງເປັນຄົວຕົວະຍົວະຫຼອກລວງ. ທ້ອງນາງນັບມ້ຼືັໃຫຍູ່ຂຼຶ້ັນ ແຕູ່ເພີ່ືອຮັກສາອະນຸສອນແຫູ່ງ ຄວາມຮັກໄວ້, ນາງຈິ່ງີ ປະໃຫ້ທອ້ ງໃຫຍຂູ່ ັຼນຶ້ . ຕໍ່ມານາງກໍເກີດລູກອອກມາເປັນລູກຍິງແລະ ໃຫ້ໃສູ່ຊືີ່ວູ່ານາງ ນ້ອຍໂກແຊັດ (Cosette). ນາງມີຄວາມຮັກ ລູກເປັນຫູ່ວງລູກ ແລະ ຢາກລ້ຽງລູກໃຫ້ໃຫຍູ່ກ້າໜ້າບານ ແຕູ່ຖ້າຫາກເອົາລູກຢູ່ນໍາຊໍ້າພັດຊິບໍ່ສາມາດຫາເງິນລ້ຽງລູກ ໄດ້. ຈົນຮອດ 2-3 ປີ ຈິີ່ງຕົກລົງປົງໃຈພາລູກບ້ານເກີດເມືອງນອນມົງເຕຣຍຊວຽກແມ (Montreuil sur Mer). ກັບ ເມີ່ືອຍັງບໍ່ຮອດບ້ານກໍພົບກັບຍິງຄົນໜຶີ່ງຫ້ຼັິນກັບເດັກນ້ອງສອງຄົນ. ຟັງຕິນເຫັນວູ່າ ຍິງຄົນນັ້ຼນຄືຈະເປັນຜູ້ຮັກລູກ, ຮັກ ເດັກນ້ອຍຈ່ີິງເຂ້ັົຼາໄປຫາຄອບຄົວນັ້ຼນຊີ່ືວູ່າ ຄອບຄົວເຕນາກດີເອ (The nardiers) ເຊ່ີິງແມູ່ນເຈ້ົຼັາຂອງໂຮງແຮມນ້ອຍ ແຄມທາງແຫູ່ງໜຶີ່ງ. ຈາກນ້ັຼນ, ຟັງຕິນຕົກລົງຝາກໂກແຊັດໄວ້ນໍາຄອບຄົວນັ້ຼນ ແລະ ຕົກລົງວູ່າຈະຝາກເງິນມາໃຫ້ທຸກໆ ເດືອນແລ້ວນາງກໍມອບລູກໄວ້ກັບນຼັ້ນ. ໂກແຊັດ ກໍໄດ້ແຕູ່ຮ້ອງໄຫ້ນໍາແມູ່ໂດຍບໍ່ຮູ້ດຽງສາຫຍັງໝົດ. ຟັງຕິນໄດ້ກັບຄືນ ເມືອບ້ານເກີດເມອື ງນອນເພ່ີອື ຊອກວຽກເຮັດງານທໍາ ແລະ ກພໍ ອຍຄດິ ເຖິງລກູ ສາວນອ້ ຍຕະຫອຼ ດເວລາ. ເມືອງມົງເຕຣຍຊວຽກແມ ດຽວນຼັ້ີມີການປ່ຽນແປງຫຼາຍ ເຊົ່ັນ ມີໂຮງຮຽນ, ມີໂຮງໝໍ, ມີການສ້າງສາ ແລະ ກິດຈະການໆ ຄ້າ...ເພາະໃນນັີຼ້ມີນາຍ ທື ນແປກໜ້ າຜູ້ໜ່ຶີ ງໄດ້ມາລົງທືນຢູ່ໃນທີ່ນ້ັຼ ນຈ່ີິງເຮັ ດໃຫ້ໃບ ໜ້ າຂ ອງເມື ອງນຼັີ້ ປ່ຽນແປງ. ກູ່ຽວກັບຄົນຜູ້ນັ້ຼນ ລາວໄດ້ຮວບຮວມຄົນຫວູ່າງງານ ຕູ່າງໆເຂັຼົ້າເຮັດວຽກຢູ່ໃນໂຮງງານຂອງລາວ ແລະ ໃຫ້ເງິນເດືອນ ຫຼາຍພໍສົມຄວນ. ຄົນທັງເມືອງກໍບໍ່ຮູ້ວູ່ານາຍທຶນຜູ້ນັ້ຼນແມູ່ນໃຜ ແລະ ມາຈາກໃສແທ້. ພວກເຂົາຮູ້ພຽງວູ່າຊີ່ືຂອງລາວແມູ່ນ ທູ່ານ ມາເດີແທນ (Made lein). ສ່ິີງທີ່ລາວໄດ້ເຮັດໄປກໍແມູ່ນໄດ້ເງິນ ມາກໍສ່ ້າງເຮືອນພກັ ເຊົາໃຫພ້ ວກກິນເບຍ້ ບາໍ ນານ....ດ່ັົງນັນ້ຼ , ທູ່ານ ມາເດີແທນ ຈີິ່ງຖືກຄັດເລືອກຕຼັ້ງໃຫ້ເປັນເຈັ້ົຼາເມືອງ. ຟັງຕິນກໍໄດ້ ສະໝັກເຂາັ້ົຼ ວຽກໃນໂຮງງານເຮດັ ແກ້ວຂອງທາູ່ ນ ມາເດີແທນ. ຕົກມາໄລຍະໜ່ີຶງ ຜູ້ຈັດການໂຮງງານໄດ້ສືບຮູ້ວູ່າຟັງຕິນ ມີປະຫ ວັດບ່ໍແຈ້ງເຊີ່ິງຜິດຕ່ໍລະບຽບຂອງໂຮງງານຈ່ິີງໄລູ່ຟັງ ຕິນອອກຈາກວຽກງານ. ຟັງຕິນຄິດວູ່າແມູ່ນທູ່ານມາເດີແທນໄລູ່ ອອກກໍຄຽດຊັງມາເດີແທນສຸດຂີດ. ມາໄລຍະໜ່ຶີງຟັງຕິນຫວູ່າງ ງານ ແລະ ຂາດເງິນເພືີ່ອສງົ່ ໃຫ້ລກູ ສາວ. 11

ກູ່າວເຖິງໝໍເຕນາກດີເອ ເຊິ່ີງມີເບ້ຼືັອງຫຼັງທ່ີໂຫດຫ້ຽມ, ເປັນຄົນໃຈດໍາ ແລະ ເຫັນແກູ່ຕວົ ມັນເຄຍີ ເປັນທະຫານ ຮັບໃຊ້ນາໂປລີອົງ. ແທ້ຈິງແລ້ວເວລາອອກສະໜາມຮົບ, ໝໍບໍ່ແມູ່ນຈະໄປສູ້ເສິກສັດຕູ ແຕູ່ໝໍໄປເພີື່ອສວຍໂອກາດປຸ້ນ ສະດົມເງິນຄາໍ ນາໍ ຊາກສບົ ຄນົ ຕາຍ. (ຮູບທີ 12 ຕວົ ລະຄອນໂກແຊັດ) ຄອບຄົວເຕນາກດີເອ ໄດ້ລ້ຽງໂກແຊັດໄວ້ແຕູ່ການລ້ຽງດູນຼ້ັນບ່ໍສົມກັບຄູ່າຈ້າງ, ນອກຈາກບໍ່ເອົາໃຈໃສູ່ລ້ຽງດູ ແລ້ວຍັງຂ່ົມເຫັງເຕັງເຕັກ ເລີ່ມໃຊ້ວຽກໂກແຊັດແຕູ່ອາຍຸ 5 ປີ. 5-6 ເດືອນເຕນາກດີເອໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍໄປຫາຟັງຕິນ ເພີ່ືອຖາມເອົາເງິນເດືອນ ແລະ ບອກວູ່າໂກແຊັດບໍ່ສະບາຍບໍ່ມີເງນິ ຊ້ັືຼຢາ ຖ້າບໍ່ຝາກເງິນມາໃຫ້ນາງນ້ອຍໂກແຊັດອາດຈະ ເຖິງແກູ່ຄວາມຕາຍ. ຟັງຕິນຈົນປັນຍາເຕັມທີ....ບ່ໍມີທາງອອກທີ່ດີສໍາລັບນາງເສຍແລ້ວ. ຍ້ອນຄວາມເປັນຫວູ່ງ ເປັນໄຍນໍາຊີວິດຂອງລູກສາວນ້ອຍຜູ້ເປັນແມູ່ຄືຟັງຕິນຈໍາຕ້ອງຂາຍຕົວ ເພ່ືີອເອາົ ເງິນໄປສົງ່ ລ້ຽງດູລູກຕາມທີ່ເຕນາກດີເອ ສ່ງັົ . ເຕນາກດເີ ອຂຽນຈດົ ໝາຍມາຖາມເງິນຢ່ເູ ລອັຼື້ ຍ, ຄູາ່ ລ້ຽງດູກໍເພີ່ນຂຼ້ນັຶ ເລອ້ັືຼ ຍໆ. ຕ່ໍກັບອາຊບີ ທີ່ຟັງຕິນໄດ້ກະທໍາໄປນັຼ້ນ, ເມີື່ອອາຍຸສັງຂານຫຼາຍຂ້ຶຼັນອີກກໍເຫັນວູ່າດໍາເນີນວຽກງານບໍ່ໄດ້ດີ. ການ ຕັດສິນໃຈຕ່ໍມາກໍຄືການຖອນແຂ້ວຂາຍເພາະນາງມີແຂ້ວງາມຄືໄຂູ່ມຸກ ແລ້ວກໍຝາກເງິນນ້ັຼນສົ່ງໄປໃຫ້ລຸກ. ນາງຟັງຕິນ ຍາມໃດກໍຄິດວູ່າລູກສາວນ້ອຍຂອງຕົນຄືຈະໃຫຍູ່ຂັຼຶ້ນຫຼາຍແລ້ວ ແລະ ອ້ວນພີດ.ີ ນາງຢາກໄປຢ້ຽມຢາມລູກ ແລະ ກໍຍັງ ມີຄວາມລະອາຍເພາະຢ້ານຄົນອນີື່ ຮູ້ຈັກ. ສູ່ວນເຕນາກດີເອກໍຂຽນຈດົ ໝາຍມາເລຼັອ້ື ຍໆ. ເຖິງລະດໜູ າວກໍວູ່າໂກແຊດັ ໜ າວຫຼາຍບ່ໍມີເງິນຈະຊັືຼ້ເຄືີ່ອງນູຸ່ງໃຫ້. ມາເຖິງຊູ່ວງນຼ້ີັຟັງຕິນຈົນປັນຍາເຕັມທີ. ດ່ັົງນັ້ຼນ, ນາງຈໍາເປັນຕ້ອງຕັດສິນໃຈຕັດຜົມ ຂອງຕົນເອງ ແລະ ຄິດວູ່າຈາກການຂາຍຜົມແລ້ວລູກຂອງນາງຄືຈະໄດ້ນູຸ່ງເຄີ່ືອງອົບອູຸ່ນເພາະນາງໄດ້ເອົາເງິນນ້ັຼນຊ້ັຼືເຄີ່ືອງ ອັນງາມຝາກໃຫ້ລູກສາວນອ້ ຍ. ແຕເູ່ ຄີ່ອື ງນງຸູ່ ນຼັ້ນແທນທີໂ່ ກແຊດັ ຈະໄດ້ນງູຸ່ ຊໍາ້ ພດັ ແມູ່ນລກູ ຂອງເຕນາກດເີ ອໄດນ້ ຸ່ງູ . ມາເຖງິ ໄລຍະນັີ້ຼຊີວິດທງັ ກາຍ ແລະ ໃຈຂອງຟງັ ຕນິ ໄດ້ຊຼຸດໂຊມຫຼາຍ. ຄວາມງາມທີ່ເຄີຍມີກໍຫາຍໄປ, ຮູາ່ ງກາຍ ບວມຊໍ້າ, ບ່ໍມີແຂ້ວ ແລະ ບໍ່ມີຜົມ. ແຕູ່ຢ່າງໃດກໍຕາມນາງເຮັດໄປກໍເພືີ່ອລູກແຕູ່ກົງກັນຂ້າມຜູ້ເປັນລູກຊ້ໍາພັດບໍ່ໄດ້ຮັບ ຜົນປະໂຫຍດຫຍັງ. ນາງຄິດຫຼາຍກໍເຈັບປ່ວຍ, ຈູ່ອຍໂຊເຫຼືອງຫູຼ່າ. ມຼ້ືັໜ່ຶີງຂະນະນາງຍູ່າງກາຍຮ້ານຂາຍເຄ່ີືອງແຫູ່ງໜຶີ່ງ, ມີຊາຍຄົນໜີ່ຶງຄິດຢາກຫົວ “ເອີຍອີ່ຮູ່ານຼັ້ີມາຫຍັງນຼ້ັີ” ແລ້ວຈັບແຂນ, ເອົານ້ໍາແຂງໂພະໃສູ່ຫົວ, ໃສູ່ເສ້ືຼັອ, ຟັງຕິນຄິດໃຈ ຮາ້ ຍກໍພດຶ ອອກຕໍສ່ .ູ້ 12

ໝໍຊາແວແທນທ່ີຈະຈັບຊາຍຄົນນ້ັຼນ ພັດຈບັ ຟັງຕິນໄປຂງັ . ປະຫວັດຂອງໝໍນ້ຼີັທໍາອິດກໍທຸກຍາກແຕູ່ມັນບຸກບືນ ຈົນໄດ້ເປນັ ຕາໍ ຫວຼ ດ. ຂັຼນ້ ທາໍ ອດິ ໄດເ້ ປັນນາຍທາໍ ມະໂລງຢູ່ຄຸກຕູລົງ ແລະ ເຄຍີ ໄດເ້ ຝາົັ້ ຍາມຄວມຄຸມຊງັ ວານຊັງ. ເວລາດຽວກັນນັຼ້ນ, ມາເດແີ ລນກໍໄດ້ມາພົບເຫດການຈງ່ິີ ເຂຼົັ້າໄດຫ້ ້າມບໃໍ່ ຫ້ຈບັ ຟງັ ຕນິ . ຊາແວວູ່າຕ້ອງຈັບ. ນາງ ຟັງຕິນເຫນັ ມາເດີແລນກຄໍ ດິ ເຖງິ ອະດດີ , ນາງຈງິີ່ ຖມົ່ ນ້ໍາລາຍໃສມູ່ າເດີແລນ. ມາເດີແລນວູາ່ ຟງັ ຕິນບ່ໍມຄີ ວາມຜິດ, ຊາແວ ວູ່າຜິດ ເພາະນາງຕີຄົນຮົ່ັງມີຄົນນັຼ້ນ. ສຸດທ້າຍມາເດີແລນກໍວູ່າ “ນຼ້ັີແມູ່ນຄໍາສ່ັົງຂອງເຈົຼັ້າເມືອງເຊິ່ີງສ່ັົງໃຫ້ເຈ້ັຼົາປ່ອຍຟັງຕິນ ເຈົັຼ້າຕ້ອງປ່ອຍ” ຕໍ່ມາທູ່ານມາເດີແລນ ຈິ່ີງເອົາຟັງຕິນໄປໂຮງໝໍເພ່ີືອປິ່ນປົວ. ຕໍ່ມາທູ່ານຈີ່ິງຮູ້ນໍານາງວູ່າຟັງຕິນແມູ່ນກໍາ ມະກອນໂຮງງານຂອງທູ່ານ ແລະ ສັນຍາວູ່າຈະທົດແທນຄູ່າແຮງງານ, ຄູ່າປ່ວຍກາຍທັງໝົດ...ຕໍ່ມານາງກໍຖືກຍ້າຍມາ ປນ່ິ ປົວຢູໂ່ ຮງໝໍຂອງທູ່ານ. ຝ່າຍຊາແວມີຄວາມສົງໄສໃນຕົວຂອງມາເດີແລນຫຼາຍທ່ີສຸດ. ມັນຄິດວູ່າ, ຖ້າຄົນຮັົ່ງມີແທ້ໆມັນບໍ່ເຮັດແບບນັຼີ້ ... ທ້ຼັງໆທີວ່ ່າູ ກອູ່ ນໜາ້ ນີຼັກ້ ໍມີເຫດການເກີດຂ້ັຼຶນເຊີ່ິງຊາແວກໄໍ ດ້ພົບເຫັນ ແລະ ຄອຍຕິດຕາມຢ່ຕູ ະຫອຼ ດເວລາ. ເຫດການນັຼ້ນຄື ອຸບັດເຫດກວຽນທັບພໍ່ເຖຼັ້ົາໂຟເຊີເລິວັງ (Fauchelevany). ໂຟເຊີເລີວັງກໍແມູ່ນນາຍທືນເຊີິ່ງ ຊງັ ມາເດີແລນຫຼາຍສຸດຂີດ. ເພາະກູ່ອນໜ້າທີ່ມາເດີແລນຈະມາຢູ່ເມືອງນີຼ້ັ ໝໍເປັນນາຍທືນນ້ອຍທີ່ພໍຢູ່ພໍກິນ ແຕູ່ພໍມາເດີ ແລນມາຕ້ັຼງໂຮງໂຮງງານກໍເຮັດໃຫ້ກິດຈະການໂຟເຊີເລີວັງລົຼ້ັມລະລາຍ. ໝໍເປັນຜູ້ໜ່ຶີງທີ່ບໍ່ປ່ອນບັດເອົາມາເດີແລນເວລາ ຄັດເລືອກເຈຼ້ົັາເມືອງ. ດັ່ົງນຼັ້ນ, ໂຟເຊີເລີວັງຈິີ່ງຫາກິນໂດຍການຂັບກວຽນມ້າ. ຫົຼ່ມຕົມຂາມ້າຫັກ ກວຽນໄຫຼລົງຕະຄອງ ໂຟເຊີເລີວັງໂດດອອກຈາກກວຽນເພືອ່ີ ຈະໄປຍູ້ກວຽນໄວ້ແຕູ່ບໍ່ຢຈູ່ ່ິີງຖກື ກວຽນທັບ. ຝູງຄນົ ມາເບງິີ່ ແຕູ່ກບໍ ່ໍມີປັນຍາຊູ່ວຍ. ມາເດີແລນກມໍ າເຫນັ ແລະ ເວ້າົັຼ ວູ່າ “ໃຜຊວູ່ ຍໄດ້ຂອ້ ຍເອົາເງນິ 5 ຫຽຼ ນ ຄໍາ-10 ຫຽຼ ນຄາໍ - 20 ຫຼຽນຄໍາ” ແຕ່ບູ ່ມໍ ໃີ ຜກ້າ ຊູວ່ ຍ. ໝໍຊາແວທີ່ສັງເກດການຕະຫຼອດກເໍ ວັ້ຼົາຂ້ຼັຶນວູ່າ “ ເປນັ ແນວນ້ີຼັບໍ່ມີໃຜຈະຊູ່ວຍໄດ້ດ໋ອກ! ເຫັນແຕູ່ນັກໂທດເກົ່າທ່ີ ເມືອງຕລູ ົງຊືີ່ຊັງວານຊັງເທົ່ານັນ້ຼ ຈ່ິີງສາມາດຍົກອອກໄດ້” ພ້ອມທັງສັງເກດເບິ່ີງໃບໜ້າຂອງມາເດີແລນຢ່າງບໍ່ພັບຕາ. ມາ ເດແີ ລນກແໍ ປກໃຈໜອ້ ຍໜ່ງຶີ ແຕ່ທູ າູ່ ນກໍຮບີ ເລືອເຂຼ້ົັາໄປກອ້ ງກວຽນນັ້ຼນຍົກຂັ້ຶນຼ . ໂຟເຊເີ ລີວງັ ກບໍ ອກວູ່າ “ທູ່ານເຈຼົັ້າເມອື ງ ອອກໄປສາປ່ອຍໃຫ້ຂ້ານ້ອຍຕາຍເອງ” ມາເດີແລນຄູ່ອຍໆຍົກກວຽນນັຼ້ນຂ້ຼຶັນເຮັດໃຫ້ໂຟເຊີເລີວັງລອດພັ້ົຼນຈາກຄວາມ ຕາຍ. ຈາກນ້ັຼນມາຄວາມຄຽດຂອງໂຟເຊີເລີວັງທີ່ເຄີຍມີມາຕໍ່ມາເດີແລນກໍຄູ່ອຍໆຫາຍໄປ. ຕໍ່ມາທູ່ານມາເດີແລນກໍເອົາ ໂຟເຊີເລີວັງໄປເປັນຮັກສາສວນໃກ້ໂບດຂອງແມູ່ຊີແຫູ່ງໜີຶ່ງຢູ່ປາຣີ. ແມູ່ຊີຢູ່ໃນໂບດນ້ັຼນແມູ່ນບໍ່ຢາກໃຫ້ພວກຜູ້ຊາຍ ເຫນັ . ດົ່ັງນຼັນ້ , ເວລາໂຟເຊີເລີວັງໄປສວນລາວຈີິງ່ ເອົາກະດິງແຂວນໃສູຝ່ າ ເພີອ່ື ໃຫຮ້ ວູ້ ູ່າແມ່ນູ ຜູຊ້ າຍແລວ້ ແມູ່ຊີຈະຫຼບົ ຫີຼກ ທັນ. ຈາກນັຼນ້ ຕໍມ່ າ, ຊາແວໄດຕ້ ດິ ຕາມມາເດແີ ລນຕະຫອຼ ດເວລາ. ສາໍ ລັບຟງັ ຕິນແມນູ່ ມີອາການໜັກໜ່ວູ ງຫຼາຍເຫັນ ທູ່າຈະບ່ໍລອດ. ກູ່ອນສຼິັ້ນໃຈນາງໄດ້ເວ້ົັຼາກັບມາເດີແລນວູ່ານາງບໍ່ຕອ້ ງການຫຍງັ ອກີ ຂໍພຽງແຕູ່ໄດເ້ ຫັນໜ້າລຸກສາວ... ມາ ເດີແລນກໍຮັບປາກວູ່າຈະໄປນໍາເອົາໂກແຊດັ ມາໃຫ້. ຂະນະນ້ຼັນ ກໍເກີດມີເຫດການໜີ່ຶງອີກຄື ຕໍາຫຼອດໄດ້ຈັຍຄົນໜີຶ່ງຊີ່ື ຊັງມາຊີເອີ (Champmatieu) ເຊ່ິີງເຂົາຄິດ ວ່າູ ແມູນ່ ຊັງວານຊັງ. ເຂົາຈະຕັດສນິ ປະຫານຊີວິດ. ຊາແວໄດ້ນໍາເອົາຈດົ ໝາຍມາໃຫ້ເຈັາ້ຼົ ເມືອງມາເດີແລນ ແລະ ຖາມວູ່າ ຈະໄປຮູ່ວມໃນການຕັດສນິ ຫືຼ ບໍ? ມາເດແີ ລນກໍຄິດຢາ່ ງໜັກໜູ່ວງ, ລາວຄິດຈະກູ້ເອົາຊວີ ິດຂອງຟັງຕນິ ຫຼ ຊັງມາຊີເອີ. ຖາ້ ບໍ່ໄປຊງັ ມາຊີເອີກໍຕ້ອງຕາຍ. ຖ້າວາູ່ ປະກາດຕົວວູ່າແມູ່ນຊັງວານຊັງແທ້ຕົນເອງກໍຈະຕາຍຖ້າຕົນເອງຕາຍ, ຟງັ ຕນິ , ໂກ 13

ແຊັດ ແລະ ຊາວເມືອງຈະເປັນແນວໃດ. ສຸດທ້າຍກໍຕິດສິນໃຈປະກາດຕົນເອງວູ່າແມູ່ນຊັງວານຊັງຕົວຈິງ. ຊາແວກໍຈັບ ແຕູ່ກອູ່ ນຈະຍອມໃຫ້ຈບັ ທູາ່ ນຂຕໍ ົວໄປຫາຟັງຕນິ ເສຍກູ່ອນ. ຊາແວກໍຕິດຕາມໄປທາໍ ອດິ ຊັງວານຊງັ ບອກຟງັ ຕິນວູ່າລາວຄື ຈະບ່ໍສາມາດໄປຫາໂກແຊັດໄດ້....ພອ້ ມທັງກົຼັ້ມທີ່ຫູຂອງຟງັ ຕິນ, ຟັງຕິນຍິ້ຼັມໜ້ອຍໜຶີ່ງແລ້ວກໍສນິ ໃຈໄປ. ເມື່ີອມຽ້ ນສົບ ຂອງຟັງຕິນແລ້ວຊັງວານຊງັ ກໍລກັ ໜີໄປຕອນກາງຄືນພອ້ ມດວ້ ຍພົກເງິນຄໍາຂອງລາວເອງ. ກູ່າວເຖິງນາງນ້ອຍໂກແຊັດ ນາງຖືກໃຊ້ວຽກແຕູ່ອາຍຸ 5 ປີ. ທໍາມະດາເດັກນ້ອຍຄົນໜຶີ່ງເຂົາມີຕຸກກະຕາຫັຼ້ິນ ແຕູ່ກົງກັນຂ້າມໂກແຊັດໄດ້ຈັບຄັນຟອຍເຊິີ່ງສງູ ກູ່າວຕົນເອງປັດກວາດ. ກິນເຂຼ້ົັາກໍບ່ໍໄດ້ກິນນາໍ ໝູ່, ໄດ້ກິນຜູ້ດຽວ ຫືຼ ໄດ້ ກນິ ຮູ່ວມກັບໂຕໝາ, ເຮັດວຽກໃດບໍ່ໄດກ້ ໍຖືກປ້ອຍດູ່າເຕະດີ. ມ້ໜືັຼ ່ຶີງຕອນຄໍ່າຄນື ຂອງວັນໂນແອນ (Noel) ມີລູກຄ້າມາ ຫຼາຍ, ນໍ້າກໍຂາດເຂີນເຕນາກດີເອຈິີ່ງໃຊ້ໃຫ້ນາງນ້ອຍໂກແຊັດໄປຕັກເອົານ້ໍາສ້າງໃນປ່າຖູ່າມກາງອາກາດໜາວຈັດ. ໃນ ເວລາໂກແຊັດກົຼມ້ັ ລງົ ຕັກນໍາ້ ໄດ້ມີມືໃຫຍູ່ມືໜງຶີ່ ຈບັ ບາຂອງນາງເຂາົ ຜ້ນູ ນັຼ້ ຄືຊັງວານຊງັ . ຈາກນັຼ້ນ, ຊັງວານຊງັ ກໄໍ ດ້ໄຖຖູ່ ອນເອົານາງໂກແຊັດ ແລ້ວກໍພານາງເຂຼັ້າົ ໄປອາໄສຢູ່ປາຣີ ແລະ ກໄໍ ປພັກຢ່ຄູ ມຸ້ ໜຶີ່ ງແຕ່ກູ ຍໍ ັງຖືກຊາແວຕິດຕາມອີກ. ຊງັ ວານຊັງຈ່ງິີ ພາໂກແຊັດໜໄີ ປຕອນກາງຄືນ. ຕອນໜີຶ່ງສອງພ່ໍລກູ ຖືກຕໍາຫວຼ ດໄລູ່ຈູ່ກ ສ່ີດາ້ ນພໍດີໄປພົບກາໍ ແພງສູງບໍ່ມີທາງໄປຈີ່ິງປີນຂຶຼັ້ນກໍາແພງໂຕນລົງທີ່ສວນເຊ່ີງິ ແມູ່ນສວນຂອງແມູຊ່ ີນ້ຼັນເອງ. ໂຟເຊີເລວີ ັງ ກໍມາພໍ້ ແລະ ໄດ້ຊູ່ວຍຊັງວານຊັງ. ຊັງວານຊັງໄດ້ໃສູ່ຊ່ືີໃໝູ່ ແລະ ໄດ້ຢູ່ທີ່ນັຼ້ນດົນເຕີບຈົນໂຟເຊີເລີວັງຕາຍ. ເວລານັ້ີຼໂກ ແຊັດໃຫຍູ່ເປນັ ສາວແລວ້ ທັງສອງກພໍ າກັນໜີຈາກໂບດນຼັ້ໄີ ປ. ກູ່າວເຖິງຄຸ້ມໜ່ີຶງເຊີິ່ງແມູ່ນຄຸ້ມທຸກຈົນຢູ່ມູມໜ່ຶີງຂອງປາຣີ. ໃນນຼັ້ນມີສະມາຄົມ ອາ, ເບ, ເຊ (A, B, C) ທີ່ມີ ສະມາຊິກເປັນນັກສຶກສາ, ນັກຮຽນຮູ້, ນັກປະຕິວັດ. ມີພໍ່ເຖົຼ້ັາຄົນໜຶີ່ງເຊ່ີິງອະດີດເຄີຍຮູ່ວມຂະບວນການປະຕິວັດຂອງ ພວກຊາໂກແບັງ ( Jacobain). ຢູ່ຂ້າງຄຸ້ມນັຼ້ນກໍມີຄອບຄົວຊົງແດຣັດ (Jondrette) ເຊີິ່ງແມູ່ນຄອບຄົວເຕນາກດີເອ ເຊ່ີິງກິດຈະການບໍ່ເດີນດີແລ້ວໄປເຖິງບູ່ອນສຸດສ້ວຍຈິ່ີງເຂຼົ້ັາໃນເມືອງ. ພວກນັຼ້ີມີລູກສາວຊື່ີ ເອໂປນິນ (Eponine) ແລະ ລູກຊາຍຊ່ີື ກາວົຼດ (Gavroche) ພວກນ້ັຼີປ່ອຍປະລູກຖິັ້ຼມຍ້ອນບ່ໍມີເງິນລ້ຽງ. ພໍ່ແມູ່ຊັງນາງອາໂປນິນເພາະຮູບຮູ່າງຂ້ອນ ຂ້າງຂີ້ັຼຮ້າຍ. ທັງສອງເອັ້ືຼອຍນ້ອງກໍຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກກັນ. ບາງເທື່ີອທັງສອງເອັຼື້ອຍນ້ອງກໍເຄີຍພົບກັນ ແລະ ເຄີຍແບູ່ງປັນເຂ້ົັຼາຈີ່, ເຂາ້ົຼັ ໝົມສູ່ກັນກນິ . ເດັກນອ້ ຍຖືກປະຖຼັ້ມິ ເຫາ່ົຼ ນຼີໄັ້ ດ້ອາໄສຢໃູ່ ນອະນຸສາວະລທີ ນີ່ າໂປ່ເລອົງສ້າງຂຼຶ້ັນ. ໃນສະມາຄົມນ້ັຼນກໍຍັງ ມີມາຣີອຸດ (Marius) ເຊິີ່ງຊັກຊວນເຂຼົ້ັາມາ (ມາຣີອຸດແມູ່ນຫຼານຂອງພໍ່ເຖົຼ້ັາຊິນ- ນອນມັງ ລາວຜິດກັບພໍ່ເຖົ້ັຼາຈ່ີິງມາຢູ່ ກັບໝູ່). ມາຣີອຸດບໍ່ຄອຍຄິດເຖິງປະເທດຊາດບ້ານເມືອງພໍເທົ່າໃດ ລາວມີຊີວິດຢູ່ແບບເພີນຈິດ ລາວມັກໂກແຊັດແຕູ່ ຄາວພົບກັນທີ່ສວນສາທາລະນະແຫູ່ງໜ່ີຶງ. ສູ່ວນອັງຊໍຣັດ (Enjolras) ແມູ່ນຊາຍໜຶ່ີງທີ່ມີຮູບຮູ່າງສະຫງູ່າອົງອາດເວັຼົ້າ ເຖິງແຕູ່ເລ່ືີອງປະເທດຊາດບ່ໍຄອຍສົນໃຈນໍາແສ້ສາວລາວເວົັ້ຼາວູ່າ “ແຟນຂອງລາວແມູ່ນປະເທດຊາດ”. ອີ່ນາຍຂາຍກາເຟ ຮັກແພງລາວຄືລູກເຕົັ້ຼາ. ພວກເຂົາທັງຫຼາຍມັກໄປກິນກາເຟ ແລະ ລົມເລືີ່ອງຕໍ່ສູ້ຢູ່ເລຼື້ັອຍໆ ໃນນ້ັຼນມີໝໍໜ່ຶີງມັກກິນເຫ້ັຼົາ ວຽກງານບໍ່ປານໃດແຕມູ່ ລີ ັກສະນະຈດິ ໃຈເດດັ ດຽູ່ ວ. 14

ເອໂປນິນກໍມກັ ມາຣີອຸດແຕູ່ດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ເຫນັ ໃຈຂອງມາຣີອດຸ ເອໂປນນິ ຈີັງຼິ້່ ບອກເຮືອນຂອງໂກແຊັດ ໃຫ້ມາຣີອຸດຮູ້. ມາຣີອຸດກໍພຍາຍາມຊອກຫາໂກແຊັດ ແລະ ໄດ້ພົບແທ້. ທັງສອງພົບກັນກໍພຽງແຕູ່ໄດຫ້ ຼຽວເບີ່ິງໜ້າກັນ ເພາະວູ່ານາງໄປກັບຊັງວານຊັງ. ຊັງວານຊັງຊ້ໍາພັດຢ້ານເພາະຄິດວູ່າ ແມູ່ນຕໍາຫຼວດຕິດຕາມຕົນເອງ. ມາຣີອຸດກໍພະຍາຍາມຕິດຕາມຫາ ພວກນຼັ້ນກຍໍ າ້ ຍເລອັືຼ້ ຍໆເພື່ອີ ຫກີຼ ເວ້ັຼນການຕດິ ຕາມ. ຂະນະນັຼ້ນ ກໍເກີດສົງຄາມກາງເມືອງລະຫ ວູ່າງພວກກໍາ ມະກອນ ຫຼື ພວກປະຕິວັດຕ້ານກັບພວກນາຍທືນ. ໃນຂະບວນນັຼ້ນ ແມູ່ນອັງຊໍຣັດເປັນຜູ້ນໍາພາ. ສູ່ວນມາຣີອຸດກໍຍັງຄິດຮອດຫາແຕູ່ຜູ້ສາວ ແລະ ຢາກຂ້າໂຕຕາຍຢູ່ສະໜາມຮົບຍ້ອນບໍເ່ ງນິ ແຕງູ່ ດອງ. ອັງຊໍຣັດເປັນຜູ້ບັນຊາການ ແຕູ່ການຕໍ່ສູ້ນັ້ຼນແມູ່ນຖືກທູ່າຮັບເພາະ ກໍາລັງບໍ່ຫຼາຍ. ດັົ່ງນ້ຼັນ, ຈີິ່ງຖືກປດລ້ອມ ສູ່ວນກາວົຼດໄດ້ເຮັດໜ້າທີ່ສ່ົງ ຂູ່າວ ແລະ ຊອກເກັບລູກປືນຂອງສັດຕູທ່ີເຮູ່ຍແລ້ວນໍາມາມອບໃຫ້ ຝາ່ ຍຕົນ. ໃນຂະນະຕໍ່ສູ້, ສະຫາຍໜີ່ຶງເວ້ົັຼາວູ່າ “ຖ້າຈະປະກາດໄຊຊະນະຕ້ອງມີ ທຸງ” ແລ້ວລາວກໍເອົາທຸງສາທາລະນະລັດຂຶຼ້ັນໄປປັກທີ່ກອງບັນຊາການ ແຕຖູ່ ືກພວກສັດຕຍູ ງິ ຕາຍ ໝູ່ຈິງ່ີ ນາໍ ເອົາສບົ ມາວາງໄວກ້ ອງບນັ ຊາການ. ດາ້ ນໜີຶ່ງມາຣີອຸດກໍຂຽນຈົດໝາຍມອບໃຫໂ້ ກແຊັດ. ອີກດ້ານໜຶ່ງີ ມາຣີ ອຸດຄິດຢາກຊູ່ວຍກາວົຼດໃຫ້ໜີຈາກຂຸມຄອງເພີ່ືອຫຼີກຈາກການຕໍ່ສູ້. ມາຣີອຸດຮູ້ວູ່າກາວົຼດແມູ່ນລູກຂອງເຕນາກດິເອ. ກາວຼົດກໍໄປສົ່ງຈົດໝ າຍເພາະຄິດວູ່າໜັງສືທາງການ. ເມ່ືີອໄປບ່ໍພົບໂກແຊັດເພາະໂກແຊັດ ນອນຢູ່ເຮືອນພ້ໍແຕູ່ຊັງວານຊັງ ຈີິ່ງເອົາຈົດໝາຍໃຫ້ຊັງວານຊັງແລ້ວ ຂ້ຽວແລູ່ນຄືນມາ. ໃນທີ່ສຸດກາວົຼດກໍຖືກສັດຕູຍິງຕາຍ. ເຂົາເອົາສົບໄປ ໄວ້ຄຽງຂ້າງໝູ່ຄູ່ທີເ່ ສຍສະລະກູ່ອນ. ຊັງວານຊັງໄດ້ຮັບຈົດໝາຍຈີ່ິງເຂ້ຼົັາໃຈວູ່າ ມາຣອີ ຸດເປັນຄົນຮັກ ລູກສາວຂອງຕົນ. ຊັງວານຊັງຈ່ີິງເຂຼົ້ັາສະໜາມຮົບເພື່ີອກູ້ເອົາຊີວິດຂອງ ມາຣີອຸດ. ໃນການຕໍ່ສູ້ພວກປະຕິວັດໄດ້ຈັບໝໍຊາແວໄດ້. ມັນເວັ້ຼົາວູ່າ “ໃຫ້ສູຂ້າກູໂລດ” ເຂົາມັດຊາແວ ແລະ ມອບໃຫ້ຊັງວານຊັງຈັດການ. ຊັງວານຊັງຊ້ໍາພັດຍິງໃສູ່ໝວກເພີື່ອສົ່ັງສອນແລ້ວ ປອ່ ຍໄປ. ຊາແວຫຼຸດພ້ົັຼນແລ້ວກໍຮູ້ຈັກຍຸດທະສາດ ແລະ ທີ່ຕ້ຼັງຂອງພວກປະຕິວັດ. ມັນຈີິ່ງນໍາເອາົ ພວກຕໍາຫຼວດປດລ້ອມ ກອງບນັ ຊາການຂອງພວກປະຕິວັດ. ດັົ່ງນຼນ້ັ , ຝ່າຍປະຕິວັດຈງິ່ີ ຖືກເສຍຫາຍຫຼາຍ. ໄລຍະຕໍ່ສູ້ ສດັ ຕູຈະຍງິ ມາຣອີ ຸດແຕເູ່ ອໂປນນິ ໂດດເອາົ ຕວົ ໄປບັງກູ່ອນແລ້ວຊຸຼກມາຣີອຸດອອກ. ສັດຕູຈ່ງິີ ຍິງເອໂປ ນິນຕາຍ, ເອໂປນິນໂດດຂໍໃຫ້ມາຣີອຸດຈູດໜ້າຜາກແລ້ວກໍຄູ່ອຍໆຫັຼບຕາໄປພ້ອມມີຄໍາເວັົຼ້າວູ່າ “ລາກູ່ອນພົບກັນທີ່ ສະຫວັນ”. ຈາກນຼັ້ນ, ມາຣີອຸດກໍແລນູ່ ໄປເພາະຢ້ານຕາຍທັ້ຼງໆທໍາອິດຄິດຢາກຕາຍ. ແລ້ວລາວກໍຖືກປືນ. ຊັງວານຊັງພົບ ເຫນັ ຈີງ່ິ ຫອບໄປຕາມທາງນາໍ້ ໄຫຼ (ຄອງລະບາຍໃຕ້ດິນ) 15

ອັງຊໍຣັດ ຈົນຕາແຈເພາະການຕໍ່ສູ້ຖືກປດລ້ອມໝົດຈີິ່ງຕັດສິນໃຈແລູ່ນຂຼັ້ຶນເພືີ່ອໃຫ້ສັດຕູຍິງ. ໝໍຂ້ັຼິເຫັ້ົຼາກໍແລູ່ນ ຂຼ້ຶັນພ້ອງທັງຮ້ອງວູ່າ “ສາທາລະນະລັດໝຼ້ັນຍືນ” ສັດຕູໄດ້ຍິນສຽງແນວນັ້ຼນກໍຍິງປືນໃສູ່. ມາຮອດນ້ີຼັພວກປະຕິວັດແມູ່ນ ຖກື ປະລາໄຊ. ຊງັ ວານຊງັ ໄດ້ຫອບເອົາມາຣີອຸດໄປຕາມຄອງໃຕ້ດິນ ແລະ ຈະໄປຫາປະຕູອອກກໍພໍດີພົບເຕນາກດີເອຢືນຢູ່ມັນ ຖກື ກະແຈ ແລະ ເວຼັ້ົາວູ່າ “ໂທ...! ຄົນຕາຍຫວະ! ຖ້າເສຍຂອງມີຄູ່າໃຫ້ກໍຈະໄຂກະແຈໃຫ້”. ຈາກນັ້ຼນ, ຊັງວານຊັງກໍເອົາ ມາຣີອຸດອອກມາໄດ້ ແລະ ມາພົບກັບຊາແວ. ຊາແວວູ່າຈະຈັບມັນກໍບໍ່ຈັບ ແລະ ພ້ອມກັນໄປສົ່ງມາຣີອຸດທີ່ເຮືອນ ແລ້ວມັນໜໍ ີໄປໂດດນໍາ້ ຕາຍຍອ້ ນຄວາມອັບອາຍຂາຍໜາ້ . ຊິນນອກມງັ ເຫັນຫຼານຊາຍຖືກເຈັບມາຈີ່ິງປິວ່ ປົວແລວ້ ຈີ່ິງແຕູ່ງດອງໃຫ້ຕາມໃຈ. ມາຣີອຸດຈີິ່ໄດ້ແຕູ່ງງານກັບໂກແຊັດ. ເມີ່ືອແຕູ່ງດອງໃຫ້ໂກແຊັດແລ້ວ, ຊັງວານຊັງກໍມອບຊັບສົມບັດ ໃຫ້ແກູ່ໂກແຊັດ ແລະ ຜົວແລ້ວໜີໄປ. ຈາກນັ້ຼນມາ, ເຕນາກ ດີເອໄດ້ເລ່າົ ເລື່ອີ ງທັງໝົດສູ່ມາຣີອຸດຟັງວູ່າ: “ ຜທູ້ ່ີຊູ່ວຍເຫຼືອມາຣີ ອຸດທ່ີແທ້ຈິງແມູ່ນຊັງວານຊັງ ບໍ່ແມູ່ນຂ້ອຍ”. ເມີື່ອຮູ້ເລ່ີືອງຈິງ ແນວນ້ຼັນພ້ອມທັງໄດ້ຍິນວູ່າຊັງວານຊັງກໍາລັງປ່ວຍ ມາຣີອຸດຈີິ່ງ ພາເມຍໄປເບ່ີງິ ພໍ່. ແຕູ່ພໄໍ ປຮອດກໍເຫນັ ໜ້າພ່ໍໃກຈ້ ະສິ້ັນຼ ໃຈຕາຍ. ໂກແຊັດກຄໍ ເຸ ຂົາ່ ຮອ້ ງໄຫ້ຕໍໜ່ າ້ ພ່ດໍ ວ້ ຍຄວາມເຫຼືອໃຈຕນົ ເອງ. (ຮູບທີ 13 ຊງັ ວານຊັງ ກບັ ໂກແຊດັ ) ກູ່ອນຊັງວານຊັງຈະສ້ັິຼນໃຈຕາຍ ລາວໄດ້ເວ້ຼັົາເລ່ີືອງຜູ່ານມາສູ່ໂກແຊັດຟັງ “ອວຍພອນໃຫ້ເຈຼັົ້າມີຄວາມສຸກກັບ ມາຣອີ ຸດ. ເບ່ງິີ ແມ໋ກະໂປ່ງນັຼ້ນເມືີອ່ ສິບປີກູ່ອນຄາວນຼັ້ນຈາກມົງເຕຣຍຊວຽກແມ” ແລະ ລາວໄດ້ພັນລະນາວູ່າເຕນາກດີເອ ໂຫດຮ້າຍຫຼາຍ ແຕູ່ຈ່ົງໃຫ້ອະໄພເຂົາແລ້ວກໍບອກຊີື່ແມູ່ໃຫ້ນາງຮູ້ວູ່າ ແມູ່ມີຄວາມທຸກທໍລະມານທີ່ສຸດ, ຮັກລຸກຫຼາຍທີ່ ສດຸ ແລະ ເສຍສະລະທຸກຢ່າງເພີ່ືອໃຫ້ຄວາມສຸກແກູ່ລູກ. ໃຫ້ຄິດເຖິງພ່ໍໜ້ອຍໜ່ຶີງແດູ່”. ແລ້ວບອກລູກເອົາຫົວໝອບໃສູ່ ລາວແລວ້ ລາວກເໍ ອາົ ມວື າງລົງໃສ່ຫູ ວົ ເຂາົ່ ຈາກນນຼັ້ ລາວກສໍ ນ້ັຼິ ໃຈຕາຍ. ກ. ເນືັ້ອຼ ໃນຄວາມໝາຍ “ບນັ ດາຄົນຈນົ ” ເປນັ ນະວະນຍິ າຍອະມະຕະຂະໜາວຍາມ ມລີ ັກສະນະເພີນຈິດກາ້ ວໜ້າສູອ່ ງແສງເຖງິ ສັງຄົມໃນ ສະໄໝນຼັ້ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊິ່ີງທ່ີສຸດ. ທູ່ານໄດ້ອີງໃສູ່ເຫດການຕົວຈິງໃນປະຫວັດສາດ ແລະ ການດໍາລົງ ຊວີ ິດທີ່ລໍາບາກກາກກໍາຂອງປະຊາຊົນຝຣົ່ັງເພ່ີືອມາປັ້ນແຕູ່ງ ແລະ ດໍາເນນີ ການຂີດຂຽນ. ເນ້ັຼືອໃນຕັ້ົຼນຕໍຂອງບົດດັງ່ົ ກູ່າວ ແມູ່ນນໍາ້ ໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສງູ ສົ່ງໂດຍຜູາ່ ນຕົວລະຄອນເອກຊງັ ວານຊງັ ນກັ ໂທດຄຸມຂງັ ເມອື ງຕູລງົ . ຊງັ ວານຊັງມອີ ະດີດ ທ່ີເສັົຼ້າໝອງ ແລະ ຕໍ່ມາກຢໍ ູ່ແບບໂດດດູຽ່ ວປຽ່ ວພອຍ ແລະ ບໍ່ເຜີຍຕົວຫຼັງຈາກການໂຕນໜີອອກຈາກຄຸກຍ້ອນຄະດີລັກ ເຂັາຼົ້ ຈີ່ພຽງກອ້ ນດຽວ. ເຖິງແມນູ່ ລາວຈະເປນັ ຄນົ ທຸກຈົນກຕໍ າມແຕູຕ່ ະຫຼອດຊວີ ດິ ລາວໄດຊ້ ວູ່ ຍເຫອຼື ມະນຸດດ້ວຍກນັ ດວ້ ຍ ຄວາມຮັກແພງອັນບ່ໍມີຂອບເຂດຄື: ລາວໄດ້ຊູ່ວຍເອືັ້ຼອຍ ແລະ ຫຼານ, ພໍ່ເຖ້ົຼັາໂຟເຊີເລີວັງ, ນາງຟັງຕິນ, ນາງໂກແຊັດ, 16

ທ້າວມາຣີອຸດ ແລະ ຜູ້ອື່ີນໆອີກ ລວມທັງສັດຕູຂອງຕົວເອງຄື ຊາແວລາວກໍຍັງໄດ້ຊູ່ວຍ. ສະໄດ້ວູ່າ ນໍ້າໃມະນຸດສະທໍາ ແມນູ່ ຈດິ ວນິ ຍານຂອງບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ບັນດາຄນົ ຈົນ”. “ບັນດາຄົນຈົນ” ນອກຈາກຈະຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນນໍ້າໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສູງສ່ົງປະເສີດເລີດຂອງຄົນຜູ້ທຸກຈົນ ແລ້ວ ເລື່ີອງຍັງໄດກ້ ູ່າວປະນາມຄວາມຊ່ົວຊາ້ ອະທໍາຂອງພວກທີ່ມີອໍານາດໂດຍຜູ່ານຕົວລະຄອນຊາແວ ເຊ່ງີິ ແມູ່ນໄມ້ມືຜູ້ ບອກໄວ້ໃຊຟ້ ງັ ຂອງອາໍ ນາດການປກົ ຄອງໃນຄາວນນັຼ້ . ໝໍຊາແວ ແມູ່ນເຄ່ີືອງມືປົກປ້ອງສິດຜົນປະໂຫຍດໃຫ້ແກູ່ຊົນຊັຼ້ນປົກຄອງມອບການຖະຫວາຍຫົວເພີື່ອຂັ້ຼນເທິງ ແລະ ນາບຂ່ຊູ ີວດິ ຂອງຜູ້ອີື່ນຢາ່ ງໄຮເ້ ມດຕາປານີ ການເຄືອ່ີ ນໄຫວຂອງມັນຍາມໃດກໍຕດິ ຕ້ອຍ/ຫ້ອຍຕາມ ແລະ ຈບັ ກຸມ ຄຸມຂັງຄົນອີ່ືນຢ່າງຂາດເຫດຂາດຜົນ ການຕິດຕາມຊັງວານຊັງຕະຫຼອດທຸກບາດກ້າວຖືວູ່າແມູ່ນໜ້າທີ່ອັນມີກຽດ ແລະ ສງູ ສົ່ງຂອງມນັ ແຕສູ່ ດຸ ທ້າຍມນັ ກໍສໍານກຶ ຜິດ ແລະ ກິນແໜງແຄງໃຈຈົນເຖງິ ຂັຼນ້ ໂດດນໍ້າຕາຍ. ເລີ່ືອງນັ້ີຼຍັງໄດ້ສູ່ອງແສງໃຫ້ຮູ້ຫຼາຍໆບັນຫາໃນສັງຄົມຝຣ່ົັງຄາວນັ້ຼນ ຄວາມຜູກພັນລະຫວູ່າງແມູ່ລູກຜູ່ານຕົວ ລະຄອນນາງຟງັ ຕິນ ແລະ ໂກແຊັດ, ຄວາມໂຫດຮ້າຍປາ່ ເຖ່ືີອນຂອງຜົວ-ເມຍເຕນາກດເີ ອ, ຈດິ ໃຈປະເສດີ ຂອງສະມາຄົມ A-B-C, ຄວາມຮກັ ອັນບໍລສິ ຸດຂອງນາງຟັງຕນິ ຕ່ໂໍ ຕໂລມີແອດັ ແລະ ນໍາ້ ໃຈອັນປະເສີດເລີດລໍ້າຂອງຄຸນພໍ່ມີລແີ ອນ ລ້ວນ ແຕູ່ແມູ່ນຄນຸ ຄູ່າແນວຄິດຂອງເລືີອ່ ງ “ບນັ ດາຄນົ ຈນົ ”. 3. ວເິ ຄາະ ນະວະນຍິ າຍ “ບັນດາຄນົ ຈນົ ” ຕອນ ບນັ ຫານາໍ້ ເມືອງມົງແຟກໄມ 3. 1. ເນັື້ອຼ ໃນລວມ ເວຼົັ້າເຖິງບັນຫາການຂາດເຂນີ ນໍ້າກນິ , ນໍ້າໃຂໍຊ້ຢູ່ເມືອງມົງແຟກໄມ, ຄວາມໂຫດຮາ້ ຍປ່າເຖອືີ່ ນຂອງຄອບຄົວເຕ ນາກດີເອທີ່ມີຕໍ່ນາງໂກແຊັດ, ນອກນັຼ້ນຍັງສູ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນສະພາບການດໍາລົງຊີວິດ, ຮີດຄອງປະເພນີຂອງຜູ້ຄົນໃນ ເມືອງນັ້ນຼ ໂດຍຜູ່ານວັນບນຸ ສໍາຄນັ ຕູ່າງໆເຊ່ົນັ : ບຸນໂນແອນ. 3. 2. ວເິ ຄາະເນອ້ືັຼ ໃນລວມ ບັນຫາການຂາດເຂີນນໍ້າກິນ, ນ້ໍາໃຊ້ຂອງປະຊາຊົນຢູ່ໃນເມືອງມົງແຟກໄມ, ເມືອງມົງແຟກໄມເປັນເມືອງທີ່ຕັຼ້ງ ຍາວຢຽດເຂັຼ້ົາໄປໃນປ່າ, ມີເສຼັ້ນທາງອູ່າວສັ້ຼນ, ເຮືອນຊານບ້ານຊູ່ອງກໍເກົ່າແກູ່ຊຸຼດໂຊມຢ່ັົງຢາຍກັນຢູ່ແຕູ່ຊີວິດກໍສະຫງົບ ດີ, ແຕູ່ມີບັນຫາດຽວຄືຂາດນໍ້າໃຊ້, ກູ່ອນຈະໄດ້ນ້ໍາຄຸໜຶ່ີງກໍບໍ່ແມູ່ນງູ່າຍ ແລະ ຕ້ອງໃຊ້ເວລາເກືອບ 15 ນາທີ ຈ່ີຶງຮອດ ບ່ໍນໍ້າທາງທິດເໜືອຂອງເມືອງເພາະຢູ່ໄກ, ດົ່ັງນຼ້ັນການໄປຫານໍ້າຈີ່ຶກາຍເປັນເລືີ່ອງທ່ີທຸກຍາກ, ຈະເອົາຄຸນໍ້າຄຸໜ່ີຶງກໍຕ້ອງ ຈູ່າຍ 5 ຫາ 10 ຫຽຼ ນ ຈ່ງຶີ ຈະມຜີ ູ້ເອົາມາໃຫ້. + ຄວາມໂຫດຮາ້ ຍປາ່ ເຖອື ນຂອງຄອບຄວົ ເຕນາກດເີ ອທມີ່ ີຕນ່ໍ າງໂກແຊັດ ຄອບຄວົ ເຕນາກດີເອມີຮ້ານກນິ ດີຶ່ມ, ສະນນ້ັຼ ຈ່ຶີງຕ້ອງການນໍ້າຢ່າງຫຼວງຫຼາຍແຕກູ່ ານໄປເອົານ້ໍາກັບເປັນພາລະຂອງໂກ ແຊັດ, ນາງໄດ້ນໍາຜົນປະໂຫຍດສອງຢ່າງມາສູ່ເຕນາກດີເອຄື: ແມູ່ຂອງນາງຝາກເງິນມາໃຫ້ພວກເຂົາລ້ຽງດູແຕູ່ລະເດືອນ ແລະ ພວກເຂົາມີຄົນໃຊ້ລາ້ ໆຄືໂກແຊັດ, ພວກເຂາົ ລ້ຽງໂກແຊດັ ເໝືອນທາດ ແລະ ໃຊ້ນາງໄປເອົານໍ້າໃນເວລາຄໍ່າມດື ຈືດ ຕາ, ທງັ ທີ່ຢ້ານກວົ ນາງກໍຕ້ອງໄດໄ້ ປດັົ່ງນ້ຼັນນາງຈີ່ຶງເອົາໃຈໃສູ່ຢບຢອມນາ້ໍ ໃຊ້ໃນຮ້ານ, ພວກເຂົາໄດກ້ ົດຂ່ີຂູດຮີດນາງໂກ ແຊັດທຸກຮບູ ແບຕຼັງ້ ແຕອູ່ າຍຸ 5 ປເີ ຊ່ນົັ ເຮັດວຽກເຮືອນ, ການກນິ ຢູແ່ ມູ່ນກນິ ກບັ ສັດ.. 17

+ ສະພາບການດາໍ ລງົ ຊວີ ດິ , ຮີດຄອງປະເພນີຂອງຜຄູ້ ນົ ໃນເມືອງມົງແຟກໄມໂດຍວນັ ບນຸ ສາໍ ຄນັ ວັນທີ 24 ທັນວາ 1832 ລະດູໜາວເລີ່ມເຂົຼັ້າມາປົກຄຸມ, ອາກາດເຢັນເລີ່ມຫຸ້ມຫ່ໍຜູ້ຄົນ, ສັດສາວາສິ່ີງ, ຟຶກສາ ຊາດ...ຫິມະກໍຕົກ, ພ່ໍຄ້າຊາວຂາຍທີ່ມາຮອດເມືອງມົງແຟກໄມ, ກໍປຸກຕູບ, ປຸກຜາມຢູ່ຕາມເດີນໂບດ, ແຄມທາງ ຢັງ່ົ ຢາຍໄປ ເຮັດໃຫ້ຊີວິດຊາວເມືອງຟົດຟ້ັືນແຕູ່ກໍງຽບສະຫງົບດີ, ຕອນຄ່ໍາເມີື່ອບຸນໂນແອນ ພວກຜູ້ຊາຍກໍພາກັນຕ້ັຼງວົງ ອ້ອມໂຕະໆລະສີ່ຫາ້ ຄນົ ພາກັນດຶີ່ມຢ່າງມວູ່ ນຊ່ືີນຢທູ່ ີ່ຮ້ານເຕນາກດີເອ, ສ່ວູ ນອນີ າຍເຕນາກດີເອມີແຕູ່ໝົກໝົ້ຼັນນໍາແຕູ່ງຢູ່ ຄວົ ກິນ, ສູ່ວນຜວົ ແມູ່ນນ່ັງົ ດີຶມ່ ເຫັ້າຼົ ຮູ່ວມກັບລກູ ຄາ້ ຕາມແຕູລ່ ະໂຕະ. 18

ບດົ ອາູ່ ນເພມ່ີ ເລອືີ່ ງ “ບນັ ດາຄນົ ຈນົ ” ໂດຍຫຍໍ້ ຍ້ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ອຶດຫິວພ້ອມທັງຕ້ອງລ້ຽງຫຼານນ້ອຍໆຂອງຕົນອີກ, ເປັນເຫດຊັງວານຊັງໄດ້ລັກ ເຂ້ັຼາົ ຈ່ີ ແລະ ຖືກຈັບ. ຊັງວານຊງັ ຖກື ສານຕັດສິນໃຫ້ຈໍາຄກຸ 5 ປ.ີ ຊງັ ວານຊງັ ໄດ້ຫາວທິ ໂີ ຕນໜີອອກຈາກຄຸກທງັ ໝດົ 4 ຄຼັ້ງ, ດັົ່ງນຼັ້ນ ຊັງວານຊັງຈ່ີຶງຖືກຕັດສິນຈໍາຄຸກອີກ 14 ປີ. ຫັຼງຈາກໄດ້ 19 ປີ. ຊັງວານຊັງຈ່ີຶງໄດ້ຮັບການປ່ອຍຕົວອອກ ມາ ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນນັກບວດທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍທັດສະນະຄະຕິ ແລະ ນ້ໍາໃຈອັນສູງສົ່ງ. ຍ້ອນຄຸນງາມຄວາມດີ, ຄວາມ ເອຼື້ັອເຟ້ັືອເພື່ີອແຜູ່ຊັງວານຊັງຈຶີ່ງໄດ້ກາຍເປັນເຈຼ້ົັາເມືອງນ້ອຍໆແຫູ່ງນັ້ຼນ ແລະ ໄດ້ປ່ຽນຊີື່ມາເປັນມາເດີແລນ ເຊິ່ີງທຸກຄົນ ໄດ້ໃຫ້ຄວາມນບັ ຖື ແລະ ຮກັ ແພງ. ຢູໃ່ ນໂຮງງານຂອງທູ່ານມາເດີແລນໄດ້ມີນາງຟັງຕິນ ເຊີ່ິງມີລູກທາງ. ໄດ້ຖືກທຸກຄົນກຽດຊັງ ແລະ ໄລູ່ໜີອອກ ຈາກໂຮງງານໂດຍມາເດແີ ລນບໍ່ຮຈູ້ ັກ. ນາງຟັງຕິນໄດ້ສ່ົັງສອນລກູ ຂອງຕົນ ຊີ່ນື າງໂກແຊດັ ໄປຢູ່ນໍາຄອບຄົວເຕນາກດເີ ອ. ຢູ່ໃນທ່ີນ້ຼີັໂກແຊັດ ໄດ້ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເຮັດວຽກດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ. ສູ່ວນຟັງຕິນກໍບໍ່ມີວຽກເຮັດງານທໍາຈ່ຶີງຂາຍ ແຂ້ວຕົນ. ຈົນສຸດທ້າຍຕ້ອງກາຍເປັນໂສເພນີເພືີ່ອຝາກເງິນໄປລ້ຽງລູກ. ກູ່ອນເວລາຟັງຕິນຈະຂາດໃຈຕາຍທູ່ານມາເດີ ແລນ ຈີ່ຶງຮເູ້ ຖິງຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງນາງດງັົ່ ນນ້ັຼ ທາູ່ ນຈ່ີງຶ ໄດ້ສນັ ຍາວ່າູ ຈະລ້ຽງດນູ າງໂກແຊດັ . ເວລານັ້ຼນ ເພ່ີືອຊູ່ວຍເອົາຄົນໂທດຜູ້ໜີຶ່ງທີ່ຖືກຄຸມຂັງ ເຊ່ິີງເຈຼົ້ັາໜ້າທີ່ຈັບຜິດນຼັ້ນ, ຊັງວານຊັງໄດ້ອອກຮັບ ສາລະພາບຕໍ່ໜ້າສານ, ເຊງິ່ີ ແມູ່ນອກີ ຄ້ຼັງໜີ່ຶງລາວຖືກຈັບເຂົຼັ້າຄຸກແຕເູ່ ທ່ອືີ ນັລ້ີຼ າວສາມາດໂຕນໜີຈາກຄກຸ ໄດ້. ລາວກບັ ຄືນ ມາຊູ່ວຍໂກແຊັດ ໃຫ້ໜີພຼົັ້ນອອກຈາກນໍ້າມືຂອງພວກເຕນາກນີເອ ແລະ ພ້ອມກັນໂຕນໜີເຂົັາ້ຼ ມາດໍາລົງຊີວດິ ຢູ່ໃນປາຣີ ເປັນເວລາ 10 ປີ. ຕະຫຼອດເວລາຜູ່ານໄປນຼ້ັນລາວໄດ້ຖືກພວກສືບລາຊະການລັບຊາແວຕິດຕາມຈັບຢ່າງລຽນຕິດ. ຈົນ ມາເຖງິ ການປະຕິວັດ 1832 ລາວໄດ້ຕສໍ່ ້ຢູ ູ່ເບອຼື້ັ ງນອກຂອງເຂດ ກາໍ ບັງຮູ່ວມກບັ ນັກຮົບຕູ່າງໆ. ຢູ່ໃນຂງົ ເຂດກໍາບັງລາວດໍາລງົ ຊີວິດ ແລະ ຕໍ່ສຮູ້ ູ່ວມກັບບັນດານກັ ປະຕວິ ດັ ທັງຫາຼ ຍ, ມີເດກັ ຊາຍເກງົັ່ ກ້າສະຫາຼ ດ ຫັຼກແຫຼມຄົນໜ່ີຶງ ເຊ່ິີງໃຜໆກໍຮັກແພງເດັກຄົນນັຼ້ນຊືີ່ວູ່າກາວະລົດທີ່ເປັນລູກຊາຍຂອງເຕນາກດີເອຖືກພໍ່ແມູ່ປະຖຼັ້ິມ ແຕູ່ ຄາວຍັງນ້ອຍໆ. ເດັກຊາຍຄົນນຼີັ້ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຢ່າງຊັດເຊພະເນຈອນບໍ່ມີບູ່ອນພັກພາອາໄສຢູ່ທ່ົວທີບໃນປາຣີ. ເດັກຊາຍ ທຸກຍາກແຕເູ່ ກ່ັົງກ້າສາມາດ ແລະ ມນີ ໍ້າໃຈມະນຸດສະທໍາ. ຢູ່ໃນຂະບວນການລກຸ ຮ້ັຼືຂ້ັນຶຼ ເດັກຊາຍຄົນນີຼ້ັກໄໍ ດ້ປະກອບສວູ່ ນ ຮູ່ວມກັບນັກສຶກສາ ແລະ ກໍາມະກອນຢູ່ໃນເຂດກໍາບັງຂອງປາຣີ. ກາວະລົດໄດ້ເສຍສະຫຼະຊີວິດ ເພີ່ືອສາທາລະນະລັດ ພ້ອມດ້ວຍສຽງເພງທີ່ດັງອອກຈາກປາກຂອງລາວ ແລະ ສງົ່ ສຽງກ້ອງກັງວານໄປທວົ່ ທຸກບ່ອູ ນ. ຫຼັງຈາກການລຸກຮ້ັຼືຂຼຶ້ັນໄດ້ສິຼັ້ນສຸດລົງ, ຊັງວານຊັງ ຍັງພົບກັບຄວາມທຸກຍາກຂາດແຄນ, ເວລານ້ຼັນໂກແຊັດໄດ້ ກາຍເປັນນາງສາວທສີ່ ວຍງາມ, ໂກແຊັດໄດພ້ ົບກັບມາລີອດຸ ຊາຍໜູຸ່ມທມີ່ ີນໍາ້ ໃຈອັນສງູ ສ່ົງ. ຄູ່ບູ່າວສາວໄດ້ຮັກກັນ ແລະ ຍອ້ ນການເສຍສະຫຼະຂອງຊງັ ວານຊັງ ຄູ່ບ່າູ ວສາວທັງສອງຈຶີ່ງຄູ່ອຍໄດ້ແຕູ່ງງານກັນ. ຊັງວານຊັງຕາຍໃນຂະນະທ່ີໂກແຊັດ ແລະ ມາລີອຸດດໍາລົງຊວີ ດິ ຢູ່ຮູ່ວມກັນ ອັນເຕັມໄປດວ້ ຍຄວາມສກຸ ທຸກຢາ່ ງ. ກ. ເນຼືອ້ັ ໃນຄວາມໝາຍ “ບັນດາຄົນຈົນ” ເປັນນະວະນິຍາຍອະມະຕະຂະໜາດຍາວ, ມີລັກສະນະເພີນຈິດກ້າວໜ້າ ແລະ ສູ່ອງແສງ ສັງຄົມຝຣ່ັົງໃນສະໄໝນຼັ້ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລິກເຊ່ິີງທ່ີສຸດ. ທູ່ານໄດ້ອີງໃສູ່ເຫດການຕົວຈິງປະຫວັດສາດ ແລະ ການດໍາຊີວິດທ່ີລໍາບາກກາກກໍາຂອງປະຊາຊົນຝຣງ່ັົ ເພ່ືີອມາປນ້ັ ແຕູ່ງ ແລະ ດໍາເນີນການຂີດຂຽນ. ເນ້ືອັຼ ໃນຕົນ້ຼັ ຕໍຂອງບົດ ດົ່ັງກູ່າວແມູ່ນນໍ້າໃຈມະນຸດສະທໍາອັນສູງສົ່ງໂດຍຜູ່ານຕົວລະຄອນເອກຊັງວານຊັງ ນັກໂທດຄຸມຂັງເມືອງຕູລົງ. ຊັງວານ 19

ຊັງມີອະດີດທີເ່ ສຼັ້າົ ໝອງ ແລະ ຕ່ໍມາກໍຢແູ່ ບບໂດດດູ່ຽວປ່ຽວພອຍ ແລະ ບໍ່ເຜີຍຕົວຫຼັງຈາກທີໂ່ ຕນໜີອອກຈາກຄຸກຍ້ອນ ຄະດລີ ັກເຂ້ັົຼາຈີ່ພຽງກ້ອນດຽວ ເຖິງແມູ່ນລາວຈະເປັນຄົນທກຸ ຈົນກໍຕາມແຕູ່ຕະຫຼອດຊວີ ິດລາວໄດ້ຊູ່ວຍເຫອືຼ ມະນຸດດ້ວຍ ກັນດ້ວຍຄວາມຮັກແພງອັນບ່ໍມີຂອບເຂດຄືລາວໄດ້ຊູ່ວຍເອ້ືຼັອຍ ແລະ ຫຼານ, ພ່ໍເຖຼ້ົັາໂຟເຊີເລີວັງ, ນາງຟັງຕິນ, ນາງໂກ ແຊັດ, ທ້າວມາຣິອຸດ ແລະ ຜູ້ອື່ີນໆອີກ ແລະ ແມູ່ນກະທຼ້ັງສັດຕູຂອງລາວຄືຊາແວກໍຍັງໄດ້ຊູ່ວຍ. ສະຫຼຸບໄດ້ວູ່ານໍ້າໃຈ ມະນຸດສະທາໍ ແມນູ່ ຈິດວນິ ຍານຂອງບດົ ນະວະນຍິ າຍ “ບັນດາຄນົ ຈນົ ”. “ບັນດາຄົນຈນົ ”” ນອກຈາກໄດ້ຍອ້ ງຍສໍ ັນລະເສີນນໍ້າໃຈມະນຸດສະທໍາອນັ ສູງສ່ງົ ຂອງຄົນຜ້ທູ ຸກຈົນແລວ້ ເລືີ່ອງຍັງ ກູ່າວປະນາມຄວາມຊົ່ວຊ້າອະທໍາຂອງພວກທ່ີມີອໍານາດໂດຍຜູ່ານຕົວລະຄອນຊາແວເຊີິ່ງແມູ່ນໄມ້ມືຜູ້ບອກໄດ້ໃຊ້ຟັງ ຂອງອໍານາດການປົກຄອງໃນຄາວນັ້ຼນ. ໝໍຊາແວ ແມູ່ນເຄ່ີືອງມືປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດໃຫ້ແກູ່ຊົນຊັຼ້ນປົກຄອງ, ມອ ບ ກາຍຖະຫວາຍຫວົ ເພອື່ີ ຂັຼນ້ ເທງິ ແລະ ນາບຂູ່ຊີວດິ ຜ້ອູ ່ືີນຢາ່ ງໄຮ້ຄວາມເມດຕາປານີ. ການເຄອີ່ື ນໄຫວຂອງມັນຍາມໃດກໍ ຕດິ ຕ້ອຍຫ້ອຍຕາມ ແລະ ຈັບກຸມຄຸມຂັງຄົນອືີ່ນຢ່າງບ່ໍມີເຫດຜົນ. ການຕິດຕາມຊັງວານຊັງຕະຫຼອດທຸກບາດກ້າວຖືວູ່າ ແມູ່ນໜ້າທີ່ອັນມີກຽດ ແລະ ສູງສົ່ງຂອງມັນ ແຕູ່ສຸດທ້າຍມັນກໍສໍານຶກຜິດ ແລະ ກິນແໜງແຄງໃຈຈົນເຖິງຂັ້ຼນໂດດນໍ້າ ຕາຍ. 20

ບດົ ອາູ່ ນເພມີ່ “ບນັ ຫານາໍ້ ທເ່ີ ມອື ງມງົ ແຟກໄມ (ຄດັ ຕອນ) ມົງແຟກໄມເປັນເມືອງໜີຶ່ງທີ່ຕຼງັ້ ຍາວຢຽດເລິກເຂັຼົ້າໄປໃນປ່າ, ມີເສນ້ັຼ ທາງອາູ່ ວສັນຼ້ ແລະ ເຮືອນຊານບາ້ ນຊູ່ອງກໍ ເກ່ົາແກູ່ຊຼຸດໂຊມຢົ່ັງຢາຍກັນຢູ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ກໍສະຫງົບງຽບດີ ທຸກສິ່ີງທຸກຢ່າງກໍບ່ໍໄດ້ຝຶດເຄ່ີືອງໜັກໜູ່ວງປານໃດ ມີ ແຕູ່ບັນຫາດຽວຄືນໍ້າໃຊ້ເທົ່ານັ້ຼນທ່ີເຮັດໃຫ້ຊາວເມືອງຕ້ອງໄດ້ອອກແຮງຊອກຫາ ກວູ່າຈະໄດ້ນໍ້າຄຸໜ່ີຶງກໍຕ້ອງໄດ້ອອກ ຈາກເມອື ງໄປໄກ ແລະ ໃຊ້ເວລາເກືອບ 15 ນາທີ ຈ່ີຶງຈະຮອດບູ່ອນນໍາ້ ບທໍ່ ່ີຢທູ່ າງທດິ ເໜືອຂອງເມອື ງ. ການຊອກຫານໍ້ານຼັ້ີໄດ້ກາຍເປັນວຽກງານທີ່ຫຍຸ້ງຍາກກວູ່າໝູ່ສໍາລັບຄອບຄົວໃຫຍູ່ໆ ເຊັົ່ນ ຄອບຄົວຂອງເຕ ນາກນີເອ ເພາະເຮືອນພວກເຂົາເປັນຮ້ານກິນດຶ່ີມສໍາລັບຕ້ອນຮັບຜູ້ຄົນທີ່ທູ່ອງທູ່ຽວໄປມາຄ້າຂາຍລະຫວູ່າງເມືອງຕູ່າງ ໆນ້ໍາຄຸໜຶ່ີງຕ້ອງໄດ້ຈ້າງຮອດ 5 ຫຼື 10 ຫຼຽນ ຈ່ີຶງມີຜູ້ເອົາມາໃຫ້. ສະນັຼ້ນ, ຄອບຄົວເຕນາກນີເອຈຶີ່ງຕ້ອງການນ້ໍາຢ່າງ ຫວຼ ງຫຼາຍ ເພີື່ອເອົາໄວ້ຮບັ ໃຊ້ຜູ້ຄົນທີ່ມາພັກເຊົາເອົາແຮງແລ້ວພວກເຂົາກໍອາໄສການຄ້າຂາຍຫງາຍມືຢ່າງນ້ີັຼ ຈີຶ່ງເຮັດໃຫ້ ເຕນາກນເີ ອ ທັງສອງຜວົ ເມຍກາຍເປັນຄົນຮັ່ົງມດີ ີໄດ.້ ການໄປເອົານໍາ້ ຢ່ໃູ ນຄອບຄົວເຕນາກດີເອ ແມນູ່ ພາລະກິດຂອງນາງໂກແຊດັ , ໂກແຊດັ ໄດ້ນໍາຜນົ ປະໂຫຍດສອງ ຢ່າງມາສູ່ເຕນາກດີເອຄື ແມູ່ໂກແຊັດໄດ້ຝາກເງິນມາໃຫ້ພວກເຂົາລ້ຽງດແູ ຕູ່ລະເດືອນ ແລະ ພວກເຂາົ ມີຄົນໃຊ້ລ້າໆຄືໂກ ແຊດັ . ໂກແຊັດເປັນທາດຮບັ ໃຊ້ຂອງພວກເຂາົ , ນາງຢ້ານກວົ ຢ່າງຍິ່ີງທີ່ຈະຕ້ອງໄປເອາົ ນໍາ້ ເວລາຄາ່ໍ ມດື , ດ່ງົັ ນ້ນັຼ ນາງຈີ່ຶງ ຕອ້ ງໄດ້ເອົາໃຈໃສູ່ຕ່ໍການຢບຢອມນໍ້າໃຊ້ຢູ່ຮາ້ ນ. ວັນທີ 2 ທັນວາ 1832 ລະດູໜາວໄດ້ເລີິ່ມເຂັຼ້ົາປົກຄຸມທ່ົວໄປອາກາດໜາວເຢັນໄດ້ເລີ່ິມຕ້ົຼັນຫຸ້ມຫໍ່ຜູ້ຄົນ, ສັດສາວາສີ່ິງຕະຫຼອດຮອດພຶກສາຊາດ ແຕູ່ກໍສັງເກດເຫັນວູ່າ ຫິມະບໍ່ທັນຕົກເທີ່ືອ. ພວກພໍ່ຄ້າຊາວຂາຍທີ່ມາຮອດມົງ ແຟກໄມບາງພວກກໍໄດພ້ າກັນປຸກຕູບປຸກຜາມຢູ່ເດ່ີນໂບດ ຫືຼ ບາງພວກກໍປກຸ ຕາມແຄມທາງຢັົ່ງຢາຍມາຮອດຮ້ານຂອງ ເຕນາກດີເອກໍມີ. ເບິີ່ງຢ່າງໜີຶ່ງກໍຄືກັນກັບວູ່າສະພາບແນວນີຼັ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງເມືອງນ້ຼັີຟົດຟືັ້ນແຕູ່ກໍສະຫງົບງຽບດີ, ຕອນຄ່ໍາຂອງມຼືັ້ບຸນໂນແອນຄືແນວນັຼ້ນພວກຜູ້ຊາຍທັງຫຼາຍກໍພາກັນມາຕັ້ຼງວົງອ້ອມໂຕະ, ໂຕະລະສີ່ລະຫ້າຄົນ. ບັນດາ ນັກດມ່ີຶ , ນັກຮິນ່ີ ຄວນັ , ແສງໄຟຮບິ ຮ,ີ່ ເຮຮາຟາ້ ລົ່ັນ. ອນີ ານເຕນາກດີເອກໍໄດ້ແຕູ່ໝົກໝົຼັ້ນແຕງູ່ ຢູ່ຄົວກິນຢູ່ເຮືອນຄົວ, ຜົວຂອງມັນແມູ່ນນົ່ັງດຶີ່ມເຫຼ້ັົາຮູ່ວມກັບລູກຄ້າ ຢຕູ່ າມແຕູ່ລະໂຕະ. 21

ບດົ ອາູ່ ນເພມ່ີ “ເສດຖໃີ ນຄາບຂອງຄນົ ທກຸ ” ກອູ່ ນຈະກ້າວເຂ້ັາົຼ ປະຕໂູ ກແຊັດໄດ້ເລືອດເບ່ິີງຕຸກກະຕາທີ່ຢູຂ່ ້າງຮ້ານແລວ້ ເຄາະປະຕູອນີ າຍເຕນາກດີເອໂປໂລມາ ພໍດ.ີ ມືຖືໂຄມໄຟພ້ອມທງັ ເວ້າັຼົ ຂ້ຶຼັນວາູ່ : “ໂທ! ແມ່ນູ ມືງໄປຫ້ັຼິນຢູ່ໃສຄືມາດົນແທ?້ ” “ຍາແມເູ່ ອີຍ! ໂກແຊດັ ເວົາ້ຼັ ຂຶຼນ້ັ ແບບສ່ັົນສາຍ,” “ຍາອ້າຍນຼີຊ້ັ ິມາພັກຢູນ່ າໍ ເຮາົ ໄດ໋!” ອີນາຍເຕນາກດີເອ ປ່ຽນສີໜ້າທັນທີມາເປັນຍ້ັິມຼ ແຍ້ມແຈູ່ມໃສພ້ອມທັງສະແດງຄວາມເອົາໃຈໃສູ່ຕ່ໍແຂກໜ້າໃ ໝ.ູ່ “ຄັນຊນັ້ຼ ເຊີນເຂັຼົ້າມາເລີຍ! ແມູນ່ ອາດຍາເອງບໍ?” “ເອີແມນູ່ ແລວ້ ຂອບໃຈຍາແມູ່! ຊາຍແປກໜ້າສະແດງຄວາມນັບຖ.ື ອີນາຍເຕນາກດເີ ອແນມເບ່ິີງການນງຸູ່ ຖຂື ອງ ຊາຍຄນົ ນັຼີ້ຢ່າງຮິນີ່ ຕອງ ແລະ ເວັ້າົຼ ແບບຈດື ໆອອກມາວູ່າ: “ເຊນີ ເຂຼັົ້າມາ” ຊາຍແປກໜ້າຍາູ່ ງເຂ້ົັຼາຮາ້ ນ ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອສງັ ເກດເບີ່ິງວາດຊົງເຂາົ ອີກແລ້ວກຂໍ ະຫຍບິ ຕາໃສຜູ່ ວົ ທ່ີ ກາໍ ລງັ ນົ່ັງດີຶມ່ ເຫຼັາົ້ ກັບລກູ ຄ້າຢູ່, ຜ້ເູ ປນັ ຜວົ ກຍໍ ົກມືສນັ ຍານໃຫເ້ ມຍແບບມີຄວາມໝາຍວາູ່ : “ຄນົ ທກຸ ” ຄາວໜງຶ່ີ ອີນາຍເຕ ນາກດເີ ອກໍເວ້າົັຼ ຂ້ຶນັຼ ວູ່າ: “ຂໍໂທດຫຼາຍໆຄືນນັີຼ້ບໍ່ມີບ່ອູ ນຫວູາ່ ງຊໍ້າ” ໃຫ້ນອນໃສກໍໄດ້ດອກຍາແມູ່ບໍ່ເປັນຫຍັງນອນຢູ່ເລົຼັ້າ, ຄອກມ້າຢູ່ໃສກໍໄດ້ແລ້ວຊິຈູ່າຍເງິນກັບຫ້ອງເຊົ່າພຸ້ນ ດອກ!. “40 ຫຼຽນເອົາບ?ໍ ” ອີນາຍເຕນາກດີເອ “40 ຫຽຼ ນຫວາ! ໄດ!້ ” “ດີຫາຼ ຍ” ອນີ າຍເຕນາກດີເອຕອບ ໃນຂະນະນ້ັຼນ, ພວກລູກຄ້າໄດ້ຍິນການຕ່ໍລອງລາຄາຈງຶີ່ ເວຼັ້າົ ຂັຼ້ນຶ ວ່າູ : “40 ຫຼຽນພ້ນຸ ນາ໋ ? ເອາົ ນາໍ ລາວຫຼາຍໂພດເອົາຈກັ ຊາວກພໍ ໍແລວ້ !” “ ໂອຍ! 40 ຫຼຽນກສໍ ມົ ມາພາຄວນແລ້ວ! ອີນາຍເຕນາກດີເອຕອບຄືນ. “ແມູ່ນແລ້ວ ! ເໝາະສມົ ແລ້ວລະ ! ເມອ່ືີ ສົມທຽບໃສ່ຮູ າ້ ນຂອງຂ້ອຍແລວ້ ຄນັ ແມູ່ນຄນົ ທຸກຂອ້ ຍບ່ໍຮັບ!” ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອ! ຊາຍແປກໜ້າວາງຖົງເຄີື່ອງລົງ ແລະ ປະໄມ້ຄ້ອນເທຼົັ້າໄວ້ເທິງໂຕະ, ໂກແຊັດເອົາຈອກ ແລະ ແກ້ວເຫັຼົ້າແວງມາ ມາຕ້ອນຮັບແຂກ, ລູກຄ້າຜູ້ຕ້ອງການນ້ໍາໃຫ້ມາດີ່ຶມກໍຫ້ິຼັວຄຸອອກໄປ. ເມີື່ອສໍາເລັດແລ້ວໂກແຊັດ ກໍກັບໄປລີັ້ຼຢູ່ກ້ອງໂຕະ ແລວ້ ຖກັ ເຄ່ອືີ ງຕ່ໍ. ຊາບແປກໜ້າສັງເກດເບິ່ີງໂກແຊັດທຸກໄລຍະ, ນາງມີຮູບຮູ່າງຂັ້ຼີຮ້າຍ, ເປເປ້ືັອນຈູ່ອຍຜອມຄັນສໍາລະສະສາງ ຄວາມເປເປື້ັອນເຫົຼ່ານັ້ຼນອອກແລ້ວກໍຈະງາມໜ້າຮັກຢູ່. ອາຍຸນາງເກືອບຮອດແປດປີແລ້ວ, ແຕູ່ເມີ່ືອສົມທຽບໃສູ່ຮູ່າງຄີງ 22

ແລ້ວກໍສ່ໍາເດັກອາຍຸຫົກປີເທົ່ານັ້ຼນ. ດວງຕາຝັງເລິກຢູ່ໃນໂກນຕາ, ນາງຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ທຸກເວລາ, ປາກກໍຊໍ້າຄືປາກຂອງ ນັກໂທດທີ່ຖືກທຸບຕີຢູ່ເລ້ັືຼອຍໆ. ແສງຈາກໂຄມໄຟໃນຮ້ານໄດ້ລູບໂລມຮູ່າງກາຍທ່ີມີແຕູ່ໜັງຫຸ້ມກະດູກ. ຄວາມໜາວ ເຢັນໄດ້ກາຍເປັນເສັືຼ້ອຜ້າອາພອນຫຸ້ມຫໍ່ຮູ່າງກາຍ, ຫົວເຂົ່າທັງສອງກໍຖືກຄວາມໜາວບີບໃຫ້ຕິດຈອດກັນຢູ່ທຸກເວລາ. ເຄ່ືີອງນງູຸ່ ຂາດໂປດບາງບູ່ອນ ແລະ ສາມາດແນມເຫັນຮອຍຊໍ້າກາໍ່ ຍອ້ ນໄມ້ຄອ້ ນໄມແ້ ສ້ ຫຼື ກໍາປ້ັນຂອງອນີ າຍເຕນາກດີເອ , ທຸກສິ່ີງທຸກຢ່າງປະກອບຮູ່າງຄີງຂອງ ໂກແຊັດ ແມູ່ນບົ່ງບອກເຖິງຄວາມຢ້ານກົວ, ບ່ໍວູ່າສຽງປາກເວັຼົ້າ, ສາຍຕາ ແລະ ຄວາມມດິ ງຽບ... ຄວາມຢ້ານໄດ້ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມສະຕິປັນຍາຂອງນາງ ໂກແຊັດ, ມັນປຽບເໝືອນຜ້າຫົ່ມຜືນໃຫຍູ່ ແລະ ໜັກໜູ່ ວງທີ່ປົກຮູ່າງຄີງຂອງນາງ, ສະແດງວູ່າຍາມໃດໂກແຊັດກໍຮັດແຂນໃຫ້ຕິດກັບຮູ່າງກາຍ, ສຼົັ້ນໜູ່ອງສັົ່ນເຊັນ. ຫາຍໃຈບໍ່ ເຕມັ ອົກ. ຢບຢອມຮອດລົມຫາຍໃຈ, ສ່ິີງເຫາຼົ່ ນັຼ້ນໄດ້ກາຍເປນັ ອາຈີນປະຈໍາຕົວຂອງນາງເຄອ່ີື ງນຸູ່ງກໍປຽກຊຸູ່ມຼ ດວ້ ຍຄວາມ ຢາ້ ນກົວ, ນາງບໍມ່ ີເວລາສາໍ ລະສະສາງໃຫ້ແຫງ້ ເພາະມີແຕ່ກູ ້ມົັຼ ໜາ້ ເຮັດວຽກແຕ່ເູ ຊ້ົຼາັ ຮອດຄໍ່າ. ຊາຍແປກໜ້າສັງເກດເບິ່ີງໂກແຊັດ ຢ່າງບ່ໍລົດລະ, ໃນທັນໃດອີນາຍເຕນາກດີເອຄຶດເຖິງເຂຼັົ້າຈີ່ມັນຈຶ່ີງຮ້ອງໝົດ ແຮງ. “ອີ່ໂກແຊັດ ເຂ້ົຼັາຈີເ່ ດ?” ພໍໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງໂກແຊັດກໍພູດອອກຈາກກ້ອງໂຕະຢ່າງໄວວາ ເພາະຫາກໍຊວາດຮູ້ເມືີ່ອ, ມັນເປັນທໍາມະດາສໍາ ລບັ ເດກັ ນ້ອຍທກຸ ຄົນທີຮ່ ູ້ວູາ່ ຕົນຜິດກໍພະຍາຍາມຫາທາງຕວົ ະ. “ຍາແມູ່ເຮຍີ ! ຮ້ານຂາຍເຂາົຼັ້ ຈີປ່ ດແລວ້ ໄດ໋!” “ມງື ຄືບໍເ່ ຄາະປະຕເູ ອົາ!” “ຂາ້ ນນອ້ ຍເຄາະແລວ້ ເພ່ນີິ ບໄໍ່ ຂ!” “ເອີ! ມັອຼ້ື ່ືນີ ເຊຼ້ົາັ ກູຫາກຊິຮູ້ດອກຄນັ ມຶງຕວົ ະຫວົ ມງຶ ແຕກໂລດລະ, ເງິນເດເອາົ ມາສົ່ງກດູ ຽວນ້!ັີຼ ” ໂກແຊັດງົມເບ່ິີງເງນິ ຢູ່ໃນຖົງເສ້ືຼັອ ແລະ ກໍຮູ້ສຶກແປກໃຈ ເພາະບໍ່ຮູ້ວູ່າມັນເສຍໄປໃສ, ຊິແກ້ແນວໃດດີໂກແຊັດ ເຮັດຊງຶ ລງຶ ຢໃູ່ ນທສີ່ ດຸ ກໄໍ ດຍ້ ນິ ສຽງຮອ້ ງມາອີກ. “ບໍ່ແມນູ່ ມຶງເຮັດເງິນກູເສຍແລວ້ ບໍ ຫືຼ ມຶງລັກເອົາ?” ເມອີື່ ເວັ້ຼົາສຸດມນັ ກໍຊອກຫາແສເ້ ພອ່ີື ຈະຕແີ ຕໂູ່ ກແຊັດຮ້ອງຂໍນາໍ ມນັ ວາູ່ : “ຂໍໂທດຍາແມູ່! ຂ້ານ້ອຍບໍ່ໄດ້ເຮັດ! ຂໍໂທດຫຼາຍໆ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ຄິດແນວນຼັ້ນດ໋ອກ! ອີນາຍເຕນາກດີເອເງຶອດ ໄມແ້ ສ້ໃສູໂ່ ກແຊັດ, ໃນທນັ ໃດນ້ນັຼ ຊາຍແປກໜ້າກໍຮບີ ຈກົ ເງນິ ອອກມາຈາກຖງົ , ເຊິີ່ງໃນຂະນະນນ້ັຼ ບມ່ໍ ີໃຜສົນໃຈສັງເກດ ລາວ. ໂກແຊດັ ຖອຍຫງັຼ ແລ້ວແລ່ນູ ເຂາ້ົັຼ ໄປລີັ້ຢຼ ແູ່ ຈຮ້ າ້ ນ. ຂໍໂທດຫຼາຍໆຍາແມູ!່ ຢຸດກູ່ອນຫວູ່າງກັຼນີ້ ີຼັ້ຂ້ອຍເຫັນຕກົ ອອກຈາກຖງົ ໂກແຊັດເອົານ!້ັີຼ ຊາຍແປກໜ້າເວາຼ້ັົ ຂັຶ້ນຼ . “ແມ່ນູ ແລ້ວ! ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຕອບ” ຄວາມຈິງບໍ່ແມູ່ນດອກເພາະຊາຍແປກໜ້າເອົາໃຫ້ຊາວຫຼຽນອີນາຍເຕນາກດີເອຍຼັ້ິມແລ້ວເກັບເງິນມ້ຽນໄວ້ຢ່າງ ໄວວາ, ຫງັຼ ຈາກນຼັນ້ ມັນຫຽຼ ວເບ່ິີງໂກແຊັດພ້ອມທັງເວັ້ຼາົ ຂຼັ້ຶນວູ່າ: “ເທີືອ່ ໜ້າມຶງຢາ່ ເຮດັ ແນວນຈີຼ້ັ ກັ ເທີ່ອື ” 23

“ທູາ່ ນກິນເຂົ້ັາຼ ແລງແລ້ວບໍ?” ອີນາຍເຕນາກດີເອທາໍ ທູ່າຖາມຊາຍແປກໜາ້ , ແຕເູ່ ຂາົ ບໄ່ໍ ດ້ຍນິ ເພາະກໍາລງັ ຄຶດເຖິງ ສີ່ງິ ໃດສ່ິງີ ໜ່ງຶີ ຢ່.ູ ສູ່ວນອີນາຍເຕນາກດເີ ອກຊໍ ງຶ ຢຄູ່ າວໜຶ່ີງ ແລະ ຄຶດວ່າູ : “ມັນແມູ່ນໃຜກັນແທ້? ຄົນທຸກ ຫຼື ຄົນຮ່ັົງ ? ມັນຊິມີເງິນຈ່າູ ຍຄູ່າເຂັຼົ້າແລງບ?ໍ ມັນຊິຈູ່າຍຄູ່າພັກເຊົາບໍ? ດີແຕູ່ ມັນບໍລ່ ກັ ເອົາເງິນທີ່ຕົກອອກຈາກຖງົ ອໂີ່ ກແຊດັ ເມ່ືີອກີຼັ້ນີຼ້ັ” ໃນເວລານນັຼ້ ລູກສາວທງັ ສອງກໍຍ່າູ ງເຂົາັຼ້ ມາຫາແມູ່ ຜທູ້ ໍາອດິ ແມ່ນູ ເອໂປນນິ ແລະ ຜູ້ທ່ີສອງແມູ່ນອາແຊນມາທັງ ສອງໜ້າຮັກຫຼາຍ, ຜູ້ໜຶີ່ງມີຜົມສີທອງ ແລະ ຜູ້ສອງສີດໍາເຫືຼ້ັອມ, ນູຸ່ງເຄີື່ອງສະອາດງາມຕາອ້ວນດີພີມີເນຼັ້ືອສົດຊືີ່ນແຈູ່ມ ໃສ, ວາດຊົງ, ນິໄສໃຈຄໍ, ຄວາມປາກຄວາມລົມກໍລ້ວນແຕູ່ບ່ົງບອກເຖິງຄວາມສຸກທັງນຼັ້ນ. ພໍ່ແມູ່ທັງສອງກໍສະແດງ ຄວາມຮັກຕໍ່ລູກຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມຖະນຸຖະໜອມອູ້ມກອດເອົາລກູ ຂຼັ້ຶນມານ່ັົງຢູ່ຫົວເຂົ່າ. ຫຼັງຈາກນຼັ້ນທັງສອງກໍພາກັນ ໄປນັງົ່ ຝງີ ໄຟ, ຢອກຫ້ິັຼນກັບຕຸກກະຕາຢາ່ ງມູ່ວນຊີື່ນ. ບາງຄັ້ຼງໂກແຊັດກໍເຫືຼອດຕາເບ່ີິງເຂາົ ດວ້ ຍສາຍຕາເສ້ຼັົາໝອງ, ສູ່ວນ ສອງເອີ່ືອຍນ້ອງພັດບ່ໍໄດ້ແນມເບິ່ີງໂກແຊັດຈັກດີັຼ້. ສໍາລັບພວກເຂົາແລ້ວ ໂກແຊັດເປັນພຽງໝາໂຕໜ່ີຶງ, ຕຸກກະຕາຂອງ ສອງເອອ້ືຼັ ຍນ້ອງກໍອູ່າວເກົ່າແດູ່ ແຕູ່ສໍາລບັ ໂກແຊັດພດັ ຍັງເປນັ ຂອງໃໝູ່ຢູ່ເພາະຄົນບໍ່ເຄີຍມຈີ ກັ ເທືອ່ີ ພໍທ່ີຈະເວົັ້າຼ ລົມນາໍ ຕາມ ພາສາ ຂອງເດກັ . ໃນຂະນະນັຼ້ນ ອີນາຍເຕນາກດີເອ ພວມວົນວາຍຢູ່ນໍາວຽກກໍເລີຍເຫືຼອດຕາເຫັຍໂກແຊັດຢູ່ ແລະ ໄດ້ສົ່ງສຽງ ແຜດມາໃສູວ່ ູາ່ : “ໂທ! ມງຶ ເຮັດວຽກແບບນ້ັ!ຼີ ມຶງຊິໃຫກ້ ເູ ອາົ ໄມແ້ ສ້ບອກມງຶ ຊັນຼ້ ບໍ!” ຊາຍແປກໜ້າໄດ້ຍນິ ແນວນ້ຼັນກໍເລຍີ ເວ້າົັຼ ຂັຶ້ຼນ ວູາ່ : “ຍາແມເູ່ ຮີຍປອ່ ຍໃຫ້ເຂົາຫິຼນ້ັ ແດູ່!” “ຄນັ ມັນຢາກກນິ ມນັ ຕ້ອງເຮດັ ວຽກຊັນ້ຼ ຕວາ໋ !” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອ ຕອບຄນື . “ຊໃິ ຫ້ເຂາົ ເຮດັ ຫຍງັ ?” “ໃຫ້ມນັ ຖກັ ຖົງຕນີ ໃຫລ້ ກູ ຂ້ອຍຫຼັນ້ ເດ!” “ຄັນຖັກແລ້ວຊໃິ ຫເ້ ຮດັ ຫຍັງຕໍ!່ ” “ເອ,ີ ທະແນມແຕມູ່ ນັ ຖກັ ແລ້ວຫັ້ຼນຍັງສອງສາມມຼື້ຈັ ີງຶ່ ຈະແລວ້ ” “ຄນັ ແລວ້ ເດຈະຈ່າູ ຍເທົ່າໃດ” “ສາມຫຽຼ ນ ! ອີນາຍເຕນາກດີເອ ຕອບແບບແຂງກະດາ້ ງ.” “ດີແລ້ວ! ຄັນຊຼັ້ນຂ້ອຍຈູ່າຍໃຫ້ຫ້າຫຼຽນ!” ພວກລູກຄ້າທີ່ພາກັນນົ່ັງດີ່ຶມເຫ້ັຼົາຢູ່ໄດ້ຍິນກໍພາກັນຫົວແຊວໆຂຶ້ຼັນ ພອ້ ມທງັ ເວາົ້ັຼ ອອກມາວາູ່ : “ເທວະດາເຮີຍ! ບເ່ໍ ຊີ່ືອດອກກວູ່າຖົງຕີນຊິແພງຮອດຫາ້ ຫຼຽນ!” “ເຈຼັາົ້ ຊຈິ າູ່ ຍໂລດບ?ໍ ” ອນີ າຍເຕນາກດີເອ ຖາມຄືນ. “ເອ!ີ ຂ້ອຍຊຈິ າູ່ ຍໂລດ!” ຊາຍແປກໜາ້ ຈາູ່ ຍເງິນແລວ້ ກຫໍ ັນໜາ້ ໄປເວຼ້າັົ ກັບໂກແຊັດວາູ່ : 24

“ຕາມສະບາຍໂລດເດີ ໂກແຊັດ ວຽກຫຼານແມູ່ນລຸງຮັບຜິດຊອບເອງ!” ເມື່ີອໄດ້ຍິນຄືແນວນ້ຼັນນາງກໍຮູ້ສຶກສັົ່ນ ສາຍວາດໃດວາດໜງ່ີຶ ພ້ອມທັງຖາມຂນັ້ຼຶ ວາູ່ : “ຍາແມູ່ຂາ້ ນ້ອຍຫິ້ນຼັ ໄດ້ແທ້ບ?ໍ ” “ຫິຼນັ້ ໂລດ!” ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອຕອບແບບບໍ່ມວູ່ ນຫູ ແລະ ດ້ວຍຄວາມຝນື ໃຈ. “ຂອບໃຈເດີ!”. ໂກແຊັດຕອບ ພ້ອມກນັ ນັ້ນຼ ນາງກໍກາູ່ ວຂອບໃຈຢູໃ່ ນໃຈຕໍ່ຊາຍແປກໜາ້ . ສູ່ວນອນີ າຍເຕນາກ ດີເອກໍຍົກຈອກເຫົາ້ັຼ ກືນເອອື ກບາດໜີງຶ່ ແລ້ວເມຍກໍຊມີ່ິ ໃສຫູ່ ູວາູ່ : “ມນັ ແມູ່ນໃຜກນັ ແທໝ້ ໍ ນູຸ່ງເສັອືຼ້ ເຫືຼອງນຼ້ີນັ າໍ !” “ເບ່ິງີ ອອກແລວ້ ລະ ມັນແມູ່ນເສດຖໃີ ນຄາບຂອງຄົນທກຸ !” ອີນາຍເຕນາກດີເອຕອບເມຍ. ໂກແຊັດ ນ່ົັງຫຼ້ັນິ ຕາມລາໍ ພັງໃຈ ສູ່ວນເອໂປນິນ ແລະ ອາແຊນມາ ມົວເມາົ ນໍາຢອກໄຍກັບຕຸກກະຕາຢູ່, ຄາວໜຶີ່ ງເອໂປນນິ ກໍເວ້ົຼັາອອກມາວາູ່ : “ເອືຼ້ັອຍເບ່ີິງແມ໋! ຫັຼ້ິນກັບຕຸກກະຕາໂຕນີັ້ຼມູ່ວນມາຫັິຼ້ນນໍາກັນ, ລູກຂ້ອຍໄດ້ຂ້ອຍເປັນແມູ່! ເບິີ່ງຄືມີໜວດ, ນຼ້ັີເດ ຫມູ ນັ , ງາມແທລ້ ກູ ສາວຂອ້ ຍນນີ້ຼັ ໋າ!” ສູ່ວນອາແຊນມາກຊໍ ຶງຟັງເອໂປນິນເວຼົ້ັາຢ.ູ່ ສ່ວູ ນພວກນັກດີຶ່ມລູກຄ້າທັງຫຼາຍກໍພາກັນຮ້ອງໂຮໂອຖະຢ່າງເນືອງນັນ, ພວກເຕນາກດີເອກໍເວາ້ຼັົ ຫົວນໍາລູກຄ້າ ບາງຄັຼ້ງບາງຄາວ. ໂກແຊດັ ກໍນົງັ່ ຫິຼັ້ນຕາມພາສາຂອງຕົນຢູ່ກ້ອງໂຕະ, ບາງຄັ້ຼງກໍໄດ້ຍິນສຽງເພງອ້ອຍອີ່ິນອອກມາຈາກຮີມ ສົບຂອງນາງ, ອີນາຍເຕນາກດີເອ ກັບມາຖາມຊາບແປກໜ້າວູ່າຈະກິນເຂົຼັ້າແລງ ຫຼື ບໍ່ ແລະ ຊາຍແປກໜ້າກໍບອກໃຫ້ ເອາົ ເຂ້ັາົຼ ຈ່ກີ ັບເນີຍມາໃຫ້. “ມັນແມູ່ນຄົນຂັຼີ້ທຸກແທ້ລະ!” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຄິດຢຄູ່ ົນດຽວ, ຕ່ໍມາສອງເອັຼື້ອຍນ້ອງເອໂປນິນກັບອາແຊນມາ ທີ່ກໍາລັງຢອກໄຍກັນຢູ່ເຮັດຕຸກກະຕາໂຕໜີ່ຶງຕົກລົງຈາກໂຕະແລ້ວກໍບ່ໍຫົວຊານໍາ, ເມົາແຕູ່ຫັຼິ້ນນໍາສິ່ີງອື່ີນ. ໃນຂະນະນຼັ້ນ ໂກແຊດັ ກໍເຫຼືອດເຫັນຕຸກກະຕາ ແລະ ຄິດວູ່າສອງເອັຼ້ືອຍນ້ອງບໍ່ຫົວຊານໍາແລ້ວກໝໍ ້ົັຼນອອກຈາກກ້ອງໂຕະເພ່ືີອຈະໄປເອົາ ຕກຸ ກະຕາໂຕນັ້ຼນມາຫັ້ຼິນ, ນາງຫຼຽວອອ້ ມຂາ້ ງອ້ອມແອວກະວູ່າບໍ່ມີໃຜເຫນັ ແລ້ວກໍອຸ້ມເອົາຕຸກກະຕາມາຫຼັນ້ິ ຢ່າງເພີດເພີນ ສີໜ້າຂອງນາງກໍສົດໃສຂຼັ້ຶນກວູ່າເກົ່າ, ນາງຄຶດວູ່າມັນແມູ່ນຄວາມສຸກທີ່ຫາໄດ້ຍາກ, ບໍ່ມີໃຜສົນໃຈນໍານາງ, ມີແຕູ່ຊາຍ ແປກໜ້າຄົນນຼັ້ນສັງເກດເບິີ່ງການເຄີື່ອນໄຫວຂອງນາງໂກແຊັດ. ຫັຼງຈາກຢອກກັນເມີ່ືອຍແລ້ວ, ສອງເອືຼັ້ອຍນ້ອງກໍຟ້າວ ຊອກຫາຕຸກກະຕາ, ແຕູບ່ ໍເ່ ຫັນ ພໍດອີ າແຊນມາແນມເຫັນມັນຢນູ່ ໍາໂກແຊັດ ແລ້ວ ອາແຊນມາກໍຟາ້ ວບອກເອໂປນນິ ວູ່າ: “ເອອ້ັືຼ ຍໆເບງ່ີິ ແມ໋!” ແລວ້ ສອງເອຼັອື້ ຍນອ້ ງກພໍ າກັນແລນູ່ ໄປຟ້ອງແມູ່ທນັ ທີ. “ແມ!໋ ແມ໋!” ເອໂປນິນຮອ້ ງບອກແມ.ູ່ “ແມນູ່ ຫຍງັ ລກູ ໆຢາກໄດຫ້ ຍັງ?” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຖາມລກູ . “ແມູ່ເບີິ່ງຫຼັ້ນແມ໋!” ເອໂປນິນຊ້ີຼໄັ ປຫາໂກແຊັດ. ສູ່ວນໂກແຊດັ ເອງກກໍ າໍ ລັງເມົາມວົ ນໍາຄວາມສຸກທີ່ຕົນໄດ້ມາຢ່ກູ ໍ ເລີຍບໍ່ໄດ້ຍນິ ແລະ ຫົວຊານໍາຫຍັງ. ອີນາຍເຕນາກດີເອໂມໂຫໂທໂສຂຶ້ຼັນທັນທີການທ່ີໂກແຊັດແຕະຕ້ອງຕຸກກະຕາຂອງ ລກູ ສາວຕນົ ນັນຼ້ ມັນໂພດເກີນໄປແລວ້ , ມັນຈຶີງ່ ຮ້ອງຂຶຼັນ້ ໝດົ ແຮງ. 25

“ອີໂກແຊດັ !” ສຽງຮ້ອງອີນາຍເຕນາກດເີ ອໄດສ້ ຽບແທງເຂາ້ົຼັ ໃນໃບຫຂູ ອງໂກແຊດັ ຈົນນາງສະເດດີ ຕື່ນີ ທັງສ່ັົນທງັ ເຊັນຢ້ານກວົ ສຸດຂີດ, ຕກຸ ກະຕາໂຕນຼ້ັນກໍຕົກອອກຈາກມືນາງທັນທ,ີ ນາງຖອຍຫຼັງບາດໜ່ຶີງພ້ອມທັງຄຶດເຫັນຄວາມຜິດ ຕອນໄປເອົານໍ້າຊໍ້າ ແລະ ບໍ່ໄດ້ຊັ້ຼືເຂັຼ້ົາຈີ່, ເຮັດເງິນເສຍຫຼາຍສີິ່ງຫຼາຍຢ່າງກະທົບເຂົ້ັຼາໃສູ່ໝາກຫົວໃຈຂອງນາງຈົນບໍ່ອາດ ສາມາດກ້ຼັນນໍ້າຕາໄວ້ໄດ້, ໂກແຊັດກໍໄດແ້ ຕຮູ່ ້ອງໄຫຢ້ າ້ ນກົວ້ປັນຢາ່ ງຍິງ່ີ . ເມືີອ່ ເຫນັ ເຫດການຄແື ນວນີັຼ້ ຊາຍແປກໜ້າຈງ່ີຶ ຟ້າວລກຸ ຂຼັນຶ້ ຖາມວາູ່ : “ມີເລີື່ອງຫຍັງອກີ ?” “ເຈ້ົາັຼ ບໍ່ເຫນັ ຊຼັ້ນບ?ໍ ” ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອຕອບທງັ ຊີມຼັ້ ືໃສູ່ໂກແຊັດ. “ອາ໋ ວຄບື ໍ່ມຫີ ຍງັ ນາ໋ !” “ຊິມຫີ ຍັງຫວ໋າ! ກອໍ ີລກູ ມາຫຼັ້ນເດແມູ່ນໃຜອະນຍຸ າດໃຫ້ມັນໄປຈບັ ຕກຸ ກະຕາລູກສາວຂ້ອຍ!” “ທນ່ໍ ັກຼ້ີ ມໍ ປີ າກສຽງຊ້ຼັນບໍ? ຫັຼ້ນິ ຕກຸ ກະຕາບໄໍ່ ດ້ເປັນຫຍັງ?” ຊາຍແປກໜ້າເວັຼົ້າຕອບ. “ບໍ່ໄດ!້ ເບ່ງີິ ແມ໋ມືມນັ ເປ້ືອັ ນຄອື ີຫຍັງນັຼ້ີ!” ມາຮອດນ້ັໂຼີ ກແຊັດສະອຶກສະອຼນ້ັື ຂຶຼ້ນັ ກວາູ່ ເກົ່າ. “ມງື ຊມິ ດິ ບ?ໍ ” ອີນາຍເຕນາກດເີ ອຮ້ອງມາໃສູ່ໂກແຊດັ . ເມອ່ີື ເຫນັ ດົງ່ັ ນຼັ້ນຊາຍແປກໜ້າກຍໍ ່າູ ງອອກໄປ. ໄດໂ້ ອກາດອນີ າຍເຕນາກດເີ ອກໍຟ້າວເອົາຕນີ ຢນັ ໂກແຊດັ ເຂາ້ົັຼ ໃສູ່ ຝາເລີຍ. ໂກແຊັດກໍຮ້ອງໄຫ້ແຮງກວູ່າເກ່ົາ. ຫັຼງຈາກນຼ້ັນຊາຍແປກໜ້າກໍກັບເຂຼົັ້າມາ. ມືຖືຕຸກກະຕາໂຕໜີຶ່ງທີ່ງາມພິເສດ ກວູ່າໝູ່ ແລະ ກໍແມູ່ນໂຕທີ່ເດັກນ້ອຍໃນເມືອງນຼັ້ີພາກັນຫຸ້ມເບິີ່ງຢາກໄດ້ຫຼາຍມືຼ້ັແລ້ວ, ເມື່ີອມາຮອດໂກແຊັດແລ້ວຊາຍ ຄນົ ນັ້ນຼ ກເໍ ວ້າຼັົ ຂນັ້ຼຶ ວູ່າ: “ໂກແຊັດ! ເອາົ ຕຸກກະຕາໂຕນີັຼສ້ າ! ແມນູ່ ຂອງຫາຼ ນ!” ໂກແຊັດເງີຍໜ້າຂັຶຼ້ນເບິີ່ງຊາຍແປກໜ້າທີ່ກໍາລັງຍືີ່ນຕຸກກະຕາໃຫ້ເຂົາປຽບເໝືອນດວງອາທິດທີ່ປາກົດຢູ່ຕ່ໍນ້າ ນາງ, ນາງບເ່ໍ ຊ່ອີື ໃນຄາໍ ເວາັຼ້ົ ຂອງຊາຍແປກໜາ້ ວູາ່ : “ຕກຸ ກະຕາຫຼານ” ນາງຖອຍຫຼັງອກີ ບາດກ້າວໜີຶ່ງແລ້ວແລນູ່ ເຂົ້າັຼ ໄປລຼຢ້ັີ ູ່ ກອ້ ງໂຕະແຈຝານາງບກໍ່ າ້ ຮ້ອງໄຫ,້ ປາກເວ້ົັາຼ ຫຍັງ ແລະ ເກອື ບວູ່າບໍ່ກາ້ ຫັນໃຈເລຍີ . ອີນາຍເຕນາກດີເອ ພ້ອມລູກສາວທັງສອງພາກັນຢືນຕົກສະເງຼີ້ັປານຮູບປັ້ນ, ພວກນັກດຶ່ີມກໍາລັງຮ້ອງໂຮຢູ່ກໍ ພາກັນຢຸກສະຫງັກຄວາມມິດງຽບປົກຄຸມທ່ົວທັງຮ້ານ, ຕ່ໍມາອີນາຍເຕນາກດີເອ ກໍຈ່ົມພຶມພໍາ ແລະ ຖາມຕົນເອງວູ່າ: “ມັນແມູ່ນໃຜກນັ ແທ້ບັກເຖ້ຼົັານຼ້ີ!ັ ມນັ ແມນູ່ ຄນົ ທຸກ ຫຼື ຄົນຮ່ັົງ?” ອາດຈະແມູນ່ ທັງສອງໝາຍຄວາມວູ່າຄົນຂຼັ້ລີ ັກ! ສູ່ວນອີ ນາຍເຕນາກດີເອສັງເກດເບ່ິງີ ຕຸກກະຕາ ແລະ ຊາຍຄົນນ້ັຼນອີກ, ມັນຄັຼົ້ນຄິດເໝືອນກັບວາູ່ ງົມຊອກເງນິ ຢູ່ຖົງຂອງມັນນີລຼ້ັ ະ ແລະ ຕໍ່ມາມນັ ຫຍັບເເຂຼົາັ້ ໄປຫາເມຍແລ້ວ ເວ້ົັຼາຄູ່ອຍໆວ່າູ ຕກຸ ກະຕາໂຕນຼີັ້ລາຄາບໍຕ່ ໍ່າກວາູ່ ສາມສບິ ຝຣົງ່ັ ! ປະໃຫ້ມັນເຮດັ ໄປ ກູ່ອນ! ຄາວໜງ່ີຶ ອນີ າຍເຕນາກດເີ ອກໍເວົາຼັ້ ສາໍ ອອຍຂນັຼຶ້ ວ່າູ . “ເອ!ີ ໂກແຊັດເອີຍ! ບໍເ່ ອົາຊຼັ້ນບຕໍ ຸກກະຕາຫ້ຼັນນາ! ເອາົ ທະແມ!໋ ເມ່ືີອໄດຍ້ ິນແນວນັຼ້ນໂກແຊັດຈຶ່ີງຄູ່ອຍຄານອອກ ມາຈາກກອ້ ງໂຕະທັນໃດອນີ າຍເຕນາກດເີ ອກໍເວຼາົ້ັ ແຖມອກີ . 26

“ອີ່ຫ້ຼາເອີຍ! ຫາລະເອົາຕຸກກະຕາຫັ້ຼນ! ຂອງເຈຼ້ັົາເອງນາງເອີຍ!” ແກ້ມທັງສອງເບຼັື້ອງຂອງໂກແຊັດຍັງປຽກຊຸຼມ ຍ້ອນນໍ້າຕາຢູ່, ແຕູ່ສາຍຕາຂອງນາງກໍບອກເຖິງຄວາມດີໃຈວາດໃດວາດໜີ່ຶງ, ເພາະຍັງຄິດວູ່າຖ້າຫາກຂຶນເອົາຕຸກກະຕາ ອກີ ຢາ້ ນຕອ້ ງຜູ່າຫວົ ແທໆ້ , ໂກແຊັດຫຍບັ ເຂ້ັາົຼ ມາມ່ອໍ ີນາຍເຕນາກດເີ ອແລວ້ ເວຼົາັ້ ຂັຼຶ້ນວູ່າ: “ຍາແມ່ຂູ ້ານອ້ ຍເອາົ ໄດແ້ ທຫ້ ວາ໋ !” “ແມູນ່ ແລວ້ ! ເພີ່ນິ ເອົາໃຫເ້ ຈັຼົ້າ! ເອົາໂລດ!” ແລວ້ ໂກແຊດັ ກຍໍ າູ່ ງໄປຫາຊາຍແປກໜາ້ ຄົນນນຼ້ັ ອີກ. “ແມູ່ນແທ້ຫວ໋າລຸງ! ຕຸກກະຕາໂຕນີຼັ້ແມູ່ນຂອງຫຼານແທ້ບໍ?” ຕໜໍ່ ້າສະພາບການຄືແນວນຼັີ້ ຫົວໃຈຊາຍແປກໜ້າ ກໍສົ່ັນສະເທືອນບໍ່ແມູ່ນຂອງໜ້ອຍເກືອບເວົ້ັຼາໄດ້ວູ່າທ່ໍແຕູ່ນໍ້າຕາບໍ່ໄຫຼອອກມາໂກແຊັດຮູ້ສຶກຄືກັບວູ່າມືຂອງຕົນໄດ້ແປະ ກບັ ຖູາ່ ນໄຟແດງໆຮ້ອນສຸດຂະໜາດໂກແຊດັ ຈງ່ຶີ ຖກົ ມືອອກຢ່າງນາງກຼ້ມົັ ໜາ້ ລງົ ອູ້ມເອົາຕກຸ ກະຕາແລ້ວແລູ່ນໄປລັຼເ້ີ ລຍີ . ຕ່ໍ ມາຈຶີງ່ ຮ້ອງບອກອີນາຍເຕນາກດີເອອກີ ວາູ່ : “ຍາແມຂູ່ ້ານອ້ ຍຊໃິ ສູ່ຊືໃີ່ ຫ້ມັນວູ່າ “ກາເຕຣີ ນິ ” ຂ້ານ້ອຍຂໍເອາົ ມນັ ນງ່ັົ ຕັ່ງົ ນີໄັ້ຼ ດບ້ ?ໍ ” “ເອີ! ເອາົ ມນັ ນົ່ງັ ໂລດລູກເຮຍີ !” ອີນາຍເຕນາກດີເອຕອບຄນື . ຂະນະດຽວກັນນ້ັຼນ ເອໂປນິນ ແລະ ອາແຊນມາກໍແນມເບີິ່ງໂກແຊັດດ້ວຍຄວາມອິດສາ, ສູ່ວນໂກແຊັດກໍນັ່ົງ ຫຼນ້ັິ ນາໍ ກາເຕຣີ ິນຕາມພາສາຂອງນາງ. “ຫັຼິນ້ ຕາມສະບາຍ ໂລດ ໂກແຊດັ ” ຊາຍຄນົ ນເັຼ້ ວາ້ັຼົ ຂນຶັຼ້ . “ໂດຍຂ້ານອ້ ຍ!” ໂກແຊດັ ຕອບ. ສໍາລບັ ໂກແຊດັ ຊາຍແປກໜາ້ ຄົນນີັຼ້ປຽບເໝືອນຄນົ ທພ່ີ ະຜເູ້ ປນັ ເຈຼັ້ົາສ່ົງມາ ແຕູ່ວາູ່ ສາໍ ລັບອີນາຍເຕນາກດເີ ອແລ້ວ ໄມທ້ ັງົ່ ຕາ. ຄາວໜີຶ່ງອີນາຍເຕນາກດີເອຈີຶ່ງບອກລກູ ສາວເຂັຼ້າົ ໄປນອນແລ້ວຫນັ ມາຖາມຊາຍແປກໜາ້ ວາູ່ : “ຂ້ອຍຂໍໂກແຊດັ ໄປນອນໄດ້ບໍ? ເຂົາຄືຊິເມ່ືີອຍຫຼາຍແລ້ວ”. ຊາຍແປກໜ້າງກຶ ຫົວໜ້ອຍໜ່ີຶງພ້ອມືທັງຣ່ີິນຕອງ ເບີິງ່ ຄໍາເວ້ັຼາົ ຂອງອີນາຍເຕນາກດີເອທີ່ກາໍ ລງັ ສະແດງຕນົ ຄືກັບແມູ່ກາໍ ເນີດຂອງໂກແຊດັ ຢ.ູ່ ຫັຼງຈາກນັຼ້ນ ໂກແຊັດຈ່ຶີງອູ້ມເອົາຕຸກກະຕາ ແລະ ຍູ່າງເຂຼ້ົັາໄປນອນ. ສູ່ວນອີນາຍເຕນາກດີເອກໍຍູ່າງໄປຫາຜົວ ເພືີອ່ ເວົຼັ້າເລືີ່ອງຊາຍແປກໜ້າຄນົ ນັຼ.້ີ ບກັ ສກົ ກະປົກຄນົ ນັີ້ຼມນັ ແມູ່ນມັນມີຫຍັງພິເສດວິໂສແທ້ຫວ໋າເປັນຫຍັງມັນຈງ່ີຶ ມາກຸກກວນພວກເຮາົ , ມັນໄປຊ້ຼືັ ຕກຸ ກະຕາໃຫອ້ ີໝາຂຼີດ້ັ ຽດເບງິ່ີ ລາຄາແພງຄືຫຍັງນັີ!ຼ້ ແລ້ວຜົວມນັ ຖາມວູ່າ: “ແມູ່ນເຈົຼ້ັາເປັນຫຍັງກັນແທ້? ຂ້ອຍບໍ່ເຫັນວູ່າມັນຊິເປັນຫຍັງ? ເຈົ້ຼັາກໍຄືກັນຕວ໋າ! ເວລາໂກແຊັດເຮັດວຽກໃຫ້ ເຈັຼ້ົາ ເຈັ້ົຼາກໍຍັງດີໃຈ, ມັນກໍຄືກັນຫັ້ຼນລະ! ອີໂກແຊັດ ເຮັດດີນໍາມັນມັນກໍໄດ້ໃຈ, ມັນແມູ່ນສິດຂອງມັນຢ່າໄປສົນ, ມັນ ເປນັ ທຽວທາງມນັ ເຮັດຫຍງັ ມນັ ຕອ້ ງຈ່າູ ຍເງນິ ຄັນມັນຮກັ ເດັກນອ້ ຍເຈາັ້ຼົ ຢ່າໄປກຽູ່ ວຂມໍ ັນຈາູ່ ຍເງນິ ໃຫເ້ ຮາົ ກໍພໍແລ້ວ”. ຕໍ່ມາຊາຍແປກໜາ້ ຈ່ງີຶ ກັບໄປນົັ່ງຢູຕ່ ່ົັງບ່ອູ ນເກົາ່ ເອາົ ມທື ງັ ສອງຄ້ໍາຄາງ ແລວ້ ໃຊຄ້ ວາມຄດິ ຊຶງລງຶ ຢູ່. ບາງຄັຼ້ງພວກ ຂຼີັ້ເຫັົາຼ້ ທີ່ຮ້ອງໂຮໂອທະການຢນູ່ ັຼນ້ ກແໍ ນມມາເບີງ່ິ ຊາຍແປກໜ້າຄົນນນັຼ້ ຄກື ບັ ມີຄວາມສົງໄສວາດໃດວາດໜ່ງຶີ . ເວລາໃດລູ່ວງເລີຍໄປຮອດທູ່ຽງຄືນແລ້ວ ພວກມັກດ່ຶີມກໍພາກັນມະຫັບມະຫາຍໄປເທີ່ືອລະໜ້ອຍ, ເວລາຜູ່ານ ໄປເລຼັື້ອຍໆ ແລະ ເກືອບບໍ່ມີໃຜຈກັ ຄົນແລ້ວ ຍງັ ເຫຼືອແຕູ່ຊາຍແປກໜ້າທີກ່ ໍາລັງນ່ັງົ ຢູ່ບູ່ອນເກ່າົ ບາງຄ້ັຼງເຫນັ ເຂົາເໜັງແຄູ່ງ ຂາແລ້ວກໍເຮັດຊຶງຢູ່ຄືເກົ່າ, ສອງຜົວເມຍ ເຕນາກດີເອນ່ົັງເຝັ້ົາຮ້ານຢູ່ໜ້ອຍໜີຶ່ງເມຍຈຶີ່ງເວົຼັ້າກັບຜົວວູ່າ: ຊິມີເລີື່ອງຫຍັງ 27

ເກີດຂຼ້ຶັນໃນຄືນນັ້ີຼ?” ເວລາຜູາ່ ນໄປເລ້ັືຼອຍໆກາຍທູ່ຽງຄືນຮອດສອງໂມງຂ້ອນແຈ້ງແລ້ວ ອີນາຍເຕນາກດີເອອົດບໍ່ໄດ້ຈີ່ຶງ ເວັຼົ້າກບັ ຜົວວາູ່ : “ໂອຍ! ຂ້ອຍເມີື່ອຍຫຼາຍ ຂ້ອຍຊິເຂົຼ້ັາໄປນອນກູ່ອນ! ເຈັົຼ້າຊິເຮັດຫຍັງກໍເຮັດສາ!” ສູ່ວນຜົວຍັງນົ່ັງຢູ່ບູ່ອນເກົ່າ ແລະ ກົັມຼ້ ຄິດໄລູບ່ ນັ ຊຢີ ູ່. ເວລາຜູ່ານໄປເລ້ຼືັອຍໆໃນທ່ີສຸດອີຕາເຕນາກນີເອຈງ່ີຶ ທໍາທູ່າເໜັງຕງີ , ໄອ, ຖຢມ່ ນໍ້າລາຍ, ຄາຍຂຼັ້ີກະເທິ. ແຕູ່ຊາຍຄົນນ້ຼັນກຍໍ ັງນ່ັົງມດິ ຢ.ູ່ ອີຕາເຕນາກດເີ ອຈຶງ່ີ ຕັດສິນໃຈເຂຼ້ັາົ ໄປຖາມເຂົາວາູ່ : “ເອີ! ເຈັົ້ຼາບໍ່ພັກຜູ່ອນບໍ?” ສໍາລັບອີຕາເຕນາກດີເອແລ້ວຄໍາວູ່າບໍ່ໄປນອນບໍ? ແມູ່ນຄໍາບໍ່ສຸພາບປານໃດມັນຈຶີ່ງ ໃຊ້ຄໍາວູ່າ “ພັກຜູ່ອນ” ເຊ່ີິງໝາຍຄວາມວູ່າມັນນັບຖືຫຼາຍເຕີບເພາະຫຍັງ? ເພາະຄູ່າຫ້ອງນອນກັບຫ້ອງພັກຜູ່ອນບໍ່ຄືກັນ, ຄາູ່ ຫອ້ ງນອນແມູນ່ ຊາວອັດ, ແຕູ່ຄູາ່ ຫອ້ ງພັກຜູອ່ ນແມນູ່ ຊາວຟຣັງ. ຊາຍແປກໜ້າໄດ້ຍນິ ຈງຶ່ີ ສະດງຸ້ ຕ່ນືີ ພອ້ ມທັງເວາົຼັ້ ວາູ່ : “ເອ!ີ ແມູນ່ ແທນ້ ຍ!ໍ ເຈາ້ັຼົ ເວັ້ົາຼ ຖືກ! ທຢໃູ່ ນຄອກມ້າ?” “ມານາໍ ຂອ້ ຍ! ຊພິ າໄປ! ອີຕາ ເຕນາກດເີ ອ ເວາ້ຼົັ ແບບຍມ້ິຼັ ແຍ້ມ ແລະ ຖືໂຄມໄຟໄປພ້ອມ. ຊາຍແປກໜ້າຈັບເອົາ ຖົງ ແລະ ໄມ້ຄ້ອນເທັົຼ້າແລ້ວຍູ່າງໄປຕາມຫຼັງອີຕາເຕນາກດີເອທີ່ກໍາລັງຂຶ້ັຼນໄປຫ້ອງພັກຜູ່ອນເຊີ່ິງເປັນຫ້ອງທ່ີຕົບແຕູ່ງໃຫ້ ງາມເປນັ ພິເສດ. “ອ໊າວ! ມນັ ໝາຍຄວາມວູ່າແນວໃດ?” ຊາຍແປກໜາ້ ຖາມຂນ້ັຼຶ . “ຫ້ອງນັຼ້ີເປັນຫ້ອງວິວາຂອງພວກຂ້ອຍ ເຊິີ່ງໄດ້ພາກັນນອນແຕູ່ຕອນແຕູ່ງງານພຸ້ນ ແລະ ດຽວນ້ີັຼພວກຂ້ອຍໄດ້ ຍ້າຍໄປຢູຫ້ອງຂ້າງ ແລະ ພາກນັ ນອນຢູນ່ ີພ້ຼັ ຽງແຕສູ່ ອງສາມມຕັືຼ້ ໍ່ປີເທາົ່ ນນັ້ຼ ”. “ແຕູ່ຂ້ອຍຢາກນອນຢູ່ຄອກມ້າພຸ້ນນ໋າ!” ຊາຍແປກໜ້າເວົັ້າຼ ຕອບ. ອີຕາ ເຕນາກດີເອ ເຮັດຄືຫູບໍ່ໄດ້ຍິນມັນຢ່າງ ໄຕ້ໄຟຢູ່ ແລະ ຊາຍແປກໜ້າກໍຍູ່າງເຂົຼັ້າໄປສັງເກດເບິີ່ງຫ້ອງນອນປາກົດວູ່າມັນອົບອຸູ່ນດີຕໍ່ມາກໍງວາກມາເບີ່ິງ ອີຕາ ເຕ ນາກດີເອເຊ່ິີງໄດ້ອອກໄປແລ້ວ ໂດຍບໍ່ໄດ້ສັງລາພໍຄວາມ. ເມືີ່ອມາຮອດຫ້ອງນອນຂອງຕົນ ອີຕາ ເຕນາກດີເອກໍເຫັນ ເມຍຂອງຕນົ ກາໍ ລງັ ນອນຢູ່ ແຕບູ່ ທ່ໍ ນັ ຫບັຼ , ເມອີື່ ຮ້ວູ ູ່າຜົວມາຈີຶ່ງເວາ້ັຼົ ຂນ້ັຶຼ ວາູ່ : “ເຈາົຼ້ັ ຈງ່ົ ຮູ້ໄວໂ້ ລດ! ມ້ຼອືັ ືີ່ນຂ້ອຍຊໄິ ລໂູ່ ກແຊັດໜ!ີ ” ຜົວກຮໍ ້າຍໃສູເ່ ມຍວູ່າ “ແມນູ່ ເຈັາ້ົຼ ຟ້າວໄລມູ່ ນັ ໄປຫຍັງຫວ໋າ?” ສອງຜວົ ເມຍບ່ໍໄດ້ເວ້າົຼັ ລມົ ກນັ ເລອືີ່ ງອ່ີືນມແີ ຕູເ່ ລີ່ອື ງໂກແຊດັ ເທົ່ານ້ຼັນ, ບ່ໍພເໍ ທົ່າໃດນາທີແສງໄຟມອດລົງ. ຢຫູ່ ້ອງຂ້າງນຼັນ້ ແມູ່ນຊາຍບແປກໜ້າເຂົາຍັງບໍ່ນອນໄດ້ແຕູ່ນງ່ັົ ຊຶງຢູ່ຕຽງ, ໃຊ້ຄວາມຄິດເລ່ີືອນລອຍໄປທູ່າມກາງ ຄວາມເດິກດື່ີນ ແລະ ຄວາມງຽບສະຫງັດຄາວໜ່ີຶງຈີຶ່ງປົດເກີບອອກ ແລ້ວຖືໂຄມໄຟຄູ່ອຍຍູ່າງໄປໄຂປະຕູ. ລາວອອກ ຈາກຫ້ອງໄປແລ້ວຍູ່າງລົງຂັ້ຼນໄດພ້ອມທັງພະຍາຍາມຊັຼິ້ງຊອມເບິ່ີງອ້ອມຂ້າງອ້ອມແອວ, ລາວໄດ້ຍິນສຽງໜຶີ່ງຄືສຽງຫັນ ໃຈຂອງເດກັ ນ້ອຍ ແລະ ພະຍາຍາມຍາູ່ ງໄປຫາສຽງນ້ັນຼ ຈົນຮອດຂຼ້ັນໄດ. ທຸກສ່ິີງທກຸ ຍູ່າງເປັ້ືອນເປມີເສດເຈ້ຍ, ແກ້ວເປ່ົາ, ຂ້ັຼີຝຸ່ນ ແລະ ຕຽງນ້ອຍໜູ່ວຍໜີ່ຶງປູດ້ວຍເຟືອງ, ຮູ່າງກາຍອັນນ້ອຍໆຂອງໂກແຊັດທີ່ປາສະຈາກຜ້າຫົ່ມ, ແພປົກກໍາລັງ ນອນຢູ່ຢ່າງແຈບຈົມ, ນາງກໍາລັງນອນກອດຕຸກກະຕາໂຕນັຼ້ນ, ບາງຄັຼ້ງໄດ້ຍິນສຽງຄາງເຫຼີໃຫຼອອກມາໂດຍບ່ໍຮູ້ເມື່ີອຄີງ, ຢູ່ຕີນຕຽງມເີ ກີບໄມ້ຄໜູ່ ີຶ່ງ. ຫຼັງຈາກນຼັ້ນ, ຊາຍແປກໜ້າກໍຍູ່າງໄປຫາຫອ້ ງໜ່ຶີງອີກລາວສອດຕາເບິີ່ງລູກສາວທງັ ສອງຂອງ 28

ເຕນາກດີເອທີ່ກໍາລັງນອນຢູ່ເທິງຕຽງຢ່າງອົບອຸູ່ນ ແລະ ສະອາດງາມຕາດີ. ລາວແນມເຫັນເກີບສອງຄູ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຕົາໄຟເຊີິ່ງ ມີຕຄວາມໝາຍວູ່າບຸນໂນແອນມາຮອດແລ້ວ. ເດັກນ້ອຍທຸກຄົນກໍຈະເຮັດແບບນຼ້ີັລະ. ສີ່ິງໜີ່ຶງທ່ີລາວແນມເຫັນແມູ່ນ ເກີບທັງສອງຄູ່ນັ້ຼນມີເງິນສິບຫຼຽນໃມູ່ໆເຊ່ິີງອີນາຍ ເຕນາກດີເອ ປ່ອນໃສູ່ໃຫ້ລູກທັງສອງເພ່ີືອເປັນຂອງຂວັນໃນມ້ືຼັອີ່ືນ ເຊ້ົຼັາ. ຊາຍຄົນນັ້ນຼ ກໍຫັນມາເບິີ່ງເກີບຄູ່ເກົ່າຂອງໂກແຊັດແລ້ວຈົກເອົາຄໍາເມັດໜຶ່ີງປ່ອນໃສູ່ຫ້ັຼນ, ຫຼັງຈາກນັຼ້ນເຂົາກໍຂຶັ້ຼນໄປ ນອນ. 29

ບດົ ທີ 4 ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊກັ (Honore De Balzac) 1. ປະຫວດັ ຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກິດປະດດິ ແຕງູ່ (ຮູບທີ 14 ນກັ ປະພນັ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊັກ (Honore De Balzac) ນັກປະພັນ ໂອໂນເຣ ເດິ ບານຊັກ (Honore De Balzac) ເປັນນັກປະພັນສັດຈະທັດວິຈານຜູ້ຍ່ີິງໃຫຍູ່ ຂອງຝຣ່ັົງກໍຄືຂອງໂລກໃນສະຕະວັດທີ XIX ບານຊັກເກີດເມ່ີືອວັນທີ 20 ເດືອນ 5 ປີ 1799 ທີ່ເມືອງຕວກ (Tours) ແຄມແມູ່ນໍ້າໂຣນ (Rhone) ຊານນະຄອນຫຼວງປາຣີໃນຄອບຄົວຊາວນາ, ບິດາຂອງທູ່ານຊີ່ືວູ່າ ແບກນາເດິບານຊາ (Bernat de Balzare). ພາຍລຸນມາຈ່ີິໄດ້ປ່ຽນຊ່ືີຕະກຸນພໍ່ຈາກບານຊາເປັນບານຊັກ. ອາຍຸ 8-18 ປີບານຊັກໄດ້ເຂ້ັຼົາ ໂຮງຮຽນຢູ່ວັງໂດມ (Vandoome) ແລະ ຮຽນຢູ່ທີ່ນັຼ້ນເປນັ ເວລາ 6 ປ.ີ ບານຊກັ ເປັນນັກຮຽນທີຂ່ ້ຼີັຮາ້ ຍທ່ີສດຸ ຄືມັກຂາດ ແລະ ບໍສ່ ົນໃຈໃນການຮຽນ. ຕອນຍັງນ້ອຍ ບານຊັກມີຄວາມມູຸ່ງຫວັງຢາກເປັນຄົນທ່ີມີຊືີ່ສຽງໂດູ່ງດັງ, ຮົັ່ງມີ ແລະ ຢາກເປັນຂຸນນາງ ບານ ຊັກມີຄວາມມັກໃນການຂຽນບົດປະພັນວັນນະຄະດີ ເຊີ່ິງຄວາມມັກດ່ັົງກູ່າວເປັນການຂັດແຍູ່ງກັບຄວາມຫວັງຂອງພໍ່ທີ່ ຢາກໃຫທ້ ູ່ານໄປຮຽນວຊິ າກົດໝາຍ. ມາຮອດປີ 1815 ບານຊັກໄດ້ຍ້າຍໄປຢູ່ປາຣີນໍາພໍ່ແມູ່ ແລະ ໄດ້ເຂັ້ົຼາຮຽນທີ່ໂຮງຮຽນກົດໝາຍຢູ່ຊອກບອກ (Sorbone) ຕາມຄວາມປະສົງຂອງພໍ່ ແຕູ່ຈິດໃຈສູ່ວນເລິກຂອງບານຊັກແມູ່ນມັກຮຽນມັກອູ່ານ ແລະ ມັກຄັົ້ຼນຄວ້າ ປະຫວັດສາດ, ວິທະຍາສາດ, ເສດຖະກິດ ແລະ ວັນນະຄະດີ. ຫັຼງຈາກຈົບກົດໝາຍ ທູ່ານກໍອອກເຮັດວຽກເປັນ ທະນາຍຄວາມແຕ່ບູ ດໍ່ ົນກໍໄປເຮັດວຽກອ່ນີື ຄ:ື ເປັນນັກຂູ່າວ, ນັກຂີດຂຽນ. ຕອນອາຍຸ 21 ປີ. ບານຊັກໄດ້ຂຽນໂຄງຮູ່າງບົດນະວະນິຍາຍຈໍານວນໜ່ີຶງ ແຕູ່ຖືກຄອບຄົວເຢາະເຢ້ີັຍ. ທູ່ານ ຈງ່ີິ ປະການຂີດຂຽນແລວ້ ໄປດໍາເນີນທລຸ ະກິດແຕູກ່ ບໍ ໍປ່ ະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຊ້ໍາພັດພາໃຫ້ເກີດມໜີ ັຼສີ້ ນິ ຢ່າງຫວຼ ງຫາຼ ຍ. 30

ອາຍຸ 30 ປີ ທູ່ານໄດ້ຕັດສິນໃຈປະເສັ້ຼນທາງທຸລະກິດ ແລ້ວຄືນສູ່ການຂີດຂຽນນະວະນິຍາຍເພີື່ອຫາເງິນໃຊ້ໜັ້ີຼ ທູ່ານເຮັດວຽກຢ່າງເອົາການເອົາງານ, ມີບາງມຼື້ັຕ້ອງໄດ້ເຮັດວຽກ 16-17 ຊ່ົວໂມງ. ທູ່ານເຮັດວຽກຄືແນວນັຼ້ນຕະຫຼອດ ໄລຍະ 20 ປີ ຄືແຕປູ່ ີ 1829-1848. ມບີ າງປທີ ູາ່ ນຂຽນໄດ້ 10 ເລ່ອີື ງ ແຕທູ່ ່າູ ນກໍບໍ່ສາມາດຫາເງິນໃຊ້ໜີັ້ໄຼ ດ້. ໃນໄລຍະປີ 1821-1825 ທູ່ານມີຜົນງານປະດິດແຕູ່ງຫຼາຍສົມຄວນແຕູ່ຊີ່ືສຽງຍັງບ່ໍທັນໂດູ່ງດັງ. ມາຮອດປີ 1829 ທູ່ານຈິີ່ງໄດ້ຮັບຜົນສໍາເລັດເປັນຄ້ັຼງທໍາອິດດ້ວຍບົດນະວະນິຍາຍປະຫວັດສາດ ເລີ່ືອງ “ຄົນຊູອັງ” (Les Chouans). ທູ່ານໄດ້ສ້າງຄອບຄົວກັບນາງໝ້າຍຮັງສະກາ (Hanska) ໃນປີ 1850 ແລະ ຢູ່ມາບ່ໍດົນທູ່ານກໍໄດ້ເສຍ ຊວີ ດິ ໃນປີດຽວກັນ ຫງຼັ ຈາກແຕູງ່ ງານໄດພ້ ຽງແຕູ່ 2 ເດອື ນເທາົ່ ນັ້ຼນ. ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງ ໃນຊີວິດຂອງທູ່ານ, ທູ່ານມີແຜນຈະຂຽນນະວະນິຍາຍທັງໝົດ 143 ເລີື່ອງໂຮມເຂັຼ້ົາ ຊຸຼດເອັຼີ້ນວູ່າ “ລະຄອນມະນຸດ” ທ່ີສູ່ອງແສງເຖິງສັງຄົມຝຣົ່ັງໃນສະໄໝການປະຕິວັດທ້າຍສະຕະວັດທີ XVIII ຫາຕັຼົ້ນ ສະຕະວັດທີ XIV ແຕໃູ່ ນຕວົ ຈິງທູາ່ ນຂຽນສໍາເລດັ ແລ້ວພຽງແຕູ່ 97 ເລ່ືີອງທີປ່ ະກອບດວ້ ຍຕວົ ລະຄອນ 2.000 ກວູ່າຄົນ , ສູ່ວນ 46 ເລ່ືອີ ງທາູ່ ນຍັງບ່ໍທັນຂຽນເນັອ້ືຼ ເລືີ່ອງມແີ ຕູ່ຂຽນຫວົ ເລືີອ່ ງເທົາ່ ນັ້ຼນ. ໃນນ້ນັຼ , ສ່ວູ ນຫາຼ ຍແມູ່ນນະວະນຍິ າຍ. ຜົນງານທີ່ດີເດັ່ົນຂອງທູ່ານບານຊັກມີເລືີ່ອງ “ກົບເຊັກ” (1830), “ປ່ຽງໜັງລໍ” (1831), “ໂກໂລແນນຊາແບ” (1832) “ແພດຊນົ ນະບົດ” (1833), “ເອເີ ຊນີກຣັງເດ” (1833) ແລະ “ພ່ໍເຖ້ົາັຼ ກຣໍ ິໂອ” (1834) 2. ນະວະນຍິ າຍເລ່ອືີ ງ”ເອີເຊນີ ກຣງັ ເດ (Eugenie Grandet) ເລືີ່ອງໄດ້ເກີດຂ້ຶັນຼ ທີ່ເມືອງໂຊເມຍ (Saumur) ທ່ີນ້ຼັນເປັນ ທີ່ງຽບສະຫງົບ, ປາຊາຊົນຢູ່ດີມີສຸກໃນນ້ັຼີກໍມີຄອບຄົວຂອງ ພໍ່ເຖັົຼ້າກຣັງເດ ເຮືອນຂອງລາວຂ້ອນຂ້າງເກົ່າ ຕ້ຼັງຢູ່ມູມມືດ ສອກຫຼີກໜ້ອຍໜຶ່ີງ, ຜູ້ຄົນກໍບໍ່ຄູ່ອຍຜູ່ານປະຕູເຮືອນກໍອັດພໍ ລັບແລ. ກູ່ອນການປະຕິວັດ 1789 ລາວແມູ່ນຊາວນາທໍາມະ ດາເຮັດຖັງເຫ້ັຼົາແວັງຂາຍ, ຮູ້ອູ່ານຂຽນເລັກນ້ອຍ. ພາຍຫຼັງ ການປະຕິວັດປີ 1789 ຖືກປະລາໄຊ ລາວກໍໄດ້ແຕູ່ງງານກັບ ຍິງທີ່ບໍ່ງາມປານໃດແຕູ່ແມູ່ນລູກຂອງຄົນຮົ່ັງມີ ຕ່ໍມາກໍໄດ້ລູກ ສາວນໍາກັນຜູ້ໜ່ີຶງຊືີ່ວູ່າ: ເອີເຊນີ. ຫັຼງຈາກພໍ່ເຖົຼ້ັາແມູ່ເຖົຼັ້າຕາຍ ແລວ້ ຊບັ ສົມບດັ ທງັ ໝົດກໍຕົກເປນັ ຂອງລາວ. ໃນຂະນະທີ່ການປະຕິວັດກໍາລັງມີໂຊພວກເຈົ້ຼັາຊີວິດ, ພວກສັກດນີ າ ແລະ ເຈຼັົ້າທດີ່ ນິ ໄດ້ເສຍອາໍ ນາດໂຕນໜີ ບາງຄົນ ກຂໍ າຍສມົ ບັດ, ທີດ່ ິນຮົ້ັຼວສວນ, ໄຮູ່ອະງູຸຼ່ນ. ກຣງັ ເດກໄໍ ດ້ຊັຼື້ເອົາ ໝົດ. ອີກຢ່າງໜ່ີຶງກໍຝ່າຍສາທາລະນະລັດໄດ້ຂາຍໄຮູ່ຂາຍນາ, ຮ້ຼວັົ ສວນທີ່ດິນຂອງພວກຮັ່ົງມີນຼ້ັນໃຫ້ປະຊາຊົນ. ກຣັງເດກໍມີສູ່ວນໄດ້ຮັບສ່ິີງເຫົ່ຼານັ້ຼນແລ້ວກໍໝູນໃຊ້ ທຸລະກິດຕນົ້ັຼ ຕຂໍ ອງ ລາວແມູ່ນມີເຮືອນໃຫ້ເຊົາ່ , ຜະລິດ, ຊຼ້ືັ ແລະ ຂາຍເຫັຼົ້າອະງຸຼູ່ນ, ຄ້າຂາຍຄໍາ...ລາວຮູ້ຈັກຊເັື້ຼ ວລາມັນຖືກ, ກັກຕຸນໄວ້ເວລາ ແພງ ຫຼື ເຢ້ັົາຜູ້ອື່ີນຂາຍໝົດແລ້ວລາວຈ່ິີງຂາຍນໍາຫຼັງ. ລາວຮ່ັົງມີຂຶ້ັຼນເລືຼັ້ອຍໆແຕູ່ລາວດໍາລົງຊີວິດແບບຄົນທຸກຍາກ 31

ສະເພາະພວກທີ່ຮູ້ຈັກດີວູ່າ ພ່ໍເຖ້ົຼັາກຣັງເດຮົ່ັງມີກວູ່າໝູ່ກໍແມູ່ນສອງຄອບຄົວຄື: ຄອບຄົວກຣັດແຊັງ (Grassins) ແລະ ຄອບຄົວກຣໂູ ຊ (Gruchiot) ເພາະພວກນັມີຼ້ ຜີ ົນປະໂຫຍດ ຮູ່ວມກັນ. ປະມານປີ 1800 ປະຊາຊົນກໍໄດ້ເລືອກເອົາພໍ່ເຖົຼັ້າກຣັງເດເປັນເຈ້ັຼົາເມືອງ ໜ້າທີ່ຕໍາແໜູ່ງນັຼ້ີໄດ້ເຮັດໃຫ້ການ ຄ້າຂາຍຂອງລາວກໍດີຂຶຼ້ັນ. ລາວຜະລິດເຫຼົ້ັາແວັງໃຫ້ກອງທະຫານສາທາລະນະລັດ ແລະ ໄດ້ເປັນຜູ້ແທນເທດສະບານຕື່ີມ ອີກ. ຕມໍ່ າລາວກໍໄດອ້ ອກຈາກການເພາະລາວບໍ່ມັກເຮດັ ວຽກງານແບບນັ້ຼນ. ລາວມັກການຄ້າຂາຍຫຼາຍກວູ່າ ລາວມີວທິ ີ ຫາດອກເບ້ຍໄດ້ດີ ແລະ ກໍເຮັດທຸກຢ່າງເພ່ີືອໃຫ້ໄດ້ເສຍດອກເບ້ຍໜ້ອຍທີ່ສຸດ. ລາຍໄດ້ທັງໝົດລາວເອົາໄປຝາກ ທະນາຄານ ແລະ ກໍແບ່ງູ ດອກເບ້ຍໃຫ້ສອງຄອບຄົວທີ່ຮູ້ວາູ່ ລາວຮ່ງັົ ມີນ້ັນຼ ແບບງຽບໆ. ພເ່ໍ ຖຼັາົ້ ກຣັງເດສງູ 1,70 ແມັດ ມີຮ່າູ ງໃຫຍ,ູ່ ບາູ່ ໃຫຍູ່, ດກູ ໃຫຍ່,ູ ຜວິ ສເີ ຫືຼອງແກູປ່ ົນສີໝົນ່ . ດງັ ຂອງລາວໃຫຍູ່ ແລະ ມີຕີິ່ງຢູດ່ ັງ, ເວລາລາວນບັ ເງິນຕງິີ່ ກໍຕີງນຸບນິບໆ. ລາວບມ່ໍ ັກເວາັຼົ້ ຫຼາຍ, ມັນສະແດງອອກດ້ວຍຄາໍ ເວາ້ຼັົ ຂອງລາວແບບ ສ້ຼັນແຕູ່ອູ່ອນຫວານ “ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້, ຂ້ອຍບໍ່ສາມາດ, ຂ້ອຍບໍ່ຕ້ອງການ....” ຕັຼ້ງແຕູ່ເກີດການປະຕິວັດມາຫຼາຍຄົນວູ່າລາວຫູ ໜວກເພາະບໍມ່ ກັ ເວຼາົ້ັ . ສອງຄອບຄວົ ດັ່ງົ ກູາ່ ວ ຕູ່າງຝາ່ ຍຕູ່າງກໍຍາດແຍງູ່ ນາງ ເອີເຊນີ ເພີ່ືອເອົາມາເປັນລູກໃພ້. ກຣູໂຊມີຫຼານຊາຍຊວີື່ ູ່າ ບົງພົງ (Bonfons), ອາຍຸໄດ້ 30 ປີເຊິີ່ງເປັນປະທານສານ. ກຣັດແຊັງມີລູກຊາຍຊື່ີວູ່າ ອາໂດນເຟີ (Adolphe). ພວກ ຊາວບ້ານກໂໍ ສກນັ ຢວູ່ າູ່ ເອເີ ຊນີຈະເປນັ ຂອງໃຜ. ກຣັງເດມີຍິງຮັບໃຊ້ຜູ້ໜຶ່ີງຊືີ່ ນາງນານົງ (Nanon) ນາງສູງ 1,85 ແມັດ ຢູ່ເຮືອນນໍາກຣັງເດໄດ້ 35 ປີແລ້ວ. ຕະຫຼອດ 35 ປີນາງບ່ໍເຄີຍໄດ້ໃສ່ເູ ກີບຈກັ ເທືີ່ອ. ປີໃໝູ່ນຼັ້ີນາຍໄດ້ເອົາເກີບເກົ່າຄູ່ໜ່ຶີງໃຫ້ເພືີ່ອເປັນຂອງຂວັນ. ນາງໄດ້ເງິນ 60 ຝຣົ່ັງຕ່ໍເດືອນ. ດຽວນີ້ັຼນາງມີເງິນຝາກທະນາຄານ 20.000 ຝຣົັ່ງ. ເວລາກຣັງເດຫົວລາວກໍຫົວ, ເວລາ ກຣັງເດ ໂສກເສ້າຼົັ ລາວກໍເສ້ັົຼາ ນາງຄືກັບໝາພານທີ່ບອກໄດ້ໃຊຟ້ ັງໂຕໜີຶ່ງ, ນາງນອນຢຂູ່ າ້ ງປະຕເູ ຂ້ັຼົາເຮອື ນ ເວລານອນມລີ ັກສະນະ ຫູໜີຶ່ງນອນຫູໜີຶ່ງຟັງ. ນາງນານງົ ຊີ່ືສັດຕໍ່ນາຍຈົນສາມາດຕາຍແທນໄດ້. ເວລາໄປສວນໝາກອະງຼູຸ່ນນາງນານົງບໍ່ເຄີຍກິນ ໝາກອະງູ່ນຸຼ ພໜໍ ູວ່ ຍ ຈນົ ກວູ່າເວລາໃດລມົ ຝນົ ພັດ ຫືຼ ເຫອຼື ໃຫໝ້ ກູ່ ິນກຣງັ ຈງິີ່ ບອກໃຫນ້ າງນານົງກິນ. ກຣັງເດ ຂຼ້ີັຖີ່ສຸດຂະໜາດ, ປີໜຶີ່ງຕັດຜົມສອງເທ່ືີອ, ອາຫານການກິນບໍ່ເຄີຍຊ້ືຼັມີແຕູ່ນານົງ ແລະ ຄົນໃຊ້ເອົາໃຫ້ ແຕູ່ສວນ. ເວລາກິນເຂົຼ້ັາກໍແມູ່ນກຣັງເດເປັນຜູ້ຢາຍເຂົັ້ຼາຈ່ີຝານບາງໆ ແລະ ກ້ອນນໍ້າຕານໃຫ້ແຕູ່ລະຄົນແລ້ວກໍມອດໄຟ ແລະ ຢາຍທຽນໃຫ້ຜູ້ລະເຫ້ັຼມເພື່ີອໄຕ້ໄປບູ່ອນນອນ. ປີໜີຶ່ງກຣັງເດອະນຸຍາດໃຫ້ໄຕ້ໄຟ 2 ເທ່ືີອຄື ທ້າຍປີ ແລະ ງານວັນ ເກດີ ລກູ ສາວ ແລະ ດງັ ໄຟເອາົ ຄວາມອບົ ອນຸູ່ ເຂຼົ້ັາເຮອື ນເທາົ່ ນຼັ້ນ. ຕະຫຼອດ 15 ປີ, ເມຍ ແລະ ລູກໄດ້ນັົ່ງໝົກໝຸ້ນຢູ່ແຕູ່ບູ່ອນເກ່ົາບໍ່ໄດ້ອອກໄປໃສມາໃສມີແຕູ່ຫຍິບແສູ່ວຢູ່ ເຮືອນ. ພໍຮອດວັນເກີດຂອງເອີເຊນີ, ກຣັງເດກໍຈັດພິທີໃຫ້ລູກສາວ, ອາຫານການກິນກໍຄິດໄລູ່ຢ່າງລະອຽດຖ່ີຖ້ວນ. ສອງຄອບຄວົ ກກໍ ຽມຂອງຂວັນມາອວຍພອນແກູ່ເອເີ ຊນີ. ຄອບຄວົ ກຣໂູ ຊມາກູ່ອນ ຫຼານຊາຍຂອງລາວກເໍ ອົາຊດ່ໍ ອກໄມ້ ສີຂາວຊໍ່ໃຫຍູ່ຫຸ້ມດ້ວຍເຈ້ຍສີດໍາເຂັ້ົຼາມອບໃຫ້ເອີເຊນີ. ກຣູໂຊ ແລະ ກຣັງເດລົມກັນເລ່ີືອງທຸລະກິດ. ກຣັງເດບໍ່ຢາກ ໃຫກ້ ຣໂູ ຊເຮັດໃຫ້ລາຄາຂອງສນິ ຄ້າຫຼຸດລົງ. ຈາກນັຼ້ນ, ຄອບຄົວກຣັດແຊັດກໍເຂ້ົັຼາມາ ເມຍຕຸ້ຍເຕ້ຍຫັນມັງ ຮັກສາຄວາມງາມໃນໄວ 40 ປີໄດ້ດີ. ນາງຄື ດອກກຸຫຼາບດອກສຸດທ້າຍໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ ໃຜເຫັນກໍພໍໃຈໃນຄວາມງາມຂອງນາງໆປະຈົບປະແຈງ ແລະ ສະເໜີຊ່ີື ລູກຊາຍໃຫ້ຮູ້ ແລະ ເວົັຼ້າວູ່າລູກຊາຍໄດ້ເອົາເຂັມມູນມັງທີ່ຊັ້ຼືຈາກປາຣີມາມອບໃຫ້ເອີເຊນີ. ເອີເຊນີຕີື່ນເຕັຼ້ນຫຼຽວເບີິ່ງພໍ່ ແບບອາຍໆໃນທູ່າຖາມວູ່າຈະຮັບ ຫືຼ ບໍ່. ພໍ່ນຶກຫົວໃນລັກສະນະບອກຮັບເອົາ. ອີ່ນາງກຣັດແຊັງກໍສາມາດເຮັດໃຫ້ລູກ 32

ຊາຍເຂາຼ້ັົ ຫາເອເີ ຊນີໄດ້. ສູ່ວນພໍ່ເຖ້ົັຼາກຣັດແຊງັ ກໍເອົາຢາດດູ ມາມອບໃຫ້ກຣັງເດ. ແມ່ເູ ຖົ້າຼັ ກຣດັ ແຊັງຊວນທຸກຄົນຫຼິັ້ນໄພ້. ພໍ່ເຖຼາ້ັົ ກຣໂູ ຊກໍຄິດນ້ອຍໃຈທຫີ່ ຼານຊາຍຂອງຕົນມພີ ຽງແຕູ່ຊໍດ່ ອກໄມູມ່ ອບໃຫເ້ ອີເຊນີ ແລະ ບໍສ່ າມາດໂອ້ລົມກບັ ເອີເຊນີເ ໝອື ນກບັ ທາ້ ວອາໂດນເຟ.ີ ຂະນະງານລ້ຽງກໍາລັງດໍາເນີນໄປ, ສຽງເຄາະປະຕູກໍດັງຂຼຶັ້ນ ນານົງອອກໄປເບີ່ິງກໍພົບຊາຍໝຸູ່ມຜູ້ໜີ່ຶງ ເຂົາຄືທ້າວ ຊາກເລີເປັນລູກຊາຍຂອງພໍ່ເຖ້ັຼົງກຣັງເດທ່ີຢູ່ໃນປາຣີ. ຊາກເລີຢ່າງເຂຼ້ັົາມາພວກທີ່ຢູ່ໃນກໍພາກັນຕົກສະເງັ້ເຼີ ພາະບໍ່ເຄຍີ ເຫັນ ຈັກເທ່ືີອ. ຊາກແມູ່ນໜຸູ່ມຮູບຫຼໍ່ຍັ້ຼິມແຍ້ມແຈູ່ມໃສແຕູ່ພາຍໃນແມູ່ນຄົນຫິຼ້ັນກິນຟຸມເຟືອຍ. ພ່ໍຂອງຊາກເປັນຜູ້ຈັດການ ທະນາຄານຊາກເອົາຈົດໝາຍຍີ່ືນໃຫ້ກຣັງເດ ກຣັງເດອູ່ານ...ນາງເອີເຊນີຕົກຕະລຶງເພາະໃນສາຍຕາຂອງ ນາງ ຊາກ ສະຫງູ່າງາມທີ່ສຸດນາງເກີດບັນຫາຫົວໃຈຂຼ້ັຶນແລ້ວ. ເວລາພໍ່ເຖ້ົຼັາກຣັງເດອູ່ານຈົດໝາຍຢູ່ນັຼ້ນສອງຄອບຄົວກໍອໍາລາເມືອ ບາ້ ນ. ກຣູໂຊກຂໍ ໍເກາະແຂນເມຍກຣັດແຊັງໄປ ແລະ ເວົັ້ຼາວູ່າ “ພວກເຮາົ ຄືຈະບໍ່ໄດ້ຫຍັງແລ້ວ ເພາະຫຼານຊາຍລາວມາເຖິງ ຢາ່ ງໃດພວກເຮົາກຕໍ ອ້ ງເຮດັ ໃຫ້ຊາຍໜຸູ່ມຜນູ້ ີຼັເ້ ຫີນຫ່າູ ງອອກໄປ” ທໍາອິດກຣັງເດເຫັນຫຼານຊາຍກໍດີໃຈ ແຕູ່ອູ່ານຈົດໝາຍສຸດແລ້ວກໍໜ້າຫຍຸ້ງເຂົັ້ຼາເພາະໃນຈົດໝາຍໄດ້ເວັ້ົຼາວູ່າ “ເປັນເວລາ 23 ປີ ທ່ີພວກເຮາົ ໄດຈ້ າກກັນດ້ວຍຄວາມສກຸ ....ແຕມູ່ າຮອດດຽວນີ້ກຼັ ິດຈະການຂອງນອ້ ງໄດ້ຫຼັົມ້ ເຫຼວ...ຈິີ່ງ ຂໍສົ່ງລູກຊາຍນັ້ຼີມາໃຫ້ອ້າຍລ້ຽງຊູ່ວຍ...ຢ່າໃຫ້ມັນຕິຕຽນພໍ່ຂອງມັນ...ຊັບສົມບັດທີ່ຈັດຕຽມໄວ້ໃຫ້ມັນ ແລະ ແມູ່ມັນ ນຼ້ັນກໍເອົາໄປໃຊ້ໜັີຼ້ຍັງບ່ໍພໍ.... ແລະ ໃຫ້ອ້າຍສົ່ງຊາກເລີໄປອິນເດຍແດູ່...” ອູ່ານຈົບແລ້ວກໍຖາມຫຼານຊາຍວູ່າ: “ຢາກກິນເຂ້ັຼົາບໍ?” ຊາກເລິຕອບ “ບໍ່” ເອີ! ຊຼ້ັນກໍບໍ່ແຕູ່ງລະເງິນກໍເສຍພາສີໝົດແລ້ວ. ໃຫ້ເບີິ່ງເອົາໜ້ັີຼລະ...!ແລ້ວກໍບອກ ໃຫເ້ ມຍ ແລະ ລກູ ເມອື ແປງບ່ອູ ນນອນໃຫຊ້ າກເລີ. ຊາກເລກີ ຄໍ ິດວູ່າຕນົ ເອງຈະໄດມ້ າຢເູ່ ຮອື ນຫໍທີ່ໃຫຍູ່ຈິງ່ີ ກຽມເຄອີື່ ງມາ ຫຼາຍ. ຊາກຄິດນ້ອຍໃຈເພາະວູ່າບອູ່ ນຢ່ຂູ ອງຕນົ ຄກື ັບຄອກມ້າ. ເອີເຊນີຮູ້ສຶກກະວົນກະວາຍໃຈ, ລຸກແຕູ່ເດິກ, ແຍງແວູ່ນເລັຼ້ືອຍໆ. ນາງຄິດຢາກໄດ້ຄວາມງາມຂອງຊາກເລີ ນາງຫົຼງຮັກຊາກເລີ. ຕົວຈິງເອີເຊນີກໍບໍ່ຂັ້ຼີຮ້າຍປານໃດຫົວຂ້ອນຂ້າງໃຫຍູ່, ໜ້າຜາກອູ່າວກວ້າງ, ຄໍກົມ, ສົບງາມຄືນັກ ສິລະປະ. ນັບແຕ່ຊູ າກມາຢູເ່ ຮືອນຫັງຼ ນຼ້ັລີ າວໄດຮ້ ບັ ຄວາມເອົາໃຈໃສເູ່ ປນັ ຢາ່ ງດີຈາກນາງ. ໃນຂັ້ນຼ ຕນຼ້ົັ ຊາກຄິດຮກັ ເອເີ ຊນີ ດວ້ ຍຄວາມຈງິ ໃຈ ເອເີ ຊນີກໍພະຍາຍາມຊູ່ວຍເຫຼອື ຊາກເລຢີ ່າງສດຸ ອກົ ສດຸ ໃຈທງ້ັຼ ໆທີ່ພ່ໍຂອງຕນົ ຂ້ັຖຼີ ່ສີ ດຸ . ສູ່ວນຕາກກຣັງເດຢາກຮ້າຍໃຫ້ນ້ອງຊາຍທ່ີສງ່ົ ລກູ ມາແກ່ມູ ມາເປອື ງຕົນ ກຣງັ ເດຄດິ ອກຸ ໃຈ. ຕໍ່ມາໄດເ້ ກີດເລ່ືີອງບ່ໍຄກັ ຢໃູ່ ນເມືອງເພາະກຣັງເດຂາຍເຫັາຼົ້ ແວງັ ກອູ່ ນປະຊາຊົນດ້ວຍລາຄາແພງ ສ່ວູ ນທ່ຂີ າຍນໍາ ຫງຼັ ແມູ່ນລາຄາຖືກ. ສູ່ວນຊາກບໍ່ຮູ້ເນ້ອືັຼ ໃນຈົດໝາຍທ່ີພຂໍ່ ຽນຫາລຸງໃນໃຈກໍຄິດມັກເອເີ ຊນຢີ ູ່. ກຣງັ ເດເດອູ່ານໜັງສພື ິມ ແລະ ຮູ້ວູ່ານ້ອງຊາຍຂອງຕົນຂ້າຕົວຕາຍຢູ່ປາຣີ ແຕູ່ລາວບ່ໍບອກໃຫ້ຊາກຮູ້ເທີື່ອ. ພໍກິນເຂົັ້ຼາແລງແລ້ວ, ກຣັງເດຈີ່ິງບອກ ໃຫ້ຊາກຮູ້, ຊາກເສຍໃຈຫຼາຍທີ່ພ່ໍຕົນຂ້າຕົວຕາຍໂດຍທີ່ຕົນບໍ່ຮູ້ເລ່ີືອງ. ຄົນໃນຄອບຄົວໂສກເສ້ັຼົາ ແຕູ່ພ່ໍເຖ້ັົຼາກຣັງເດບ່ໍມີ ຄວາມໂສກເສັົ້ຼາເລີຍ. ຊ້ໍາບ່ໍໜໍາກໍຍັງບໍ່ໄປສ່ົງສະການນ້ອງຊາຍ ລາວເວົ້ຼັາວູ່າ: “ໄວ້ທຸກບ່ໍແມູ່ນຈະເອົາເງິນໄປຈູ່າຍ ຫຼື ໃສູເ່ ຄ່ີືອງໄວ້ທກຸ ສໍາຄັນແມນູ່ ຢູທ່ ່ີໃຈ”. ກຣງັ ເດສງ່ົ ຊາກເລີໄປອນິ ເດຍ ຊາກກໍຄດິ ນ້ອຍໃຈຕືີ່ມອີກ ກຣງັ ເດຊໍ້າພັດບ່ໍເອາົ ເງນິ ຄູ່າເດນີ ທາງໃຫມ້ ີແຕູ່ຄໍາເວົຼັ້າ ອວຍພອນທີ່ວູ່າ “ໄປທຸກມາຮັົ່ງ” ແຕູ່ຊາກກໍໄດ້ຮັບຄວາມຊູ່ວຍເຫືຼອຈາກເອີເຊນີ. ເອີເຊນີເອົາຫຼຽນຄໍາທີ່ຕົນທ້ອນໃຫ້ ຊາກ ແລະ ເງິນຈໍານວນໜ່ີຶງປະມານ 6.000 ຝຣ່ົັງ ຊາກກໍມອບທີ່ລະນກຶ ໃຫ້ເອີເຊນີ ແລະ ແມູ່ຄືສາຍແຂນ ແລະ ຮູບທີ່ 33

ແມູ່ມອບໃຫ້ແຕູ່ຄາວຍັງນອ້ ຍ. ຊາກເວ້ົຼັາວູ່າ “ລາຄາມັນເທ່ົາໃດໃຫ້ຖາມລຸງ” ຊາກຍັງມອບຮູບໄວ້ໃຫ້ເອີເຊນີເພີື່ອເປັນທ່ີ ລະນຶກເມ່ອີື ໃດຊາກຕາຍແລວ້ ໃຫ້ທໍາລາຍຮບູ ພ້ອມ. ກ່ອູ ນໄປຊາກກໄໍ ປປາຣີ. 7 ປີທ່ີຊາກຈາກໄປ ໜັງສືສະບັບໜຶ່ີງນາງກໍບໍ່ໄດ້ຮັບ, ເອີເຊນີໂສກເສຼັ້ົາເສຍໃຈຫຼາຍ. ສູ່ວນຊາກອິນເດຍກໍຫາ ເງິນດ້ວຍຫາຼ ຍວິທີ: ຕິດຕ່ໍຂາຍພວກສິລະປນຊາວຈີນຢູ່ອິນເດຍ, ຂາຍແມູ່ຍິງເຂົຼ້ັາໂຮງໂສເພນີ (ຂາຍຮັງນົກແອູ່ນ), ຂາຍ ຂ້າທາດ, ເອົາຄົນຜິວດໍາຢູ່ອາຟຣິກາໄປຂາຍຢູ່ອາເມຣິກາເໜືອ, ຄ້າຂອງເຖື່ີອນ ແລະ ຂອງໜີພາສີ...ແລ້ວກໍຮ່ົັງມີເປັນດີ ສົມຄວນ. ຈາກນນັ້ຼ ກໍກັບຄນື ມາປາຣອີ ກີ . ເອີເຊນີໄດ້ຮັບຄວາມຜິດຫວັງ ໄລຍະທ່ີຄອງຄອຍຂູ່າວຈາກຊາກ ນາງກໍຖືກພ່ໍຕິເພາະປີຕໍ່ມາຈັດງານວັນເກີດ ພ່ໍ ຖາມຫາຫຼຽນຄໍາທີ່ພໍ່ມອບໃຫ້ແຕູ່ລະປີນັ້ຼນບໍ່ເຫັນ. ແມູ່ເຫັນສະພາບດັ່ົງກູ່າວກໍມີຄວາມໂສກເສັຼົ້າເສຍໃຈ ອີດູລູກສາວ ສົມທົບກັບຄວາມທຸກໃຈມາບ່ໍຈັກວູ່າເທ່ົາໃດທີ່ຜົວໄດ້ກະທໍາຕໍ່ລາວ, ນາງຈ່ິີງລັ້ົຼມເຈັບປ່ວຍລົງ. ສູ່ວນກຣັງເດເຫັນແນວ ນັຼນ້ ກໍທໍາທູ່າດີກັບລູກ ແລະ ສົ່ງທູ່ານໝໍມາຫາທູ່ານໝໍວູ່າໃຫ້ບົວລະບັດນາງຫຼາຍກວູ່າໃຫ້ຢາ ແຕູ່ແລ້ວແມູ່ເຖົັຼ້າກຣັງເດກໍ ເສຍຊີວິດ. ກຣັງເດຊໍ້າພັດດີໃຈຕືີ່ມເພາະຈະບໍ່ມີຜູ້ຍາດມູນມັງມໍລະດົກ. ກູ່ອນເມຍຈະຕາຍກຣັງເດໄດ້ເຫັນໜ້າເມຍ ເຫຼອື ງຫູ່ຼາຈີິ່ງເອີຍປາກຂນຶຼັ້ ວູ່າ “ໜາ້ ເຈົັ້ຼາຄືມາເຫືອຼ ງຄືຄາໍ ແທ້ ຂ້ອຍສັງມາເປນັ ຕາຮກັ ເຈົາ້ັຼ ຫາຼ ຍ”. ເມືີ່ອຊາກມາຢູ່ປາຣີແລ້ວ ກໍຂຽນຈົດໝາຍມາຫາເອີເຊນີຝາກເງິນຈໍານວນເອີເຊນີໃຫ້ ແລະ ຄໍາມາໄຊ້ແທນລ ນາງ ແລະ ຖາມເອົາເຄື່ີອງຝາກທ່ີມັນມອບໃຫ້ເມືີ່ອກູ່ອນນັຼ້ນຄືນໄປ. ມັນເວຼົ້ັາວູ່າ “ມັນຈະແຕູ່ງງານກັບລູກສາວມາດາມ ລາມາກດີເດີ ໂອບຼີຍົງ” ມັນຍັງເວົັຼ້າອີກວູ່າ “ເອີເຊນີບໍ່ງາມປານໃດຮ່ົັງມີແຕ່ບູ ່ໍມີກຽດຄືຄົນປາຣີ”. ສູ່ວນຜູ້ມັນແຕູ່ງງານນັຼ້ນ ແມູ່ນຜມູ້ ີກຽດໃນສັງຄມົ . ເມ່ືີອເມຍຕາຍແລ້ວ, ກຣັງເດບ່ໍວົນນໍາຄອບຄົວ ລາວວົນແຕູ່ດິນໄຮູ່ດິນນາ, ສວນ ແລະ ເງິນຄໍາ...ຕ່ໍມາບໍ່ດົນ ພໍ່ເຖຼັົ້າກຣັງເດກໍລັຼ້ົມເຈັບປ່ວຍ, ຄ້າຍຄືຄົນບ້າ. ອາຍຸໄດ້ 76 ປີ ຖາມຫາແຕູ່ເງິນ ລາວບອກຄົນເອົາເງິນມາກອງໄວ້ໃຫ້ ເຫັນ, ບຶດໜ່ີຶງກໍເຕະຖິັຼ້ມ, ບຶດໜ່ີຶງກໍທ້ອນໄວ້ຄືນ...ແລ້ວລາວກໍຕາຍໄປ. ກູ່ອນຕາຍເນນໄດ້ເອົາຮູບກາງເຂນມາວາງໄວ້ ເທງິ ໜາ້ ເອກິ ຂອງລາວ ລາວຫິຼງເຫັນກໂໍ ງຫົວຂັຶ້ນຼ ແລວ້ ຍິມ້ຼັ ຫົວເປັນເທອ່ີື ສຸດທາ້ ຍເພາະຮບູ ກາງເຂນນນັຼ້ ມຄີ າໍ ໂອບ. ເວລານັຼີ້ ເຫອຼື ແຕ່ນູ າງເອເີ ຊນີກັບນາງນານົງ. ຕອນນຼີ້ັອາຍຸຂອງນາງເອີເຊນີກໍໄດ້ 30 ປີແລ້ວ. ເມື່ີອໄດ້ຮັບຂູ່າວຈາກຊາກແນວນັຼ້ນນາງກໍຕັດສິນໃຈແຕູ່ງງານ ກັບປະທານສານບົງພົງ. ບົງພົງກໍຮບັ ແຕູ່ງງານກັບເອີເຊນີຍ້ອນເຫັນແກູ່ມໍລະດົກ ພວກເຂົາແຕງູ່ ງານກັນແຕບູ່ ໍ່ໄດນ້ ອນນໍາ ກັນ. ຈາກນັ້ຼນ, ເອີເຊນີກໍໃຫ້ບົງພົງໄປປາຣີເພ່ືີອເອົາເງິນໄປໄຊ້ໜ້ັີຼແທນໃຫ້ພ່ໍຂອງຊາກ ຊາກເອງກໍຕົກຕະລຶງໃນ ຄວາມດີຂອງເອເີ ຊນີ ແລະ ກໍຄດິ ເສຍໃຈທຕີ່ ນົ ບໍ່ແຕູ່ງງານກບັ ນາງ. ຕໍມ່ າບົງພົງກໍຕາຍ, ເອີເຊນີຈິ່ີງໄດ້ຮັບຊັບສມົ ບັດທັງຂອງພໍ່ ແລະ ຂອງຜົວ ແລະ ໄດ້ແຕູ່ງງານໃຫ້ນາງນານົງກັບ ຄົນຮັບໃຊ້ຢູ່ໃນເຮືອນອີກ. ເອີເຊນີບ່ໍໄດ້ແຕູ່ງງານອີກມີແຕູ່ເອົາເງິນສ້າງໂບດ, ສ້າງສີິ່ງສາທາລະນະຕູ່າງໆ. (ບານຊັກໄດ້ ພັນລະນາວູາ່ “ເອເີ ຊນີເປນັ ຍງິ ສາວຊາວຝຣົງ່ັ ຜ້ໜູ ີ່ງຶ ທີ່ມີການສຶກສາໜ້ອຍແຕູ່ຈິດໃຈປະເສດີ ເລີດລໍາ້ ນາງສາມາດເປັນເມຍ , ເປັນແມູ່ທດ່ີ ີແຕສູ່ ັງຄົມບ່ໍໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ນາງ ນາງເປັນນາງຟ້າ ເປັນເທບທິດາເທິງໜ້າດິນ ແຕຝູ່ ູງຄົນບ່ໍສາມາດເບ່ີິງ ເຫນັ ໄດ້...”. 34

3. ເນັືອຼ້ ໃນຄວາມໝາຍ ນະວະນິຍາຍ “ເອີເຊນີ ກຣັງເດ” ໄດ້ຍ້ອງຍໍສັນລະເສີນຈິດໃຈອັນປະເສີດເລີດລໍ້າ ແລະ ນໍ້າໃຈບໍລິສຸດຜຸດຜູ່ອງຕ່ໍ ຄວາມຮັກຂອງນາງເອີເຊນີ ເຊງ່ິີ ແມູ່ນແມູ່ຍິງຝຣ່ັົງທ່ີແທ້ຈິງໃນຄາວນຼ້ັນ. ເຖິງນາງເປນັ ຄົນທ່ີໄດ້ຮັບການສກຶ ສາບໍ່ສູງຍ້ອນ ເງີ່ືອນໄຂສະພາບແວດລ້ອມກໍຕາມ “ແຕູ່ຈິດໃຈຂອງນາງແມູ່ນສູງສົ່ງ ບໍ່ໄດ້ຕົກໃນອໍານາດຂອງເງິນຄໍາເໝືອນກັບບິດາ. ໜ້າເສຍດາຍທີ່ຄວາມງາມ ແລະ ຄວາມດີຂອງນາງບໍ່ໄດ້ຊູ່ວຍໃຫ້ນາງພ້ົັຼນຈາກຄວາມທຸກໂສກ ແລະ ເຈັບແສບບອບຊໍ້າ ຍ້ອນສັງຄົມທີ່ຖືເງິນຄໍາເປັນພະເຈຼັົ້າ ແລະ ເມົາມົວນໍາຍົດຖາບັນດາສັກ. ນາງມີຄວາມສາມາດພຽງພໍທ່ີຈະເປັນເມຍທີ່ດີ ແລະ ແມູ່ຜູ້ປະເສີດ ແຕູ່ສຸດທ້າຍກເໍ ໝືອນກັບວູ່າບໍ່ມີຜົວ ແລະ ບ່ໍມີລກູ . ທາ້ ວຊາກໄດ້ທໍາລາຍນໍ້າໃຈອັນປະເສດີ ຂອງນາງ ແລະ ສວຍໃຊ້ຄວາມດີຂອງນາງເພື່ີອຜົນປະໂຫຍດອັນຕ່ໍາຊ້າຂອງຕົນ. ຊາກປະນາມເອເີ ຊນີ ແມູ່ນປະ 3 ຢ່າງຄື: ປະຮັກ, ປະພ່ີນ້ອງ ແລະ ປະຜູ້ທ່ີມີພະຄຸນ. ບານຊັກໄດ້ຕລີ າຄານາງເອີເຊນີວູ່າ ເປັນນາງເທວະດາຢູ່ເທິງໜ້າດິນເຊ່ິີງຄົນທາໍ ມະດາບໍ່ ສາມາດເບ່ິີງເຫນັ ໄດ້. - ນອກນັີຼ້ເລ່ືີອງຍັງໄດ້ຕໍານິວິຈານ ການເຄື່ີອນໄຫວຂອງພວກນາຍທຶນແບບເກົ່າ ແລະ ໃໝູ່ໂດຍຜູ່ານຕົວ ລະຄອນຂອງເຖ້ຼົັາກຣັງເດ ແລະ ທ້າວຊາກຜູ້ເປັນຫຼານ. ສອງຄົນນ້ຼັີ ມີຫຼາຍອັນຄືກັນ ແລະ ມີຫຼາຍອັນທ່ີແຕກຕູ່າງກັນ. ທັງກຣັງເດທັງຊາກລ້ວນແຕູ່ບູຊາເງິນຄໍາເໜືອສິີ່ງອ່ືີນໃດ ແລະ ມີວິທີການຫາເງິນແບບກົດຂີ່ຂູດຮີດ ແຕູ່ອັນທ່ີແຕກຕູ່າງ ກນັ ລະຫວູ່າງສອງຄນົ ແມູ່ນ: ກຣງັ ເດ ຂຖັີຼ້ ີ່ ສູ່ວນ ຊາກ ຟມູ ເຟືອຍ ກຣງັ ເດ ຄ້າຄໍາ ສູ່ວນ ຊາກ ຄ້າທກຸ ສ່ງີິ ທຸກຢ່າງລວມທັງຄ້າມະນຸດ ກຣັງເດ ບມ່ໍ ັກກຽດສັກສີ ສູ່ວນ ຊາກ ມັກກຽດ ແລະ ຍົດຖາບນັ ດາສກັ ຜູ່ານບົດເລື່ີອງດັ່ົງກູ່າວ, ບານຊັກໄດ້ຍົກໃຫ້ເຫັນຄຸນຄູ່າຂອງມະນຸດທີ່ຖືກທໍາລາຍດ້ວຍອໍານາດເງິນຄໍາຈົນບ່ໍ ສາມາດມອງເຫັນທາດແທ້ອັນດີງາມຂອງຜູ້ອືີ່ນໄດ້. ຍ້ອນແນວຄິດບູຊາເງິນຄໍາສັງຄົມຈີ່ິງມີຄວາມສັບສົນວູຸ່ນວາຍນັຼ້ນຄື ສັງຄົມຄົນກິນຄນົ , ສັງຄົມທີຄ່ ົນເບິີ່ງກັນໃນແງຜູ່ ນົ ປະໂຫຍດ ແລະ ຫາທາງຕວົ ະຕົຼມ້ັ ຫຼອກລວງຢາ່ ງເລອື ດເຢັນ. 35

ບດົ ອາູ່ ນເພມີ່ ເອເີ ຊນີ ກຣງັ ເດ (ຄດັ ຕອນ) ຄາໍ ຄາວນນັຼ້ , ກຣງັ ເດມອີ າຍຸ 76 ປ.ີ ໃນສອງປີຜູ່ານມານຼ້ີ,ັ ພະຍາດຂຼັຖ້ີ ່ີຂອງໝໍຍີິ່ງຮ້າຍແຮງຂັນຶຼ້ , ກໍດັງ່ົ ດຽວກນັ ກບັ ພະຍາດ ໂລຄາ ທຄີ່ ງົ ຕົວຢາ່ ງຍດື ຍາວເມອືີ່ ອາຍຸຍ່ິີງແກຊູ່ ະລາ, ພະຍາດນນັຼ້ ກໍ ຍິ່ງີ ໜກັ ເຂາ້ົຼັ ໄປຊັກໄຊ.້ ຄືດ່ົງັ ພວກເພິ່ນີ ເຄີຍສງັ ເກດພວກຂຼີຖັ້ ,ີ່ ພວກ ຄນົ ທີ່ມີຄວາມຫວງັ ໂລບມາກ, ພວກຄນົ ທີ່ອຸທດິ ຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ເພອ່ີື ຈດຸ ປະສົງໃດໜ່ີງຶ , ວນິ ຍານຂອງກຣັງເດ ໄດ້ສມຸ ໃສວູ່ ດັ ຖຸອຼ ັນໜີງ່ຶ ທ່ີ ເປນັ ສັນຍາລັກໃຫແ້ ກູ່ຄວາມກະຫາຍໂລບມາກຂອງໝໍ. ໝໍຕດິ ແສດພຽງແຕຊູ່ ະນິດດຽວແມູນ່ ດຮັດແນວໃດໃຫມ້ ຄີ ໍາ ແລະ ມີຄາູ່ ຫາຼ ຍເທາົ່ ນ້ັຼນ. ສະໝອງຜະເດດັ ການຂອງໝກໍ ເໍ ພມ່ິີ ທະວຄີ ືກັນກບັ ນດິ ໄສຂັຖີ້ຼ ີ່ຂອງໝ.ໍ ດັ່ງົ ນ້ນັຼ , ໝຖໍ ືວາູ່ ເມອື່ີ ໃດເມຍໝໍຕາຍແລວ້ ໝໍ ຈະເປນັ ຜ້ຄູ ຸ້ມຄອງທງັ ໝດົ ເຖິງວາູ່ ເມຍມພີ ຽງພາກສວູ່ ນນອ້ ຍໆໃນມນູ ມັງຂອງໝໍກຕໍ າມ. ມນັ ເປັນການຜິດສິນທໍາຂອງ ເທບພະເຈຼາົັ້ . ລາຍງານມນູ ມງັ ໃນຄອບຄົວຕໍ່ລູກສາວຂອງຕົນ? ລວບລວມຊບັ ສນິ ເງິນຄໍາ ແລະ ດິນນາທງັ ໝົດເພີອ່ື ແບູ່ງປັນ?...ກຣງັ ເດຄິດ. ໃນເວລາຍູ່າງໄປຍາູ່ ງມາ ຄ້ັຼົນເບິງີ່ ແຕລູ່ ະຈອກລະແຈໃນເຮືອນບັງເອນີ ໝເໍ ລຍີ ຮ້ອງຂຼັນຶ້ ວ່າູ : - ຖາ້ ເຮັດແນວນຼ້ນັ , ແໜງສມູ້ ັດຄໍຕາຍ ໃຫ້ມັນແລ້ວສາດກີ ວູ່າ? ສຸດທ້າຍ ກຣັງເດຕັດສິນໃຈກັບຄືນເມືອໂຊເມຍ ໃນເວລາຍາມກິນເຂຼົ້ັາແລງ, ຈະເວັ້ົຼາຈາອູ່ອນຫວານກັບລູກ ສາວ, ຈະສະແດງທູ່າທີຢ່າງນ້ິຼັມນວນກັບລູກສາວ, ຈະອອຍໃຈລູກສາວເພ່ືີອຮັກສາຊັບສົມບັດ, ເງິນຄໍາຈົນເຖິງລົມ ຫາຍໃຈສດຸ ທ້າຍ ແລະ ຈະຕາຍຢ່າງສະຫງາູ່ ອົງອາດເໝອື ນດ່ງັົ ຈອມພນົ ຜູ້ໜຶີງ່ . ບັງເອີນ ກຣັງເດ ໄດ້ຖືພວງກະແຈທ່ີສາມາດໄຂໄດ້ຫຼາຍຫ້ອງມານໍາ. ເມອ່ີື ມາເຖງິ ເຮອື ນໝຄໍ ູ່ອຍຍ່ອູ ງຂຶນ້ຼັ ຂຼ້ັນໄດ ເພືີ່ອຈອບເຂັ້ຼົາຫ້ອງນອນເມຍ. ໃນເວລານັຼ້ນ ເອີເຊນີ ໄດ້ເອົາເຄື່ີອງເອ້ທີ່ມີລາຄາແພງ ເຊິີ່ງຊາກເລີມອບໃຫ້ນາງ ມາໃຫ້ ແມູ່ເບ່ງີິ ສອງແມ່ລູ ກູ ກໍາລງັ ເບ່ີິງຮູບຂອງແມູ່ ຊາກເລີ ເພອ່ີື ສາໍ ນກຶ ເຖງິ ທ້າວ. ເອເີ ຊນີເວັຼົາ້ ວ່າູ : - ໜ້າຜາກ ແລະ ສົບຕັງ້ຼ ຄທື າ້ ວແທ້ໆ ໃນເວລານ້ັຼນ ກຣັງເດໄຂປະຕູຍູ່າງເຂັຼົ້າໄປ ແລະ ແນມເຫັນສາຍຕາຂອງກຣັງເດ ຈ້ອງມອງ ເບ່ີິງຄໍາ, ແມູ່ເອີເຊນີ ຮ້ອງຂ້ັຼນຶ : - ສາທຸ! ຂໃໍ ຫ້ເທບພະເຈຼັ້ົາ ຈົ່ງປົກປັກຮກັ ສາພວກລກູ ! ກຣັງເດ ເຕັຼ້ນເຂ້ົຼັາໄປຄບຸ ເອົາເຄອືີ່ ງເອ້ ເຮັດດວ້ ຍຄາໍ ຄືດງັ່ົ ເສອື ຄບຸ ເດັກນ້ອຍທພ່ີ ວມຫບຼັ ຢ່.ູ - ແມູນ່ ຫຍັງນັ້ີຼ! ໝໍທັງຖາມ ທັງຈບັ ເອາົ ໄປເບ່ງີິ ທາງປອ່ ງຢ້ຽມ, ໝຮໍ ້ອງຂຼຶນັ້ ວູ່າ. - ແມູ່ນຄໍາແທ້ໆ! ຄໍາ! ຄໍາອຫີ ີຼ! ຫຼາຍທ່ີສຸດໜັກອາດຈະເຖິງກໂິ ລ! ໂອ! ໂອ! ຊາກເລີເອົາໃຫ້ລູກ ເພື່ີອແລກປຽ່ ນ ເອົາຄໍາ ທ່ີສວຍງາມຂອງລູກແມູ່ນບໍ! ເປັນຫຍງັ ຈງີ່ິ ບ່ເໍ ວັາຼ້ົ ໃຫ້ພຮ່ໍ ູ້ແດູ່! ໂອລກູ ເອີຍ! ເຄີ່ືອງອັນນຼ້ມັີ ີລາຄາແພງໄດ໋. ລູກນັີຼ້ຕັ້ຼງ ແມູ່ນລູກສາວຂອງພ່ອໍ ີຫຼີ ພ່ໍຮູດ້ ີແລ້ວບາດນ.້ັີຼ - ແມູ່ນແທບ້ ?ໍ ເຄອ່ີື ງອນັ ນແັຼີ້ ມ່ນູ ຂອງບັກຊາກເລີແທບ້ ໍ? 36

- ພ່ໍແມ່ນູ ແທ້ພ່ໍ ເຄ່ືອີ ງນ້ັບຼີ ແ່ໍ ມນູ່ ຂອງລູກ ແຕູ່ແມນູ່ ເຄື່ີອງຝາກອນັ ສກັ ກະລະບູຊາ. - ພໍ່ເອີຍ! ກຣັງເດຈະເອົາມີດນ້ອຍນ້ອຍແກະເຄີ່ືອງເອ້ນັຼ້ນອອກ, ຈໍາເປັນຕ້ອງເອົາເຄືີ່ອງເອ້ນັ້ຼນວາງໄວ້ເທິງເກັົຼ້າອີ້ຼັ. ເອີເຊນີ ຫູຼບເຂ້ຼົັາຍາດເອົາ. ແຕູ່ກຣັງເດຍັງມີສະຕິຕໍ່ລູກສາວ ແລະ ເຄີ່ືອງເອ້ນ້ັຼນ, ເມື່ີອລູກສາວຫູຼບເຂັົຼ້າ, ມັນເລີຍເອົາມືຍູ້ລູກສາວ ອອກໝົດແຮງ ຈນົ ເຖງິ ຂ້ຼນັ ນາງລຼົມ້ັ ໃສຕູ່ ຽງຂອງແມູ່ ແມູ່ເອເີ ຊນີຮອ້ ງຂນ້ັຼຶ ໝດົ ແຮງ. - ເຖັົ້າຼ ເອີຍ! ເຖາ້ຼົັ ເອີຍ! ກຣັງເດ ຖອດມີດນ້ອຍອອກ ກຽມແກະຝາອັດຂອງມນັ . ເອີເຊນີ ຄຸເຂົ່າລົງຮອ້ ງຂໍ “ພເໍ່ ອີຍ” ແລະ ຄານມາຫາພໍ່, ຍົກມືນົບຮອ້ ງຂ.ໍ - ພ່ໍເອີຍ! ໃນນາມເທບພະເຈ້ັາົຼ ທັງຫຼາຍ ໃນນາມຄຸນແມູ່ ມາເລຍຢາ ໃນນາມພະເຈຼ້ົາັ ເຢຊທູ ີ່ໄດເ້ ສຍສະລະຊວີ ດິ ຢູ່ ເທງິ ໄມ້ກາງເຂັນ, ເພີອື່ ຄວາມພູມສກຸ ຂອງພ,ໍ່ ລກູ ຂຮໍ ້ອງໃຫ້ພໍ່ຢ່າແຕະຕອ້ ງເຖິງເຄືີອ່ ງເຫົ່າຼ ນຼັນ້ ! ມັນບໍ່ແມນູ່ ຂອງພໍ່ ແລະ ກໍ ບ່ໍແມູ່ນຂອງລູກ ມັນແມູ່ນຂອງສູ່ວນຕົວຂອງຍາດຕິພ່ີນ້ອງຄົນໜີ່ຶງທ່ີຍາກຈົນ ຄົນຜູ້ນັ້ຼນໄດ້ຝາກໄວ້ນໍາລູກ ລູກຈໍາຕ້ອງ ໄດ້ສງົ່ ໃຫເ້ ຂົາເຈັ້ົຼາຕຄໍ ນື ຢາ່ ງຄບົ ຖ້ວນ ແລະ ດີງາມ. - ຖ້າແມູນ່ ຂອງຝາກໄວ້ ເປັນຫຍງັ ມຶງຈງິີ່ ເບິ່ີງ, ຈິງ່ີ ເອົາມາແຍງ! ເອົາມາເບ່ງິີ ແຍງຍງັ ຜດິ ກວູ່າຈັບບາຍມັນ. - ພໍ່ເອີຍ! ພ່ໍຈ່ົງຢາ່ ທາໍ ລາຍເຄືອີ່ ງເຫຼ່າົ ນນ້ຼັ , ທາໍ ລາຍມນັ ຈະເຮດັ ໃຫລ້ ູກເສຍກຽດສກັ ສີ! ພໄ່ໍ ດຍ້ ິນບໍ?່ - ເຖາ້ັຼົ ເອຍີ ! ເຖ້າົັຼ ຈົງ່ ອະໄພໃຫ້ແມລູ່ ູກຂອ້ ຍທ້ອນ. - ພໍ່ເອີຍ! ເອເີ ຊນຮີ ອ້ ງຂ້ັຶຼນໝດົ ແຮງ ຈນົ ເຮດັ ໃຫ້ປ້ານານງົ ຕນືີ່ ເຕນັ້ຼ ຕກົ ໃຈຟາ້ ວແລນູ່ ມາເບ່ງີິ . ແນມເຫັນມີດດວງໜງຶີ່ ປະຢທູ່ າງຂາ້ ງ, ເອີເຊນຟີ ້າວຈບັ ເອາົ . ກຣັງເດຫວົ ແບບແຫງ້ ແລະ ຖາມ: - ມຶງຈະເຮດັ ຫຍັງ? - ເຖົຼັ້າເອີຍ, ເຮັດແນວນ້ນັຼ ແມູ່ເຖົັ້ຼາຂາ້ ຂອ້ ຍແລ້ວ! ແມູ່ ເອເີ ຊນຮີ ອ້ ງຂັຶຼ້ນ. - ພໍ່! ຖ້າມີດຂອງພໍ່ ຫາກເກາະເອົາຄໍາເມັດໜ່ີຶງໃນນັ້ຼນ ແມູ່ນວູ່າມີດດວງນີຼັ້ ກໍຈະແທງຄໍຂອງລູກທັນທີໂລດ. ພ່ໍ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ລກູ ເຈບັ ປ່ວຍລອດລ້ຼມັົ ລອດຕາຍພແໍ ຮງແລ້ວ, ມາເທື່ອີ ນັພຼີ້ ໍ່ຍງັ ຢາກຂາ້ ລູກຕີື່ມອີກ. ເອົາລະພໍ່ ຈງົ່ ເຮດັ ຕາມໃຈ ພໍ່, ບາດແລວ້ ບາບໄລູເ່ ວນທັນ, ໃຫ້ເບ່ີງິ ! ກຣງັ ເດເອົາມີດຈ້າໍ ຢເູ່ ທງິ ເຄີ່ອື ງເອນ້ ຼັ້ນ ແບບລົ່ັງໆເລໆ. ເອີເຊນີ, ມງຶ ເຮດັ ແທ້ຫວະ? - ເຮັດແທ້ ຜູ້ເປັນເມຍຕອບ. - ປາ້ ນານົງຮອ້ ງຂນ້ັຼຶ : - ນາງເວ້ຼົັາແນວໃດກໍຈະເຮດັ ແນວນຼັ້ນແທ້ໄດ,໋ ເຈົ້າັຼ ເຮືອນເອີຍ! ເຈຼົ້ັາຈົ່ງຟັງຄວາມແດູ່, ເຈັ້ຼົາຈົ່ງຟັງຄວາມຈັກເທື່ີອ ລອງເບີ່ິງແດູ.່ ອີຕາເຖົາັ້ຼ ຕອກກະຖັງ ແນມເບິີງ່ ຄໍາ ພັດຫຽຼ ວເບິງ່ີ ລູກສາວ. ແມູ່ຂອງເອເີ ຊນີ ລົຼັ້ມສະຫົບຼ ໄປ! - ນັຼ້ນ! ເຈ້ັາຼົ ເຫັນບໍ? ແມູ່ຂອ້ ຍສະຫຼບົ ໄປແລວ້ . ກຣັງເດຟ້າວເວົັ້າຼ ວ່າູ : - ເຊາົ ສາລູກເອີຍ! ຢາ່ ຜິດກນັ ຍ້ອນຂອງອນັ ນັ້ຼອີ ກີ . ນັີຼ້ເອາົ ສາ! ໝຖໍ ມັ້ິຼ ເຄີືອ່ ງເອນ້ ັຼ້ນລົງຕຽງ. 37

- ສວູ່ ນປາ້ , ປ້າຈົງ່ ໄປເຊີນ ທາູ່ ນແບກເຊແີ ລງັ ມາ, ປ້ານານງົ ເອີຍ. ໝໍຍ່າູ ງເຂຼາ້ັົ ມາຫອມມືເມຍ ເພອີ່ື ປະຈົບປະແຈງ. - ນ້ີຼັແມູ່ອີ່ນາງເອີຍ! ບໍ່ມີຫຍັງດອກນາ, ພໍ່ລູກພວກຂ້ອຍໄດ້ດີນໍາກັນແລ້ວເດ. ແມູ່ນບໍ ລູກຂອງພ່ໍ? ບໍ່ໃຫ້ກິນ ເຂຼົ້ັາຈ່ີລ້າໆອີກ, ລູກຢາກກິນຫຍັງ ໃຫ້ກິນຕາມໃຈມັກ...ໂອ! ແມູ່ອີ່ນາງ ມືນຕາໄດ້ແລ້ວ. ນັຼ້ີແມູ່ອ່ີນາງເອີຍ, ສຸດທີ່ຮັກ ເອີຍເຊົາສາ! ເບ່ິີງນີຼ້ັ, ຂ້ອຍຈູບລູກເອີເຊນີ ນັີ້ຼ. ມັນມັກຮັກກັບລູກຊາຍອາວ, ມັນຢາກເອົາເຮັດຜົວກໍຕາມໃຈມັນ ແລະ ໃຫ້ມນັ ຮັກສາກບັ ອນັ ນນ້ຼັ ໃຫ້ບັກນັຼ້ນຕາມໃຈຊອບ. ຂໍແຕູ່ໃຫເ້ ຈັ້ຼົາຈງົ່ ມີຊີວິດຢູ່ກັບຂ້ອຍແມູ່ນເປນັ ພ.ໍ ເອົາ! ລຸກນັງົ່ ສາແມູ່ ອນ່ີ າງ! ເຈົ້ຼັາໄດ້ຍນິ ບ,ໍ ຂອ້ ຍຈະຊືຼັ້ປອກຄທໍ ີ່ງາມກວູ່າໝເູ່ ຊິ່ງີ ເມືອງ ໂຊເມຍ ບໍເ່ ຄີຍມ.ີ ແມ່ເູ ອີເຊນີ ເວ້ົັຼາດ້ວຍສຽງຄອູ່ ຍໆວູ່າ: - ຟາ້ ເອຍີ ! ເປນັ ຫຍັງເຈ້ຼົັາຈ່ງີິ ສະແດງທາູ່ ທາງອນັ ໂຫດຫ້ຽມຕໍ່ລູກເມຍຂອງເຈ້ັຼົາເຖງິ ຂັ້ນຼ ນ້ໄີຼັ ດນ້ .ໍ ກຣັງເດຮອ້ ງຂນັ້ຼຶ - ຖາ້ ເຮັດແນວນນັຼ້ , ແໜງສມູ້ ດັ ຄຕໍ າຍ ໃຫ້ມັນແລວ້ ສາດກີ ວູ່າ? ສຸດທ້າຍ ກຣັງເດຕັດສິນໃຈກັບຄືນເມືອໂຊເມຍ ໃນເວລາຍາມກິນເຂຼັ້ົາແລງ, ຈະເວຼັ້ົາຈາອູ່ອນຫວານກັບລູກ ສາວ, ຈະສະແດງທູ່າທີຢ່າງນັິຼ້ມນວນກັບລູກສາວ, ຈະອອຍໃຈລູກສາວເພີ່ືອຮັກສາຊັບສົມບັດ, ເງິນຄໍາຈົນເຖິງລົມ ຫາຍໃຈສດຸ ທາ້ ຍ ແລະ ຈະຕາຍຢາ່ ງສະຫງູ່າອົງອາດເໝອື ນດັງົ່ ຈອມພນົ ຜູ້ໜງຶ່ີ . - ຂ້ອຍຈະບເ່ໍ ຮັດແນວນ້ຼັນອີກ, ເດດັ ຂາດບໍເ່ ຮັດອກີ , ບ່ເໍ ຊືີອ່ ເຈັຼາ້ົ ຈົ່ງຖາ້ ເບີ່ງິ ເນ.ີ ເວັົາຼ້ ແລວ້ ກຣງັ ເດ ກໍກັບຄນື ເມືອຫອ້ ງນອນກບັ ເອາົ ເງນິ ຫຼຸຍກອບໜຶ່ີງມະຊະໄວ້ເທງິ ຕຽງ. ລາວທງັ ນັບທັງເວັາຼົ້ : - ນີຼ້ັ ເອີເຊນີ ນັຼ້ີແມູ່ອີ່ນາງ, ມອບໃຫ້ທັງສອງແມູ່ລູກເດີ, ເຊົາສາ, ຈ່ົງມູ່ວນຊີ່ືນກັນສາ, ແມູ່ອີ່ນາງເອີຍ, ຈົ່ງດີ ໄວໆສາ, ຂອ້ ຍຈະບ່ໍປະໃຫ້ເຈັົາ້ຼ ຂາດເຂີນຫຍງັ ຕມ່ີື ອີກ, ນັບທັງອີ່ນາງ ເອີເຊນີກໍຄືກັນ. ນ້ັີຼພູດຂອງອີນ່ າງ, ຂ້ອຍໃຫ້ຫຼຸຍຄໍາ ຮ້ອຍອນັ . ຈໍານວນນ້ັຼີ ມງຶ ຢ່າເອົາໄປໃຫ້ຜູ້ອນ່ີື ອີກເດີ, ເອເີ ຊນີ! ແມູ່ ລກູ ເອເີ ຊນຫີ ຼຽວເບ່ີິງກັນດ້ວຍຄວາມແປກປະຫຼາດ: - ພໍເ່ ອົາໄວ້ສາ. ພ່ໍເອີຍ, ແມູ່ ແລະ ລກູ ຂພໍ ຽງແຕູ່ຄວາມຮັກຂອງພໍ່ເທ່ົານຼ້ັນກໍພແໍ ລວ້ . - ເອີ ແມູ່ນແທ້ໄດ໋ນໍ! ເວ້ັາຼົ ແລວ້ ກຣງັ ເດ ກໍຟ້າວເອົາເງນິ ຍດັ ໃສຖູ່ ົງ. ພວກເຮາົ ຈະດໍາລົງຊີວິດນໍາກນັ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ປອງດອງກັນ, ແຕູ່ລະຄືນທັງຜົວທັງເມຍ ແລະ ລູກ ຈະພ້ອມກັນລົງຢູ່ຫ້ອງຮັບແຂກຫິຼ້ັນໂອໂຕ ແມູ່ລູກພວກເຈ້ັຼົາຈະໄດ້ ມູ່ວນນໍາກນັ ຢ່າງເຕັມໃຈ. ເຈົາັ້ຼ ຄິດແນວໃດແມູອ່ ີນ່ າງ? - ເອີ! ຂ້ອຍກຢໍ າກເຮັດຈ່ົັງຊຼັນ້ ແລວ້ , ເພາະເຈຼ້ົັາມກັ ແນວນ້ັຼນ, ແຕູຂ່ ອ້ ຍລຸກນົ່ງັ ບໍໄ່ ດ້. - ເປັນໜາ້ ອດີ ູເຈັາ້ົຼ ເດ! ເຈັຼາ້ົ ບໍຮ່ ູ້ໄດວ໋ ່າູ ຂອ້ ຍຮກັ ເຈາົັຼ້ ເຖງິ ຂະໜາດໃດ ແມອູ່ ີນ່ າງເອີຍ! ທັງລກູ ສາວກຄໍ ກື ນັ . - ລາວກອດລກູ ສາວ ທັງຈູບໜາ້ ຜາກ. - ໂອຍ! ພາຍຫຼັງຜິດຂ້ອງຕ້ອງຖຽງກັນ, ໄດ້ກອດລູກສາວຂອງຕົນເອງ ກໍເຫັນວູ່າມີຄວາມເພ່ີິງພໍໃຈແທ້! ເບິີ່ງ ແມ, ແມູອ່ ່ີນາງເອີຍ, ພ່ລໍ ູກພວກຂອ້ ຍປດັ ຈຸບນັ ເປນັ ກັນເອງແລວ້ ໄດ໋. ລາວແນມເບງີິ່ ກັນເຄີື່ອງເອ້ ແລະ ເວົາ້ັຼ ນາໍ ເອເີ ຊນ:ີ ເອົາ, ລກູ ເອາົ ກບັ ນັ້ນຼ ໄປມຽ້ ນສາ ໄປສາ, ຢ່າເບີງ່ິ , ຢ່າແຍງມນັ ອີກ. ພໍ່ຈະບ່ໍເວຼາົ້ັ ເລ່ອີື ງເກົ່ານຼີັຄ້ ືນອີກແລ້ວ. 38

ບດົ ອາູ່ ນເພມີ່ ການມລໍ ະນະກາໍ ຂອງ ອຕ່ີ າເຖາ້ຼົັ ກຣງັ ເດ ວັນເວລາສຸດທ້າຍໄດ້ມາເຖິງ. ຮູ່າງກາຍອັນແຂງແຮງຂອງພໍ່ເຖ້ັຼົາກຣັງເດ ຈໍາຕ້ອງປະເຊີນກັບກໍາລັງທ້າທາຍ ແຫງູ່ ກດົ ເກນຂອງທໍາມະຊາດ. ໝໍມີແຕຢູ່ າກນັົ່ງຝງີ ໄຟຢູ່ໜ້າປະຕູຫ້ອງອັບແຈບຂອງໝໍ. ຜ້າຫົ່ມທຸກຜືນທີ່ເອາົ ມາໃຫ້ໝໍ, ໝໍມແີ ຕູ່ເອົາມາກອງໄວ້ ແລະ ບອກປ້ານານງົ : - ເອົາມຽ້ ນໄວສ້ າ, ເອາົ ໄປມຽ້ ນສາ, ຄັນບໍ່ຊັຼນ້ ເຂົາຈະມາລັກເອົາ. ເວລາໃດ ໝໍມືນຕາໄດ້, ໝໍກໍໃຊ້ກໍາລັງແຮງທັງໝົດ ທ່ີຍັງເສດເຫືຼອຢູ່ໃນຮູ່າງກາຍ, ສຸມສາຍຕາຫຼຽວໄປເບິ່ີງ ທາງປະຕຫູ ອ້ ງທີ່ໝໍເອົາເງນິ ; ເອາົ ຄໍາໄວ້ ແລະ ຖາມລກູ ສາວວູາ່ : ເອີເຊນີ ຕອບວາູ່ : - ພໍ່ເອີຍ, ຍງັ ຢ,ູ່ ຍັງຄົບຄເື ກົ່າຢູ.່ - ຕ້ອງລະວັງ, ຄໍາໄດ໋...ເອົາຄໍານຼັ້ນມາຢອງໄວ້ເທິງໜ້າໂຕະຕ່ໍໜ້າພໍ່. ແຕູ່ນັຼ້ນມາ, ຕາຂອງກຣັງເດມີແຕູ່ຈ້ອງ ເບິີ່ງຄໍາຈໍານວນນັຼ້ນ ນັບເປັນຊ່ົວໂມງ, ເໝືອນດັົ່ງເດັກຫາເກີດໃໝູ່, ເມີື່ອຕາຫາກໍເຫັນແຈ້ງ, ເຫັນຫຍັງກໍແນມເບິ່ີງຈົນ ຕກົ ສະເງ້ັີຼ, ໝໍຍມ້ຼິັ ຫົວດວ້ ຍຄວາມອດິ ເມ່ອືີ ຍ. ບາງຄງ້ຼັ ຄາວ ໝໍກໍຍັມິ້ຼ ຫວົ ດວ້ ຍຄວາມຊີື່ນໃຈ, ໝໍເວຼັ້ົາວູ່າ: - ອັນນເີ ຮັດໃຫ້ຂອ້ ຍມຄີ ວາມອບົ ອ່ນູຸ . - ເມີ່ືອຄຸນພ່ໍມາລາ້ ງບາດໃຫ້ໝໍ, ຕາທັງຄູ່ຂອງໝໍ, ຄ້າງແຕູ່ດົນພຸ້ນແລ້ວ, ແຕູ່ພໍແຕູ່ຫຼຽວເຫັນໄມ້ກາງເຂນ, ຂັນ ໃສູ່ທຽນໄວ້ໄຕ້ ແລະ ໂອເງິນທີໃ່ ສູ່ນໍ້າທິບ, ທັນໃດຕາຂອງໝໍກໍປະກົດວູ່າແຈ້ງຂຶຼັ້ນ, ໝໍຈອ້ ງຕາເບີິ່ງເຄີື່ອງເຫ່ົຼານນັ້ຼ , ດັງໝໍ ເໜັງຕີງເທ່ືີອສຸດທ້າຍ, ເມືີ່ອຄຸນພ່ໍເອົາໄມ້ກາງເຂນທີ່ເຄືອບຄໍາມາແປະໃສູ່ດັງໝໍ ເພ່ີືອໃຫ້ຫອມຮູບພະເຈັຼົ້າເຢຊູ, ໝໍ ເລີຍດັິຼ້ນຂັ້ຼຶນຢ່າງແຮງເພ່ີືອຈະຍາດເອົາໄມ້ກາງເຂນນັ້ຼນ. ການໃຊ້ກໍາລັງເທ່ີືອສຸດທ້າຍນຼີັ້ ເຮັດໃຫ້ໝໍບໍ່ມີແຮງອີກ. ເອີເຊນີ ຄຸເຂົາ່ ຕໍໜ່ ້າໝໍ, ນາໍ້ ຕານາງໄຫຼອາບແກ້ມ ແລະ ຢາດລົງໃສູ່ຝາມືທເີ່ ຢືອກເຢັນຂອງກຣັງເດ, ແຕູ່ໝໍບໍ່ແນມເຫັນ ແລະ ຍັງ ຮອ້ ງຫານາງ. ນາງໄດ້ເວົຼັາ້ ກບັ ພວ່ໍ ູ່າ: - ພ,ໍ່ ພ່ໍ ຈົງ່ ປດົ ຄວາມສຸກໃຫ້ລກູ ສາ. - ລກູ ຈ່ງົ ເບງິີ່ ນອກ ແລະ ໃນເຮອື ນໃຫີ້່ດີເດ!ີ ເມອືີ່ ໃດຫາກໄປຫາພໍ,່ ລກູ ຈ່ງົ ລາຍງານໃຫ້ພໍ່ຮເູ້ ນ.ີ <…….> 39

ບດົ ທີ 5 ນກັ ປະພນັ ກເີ ດໂີ ມປາສຊງັ (Guy De Meupassant) 1. ປະຫວັດຫຍໍ້ ແລະ ພາລະກດິ ປະດິດແຕູງ່ (ຮູບທີ 15 ນກັ ປະພນັ ກເີ ດໂີ ມປາສຊງັ Guy de Maupassant) ທູ່ານ ກີເດີໂມປາສຊັງ (Guy De Meupassant) ເກີດວັນທີ 5 ເດືອນ ສິງຫາ ປີ 1850 ຊືີ່ເຕັມ ຮອງຣີ ເຮີ ເນ ອານແບກ ກີເດີໂມປາສຊັງ (Henri Rene Albert Guy De Meupassant) ທູ່ານເກີດ ທ່ີແຂວງ ແຊນມາຣີຕິນ ຕິດກັບທະເລພາກຕາເວັນຕົກສູ່ຽງເໜືອຂອງປະເທດຝຣ່ັົງ. ທູ່ານ ເປັນຕົວແທນສຸດທ້າຍຂອງກູຸ່ມນັກປະພັນດາວຮູຸ່ງ ຂອງຝຣົ່ັງໃນສະໄໝສະຕະວັດທີ XIX ທີ່ນິຍົມສັດຈະທັດວິຈານ. ທູ່ານຂຽນກູ່ຽວກັບທກຸ ປະເພດຊີວິດຂອງສັງຄົມກວມ ທຸກປະເພດຄົນ, ທຸກປະເພດອາຊີບ ແລະ ກໍຂຽນໄດ້ດີອີຫີຼເລິກເຊິີ່ງລະອຽດລະອໍໃນແຕູ່ລະອາຊີບຈະແມູ່ນຊີວິດຊາວນາ, ຊວີ ິດໃນໂບດວັດ, ການເດີນເຮືອ, ການລ່າູ ເນຼັື້ອ, ຊີວດິ ຂນຸ ນາງ, ການຂມີ່ າ້ , ທະຫານ ແລະ ອນ່ືີ ໆ. ຜົນງານການປະດິດແຕູ່ງ ພໍໄດ້ອາຍຸ 7 ປີ, ພໍ່ ແລະ ແມູ່ຂອງທູ່ານໄດ້ແຍກທາງກັນທູ່ານຈ່ີິງໄດ້ໄປຢູ່ນໍາແມູ່ທີ່ ເມືອງນ້ອຍທ່ີສວຍສົດງົດງາມແຄມທະເລແຫູ່ງໜີຶ່ງ. ຊີວິດເຍົາໄວໄດ້ອໍານວຍໃຫ້ທູ່ານໄດ້ສໍາພັດກັບທໍາມະຊາດຊີວິດ ແບບມວນຊົນຊາວຊົນນະບົດ, ທະເລ ແລະ ການເດີນເຮືອເຊີິ່ງການດໍາຊີວິດດ່ັົງກູ່າວໄດ້ສະທ້ອນອອກໃນບົດຂຽນຂອງ ທາູ່ ນໃນໄລຍະຕມ່ໍ າ. ແຕູ່ປີ 1863 ເຖິງ ປີ 1867 ທູ່ານໄດ້ເຂັ້ຼົາຮຽນທ່ີໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສາສະໜາ ແລະ ຖືກໄລູ່ອອກຈາກ ໂຮງຮຽນດ່ັົງກູ່າວຍ້ອນວູ່າຄູຈັບບົດເລື່ີອງທີ່ຂຽນເພ່ີິງໃນກາມະເພດບົດໜຶ່ີງໄດ້. ປີ 1868 ທູ່ານໄດ້ເຂ້ົຼັາຮຽນທີ່ໂຮງຮຽນ ເມືອງຣວງ (Rouans) ແລະ ທູ່ານໄດ້ມີໂອກາດຕິດຕໍ່ພົວພັນກັບນັກປະພັນທີ່ມີຊືີ່ສຽງຫຼາຍໆທູ່ານ ເປັນຕັຼົ້ນແມູ່ນທູ່ານ ໂຟແຼ ບກ (Flaubert) ເຊິີງ່ ໄດ້ໃຫກ້ ານອບົ ຮົມແກູ່ທາູ່ ນໃນການປະພັນເປັນເວລາ 7 ປີ. ມາເຖິງປີ 1879 ທາູ່ ນໂຟຼແບກ ໄດ້ຂນົ ຂວາຍເອົາທູ່ານໂມປັດຊັງມາຢູ່ກະຊວງການສຶກສາ. ໃນໄລຍະຕໍ່ມາທູ່ານໄດ້ເດີນທາງໄປຫຼາຍໆປະເທດໃນທະວີບ ເອີຣົບເຊັົ່ນ ປະເທດອັງກິດ, ປະເທດອີຕາລີ, ເກາະຊີຊິນ. ນອກນີຼັ້ກໍຍັງໄດ້ໄປທູ່ຽວບາງປະເທດໃນທະວີບອາຟຣີກາເໜືອ ເຊົ່ັນ ອານເຊລີ, ຕຸນນີຊີ...ການເດີນທາງຂອງທູ່ານໄດ້ຊູ່ວຍໃຫ້ທູ່ານມີຄວາມຮັບຮູ້ຫຼາຍສ່ີິງຫຼາຍແນວ ອັນໄດ້ສະທ້ອນ 40

ອອກໃນຜົນງານຂອງທູ່ານຢ່າງອຸດົມສົມບູນທ່ີສຸດ. ເວັ້ຼົາໄດ້ວູ່າທູ່ານກີເດີໂມປັດຊັງແມູ່ນຄົນສຸດທ້າຍໃນກຸູ່ມນັກຂຽນ ດາວເດັົນ່ ແຫູ່ງສັດຈະທັດວິຈານສະໄໝນັຼ້ນ. ທູ່ານ ກີເດີ ໂມປາສຊັງ ໄດ້ເສຍຊີວິດ ໃນວັນທີ 6 ເດືອນ 7 ປີ 1893 ລວມອາຍຸໄດ້ 43 ປີ. ໃນສະພາບທີ່ ເສຍສະຕເິ ສຍຊາໍ ປະຊັນຍະ. ສບົ ຂອງທູ່ານຖກື ຝັງໄວປ້ າສະໂລງທີໂ່ ມງປາກນັກນະຄອນຫຼວງປາຣ.ີ ປະຊາຊົນຊາວຝຣົງ່ັ ໄດ້ ພາກັນສ້າງອະນຸສາວະລີແຫູ່ງໜິງີ່ ອຸດທດິ ໃຫ້ຄຸນງາມຄວາມດີອນັ ຍ່ີງິ ໃຫຍູ່ຂອງທາູ່ ນໄວ້ທີເ່ ມືອງຣວງ. 2. ບດົ ເລອ່ືີ ງສນັຼ້ \"ເອເ້ ພັດ\"”(The Necklace) ນາງໃນຈໍານວນພວກທ່ີຈັດໄດ້ວູ່າເປັນຍິງງາມນາມຄູ່ອງ ແລະ ໜ້າຮັກທັງຫຼາຍທີ່ເກີດມາອາພັບເໝືອນດ່ົັງຜິດຊາດ ເພ າ ະ ຕົ ກ ຢູ່ ໃ ນ ຄ ອ ບ ຄົ ວ ລັ ດ ຖ ະ ກ ອ ນ ຊຼັ້ ນ ຜູ້ ນ້ ອ ຍ ທໍ າ ມ ະດ າ ສາມັນ. ນາງບໄໍ່ ດ້ຮບັ ຂອງໝັຼ້ນຂອງຈໍາ, ບມໍ່ ຄີ ວາມຫວັງ, ບ່ໍມີ ໂອກາດທສີ່ ະແດງຕົວໃຫ້ຄົນຮົ່ັງມີຮູ້ຈັກເຂຼົ້ັາອົກເຂັ້ຼົາໃຈຮັກມັກ ແລະ ເອົາເປັນຄູ່ຄຽງຮຽງໝອຍໄດ້ເລີຍ. ດົັ່ງນັຼ້ນ, ນາງຈ່ິີງຈໍາ ເປັນຕ້ອງປົກລົງປົງໃຈແຕູ່ງດອງກັບລັດຖະກອນຊັຼ້ນຕ່ໍາຂອງ ກະຊວງການສຶກສາ. ນາງໄດ້ກາຍເປັນທີ່ຢູ່ກິນແບບງູ່າຍໆທໍາມະດາ, ບ່ໍ ສາມາດມີໂອກາດໄດ້ແຕູ່ງເນັຼື້ອແຕູ່ງຕົວເອ້ຍ້ອງທໍາເພດທໍາ ຊົງນໍາເພິີ່ນຈັກເທ່ືີອ. ນາງຮູ້ສຶກໂສກເສັ້ຼົາເຫງົາໃຈ, ບໍ່ແລ້ວບໍ່ ລືມເໝືອນດັົງ່ ຄນົ ບມ່ໍ ຄີ ວາມໝາຍ ແລະ ຢູ່ນອກສັງຄົມ. ເພາະ ແມູ່ຍິງນຼ້ັນເປັນປະເພດທີ່ບ່ໍມີວັນນະ ແລະ ຜິວພັນຄອບຄົວ. ຄວາມຄູ່ຽມຄົມ ແລະ ຄວາມອູ່ອນຫວານແຕູ່ກໍາເນີດຊັນ ຊາດຕະຍານແຫູ່ງຄວາມສວຍສົດສະຫງູ່າ ແລະ ອອນໄຫວຂອງສະຕິປັນຍາເປັນຊ້ັຼນຖານະຢ່າງໜຶີ່ງຢ່າງດຽວສໍາລັບພວກ ເຂາົ , ເຮດັ ໃຫຍ້ ິງສາວທວົ່ ໄປມຖີ ານະທຽມທັນຍາແມຜູສ້ ູງສກັ ສີ ແລະ ມີຖານະໄດ້. ນາງຮູ້ສຶກມີຄວາມອຸກອົ່ັງຄັງແຄນໃນໃຈຢ່າງບ່ໍຫາຍເປັນ, ຢາກເກີດມາຢູ່ໃນກອງເງິນກອງຄໍາ, ຄວາມຮົັ່ງມີ ຄວາມໂອອູ່າຫູຼຫຼາ, ນາງອຸກອ່ົັງນໍາຄວາມອະນາຖາຂອງນາງ, ອຸກອັົ່ງນໍາບູ່ອນຢູ່ທີ່ຄັບແຄບນໍາຄວາມອະນາຖາຂອງຝາ ເຮອື ນ, ນໍາຕ່ົັງທີ່ຂາດຫ້ຽນ ແລະ ນາໍ ເສື້ຼັອຜ້າອາພອນທີບ່ ່ໍມີສີສັນທຸກຢາ່ ງແບບນ້ຼັີຍີິ່ງໃນວັນນະຂອງນາງບໍ່ຄວນພົບພເ້ໍ ລີຍ. ເວົາຼ້ັ ມາແລ້ວກໍຮສູ້ ຶກເຈັບແຄນ້ ແໜ້ນໃຈ ແລະ ທລໍ ະມານຫົວໃຈ. ສາຍຕາຂອງນາງໝົ່ນໝອງລະຫອຍຄອ້ ຍໃຈທ່ີມີຖານະ ເປັນພຽນແຕູ່ແມູ່ເຮືອນນ້ອຍຜູ້ໜີ່ຶງເທົ່ານັຼ້ນ, ເຮັດໃຫ້ນາງມີຄວາມສັນດັຼ້ິນສັນໂດດຮູ້ສຶກໂສກເສົຼ້ັາເສຍໃຈຢ່າງແຮງ. ນາງ ຝັນຫາຜາສາດລາສະວັງອັນເຮືອນເຮືອງເຮືອຂອງເຈົຼັ້າຊາຍແດງຕາເວັນອອກ, ມີປະທີບທອງຄັນຮາວໄຕ້ລຽນລາຍກັນ ເປນັ ຖນັ ມຂີ ອ້ ຍໃຊ້ໃຫຍູມ່ ດຶ ທຶດສອງຄົນນູຸ່ງໂສ້ງສຼັ້ນນອນກົນຊອດໆຢູ່ເທງິ ຕົ່ັງນວມຂະໜາດກວາ້ ງ ນາງຝັນຫາຊຸຼດສະລົງ ຮັບແຂກທ່ີຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍແພໄໝປະເພດບູຮານ, ມີເຄືີ່ອງໃຊ້ໄໝສອຍ, ຕູ້ໂຕະທ່ີສະຫຼັກດ້ວຍດອກດວງ ແລະ ລວດລາຍ ລະອຽດອູ່ອນ ແລະ ປານີດ. ມີຫ້ອງສົນທະນານ້ອຍໆທ່ີໜ້າຮັກຫ້ອງໜ່ຶີງອົບໂດຍນ້ໍາຫອມດວງຈັນສໍາລັບໄວ້ເປັນບູ່ອນ ຕອ້ ນຮັບ ແລະ ໂອລ້ ົມສົນທະນາເວລາຫ້າໂມງແລງເປັນຕົ້ັຼນໄປກັບເພື່ີອນສະໜິດສະໜົມຂອງນາງ ແລະ ຜຊູ້ າຍທ່ີມີສຽງ ທ່ີສຸດເປນັ ທີນ່ ນິຍົມຊົມຊອບ ແລະ ສະເໜຫາແກແູ່ ມ່ຍູ ິງທກຸ ຄົນ. 41

ເວລາໃດ, ເມີ່ືອນາງນັງ່ົ ລົມກນັ ກັບໂຕະມົນທີປ່ ດູ ້ວຍຜ້າຜືນເກົ່າເພ່ືອີ ກນິ ອາຫານທ່ຽູ ງກັບຜົວ ແລະ ເມອ່ືີ ຜົວເປີດ ຝາໝໍ້ແກງອອກມາແລ້ວກໍເວຼັົ້າວູ່າ “ໂອຍ...ຈົ່ັງແມູ່ນແກງອູ່ອມວິເສດອີຫຼີບໍ່ມີເຍືີ່ອງໃດຈະເລີດກວູ່ານຼ້ີັໄດ້. ນາງຄິດຮອດ ຫາຄາບເຂັຼ້ົາທີບໃນວັງທມີ່ ແີ ຕູ່ຖວ້ ຍເງນິ ຖ້ວຍຄໍາເຫັຼອື້ ມຍບິ ໆຍບັ ໆມີຜາ້ ພົມຄ່າູ ລ້ານປ,ູ ອນັ ປະດບັ ດ້ວຍຮູບພາບຂອງບູລຸດ ເກ່ົາແກູ່ມີນົກຫັດສະສີລີງຈັບຢູ່ຕັ້ົຼນໄມ້ມະນີໂຄດ, ນາງຍັງຄິດເຫັນອາຫານທິບທີ່ແຊບຊ້ອຍວາງໄວ້ເທິງຈານເງິນຈານຄໍາ ອັນວິເສດດັ່ົງກູ່າວ. ມີສຽງເວຼັ້ົານົວຫົວມູ່ວນຊັບຊ່ິີມຖ້ອຍທໍານອງທ່ີຫວານໃຈໃນບັນຍາກາດແຫູ່ງຄວາມຍຼັ້ິມລະໄມຂອງ ຮູບມະນຸດສິງໂຕ ແລະ ລດົ ຊາດອນັ ໂອຊາຂອງສີກຸຫາຼ ບຂອງຫວານ. ແລະ ປກີ ອັນຫອມຂອງນກົ ເປັດປ່ອງ. ນາງບ່ໍມີເຄືີ່ອງເອ້ຂອງຍ້ອງຫຍັງ ແລະ ກໍບ່ໍມີສ້ອຍແຂນແຫວນມືຈັກໜ້ອຍເລີຍ ແຕູ່ນຼັີ້ຊ້ໍາພັດເປັນຂອງເຂົາມັກ ແລະ ປາຖະໜາ. ເຂົາຮູ້ສຶກກວູ່າເຂົາເກີດມາເພື່ີອມັນເພາະວູ່ານາງຢາກມີສະເໜຫາຈູງໃຈຊາຍຕ້ອງຫຸ້ມຮັກ ແລະ ປາຖະ ໜາຈາກຊາຍ. ນາງມີເພືີ່ອນຜູ້ໜີຶ່ງເປັນຄົນຮ່ັົງມີ ເຊິີ່ງນາງກໍບ່ໍຢາກໄປຫາເຂົາເຫັນໜ້າເລີຍ ເພາະນາງມີແຕູ່ຄວາມທຸກໃຈເມືີ່ອ ເວລາກັບມາເຮືອນ. ໃນບາງຄັຼ້ງຄາວນາງຈໍາຕ້ອງໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ຮໍ່າໄຮຕະຫຼອດທັງມຼັ້ືຍ້ອນຄວາມໂສກເສຼົັ້າເສຍໃຈຄວາມ ກນິ ແໜງ ແລະ ການເສຍກາໍ ລັງໃຈ.  ແລງມໜຼືັ້ ີຶ່ງຜູ້ເປັນຜວົ ຮີບຮ້ອນຟ້າວຟົັງ່ ອອກເຮອື ນດວ້ ຍສີໜ້າສະຫງ່າູ ຜ່າູ ເຜີຍໃນມືຖຊື ອງຈົດໝາຍອນັ ໜຶີ່ງ. ເຂາົ ເວັຼົ້ານໍາຜູ້ເປັນເມຍຮັກຂອງເຂາົ ວ່າູ : “ເອາົ ນ້ອງ! ມີອັນໃດອນັ ໜຶີງ່ ສໍາລັບນອ້ ງ” ນາງຮີບຈັບເອາົ ຊອງຈດົ ໝາຍຈກີ ມກີ ະດາດແຂງໆເຊີິ່ງພມິ ຂໍ້ຄວາມດງົ່ັ ນ:ຼີັ້ “ລັດຖະມົນຕີກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ຍາແມູ່ຊອກຣໍາໂບນໂນ ຂໍເຊີນຍາທູ່ານ ແລະ ຍານາງລົວແຊນໃຫ້ ກຽດໄປຮວູ່ ມງານລາຕີທຈ່ີ ະຈດັ ຂຼນັ້ຶ ຢທູ່ ໂ່ີ ຮງແຮມຂອງກະຊວງໃນວັນຈນັ ທີ 18 ມັງກອນດ້ວຍ” ແທນທ່ີຈະສະແດງຄວາມດີອົກດີໃຈອອກມາຄືດັົ່ງຜົວຄິດເອົາໄວ້, ນາງຊ້ໍາພັດຖັິຼ້ມບັດເຊີນດ່ົັງກູ່າວນ້ັຼນໃສູ່ໜ້າ ໂຕະພ້ອມທງັ ຈົມ່ ອອກມາວ່າູ : “ເອາົ ມາຫຍັງອັນນ້ຼັີ” “ອູ່າວ ນ້ອງທີ່ຮັກ! ອ້າຍຄິດວູ່ານ້ອງຄົງດີໃຈ. ນ້ອງບໍ່ໄດ້ອອກນອກບ້ານນໍາເພີ່ິນຈັກເທີື່ອມັນເປັນໂອກາດອັນດີ ທ່ີສຸດຂອງນ້ອງ. ອ້າຍໄດ້ມັນມາດ້ວຍຄວາມລໍາບາກແທ້ໄດ໋. ທຸກຄົນໃຜໆກໍອິດສາໃຜໆກໍຢາກໄດ້ ພະນັກງານ ລັດຖະກອນບ່ໍແມູ່ນຈະມີໂຊກດີທຸກຄົນເລີຍ. ຢູ່ຫຼ້ັນນ້ອງຈະໄດ້ພົບຜູ້ໃຫຍໄມ້ສູງຫຼາຍຄົນ”. ນາງແນມເບີ່ິງໜ້າຜົວດ້ວຍ ຄວາມຢາກຮ້າຍ ແລະ ກໍເວົຼັາ້ ຂ້ັຶຼນວາູ່ : “ເຈົາັຼ້ ຢາກໃຫ້ຂອ້ ຍເອາົ ຫຍງັ ຫຸມ້ ຄີງໄປ”. ຜູເ້ ປນັ ຜົວລມື ຄດິ ເຖງິ ເລ່ີືອງນີັ້ຼ ໄດແ້ ຕ່ພູ ຶມພໍາ່ ອອກມາວາູ່ : “ຊັນ້ຼ ເສ້ອັືຼ ໂຕທ່ີນອ້ ງນງູຸ່ ໄປຊມົ ລະຄອນນຼນັ້ ເດ ອາ້ ຍຄິດວາູ່ ພໄໍ ດຢ້ ູ່”. ເຂົາຮີບງຽບທັນທີ ແລະ ຕ່ືີມຕົກໃຈເມີ່ືອເຫັນຜູ້ເປັນເມຍໄຫ້ສະອຼັື້ນຂຶ້ັຼນ, ມີນໍ້າຕາໄຫຼອອກມາຈາກເບຼ້ັົາຕາສອງ ເມັດໃຫຍ່ຍູ ອ້ ນລົງມາຕາມແກມ້ ຈົນຮອດຮີມສບົ ແລະ ເຂົາກໍເວ້າຼົັ ຂນ້ຼັຶ ທັນທວີ າູ່ : 42

“ໂອມານຕີນນ້ອງທີ່ຮກັ ຂອງອາ້ ຍ ເຄີື່ອງແຕ່ງູ ກາຍທີພ່ ມໍ າພໍຄວນທ່ີນ້ອງຢາກໄດ້ນັ້ຼນລາຄາເທາ່ົ ໃດ? ເງິນເຮົາກພໍ ໍ ຍງັ ຢູ່ເດ ແລະ ນ້ອງຍງັ ຈະໄດໃ້ ຊມ້ ັນຫາຼ ຍໂອກາດຢູ່”. ນາງຊົງຄິດໄປຄດິ ມາຈກັ ໜ້ອຍໄລລູ່ ຽງລາຄາຂອງເຄ່ີືອງທຽບໃສູ່ຄວາມສາມາດຂອງຈໍານວນເງິນທ່ີຈະຂໍນໍາຜົວ ເພອ່ີື ບໃ່ໍ ຫ້ເກີນທຜ່ີ ົວຕ້ອງປະຕເິ ສດ ແລະ ຮອ້ ງໂວຍວາຍອອກມາເພາະນາງຮ້ດູ ວີ ່າູ ເຂາົ ເປັນຕນົ ມັດທະຍັດ. ນາງເກິໆຈກັ ໜູວ່ ຍກອູ່ ນຈະເວົຼາັ້ ອອກມາວາູ່ : “ນ້ອງບໍ່ຮູ້ລາຄາແທ້ຂອງມັນແຕວູ່ ່າູ ນອ້ ງຄິດວ່າູ ສ່ີຮອ້ ຍຝຣ່ງັົ ຄງົ ພໍ”. ຜເູ້ ປັນຜົວຮູສ້ ຶກໜ້າຮາດໄປໜ້ອຍໜ່ຶີງ ເພາະເຂາົ ໄດ້ຮກັ ສາເງິນຈາໍ ນວນເທາ່ົ ນຼ້ັີໄວເ້ ພີື່ອຈະຊືັ້ຼປືນລູ່າເນືອຼັ້ ແລະ ເຂົາ ຈະໄປຍງິ ນກົ ຢູທ່ ີ່ທົ່ງນັງແຕູຮ່ ູ່ວມກບັ ເພືອີ່ ນຂອງເຂົາໃນລະດູຮ້ອນປໜີ າ້ . ແຕໃູ່ ນທ່ສີ ຸດເຂົາກເໍ ລຍີ ເວາົຼັ້ ອອກມາວູ່າ: “ຕົກລົງ, ອາ້ ຍຈະມອບເງນິ ຈາໍ ນວນນຼັນ້ ໃຫ້ນ້ອງ ແຕູວ່ ູ່ານ້ອງຕອ້ ງຊອກຊັໂຼ້ື ຕງາມໆໄດຈ໋ ກັ ບໍ?”.  ວັນບຸນຫຍັບເຂ້ົຼັາມາຊັກໄຊ້ ແຕູ່ຍູ່ານາງລົວແຊນກໍຍັງໂສກເສຼ້ົັາຫງູ່ວມເຫງົາຢູ່ ທ້ັຼງໆທີ່ເຄີື່ອງເອ້ຂອງນາງກໍໄດ້ ມາຮຽບຮອ້ ຍແລວ້ . ວນັ ໜຶງ່ີ ຜເູ້ ປນັ ຜວົ ຈິ່ງີ ເວາົັ້ຼ ກັບນາງວູ່າ: “ອ້າວ...ນ້ອງເປັນຫຍງັ ...? ປະກົດວູາ່ ສາມມັຼືມ້ ານັ້ນຼີ ອ້ ງບໍ່ສົດຊືນີ່ ເລີຍ”. ແລ້ວນາງກໍຕອບວາູ່ : “ບ່ໍມູ່ວນໃຈ ເພາະບ່ໍມີສາຍສ້ອຍຫ້ອຍຄໍເຄອ່ີື ງເອເ້ ຄີ່ອື ງຍອ້ ງຫຍັງຈັກຢ່າງ ມັນຊົງທຸກໄຮອ້ ະນາຖາໂພດ ນ້ອງຄິດ ວູ່າຈະບ່ໍໄປງານລາຕນີ ັ້ນຼ ເລຍີ ”. ຜວົ ຕອບວູາ່ : “ອາ້ ວ...ນ້ອງກໍເອົາດອກໄມ້ທໍາມະຊາດປະດບັ ເອົາກໍແຮງງາມລະຕີ, ລະດນູ ີ້ັຼເໝາະທີ່ສດຸ ສບິ ຝຣັົງ່ ເທ່າົ ນນ້ັຼ ນ້ອງກໍ ສາມາດຊຼກ້ັື ຫຸ ຼາບງາມໆໄດຕ້ ງັຼ້ ສອງສາມດອກ”. ນາງບໍ່ລົງ່ ໃຈ. “ບ.່ໍ ..ບມ່ໍ ີອັນໃດເລຍີ ຈະຕໍ່າຕອ້ ຍໄປກວ່າູ ວາດຊົງທຸກຍາກໃນຝູງຍາແມູ່ຍານາງທັງຫາຼ ຍທີ່ຮັົ່ງມີ”. ຜູ້ເປນັ ຜວົ ອທຸ ານຂຶັ້ນຼ ວູ່າ: “ຈງ່ັົ ແມູ່ນນ້ອງໂງູ່! ຮີບໄປຫານາງໂຟຼແຣັດເຈເພ່ີືອນຂອງນ້ອງນັຼ້ນຕີ ແລະ ກໍຂໍຢືມເຄ່ີືອງເອ້ນໍາເຂົາຊັຼ້ນຕວາ ນ້ອງ ສະໜດິ ສະໜມົ ກັບເຂາົ ດຈີ ະຕາຍໄດ້ຢ່ດູ ອກ”. ແລວ້ ນາງເລີຍຮອ້ ງອອກມາທນັ ທດີ ້ວຍຄວາມດໃີ ຈ: “ອີຫີ.ຼ ..ນ້ອງລມື ໄປ”. ເຊາ້ຼັົ ມຼື້ໃັ ໝ່ມູ າ ລາວໄດໄ້ ປຫາເພີ່ືອນຂອງນາງ ແລະ ໄດ້ເລ່ົາເຫດການຄວາມຈໍາເປນັ ສູ່ເພ່ອືີ ທຸກປະການ. ຍານາງໂຟຼແຣດັ ເຈຍູາ່ ງເຂ້ົັຼາໄປໃນສ້ວມ ໄຂຮີບເອົາຮບູ ເຄື່ີອງເອອ້ ອກມາໄຂຝາອອກແລວ້ ກເໍ ວາ້ັຼົ ກັບນາງລວົ ແຊນ ວ່າູ : “ເບງີິ່ ດູ...ເລືອກເອົາຕາມໃຈເພີ່ອື ນ”. 43

ນາງເຫັນປອກແຂນ, ເຫັນສ້ອຍຄໍ, ເຫັນໄມ້ກາງແຂນແຫູ່ງເວິນິດນະຄອນເປັນຄໍາ ແລະ ພອຍທີ່ມີຄວາມງາມ ຫາອັນປຽບບໍໄ່ ດ້. ລາວເອາົ ເຄອື່ີ ງເອມ້ າໃສູ່ແລ້ວແຍງຢູ່ຕໜໍ່ າ້ ແວ່ນູ ຮູ້ສກຶ ຢຸດໆຢ່ອນໆຫົວໃຈບ່ໍກ້າເອາົ ອັນໃດນາງຖາມຕ່ີືມ ວາູ່ : “ບໍ່ມຫີ ຍງັ ອີກຫວາ?”. “ຍັງແທ,້ ເລືອກເບີິງ່ ດູເຮາົ ບໍຮ່ ູ້ວາູ່ ອນັ ໃດໂຕມກັ ”. ຄາວໜີ່ຶງ ນາງກໍເລີຍພົບສ້ອຍເພັດຢູ່ໃນກັບເຄີ່ືອງກັບໜີຶ່ງ ໝາກຫົວໃຈຂອງນາງເຕຼັນ້ ແຮງຜິດປົກກະຕິ ນາງເດູ່ ມືໄປຈບັ ມາດວ້ ຍຄວາມສ່ົັນສາຍຍໍມນັ ຂັຶ້ຼນອອ້ ມພາດໃສູ່ຄໍຕັຼງ້ ຂອງນາງແລ້ວນາງກໍຮສູ້ ຶກພໍໃຈຢາ່ ງທບ່ີ ອກຫຍງັ ບໍ່ຖກື . ແລ້ວນາງເອງກຖໍ າມເພ່ອືີ ນຂອງນາງດ້ວຍຄວາມຢດຸ ຢ່ອນຫົວໃຈ ແລະ ຕັ້ືນຼ ຕນັ ໃຈວູ່າ: “ໃຫເ້ ຮາົ ຍມື ແຕອູ່ ນັ ດຽວນັໄີ້ຼ ດ້ບ?ໍ ”. “ກະໄດລ້ ະບໍ ແນນູ່ ອນ”. ນາງຮີບຫບຼູ ກອດຄໍເພ່ີືອນຂອງນາງ ຈູບຫອມແກ້ມເພືີອ່ ນຂອງນາງດວ້ ຍຄວາມປະເອີບປະເອີຫວົ ໃຈ ແລ້ວກໍຮີບ ໜີໄປດວ້ ຍສັບສມົ ບັດເຍັ້ອຼື ງນ້ຼັນ. ໃນທີ່ສຸດວັນເວລາຂອງປາງບຸນກໍມາເຖິງຍານາງລົວແຊນໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມສງູ ປະສົບ ຄວາມສໍາເລັດຢ່າງໃຫຍູ່ ນາງຊົງຄວາມງາມເໝືອນເພີ່ືອຝູງ ເຈຼົ້ັາຊູ້ສະຫງູ່າຜູ່າເຜີຍໜ້າຮັກຍິັຼ້ມແຍ້ມ ແລະ ມີຄວາມຊືີ່ນ ບານສດຸ ຂະໜາດໃຜໆກໍສກັ ສາຍຕາໃສູ່ນາງຖາມຊີື່ສຽງພະຍາຍາໃກ້ຊິດສະເໜີຕົວ. ທຸກຄນົ ໃນຫ້ອງວູ່າການໃຜໆກໍຢາກ ເຕ້ັນຼ ວຽນກັບນາງ ລັດຖະມນົ ຕເີ ອງກຈໍ ັບສາຍຕາສັງເກດຍາງນໍາດູວ່ ຍ. ນາງຟອ້ ນດວ້ ຍຄວາມມນື ເມົາດ້ວຍຄວາມກະຕືລື ລັົ້ຼນເບີກບານ ແລະ ດ້ວຍຄວາມສຸກໂດຍບໍ່ຄິດນໍາຫຍັງທັງນ້ຼັນ. ນາງປະສົບໄຊຊະນະຈາກຄວາມງາມຂອງນາງໄດ້ຮັບ ກຽດຈາກຄວາມນິຍົມຊົມຊອບຕົວນາງ ຄວາມຊົມເຊີຍຈາກທຸກຄນົ ຄວາມຕ້ອງການທີ່ຊວດຕື່ີນພະວັງຂັ້ຶຼນມາໃນກະໂຕ ຂອງນາ ແລະ ໄຊຊະນະຢາ່ ງຄບົ ຖວ້ ນອັນເປັນຍອດປາຖະໜາແຫູ່ງໝາກຫວົ ໃຈຂອງແມຍູ່ ງິ . ນາງເລກີ ລາຈາກງານດ່ງັົ ກາູ່ ວ ໃນສໂີ່ ມງເຊຼົັ້າພດໍ ,ີ ສູ່ວນຜົວນາງນອນຢ່ຫູ ອ້ ງຊະລົງນ້ອຍງຽບໆຫ້ອງໜຶີ່ງຮວູ່ ມກັບ ເພີື່ອນອີກສາມຄນົ ເຊງິ່ີ ຜ້ເູ ປນັ ເມຍຂອງເຂົາກພໍ າກັນມ່ວູ ນຊນ່ີື ເຕມັ ທເ່ີ ຊນ່ົັ ກນັ . ເຂົາໄດ້ເອົາເສ້ຼືັອຄຸມທໍາມະດາສາມັນ ທ່ີເຂົາເອົາມາແຕູ່ເຮືອນນຸູ່ງອອກນອກມາປົກໃສູ່ຫັຼງຂອງຜູ້ເປັນເມຍກູ່ອນ ຈະອອກສະຖານທີ່ລ່ີືນເລິງໄປ. ອັນມັນແມູ່ນຄວາມເຂິເຂີນກັນຫຼາຍກັບເສັຼ້ືອຊຸຼດລາຕີສະໂມສອນຂອງເມຍ. ຜູ້ເປັນເມຍ ຮູ້ສຶກໂຕກໍເລຍີ ຢາກເອົາໂຕພູ່າຍໜີເພີື່ອບໍ່ຢາກໃຫ້ແມ່ຍູ ງິ ອ່ີືນສັງເກດເຫັນ ເພາະເຂາົ ພວກນຼ້ັນມີແຕູໃ່ ສ່ເູ ສືຼັ້ອຄມຸ ຂນົ ສດັ ຜືນ ງາມ ແລະ ລາຄາແພງນ້ັຼນຜູ້ເປັນຜວົ ຮີບຍັບຍຼ້ັງຜເູ້ ປນັ ເມຍໄວ້ໂດຍເວຼັົາ້ ວູ່າ: ແຕູ່ວູ່ານາງກໍບໍ່ຟັງຮີບລົງຂັຼ້ນໄດໄວໆ ເມ່ືີອເຖິງຖະໜົນແລ້ວກໍບໍ່ເຫັນລົດຈັກຄັນທ່ີພໍຈະຊູ່ວຍເຂົາທັງສອງກັບ ບ້ານໄດ້ເຖິງເຂາົ ຈະຊອກ ແລະ ເອີັຼນ້ ຫານັກຂບັ ຂີເ່ ຫັນຍາູ່ ງຢູ່ໄກໆກໍຕາມ. ເຂາົ ຮູ້ສຶກເສົ້ັຼາໃຈທັງສັົ່ນໜາວນາໍ ກໍພໍແຮງ ຈ່ິີງພາກັນຍູ່າງລງົ ໄປແຄມນ້ໍາແຊນແລ້ວໃນທ່ີສດຸ ເຂົາກໍເລີຍພົບລົດພໍ້ ລົດອ່ີຮ້າງສອງບູ່ອນນັ່ົງຄັນໜຶ່ີງ ເຊ່ີິງລົດເກົ່າປະເພດນ້ັຼີມັກປະກົດໃຫ້ເຫັນໃນຕອນກາງຄືນເທ່ົານັຼ້ນ ເໝືອນດົັ່ງວູ່າມັນ ລະອາຍສະພາບອະນາຖາຂອງມນັ ຫາກປະກດົ ຕວົ ໃຫຄ້ ົນເຫັນໃນຕອນກາງເວນັ . ລົດດົ່ັງກູ່າວໄດ້ນໍາເອົາສອງຜົວເມຍມາສົ່ງຈົນເຖິງຜະຕູເຮືອນຢູ່ຖະໜົນມາກຕຽກ ແລ້ວທັງສອງກໍພາກັນຂ້ຼັຶນ ເຮືອນເມື່ີອດ້ວຍຄວາມເຫງົາໃຈໝົດເທ່ົານ້ັຼີແລ້ວສໍາລັບນາງ. ສູ່ວນຜູ້ເປັນຜົວກໍຄິດວູ່າ ຕົນເອງຕ້ອງໄປເຖິງຫ້ອງການ ກະຊວງຕອນສບິ ໂມງເຊັ້ຼົາ. 44