เอกสารประกอบการเรียนรายวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวัน (1.2566)

เอกสารประกอบการเรียน รายวิชา 4000118 เทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวัน (DIGITAL TECHNOLOGY IN EVERYDAY LIFE) ห้ามจำหน่าย ใช้เฉพาะการเรียนการสอน ภาคการศึกษา 1/2566

เอกสารประกอบการเรียน รายวิชา เทคโนโลยีดจิ ทิ ลั ในชวี ิตประจาวัน Digital Technology in Everyday Life ผู้เรยี บเรยี ง : ดร.สวงค์ บญุ ปลกู ผชู้ ่วยศาสตราจารย์พชิ ญส์ ินี พุทธิทวีศรี ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.บรรพต พจิ ิตรกาเนิด ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ปรศิ นา มชั ฌิมา ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐา ผวิ มา ผู้ช่วยศาสตราจารย์นภัสศรณั ย์ ชชั วาลานนท์ ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ทพิ สดุ า คิดเลิศ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.เอ้ืออารี จันทร ดร.ภิรดี วัชรสนิ ธ์ุ ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.สุทัศน์ จันบวั ลา ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.จิตต์วิมล คลา้ ยสุบรรณ ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ปรมัตถป์ ัญปรชั ญ์ ตอ้ งประสงค์ ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.ลดั ดา สวนมะลิ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ธนากร ปกั ษา ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ชวาลนิ เนยี มสอน ผชู้ ่วยศาสตราจารย์สุภารัตน์ คุ้มบารงุ ผู้ช่วยศาสตราจารย์กนิษฐา ศรีเอนก ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์อญั ชนา ลกั ษณว์ ริ ามสิริ อาจารย์จานรรจา พลอยมุกดา

เอกสารประกอบการเรยี น เทคโนโลยดี ิจิทลั ในชวี ิตประจาวนั ผูเ้ รียบเรียง : ดร.สวงค์ บุญปลูก ผู้ชว่ ยศาสตราจารยพ์ ิชญส์ ินี พุทธิทวีศรี ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.บรรพต พจิ ิตรกาเนิด ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรศิ นา มัชฌมิ า ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐา ผิวมา ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์นภัสศรณั ย์ ชชั วาลานนท์ ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ทิพสดุ า คิดเลศิ ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.เอ้อื อารี จนั ทร ดร.ภิรดี วชั รสนิ ธ์ุ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.สุทศั น์ จันบวั ลา ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.จติ ตว์ มิ ล คล้ายสุบรรณ ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ปรมัตถ์ปัญปรัชญ์ ต้องประสงค์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ลัดดา สวนมะลิ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ธนากร ปักษา ผู้ชว่ ยศาสตราจารยช์ วาลนิ เนียมสอน ผู้ช่วยศาสตราจารยส์ ภุ ารัตน์ คมุ้ บารุง ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์กนษิ ฐา ศรีเอนก ผ้ชู ่วยศาสตราจารย์อญั ชนา ลักษณว์ ริ ามสริ ิ อาจารยจ์ านรรจา พลอยมกุ ดา พิมพ์ครงั้ ท่ี 1 : จานวน 401 เลม่ เมษายน 2566 ออกแบบปก : ดร.สวงค์ บญุ ปลูก และคณะ พมิ พ์ท่ี : ศนู ย์บริการส่อื และส่ิงพมิ พ์กราฟฟิคไซท์ โทร : 0-2244-5081-3



คำนำ เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาเทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวัน (Digital Technology in Everyday Life) รหัสวชิ า 4000118 ได้เรยี บเรยี งขนึ้ อย่างเปน็ ระบบ ครอบคลมุ เนือ้ หาสาระรายวิชา ในหมวดวิชาการศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต เพื่อใช้เป็นเอกสารประกอบการเรียนให้กับ นักศึกษา ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในเนื้อหา สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของ มหาวิทยาลัยสวนดสุ ติ และเทคโนโลยดี ิจิทัลทเ่ี กย่ี วข้องเพอ่ื พัฒนาการเรียนรขู้ องตนเองและการดำเนิน ชีวิต สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างรู้เท่าทันและมีความปลอดภัย สามารถวิเคราะห์ข้อมูลด้วย เครื่องมือเทคโนโลยีดจิ ิทัลเพอื่ นำไปสกู่ ารเรียนร้ตู ลอดชีวิต และตระหนักถงึ ความเป็นพลเมอื งดจิ ทิ ลั เอกสารประกอบการเรียนเล่มนี้ ได้แบ่งเนื้อหาการเรียนไว้ 6 บท ได้แก่ การประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีดจิ ทิ ลั เพือ่ การเรียนรู้ เทคโนโลยดี ิจทิ ัลในชวี ิตประจำวัน การรเู้ ท่าทนั สือ่ และความปลอดภัย ยคุ ดจิ ทิ ลั เทคโนโลยพี ลิกโฉม การใชข้ ้อมูลให้เกิดประโยชน์ ทักษะดา้ นดิจิทัลและความเป็นพลเมือง ดิจิทัล การใช้เอกสารประกอบการเรียนเล่มนี้ผู้เรียนควรได้ศึกษารายละเอียดแต่ละหัวขอ้ เร่ืองทีส่ อน จากเอกสาร หนงั สอื ตำรา หรือส่ืออ่นื ๆ เพมิ่ เตมิ ผู้เขียนหวังเปน็ อย่างยิ่งว่า เอกสารประกอบการเรยี นเล่มนี้คงอำนวยประโยชน์ตอ่ การเรียน ตามสมควร หากทา่ นทนี่ ำไปใช้มีข้อเสนอแนะ ผู้เขยี นยินดรี บั ฟงั ข้อคดิ เหน็ ต่าง ๆ และขอขอบคุณมา ณ โอกาสน้ี มหาวิทยาลัยสวนดสุ ติ เมษายน 2566



สารบญั หน้า คานา (1) สารบัญ (3) สารบัญภาพ (7) สารบัญตาราง (9) บทท่ี 1 เทคโนโลยีดจิ ิทัลเพอื่ การเรยี นรู้ 1 1 การเรียนรใู้ นรูปแบบของมหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ิต 2 ระบบการจัดการเรียนรขู้ องมหาวิทยาลยั สวนดสุ ติ 9 One World Library 10 การเตรยี มความพรอ้ มกอ่ นเรยี น 10 หนว่ ยงานสนบั สนุนด้านเทคโนโลยีดจิ ิทลั เพอื่ การเรียนรู้ 12 สรุป 12 คาถามท้ายบท 13 เอกสารอา้ งอิง 15 บทที่ 2 เทคโนโลยีดิจทิ ลั ในชีวติ ประจาวนั 15 เคร่ืองมือดิจิทลั 16 สมรรถนะของเครื่องมือดิจิทลั 17 แอปพลิเคชัน 26 สรปุ 26 คาถามท้ายบท 27 เอกสารอา้ งองิ 29 บทที่ 3 การรเู้ ทา่ ทนั สอ่ื และความปลอดภัยยุคดิจิทลั 29 การรู้เท่าทนั สอ่ื ออนไลน์ 31 การจดั การข้อมูลข่าวสารเชิงลบ 34 การใช้เทคโนโลยดี จิ ิทัลอยา่ งปลอดภยั และมคี วามรบั ผดิ ชอบ 35 กฎหมายดิจทิ ัล

(4) หนา้ สรุป 44 คาถามทา้ ยบท 44 เอกสารอ้างอิง 45 บทที่ 4 เทคโนโลยีดิจิทลั พลิกโฉม 49 ความหมายของเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั พลิกโฉม 49 เทคโนโลยีดจิ ิทัลพลกิ โฉมโลกอนาคต 50 กรณศี กึ ษาความสาเรจ็ ขององค์กรที่ปรับตัวสู่ Digital Transformation 59 ตวั อยา่ งการประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยีดจิ ิทัลในมหาวิทยาลัยสวนดสุ ิต 61 การออกแบบเทคโนโลยีดิจิทลั เพือ่ แกป้ ญั หาจากสิ่งตา่ ง ๆ รอบตวั 62 สรปุ 67 คาถามทา้ ยบท 68 เอกสารอา้ งอิง 69 บทท่ี 5 การใช้ขอ้ มูลให้เกิดประโยชน์ 71 ขอ้ มลู สารสนเทศ ความรู้ และปญั ญา 71 ความสัมพนั ธข์ องทฤษฎี DIKW Pyramid 72 ประโยชน์ของขอ้ มูล 73 การใช้ประโยชนจ์ ากขอ้ มูลเพ่อื พัฒนาการเรียนรู้ 74 การใชข้ ้อมูลอย่างถกู ต้อง 75 การอา้ งอิงแหล่งที่มาของข้อมลู ด้วยไอที 76 การใช้ประโยชน์จากข้อมลู เพ่ือการทางาน 78 ประเภทของขอ้ มูล 78 กระบวนการใช้ประโยชน์จากขอ้ มูล 79 สรปุ 81 คาถามทา้ ยบท 81 เอกสารอ้างอิง 82

(5) หนา้ บทที่ 6 ทักษะดา้ นดิจทิ ัลและความเป็นพลเมืองดิจิทลั 85 ทกั ษะดา้ นดจิ ิทัล 85 ความเป็นพลเมืองดจิ ทิ ลั 87 การวดั ความเป็นพลเมอื งดจิ ิทลั 91 สรปุ 94 คาถามท้ายบท 94 เอกสารอ้างอิง 95 97 บรรณานกุ รม

(6)

สารบญั ภาพ ภาพที่ หนา้ 1.1 รูปแบบการจัดการเรียนรขู้ องมหาวิทยาลยั สวนดุสิต 2 1.2 ระบบ WBSC-LMS และ การเขา้ ถึง ระบบแฟม้ สะสมผลงาน WBSC-Portfolio 3 1.3 แหลง่ เรยี นรู้และส่ือออนไลน์ 6 1.4 แอปพลิเคชนั SDU 4S 7 1.5 แอปพลิเคชนั SDU Application 8 1.6 อินโฟกราฟิกบรกิ ารเทคโนโลยีดจิ ทิ ลั เพื่อการเรียนรู้ 11 2.1 ตัวอยา่ งหนา้ จอแอปพลิเคชันสาหรบั การส่อื สาร 18 2.2 ตัวอย่างหนา้ จอแอปพลิเคชันสาหรับการซ้อื ขายสินทรัพย์ดจิ ทิ ัล 19 2.3 ตวั อย่างหนา้ จอแอปพลิเคชนั ด้านสุขภาพ 20 2.4 ตวั อย่างหนา้ จอแอปพลิเคชันดา้ นกีฬาและออกกาลังกาย 21 2.5 ตัวอยา่ งหน้าจอแอปพลิเคชนั ด้านการเดนิ ทางและการทอ่ งเท่ยี ว 22 2.6 ตวั อยา่ งหน้าจอแอปพลิเคชนั ด้านความบันเทิง 23 2.7 ตัวอยา่ งหนา้ จอแอปพลเิ คชนั ดา้ นอาหารการกนิ 24 5.1 ทฤษฎี DIKW Pyramid 71 5.2 การเปลย่ี นสถานะของข้อมลู สารสนเทศ ความรู้ และปัญญา 72 5.3 วงจรการทาวิทยาศาสตรข์ ้อมลู (Data Science Lifecycle) 79 6.1 กรอบความฉลาดทางดิจิทัล 5 ด้าน 91

(8)

สารบญั ตาราง ตารางที่ หน้า 2.1 แอปพลิเคชนั ด้านการสื่อสาร 19 2.2 แอปพลเิ คชนั ด้านการเงินการลงทุน 20 2.3 แอปพลิเคชนั ด้านสุขภาพ 21 2.4 แอปพลิเคชันด้านกฬี าและออกกาลงั กาย 22 2.5 แอปพลเิ คชันดา้ นการเดนิ ทางและการท่องเทยี่ ว 23 2.6 แอปพลิเคชันด้านความบันเทิง 24 2.7 แอปพลิเคชันด้านอาหารการกิน 25 4.1 ตวั อย่างการประยุกต์ใช้เทคโนโลยดี จิ ทิ ัลในมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ 61 6.1 แบบวดั ความเปน็ พลเมอื งดจิ ิทลั ของนสิ ิตนกั ศึกษาในสถาบนั อุดมศกึ ษา (25 ขอ้ ) 91



บทที่ 1 การประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยดี จิ ทิ ลั เพอื่ การเรยี นรู้ เทคโนโลยีดิจิทัล หมายถึง ภาพรวมของอุปกรณ์และการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นโดยใช้ คอมพิวเตอร์เปน็ ฐาน ซ่งึ รวมถึงการใช้แอปพลิเคชนั ใหม่ ๆ เพื่อเพม่ิ คุณภาพชีวิตหรือแกป้ ัญหาท่ีเกิดข้ึน ในชีวิตประจาวนั การเรยี นหรอื การทางาน การใชเ้ ทคโนโลยดี ิจิทัลใหเ้ กดิ ประสทิ ธิผลตามวัตถปุ ระสงค์ ของการใช้งานจึงเกี่ยวข้องกับทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ครอบคลุมความสามารถ 4 มติ ิ ไดแ้ ก่ การใช้ ความเขา้ ใจ การสรา้ ง และการเข้าถงึ เทคโนโลยีไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธิภาพ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ เป็นเป้าหมายสาคัญที่แสดงถึง การใช้ ความเข้าใจ การสร้างและการเข้าถึงเทคโนโลยีดจิ ิทัลเพอื่ การเรียนในมหาวิทยาลัยสวนดสุ ติ เกี่ยวข้อง กับระบบนิเวศการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต (SDU Learning Ecosystem) ซึ่งประกอบด้วย 2 องคป์ ระกอบสาคัญ คอื 1. การเรยี นรใู้ นรปู แบบ Hybrid Learning 2. การจัดสภาพแวดลอ้ มการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดสุ ิต ประกอบด้วย 2.1 เครอื่ งมือท่ีใชใ้ นการเรียนรู้ ประกอบดว้ ย เครอ่ื งมือทมี่ หาวทิ ยาลยั จัดเตรยี มให้ และ เคร่ืองมอื ท่ผี เู้ รยี นนามาใช้ในการเรยี นรดู้ ว้ ยตนเอง (Bring your own device: BYOD) 2.2 ระบบสนับสนุนการเรียนรู้ ประกอบด้วย ระบบบริหารการศึกษา เคร่ืองมือการเรียนรู้ ออนไลน์ แอปพลเิ คชนั เวบ็ ไซต์ แหลง่ เรยี นรู้และสอื่ ออนไลน์ ทีเ่ กี่ยวข้องกับการเรยี นรู้และการทางาน ในมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ 2.3 การให้บรกิ าร Account และ บรกิ ารระบบเครือข่ายของมหาวทิ ยาลยั การเรียนรูใ้ นรปู แบบของมหาวิทยาลยั สวนดสุ ติ การจัดการเรียนการรุ้ในยุคดิจิทัล มหาวิทยาลัยสวนดุสิตได้จัดรูปแบบการเรียนรู้แบบใหม่ ที่นากระบวนการเรียนรู้เชื่อมโยงกับเทคโนโลยีดิจิทัลให้กับนักศึกษาท่ีเข้ามาศึกษาหาความรู้ โดย จัดการเรียนรู้เป็นแบบ Hybrid Learning เป็นการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสาน แบบ Online และ Onsite นักศึกษาสามารถศึกษาเรียนรู้ได้ด้วยตนเองแบบประสานเวลา (Synchronous Learning) และแบบไม่ประสานเวลา (Asynchronous Learning) โดยผู้สอนใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือใน การสื่อสาร และทากิจกรรมกับผเู้ รยี นผ่านแพลตฟอร์มที่มหาวิทยาลัยจัดเตรียมไว้ การจัดการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตเน้นการบูรณาการร่วมกันบนพื้นที่ต่อเน่ือง เชื่อมโยงในรูปแบบต่าง ๆ ได้แก่ Online Learning Room Hybrid Learning และ Environment Design for Learning and Services ซึ่งผู้เรียนสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ท่ีสมบูรณ์แบบ บนมาตรฐานความเข้มแข็งทางวิชาการของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตได้ โดยเป็นนโยบายการเดินทางสู่ One World Library to The University ที่มุ่งเน้นให้ทุกพน้ื ที่ภายในมหาวิทยาลัยสวนดสุ ิตเป็นพ้นื ที่ แหง่ การเรียนรูจ้ ากสถานท่ีและส่งิ แวดล้อม

2 ภาพที่ 1.1 รูปแบบการจัดการเรยี นรู้ของมหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ติ ท่มี า: สานกั วิทยบรกิ ารและเทคโนโลยีสารสนเทศ, 2566 มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีการนาเทคโนโลยี Hybrid Learning มาใช้ในการจัดการเรียน การสอนระดับปฐมวัยและระดับประถมศึกษาของโรงเรียนสาธิตละอออุทิศ ซึ่งเป็นการจัดการเรียน การสอนแบบผสมผสาน ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนแบบ online หรือ onsite ก็ได้โดยผู้สอนใช้ เครื่องมือเทคโนโลยีในการส่ือสาร และทากิจกรรมกับผู้เรียนผ่านแพลตฟอร์มท่ีจัดเตรียมไว้ และ การจัดการเรียนการสอนระดับบัณฑิตศึกษา ระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก มหาวิทยาลัยได้จัดเตรียมห้องเรียน Hybrid ซึ่งพัฒนาต่อยอดมาจากต้นแบบของโรงเรียนสาธิตละออ อุทิศ นามาใช้ในการจัดการเรียนสอนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ด้วย ตนเองได้ทุกที่ทุกเวลา ผ่านเคร่ืองมืออุปกรณ์สมาร์ทโฟน แท็บแล็ต คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ค และมี ปฏสิ มั พันธ์กบั ผู้สอนและเพื่อนรว่ มชั้นเรยี นได้ผ่านระบบ แพลตฟอรม์ การเรียนรตู้ ่าง ๆ ระบบการจัดการเรยี นรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสติ ระบบสนบั สนุนการเรยี นรู้ ระบบสนับสนุนการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ประกอบด้วย ระบบบริหารการศึกษา เคร่ืองมือการเรียนรู้ออนไลน์ แอปพลิเคชัน เว็บไซต์ แหล่งเรียนรู้และส่ือออนไลน์ ท่ีเกี่ยวข้องกับ การเรียนร้แู ละการทางานท่มี หาวทิ ยาลัยสวนดสุ ติ จัดเตรยี มเพือ่ ใหบ้ ริการนักศึกษา ดังน้ี

3 ระบบบรหิ ารการศึกษา Academic https://academic.dusit.ac.th ระบบสารสนเทศสาหรับนักศึกษา นักศึกษาสามารถเข้าใช้บริการสาหรับการบริหารจัดการ สารสนเทศท่ีเก่ียวข้องกับการเรียนของตนเองต้ังแต่แรกเริ่มเป็นนักศึกษาจนจบการศึกษา ท้ังการลงทะเบียนเรียน การตรวจสอบตารางเรียน/ตารางสอบ การตรวจสอบผลการลงทะเบียน การนดั หมายอาจารยท์ ี่ปรกึ ษา รวมถึงการขนึ้ ทะเบียนบัณฑิตเมือ่ จบการศึกษา ระบบ WBSC-LMS http://wbsc.dusit.ac.th ระบบการจัดการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ช่ือเต็ม ระบบการเรียนรู้จากการทางาน แบบผสมผสานและเสริมศักยภาพด้วยเทคโนโลยี (Work-based Blended Learning and Technological Scaffolding System: WBSC) ได้แก่ ระบบที่ทาหน้าที่การบริหารจัดการเรียน การสอนผ่านเว็บ ผู้สอนในแต่ละรายวชิ ารวมถึงรายวิชาการศึกษาทั่วไปจะนาเน้ือหา กิจกรรม ส่ือการสอน เชื่อมโยงแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้ออนไลน์ และแบบทดสอบออนไลน์ที่เก่ียวข้องกับรายวิชาจัดไวใ้ ห้ ในระบบ เพ่ือให้นักศึกษาได้เข้าถึงเน้ือหา กิจกรรมต่าง ๆ ส่งงานและเข้าทาแบบทดสอบตามเส้นทาง การเรียนรู้ที่กาหนดโดยผู้สอนแต่ละรายวิชา ผู้เรียนสามารถดูภาพรวมเพื่อเข้าถึงรายวิชาต่าง ๆ ได้ท่ี เมนู Site home ทม่ี าของคลปิ : https://wbsc.dusit.ac.th คู่มอื การใช้ระบบ WBSC นอกจากนี้ในระบบ WBSC ยังมี ระบบแฟ้มสะสมผลงาน WBSC-Portfolio ซึ่งเป็นระบบที่ ชว่ ยในการสร้างและเผยแพร่แฟม้ สะสมผลงานในรูปแบบออนไลน์ของระบบ WBSC ท่ีผู้เรียนสามารถ เรียกใชแ้ ละจัดเก็บผลงานในแฟ้มสะสมผลงานได้ ที่ เมนู Site home ท่ีแถบด้านล่างขวาของจอภาพ ท่ี Network servers จะพบเมนู ระบบแฟ้มสะสมผลงาน ภาพที่ 1.2 ระบบ WBSC-LMS และ การเข้าถงึ ระบบแฟม้ สะสมผลงาน WBSC-Portfolio ท่ีมา: https://wbsc.dusit.ac.th

4 แบบที่ 1 การใชบ้ นเคร่ือง แบบท่ี 2 การใช้งานบนมอื ถอื แบบที่ 3 การใชง้ านบนมือถอื คอมพวิ เตอร์ Notebook หรือ (Android) (iOS) Tablet ทีม่ าของคลิป: https://wbsc.dusit.ac.th วิธีการใชร้ ะบบแฟ้มสะสมผลงาน WBSC-Portfolio เทคโนโลยีการส่ือสารผา่ น Microsoft Teams เทคโนโลยีส่ือสารท่ีใช้งานร่วมกับ ระบบ WBSC-LMS โดยอาจารย์ผู้สอนและนักศึกษา สามารถเรียน ทากิจกรรมและแบ่งปันข้อมูลร่วมกันระหว่างผู้สอนและนักศึกษาแต่ละรายวิชา ผ่าน พ้ืนที่ส่วนกลาง โดยเฉพาะอย่างย่ิงในการเรียนออนไลน์แบบประสานเวลา ผู้สอนจะจัดกิจกรรมการ เรียนรู้ออนไลน์ที่มีการพบปะพร้อมกันแบบออนไลน์ด้วยฟังก์ชันการจัดประชุม (Meeting) ท่ีสามารถ แบ่งห้องย่อยในการอภิปรายและจดั กจิ กรรมในรูปแบบ Online Active Learning ชดุ โปรแกรมเพ่อื การทางานรว่ มกัน Microsoft 365 Microsoft 365 เป็นชุดโปรแกรม Microsoft Office ท่ีสามารถเชื่อมต่อกับระบบคลาวด์ ท่ี เปลี่ยนรูปแบบการใช้งานจากการทางานแบบออฟไลน์บนเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลหรือ เครื่องคอมพิวเตอรแ์ บบพกพา เปน็ การใชง้ านแบบออนไลน์บนระบบคลาวด์ทช่ี ว่ ยใหน้ ักศึกษาสามารถ เข้าถึงข้อมูล ใช้งานและทางานร่วมกันได้แบบออนไลน์ไดจ้ ากทุกแพลตฟอร์มระหว่างท่ีมีการเชื่อมต่อ แบบออนไลน์ได้ และนอกจากโปรแกรมสาหรับการทางานพ้ืนฐาน เช่น MS-Word, MS-Excel, MS-PowerPoint แบบออนไลน์แล้ว Microsoft 365 ยังรวมถึงโปรแกรมสาหรับการทางานร่วมกัน อนื่ ๆ เช่น Outlook สาหรับการตดิ ต่อนดั หมายผา่ นปฏิทนิ การสง่ จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ SharePoint สาหรับการแชร์พนื้ ท่ีการทางานร่วมกันแบบออนไลน์ด้วย Yammer ระบบ Social Network ภายในองคก์ ร Sway เครอ่ื งมือสรา้ งเว็บและนาเสนอขอ้ มลู แบบง่าย Planner เครอ่ื งมือสาหรับการวางแผนสาหรบั สือ่ สารและการทางานเปน็ ทมี OneNote สมุดบนั ทกึ แบบออนไลน์ Stream ระบบการจดั การและแชร์วดี ิโอภายในทีมหรือองค์กร OneDrive พื้นท่ีสาหรับการจัดเก็บไฟล์และทางานร่วมกันบนคลาวด์ฟรีสาหรับเก็บ ข้อมูลสว่ นบคุ คลแบบออนไลน์ท่ีไม่เสียค่าใช้จ่าย นักศกึ ษาของมหาวิทยาลัย สวนดุสิตมพี ืน้ ทจี่ ดั เกบ็ ข้อมลู ที่ความจุ 1 TB

5 แนะนาบรกิ าร Microsoft Office 365 แนะนาการใชง้ าน OneDrive แอปพลเิ คชันเพอ่ื การเรียนร้ดู ้วย iPad หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต คณะครุศาสตร์ เป็นหลักสูตรท่ีนักศึกษาในหลักสูตร มีการกาหนดให้ใช้ iPad เป็นเคร่ืองมือในการเรียนรู้ ใช้แอปพลิเคชันในการเรียนรู้และการทางานบน ระบบปฏบิ ตั ิการ iOS รวมถึงแอปพลเิ คชันกลมุ่ iWork ไดแ้ ก่ Keynotes เครอื่ งมอื สาหรบั การจดั ทาการนาเสนอข้อมูล Pages โปรแกรมจัดทาเอกสาร บันทกึ รายงาน Numbers โปรแกรมสาหรบั ใชใ้ นการคานวณ iMovie โปรแกรมตดั ตอ่ วีดทิ ัศนห์ รือ Video GarageBand โปรแกรมที่ใชใ้ นการสรา้ งสรรคด์ นตรี แอปพลเิ คชันเพ่ือการเรยี นรสู้ าหรบั นกั ศึกษาชาวตา่ งชาติ สาหรับนักศึกษาต่างชาติ การใช้บริการแอปพลิเคชันเพื่อการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมี การเลือกใช้แอปพลิเคชันที่สอดคล้องกับการใช้ชีวิตประจาวันของนักศึกษา เช่น WhatsApp, KakaoTalk, DingTalk, Weibo เปน็ ต้น แหลง่ เรียนรแู้ ละส่อื ออนไลน์ (http://www.dusit.ac.th/learning-resources) ประกอบด้วยส่ือการเรียนออนไลน์ เช่น ระบบ SDU MOOC ระบบ SDU Online Course บริการเรียนภาษาอังกฤษออนไลน์ English Discovery ระบบ e-Learning และฐานข้อมูลออนไลน์ ครอบคลุมทุกหลักสตู รที่เปดิ การเรยี นการสอนมากกวา่ 19 ฐานข้อมูล

6 ภาพท่ี 1.3 แหลง่ เรียนรแู้ ละส่อื ออนไลน์ ทีม่ า: สานกั วทิ ยบรกิ ารและเทคโนโลยีสารสนเทศ, 2566 ที่มาของคลิป: http://www.dusit.ac.th/learning-resources แหลง่ เรยี นรู้และส่ือออนไลน์ ระบบ e-assessment (http://e-assessment.dusit.ac.th) ระบบการประเมินเพ่ือพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ในแต่ละภาคเรียนเม่ือส้ินสุด การจัดการเรียนการสอน นักศึกษาคือส่วนหน่ึงของการปรับปรุงการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย ดว้ ยการทาแบบประเมินผา่ นระบบ e-assessment ในทุกรายวิชาท่เี รียนในภาคเรยี นนัน้ แอปพลิเคชนั เพื่อสนบั สนนุ การวางแผนการเรยี น หรือ แอปพลิเคชนั SDU 4S แอปพลิเคชันสาหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยสวนดุสิต เพื่อช่วยในการเข้าถึงข้อมูลปฏิทิน การศึกษา แจ้งเตือนประวัติการลงทะเบียนพร้อมตารางเรียน ประวัติการชาระเงิน ผลการเรียน การนัดหมายกับอาจารย์ท่ีปรึกษา แหล่งเรียนรู้ การประเมินผู้สอน สถานะคาร้อง และข้อมูลติดต่อ พร้อมแผนที่สาหรับหลักสูตรภายในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต (สานักวิทยบริการและเทคโนโลยี สารสนเทศ มหาวทิ ยาลัยสวนดสุ ิต, 2562)

7 ภาพท่ี 1.4 แอปพลิเคชนั SDU 4S ท่มี า: สานกั วทิ ยบรกิ ารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2566 แอปพลิเคชนั SDU 4S ประกอบดว้ ยเมนู - ข้อมูลส่วนตัว (Profile) แสดงข้อมูลส่วนตัวต่าง ๆ ของนักศึกษา ได้แก่ เบอร์โทรศัพท์ อีเมล สถานการณช์ าระเงนิ สถานะการยมื หนังสือ และสถานะการกูย้ ืม กยศ. - ปฏิทินวิชาการ (Academic Calendar) แสดงข้อมูลกิจกรรมต่าง ๆ ตามปฏิทินวิชาการของ มหาวทิ ยาลัย ซงึ่ สามารถคลกิ ดรู ายละเอยี ด และมีการแจง้ เตอื น (Notification) สาหรับวนั ที่มีกิจกรรม - สถานะลงทะเบยี น (Enrollment) แสดงรายวชิ าที่ลงทะเบยี นเรียนในแต่ละภาคเรียน โดย ภาคเรยี นปัจจบุ นั มกี ารแสดงวนั เรยี น เวลาเรยี น ห้องเรียน วนั สอบ เวลาสอบ และหอ้ งสอบ - ผลการเรยี น (Grade) แสดงผลการเรยี นของแตล่ ะภาคเรียน จานวนหน่วยกิต หน่วยกิตสะสม เกรดเฉล่ยี และเกรดเฉลย่ี สะสม - สถานะการชาระเงิน (Payment) แสดงสถานการณ์ชาระเงินในแต่ละภาคเรียน ว่ามีสถานะ ชาระเงินเรยี บร้อย หรอื คา้ งชาระ - อาจารย์ที่ปรึกษา (Advisor) แสดงข้อมูลอาจารย์ท่ีปรึกษา ช่องทางการติดต่อ การนัดหมาย และนกั ศึกษาสามารถนดั หมายผ่านทางแอปพลิเคชนั - แหล่งเรียนรู้ (Library) แสดงแบนเนอร์เพื่อลิงก์ไปยังแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ต่าง ๆ ของ มหาวทิ ยาลัย เชน่ e-Book ฐานขอ้ มูลออนไลน์ สื่อการเรียนรใู้ นรายวิชาหมวดการศกึ ษาท่วั ไป เปน็ ต้น - การประเมิน (Assessment) แสดงลิงก์เช่ือมโยงไประบบการประเมินการจัดการเรียน การสอนแตล่ ะรายวชิ าของนักศึกษาในแตล่ ะภาคเรยี น - สถานะคาร้อง (Request) แสดงสถานะใบคาร้องต่าง ๆ ที่นักศึกษาย่ืนต่อสานักส่งเสริม วชิ าการและงานทะเบียน

8 - แผนท่ี (Map) แสดงท่ีต้ังอาคาร สานักงาน เบอรโ์ ทรศพั ท์หนว่ ยงานตา่ ง ๆ ในมหาวทิ ยาลัย สวนดุสิต พรอ้ มแสดงเสน้ ทางแบบเดียวกับ Google Map แอปพลิเคชัน SDU Application เป็นแอปพลิเคชันแรกของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต พฒั นาขึน้ โดยมีวัตถปุ ระสงค์เพื่ออานวยความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลสาหรับนกั ศึกษา บคุ ลากรของ มหาวทิ ยาลัย และบุคคลภายนอกทส่ี นใจ โดยประชาสัมพนั ธ์ข่าวของมหาวทิ ยาลยั เผยแพร่ขอ้ มลู และ สถานท่ีสาคัญของมหาวิทยาลัย แจ้งรายการอาหารรายวันของโรงอาหารภายในมหาวิทยาลัย แหล่ง รวบรวมสื่อวีดิทัศน์เพื่อการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัย (สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลยั สวนดุสติ , 2562) ภาพท่ี 1.5 แอปพลิเคชนั SDU Application ท่มี า: สานกั วิทยบริการและเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2566 แอปพลิเคชัน SDU Application ประกอบดว้ ยเมนู - News แสดงข้อมูลข่าวประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยเหมือนกับที่แสดงท่ีหน้าเว็บ มหาวิทยาลัย - Tour แสดงข้อมูลสถานที่ภายในมหาวิทยาลัยพร้อมแผนที่ โดยผู้ใช้ต้องเปิด GPS สาหรับ การใชง้ าน - Canteen แสดงรายการอาหารประจาวันของโรงอาหารภายในมหาวทิ ยาลยั - Information แสดงข้อมูลสาคัญของมหาวิทยาลัย ได้แก่ ประวัติมหาวิทยาลัย โครงสร้าง มหาวิทยาลัย เครื่องหมาย สัญลักษณ์ และสีประจามหาวิทยาลัย แผนผังมหาวิทยาลัย เพลงมาร์ช มหาวิทยาลัยสวนดุสิต คณะและหนว่ ยงาน - Media แสดงส่ือวดี ทิ ศั น์เพอ่ื การเรยี นรขู้ องมหาวิทยาลัย

9 One World Library ห้องสมุดรูปแบบใหม่ ที่มีเรื่องราวน่าสนใจ Form Library to University เป็นห้องสมุดท่ีมี กิจกรรมการเรียนรู้ท่ีหลากรูปแบบ มีการบูรณาการร่วมกันบนพ้ืนท่ีตอ่ เนื่องเช่ือมโยงในรูปแบบต่าง ๆ ตอ่ ยอดใหท้ ุกพ้นื ที่เกิดการเรยี นรู้และเปน็ พน้ื ท่สี รา้ งสรรคแ์ บบเปดิ (Open Space) โดยให้ความสาคัญ กับการเรียนรู้จากสถานท่ี (Place-Based Learning: PBL) ที่จะทาให้มหาวิทยาลัยกลายเป็นพ้ืนที่ แห่งเรียนรู้ได้ทุกจุดและสมบูรณ์แบบ โดยการบูรณาการร่วมกันบนพ้ืนท่ีท่ีต่อเนื่องเช่ือมโยง เน้น การออกแบบสิ่งแวดล้อมเพ่ือการเรียนรู้และการบริการ (Environment Design for Learning and Service) สามารถศึกษาเร่อื งราวนีไ้ ดจ้ าก QR code : One World Library ที่มา: https://www.dusit.ac.th One World Library พ้นื ทีก่ ารเรียนรู้ Learning Spaces พน้ื ท่ีแลกเปล่ียนเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยที่มีการเผยแพร่วิดีโอการสอนรายวิชาการศึกษาทั่วไป (General Education) ผา่ นโทรทศั น์วงจรปดิ เป็นจุดให้บริการสัญญาณอินเทอรเ์ นต็ ที่ครอบคลุมพน้ื ท่ี การเรียนรู้ในมหาวิทยาลัย รวมถึงพ้ืนท่ีการเรียนรู้ ณ วิทยาเขตสุพรรณบุรี และศูนย์การศึกษา ประกอบดว้ ย 1. Learning Spaces ณ สานกั วิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ 2. SDU Library และ Café Library 3. ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ ห้อง SDU Online Learning Room และ Virtual Instruction Room ผู้เรียนสามารถนาเครอ่ื งมืออปุ กรณ์มาใชใ้ นการเรียนรดู้ ้วยตนเองแบบ BYOD (Bring your own devices) เช่น แท็บเล็ต (Tablet) เคร่ืองคอมพิวเตอร์แบบพกพา (Notebook) โทรศัพท์มือถือสมาร์ตโฟน (Smartphone) เปน็ ตน้ ห้อง SDU Online Learning Room และ ห้อง Virtual Instruction Room นวัตกรรมห้องเรียนออนไลน์ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเรียน การสอนออนไลน์และการประชุมออนไลน์ที่มีกระจายทุกคณะ ทั้งในมหาวิทยาลัย วิทยาเขตและ ศูนย์การศึกษา ประกอบด้วยคอมพิวเตอร์ควบคุมการประชุมทางไกลผ่านจอภาพผ่านโปรแกรม Microsoft Teams จอทีวีแสดงภาพผู้สอน ผู้เรียนหรือผู้เข้าร่วมประชุม รวมถึงการแชร์ข้อมูลเน้ือหา การประชุม สามารถเช่ือมต่อกับอุปกรณ์ได้ทั้ง Notebook, iPad และ Smartphone สารองห้อง ในการใช้บบริการผา่ นระบบ Room Booking

10 ท่ีมา: https://roombooking.dusit.ac.th ระบบ Room Booking การเตรยี มความพรอ้ มกอ่ นเรียน 1. สารวจและจัดเตรยี มอปุ กรณ์ Notebook Smart Device ของนกั ศกึ ษากอ่ นเรยี น 2. การใช้งาน Account กับบรกิ ารต่าง ๆ ในมหาวทิ ยาลัย ประกอบดว้ ย 2.1 Account สาหรับการใช้บรกิ ารระบบสารสนเทศและระบบเครอื ขา่ ยในมหาวิทยาลัย กาหนด Username : uรหสั นกั ศกึ ษา Password : xxxxxxxx (วันเดอื นปี พ.ศ.) 2.2 Account สาหรบั การใชบ้ ริการ e-Mail และ Microsoft 365 ของมหาวิทยาลยั กาหนด Username : uรหสั นกั ศึกษา@mail.dusit.ac.th Password: xxxxxxxx (วันเดือนปี พ.ศ.) ทั้งนี้ นักศกึ ษาสามารถเปลยี่ น Password ไดด้ ว้ ยตนเอง ผา่ นทางเวบ็ ไซต์ http://chgpwd.dusit.ac.th สาหรับกรณีทพี่ บปัญหาดา้ นการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทลั เพือ่ การเรยี นรสู้ ามารถตดิ ตอ่ สอบถามเพ่มิ เตมิ ได้ที่สานกั วิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ หนว่ ยงานสนบั สนนุ ด้านเทคโนโลยดี ิจิทลั เพื่อการเรียนรู้ ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือการเรียนรู้ เพ่ือให้เกิดประสิทธิภาพในการให้บริการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีหน่วยงานหลักทาหน้าท่ีให้บริการและสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อ การเรยี นรู้ ดังนี้ สานกั วทิ ยบรกิ ารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ หน่วยงานสนับสนุนการเรยี นรู้ ทาหนา้ ท่ี เป็นแหล่งรวบรวมเทคโนโลยเี พ่อื สนับสนนุ การเรียน การสอนและการบริหารจัดการ ศูนย์รวมความรู้ท่ีเน้นการให้บริการในรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์ ให้บริการด้านขอ้ มลู สารสนเทศกับ อาจารย์ เจ้าหนา้ ที่ นกั ศึกษาของมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ และบคุ คล ทั่วไปที่ประสงค์เขา้ มาสบื ค้นและศกึ ษาหาความรู้ด้วยตนเอง แหล่งถา่ ยทอดองค์ความรู้ดา้ นเทคโนโลยี สารสนเทศ รวมถึงการพัฒนานวัตกรรมเพื่อการบริหารจัดการและการเรียนการสอน การดูแลและ ให้บริการด้านระบบเครือข่ายของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต รวมถึงการให้บริการให้คาปรึกษาเก่ียวกับ การใช้เทคโนโลยีและระบบสารสนเทศในมหาวิทยาลัย โดยมีเว็บไซต์หลักท่ีให้บริการข้อมูล ได้แก่ https://arit.dusit.ac.th และ ชอ่ งทางให้บริการตอบคาถามผ่าน Line : IT Helpdesk for student

11 ภาพท่ี 1.6 อนิ โฟกราฟกิ บริการเทคโนโลยดี ิจทิ ลั เพื่อการเรียนรู้ ทม่ี า: สานักวิทยบรกิ ารและเทคโนโลยีสารสนเทศ, 2566 สานักสง่ เสริมวชิ าการและงานทะเบียน หน่วยงานท่ีส่งเสริม สนับสนุนทางวิชาการเพ่ือให้การจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยเป็นไป ตามเกณฑ์มาตรฐานภายใต้การบริหารจัดการเชิงพลวัต สามารถแข่งขันได้ในระดับอาเซียนโดยใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศพัฒนางานบริการที่เป็นเลิศ ทาหน้าที่บริหารหลักสูตรและการจัดการเรียน การสอน ส่งเสริมการขับเคลื่อนการบริการวชิ าการและทานุบารุงศิลปะและวฒั นธรรมท่ีมีการบูรณาการ กับการเรียนการสอน รวมทั้งการพัฒนาระบบทะเบียนนักเรยี นนักศึกษาและระบบบรกิ ารดา้ นวชิ าการ และงานทะเบียน มีการให้บริการผ่านเว็บไซต์หลัก คือ http://regis.dusit.ac.th และระบบบริหาร การศึกษา Academic https://academic.dusit.ac.th

12 สรปุ เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตประกอบด้วยอุปกรณ์ โปรแกรม หรือแอปพลิเคชันของมหาวิทยาลัยสวนดสุ ิตท่ีนามาใช้เพื่อเพ่ิมคุณภาพชีวิตหรือแก้ปญั หาในชีวิตประ วนั การเรียนหรือการทางานโดยใชค้ อมพิวเตอร์เป็นฐาน ใชท้ ักษะความเข้าใจและใชเ้ ทคโนโลยีดจิ ิทัล ครอบคลุมความสามารถทักษะการใช้งาน ความเข้าใจ และการเข้าถึงเทคโนโลยีได้อย่างมี ประสิทธิภาพ การเรียนรู้ในรูปแบบ Hybrid Learning และ การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตให้มีเครื่องมือท่ีอานวยความสะดวกให้ผู้เรียนนามาใช้ในการเรียนรู้ด้วยตนเอง เชน่ ระบบบริหารการศึกษา เคร่อื งมือการเรยี นรูอ้ อนไลน์ แอปพลิเคชนั เวบ็ ไซต์ รวมถึงมแี หลง่ เรียนรู้ กับส่ือออนไลน์ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต นักศึกษาสามารถเข้าไปสืบค้นในรูปแบบออนไลน์ได้มี บริการหลากหลายรูปแบบ เช่น บริการฐานข้อมูลออนไลน์ บริการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ และส่ือ ออนไลน์ในรูปแบบดิจิทัล ในส่วนของ One World Library นั้น เป็นห้องสมุดรูปแบบใหม่บนพื้นที่ ต่อเนื่องเชื่อมโยงไปยังพื้นท่ีการเรียนรู้ต่าง ๆ ทาให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองจากสถานที่ ภายในมหาวิทยาลยั สวนดุสิต ผ่านเทคโนโลยีดิจิทัลทีท่ นั สมยั คาถามท้ายบท 1. การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ ประกอบด้วยอะไรบ้าง จงอธิบาย รายละเอียดมาพอสงั เขป 2. เมื่อนักศึกษาต้องการลงทะเบียนเรียน นักศึกษาจะลงทะเบียนผ่านเว็บไซต์อะไร และ จงอธบิ ายวิธีการลงทะเบยี นเรยี นมาพอสังเขป 3. ระบบ WBSC-LMS คอื อะไร เก่ียวขอ้ งอย่างไรกับการเรียนรู้ในรูปแบบของสวนดุสิต 4. เมื่อนักศึกษาต้องการจัดเก็บข้อมูลแบบออนไลน์ สามารถจัดเก็บในแอปพลิเคชันใด และ สามารถจดั เกบ็ ข้อมูลไดส้ ูงสุดท่คี วามจุเทา่ ใด 5. เมอ่ื นกั ศึกษาต้องการใชง้ านระบบเครือข่ายหรอื WIFI ของมหาวิทยาลัย นักศกึ ษาจะตอ้ ง ระบุ Account ในการใช้บริการอยา่ งไร 6. กรณที ี่นกั ศกึ ษามปี ัญหาเร่ืองการใชง้ าน Account นกั ศกึ ษาสามารถแก้ปญั หาเบอ้ื งตน้ ได้ โดยการไปท่ีเว็บไซตใ์ ด และหากต้องการความชว่ ยเหลือเพมิ่ เติมสามารถขอรับคาปรกึ ษาได้ทหี่ นว่ ยงานใด 7. แหล่งเรยี นรู้กบั ส่ือออนไลนป์ ระกอบด้วยอะไรบา้ ง จงอธบิ ายรายละเอียดมาพอสังเขป 8. เมอ่ื นักศึกษาต้องการใชบ้ ริการสืบคน้ ฐานข้อมลู นักศึกษาสามารถสบื ค้นผา่ นเวบ็ ไซตอ์ ะไร 9. One World Library คืออะไร เก่ยี วข้องอย่างไรกับการเรียนรใู้ นสวนดสุ ิต 10. เมือ่ นกั ศกึ ษาตอ้ งการใช้บรกิ ารพื้นท่กี ารเรียนรขู้ องมหาวทิ ยาลยั สามารถใช้ไดท้ ี่ใดบ้าง

เอกสารอ้างอิง มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2566). คู่มือเทคโนโลยีดิจิทัล. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อและสิ่งพิมพ์กราฟ ฟคิ ไซท์ มหาวทิ ยาลยั สวนดุสิต. สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สงั คม. (2562). หลกั สตู รการเข้าใจดจิ ทิ ัล (Digital Literacy) สําหรับพลเมอื งไทย. สืบค้นเม่ือ วันท่ี 31 มกราคม 2564, จาก https://www.dlbaseline.org/explore สานกั วทิ ยบรกิ ารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ มหาวทิ ยาลัยสวนดุสิต. (2563). คู่มอื การจดั การเรียนการ การสอนออนไลน์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อและส่ิงพิมพ์กราฟฟิค ไซท์ มหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ . ----------. (2564). คู่มือการเรียนรู้เทคโนโลยีดจิ ิทัล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อ และสง่ิ พมิ พก์ ราฟฟิคไซท์ มหาวทิ ยาลยั สวนดุสิต. ----------. (2566). บริการ Application. สืบค้นเมื่อวันท่ี 11 มีนาคม 2566, จาก https://arit.dusit. ac.th/application



บทที่ 2 เทคโนโลยีดิจิทัลในชวี ติ ประจำวัน เทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวันมีมำกมำยหลำยรูปแบบในรอบตัว จำเป็นต้องปรับตัวให้เข้ำ กับเทคโนโลยีดิจิทัลในปัจจุบัน ควำมก้ำวหน้ำของเทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวัน ทำให้ต้องเรียนรู้ สิ่งรอบตัวเพ่ือที่จะปรับตัว กำรนำเทคโนโนโลยีดิจิทัลมำใช้นำประโยชน์ ซ่ึงเทคโนโลยีดิจิทัลท่ีมี ควำมเจริญก้ำวหน้ำ สำมำรถนำมำประยุกต์ใช้ในงำนต่ำงๆ นำมำประยุกต์ใช้ในกำรดำรงชีวิตทำให้ชีวิต สะดวกสบำยมำกขึ้น จำกกำรพัฒนำของอุปกรณ์กำรใช้งำนอินเทอร์เน็ตบนเครื่องมือส่ือสำร อย่ำงสมำร์ตโฟน ส่งผลให้กำรใช้งำนสมำร์ตโฟนเป็นที่นิยมในวงกว้ำง รวมทั้งเคร่ืองมือที่ใช้ในกำร สื่อสำรเช่ือมต่อระหว่ำงบุคคลทั่วไปเกิดกำรปฏิวัติอย่ำงรุนแรง น่ันคือ เครือข่ำยสังคม (Social Network) เมื่อปัจจัยท้ังสองอย่ำงมำรวมกันจึงทำให้ส่ือออนไลน์อย่ำงสื่อสังคม (Social Media) ได้รับ ควำมนยิ มอยำ่ งมำก ควบค่ไู ปกับกำรใช้ประโยชนข์ องสมำร์ตโฟน ดงั นน้ั กำรเชอ่ื มตอ่ เขำ้ สโู่ ลกออนไลน์ และอินเทอร์เน็ต จึงไม่ถูกจำกัดอยู่เพียงกำรสื่อสำรผ่ำนช่องทำงออนไลน์ กำรทำงำนผ่ำนคอมพิวเตอร์ ส่วนบคุ คล (PC) เครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพำ (Notebook) หรือแล็ปท็อป (Laptop) ส่งผลให้เรำก้ำว เข้ำสู่ “ยุคดิจิทัล” อย่ำงเต็มรูปแบบ ซึ่งเรำสำมำรถนำควำมรู้ควำมสำมำรถในส่วนของเทคโนโลยี สำรสนเทศและกำรส่ือสำรหรือวิทยำกำรท่ีเก่ียวข้อง มำประยุกต์ใช้ให้เหมำะกับควำมเปล่ียนแปลงท่ี เกิดข้ึนเพ่ือให้เกิดประโยชน์สูงสุด อย่ำงตัวอย่ำงเช่น เคยมีกำรศึกษำเรื่องของกำรนำข้อมูลต่ำง ๆ มำ ประยุกตใ์ ช้ตั้งแต่สมัยเร่ิมต้นของยุคไอทีแล้ว แต่แนวควำมคิดหรือควำมรู้เหล่ำนี้ได้ถูกนำไปต่อยอดและ นำไปใช้ประโยชน์ สำมำรถจับต้องไดจ้ ริงอย่ำงเห็นไดช้ ัดมำกขึ้นในยุคดิจิทัล โดยเฉพำะอย่ำงย่ิงกำรใช้ ระบบกำรเรียนรู้ (Machine Learning: ML) ร่วมกับปัญญำประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ตัวอย่ำงเช่น ChatGPT ท่ีได้รับควำมนิยมในปัจจุบัน ที่สำมำรถนำใช้ประโยชน์ในกำรทำงำนด้ำน ต่ำง ๆ ได้อย่ำงมีประสิทธภิ ำพเกนิ บรรยำย เครือ่ งมือดิจิทัล เคร่ืองมือดิจิทัล ถือเป็นเคร่ืองมือสำคัญในกำรใช้ (Use) กำรสร้ำง (Create) และกำรเข้ำถึง (Access) เทคโนโลยีดิจิทัล ไม่ว่ำจะเป็นข้อมูล สำรสนเทศ เนื้อหำส่ือ โซเชียลมีเดีย เกมออนไลน์ แอปพลิเคชัน รวมถึงเครื่องมืออุปกรณ์ต่ำง ๆ ท่ีช่วยอำนวยควำมสะดวกในกำรทำงำน กำรสื่อสำร และกำรใช้ชวี ติ ประจำวนั ซึง่ เครอ่ื งมือดจิ ทิ ัลที่นิยมใชง้ ำนในปจั จุบนั ได้แก่ - คอมพิวเตอร์ เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ท่ีสำมำรถรับคำส่ังหรือข้อมูลและนำไปดำเนินกำร ตำมคำส่ังน้ัน ๆ ได้ เช่น กำรรับข้อมูลเข้ำสู่ระบบ (Input) กำรประมวลผลข้อมูล (Process) และ กำรแสดงผลลัพธ์ต่ำง ๆ (Output) รวมถึงกำรจัดเก็บข้อมูล (Storage) เพ่ือนำกลับมำใช้ได้เมื่อ ต้องกำร คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC) หรือ เดสก์ท็อปคอมพิวเตอร์ (Desktop Computer) เป็น คอมพิวเตอร์แบบติดต้ังใช้งำนอยู่กับท่ี มีขนำดเล็กเหมำะกับกำรใช้งำนโดยวำงบนโต๊ะ แต่มีขนำดใหญ่ เกนิ ไปสำหรับพกพำไปในทีต่ ำ่ ง ๆ

16 - เครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพำ (Notebook) หรือแล็ปท็อป (Laptop) เป็นคอมพิวเตอร์ ชนิดหนึ่งท่ีมีหลักกำรทำงำนเช่นเดียวกับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล หรือเดสก์ท็อปคอมพิวเตอร์ แต่มี ควำมแตกต่ำง คือ เคลอื่ นยำ้ ยได้สะดวก นำ้ หนกั เบำ สำมำรถเกบ็ ไว้ในกระเปำ๋ เอกสำรหรือพกพำตดิ ตัวได้ อำศยั พลงั งำนไฟฟำ้ จำกแบตเตอร่ี - แท็บเล็ต (Tablet) เป็นคอมพิวเตอร์ชนิดหนึ่งท่ีรวมกำรทำงำนทุกอย่ำงไว้ที่หน้ำจอสัมผัส โดยใช้ปำกกำสไตลัส ปำกกำดิจิทัล หรือปลำยน้ิว เพื่อส่ังกำรและรับข้อมูลตัวอักษรด้วยคีย์บอร์ด เสมอื นทปี่ รำกฎบนจอภำพ - สมำร์ตโฟน (Smartphone) เป็นคอมพิวเตอร์ชนิดหนึ่งท่ีจัดเป็นอุปกรณ์ดิจิทัลขนำดเล็ก ถูกออกแบบมำให้มีขนำดกะทัดรัด สะดวกในกำรพกพำ และมีส่วนประกอบของคอมพิวเตอร์ อย่ำงครบถ้วน อำทิ หน่วยสำรองข้อมูล อุปกรณ์นำเข้ำ หน่วยประมวลผลข้อมูล และอุปกรณ์ส่งออก สมำร์ตโฟนจดั เป็นคอมพวิ เตอร์ท่นี ยิ มใชก้ นั อย่ำงแพร่หลำยในปจั จุบนั สมรรถนะของเครือ่ งมือดิจิทัล ก่อนเร่ิมต้นใช้แอปพลิเคชันในชีวิตประจำวัน จำเป็นต้องเรียนรู้ถึงสมรรถนะของอุปกรณ์ ดิจิทัลที่ใช้ เช่น คอมพิวเตอร์ส่วนบคุ คล คอมพวิ เตอรแ์ บบพกพำ หรือแล็ปท็อป แท็บเล็ต สมำร์ตโฟน รวมถึง อุปกรณ์อำนวยควำมสะดวกภำยในบ้ำน ท่ีทำงำน และอุปกรณ์ในสถำนที่สำธำรณะต่ำง ๆ ต้อง เรียนรู้ถึงสมรรถนะของอุปกรณ์ด้ำนดิจิทัลต่ำง ๆ ในด้ำนโปรแกรมระบบที่ใช้ ไม่ว่ำจะเป็น ระบบปฏิบัติกำร หน่วยควำมจำ พ้ืนที่กำรเก็บข้อมูล หน่วยประมวลผล ระบบกำรเชื่อมต่อส่ือสำรกับ อุปกรณ์อื่น กำรประยุกต์ใช้ระบบกำรเรียนรู้ (Machine Learning: ML) ร่วมกับปัญญำประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) อย่ำงเช่น มีระบบกำรส่ังงำนด้วยเสียง กำรต้ังค่ำเพื่อควำมปลอดภัยใน กำรใช้งำน ระบบอำนวยควำมสะดวกในกำรใช้งำนต่ำง ๆ กำรปรับปรุงให้ทันสมัย รวมถึงกำรรองรับ เทคโนโลยีดิจิทัลในอนำคต กำรเข้ำใจถึงอุปกรณ์ด้ำนดิจิทัล กำรเลือกใช้อุปกรณ์ หรือกำรเลือกซ้ือ มีควำมสำคัญต่อกำรใช้แอปพลิเคชันในปัจจุบันและในอนำคต ดังน้ันกำรเลือกซ้ืออุปกรณ์ กำรเรียนรู้ ถึงอุปกรณ์ท่ีมีอยู่ในปัจจุบัน อุปกรณ์ที่มีน้ันมีควำมสำมำรถเพียงใด สำมำรถปรับปรุงแก้ไขได้อย่ำงไร มีกำรต้ังค่ำอย่ำงไร มีข้อดีข้อเสียข้อควรระวัง จุดอ่อนจุดด้อย สมรรถนะของกำรเก็บข้อมูล สมรรถนะ ของกำรส่ือสำร หรือควำมสำมำรถอื่น ๆ ที่จำเป็นต้องเรียนรู้ กำรประยุกต์ใช้ระบบกำรเรียนรู้ ระบบ ปัญญำประดิษฐ์ จำเป็นต้องมีในอุปกรณ์ดิจิทัลในปัจจุบันและอนำคต กำรต้ังค่ำระบบควำมปลอดภัย จึงมีควำมสำคัญมำกในกำรใชอ้ ุปกรณด์ จิ ทิ ลั ทัง้ หมด ควำมสำมำรถของอุปกรณ์ดิจิทัลต่ำง ๆ สำมำรถศึกษำ เรียนรู้ได้จำกคลิปในยูทูป ข้อมูลใน อินเทอร์เน็ต ซึ่งสำมำรถค้นหำไดด้ ้วยกำรใชค้ ีย์ในกำรค้นหำ จะทรำบวำ่ อปุ รณ์ดจิ ิทัลมีควำมสำมำรถ มำกนอ้ ยเพยี งใด ตัวอยำ่ งเชน่ สมำรต์ โฟนทใี่ ช้ มคี วำมสำมำรถสแกนเอกสำรได้ กำรแชร์เป็นไฟล์ PDF กำรเซ็นรับรองเอกสำร กำรถ่ำยภำพ กำรพิมพ์เอกสำรด้วยมือเดียว กำรถ่ำยภำพแล้วแปลงเป็น ข้อควำม กำรเปล่ียนเสียงเป็นข้อควำม กำรใช้เสียงส่ังงำน กำรพิมพ์คำส้ัน ๆ ด้วยข้อควำมยำว ๆ กำรค้นหำภำพในอัลบั้ม กำรค้นหำชื่อเพลงโดยไม่ต้องโหลดแอปพลิเคชัน ด้วยกำรจดจำเสียงเพลง กำรเรียกดรู หัสผำ่ นในแอปพลิเคชนั ต่ำง ๆ

17 ที่มำของคลิป : BaNANA. ตอน 7 ควำมสำมำรถของ iPhone ทห่ี ลำยๆคนอำจจะยังไมร่ ู้ แอปพลิเคชัน แอปพลิเคชัน คือ โปรแกรมประเภทหน่ึงท่ีช่วยให้สำมำรถกระทำกำรบำงอย่ำงได้ตำม ควำมต้องกำรของผู้ใช้ แอปพลิเคชันสำหรับใช้งำนบนเครื่องคอมพิวเตอร์ต้ังโต๊ะและเคร่ือง คอมพิวเตอร์แบบพกพำน้ัน เรียกว่ำ “เดสก์ท็อปแอปพลิเคชัน (Desktop Applications)” ส่วน แอปพลิเคชันที่ทำงำนบนเครื่องอุปกรณ์พกพำ เช่น โทรศัพท์มือถือ สมำร์ตโฟน แท็บเล็ต เรียกว่ำ “โมบำยแอปพลเิ คชัน (Mobile Applications)” ปัจจุบันมีกำรใชง้ ำนแอปพลเิ คชนั ในหลำกหลำยกจิ กรรม ตวั อย่ำงเชน่ - แอปพลิเคชันด้ำนกำรส่ือสำร เป็นแอปพลิเคชันในกำรส่งข้อควำมโต้ตอบ สนทนำระหว่ำง บุคคลสองคนหรือเป็นกลุ่มก็ได้ สำมำรถรองรับกำรส่งไฟล์ได้หลำยชนิด เช่น แอปพลิเคชัน Discord, LINE, Messenger, WeChat และ KakaoTalk เปน็ ต้น - แอปพลิเคชันด้ำนกำรเงินกำรลงทุน เป็นแอปพลิเคชันด้ำนกำรเงินหรือกำรทำธุรกรรม ทำงกำรเงิน กำรจ่ำยเงิน เช่น แอปพลิเคชันเป๋ำตังค์ Bitkub, TrueMoney, Streaming, Wallet Story เปน็ ต้น - แอปพลิเคชันด้ำนสุขภำพ เป็นแอปพลิเคชันที่เหมำะสำหรับดูแลสุขภำพ ลดน้ำหนัก แก้ปัญหำสุขภำพ รวมท้ัง มลพิษท่ีผลกระทบต่อร่ำงกำย เช่น แอปพลิเคชัน Lean by fit lab dao, all pharma see, MyFitnessPal, IOAir AirVisual เปน็ ตน้ - แอปพลิเคชันด้ำนกำรออกกำลังกำย เป็นแอปพลิเคชันด้ำนกำรออกกำลังกำย ดูแลกำรลด น้ำหนัก ช่วยวำงแผนกำรออกกำลังกำย กำรควบคุมอำหำร เช่น แอปพลิเคชัน Abs Workout, Home WorkOut - No Equipment, Daily Work out - Home Trainer, Active Arcade เปน็ ตน้ - แอปพลิเคชันดำ้ นกำรเดินทำงและท่องเท่ียว เป็นแอปพลิเคชนั เพ่ือช่วยแนะนำกำรเดินทำง แนะนำกำรเดินทำง กำรคำนวณระยะทำง เพ่ืออำนวยควำมสะดวกในกำรเดินทำงและท่องเที่ยว เช่น แอปพลิเคชัน ViaBus, SRT Timetable, Moovit, BTS Sky Train, Grap เป็นต้น - แอปพลิเคชันด้ำนเกม เป็นแอปพลิเคชันเพื่อควำมบันเทิง เช่น แอปพลิเคชัน PUBG, ROV, Roblox, Genshin impact, Candy Crush เป็นตน้ - แอปพลิเคชันด้ำนอำหำรกำรกิน เป็นแอปพลเคชันท่ีแนะนำร้ำนอำหำร เป็นสื่อกลำง ระหว่ำงร้ำนอำหำรกับผู้บริโภคให่มีทำงเลือกมำกมำย เช่น แอปพลิเคชัน Wongnai, Grap, Food panda, LINE MAN และ 7-Eleven เปน็ ต้น

18 แอปพลเิ คชันด้ำนกำรสือ่ สำร Messenger เป็นแอปพลิเคชันสำหรับกำรสื่อสำรโดยผู้ใช้จะสำมำรถส่งเป็นข้อควำม ข้อควำมเสียง วีดีโอคอล และวีดีโอแชทกลุ่ม สำมำรถส่งข้อควำมหำเพื่อนบน Instagram ได้ โดยตรงเพียงค้นหำเพื่อนโดยใช้ชื่อหรือชื่อผู้ใช้ สำมำรถตั้งค่ำข้อควำมตอบกลับอัตโนมัติ (Automated Responses) เพ่ืออำนวยควำมสะดวกให้กับร้ำนค้ำสำหรับกำรตอบคำถำมลูกค้ำได้ อย่ำงทนั ท่วงที ใช้งำนได้กับระบบปฏิบัติกำร Android ระบบปฏิบัติกำร IOS และ Windows ท่ีมำของคลปิ : spin9. ตอน Digital ID พิสจู น์และยนื ยนั ตัวตนแบบไม่ต้องถำ่ ยเอกสำร ภำพที่ 2.1 ตวั อย่ำงหนำ้ จอแอปพลิเคชันสำหรับกำรส่ือสำร ทีม่ ำ: แอปพลิเคชัน Messenger

19 ตำรำงที่ 2.1 แอปพลเิ คชันดำ้ นกำรสือ่ สำร Line Discord We chat Kakao Talk แอปพลิเคชันท่ีใช้สำหรับ แอปพลิเคชันท่ีใช้สำหรับ แอปพลิเคชันสำหรับ แอปพลิเคชันสำหรับ สื่อสำรไม่เสียค่ำบริกำร ติดต่อ สอื่ สำร ผ่ำน พูดคุยผ่ำนข้อควำม ส่ง พูดคุย สำมำรถส่งสติก สำมำรถส่งข้อควำม ภำพ ข้อควำม เสียง และวิดีโอ ภำพถ่ำย เสียง วีดีโอ เกอร์แทนควำมรู้สึกและ เสียง คลิปวีดีโอ รวมถึง นิยมใช้พดู คุยขณะเล่น และสำมำรถโทรหำเพ่ือน มีสต๊ิกเกอร์แนวใหม่ท่ี โทรแบบเสียง โทรแบบ เกมสำมำรถใช้งำนไดท้ ้งั ได้ รวมทั้งสร้ำงกลุ่ม สำมำรถพูดแทนผู้ส่งได้ วิดีโอคอล และสำมำรถ สมำร์ตโฟนและ สนทนำท่ีสำมำรถรองรับ สำมำรถสร้ำงกลุ่มพูดคุย ส่งสติกเกอร์แทน คอมพิวเตอร์ สมำชิกได้ถึง 500 คน และเพ่ิมเพ่ือนได้มำกถึง ควำมรู้สึกได้ 999 คน จุดเด่นของ กรุ๊ปแชทคือ มีปฏิทินที่ สำมำรถต้ังและแจ้งเตือน วัน เวลำนัดหมำยให้ สมำชิกในกลุ่มทรำบได้ แอปพลเิ คชนั ดำ้ นกำรเงนิ กำรลงทนุ Bitkub เป็น Exchange Platform สำหรับกำรซื้อขำยสินทรัพย์ดิจิทัล ดำเนินกำรโดย บรษิ ทั บิทคับ ออนไลน์ จำกัด ให้บริกำรกำรซ้อื ขำยแลกเปลี่ยนครปิ โทเคอรเ์ รนซที ่มี มี ำตรฐำนเดียวกบั นำนำชำตแิ ก่บุคคลทว่ั ไป ให้สำมำรถซือ้ -ขำยและเก็บสนิ ทรัพยด์ จิ ทิ ลั ภำพที่ 2.2 ตัวอย่ำงหนำ้ จอแอปพลิเคชันสำหรับกำรซือ้ ขำยสนิ ทรพั ย์ดิจทิ ลั ทีม่ ำ: แอปพลิเคชัน Bitkub

20 ตำรำงท่ี 2.2 แอปพลเิ คชนั ด้ำนกำรเงินกำรลงทุน เป๋ำตัง TrueMoney Wallet Steaming Wallet Story แอปพลิเคชันครอบคลุม แอปพลิเคชันจำก True ท่ี แอปพลิเคชันสำหรับซื้อ แอปพลิเคชันบัญชี ทุกธุรกรรมกำรเงิน เป็นผู้นำด้ำนกระเป๋ำเงิน ขำยหุ้นและอนุพันธ์ รำยรับ-รำยจ่ำย ท่ี รวมถึงรองรับผู้ใช้ท่ีมี อิเล็กทรอนิกส์ สำมำรถ แบบ Multi-Market ออกแบบให้ง่ำยต่อกำร รหัสผู้ใช้งำน Krungthai รองรับกำรใช้งำนได้ทุก ผ่ำน กำรใช้งำนง่ำย ใช้งำน ช่วยบันทึกกำรใช้ NEXT สำมำรถใช้สิทธิ เครือข่ำย มีบริกำรเติมเงิน แสดงข้อมูลกำร จ่ำย รำยวัน เดือน และปี ตำมมำตรกำรจำกภำครัฐ จ่ำยบิล ซ้ือสินค้ำออนไลน์ เคล่ือนไหวของหุ้นและ สำมำรถให้ผู้ใช้เห็น เช่น เรำเท่ียวด้วยกัน คน และออฟไลน์ อีกท้ังยังมี อนุพันธ์แบบเรียลไทม์ เป้ำหมำยในกำรออมเงิน ละคร่ึง และสำมำรถ โปรโมช่ันและส่วนลดสุด ช่วยให้ผู้ใช้สำมำรถ ลงทุนในพันธบัตร และ พิเศษจำกร้ำนค้ำและ วิเครำะห์และตัดสินใจ ซื้อสลำกกินแบ่งออนไลน์ บริกำรที่หลำกหลำย ได้ทันท่วงที ได้ แอปพลเิ คชันด้ำนสุขภำพ แคลอรี ไดอำรี เป็นแอปพลิเคชันคำนวณแคลอรี่ บันทึกอำหำรและแคลอรี่ สำมำรถแนะนำ ปริมำณแคลอรี่ท่ีควรบริโภคต่อวันจำกข้อมูลสัดส่วนของผู้ใช้งำน ทำให้สำมำรถควบคุมอำหำรและ ปริมำณแคลอร่ีตำมเป้ำหมำยที่ต้องกำรได้ สำมำรถค้นหำปริมำณแคลอรี่และคุณค่ำทำงโภชนำกำร และแอปพลิเคชนั จะแสดงผลลัพธ์ที่ต้องกำรแบบเป็นสัปดำห์ อกี ทั้งยังมีบทควำมเก่ียวกับสุขภำพและ คลปิ วดิ ีโอแนะนำกำรออกกำลังกำย ภำพที่ 2.3 ตวั อยำ่ งหนำ้ จอแอปพลิเคชันดำ้ นสุขภำพ ทมี่ ำ: แอปพลิเคชันแคลอรีไดอำรี

21 ตำรำงท่ี 2.3 แอปพลิเคชันดำ้ นสุขภำพ Lean by fit lab dao all pharma see MyFitnessPal IQAir AirVisual แอปพลิเคชันช่วยออก แอปพลิเคชันท่ีมีข้อมูล แอปพลิเคชันเหมำะ แอปพลิเคชันบอกข้อมูล กำลังกำย สำหรับลด สำระสุขภำพ สำหรับผู้ท่ีต้องกำรคุม สภำพอำกำศแบบ น้ำหนักเพ่ิมควำม เกร็ดควำมรู้ และ อำหำร สำมำรถคำนวณ เรียลไทม์ในเมืองต่ำง ๆ แข็งแรงและ กระชับ สำมำรถปรึกษำปัญหำ แคลอร่ีท่ีร่ำงกำยต้องกำร กว่ำ 10,000 เมืองทั่ว รูปร่ำงเพ่ือสุขภำพที่ดี สุขภำพออนไลน์กับเภสัช ในแต่ละวัน วำงแผน โลก และจัดลำดับควำม และ เพิ่มควำมฟิตให้กับ กรได้ เรื่องโภชนำกำร และ เข้มข้นของมลพิษท่ีส่งผล ร่ำงกำย ติดตำมกำรควบคุม กระทบต่อร่ำงกำย โดย อำหำรเป็นระยะ กำรใช้สีเพื่อผู้ใช้รับรู้ได้ ง่ำยข้ึน แอปพลิเคชันดำ้ นกีฬำและออกกำลงั กำย Lose Weight at Home in 30 Days เป็นแอปพลิเคชันสำหรับกำรออกกำลังกำยเพ่ือลด น้ำหนักใน 30 วัน ผู้ใช้สำมำรถบันทึกข้อมูลส่วนตัวของตนเพื่อวิเครำะห์แผนกำรลดน้ำหนักเพ่ือให้ไป ถึงเป้ำหมำยที่กำหนด รวมถึงแผนกำรควบคุมอำหำรเพื่อให้กำรลดน้ำหนักไปถึงเป้ำหมำยได้อย่ำง รวดเรว็ อีกทั้งยังแสดงกรำฟท่แี สดงควำมสัมพันธข์ องนำ้ หนกั อยำ่ งตอ่ เนื่อง ภำพที่ 2.4 ตวั อย่ำงหน้ำจอแอปพลิเคชันดำ้ นกีฬำและออกกำลังกำย ทมี่ ำ: แอปพลิเคชัน Lose Weight at Home

22 ตำรำงที่ 2.4 แอปพลิเคชันดำ้ นกีฬำและออกกำลังกำย Abs Workout Home Workout – No Daily Workouts – Active Arcade Equipment Home Trainer แอปพลิ เคชนั ทเ่ี หมำะ แอพพลเิ คชันออกกำลงั สำหรับผ้ทู ี่สนใจออก แอปพลิเคชนั ออกกำลัง แอปพลเิ คชนั ออกกำลงั กำยในรูปแบบของกำร กำลังกำยกระชับสัดส่วน กำย ทจี่ ะเนน้ กำรสร้ำง กำยทใี่ ช้เวลำเพียง 5 – เล่นเกมอินเทอร์แอคทีฟ และสรำ้ งกลำ้ มเน้อื มี กล้ำมเน้อื แบบ 30 นำทีตอ่ วัน ที่ผใู้ ช้ มเี กมให้เลือกหลำกหลำย แผนออกกำลังกำย 30 Bodyweight Training สำมำรถทำตำมเองไดท้ ่ี เหมำะสมกบั ทุกเพศทุก วนั โดยมีกำรสำธติ ทำ่ โดยไม่ตอ้ งใช้อุปกรณ์กำร บำ้ น ผใู้ ช้กำหนด วัย ผู้ใช้ได้เคลือ่ นไหว ออกกำลงั กำยที่ชว่ ยเผำ ออกกำลงั กำย โดยทำ่ ออก เป้ำหมำยหลักโดยเลอื ก ร่ำงกำย ทั้งสนุกและ ผลำญแคลอร่ี ให้ผใู้ ช้ กำลงั กำยถูกออกแบบโดย ได้ว่ำจะออกกำลงั กำยทกุ สขุ ภำพดี สำมำรถทำตำมไดง้ ำ่ ย ๆ ผเู้ ชีย่ วชำญ แอปออกแบบ สว่ นหรือส่วนใดส่วนหนึง่ มำสำหรบั กำรใช้งำนทง่ี ำ่ ย ของรำ่ งกำย เหมำะกับคนหลำยกลมุ่ แอปพลิเคชันดำ้ นกำรเดนิ ทำงและกำรท่องเท่ียว ViaBus เป็นแอปพลิเคชันสำหรับกำรเดินทำงและกำรท่องเท่ียวท่ีสำมำรถบอกตำแหน่ง รถเมล์จำกสัญญำณ GPS แบบ Realtime และสำมำรถตรวจสอบควำมเคลื่อนไหวของรถเมล์ว่ำกำลัง ไปที่ป้ำยใดแล้ว ซึ่งดูได้จำกแผนท่ีใน ค้นหำสถำนที่ท่ีจะไป ค้นหำป้ำยรถเมล์ที่อยู่ใกล้ ๆ ค้นหำป้ำย หรือสถำนี และบอกได้ว่ำมีก่ีสถำนีที่จะไปถึง แอปพลิเคชัน ViaBus ช่วยให้ผู้โดยสำรสำมำรถวำง แผนกำรเดนิ ทำงได้ ภำพท่ี 2.5 ตวั อยำ่ งหนำ้ จอแอปพลิเคชันดำ้ นกำรเดินทำงและกำรท่องเท่ยี ว ที่มำ: แอปพลิเคชัน ViaBus

23 ตำรำงท่ี 2.5 แอปพลิเคชันดำ้ นกำรเดนิ ทำงและกำรทอ่ งเทย่ี ว SRT Timetable Moovit BTS SkyTrain Grab แอปพลิเคชนั สำหรับวำง แอปพลเิ คชนั ระบบขนสง่ อันดบั แอปพลเิ คชันสำหรบั แอปพลเิ คชนั ที่ให้บริกำร แผนกำรเดนิ ทำงโดยรถไฟ 1 ของโลก โดยมีขอ้ มูล รถบัส ผ้ใู ชบ้ ริกำรรถไฟฟำ้ BTS โดย ทง้ั ส่งอำหำรและบรกิ ำร ของกำรรถไฟแหง่ ประเทศ รถไฟ รถไฟใตด้ ิน จักรยำน มูวิท บริษัท ระบบขนสง่ มวลชน เรียกรถ ประกอบดว้ ย ไทยสำมำรถตรวจสอบเวลำ จะนำทำงคณุ จำกยงั จดุ หมำย กรงุ เทพ จำกัด (มหำชน) แอป GrabTaxi GrabCar กำรเดนิ รถไฟได้ครบทุก ด้วยวธิ ีท่ีง่ำยและมปี ระสิทธภิ ำพ พลิเคชนั แนะนำกำรเดนิ ทำง GrabBike ท่ีมใี ห้บรกิ ำร ขบวน พร้อมอตั รำค่ำ ทีส่ ดุ และบอกตำรำงเวลำ ของรถไฟฟ้ำ BTS แจ้ง หลำกหลำยพน้ื ที่ทัง้ โดยสำรแตล่ ะประเภทไว้ รถไฟฟ้ำและรถประจำทำง แผน รำยละเอยี ดทงั้ กำรเดนิ ทำง กรุงเทพมหำนครและ อยำ่ งละเอยี ด เส้นทำงเดนิ ทแ่ี ละเวลำถงึ ทห่ี มำยได้งำ่ ย ๆ รำคำ และขอ้ มลู ข่ำวสำร ต่ำงจังหวดั รถ คน้ หำข้อมลู กำร เพ่ือท่คี ุณจะสำมำรถวำง สำคัญที่ผู้โดยสำรควรทรำบท่ี ท่องเท่ยี วทำงรถไฟ แผนกำรเดินทำงได้อย่ำงมัน่ ใจ เกดิ ขนึ้ ภำยในสถำนตี ำ่ ง ๆ แอปพลเิ คชันดำ้ นควำมบันเทิง ROV เป็นแอปพลเคชันเพ่ือควำมบันเทิง เกมแนว MOBA ตัวเกมในปัจจุบันน้ันภำพสวย มำกกว่ำแต่ก่อน กำรเล่นเกมนี้ในด้ำนของกำรบังคับตัวละคร สำมำรถเล่นได้ไม่ยำก แต่กำรจะชนะ ฝ่ำยตรงข้ำมนั้น กำรเลือกตัวท่ีจะเล่นเป็นส่ิงท่ีสำคัญ เพรำะแต่ละตัวมีกำรแพ้ทำงกันด้วย รวมถึง กำรออกไอเทมแกท้ ำง หรอื แมแ้ ต่สไตลก์ ำรเลน่ ของผเู้ ล่นกม็ ผี ลทำให้ผู้เล่นชนะฝำ่ ยตรงข้ำมไดด้ ้วย ภำพท่ี 2.6 ตวั อย่ำงหน้ำจอแอปพลิเคชันดำ้ นควำมบันเทิง ที่มำ: แอปพลิเคชัน ROV

24 ตำรำงที่ 2.6 แอปพลเิ คชันดำ้ นควำมบันเทงิ PUBG MOBILE Roblox Genshin impact Candy Crush เป็นเกมในรูปแบบ เปน็ เกมออนไลน์ทใี่ ห้ผู้เล่น เปน็ เกมผจญภยั ในโลก เป็นเกมแนว PUZZLE Battle Royal ท่ีผู้เลน่ ใช้จนิ ตนำกำรตำ่ ง ๆ ไปทำ เปดิ (Openworld) ผู้เล่น จับกล่มุ ขนมหวำนตั้งแต่ นัน้ จะต้องตอ่ สู้กับผู้เล่น กจิ กรรมร่วมกันกับผูเ้ ลน่ จะมอี สิ ระในกำรสำรวจ 3 ช้นิ ขน้ึ ไปเพ่อื ทำลำย คนอืน่ ๆ เพ่ือหำผชู้ นะ คนอน่ื ๆ ผูเ้ ล่นสำมำรถ เกม ระบบกำรตอ่ สู้ของ สง่ิ ของรวมไปถงึ กำรจบั เพียงแค่คนเดยี วเท่ำน้นั สร้ำงแผนที่ สร้ำงระบบ เกมจะเปน็ แบบจัดทีม 4 กลมุ่ ขนมหวำนเพอ่ื จงึ เปน็ เกมทสี่ นุกสนำน เกมมำเลน่ แลว้ เลียนแบบ ตวั ละครและผสมผสำน ทำลำยบล็อกนำ้ แขง็ ท้ำทำยและนำ่ สนใจ เทรนตำ่ ง ๆ ตำมหนงั ตำม กำรใช้เวทมนตรธ์ ำตตุ ่ำง ๆ ชอ็ กโกแลตและผำ่ นดำ่ น งำนกรำฟกิ และกำร เกมอืน่ ได้ สำมำรถสร้ำง ในกำรเล่น เกมจึงมี แตล่ ะดำ่ นให้ได้ เป็นกำร นำเสนอนน้ั ก็สำมำรถทำ โหมด ระบบเกมในตวั เกม รปู แบบกำรเล่น ฝกึ สมอง ชว่ ยในกำรคิด ออกมำได้เป็นอยำ่ งดี Roblox อกี ทนี ึงได้ หลำกหลำย อยำ่ งเป็นระบบของผเู้ ล่น แอปพลเิ คชันดำ้ นอำหำรกำรกนิ Wongnai เป็นแอปพลิเคชันที่มีทั้งข้อมูลรีวิวร้ำนอำหำรทั่วทุกพื้นท่ีไม่ว่ำจะเป็นพื้นที่ ใกล้เคียงหรือพ้ืนท่ีท่ีเลือก แอปพลิเคชันจะแสดงภำพ ข้อมูลอำหำรและร้ำนอำหำร และข้อมูล กำรเดินทำงไปยังร้ำนอีกด้วย ผู้ใช้สำมำรถระบุลักษณะของอำหำรท่ีชอบทำน แล้วแอปพลิเคชันจะ แนะนำร้ำนอำหำรใกล้ ๆ พร้อมทั้งแสดงแผนท่ีไปยังร้ำนอำหำรที่แนะนำ หรือค้นหำตำมรำยชื่อของ รำ้ นอำหำร ภำพที่ 2.7 ตัวอย่ำงหน้ำจอแอปพลิเคชันดำ้ นอำหำรกำรกิน ท่มี ำ: แอปพลิเคชัน Wongnai

25 ตำรำงท่ี 2.7 แอปพลิเคชันดำ้ นอำหำรกำรกิน Grab Foodpanda LINE MAN 7-Eleven TH แอปพลิเคชนั สั่งอำหำรท่ี แอปพลเิ คชันสง่ั อำหำร แอปพลเิ คชนั สั่งอำหำรอีก แอปพลิเคชันสำหรบั มีร้ำนอำหำรใหเ้ ลือก ข้อดคี อื มรี ้ำนอำหำรให้ แอปที่ได้รับควำมนิยม คน้ หำสินค้ำใน 7-Eleven หลำกหลำย ไปจนถงึ เลอื กหลำกหลำย ท้ัง จำกผใู้ ชเ้ ปน็ อยำ่ งมำก และสำมำรถสัง่ อำหำร บรกิ ำรดำ้ นอำหำร ฯลฯ อำหำรไทยและ เพรำะมีบรกิ ำรกำรส่งท่ี แบบเดลเิ วอรี่ พรอ้ มทั้ง แถมยงั มีรำ้ นคำ้ มำกมำย ตำ่ งประเทศ และฟรีค่ำ ฟรี หำกเปน็ ร้ำนคำ้ ท่ีห่ำง โปรโมชนั่ และสิทธิพิเศษ ให้ มีโปรโมชัน ส่วนลด จัดสง่ หำกอยูร่ ำ้ นอำหำรท่ี จำกผใู้ ช้อยใู่ นระยะ 3 สำหรบั ลูกค้ำและสมำชิก ดีลรำคำ มำกมำย สง่ั อยู่ในพื้นท่ที ่ใี กล้กบั ผู้ส่งั กโิ ลเมตร และรำ้ นอำหำร อีกด้วย หรือร้ำนคำ้ มีใหเ้ ลือก มำกมำย

26 สรปุ เทคโนโลยดี ิจิทลั สรำ้ งโอกำสและควำมท้ำทำยใหม่ ๆ ใหก้ ับพลเมืองในศตวรรษที่ 21 ไมว่ ำ่ จะ เป็นโอกำสด้ำนเศรษฐกิจ กำรเมือง และกำรเรียนรู้ ส่งผลให้เทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลต่อ กำรดำรงชีวิตและกำรทำงำน เครื่องมือดิจิทัลมีกำรพัฒนำควำมก้ำวหน้ำด้วยระบบกำรประยุกต์ใช้ กำรเรียนรู้ ร่วมกับปัญญำประดิษฐ์เพ่ือแก้ปัญหำและอำนวยควำมสะดวกในกำรใช้ชีวิตในปัจจุบัน กำรเรียนรู้สมรรถนะของอุปกรณ์ดิจิทัล เคร่ืองมือดิจิทัล แอปพลิเคชันในด้ำนต่ำง ๆ รอบตัวมี ควำมสำคัญต่อกำรดำรงชีวิตในยุคดิจิทัล กำรเลือกใช้แอปพลิเคชันท่ีเหมำะสม เข้ำใจ รู้เท่ำทัน เทคโนโลยีดิจิทลั เพ่อื กำรใช้งำนในชีวิตประจำวันเพอ่ื ให้อยูร่ อดได้ในฐำนะพลเมืองในยุคดจิ ิทลั คำถำมท้ำยบท 1. ให้นักศึกษำค้นหำควำมสำมำรถของสมำร์ตโฟนท่ีใช้อยู่ แสดงควำมสำมำรถที่ใช้ประจำ และแสดงควำมสำมำรถที่ไม่เคยใช้ ให้เห็นถึงประโยชน์ของควำมสำมำรถสมำร์ตโฟนดังกล่ำว มขี ัน้ ตอนกำรใชง้ ำนอย่ำงไร 2. ให้นักศึกษำศึกษำควำมสำมำรถของระบบปฏิบัติกำร iOS และ Android รุ่นล่ำสุด ทำตำรำงเปรียบเทียบ ควำมเหมือน ควำมแตกต่ำงของควำมสำมำรถของระบบปฏิบัติกำร ข้อดี ข้อเสีย ของระบบปฏิบัติกำรทง้ั สองระบบปฏบิ ัตกิ ำร 3. ให้นักศึกษำศึกษำ ค้นหำ วเิ ครำะห์ ข้อดี ข้อเสีย ควำมสำมำรถของสมำร์ตโฟนเคร่ืองใหม่ ท่ีนักศึกษำต้องกำรแนะนำให้กับผู้บริหำรกิจกำรธุรกิจขนำดเล็กท่ำนหน่ึง ท่ีต้องจัดกำรงำนทุกอย่ำง ด้วยตนเอง พร้อมแนะนำกำรใช้งำนและประโยชน์ของควำมสำมำรถของสมำร์ตโฟนเครื่องใหม่ ในกำรบริหำรกจิ กำรธุรกจิ ขนำดเลก็ 4. ให้นักศึกษำศึกษำ ค้นหำ วเิ ครำะห์ ข้อดี ข้อเสีย ควำมสำมำรถของสมำร์ตโฟนเครื่องใหม่ ที่นักศึกษำต้องกำรแนะนำให้กับผู้สูงอำยุท่ำนหน่ึง ท่ีเลือกซ้ือเพื่อให้ใช้งำนได้อย่ำงสะดวกสบำย ในกำรใชช้ วี ิต 5. ให้นักศึกษำแนะนำแอปพลิเคชันสำหรับผู้สูงอำยุท่ำนหนึ่ง ควรใช้แอปพลิเคชันอะไรบ้ำง ในกำรอำนวยควำมสะดวก เพอ่ื ใหใ้ ชง้ ำนได้อยำ่ งสะดวกสบำยในกำรใช้ชวี ิตประจำวัน 6. ให้นักศึกษำยกตัวอย่ำงแอปพลิเคชันที่ใช้งำนเป็นประจำมำ 1 ตัวอย่ำง พร้อมแนะนำ กำรใชง้ ำนและประโยชน์ของแอปพลชิ นั น้นั

เอกสำรอ้ำงองิ ธนชำติ นุ่มนนท์. (2562). ทักษะดิจิทัลเพื่อการทางาน และการใช้ชีวิตในปัจจุบัน. สืบค้นเมื่อวันท่ี 31 มกรำคม 2564, จำก https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/647662. สำนักงำนคณะกรรมกำรข้ำรำชกำรพลเรือน. (2560). ทาไมต้องพัฒนาทักษะความเข้าใจและการใช้ เทคโนโลยีดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 31 มกรำคม 2564, จำก https://www.ocsc.go.th/DLProject/ mean-dlp. ------- . (2561). Infographics Digital Literacy. สืบค้นเม่อื 11 มีนำคม 2564, จำก https://www.ocsc. go.th/sites/default/files/info_9_thaksa.png สำนักงำนคณะกรรมกำรดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชำติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม. (2562). กรอบสมรรถนะด้านดิจิทัลสาหรับพลเมืองไทย. สืบค้นเม่ือวันท่ี 9 มีนำคม 2564, จำก https://www.dlbaseline.org. ------- . (2562). สรุปผลการสารวจข้อมูลสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562. กรงุ เทพ: กระทรวงดจิ ทิ ลั เพื่อเศรษฐกจิ และสังคม. ------- . (2562). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) สาหรับพลเมืองไทย. สืบค้นเม่ือวันที่ 9 มนี ำคม 2564, จำก https://www.dlbaseline.org/explore. DataReportal. (2021). Digital 2021 October Global Statshot Report. Retrieved 28 November, 2021 from: https://datareportal.com/reports/digital-2021-october-global-statshot



บทที่ 3 การรเู้ ท่าทันส่อื และความปลอดภัยยคุ ดจิ ทิ ลั การรู้เท่าทันสื่อและความปลอดภัยยุคดิจิทัลมีความสาคัญสาหรับทุกคนเพ่ือให้ใช้สื่อสังคม อ อ น ไ ล น์ ใ น ก า ร ส่ื อ ส า ร ไ ด้ อ ย่ า ง มี ค ว า ม รั บ ผิ ด ช อ บ ต่ อ ต น เ อ ง แ ล ะ สั ง ค ม แ ล ะ ใ น ข ณ ะ เ ดี ย ว กั น ก็ มี ความปลอดภัยในยุคดิจิทัลซึ่งมีการใช้เคร่ืองมือ เทคโนโลยีดิจิลทั้งในชีวิตประจาวัน การเรียน และ การทางาน การรู้เท่าทันส่ือออนไลน์ คือ การไม่เชอื่ เน้ือหาหรือข้อมูลข่าวสารที่ได้อ่าน ได้ยิน ได้ฟัง แต่ สามารถคิด วิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลข่าวสารได้ว่าเป็นจริงหรือไม่ รวมท้ังตระหนักถึงผลกระทบของ การสื่อสารที่จะเกิดขึ้นเม่ือมีการเผยแพร่ออกไป นอกจากน้ีการจัดการข่าวสารเชิงลบและการรับมือก็ มีความสาคัญในยุคดิจิทัล ดังนั้น ในบทน้ีจะกล่าวถึงการรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ การจัดการข่าวสาร เชิงลบ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ และกรณีศึกษาที่เกี่ยวข้อง ตามกฎหมายดจิ ิทัล การร้เู ทา่ ทนั สอื่ ออนไลน์ พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์มีท้ังส่วนท่ีเป็นประโยชน์และเป็นภัย ดังน้ันการใช้ ส่ือสงั คมออนไลน์อยา่ งถกู วธิ ีก็จะเกิดความปลอดภยั และหลีกเลีย่ งภยั ท่เี กดิ จากการใช้ส่อื สังคมออนไลน์ การรู้เทา่ ทันพฤติกรรมการใชส้ ื่อสงั คมออนไลน์อยา่ งปลอดภยั จากการศึกษาข้อมูลจากเอกสารตา่ ง ๆ ตัวอย่างพฤตกิ รรมการใชส้ ่ือสังคมออนไลน์ที่มีความเสี่ยง ตอ่ ตนเองและมผี ลกระทบต่อผ้อู นื่ เชน่ 1) การเชค็ อินในสถานท่ตี า่ ง ๆ อาจมีความเสี่ยงต่อความปลอดภยั ของตนเองได้ 2) การ Login ส่ือสังคมออนไลน์ในเครื่องคอมพิวเตอร์สาธารณะ และเม่ือใช้เสร็จแล้วไม่ทา การ Logout อาจจะทาใหผ้ ูไ้ มป่ ระสงค์ดีเขา้ มาใช้งานตอ่ ทาให้เกดิ ความเสยี หายกบั เราได้ 3) การตง้ั รหสั ผา่ นทีค่ าดเดาง่าย ทาใหผ้ อู้ ่นื คาดเดารหัสผา่ นของเราไดแ้ ละเขา้ ไปใช้งานระบบ ต่าง ๆ ของเราโดยท่เี ราไม่รู้ 4) การใช้รหสั ผา่ นเดิมเปน็ ระยะเวลานานโดยไมม่ กี ารเปล่ยี นแปลง 5) ใส่ขอ้ มูลส่วนตวั และรายละเอยี ดตา่ ง ๆ ในเฟซบ๊กุ อาจเกดิ ความไมป่ ลอดภัยได้ 6) การเปดิ อีเมลจากคนหรือองคก์ รทไี่ มร่ จู้ ัก 7) การบอกรหัสผ่านกบั ผูอ้ ่ืนในการเข้าระบบต่าง ๆ 8) การแชรข์ า่ วปลอมหรือขา่ วลวง ทาใหผ้ ูอ้ ่นื ไดร้ ับผลกระทบจากข่าวน้นั 9) โพสตต์ ่อวา่ คนอนื่ ด้วยคาหยาบคายหรือเรอื่ งไมจ่ รงิ ทาใหเ้ กดิ ผลกระทบตอ่ ผูอ้ ื่น 10) โพสต์ข่าวปลอมหรือข่าวลวงทาให้ผู้อื่นได้รับข้อมูลข่าวสารท่ีเป็นเท็จก่อให้เกิด ความตระหนก สร้างความเดือนร้อนให้ผอู้ ่ืน

30 การใชส้ ่ือสังคมออนไลน์อยา่ งปลอดภัย การใช้ส่ือสังคมออนไลน์ให้ปลอดภยั ควรคิดให้รอบคอบก่อนโพสต์ใช้วิจารณญาณในการรบั รู้ ข่าวสารอย่าเชื่อในทันทีซ่ึงพฤติกรรมที่ควรปฏิบัติ สรุปได้ดังนี้ (สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ, 2564) 1) คิดใหร้ อบคอบก่อนโพสตเ์ พราะเป็นการเปดิ เผยขอ้ มลู และบคุ คลอนื่ สามารถเขา้ ถึงไดง้ า่ ย 2) พมิ พ์ URL โดยตรง หลีกเลยี่ งการคลิกลิงกโ์ ดยตรง 3) ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว หลีกเล่ียงการต้ังค่าแบบสาธารณะและอนุญาตให้เพ่ือนเท่าน้ัน ที่สามารถมองเห็นกิจกรรมของเราได้ 4) ควบคุมการใชง้ าน ควบคมุ ระมัดระวงั การใชง้ านสื่อสงั คมออนไลน์ 5) ระมัดระวังการคลิกลิงก์ที่มากับการแชร์ของลิงก์ อาจนาไปสู่ไวรัสหรือช่องทางการขโมย ขอ้ มลู ของแฮ็กเกอร์ 6) รอบคอบกอ่ นรบั เพอื่ น 7) ไมแ่ สดงข้อมลู ส่วนตวั หลีกเลย่ี งการเปิดเผยข้อมูลสว่ นตวั 8) ตระหนักถึงสังคมเสรี แม้ว่าทุกคนจะมีสิทธ์ิในการแสดงความคิดเห็นแต่การกระทาท่ี ไมเ่ หมาะสมกอ็ าจเป็นเหตใุ ห้ถูกฟอ้ งรอ้ งได้และศาลอาจรบั ฟงั คารอ้ งนนั้ ดว้ ย ทมี่ าของคลปิ : รายการ iT24Hrs ตอน 10 วิธใี ช้ Social Network อย่างปลอดภัย การโพสต์ข้อมูลบนส่ือสังคมออนไลน์ มีแนวทางการใช้ที่เหมาะสม ดังนี้ (ศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สานกั งานกองทนุ สนับสนนุ การสร้างเสรมิ สขุ ภาพ (สสส.), 2562) 1) ไม่โพสต์เนอ้ื หาที่พาตัวเองเดือดร้อน เช่น การเขียนวิจารณค์ นอนื่ ด้วยภาษาท่ไี ม่สุภาพ 2) มีศีลธรรมและจริยธรรมในการโพสต์ ควรคานงึ ผลกระทบตอ่ สงั คม 3) การแตง่ เติมเน้ือหาแต่พอดี การใชส้ อ่ื 4) เขา้ ใจเนือ้ หาแบบไม่ตดั สนิ ตัวคนโพสต์ 5) แชร์อยา่ งมสี ติ 6) สรา้ งความนิยมอยา่ งสร้างสรรค์ สรา้ งค่านยิ มในทางที่ถูกต้อง 7) สนกุ กับเน้อื หา ไมจ่ ับผดิ เกินไป การรเู้ ท่าทันตนเอง เป็นการใชส้ ่ือสงั คมออนไลนอ์ ยา่ งมีสติ สิ่งท่ีไม่ควรโพสต์บนโลกออนไลน์ (กองบังคับการปราบปรามการกระทาความผิดเกี่ยวกับ อาชญากรรมทางเทคโนโลยี, 2562) 1) สถานท่ีต้ัง มีข้อมูลตาแหน่งที่ควรคานึงถึง คือ ข้อมูลท่ีเลือกโพสต์ (ขณะกาลังใช้งานอยู่) และข้อมูลที่รวบรวมโดยแอปพลิเคชันและอุปกรณ์บนเคร่ืองมือท่ีใช้งาน เช่น โทรศัพท์มือถือ เป็นต้น สิง่ ท่ีต้องทา ไดแ้ ก่ - ตรวจสอบการตง้ั ค่าความเป็นส่วนตัวบนส่ือสังคมออนไลน์ - ปิดใช้การตดิ แท็กตาแหนง่ อตั โนมตั ิสาหรบั การอปั เดตสถานะหรอื ทวิต

31 - อยา่ เช็คอนิ ท่ีบ้านของตนเอง - ตรวจสอบพืน้ หลงั ของภาพสาหรับจดุ สงั เกตท่ีระบไุ ด้ - อ่านข้อตกลงและเง่ือนไขเพื่อดูแอปพลิเคชันหรือบริการว่าแอปพลิเคชันเหล่าน้ันจะทา อย่างไรกับขอ้ มูลตาแหน่งของเรา - เปลีย่ นการตงั้ ค่ากล้องเพือ่ ไม่ใหร้ ะบขุ ้อมลู ตาแหน่งในภาพท่ีถา่ ย 2) ที่อยู่และหมายเลขโทรศัพท์ คนส่วนมากไม่ได้ให้ที่อยู่ของตนเองกับคนแปลกหน้าบน อินเทอร์เนต็ อย่างไรก็ตามอาจมบี างครั้งที่ไมไ่ ด้ตง้ั ใจจะเปิดเผยท่อี ย่ขู องเราตอ่ โลกดิจิทัล ส่ิงที่ตอ้ งทา ไดแ้ ก่ - เมอื่ ซือ้ สนิ ค้าออนไลน์ใหค้ น้ หา “https” แทนท่ี “http” ใน URL - อยา่ โพสตท์ ่อี ย่ขู องตนเองในทีส่ าธารณะ - อา่ นข้อตกลง เง่ือนไขและนโยบายความเป็นสว่ นตวั ของเวบ็ ไซต์ - แก้ไขหรือลบทอ่ี ยู่จากรปู ภาพก่อนโพสต์ 3) การระบุบัตรเครดิตและข้อมูลการธนาคาร การขโมย ID ของเราเป็นสิ่งที่อาจเกิดข้ึนได้ อาจถกู สวมตวั ตนเป็นเจา้ ของบัตรเครดติ หรอื แม้แต่บญั ชธี นาคาร สิ่งที่ต้องทา ได้แก่ - อย่าโพสตภ์ าพทเี่ ปน็ ความลบั ขอ้ มูลทางการเงินส่วนบคุ คลหรือรหสั ผ่านทางออนไลน์ - หากมเี หตผุ ลทถ่ี กู ตอ้ งในการโพสต์ ควรแกไ้ ขหรอื ลบข้อมูลท่ีเป็นความลับทง้ั หมดออก 4) อยา่ โพสต์เรื่องท่ที างาน สง่ิ ทีต่ ้องทา ได้แก่ - สร้างรายช่ือเพ่ือนบนเฟซบุ๊กสาหรับเพื่อนร่วมงาน และจากัดโพสต์ส่วนตัวเพ่ือยกเว้น เพือ่ นรว่ มงาน - อย่าโพสตข์ อ้ มูลขององค์กรหรอื ขอ้ มลู ความลบั อ่นื ๆ ในสือ่ สงั คมออนไลน์ - อย่าใชห้ รอื ส่งเอกสารทางอเี มล นอกเสียจากวา่ บัญชหี รอื อุปกรณข์ องบริษทั ไดร้ บั การอนุมัติ - อยา่ วิพากษว์ จิ ารณ์ธรุ กจิ (ปจั จุบันหรือก่อนหน้าน)ี้ หรือเพื่อนรว่ มงานในพ้นื ท่ีสาธารณะ หรอื ทางสอื่ สังคมออนไลน์ ท่ีมาของคลิป: รายการ iT24Hrs ตอน 5 ส่งิ ท่ีหา้ มโพสต์ลง Social Network เดีย๋ วภัยมา การจัดการข้อมูลขา่ วสารเชงิ ลบ ข่าวสารเชิงลบเป็นประเภทหน่ึงของข่าวลวงหรือข่าวปลอม ซ่ึงข่าวสารเชิงลบจะให้ข้อมูลที่ ผิด ไปจากความจริงทาใหผ้ ู้รบั สารเขา้ ใจผิดสรา้ งความวติ กกงั วล คณะกรรมาธกิ ารยุโรป (European Commission) ให้นิยามข่าวลวง หมายถึง ข้อมูลชุดหน่งึ ท่ีทา ข้ึนมา โดยมีเจตนาจะบิดเบือนและโจมตีบุคคล กลุ่มคน หรือองค์กร และบางครั้งข่าวลวง หมายความรวมถึงการเขียน ข่าวเชิงลบ การโฆษณาชวนเชื่อทางการเมือง และรูปแบบโฆษณาที่ชวน ให้เข้าใจผิดจากทัศนคติของผู้รับสาร รวมถึงการรายงานข่าวในรูปแบบเสียดสีและมีการให้ข้อมูลท่ีผิด โดยเจตนาโจมตีทางไซเบอร์ เม่ือนิยามอย่างแคบข่าวลวงเป็นข่าวที่ถูกสร้างขึ้นในการรายงานข่าว ซ่ึง

32 รวมถงึ สานกั ข่าว นักการเมอื ง รวมถงึ บริษัทผผู้ ลติ แพลตฟอรม์ (เฉลมิ ชยั กก๊ เกียรติกลุ และ ธญั ญนนทณัฐ ดา่ นไพบลู ย์ 2561; European Commission, 2017) ประเภทของความผดิ ปกตขิ องข้อมลู ข่าวสาร (Information Disorder) ประเภทของความผิดปกติของข้อมูลข่าวสาร (Information Disorder) ได้แก่ ความผิดปกติ ของข้อมูลข่าวสาร (Information Disorder) ข้อมูลที่ผิด (Misinformation) ข้อมูลท่ีบิดเบือน (Disinformation) ข้อมูลท่ีแฝงเจตนาร้าย (Malinformation) มีรายละเอียด ดังน้ี (Claire Wardle and Hossein Derakhshan, 2018; เว็บไซต์ rainmaker (doyoumind), 2564) ความผิดปกติของข้อมูลข่าวสาร (Information Disorder) จะสามารถแบ่งตาม ฐานข้อมูลได้ 2 ส่วน คือ ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง (Falseness) และข้อมูลท่ีมีเจตนามุ่งร้าย (Intent to harm) ข้อมลู ทผ่ี ิด (Misinformation) ขอ้ มูลทีผ่ ิดพลาดหรือข้อมูลเท็จ ไดแ้ ก่ การเสยี ดสี หรือล้อเลียน (Satire or Parody) ข้อมูลท่ีมีการเชื่อมโยงผิด (False Connection) และเน้ือหาท่ีชนี้ า ให้เกดิ การเข้าใจผดิ (Misleading) ข้อมูลที่บิดเบือน (Disinformation) ข้อมูลที่บิดเบือน (Disinformation) คือ ข้อมูลที่ผดิ แตผ่ ู้รับสารเผยแพร่ไปด้วยความจงใจท้งั ท่ีรู้ว่าข้อมลู เหล่าน้นั ไมถ่ ูกต้อง หรือก็มีเจตนาทจี่ ะ บิดเบือนข้อมูล และชี้นาผู้คนเกิดความเข้าใจผิด ได้แก่ เนื้อหาที่แต่งข้ึนมาใหม่ ( Fabricated Content), เนื้อหาท่ีมีการดัดแปลง (Manipulated Content), ข้อมูลท่ีผิดบริบท (False Context) และ ข้อมูลท่ีมเี น้ือหาแอบอ้าง (Imposter Content) ขอ้ มลู ท่แี ฝงเจตนารา้ ย (Malinformation) อาจเปน็ ขอ้ มลู ทมี่ าจากขอ้ เทจ็ จริง แต่ ถูกใช้เป็นเคร่ืองมือในการทาร้ายผู้อ่ืน ได้แก่ ข้อมูลท่ีละเมิดความเป็นส่วนตัว การคุกคาม ข้อความ หรอื คาพดู ทีแ่ สดงความเกลียดชงั และ ข้อมลู ที่ขดั ต่อจรรยาบรรณ เน่ืองจากข่าวสารเชิงลบอาจจะอยู่ในรูปแบบของข่าวลวงท่ีมีการเผยแพร่อย่าง ไม่ต้ังใจหรือเข้าใจผิด (Misinformation) ซ่ึงเป็นข่าวที่ไม่จริง ดังนั้น จึงต้องรู้เท่าทันและพร้อมรับมือ จัดการกบั ข่าวสารเชงิ ลบในรปู แบบขา่ วลวงหรอื ข่าวปลอม การรู้เท่าทนั ขา่ วปลอมทางส่ือสังคมออนไลน์ ข่าวปลอมหรือขา่ วลวง (Fake news) หมายถงึ ขา่ วทมี่ เี น้ือหาอันเป็นเท็จ หลอกลวง หรอื ขา่ วสร้าง สถานการณ์ รวมถึงการเขียนข่าวท่ีได้รับการสนับสนุนอย่างปิดบังหรือแอบแฝง ซึ่งนาเสนอในแพลตฟอร์ม ออนไลน์อ่ืน ๆ (Lazer, el.al, 2018; เฉลิมพล ก๊กเกยี รติกลุ และธัญญนนทณฐั ด่านไพบูลย์, 2561) รปู แบบของเน้ือหาขา่ วปลอม ลักษณะเน้ือหาของข่าวปลอม First Draft News เป็นองค์กรที่ตั้งข้ึนมาเพ่ือต่อสู้กับข่าวปลอม ร่วมกับสื่อสังคมออนไลน์ และ Publisher รวมถึง เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ New York Times หรือ BuzzFeed ไดจ้ ดั รูปแบบของขา่ วปลอมไว้ 7 แบบ โดยเรยี งตามระดับความรุนแรงจากน้อยไปมาก ดังนี้ (สรานนท์ อนิ ทนนท์, 2563) 1) เน้ือหาลอ้ เลยี นเสยี ดสี (Satire or Parody)

33 2) เนือ้ หาไม่ตรงพาดหัว (False connection) 3) เนื้อหาชนี้ า (Misleading) 4) เน้ือหาทผี่ ดิ บริบท (False Context) 5) เนื้อหาแอบอา้ ง (Impostor) 6) เนื้อหาหลอกลวง (Manipulated) 7) เนื้อหาทีก่ ขุ ึน้ มา (Fabricated) ทีม่ าของคลิป: Thai Media Fund ตอน การรเู้ ท่าทนั ข่าวปลอม Fake News EP 2: รปู แบบขา่ วปลอม สาเหตทุ ่ที าให้คนมพี ฤตกิ รรมชอบอ่านข่าวรา้ ยหรอื ขา่ วเชงิ ลบ ปริญญา พุทไธสง (2565) ได้สรุปสาเหตุที่ทาให้คนมีพฤติกรรมชอบอ่านข่าวร้ายหรือข่าว เชิงลบรวมถึงวิธีการกาจัดพฤติกรรมดังกล่าว ได้แก่ 1) การมีอคติเชิงลบ 2) ความไม่แน่นอน 3) ความวติ กกงั วล 4) การกลวั ว่าจะตกข่าว (FOMO) และ 5) การขาดการควบคุมตนเอง วธิ กี าจัดพฤติกรรมชอบอา่ นข่าวรา้ ยหรือขา่ วเชิงลบ หากพบว่าตัวเองชอบเสพข่าวร้ายบนโซเชียลมีเดียหรือตามเว็บไซต์ข่าวต่างๆ สามารถหยุด พฤตกิ รรมดังกล่าวไดโ้ ดยการ 1) จากัดเวลาการใช้โซเชียลมีเดีย 2) ดาวน์โหลดแอปตวั ชว่ ย 3) หางาน อดิเรกทา 4) ออกกาลงั กาย และ 5) มองหาเรื่องราวขา่ วสารดี ๆ การตดิ ตามข่าวสารเพ่ืออัปเดตเหตกุ ารณ์บา้ นเมืองเป็นเรื่องท่ีดี แต่การมุ่งเน้นไปที่ข่าวเชิงลบ อย่างเดียวอาจทาให้รู้สึกเครียดและวิตกกังวลจนเกินเหตุ ดังนั้น ควรท่ีจะอ่านเร่ืองราวข่าวสารท่ีเป็น เชิงบวกบ้างเพอื่ ใหเ้ กิดความสมดุลทางอารมณ์ การจัดการขา่ วสารเชิงลบ วรรณวจี สุจริตธรรม (2564) กล่าวว่า จากสถานการณ์ปัจจุบันที่ผู้บริโภคเสพข่าวออนไลน์ มากข้ึน ทาให้มีการพฒั นาการเขียนข่าวลวงท่ีคนท่ัวไปไม่สามารถรู้เท่าทัน แยกแยะ หรือกลั่นกรองได้ ดีพอทาใหต้ อ้ งมีวิธรี บั มอื หรอื สงั เกตข่าวท่ีเผยแพรว่ า่ ขา่ วไหนลวง ข่าวไหนจรงิ โดยมีวิธีสังเกตดังน้ี 1. พิจารณาความน่าเชื่อถือของเว็บไซต์ที่เผยแพร่ หากพบเว็บไซต์ข่าวออนไลน์ท่ีมีเพียง ไม่ก่ีหนา้ ไม่ระบุข้อมลู สาหรบั ตดิ ตอ่ ผูเ้ ขียน ก็อาจจะเปน็ ไปได้วา่ เปน็ เวบ็ ไซต์เผยแพร่ข่าวปลอม 2. ตรวจสอบว่ามีเว็บไซต์หรือแหล่งข่าวอื่นที่เผยแพร่ข่าวเดียวกันหรือไม่ หากมีเพียง แหล่งขา่ วเดียว กอ็ าจเปน็ ไปได้วา่ เป็นขา่ วทไ่ี ม่นา่ เช่อื ถอื 3. สงั เกตรูปภาพ โดยการนารปู ภาพนัน้ ไปค้นหาจากเวบ็ ไซต์สาหรบั คน้ หารูปภาพ 4. ตรวจสอบโดยการนาชื่อข่าว หรือเน้ือความในข่าวมาค้นหา ซ่ึงจากผลลัพธ์การค้นหา ผ้ใู ชอ้ าจพบเวบ็ ไซต์แจง้ เตือนว่าข่าวดังกลา่ วเปน็ ขา่ วปลอม 5. อาจพิจารณาขอความช่วยเหลือจากบุคคลอ่ืนเพ่ือประกอบการพิจารณา โดย การสอบถามบนเวบ็ บอรด์ หรือติดตอ่ สานักข่าวที่น่าเช่ือถอื ใหช้ ่วยตรวจสอบ

34 ข่าวสารเชิงลบเป็นอันตรายต่อทุกคนดังน้ันจึงต้องมีหน่วยงานท่ีกากับดูแล ตรวจสอบข้อมูล ขา่ วสารตา่ งๆ เม่อื มีการเผยแพรอ่ อกมาแล้วทาให้ประชาชนตระหนกตกใจ ตัวอยา่ งเช่น ศูนย์การต่อตา้ นข่าวปลอม ประเทศไทย กระทรวงดจิ ทิ ัลเพือ่ เศรษฐกจิ และสังคม ศูนย์การต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็น หน่วยงานที่ดูแลเกี่ยวกับข่าวปลอมซึ่งประชาชนสามารถเข้าไปตรวจ สอบว่าข่าวที่ได้รับมาเป็นข่าว ปลอมหรือไม่รวมทั้งสามารถแจ้งเบาะแสข่าวที่น่าสงสัยได้ โดยสามารถเข้าใช้งานได้ผ่านทางเว็บไซต์ https://www.antifakenewscenter.com/ นอกจากน้ี สานักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้จัดทาแอปพลิเคชัน เช็ก ชัวร์ แชร์ และเว็บไซต์ https://sure.oryor.com เพื่อลดปัญหาการแชร์ข้อมูลท่ีไม่ถูกต้องเก่ียวกับ การบริโภคเพ่ือสุขภาพและรักษาโรค ซ่ึงเว็บไซต์น้ีสามารถใช้ค้นหาความจริงก่อนแชร์และให้ ข้อเท็จจริงรวมท้ังความรู้ท่ีถูกต้องเก่ียวกับการบริโภคเพื่อดูแลสุขภาพและรักษาโรคที่มีการส่งต่อกัน ทางสอ่ื สังคมออนไลน์ เวบ็ ไซต์น้ีแสดงขอ้ มลู การใช้เทคโนโลยีดจิ ิทัลอย่างปลอดภัยและมีความรับผดิ ชอบ การใชเ้ ทคโนโลยดี จิ ิทลั ให้ปลอดภยั การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้ปลอดภัยเป็นการรับมือบนโลกออนไลน์ ผู้ใช้จาเป็นต้องสังเกตว่า บัญชโี ซเชียลของเรายังสามารถใชง้ านไดเ้ ปน็ ปกตหิ รอื บัญชีโซเชียลกาลงั ถูกแฮ็ก และวิธปี ้องกันการถูก แฮ็กบัญชโี ซเชียลสามารถทาไดอ้ ยา่ งไร ท่มี าของคลิป: iT24Hrs ตอน 5 สาเหตุ ท่ีทาให้ Facebook ไอจี line twitter และโซเชยี ลเราถูกแฮ็ก | DGTH การใช้บญั ชีโซเชยี ลใหป้ ลอดภัย การใช้บัญชีโซเชียลต้องมีวิธีการใช้ให้ปลอดภัยซึ่งต้องสังเกตและระมัดระวังการถูกแฮ็ก เพราะจะทาใหเ้ กดิ ความเดือดร้อนภายหลังได้ ดงั นัน้ จึงตอ้ งมกี ารสังเกตว่าสญั ญาณใดบา้ งท่ีบอกว่า บัญชีโซเชียลถูกแฮ็ก วิธีการป้องกันการถูกแฮ็ก และวิธีการแก้ไขเมื่อบัญชีโซเชียลถูกแฮ็ก สรุปได้ ดังนี้ (บรษิ ัท โทรคมนาคมแหง่ ชาติ จากัด (มหาชน), 2562) สัญญาณบอกวา่ บญั ชีโซเชยี ลถกู แฮก็ - พบโพสตแ์ ปลก ๆ โดยท่ตี นเองไมไ่ ด้เป็นคนโพสต์สิง่ นน้ั เอง - มีอีเมลแจง้ เตอื นจาก Facebook ว่ามคี นพยายาม Login เขา้ สบู่ ญั ชีผู้ใช้ - เจอบัญชปี ลอมท่ีปลอมเป็นตวั เรา - บางอย่างเราตง้ั ค่าเปน็ ส่วนตวั ไว้ แต่มีคนอ่นื สามารถเห็นได้ - มขี ้อความในชอ่ งประวัติแชทท่เี ราไมไ่ ดเ้ ป็นคนส่งเอง - sms แจง้ เตอื นจาก Facebook ขอรเี ซตรหสั ผ่าน

35 - เพอื่ นของเราถกู Unfriend ไปหลาย ๆ คน โดยท่ีเราไมไ่ ดท้ าเอง - มีเพือ่ นใหมเ่ พ่ิมเขา้ มาจานวนมากโดยท่ีเราไม่ไดก้ ดรับ - มีเพจแปลก ๆ โผล่ขึ้นมาบนหน้าฟดี จานวนมากโดยทีเ่ ราไมเ่ คยไปถูกใจมาก่อน วิธีป้องกันบญั ชีโซเชียลถูกแฮ็ก การป้องกันการถูกแฮ็กบัญชีโซเชียลเป็นส่ิงท่ีควรให้ความสาคัญโดยในการใช้สื่อโซเชียล เช่น เฟซบุ๊ก มีศูนย์ช่วยเหลือเฟซบุ๊กซ่ึงได้แนะนาวิธีการรักษาบัญชีเฟซบุ๊กให้ปลอดภัย มีดังนี้ (ศนู ย์ช่วยเหลือเฟซบุก๊ , 2564) 1) ปกปอ้ งรหสั ผ่าน 2) อยา่ แชรข์ ้อมลู การเข้าสู่ระบบของตนเอง 3) ออกจากระบบเฟซบกุ๊ เมื่อใช้คอมพวิ เตอรท์ ีม่ ีการใชร้ ่วมกนั หรือแชร์กับบคุ คลอืน่ ทุกครั้ง 4) ไมค่ วรรบั คาขอเปน็ เพือ่ นจากบุคคลท่ีเราไม่รจู้ กั 5) ระมัดระวังซอฟตแ์ วรท์ ไ่ี ม่ปลอดภยั 6) อย่าคลิกลิงกต์ ้องสงสยั โดยเดด็ ขาด วิธแี กไ้ ขหากบญั ชีโซเชยี ลถกู แฮ็ก ถ้าใช้บญั ชโี ซเชยี ลแล้วรสู้ กึ ว่ามีความผดิ ปกติเกดิ ขึ้น ให้สนั นษิ ฐานหรอื ตง้ั ข้อสงสยั ไว้ก่อนว่า บญั ชโี ซเชียลของเราอาจจะถูกแฮก็ ดงั น้ันสิ่งท่ีควรทา ไดแ้ ก่ 1) แจ้งความ 2) เปล่ียนรหัสผ่านท้ังหมด 3) ติดต่อฝ่าย Customer Service ของผู้ให้บริการบัญชีท่ีถูกแฮ็ก (กองบังคับการอานวยการ สานักงานเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร, 2563) กฎหมายดิจิทลั พระราชบัญญัตวิ ่าดว้ ยการกระทาความผดิ เกยี่ วกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับท2่ี ) การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลน้ันจะต้องปฏิบัติตัวอย่างไรเม่ือไม่ให้ไปละเมิดสิทธิหรือกระทา ความผิดต่อคนอ่ืน ในขณะเดียวกันก็ป้องกันตัวเราเองไม่ให้ตกเป็นเหย่ือในการก่ออาชญากรรมด้วย เช่นกัน สาหรับการกระทาความผิดที่เก่ียวกับเทคโนโลยีดิจิทัลนั้น หากเรากระทาการในลักษณะ ต่อไปนี้ ถือว่าเราได้กระทาความผิดในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและเป็นข้อพึงควรระวังเพ่ือไม่ให้เกิด การกระทาผดิ หรอื ใชป้ อ้ งกันตวั เองเพื่อไม่ให้ตัวเราตอ้ งตกเป็นเหย่อื ของการกระทาความผดิ ได้แก่ 1. การแอบเข้าคอมพวิ เตอร์ หรือแท็บเล็ต หรือโทรศัพท์มือถือ ของคนอน่ื ที่ไม่อนุญาตให้เข้า ใช้ เช่น เขาทารหัสผ่านเพื่อป้องกันคนอื่นไม่ให้เข้าถึงข้อมูลเราไปแอบเอารหัสผ่านมาใช้ในการเข้า ระบบหรือเพ่ือนใสร่ หัสผา่ นคอมพิวเตอรห์ รอื มอื ถอื ไว้ เราไปแอบดูรหสั ผ่าน หรือพยามสมุ่ เดารหสั ผา่ น แล้วเข้าใช้งานไดก้ จ็ ะกลายเป็นการกระทาความผิดทนั ที 2. การปล่อยไวรัส มัลแวร์เข้าคอมพวิ เตอร์คนอืน่ เพื่อเจาะข้อมูลบางอย่าง ซึ่งพวกแฮ็กเกอร์ พยายามทาเพ่ือเข้าไปขโมยข้อมูลของคนอ่ืน โดยในช่วงนี้ข่าวที่พบบ่อยโดยเฉพาะการส่งลิงก์มาที่

36 โทรศัพท์มือถือพอคลิกก็จะถูกขโมยข้อมูลไปใช้ โดยเฉพาะการขโมยข้อมูลทางการเงินซ่ึงส่งผลให้เกิด ความเสยี หายเป็นจานวนมาก นบั วา่ เป็นขอ้ ทค่ี วรระวังเป็นอย่างยิ่งในการใช้โซเชียลมเี ดีย 3. การแฮ็กข้อมูลของคนอ่ืนระหว่างท่ีส่งข้อมูล เช่น ส่งข้อมูลทางเมล ทางไลน์ หรือ ทางโซเชียลมีเดียอื่น ๆ แล้วเราไปแอบขโมยข้อมูล ยกเว้นการใช้งานเพ่ือประโยชน์สาธารณะ การใช้ งานของหน่วยงานราชการหรือตารวจใช้ในการสืบสวน เป็นต้น เช่น การแฮ็กข้อมูลทางการค้า หรือ ข้อมูลความลับท่ีมีการส่งผ่านกันทางแอปพลิเคชันต่าง ๆ โดยท่ีเขาไม่ต้องการให้เราเห็นก็ ถือเป็น ความผดิ 4. การเข้าไปแก้ไข ดัดแปลง หรือทาให้ข้อมูลผู้อ่ืนเสียหาย ในระบบคอมพิวเตอร์ หรือ แอปพลิเคชันต่าง ๆ หมายถงึ ทาให้ขอ้ มูลเสียหาย หรอื เขา้ ไปแล้วทาลาย แกไ้ ข เปล่ียนแปลง เพมิ่ เติม ข้อมลู ของผู้อ่นื โดยมิชอบ เช่น ลบข้อมลู งานหรือดดั แปลงขอ้ มูลของบคุ คลอ่นื เป็นต้น 5. การทาให้ระบบคอมพิวเตอร์ของผู้อ่ืนไม่สามารถทางานได้ตามปกติ อย่างเช่น กรณีของ กลุม่ คนทไี่ ม่ชอบใจกบั การกระทาของอกี ฝ่าย แล้วตอ่ ต้านด้วยการเข้าไปขดั ขวาง ทาร้ายระบบเว็บไซต์ ของฝ่ายตรงข้าม ให้บุคคลอื่น ๆ ใช้งานไม่ได้ ซ่ึงในกรณีท่ีพบบ่อย คือ การท่ีแฮ็กเกอร์ส่งไวรัสมายัง คอมพิวเตอร์เราแล้วทาให้ข้อมูลเสียหาย หรืออาจเกิดกรณีการเรียกค่าไถ่ จากการท่ีทาให้เราไม่ สามารถเข้าเครื่องคอมพิวเตอรไ์ ด้ จนกว่าจะมกี ารจ่ายเงนิ ใหก้ บั แฮก็ เกอร์ เปน็ ต้น 6. การส่งข้อมูลทางโซเชียลมีเดีย หรือทางอีเมล ไปรบกวนผู้อื่นทาให้เขาเดือดร้อนหรือเกิด ความราคาญ โดยท่ีไม่เปิดโอกาสให้เขาบอกเลิกหรือแจ้งความประสงค์เพ่ือการปฏิเสธได้อย่างง่าย ตวั อย่างที่มักจะเจอบอ่ ยหรือหลายคนอาจจะเคยทา คือ การที่คนท่ีขายของออนไลน์ส่งอีเมลขายของ หรอื โฆษณาสนิ ค้าโดยที่คนอืน่ ไมย่ นิ ดีท่จี ะรบั หรือท่ีรจู้ กั กนั วา่ อีเมลสแปม 7. การฝากรา้ นตาม เฟซบุ๊ก หรอื อนิ สตราแกรม ทีเ่ จา้ ของเขาไมย่ อมให้ฝาก ในกรณีนเ้ี ปน็ สงิ่ ท่ีเจอบ่อยในปัจจุบันท่ีการขายของออนไลน์กาลังเฟื่องฟู เพราะฉะนั้นการท่ีเราจะฝากร้านหรือจะใช้ สถานที่ในโซเชียลมีเดียของคนอื่นก็ควรจะขออนุญาตเขาเสียก่อน ไม่อย่างน้ันเราอาจจะเป็นผู้กระทา ความผดิ กฎหมายโดยไม่รู้ตัวได้ 8.การส่งข้อความส้ัน (SMS) โฆษณาไปยังคนอื่นโดยไม่รับความยินยอม ให้ผู้รับสามารถ ปฏิเสธข้อมูลนั้นได้ ซึ่งในปจั จุบันเราจะเจอข้อความท่ีสง่ มายังมือถือเราเพื่อโฆษณา หรือให้เราตอบรับ เป็นสมาชิก เป็นการกระทาความผิดกฎหมายอกี แบบหนึง่ 9. การโพสต์ข้อมูลท่ีเก่ียวกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัย สาธารณะ ความม่ันคงในทางเศรษฐกิจของประเทศหรือโครงสร้างพืน้ ฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ หรือข้อมูลทางด้านความมั่นคงโดยมิชอบ โดยการกระทาดังกล่าวทาให้เกิดความตื่นตระหนกเป็น วงกว้าง การกระทาดังกล่าวจะทาให้ได้รับโทษสูงข้ึนกว่ากรณีความผิดปกติด้วย เน่ืองจากเป็น การกระทาทส่ี ่งผลกระทบกบั บุคคลอน่ื มากมาย 10. การจาหน่ายหรือเผยแพร่ชุดข้อมูล โปรแกรม แอปพลิเคชัน ที่ใช้ในการกระทาความผิด ถอื เปน็ ความผดิ ตัวอยา่ งได้แก่ การเผยแพร่หรือขายโปรแกรมไวรัส โปรแกรมขโมยขอ้ มลู เปน็ ตน้ 11. การโพสต์ข้อมูลท่ีเป็นข้อมูลปลอม หรือข้อมูลท่ีหลอกลวงผู้อื่น เช่น การโพสต์ขายของท่ี มโี ฆษณาเกนิ จรงิ เม่ือซอื้ ไปใชแ้ ลว้ ไม่ได้ผลตามทีโ่ ฆษณาไว้ การโพสต์ข่าวปลอมหลอกลวงผูอ้ ่ืน เปน็ ต้น