คู่มือการจัดการเรียนการสอนเพศศึกษาและชีวิต

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth เอกสารอา้ งองิ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, กองทุนประชากรแหง่ สหประชาชาต.ิ วัยรุ่นยคุ ใหม่ เข้าใจชีวติ . กรงุ เทพฯ: วสิ คอมเซนเตอร;์ 2548. กฤตยา อาชวนิจกลุ . “เพศวถิ ที ่ีก�ำลังเปลี่ยนไปในสงั คมไทย” ในจุดเปลี่ยนประชากร จุดเปลี่ยนสงั คมไทย. นครปฐม: สำ� นกั พิมพป์ ระชากรและสงั คม; 2554. กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สุขศกึ ษาและพลศึกษา โรงเรยี นนครสวรรค์. การเลอื กคูค่ รอง [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมื่อ 1 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://www.vimanloy.com/lesson/lesson5_2.php การปรบั ตวั ของวัยรุ่น [อนิ เทอรเ์ น็ต]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถึงเม่อื 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก: http://arts.kmutt.ac.th/ssc210/Group%20Project/G244/G07/pages/know_teen.html การมีเพศสัมพนั ธท์ ่ีรับผิดชอบและปลอดภัย [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถงึ เมอ่ื 5 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.aekitsystem.com/_portfolio/_sex/safesex.html การวางตัวตอ่ เพศตรงขา้ มและการเลอื กค่คู รอง [อนิ เทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถงึ เมอื่ 2 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้ จาก: http://www.school.net.th/library/create-web/10000/generality/10000-5211.html ก�ำหนดเปา้ หมาย...ง่ายกว่าที่คดิ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2557 [เขา้ ถึงเม่ือ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://th.jobsdb.com/th-th/articles/ก�ำหนดเป้าหมาย-งา่ ยกว่า กติ ตยิ า ธนกาลมารวย. หนเู กิดมาจากไหน? พอ่ แมต่ อบอย่างไรดี [อินเทอรเ์ นต็ ]. 2553 [เข้าถงึ เม่อื 10 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://talkaboutsex.thaihealth.or.th/knowledge/849 คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เวสเทริ น์ เขตกาญจนบรุ .ี การปอ้ งกนั การมเี พศสมั พนั ธแ์ ละวธิ กี ารคมุ กำ� เนดิ [อินเทอร์เน็ต]. 2555 [เข้าถึงเม่ือ 9 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://5405g3.blogspot.com/ 2012/02/blog-post.html คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. ผู้ชาย...วัยแรกรุ่น. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ) คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. ผู้หญิง...วัยแรกรุ่น. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั ) 87

คูม่ ือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เรจ็ รปู ยคุ ดจิ ติ อล คณะอนุกรรมการและชมรมสุขภาพวัยรุ่น ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. เพศสัมพันธ์ความสุข หรือความเสี่ยง. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ) คณะอนกุ รรมการและชมรมสขุ ภาพวยั รนุ่ ราชวทิ ยาลยั กมุ ารแพทยแ์ หง่ ประเทศไทย. เพศหลากหลายกบั วยั รนุ่ . ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พบั ) ความเขา้ ใจผดิ เรื่องเซ็กส์ รูก้ อ่ นแสนจะไดเ้ ปรยี บ [อนิ เทอร์เน็ต]. 2558 [เขา้ ถึงเม่ือ 15 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้ จาก: http://board.postjung.com/845877.html ความเชื่อผดิ ๆ เกี่ยวกบั เซ็กส์ (Woman’s Story) [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2553 [เขา้ ถงึ เม่อื 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้ จาก: http://women.kapook.com/view13252.html ความเชอื่ ผดิ ๆ ความเข้าใจผดิ ๆ ทางเพศ 12 ประการ [อนิ เทอร์เน็ต]. 2555 [เข้าถึงเม่อื 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://guru.google.co.th/guru/thread?tid=052bce8514e47ce0 ความสมั พันธ์ระหวา่ งเพศ [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถึงเมือ่ 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://arts.kmutt.ac.th/ssc210/Group%20Project/G244/G07/pages/know_relate.html จันทรตั น์ ระเบยี บโลก, ภารดี ชาญสมร, สริ มิ น วิไลรตั น.์ บทบาทหญิงชายกับงานอนามัยการเจริญพันธุ์. พมิ พ์ครงั้ ที่ 6. นนทบรุ :ี ส�ำนกั อนามยั การเจริญพนั ธ์ุ กรมอนามัย; 2557. จารทุ รรศน์ สิทธิสมบูรณ์. ความเข้าใจผิด ๆ เก่ยี วกบั เรือ่ งเพศของวยั รนุ่ [อินเทอรเ์ น็ต]. 2554 [เขา้ ถงึ เมือ่ 17 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://talkaboutsex.thaihealth.or.th/knowledge/1582 เจษฎา เจือจันทกึ . 3 วธิ คี ้นหาเป้าหมายชวี ิต เพ่อื เต็มทีก่ บั ชีวิตท่มี ากกว่า [อินเทอรเ์ นต็ ]. 2556 [เข้าถงึ เม่ือ 2 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://www.succeedlifestyle.com/3-steps-life-purpose/ ชะนวนทอง ธนสกุ าญจน,์ มณฑา เกง่ การพาณชิ , ขวญั เมือง แกง้ ด�ำเกงิ . โครงการวจิ ัยประเมินผล การจัดการเรยี นรู้เพศศึกษารอบด้าน ในสถานศึกษาระดบั การศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน. ภาควชิ าสขุ ศกึ ษาและ พฤตกิ รรมศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหิดล; 2555. ฐปนทั ศรีธาราธคิ ณุ . เลอื กค่ดู ูอยา่ งไร [อินเทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมอ่ื 5 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://www.love4home.com/index.php?lay=show&ac=article&Id=108093&Ntype=3 88

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ธาม เช้ือสถาปนศริ .ิ เปิด 5 แนวคิดรเู้ ทา่ ทันสื่อ-รูท้ ันตนเอง ก่อนโพสต์ ไลค์ [อินเทอรเ์ น็ต]. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 5 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://isranews.org/isranews-article/item/27634-media_27634.html นฤพนธ์ ด้วงวเิ ศษ. แนวคิดทฤษฏเี ร่ือง “ความหลากหลายทางเพศ” [อินเทอรเ์ น็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเม่ือ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://www.sac.or.th/main/uploads/article/Sexual-diversity.pdf แผนงานเยาวชนสร้างสรรค์เพือ่ การเรียนรูส้ สู่ ุขภาวะ สำ� นักงานกองทุนสนบั สนนุ การสรา้ งเสริมสุขภาพ. วัยมันส์ เท่าทันสือ่ . พมิ พค์ รง้ั ที่ 2. กรุงเทพฯ: สำ� นกั พมิ พ์ ปนิ่ โต พบั ลิชชง่ิ ; 2552. แผนงานสรา้ งเสรมิ สุขภาวะทางเพศ สำ� นักงานกองทนุ สนบั สนุนการสรา้ งเสริมสุขภาพ. จาก ด.ช. เปน็ “นาย” เตม็ ตวั . ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพับ) ภาควชิ าจติ เวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิรริ าชพยาบาล. สรา้ งสมั พนั ธภาพทีด่ ีในครอบครัว [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2553 [เขา้ ถึงเม่อื 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก: http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/article detail.asp?id=280 มานะ อะมะมลู . การปอ้ งกันและการถูกล่วงละเมิดทางเพศ [อินเทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมอื่ 8 เม.ย. 58]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://www.pathumrat.ptpk.ac.th/mana_Online/m1/unit2/n2-2.html มลู นิธิแพธทูเฮลท์ (PATH). ค่มู อื การจัดกระบวนการเรยี นรูเ้ พศศกึ ษาสำ� หรบั นักเรียนชัน้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 1. พิมพค์ รงั้ ที่ 5. กรุงเทพฯ: เออร์เจนท์ แทค; 2553. มลู นธิ แิ พธทเู ฮลท์ (PATH). คู่มอื การจัดกระบวนการเรยี นรูเ้ พศศกึ ษาส�ำหรับนกั เรยี นชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 2. พิมพค์ รง้ั ที่ 5. กรงุ เทพฯ: เออร์เจนท์ แทค; 2553. มูลนิธิแพธทูเฮลท์ (PATH). คู่มอื การจัดกระบวนการเรยี นรู้เพศศกึ ษาสำ� หรับนกั เรยี นชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 3. พิมพ์ครงั้ ท่ี 5. กรุงเทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553. มลู นิธแิ พธทเู ฮลท์ (PATH). คูม่ ือการจัดกระบวนการเรยี นรู้เพศศึกษาส�ำหรับนกั เรยี นช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 4. พมิ พ์คร้งั ที่ 5. กรุงเทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553. มูลนิธแิ พธทูเฮลท์ (PATH). คู่มือการจดั กระบวนการเรียนรู้เพศศึกษาส�ำหรับนกั เรียนชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5. พิมพ์ครัง้ ท่ี 5. กรงุ เทพฯ: เออรเ์ จนท์ แทค; 2553. 89

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ิตอล มลู นิธิแพธทูเฮลท์ (PATH). คมู่ อื การจัดกิจกรรม การสือ่ สารระหว่างพ่อแม่ ผปู้ กครอง กบั บตุ รหลาน เพื่อส่งเสริมสขุ ภาวะทางเพศในเยาวชน. พิมพค์ รั้งท่ี 5. กรงุ เทพฯ: พ.ี เอส. ซพั พลาย; 2557. มลู นิธแิ พธทเู ฮลท์ (PATH). โครงการกา้ วย่างอย่างเขา้ ใจ [อนิ เทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเมอื่ 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงได้จาก: www.teenpath.net มูลนธิ ิแพธทูเฮลท์ (PATH). ผใู้ หญ่เปดิ ใจ ลกู หลาน (รัก) ปลอดภัย. พมิ พค์ ร้ังที่ 2. กรุงเทพฯ: พ.ี เอส.ซัพพลาย; 2554. มูลนิธิแพธทเู ฮลท์ (PATH). ฝันเปยี ก : สญั ญานความเป็นหนมุ่ ท่ีไม่ธรรมดา [อินเทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.) [เข้าถงึ เม่ือ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://www.teenpath.net/content.asp?ID=18#. VQZW69KUfBk มลู นิธแิ พธทูเฮลท์ (PATH). เพศวิถีศกึ ษา สำ� หรับนกั เรยี นระดบั ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 1. กรงุ เทพฯ: พี.เอส. ซัพพลาย; 2556. มลู นธิ แิ พธทเู ฮลท์ (PATH). เพศวิถศี กึ ษา ส�ำหรบั นกั เรียนระดับชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2. กรงุ เทพฯ: พ.ี เอส. ซพั พลาย; 2556. มลู นิธแิ พธทูเฮลท์ (PATH). เพศวถิ ีศึกษา สำ� หรับนักเรยี นระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 3. กรงุ เทพฯ: พ.ี เอส. ซัพพลาย; 2556. เมเป้ิลฤดูใบไมผ้ ลิ [นามแฝง]. ความเชอื่ และเข้าใจผดิ เกีย่ วกบั เรือ่ งเพศ 1 [อินเทอร์เนต็ ]. 2554 [เขา้ ถงึ เมื่อ 8 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://writer.dek-d.com/pin_pin200/story/viewlongc.php?id=653- 183&chapter=17 รนิ ลกั ษณ์ รกั ษาแก้ว, รฐั ศาสตร์ ยกุ ตะทตั , เตชน์ จรติ งาม, ภาตา ขาวขำ� . หนงั สอื รวมชุดสาระการเรียนรู้ พน้ื ฐาน สุขศึกษา 2 [อนิ เทอร์เนต็ ]. (ม.ป.ท.) [เข้าถงึ เมือ่ 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://61.19.202.164/works/smtpweb52/A01/Page9.html รูจ้ กั \"มาสเตอร์เบชน่ั \" กนั รึยงั .. มันกค็ อื \"การช่วยตนเอง\" [อินเทอร์เนต็ ]. 2555 [เขา้ ถึงเมอื่ 5 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://webboard.yenta4.com/topic/514759 90

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth เรณุมาศ มาอ่นุ . การสร้างสมั พนั ธภาพระหวา่ งเพศ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2552 [เขา้ ถงึ เมื่อ 5 เม.ย. 58]. เขา้ ถึง ได้จาก: https://sites.google.com/site/healthgrade6/hnwy-kar-reiyn-ru-thi-1/hnwy-kar-reiyn-ru- thi-3/kar-srang-samphanthphaph-rahwang-phes ศนู ยป์ ฏบิ ตั กิ ารตอ่ ตา้ นการคา้ มนษุ ย์ มลู นธิ กิ ระจกเงา. ความผดิ เกยี่ วกบั เพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมอ่ื 10 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://www.notforsale.in.th/autopagev4/show_page.php?topic_ id=29&auto_id=3&TopicPk= สถาบนั สขุ ภาพจติ เดก็ และวยั รนุ่ ราชนครนิ ทร.์ มาฝกึ ใหเ้ ดก็ รจู้ กั “ปฏเิ สธ” กนั เถอะ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พบั ) สมาคมวางแผนครอบครวั แห่งประเทศไทยในพระราชูปถมั ป์สมเดจ็ พระศรีนครนิ ทรท์ ราบรมราชชนน,ี ส�ำนกั งานหลักประกันสุขภาพแหง่ ชาต.ิ หยุดปัญหาท้องไมพ่ รอ้ ม. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั ) สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมปส์ มเดจ็ พระศรนี ครินทร์ทราบรมราชชนนี, สำ� นกั งานหลกั ประกนั สขุ ภาพแหง่ ชาต.ิ ไรเ้ ดยี งสา แตไ่ มไ่ ดค้ วามรบั ผดิ ชอบ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พบั ) สำ� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ ทำ� ไมเราถงึ ตอ้ ง รูเ้ ทา่ ทันสื่อ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. 2556 [เข้าถึงเมือ่ 10 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/ knowledge/detail/307 สำ� นักงานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสียง กจิ การโทรทัศน์ และกจิ การโทรคมนาคมแห่งชาติ. “ร้เู ทา่ ทนั ” คืออะไร [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึงเม่ือ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถึงได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/know ledge/detail/306 ส�ำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ หวั ใจส�ำคญั ของการรเู้ ท่าทนั สอ่ื คืออะไร [อินเทอรเ์ น็ต]. 2556 [เขา้ ถงึ เมื่อ 1 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://bcp.nbtc.go.th/knowledge/detail/308 สำ� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ ทำ� อยา่ งไรจงึ จะ ร้เู ท่าทันสอื่ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2556 [เข้าถงึ เมื่อ 1 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://bcp.nbtc.go.th/knowl edge/detail/313 สำ� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ การรเู้ ทา่ ทนั สอื่ มเี ทคนิคอะไรบ้าง [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2556 [เข้าถงึ เม่อื 1 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://bcp.nbtc.go.th/ knowledge/detail/315 91

คูม่ ือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ติ อล สำ� นกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสยี ง กจิ การโทรทศั น์ และกจิ การโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ การรเู้ ทา่ ทนั สอ่ื มีมิติอะไรบ้าง [อินเทอร์เนต็ ]. 2556 [เข้าถงึ เม่อื 1 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://bcp.nbtc.go.th/ knowledge/detail/318 สำ� นกั สง่ เสรมิ สขุ ภาพ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ . คมู่ อื การสอนเพศศกึ ษาสำ� หรบั นกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษา ปีท่ี 1 ถงึ มัธยมศึกษาปที ี่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์ชมุ นมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2546. ส�ำนกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . การวางแผนครอบครวั [ภาพพลกิ ]. ม.ป.ท.: ม.ป.ป. สำ� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . การใหบ้ รกิ ารอนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ คมู่ อื สำ� หรบั เจา้ หนา้ ทส่ี าธารณสขุ . พมิ พ์ครั้งท่ี 4. กรงุ เทพฯ: องค์การคา้ ของ สกสค.; 2557. สำ� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . คดิ จะรกั นา่ จะร.ู้ พมิ พค์ รง้ั ที่ 4. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พอ์ งคก์ ารสงเคราะห์ ทหารผา่ นศกึ ; 2556. (แผน่ พับ) สำ� นกั อนามัยการเจรญิ พนั ธุ์ กรมอนามัย. คมู่ ือการจัดการอบรม เร่อื งเพศคยุ ได้ในครอบครวั . พิมพค์ รงั้ ที่ 2. กรุงเทพฯ: ศูนย์สอ่ื และสิง่ พิมพ์แกว้ เจ้าจอม; 2558. สำ� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . คมู่ อื เตรยี มพรอ้ มนอ้ งหนู เรยี นรเู้ รอ่ื งเพศ. พมิ พค์ รงั้ ท่ี 10. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พ์ชมุ นมุ สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2556. สำ� นักอนามยั การเจรญิ พนั ธุ์ กรมอนามัย. คมู่ อื ...วยั รุ่นและเยาวชน การปอ้ งกนั การตัง้ ครรภท์ ไ่ี ม่พร้อม. พิมพ์คร้งั ท่ี 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2556. ส�ำนกั อนามัยการเจริญพนั ธ์ุ กรมอนามัย. คมู่ ือเรยี นร้เู ร่อื งเพศ เล่ม 1 หญงิ -ชาย เรยี นรู้ไวไ้ ม่ใหเ้ กิดปัญหา. พมิ พ์ครงั้ ที่ 15. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พช์ ุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2557. ส�ำนักอนามยั การเจริญพันธ์ุ กรมอนามัย. คู่มอื เรียนรู้เร่ืองเพศ เล่ม 2 หยุดไว้ก่อน. พมิ พ์ครั้งที่ 15. กรงุ เทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนมุ สหกรณก์ ารเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2557. สำ� นักอนามยั การเจริญพนั ธุ์ กรมอนามัย. คูม่ ือเรยี นร้เู รื่องเพศ เลม่ 3 ดูแลลูกสาวอย่างเขา้ ใจ. พิมพ์คร้ังที่ 7. กรุงเทพฯ: โรงพมิ พ์ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรแหง่ ประเทศไทย; 2556. 92

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth สำ� นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . คมู่ อื เรยี นรเู้ รอ่ื งเพศ เลม่ 4 ดแู ลลกู วยั รนุ่ ชาย. พมิ พค์ รงั้ ท่ี7. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พ์ชุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2556. ส�ำนกั อนามยั การเจริญพันธ์ุ กรมอนามัย. แนวทางการจัดบริการคุมก�ำเนิด สำ� หรับวัยร่นุ และหญงิ -ชาย ทีม่ ีเพศสัมพนั ธโ์ ดยไม่ไดแ้ ตง่ งาน. พมิ พ์คร้งั ท่ี 3. กรุงเทพฯ: องคก์ ารคา้ ของ สกสค.; 2557. สำ� นักอนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามยั . ผมเป็นหนมุ่ ...เป็นสาวแล้วนะ เรอื่ งวุน่ ๆ ของวยั รนุ่ หนมุ่ สาว. พิมพค์ รง้ั ท่ี 5. กรุงเทพฯ: สำ� นกั งานกจิ การโรงพิมพอ์ งคก์ ารสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2557. ส�ำนกั อนามัยการเจรญิ พันธุ์ กรมอนามัย. รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การสอ่ื สารเรื่องเพศในครอบครวั ไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย; 2557. ส�ำนักอนามัยการเจรญิ พนั ธุ์ กรมอนามยั . ร้ไู ว้ ห่างไกล โรคทางเพศสัมพนั ธ.์ พิมพ์ครง้ั ที่ 2. ม.ป.ท.: 2556. (แผ่นพับ) ส�ำนกั อนามัยการเจรญิ พันธุ์ กรมอนามัย. เรอื่ งเพศคุยไดใ้ นครอบครัว. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผ่นพบั ) สำ� นกั อนามัยการเจริญพนั ธุ์ กรมอนามยั . วิธีคมุ ก�ำเนิดชนิดต่าง ๆ. ม.ป.ท.: ม.ป.ป.. (แผน่ พับ) สุชาติ โสมประยูร, วรรณี โสมประยูร. ความเชอ่ื และความเข้าใจท่ผี ิดเกี่ยวกบั เร่ืองเพศ [อนิ เทอร์เน็ต]. 2553 [เขา้ ถึงเม่ือ 5 เม.ย. 2558]. เข้าถึงไดจ้ าก: http://www.stock2morrow.com/showthread.php/14399 สุณชิ ชา ชอบชัย. การสรา้ งคุณค่าของตนเอง เพ่ือพฒั นาตนเองดว้ ยการเปล่ยี นแปลง [อนิ เทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เม่อื 5 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.entraining.net/article-sunitcha08.php สตุ านนั ท์ ธนาธนั ยน์ .ิ ประมวลกฎหมายอาญาความผดิ เกย่ี วกับเพศของไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2557 [เขา้ ถึงเม่อื 10 เม.ย 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: http://www.vcharkarn.com/varticle/61053 สพุ ร เกิดสวา่ ง. มองเพศทีส่ ามอย่างเข้าใจ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2550 [เข้าถึงเมื่อ 10 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://www.ppat.or.th/th/article/understand_third_gender เสรี วงษม์ ณฑา, อดุ มศลิ ป์ ศรแี สงนาม. เลย้ี งลกู อยา่ งไรไม่ผดิ เพศ [อินเทอร์เน็ต]. 2530 [เข้าถงึ เมอ่ื 5 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://www.doctor.or.th/article/detail/4982 93

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจิตอล เสาวลกั ษณ์ พัวพัฒนกุล. บทเรยี นครง้ั ส�ำคญั ของลกู ผู้หญิง : กรณศี กึ ษาเรอื่ งเพศสัมพันธ์ท่รี ับผิดชอบ [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2553 [เข้าถึงเมื่อ 11 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้จาก: https://www.gotoknow.org/posts /395721 อภญิ ญา ค�ำยัง. ประโยชนท์ ี่ได้รับจากการส่ือสารในเร่อื งเพศในครอบครวั [อินเทอรเ์ น็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถึงเม่อื 10 เม.ย.58]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://sites.google.com/site/30293mint/home/prayochn-thi-di-rab-cak- kar-suxsar-ni-reuxng-phes-ni-khrxbkhraw อรัญญา ตุย้ คำ� ภรี ์. “เปา้ หมาย...ในชีวติ ของคณุ คืออะไร” [อนิ เทอร์เน็ต]. 2557 [เขา้ ถึงเม่ือ 17 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ไดจ้ าก: http://www.youthonlinecps.com/14683703/ อะไรคอื การถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศ [อนิ เทอรเ์ นต็ ]. (ม.ป.ท.). [เขา้ ถงึ เมอ่ื 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: https://www.1800respect.org.au/languages/thai/what-is-sexual-assault/ เอมอร กฤษณะรังสรรค์. คูม่ ือการฝึกทกั ษะใหก้ ารปรึกษา [อนิ เทอร์เน็ต]. (ม.ป.ท.). [เข้าถงึ เมือ่ 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก: http://www.novabizz.com/NovaAce/Relationship/การสร้างสัมพนั ธภาพ.htm 13 ขอ้ ที่คนมักหลงผิด ระหวา่ ง Sex กบั Love [อนิ เทอรเ์ น็ต]. 2555 [เขา้ ถงึ เมือ่ 17 เม.ย. 2558]. เขา้ ถงึ ได้ จาก: http://women.mthai.com/women-variety/77386.html 5 ความเชือ่ ผดิ ๆ เร่ืองเซก็ ส์ [อินเทอร์เนต็ ]. 2557 [เขา้ ถงึ เม่ือ 11 เม.ย. 2558]. เข้าถงึ ได้จาก: http://www.manager.co.th/Marsmag/ViewNews.aspx?NewsID=9570000116089 Mika Rain [นามแฝง]. เพศท่ีแตกต่าง [อนิ เทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถงึ เมอื่ 10 เม.ย. 2558]. เขา้ ถึงไดจ้ าก: http://sweet-water2.blogspot.com/2013_08_01_archive.html Monkong L. The effectiveness of program developed from cognitive-experiential self-theory and life skill technique on adolescent coping with stress [Doctor of Philosophy]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2009. 94

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ภาคผนวก ภาคผนวก ก เนอ้ื หาประกอบการสอน 95

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ติ อล กิจกรรมท่ี 1 พัฒนาการทางเพศและสขุ อนามัยทางเพศ (ชัน้ ประถมศึกษาตอนปลาย ป.4 - ป.6) เร่อื ง การเปลี่ยนแปลงทางดา้ นร่างกายของเดก็ ชายและเด็กหญงิ / การดแู ลรกั ษาความสะอาด เร่อื งของหนมุ่ รา่ งกายเปลี่ยนแปลง ร่างกายของบรรดาหนมุ่ น้อยเรมิ่ เปลี่ยนแปลงมาตง้ั แต่วัย 10-12 ขวบ บางคนช้า บางคนเร็ว แล้วแต่ กรรมพันธุ์ การเล้ยี งดู อาหารการกิน และส่งิ แวดล้อมของแตล่ ะคน ส่วนใหญเ่ มื่อถงึ วยั 13-14 ปี จะเหน็ ได้ชัด รูปร่างสูงใหญ่ขึ้น จากท่ีลีบ ๆ ยาว ๆ หรืออ้วนกลมแบบเด็กกลายเป็นรูปร่างแบบผู้ใหญ่ที่ช่วงไหล่ กวา้ งขนึ้ เรมิ่ มกี ลา้ มเนอ้ื สว่ นตา่ ง ๆ เชน่ กลา้ มเนอ้ื แขน มขี นขน้ึ ตามสว่ นตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย เชน่ หนวด เครา แขน ขา หนา้ อก รักแร้ และทีอ่ วัยวะเพศ ส่วนของใครจะขึ้นดกดำ� หรือหร็อมแหรม็ กข็ ึ้นอยู่กับกรรมพนั ธ์ุ เร่มิ มสี ิวข้นึ มาตามใบหน้า บางคนลามไปถึงแผน่ หลงั หนา้ อก ลำ� คอ ฯลฯ สวิ เป็นเรื่องธรรมชาติ มีมาก มนี อ้ ย กรรมพันธ์กุ ็มสี ่วนสำ� คัญ การรักษาความสะอาดและขจัดความวิตกกังวลช่วยไดไ้ ม่นอ้ ยทีเดียว เสยี งแตกมาพรอ้ ม ๆ กับการปรากฏของลูกกระเดือกทล่ี ำ� คอ การเปลี่ยนแปลงของรา่ งกายจะดำ� เนินไป เรอื่ ย ๆ จนถงึ ชว่ งปลายวัยรนุ่ ประมาณ 18-19 ปี หรือบางคนอาจจะเลยไปถึงช่วงต้นยีส่ บิ กเ็ ปน็ ได้ ผิวและผมมีน้ำ� มนั มากข้ึน มกี ล่นิ ตวั มเี หงื่อมากข้ึน อวัยวะเพศมีขนาดใหญข่ ้นึ และมีการแขง็ ตวั เม่อื ถูกกระต้นุ ขีเ้ ปยี กเป็นส่วนผสมชองเซลลท์ ีต่ ายแลว้ และ มกู เมอื กซง่ึ มกั จะติดอยู่บริเวณคอคอดใต้ผวิ หนงั องคชาตและเปน็ แหลง่ สะสมของเชื้อแบคทีเรีย ดงั น้นั จงึ ควร ท�ำความสะอาดด้วยการดึงหนังหุ้มองคชาตให้ร่นข้ึนมาจนถึงคอคอดและใช้สบู่ถูให้คราบข้ีเปียกหลุดออกและ ลา้ งด้วยน้ำ� สะอาด หรอื จะทำ� ความสะอาดไปพรอ้ มกับการอาบนำ�้ ทุกครั้งก็ได้ เรอื่ งของสาว ร่างกายเปลีย่ นแปลง เขา้ วัยสาว สาวนอ้ ยจะมกี ารเปล่ยี นแปลงมากมายอยา่ งเหน็ ได้ชดั ในร่างกายตนเอง ตามธรรมชาตจิ ะ เปลี่ยนในช่วงวยั รุน่ หรือ 12-13 ปีข้นึ ไป ซึง่ จะเร็วกว่าเด็กผูช้ ายเลก็ น้อย ช่วงนส้ี าวน้อยจึงชอบเฝา้ มองกระจก ดูรปู ร่างหน้าตาของตนเองมากกว่าปกติ ช่วงที่เร่ิมเป็นสาว จะเร่ิมสูงขึ้น มีไขมันและกล้ามเน้ือส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมากข้ึน อกใหญ่ขึ้น ตะโพกผายใหญ่ขนึ้ ตน้ ขาและก้นมเี นอ้ื มากข้นึ มขี นข้ึนทอี่ วัยวะเพศและรักแร้ ทัง้ หมดนเ้ี ปน็ ผลจากฮอร์โมน เพศหญิง หน้าอกของสาว ๆ ทั่วไป ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ถือว่าปกติทั้งส้ิน และเม่ือมีลูก ไม่ว่าอกเล็กอกใหญ่ก็ สามารถผลติ น้ำ� นมให้ลูกดูดดมื่ ไดเ้ พียงพอเชน่ กนั อวยั วะเพศกเ็ ชน่ เดยี วกบั สว่ นอนื่ ๆ เมอ่ื โตเปน็ สาว ผหู้ ญงิ แตล่ ะคนควรทจ่ี ะสำ� รวจรา่ งกายและอวยั วะเพศ ของตนเอง เพอ่ื ทจี่ ะเรยี นรู้จกั ตนเองใหล้ ะเอยี ดข้ึน จะได้ดแู ลรักษาได้อย่างถูกสุขลกั ษณะ เนอ้ื ตวั ตอนนก้ี เ็ รมิ่ มกี ลน่ิ ตวั กนั แลว้ กลนิ่ ตวั อนั ไมพ่ งึ ปรารถนานจ้ี ะอยแู่ ถวทรวงอกและรกั แร้ ขนทร่ี กั แร้ จะเปน็ ตวั กกั เกบ็ แบคทเี รยี ควรโกนหรือถอนออก และใช้สารส้มหรอื โรลออนดบั กลน่ิ กาย 96

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ตกขาว คอื สง่ิ ที่ขบั ออกมาตามธรรมชาติจากอวัยวะสืบพันธ์ภุ ายในทง้ั หมดมารวมอยภู่ ายในช่องคลอด ถา้ ปกตติ กขาวจะมสี ีใส สีขาวขุ่นหรือเหลอื งอ่อน มีกล่ินเฉพาะท่ีไม่เหมน็ แต่ถา้ เกิดสเี ขยี ว เหลอื งเข้ม หรอื มี กลน่ิ เหม็นและร้สู ึกคนั บรเิ วณนั้นหรืออาจมอี าการอ่ืนรว่ มดว้ ย เชน่ ปสั สาวะแสบขดั ปวดท้องนอ้ ย กแ็ สดงวา่ ไมป่ กติแล้ว ให้รบี ไปพบแพทย์ 1. การเปลยี่ นแปลงร่างกายเมอ่ื เข้าสูว่ ัยรุ่น ตารางท่ี 1 การเปลี่ยนแปลงร่างกายเมอ่ื เข้าส่วู ยั รุ่นในเพศชายและเพศหญิง การเปล่ียนแปลงร่างกาย หญิง ชาย - ในทล่ี บั รกั แร้ หนา้ อก หนา้ แขง้ หนวดเครา ขน - ในท่ีลบั รักแร้ ผวิ - ผวิ และผมมนี ้�ำมนั มาก บางคนอาจมีสิว - ผวิ และผมมนี ำ�้ มนั มากขนึ้ บางคนอาจมสี วิ กล่ินตัว - มีกลิ่นตวั มเี หง่ือมากขึ้น - มีกล่ินตวั มีเหง่อื มากข้นึ ความสูง/น้ำ� หนัก - เพิม่ ข้นึ อยา่ งรวดเร็ว - เพมิ่ ขึ้นอย่างรวดเร็ว เสยี ง - เสยี งแหลมตำ่� ลง - เสยี งทุ้มต�่ำ รปู รา่ ง - ไหล่ สะโพก ขยายออก น�ำ้ หนกั ตัว - ไหลจ่ ะกวา้ งข้ึน น้�ำหนักตัวเพม่ิ ข้นึ จะเพ่ิมขึน้ จนรูปร่างสมสว่ นถ้ารับประทาน รปู ร่างสมสว่ นถ้ารับประทานอาหาร อาหารถูกหลักโภชนาการ ถกู หลกั โภชนาการและออกก�ำลงั กาย และออกก�ำลงั กาย หน้าอก - มีการเปลีย่ นแปลง และเพิ่มขนาด - เร่ิมมขี นขึน้ ทห่ี น้าอก อวยั วะเพศ - แคมของอวัยวะเพศจะใหญข่ ึ้น - เพ่ิมขนาดใหญ่ขนึ้ และมกี ารแขง็ ตัว ประจ�ำเดอื น (หญิง) เปลี่ยนรูปรา่ งเลก็ นอ้ ย ภายในของแคม เมอื่ ถูกกระต้นุ ฝนั เปยี ก (ชาย) และช่องคลอดจะเปยี กช้ืนข้นึ กว่า - มฝี ันเปยี กเม่ือเกิดอารมณ์เพศ ตอนเปน็ เดก็ เพราะมนี ำ้� หลอ่ ล่นื มากข้นึ จะเร่มิ สังเกตเห็นมตี กขาวออกจาก ช่องคลอด - เปน็ เลือดออกจากช่องคลอด เริม่ มีต้งั แต่ 8-17 ปี ระยะเวลาที่มีประมาณ 2-3 วนั 97

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื ส�ำเร็จรปู ยคุ ดจิ ิตอล 2. การท�ำความสะอาดอวัยวะเพศชายและเพศหญงิ 2.1 การดแู ลรกั ษาความสะอาดอวัยวะเพศชาย 1. ควรชำ� ระลา้ งอวยั วะเพศใหส้ ะอาดดว้ ยนำ้� และสบทู่ กุ วนั อยา่ งนอ้ ย วันละ 2 ครง้ั โดยรูดหนงั หมุ้ ปลายองคชาตขึ้นมาใหห้ วั อวัยวะเพศโผล่เพอื่ ล้าง ข้ีเปียกทตี่ ิดอยูอ่ อกให้สะอาดดว้ ยสบู่ เช็ดใหแ้ ห้ง 2. ไมค่ วรสวมกางเกงหรอื กางเกงในทรี่ ดั แนน่ จนเกนิ ไป ควรเปน็ ผา้ เบาบางและระบายอากาศไดด้ ี ควรเปลีย่ นกางเกงในทุกวัน และพยายามไม่ใช้ กางเกงในท่เี ปียกนำ�้ 3. ถา้ มฝี ันเปียกเกิดขน้ึ คอื มีนำ้� อสจุ ิเคล่อื นตัวและหลง่ั ออกมาขณะนอนหลับทำ� ให้เปรอะเปือ้ น เส้อื ผ้าหรือเคร่ืองนอน ควรรีบซกั ทำ� ความสะอาดอยา่ ปล่อยท้ิงไว้ให้หมักหมม 4. ถ้าสงสัยวา่ ตนเองมอี าการผิดปกติ เช่น ผืน่ คนั ปวด บวมบรเิ วณอวยั วะเพศ ปสั สาวะแสบขดั มีหนองออกจากท่อปสั สาวะ ควรรบี ปรกึ ษาผใู้ หญห่ รือพบแพทยท์ ันที 2.2 การดแู ลรักษาความสะอาดอวยั วะเพศหญงิ 1. ควรอาบน้�ำช�ำระล้างอวยั วะเพศทกุ ครง้ั ด้วยสบู่ แล้วจึงซับให้แหง้ ดว้ ยผ้าสะอาดและออ่ นน่มุ เพราะผิวหนังบรเิ วณนี้บอบบาง หากเช็ดแรงเกนิ ไปจะ ทำ� ใหเ้ ป็นแผลหรือระคายเคอื งได้ 2. ไม่ควรใช้น�้ำยาสวนหรือล้างช่องคลอด เพราะส่วนภายในช่องคลอดจะมีแบคทีเรียชนิดหน่ึง คอยช่วยป้องกันเช้อื โรคอ่นื ๆ ทจี่ ะแปลกปลอมเข้าสชู่ อ่ งคลอด ซ่ึงเป็นกลไกการป้องกนั ตามธรรมชาติ หากใช้ น้ำ� ยาล้างจุดซอ่ นเรน้ สารเคมีในนำ�้ ยาจะไปฆา่ เชือ้ แบคทเี รยี ทม่ี ีประโยชน์ บริเวณจดุ ซ่อนเรน้ จะออ่ นแอและ ติดเช้ือได้ง่าย (บริเวณซอกหลืบและรอยพับของกลีบเน้ือ ถ้ามีคราบไคลมาหมักหมม ก็ให้ชะล้างออกด้วย นำ้� อุ่น ๆ หรือใช้ส�ำลชี ุบนำ้� อุ่นชว่ ยเช็ดกจ็ ะท�ำให้สะอาดขึ้น) 3. การดูแลจุดซ่อนเร้นระหว่างมีประจ�ำเดือน ต้องรักษาความสะอาดมากกว่าปกติ ควรล้าง ท�ำความสะอาดดว้ ยน้�ำ ซับให้แหง้ และหมั่นเปล่ียนผา้ อนามยั บอ่ ย ๆ วนั ละ 3-4 ครง้ั เพอื่ ความสะอาดและ จะได้ไม่เกิดการระคายเคอื งและกลิ่นไม่พึงประสงค์ 4. หลงั การขบั ถา่ ยปสั สาวะและอจุ จาระ ควรทำ� ความสะอาดทกุ ครง้ั โดยทำ� ความสะอาดอวยั วะเพศ ใหเ้ สรจ็ กอ่ นแล้วค่อยทำ� ความสะอาดก้นภายหลัง ใช้กระดาษชำ� ระซบั ให้แหง้ 5. ไมส่ วมเสื้อผา้ กางเกงใน เสือ้ ชั้นใน ท่อี ับช้ืนและรดั แนน่ เกินไป 6. ถา้ สงสัยวา่ ตนเองมอี าการผิดปกติ เชน่ อาการคัน มรี ะดูขาว ผิดปกติ รอบเดอื นผดิ ปกติ ควรรบี ปรึกษาผใู้ หญ่หรอื พบแพทย์ทนั ที 98

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth กจิ กรรมท่ี 2 พฤติกรรมทางเพศ (ชัน้ ประถมศกึ ษาตอนปลาย ป.4 - ป.6) เร่อื ง การแสดงออกทางเพศทีเ่ หมาะสม / การแยกแยะ การหลีกเลี่ยงการสัมผสั ร่างกายทผี่ ดิ ปกติ เพศหญิงเพศชายเทา่ เทียมกนั ปัจจุบนั นี้ ความคิดที่วา่ ผูช้ ายเปน็ เพศท่ีเข้มแข็งตอ้ งเปน็ ผ้นู �ำ ผู้หญิงเป็นเพศที่อ่อนแอต้องเป็นผู้ตามน้ันเป็นความคิดที่ล้าสมัย ไปแล้ว เพราะไม่ว่าจะเป็นเพศไหน ชายหรือหญิง ต่างก็มีสิทธิ เสมอภาคเท่าเทียมกนั ตามกฎหมายและสงั คมนิยม ถึงแม้ผู้ชายจะมี ร่างกายที่แขง็ แรงกวา่ ใชว่ ่าจะใช้ก�ำลงั รังแกหรือแกลง้ ผู้หญงิ ไดต้ าม ใจชอบ ผชู้ ายท่ีท�ำอย่างน้ันน่าจะถอื วา่ ไม่เป็นลกู ผู้ชายจรงิ เพราะลูกผู้ชายท่ีแท้จริง ต้องรู้จักให้เกียรติเพศตรงข้าม ไม่ท�ำร้ายรังแกผู้หญิงหรือคนท่ีอ่อนแอกว่า ไมบ่ ังคับข่มเหงจติ ใจใหท้ ำ� ในส่งิ ทเ่ี ขาไมเ่ ต็มใจ ผชู้ ายสว่ นใหญม่ ักคิดวา่ ตนเองแข็งแรงกวา่ จงึ ใชพ้ ละกำ� ลัง ทำ� รา้ ยข่มเหงนำ�้ ใจผูห้ ญงิ แลว้ ผลที่ไดร้ บั คือ ตอ้ งถูกจบั เสียชื่อเสียง ไม่มีใครรัก ไม่มีใครนับถอื และไม่มีใคร ใหเ้ กียรติ ต้องอย่าลืมว่าการเห็นอกเห็นใจเพศตรงข้าม ยกย่องให้เกียรติซ่ึงกันและกันระหว่างผู้ชายและผู้หญิง เป็นสิ่งที่ดีที่จะท�ำให้ผู้ชายและผู้หญิงอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างมีความสุข แม้แต่เร่ืองในบ้านก็เช่นเดียวกัน ลกู ผูช้ ายกต็ อ้ งช่วยคุณแมท่ ำ� งานบา้ นเชน่ เดียวกบั ลูกผหู้ ญงิ การแสดงออกทางเพศที่เหมาะสม ส�ำหรบั ผู้ชาย ควรแสดงถึงความอ่อนน้อมถอ่ มตน ไม่พูดจาหยาบคาย ใหเ้ กยี รติผู้หญิง สำ� หรับผหู้ ญิง ควรรักนวลสงวนตวั หา้ มไม่ใหใ้ ครจับของสงวนได้งา่ ย ๆ ใบความรูท้ ี่ 1 ตารางแสดง การแสดงออกทางเพศ และความแตกตา่ งระหว่างเพศชายและเพศหญงิ ชาย 1.1 ความรสู้ ึกนกึ คิด หญงิ - สว่ นมากเห็นแก่ตัว - ชอบซุบซบิ นินทา - ชอบคยุ เรื่องความส�ำเร็จของตน - ชอบคยุ เร่อื งบคุ คลและเรือ่ งสว่ นตวั - ไมช่ อบคุยเร่ืองจุกจกิ - ชอบวางตนสนิทสนมกบั ผู้อ่ืน ผกู มิตรกับผู้อนื่ - เร่ืองความรู้สกึ ความรกั ผ้ชู ายจะแสดงออกตรง ๆ - เรอื่ งความร้สู กึ ความรัก ผูห้ ญิงไม่ได้บอกตรง ๆ กบั บคุ คลนั้น กับบคุ คลน้นั แตจ่ ะบอกเล่าให้ผูอ้ น่ื ฟัง - ชอบการแข่งขัน ชอบลำ�้ หน้า ชอบความเสี่ยง - ชอบเปรยี บเทยี บกบั เพอ่ื น ๆ วยั รนุ่ ด้วยกัน 1.2 ทางรา่ งกาย - อวยั วะเพศมคี วามซับซ้อนนอ้ ยกวา่ ผ้หู ญิง - อวยั วะเพศมคี วามซับซ้อนกวา่ ผูช้ าย - ขนาดรา่ งกายและกลา้ มเน้ือโตกวา่ ผหู้ ญงิ - ขนาดรา่ งกายและกลา้ มเนื้อเลก็ กวา่ ผชู้ าย - ผิวหนังกระด้างและไวต่อการสมั ผสั นอ้ ยกว่าผ้หู ญงิ - ผวิ หนังอ่อนนุม่ และไวต่อการสัมผสั กวา่ ผ้ชู าย - มคี วามอดทนนอ้ ยกวา่ ผหู้ ญงิ และทนความเหนด็ เหนอื่ ย - มีความอดทนสงู กว่าผ้ชู ายและทนความเหนด็ เหนื่อย ได้น้อยกวา่ ผ้หู ญงิ ไดม้ ากกว่าผชู้ าย 99

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล ชาย 1.3 ทางอารมณ์ หญิง - มีความแกรง่ ต่อชีวิตมากกวา่ ผู้หญิง - มีความละเอียดออ่ นตอ่ ชีวิต - อยู่ในโลกแห่งความจริง มีความทะเยอทะยาน - อยู่ในโลกแห่งความคดิ ฝนั - เปน็ คนกา้ วร้าว ชอบต่อสู้ - เปน็ คนเจา้ อารมณ์ - เปน็ คนมีความอดกลัน้ - เปน็ คนมคี วามอดทน - ใชเ้ หตุผลในการตัดสนิ ใจ - ใชส้ ัญชาตญาณในการตดั สนิ ใจ - ภมู ิใจในส่งิ ที่ตนกระท�ำ - มีความเพ้อฝนั - แสดงออกด้วยการแสดงความรู้สึก - ภูมิใจในสิง่ ท่ตี นเป็น - มีความมน่ั คงทางอารมณ์น้อยกวา่ ผหู้ ญงิ - แสดงออกด้วยการรอ้ งไห้ เม่อื เกิดเหตกุ ารณร์ นุ แรง - ความมนั่ คงทางอารมณ์สงู กวา่ ผ้ชู ายเมอื่ เกดิ - มีความเปลย่ี นแปลงทางอารมณน์ ้อยกว่าผหู้ ญิง เหตุการณ์รุนแรง - มีการฆ่าตวั ตายมากกว่าผู้หญงิ ในกรณที ีช่ วี ิตผดิ หวงั - มคี วามเปลีย่ นแปลงทางอารมณ์ในระหว่าง - รกั ษาใหห้ ายจากโรคประสาทได้ยากกวา่ ผหู้ ญงิ มปี ระจ�ำเดอื น ตั้งครรภ์ และระยะหมดประจ�ำเดอื น - มีการฆา่ ตวั ตายน้อยกวา่ ผู้ชายในกรณที ีช่ ีวติ ผดิ หวงั - รกั ษาให้หายจากโรคประสาทได้งา่ ยกว่าผชู้ าย 1.4 ทางสังคม มีผกู้ ำ� หนดบทบาทของผ้หู ญงิ กบั ผูช้ ายใหต้ ่างกนั ต้ังแต่เล็ก โดยขนบธรรมเนยี มประเพณแี ต่โบราณจนกระทัง่ ปจั จบุ ัน โดยให้ผชู้ ายเป็นผูน้ �ำและใหผ้ ู้หญงิ เปน็ ผ้ตู าม แมล้ กั ษณะสังคมในปัจจบุ นั จะเปลยี่ นแปลงไป ผ้หู ญงิ ต้อง ออกทำ� งานนอกบ้าน เข้าไปมสี ่วนมีในต�ำแหนง่ หน้าที่การงานท่ผี ชู้ ายเคยทำ� มาก่อน บทบาทของผหู้ ญงิ และ ผชู้ ายในสังคมเมืองใหญม่ ลี กั ษณะโนม้ เอยี งใกล้เคียงกันมากขึ้น ใบความรทู้ ่ี 2 การหลกี เล่ยี งการสัมผัสร่างกายทผี่ ดิ ปกติ จุดสงวนท่ีไม่สมควรแตะต้องกันก่อนถึงเวลาอันควร ซึ่งเหมือนกันท้ังหญิง และชาย ถ้าท้ังสองฝา่ ยรูจ้ ักรกั นวลสงวนตัว 1) แกม้ 6) แขน 2) รมิ ฝีปากและลิ้น 7) ฝา่ มือ 3) ต้นคอ 8) หน้าท้อง 4) ต้นแขน 9) อวยั วะสืบพันธ์ุ 5) หนา้ อก 10) ต้นขา จดุ ส�ำคญั ดงั กลา่ วข้างตน้ เปน็ จุดอนั ตรายของท้งั หญิงและชาย ไมว่ ่าจะเปน็ เดก็ หรือผูใ้ หญ่ ถา้ ถกู เลา้ โลม สัมผัสจะท�ำให้มีปฏิกิริยาของร่างกายตอบสนองการมีเพศสัมพันธ์ทันที พร้อมเสนอและสนองตัณหาราคะ ไม่สามารถหยดุ ยง้ั ได้ ถึงแม้ใจจะต่อต้านไมย่ อมปฏิบตั แิ ต่ปฏิกิริยาของร่างกายตอบสนองทันทีทถ่ี กู เรา้ ไม่มี เรยี่ วแรงตอ่ สู้ ฉะนน้ั นักเรียนสามารถคบเพื่อนชายหญิงได้ แต่ใหอ้ ย่หู ่าง ๆ กันไวก้ ่อนจนกวา่ จะถงึ เวลาอนั ควร 100

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ข้อเสนอแนะสำ� หรับผู้ด�ำเนินกิจกรรม บางคร้ัง การสัมผัสระหว่างผู้ใหญ่กับเด็กเป็นเรื่องยากท่ีจะชี้ชัดว่าสัมผัสใดส่อเจตนาผิดปกติ เพราะ ข้ึนกบั มมุ มองและการตคี วามของผู้กระทำ� และผู้ถกู กระทำ� ด้วย ทำ� ใหเ้ ดก็ ๆ มักไมก่ ล้าขอค�ำปรกึ ษา เพราะ กลวั จะถูกหาว่าเขา้ ใจผิดไปเอง และจะรู้สึกผิดสบั สนยิ่งข้ึน ในการให้ค�ำแนะนำ� ผใู้ หค้ �ำปรกึ ษาควรยดึ ถอื ความรู้สึกของผถู้ ูกกระทำ� เป็นหลกั พยายามใหผ้ ู้ถกู กระทำ� ทบทวนว่ารู้สึกอย่างไรกับการถูกสัมผัส และแนะน�ำให้หลีกเลี่ยงสถานการณ์ท่ีจะท�ำให้ตกอยู่ในเหตุการณ์ เช่นน้ันอีก หรือต้องช่วยประเมินศักยภาพและความม่ันใจของผู้ถูกกระท�ำว่า สามารถหลีกเล่ียงสถานการณ์ ดงั กล่าวได้ดว้ ยตนเองหรอื ไม่ หรอื ตอ้ งการความช่วยเหลือจากผู้ให้คำ� ปรกึ ษาและหนว่ ยงานที่ให้บริการเฉพาะ ผดู้ ำ� เนนิ กจิ กรรมควรหาขอ้ มลู หนว่ ยงานและแหลง่ บรกิ ารใหค้ วามชว่ ยเหลอื ทมี่ อี ยู่ในพนื้ ทเ่ี พอื่ เปน็ ขอ้ มลู สำ� หรบั แนะนำ� ผเู้ รยี น และสามารถใชเ้ ปน็ แหลง่ เรยี นรใู้ หก้ บั ผเู้ รยี น เพอ่ื ศกึ ษาปญั หาทห่ี นว่ ยงานเหลา่ นนั้ พบ และ ลกั ษณะบริการความชว่ ยเหลือทมี่ ี 101

คูม่ ือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจติ อล กิจกรรมท่ี 3 ทกั ษะสว่ นบุคคล (ชัน้ ประถมศึกษาตอนปลาย ป.4 - ป.6) เร่อื ง การปอ้ งกันการถกู ลว่ งละเมิดทางเพศ / การขอความช่วยเหลอื การถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศเกดิ ข้นึ ได้ในหลายรูปแบบ การท�ำความเข้าใจในเร่ืองการถูกล่วงละเมิดทางเพศจะช่วยให้เราสามารถปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสม เม่อื เพ่อื น หรอื คนในครอบครัวเปดิ เผยใหร้ ู้วา่ พวกเขาไดถ้ กู ท�ำร้าย ตวั อย่างเช่น • การล่วงละเมิดทางเพศ • สมั ผสั ท่ีไมพ่ งึ ประสงค์หรอื การจบู • ขม่ ขู่หรอื บังคับให้มีเพศสัมพันธ์ หรอื กิจกรรมทางเพศที่เกี่ยวข้อง รวมทง้ั กจิ กรรมทีเ่ กี่ยวข้องกับการใช้ความรุนแรงหรือท�ำใหเ้ กดิ ความเจบ็ ปวด • การแสดงอวัยวะเพศ เช่น 'เปดิ โชวข์ องลับ' • การสะกดรอยตาม • พฤตกิ รรมถ้ำ� มอง และแอบถา่ ยรปู ขณะท�ำกิจสว่ นตัว • การโพสต์รปู ภาพทางเพศบนอินเทอร์เนต็ โดยปราศจากความยนิ ยอม • การถกู บงั คบั หรอื ข่มขู่ใหด้ ูหรอื มสี ่วนร่วมในส่ือลามก • การใสย่ าหรอื สารเสพตดิ ในเครอ่ื งดม่ื / แอลกอฮอล์ เพอื่ ทำ� ใหเ้ สยี ความสามารถในการควบคมุ ตนเอง • การลกั หลับ • การพดู ลามกหรือแสดงลกั ษณะเกีย่ วกับเพศ หรอื เปน็ ในรปู แบบ การขม่ ขู่ บังคบั ท�ำใหอ้ ับอาย • การขม่ ขืน • การกระท�ำทางเพศในรปู แบบตา่ ง ๆ กบั เดก็ ขอ้ เทจ็ จริงเกีย่ วกบั การถกู ลว่ งละเมิดทางเพศ ส่งิ สำ� คัญทคี่ วรรเู้ กี่ยวกับการถูกล่วงละเมิดทางเพศ: • การถกู ล่วงละเมดิ ทางเพศส่วนใหญ่เป็นการกระท�ำท่ผี ชู้ ายกระท�ำต่อผหู้ ญงิ และเด็ก • การถูกล่วงละเมิดทางเพศยังเกดิ ขน้ึ กบั ผู้ชายโดยการกระท�ำจากผ้ชู ายอีกคน • คนส่วนใหญ่รเู้ กี่ยวกับการท�ำรา้ ยทางเพศ หรอื เคยพบกับผกู้ ระท�ำผิด • บางเหตกุ ารณ์ของการทำ� ร้ายทางเพศถือเป็นการทำ� ผดิ กฏหมายอาญาทางเพศด้วย • การแจ้งความกับตำ� รวจอาจเปน็ การตัดสนิ ใจที่ยาก เนอ่ื งจากข้อจ�ำกดั ในระบบยุตธิ รรมและวิธีการ เกบ็ พยานหลกั ฐาน • ผ้ถู ูกท�ำร้ายทางเพศมปี ฏกิ ริ ยิ าทแี่ ตกต่างกันไป เชน่ หวาดกลัว อับอาย ไม่กล้าแจง้ ความ หรอื คิดว่าเปน็ เวรกรรม ทนยอมรับความเจ็บปวดไว้ • หากพบเหตุการณ์ในลกั ษณะนสี้ ามารถโทรแจ้งขอความชว่ ยเหลอื ได้ที่ 191, 1300 102

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth วธิ ปี ้องกนั ตนเองจากภยั ทไ่ี ม่คาดคดิ หลาย ๆ ครัง้ เดก็ ๆ มกั ถกู ชักชวนไปในทต่ี า่ ง ๆ หรอื เกลยี้ กลอ่ มให้ ทำ� ในสง่ิ ใดสง่ิ หนงึ่ กอ่ นทจี่ ะตดั สนิ ใจไป หรอื ยอมทำ� ตามคำ� ชกั ชวนนนั้ ขอให้ เดก็ ๆ ต้งั ค�ำถาม 3 ขอ้ ตอ่ ไปน้ี 1. เรารู้สึกดีหรือไม่ดี ความรู้สึกดี คือ ความรู้สึกว่าปลอดภัย ความร้สู กึ ไมด่ ี คอื ความรสู้ ึกไมแ่ น่ใจ ไม่ไว้วางใจ นา่ กลัว 2. ถ้าเราท�ำตามค�ำชักชวนนั้น พ่อแม่ผู้ปกครองจะรู้หรือไม่ 3. ถา้ เกิดเหตรุ า้ ยขน้ึ จะมีใครสามารถช่วยเหลือเราได้หรือไม่ ถา้ มคี ำ� ตอบวา่ “ไม”่ เพียงข้อเดียว นกั เรียนไมค่ วรทำ� ตามคำ� ชกั ชวนหรอื คำ� เกลย้ี กล่อมนัน้ เพอื่ ความ ปลอดภยั ของตนเอง และใหห้ าทางหนีออกจากเหตุการณ์น้ันทันที หรือควรบอกผ้ใู หญท่ ี่ไว้ใจ เช่น พ่อ แม่ ญาตผิ ู้ใหญ่ ครู ฯลฯ จำ� คำ� ถาม 3 ข้อ ใหข้ ้ึนใจ เพอ่ื การวเิ คราะห์ภยั ที่ใกล้ตวั ว่า……….. ถามความรสู้ ึกตนเอง - บอกผูใ้ หญ่ - ใครจะชว่ ยเรา การหาทางออกจากสถานการณ์ท่ีเป็นภยั เมอ่ื ใดทน่ี กั เรยี นรสู้ กึ วา่ อยู่ในสถานการณอ์ ยา่ งหนง่ึ อยา่ งใดตอ่ ไปน้ี รสู้ กึ ไมด่ ี / ไมป่ ลอดภยั / มกี ารสมั ผสั ที่ไม่ดี คือ มกี ารจับตอ้ งรา่ งกาย ทท่ี ำ� ใหร้ สู้ ึกไม่ชอบ กลัว ตกใจ หรืออึดอดั ปฏเิ สธทันที ด้วยค�ำพดู ท่ีหนักแน่น เสยี งดังว่า “อยา่ นะ หนูไม่ชอบ” หรือ “อยา่ นะ ผมไม่ชอบ” หรือ “ไมน่ ะ” หนีออกจากสถานการณ์ โดยไม่ชักชา้ หรอื พูดคยุ ใด ๆ รบี ขอความชว่ ยเหลอื โดยรีบไปเลา่ ให้ พอ่ แม่ ครู ตำ� รวจ เพื่อขอความช่วยเหลือ จำ� ใหข้ ึน้ ใจ เม่ือรสู้ กึ ว่าภยั ก�ำลงั จะมาถงึ ว่า............ ปฏเิ สธทนั ที - หนีจากเหตุการณ์ - รบี ขอความชว่ ยเหลือ 103

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล กิจกรรมท่ี 4 สมั พันธภาพระหว่างบุคคล (ช้ันประถมศกึ ษาตอนปลาย ป.4 - ป.6) เรือ่ ง การส่ือสารเรื่องเพศ / สัมพนั ธภาพในครอบครวั ความรเู้ กย่ี วกับเรอื่ งเพศ พฒั นาการทางเพศ และการรู้จกั ธรรมชาติ ของชายหญงิ เปน็ สง่ิ จำ� เปน็ ทต่ี อ้ งทำ� ความเขา้ ใจ การสอนเพศศกึ ษาในสงั คม ไทยต้องเปลยี่ นแนวคดิ ใหม่ โดยท่คี รู / พ่อแมแ่ ละผู้ปกครองตอ้ งกลา้ ท่ีจะ พดู เร่อื งเพศกับเดก็ ถ้าเด็กตง้ั คำ� ถามก็ตอ้ งตอบ ตวั อยา่ งเชน่ หนเู กิดมาจากไหน...ตอบยงั ไง ค�ำถาม “หนูมาจากไหน” เป็นค�ำถามท่ีบางบ้านถูกลูกซักไซ้บ่อย จนบางคร้ังพ่อแม่หลายคนอึ้ง และบางคนก็อายท่ีจะตอบลูก การจัดการ ส่ิงแรกก็คือ ปรับทัศนคติของพ่อแม่เองให้ดี ว่าลูกไม่ได้ลามก แต่เค้า อยากรู้ เราจะตอบใหเ้ ปน็ ลักษณะ *เพศศกึ ษา ไม่ใช่ เพศสัมพนั ธ*์ คำ� ตอบ “หนูมาจากในท้องแม่เอง โตในท้องแม่ จนพร้อมจะออกมาจงึ คลอดออกมาโตขา้ งนอกไง” แลว้ ถา้ ลกู ตอ้ งการรตู้ ่อว่าออกจากท้องแม่ได้อย่างไร คำ� ตอบ “พอหนตู ัวโตในทอ้ งแม่กค็ ลอดหนูออกมาโดยหมอเคา้ ชว่ ย” ถ้าลกู ถามต่อว่าคลอดออกมาทางไหน ค�ำตอบ “แม่ทกุ คนจะมีชอ่ งคลอดเป็นชอ่ งทางพิเศษใหล้ ูกออกมา ซ่ึงอยู่ใกล้ ๆ ชอ่ งปัสสาวะ” ถ้าเดก็ อยากรตู้ อ่ และขอดู คำ� ตอบ “ชอ่ งนจี้ ะเปดิ เฉพาะเวลาจะคลอดเทา่ นนั้ เวลานจี้ ะปิดแล้วมองไม่เหน็ ” ค�ำถาม “หนเู ขา้ ไปอยู่ในน้ันไดย้ ังไง” ให้ตอบง่าย ๆ ทีเ่ ดก็ เขา้ ใจไดอ้ าจมีภาพประกอบ “โดยเร่ิมจากไข่ ในตัวแม่ ผสมกับตัวอสุจิจากพ่อ แล้วไข่จะเร่ิมโตขึ้นจนกลายเป็นเด็ก ฉะน้ันเด็กทุกคนจึงต้องมีพ่อด้วย” ถา้ เด็กยงั เลก็ มกั ตอ้ งการรแู้ ค่นี้ ถ้าเด็กโตขน้ึ อกี เขาอาจอยากรมู้ ากขึน้ เช่น อาจถามว่า “แล้วตวั อสจุ ิของพ่อไปผสมกับไขข่ องแม่ได้ อยา่ งไร?” คำ� ตอบ “ผชู้ ายและผ้หู ญงิ ที่รกั กนั แตง่ งานกนั เหมอื นกับพอ่ และแม่ตกลงกันอยากมลี ูก เชน่ หนเู กิดมา จากการทพ่ี อ่ กบั แม่มีเพศสมั พันธก์ ันแลว้ ตัวอสุจิจากพอ่ จะเขา้ ไปในตวั แมไ่ ปผสมกับไข่ ซึ่งเปน็ การแสดงความ รักแบบใกลช้ ิด และท�ำให้ครอบครัวเราสมบูรณข์ น้ึ ” 104

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth เดก็ บางคนอาจถามต่ออกี ว่า “หนขู อดูไดไ้ หมว่าท�ำยงั ไง” ซึง่ พ่อแม่อาจจะตกใจ ตอ้ งตงั้ สติใหด้ ี เพราะ เดก็ เปน็ คนอยากรอู้ ยากเหน็ เปน็ สง่ิ ทด่ี ี เขาใฝร่ ู้ และเปน็ การดที เี่ ขากลา้ ถามไมม่ คี วามทะลงึ่ หรอื หยาบโลนอะไร ทั้งสนิ้ ควรตอบว่า “การแสดงความรัก เชน่ การกอดจบู ยังถือเปน็ เรอื่ งทต่ี อ้ งทำ� ในทสี่ ่วนตวั หนูจึงไมค่ อ่ ยเห็น พอ่ แม่กอดจูบกนั ตามท่ีนอกบ้าน สว่ นเพศสัมพนั ธย์ ง่ิ เปน็ การแสดงความรักที่ใกลช้ ิดพิเศษที่ไมต่ อ้ งการใหใ้ คร เห็นเลย แม้แตเ่ ด็กก็ไม่ต้องการใหเ้ ห็นนะ” ถ้าเด็กโตแลว้ ไม่ถามคำ� ถามเอง เมื่อไม่ไดส้ อนลกู ตงั้ แต่ยงั เล็กลูกจะไมถ่ าม ซ่ึงไมไ่ ด้หมายความวา่ เขา ไม่สนใจเร่อื งเพศ แตเ่ ขาจะไปพยายามเรยี นรดู้ ว้ ยวธิ ีอนื่ ๆ เช่น จากเพอ่ื น จากหนงั สือลามก จากภาพยนตร์ แล้วอาจเข้าใจผิดได้ ในกรณีน้ีพ่อแม่ต้องกระตุ้นให้ถามค�ำถามเรื่องพวกนี้ในการพูดคุยกันในชีวิตประจ�ำวัน เชน่ เวลาทานอาหารดว้ ยกนั ใหเ้ ด็กรวู้ า่ เร่อื งเพศเปน็ เรื่องทีพ่ ดู คุยกนั ได้ ไม่ใชเ่ รือ่ งน่าเกลียด แตเ่ ป็นเรอ่ื งที่ ตอ้ งรู้ เปน็ เร่อื งธรรมชาติ สมั พันธภาพในครอบครัว การได้อยู่ในครอบครัวท่ีมีสัมพันธภาพอบอุ่นเป็นความสุขอย่างหน่ึงท่ีคนทุกเพศทุกวัยและทุกฐานะ ปรารถนา และเปน็ กุญแจส�ำคญั ของการมสี ขุ ภาพกายและสุขภาพจิตที่แขง็ แรงสมบรู ณ์ ไม่ว่าจะเป็นสามี ภรรยา หรือลูกก็ตามที่ได้อยู่ในครอบครัวอันอบอุ่นจะรู้สึกว่ามีเพ่ือนท่ีเข้าใจ อยาก กลับบ้านเมื่อเลิกงานหรอื เลกิ เรียน อยากมกี จิ กรรมกบั คนทบี่ า้ น เชน่ รับประทานอาหารเยน็ รว่ มกัน เลน่ กีฬา ร่วมกัน มีขา่ วร้ายขา่ วดีอยากบอกคนทบ่ี ้าน เพ่ือให้ความช่วยเหลือหรือร่วมแสดงความยนิ ดี สว่ นครอบครวั ทมี่ สี มั พนั ธภาพไมด่ นี น้ั ไมม่ ใี ครอยากอยบู่ า้ น จะเหมอื นขาดเพอ่ื น ไมม่ ใี ครอยากปฏบิ ตั ิ กจิ กรรมร่วมกบั ใคร ทกุ คนไขวค่ วา้ หาความสุขนอกบา้ น จะกลับบ้านเม่อื จำ� เปน็ เช่น เงินหมด หรือต้องการ พักผ่อนนอนหลับเท่าน้ัน สัมพันธภาพในครอบครัวเริ่มต้นจากความรักความอบอุ่นของสามีภรรยาท่ีดีต่อกัน เมอ่ื มีลูกสมั พันธภาพนนั้ จะขยายไปสู่ลกู เปน็ ความสัมพันธ์ระหวา่ ง พ่อ แม่ ลูก ซึง่ ทกุ คนเป็นท้ังผูใ้ หแ้ ละผู้รับ ประกอบกบั มคี วามผกู พนั ทางสายเลอื ดของพอ่ แมท่ ม่ี ตี อ่ ลกู ครอบครวั จงึ เปน็ แหลง่ ความรกั ความอบอนุ่ ทสี่ ำ� คญั และยง่ั ยนื กว่าสมั พันธภาพใด ๆ 105

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจิตอล กจิ กรรมที่ 5 สงั คมและวฒั นธรรม (ช้ันประถมศกึ ษาตอนปลาย ป.4 - ป.6) เร่อื ง บทบาทหญิงชาย / การเหน็ คุณค่าในตนเอง บทบาทหญิงชาย Gender หมายถึง เพศทางสังคม หรอื เพศทถี่ กู กำ� หนดโดยเงื่อนไขทางสังคมหรือวฒั นธรรม ใหแ้ สดง บทบาทหญิงหรือบทบาทชาย ดังนั้นเพศท่ีถูกก�ำหนดโดยสังคมจึงอาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละสังคม ตาม สถานการณ์ และเงอื่ นไขของสงั คมทเ่ี ปลี่ยนไป เชน่ ผหู้ ญงิ อาจต้องเขา้ มารบั ภาระตา่ ง ๆ ซึ่งเคยเปน็ งานของ ผชู้ าย และผชู้ ายอาจจะตอ้ งรบั บทบาทการดแู ลบา้ นเรอื น เลยี้ งดบู ตุ ร ซงึ่ เคยเปน็ หนา้ ทข่ี องผหู้ ญงิ ตา่ งกบั sex ซง่ึ หมายถึงเพศทางสรรี ะทเี่ ป็นไปตามธรรมชาติ เปลี่ยนแปลงไม่ได้ เช่น บคุ คลเกดิ มามีเพศเปน็ หญิงหรือเป็น ชาย มบี คุ ลกิ ภาพทแ่ี ตกตา่ งกนั อยา่ งชดั เจน และหนา้ ท่ีในการใหก้ ำ� เนดิ สบื ทอดเผา่ พนั ธก์ุ แ็ ตกตา่ งกนั กลา่ วคอื มนุษยเ์ พศหญิงเทา่ น้นั ท่สี ามารถต้ังครรภ์และคลอดบตุ รได้ ขณะทีเ่ พศชายมสี ว่ นรว่ มในการให้ก�ำเนดิ โดยเปน็ ผผู้ ลิตตวั อสจุ ิท่ีจะมาผสมกบั ไข่ของเพศหญงิ ในการก่อกำ� เนดิ ทารก บทบาทหญิงชายหรอื บทบาทเพศ (Gender Roles) นอกจากจะเปลย่ี นแปรขึ้นกับสังคมและวฒั นธรรม แวดลอ้ มอันไดแ้ ก่ สถานะของบุคคลในสังคม การศกึ ษา วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ หรือวัฒนธรรมภมู ภิ าค เปน็ ต้น ยังผันแปรไปตามช่วงชีวิตหรือตามวัยของแต่ละบุคคลด้วย ดังน้ัน หากเข้าใจลักษณะความผันแปรดังกล่าว ก็จะเห็นภาพที่แท้จรงิ ของบทบาทความเปน็ หญิงชายไดช้ ัดเจน ความเสมอภาคทางเพศหรือความเท่าเทียมกันทางเพศ หมายถึง การท่ีหญงิ และชายมคี วามเทา่ เทียมกนั ในสงั คม โดยที่ เงื่อนไขทางสังคมจะเอ้ือต่อการมีและการใช้สิทธิความเป็นมนุษย์ ทเี่ ท่าเทียมกนั ทงั้ สองเพศ รวมถงึ การเอือ้ ต่อการมสี ่วนร่วมในการ สรา้ งประโยชนท์ ัง้ ทางด้านเศรษฐกจิ สังคม และการเมอื งท่ีไม่แตก ต่างกนั การที่ผู้หญิงและผูช้ าย แม้มเี พศทแี่ ตกต่างกนั กค็ วรไดร้ ับ ความเป็นธรรมและความยุติธรรมในการเข้าถึงบริการและการใช้ ทรัพยากรตามความตอ้ งการและการสนองตอบ ทัง้ ในด้านสว่ นตัว ครอบครัว ชมุ ชน และในระดบั ประเทศ ศพั ทท์ ีเ่ กยี่ วขอ้ งกับความเปน็ หญงิ ชาย Gender Equality การท่ีหญิงและชายมคี วามเท่าเทยี มกนั ในสงั คม โดยทเ่ี งื่อนไขทางสังคมจะเอือ้ ตอ่ การมีสิทธิและการใช้สิทธิความเป็นมนุษย์ที่เท่าเทียมกันท้ังสองเพศ รวมถึงการเอื้อต่อการมีส่วนร่วมในการ สร้างประโยชน์ทั้งทางด้านเศรษฐกจิ สงั คมและการเมอื งท่ีไม่แตกต่างกัน Gender Equity การที่หญิงผหู้ ญิงและผชู้ าย แมม้ ีเพศทีแ่ ตกต่างกนั กค็ วรไดร้ บั ความเปน็ ธรรมและ ความยตุ ธิ รรมในการเขา้ ถงึ บรกิ ารและการใชท้ รพั ยากรตามความตอ้ งการและการสนองตอบ ทง้ั ในดา้ นสว่ นตวั ครอบครัว ชมุ ชนและในระดบั ประเทศ Gender Sensitivity การเข้าใจและการตระหนักทจ่ี ะยอมรับในความแตกตา่ งทางสังคมของหญิงชาย ที่น�ำไปสูค่ วามไมเ่ ทา่ เทียมกัน รวมถึงการมสี ่วนรว่ มในบริการดา้ นเศรษฐกิจและสงั คม 106

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth Sexuality ความเปน็ เพศของตนเองและของเพศตรงขา้ ม ไดแ้ ก่ ความแตกตา่ งทางสรรี ะของหญงิ ชาย อารมณ์ ความรสู้ กึ การแสดงออก ความเชื่อ ทัศนคติท่ีหญิงชายมีต่อเพศของตนเองและเพศตรงข้าม ซง่ึ หลอ่ หลอมใหห้ ญงิ ชายรบั รถู้ งึ บทบาททสี่ งั คมกำ� หนดไวใ้ ห้ ตามที่ได้ ถกู ขดั เกลาในส่วนทเ่ี กย่ี วกบั ความเป็นเพศนั้น ๆ คณุ ค่าในตนเอง • การเห็นคุณค่าในตนเอง การเหน็ คณุ คา่ ในตนเอง หรอื Self-esteem เป็นความรู้สึกยอมรบั ตนเอง มองตนในทางบวก หรือการ ให้ภาพพจน์ต่อตนเองว่าเป็นบุคคลที่มีคุณค่า การรับรู้น้ีน�ำมาซ่ึงความรู้สึกม่ันคงและเป็นสุขทางใจ “ความ ภาคภูมิใจในตนเองหรือไม่จึงเป็นกุญแจดอกส�ำคัญให้บุคคลพบกับความส�ำเร็จหรือล้มเหลว” คนที่มีความ ภาคภูมิใจในตนเอง จะยอมรบั ธรรมชาติความรสู้ กึ ของตนเอง พรอ้ มทจี่ ะอยู่ร่วมกบั ผ้อู ่นื สามารถใหค้ วามรัก เอ้ืออาทรกับบุคคลอ่ืน มีความมั่นใจในตนเอง และมีความมานะความพยายาม ความอดทนในการท�ำสิ่ง ต่าง ๆ จึงมักประสบความส�ำเร็จในการเรียนและการงาน ตรงกันข้ามกับคนท่ีมีความภาคภูมิใจในตนเองต่�ำ มองตนเองในแง่ลบ ดถู ูกความสามารถของตนเอง แม้จะอยู่ในสภาพครอบครวั ทีม่ คี วามพรอ้ มทางเศรษฐกจิ หรือความเป็นอยู่ที่ดี ก็อาจมีปัญหาในการปรับตัวในการอยู่ในสังคม มีการเรียนตกต�่ำกว่าความสามารถ คบเพ่ือนเกเร มีพฤติกรรมก้าวร้าวท�ำลาย และมีการศึกษาที่พบว่า ความภาคภูมิใจในตนเองต�่ำน้ันมีผล ต่อเน่ืองกับปัญหาต่าง ๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโรคซึมเศร้า พฤติกรรมการกินท่ีผิดปกติ พฤติกรรม กระทำ� ผิด และปัญหาด้านการปรับตัว เปน็ ตน้ ดังนั้นจึงเป็นหน้าท่ีของผู้ใกล้ชิดโดยเฉพาะครอบครัว ที่ควรเปิดโอกาสให้เด็กอย่างเต็มท่ี เร่งกระตุ้น มองหาศักยภาพท่เี ดก็ ผนู้ ้นั มี ท�ำใหเ้ ด็กมีโอกาสทดลองเพือ่ หาประสบการณ์ และเรง่ พฒั นาความภาคภมู ิใจ ของเขา ก็จะทำ� ใหเ้ ด็กปรับตัวได้อย่างไมม่ ปี ญั หา และสามารถแกป้ ญั หาของตนเองได้ • วธิ สี รา้ งคณุ คา่ ใหต้ นเอง 1. หาจุดเด่นของตนเอง (เรื่องที่ชอบ เรื่องที่ถนัด เรื่องที่เพ่ือน ๆ ยอมรับให้เราท�ำบ่อย ๆ ) อาจเขียนให้ได้ประมาณ 5-10 ข้อแล้วค่อยมาตัดออกแล้วเลือกท่ีเจ๋งท่ีสุด เป็นเร่ืองท่ีเราเลือกท�ำแล้ว มีความสุขและสนุก ไม่ทอ้ ถอยแม้ยามมีอุปสรรค สำ� คัญคือเราอยากพฒั นาโดยที่ไม่ตอ้ งมีใครมาสงั่ ด้วยการ ท�ำผลงานอย่างไมร่ ู้จกั เหน็ดเหนอ่ื ย 2. นำ� เรือ่ งนมี้ าเขยี นเป็นเปา้ หมาย เช่น ภายใน 6 เดือน จะทำ� เรื่อง………..ให้มผี ลคอื ……….. (เขียนติดไวจ้ ุดทเ่ี ห็นง่าย และอ่านทุกวนั กอ่ นออกจากบ้าน) 3. วางแผนการทำ� ให้บรรลเุ ปา้ เปน็ กำ� หนดการที่ชดั เจนโดยวางเปน็ เดอื น สปั ดาห์ และวนั จาก 6 เดือน โดยระบแุ ผนงานย่อยให้ชัดเจน เชน่ กจิ กรรม ขนั้ ตอน เพ่ือใหเ้ ป็นแผนทชี่ ดั เจนที่สดุ 4. ฝกึ ฝนทกุ วัน ดว้ ยการก�ำหนดเปน็ กติกาสำ� หรับตนเอง ส�ำคญั ตอ้ งเขยี นใหช้ ัดเจน แล้วเล่าให้ เพอื่ นหรอื บคุ คลทีเ่ ราไว้ใจท่สี ามารถเตอื นเราได้ เพื่อจะไดช้ ว่ ยกระตุ้นใหเ้ รามองเปา้ หมาย โดยไม่ลดละเลิก 107

คูม่ ือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล 5. คดิ บวกเขา้ ไว้ (หากวันไหนลมื ก็ไม่ตอ้ งกงั วล นกึ ไดก้ ็ทำ� ไมต่ ้องโทษตนเอง) เพราะหากทา่ น รู้สกึ ผดิ อาจเลกิ ได้งา่ ย 6. กล้าถามบคุ คลรอบข้างว่าเราเปลย่ี นไปอยา่ งไรบา้ ง ไม่ตอ้ งกลัวคำ� ตอบ (หากเราสามารถฝึก ฟงั ไดเ้ ราจะไดเ้ ลอื กฟงั แตข่ อ้ เทจ็ จรงิ แยกจนิ ตนาการออกไดแ้ สดงวา่ เราใกลส้ ำ� เรจ็ ) แตท่ ส่ี ำ� คญั เราจะไดข้ อ้ มลู ในการพฒั นาตนเองตอ่ ได้อย่างดี เมอื่ สามารถฝกึ ฝนได้ 1 เรือ่ งแล้ว เชอื่ ไหมวา่ จะมพี ลังมหาศาลในการอยากพฒั นาเรือ่ งอนื่ ๆ ตอ่ ไปได้ อยา่ งไมย่ าก เพยี งแคเ่ รม่ิ ตน้ ใหไ้ ด้ ไมช่ า้ ความสำ� เรจ็ ในการเหน็ คณุ คา่ ของตนเองจะสง่ ผลตอ่ พลงั ในการพฒั นา อย่างไม่หยุดย้งั กับศกั ยภาพภายในตวั คณุ จรงิ ๆ (โดย อาจารยส์ ณุ ชิ ชา ชอบชัย) คณุ ค่าสามารถสร้างข้นึ ไดด้ ว้ ยตวั เรา เราฝึกบ่อย ๆ คุณคา่ ของเราก็ชดั เจนข้นึ สามารถนำ� คณุ คา่ ท่ีมีไป ใชป้ ระโยชน์ได้เหมาะสมกับสถานท่ี เวลา เหตุการณ์อย่างเหมาะสม 108

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth กิจกรรมที่ 6 พัฒนาการทางเพศ และสขุ อนามัยทางเพศ (ชน้ั มธั ยมศึกษาตอนตน้ ม.1 - ม.3) เรอื่ ง พฒั นาการทางเพศ ฝันเปียก การมีประจ�ำเดอื น และการตงั้ ครรภ์ วยั รุน่ ช่วงอายรุ ะหวา่ ง 8-18 ปี เป็นวยั ที่ร่างกายเปลี่ยนจากเดก็ ไปเป็นผู้ใหญ่ เรยี กว่า วัยรนุ่ หรือ วัยเจริญพันธุ์ มีการเปล่ียนแปลงเกิดข้ึนหลายอย่างท้ังทางร่างกายและจิตใจโดยมีฮอร์โมนเป็นตัวกระตุ้น การท่จี ะบอกใหแ้ น่ชดั ลงไปวา่ เดก็ ชายและเดก็ หญงิ เขา้ สวู่ ยั รนุ่ เมอ่ื ใดน้นั เป็นเรอื่ งค่อนข้างยาก เพราะนอกจาก จะแตกเนอื้ หนมุ่ สาวไมพ่ รอ้ มกนั แลว้ คนเพศเดยี วกนั กย็ งั แตกเนอื้ หนมุ่ สาวไมพ่ รอ้ มกนั อกี ดว้ ย แตพ่ อจะกลา่ ว โดยท่วั ไปได้ว่า เดก็ หญงิ จะเขา้ ส่วู ัยร่นุ ในชว่ งอายุ 13-15 ปี และเดก็ ชายจะเร่ิมเม่อื อายุ 15 ปี โดยเดก็ หญงิ จะมีอัตราการเจริญเติบโตทางดา้ นรา่ งกายในช่วงน้เี ร็วกว่าเดก็ ชายประมาณ 1-2 ปี แต่ท้ังนี้ขน้ึ อยู่กับลกั ษณะ การเจรญิ เตบิ โตของแตล่ ะคน ฮอรโ์ มนเพศ หญงิ และชายเมอ่ื เขา้ สชู่ ว่ งวยั ร่นุ ตอ่ มไฮโปธาลามัส (Hypothalamus) ซึง่ เปน็ ตอ่ มเลก็ ๆ ในสมอง เริ่มสง่ สัญญาณผา่ นตอ่ มใตส้ มองพิทอู ติ ารี (Pituitary gland หรอื Master gland) ซง่ึ เปน็ ต่อมไร้ทอ่ ทสี่ ำ� คญั ทส่ี ดุ ของรา่ งกาย มหี นา้ ทผ่ี ลติ ฮอร์โมนทแ่ี ตกตา่ งกนั เพอื่ ไปกระตนุ้ และควบคมุ การทำ� งานของอวยั วะ ต่าง ๆ รวมถึงอวยั วะทีเ่ กี่ยวกบั เพศ คือ รงั ไข่สำ� หรับผู้หญิงในการผลิตฮอร์โมนเพศ เอสโตรเจน (Estrogen) และลูกอัณฑะส�ำหรับผู้ชายผลิตฮอร์โมนเพศ เทสโทสเตอโรน (Testosterone) ฮอร์โมนเอสโตรเจนและ ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศนี้ ท�ำให้ร่างกายวัยรุ่นเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มีไขมันและ กลา้ มเนือ้ เพ่มิ ขึน้ ตัวสูงข้ึน มีขนขนึ้ บรเิ วณอวยั วะเพศ รักแร้ และสว่ นตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย มีกล่ินตัว มสี ิว ผู้หญิงจะมีสะโพกผาย ต้นขา หน้าอกและก้นใหญ่ข้ึน และมีประจ�ำเดือน ส่วนผู้ชาย เสียงจะแตกห้าว มฝี ันเปยี ก และทัง้ หญงิ ชายจะเรมิ่ มคี วามรสู้ กึ ตอ้ งการทางเพศ หรอื มอี ารมณ์เพศ นอกจากการเปลยี่ นแปลงทางร่างกายแล้ว วัยรนุ่ หญิงชายยังมกี ารเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ อารมณ์ และความรู้สึก โดยเร่ิมมีความสนใจหรือความรู้สึกพึงพอใจเป็นพิเศษต่อบางคนท่ีอาจเป็นท้ังเพศเดียวกัน และตา่ งเพศ วัยรุ่นเป็นวัยท่ีร่างกายมีความพร้อมของเซลล์ในการสืบพันธุ์ คนท่ัวไปจึงตัดสินการเข้าสู่วัยรุ่น โดย พิจารณาจากการมีประจ�ำเดือนคร้ังแรก (เด็กหญิงราว 13 ปี) และการหลั่งน�้ำอสุจิคร้ังแรก (เด็กชายอายุ ประมาณ 11 ป)ี แตป่ รากฏการณท์ งั้ สองไมค่ อ่ ยแนน่ อนนกั เชน่ การหลง่ั นำ�้ อสจุ อิ าจเกดิ ชา้ กวา่ การเปลย่ี นแปลง ทางร่างกายด้านอนื่ ๆ ส�ำหรบั การมาของประจำ� เดอื นครง้ั แรกของเด็กหญิงก็เชน่ กนั การสกุ ของไข่ (ไขต่ ก) ในบางคนอาจไม่มีความสัมพันธ์กับการมีประจ�ำเดือนเสมอไป และการตกไข่ฟองแรก ๆ อาจไม่ท�ำให้เกิด ประจำ� เดอื นกเ็ ป็นได้ รวมทง้ั การมีประจำ� เดอื นคร้งั แรกอาจเกิดข้ึนก่อนหรือหลงั การเปล่ยี นแปลงของร่างกาย ส่วนอืน่ ๆ เมือ่ เขา้ สูว่ ัยรุ่นแล้วไดเ้ ปน็ เวลานาน การมปี ระจ�ำเดือนคร้ังแรก ปกติเด็กผู้หญงิ จะมีประจ�ำเดือนครัง้ แรกเมื่ออายปุ ระมาณ 11-15 ปี โดย ขณะแรกคลอด รังไข่ของเด็กหญิงจะมีไข่ท่ียังไม่เจริญอยู่แล้วหลายพันใบ เม่ือนับจากช่วงวัยรุ่นเป็นต้นไป 109

คูม่ ือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดจิ ติ อล ทุก ๆ 28 วันจะมีไข่ 1 ใบที่เจริญเต็มที่แล้วหลุดออกมาเข้าสู่ท่อน�ำไข่ เรียกว่า การตกไข่ ขณะเดียวกัน เย่ือบุโพรงมดลูกจะมีหลอดเลือดงอกมาหล่อเลี้ยงมากมายเพื่อเตรียมรับไข่ที่ผสมกับอสุจิ หากไม่ได้รับ การผสม เยื่อบุโพรงมดลูกจะลอกหลุดออกมาเป็นเศษเน้ือเย่ือและมีเลือดไหลออกมาทางช่องคลอดเรียกว่า ประจำ� เดือน อายขุ องเด็กหญิงทป่ี ระจ�ำเดือนมาคร้งั แรกย่อมแตกตา่ งกัน ส่วนมากจะมอี ายุ 12-13 ปี แต่ บางคนอาจเร่ิมต้งั แต่อายุ 10 ปี บางคนกล็ ่าชา้ ไปถึง 16 ปี ซ่งึ ยังไมน่ บั ว่าเป็นเร่อื งผดิ ปกติ การมปี ระจ�ำเดือน คร้ังแรก นอกจากจะเป็นสัญญานบอกถึงการก้าวย่างเข้าสู่วัยสาวแล้ว ยังหมายถึงว่าผู้หญิงคนนั้นสามารถ ตั้งท้องหรือมีลูกได้เมื่อได้รับเชื้ออสุจิหรือมีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย (http://www.teenpath.net/content.as- p?ID=7#.VQZQqNKUfBk) ฝนั เปยี ก การหลง่ั นำ�้ อสจุ นิ ้ันจะเริ่มเกดิ ขน้ึ ในช่วงอายุประมาณ 11 ปี แตก่ อ็ าจเกิดขึ้นเรว็ หรือชา้ กวา่ นี้ ดงั ทกี่ ล่าวมาแลว้ ข้างต้นขน้ึ อยูก่ บั แต่ละคน ฝนั เปยี กเป็นลกั ษณะทางธรรมชาตขิ องเด็กผ้ชู ายทแี่ ตกเน้ือหนมุ่ เม่ือร่างกายผลิตน�้ำอสุจิและเก็บสะสมไว้ เมื่อมีปริมาณมากเกินไปร่างกายจะขับออกมาตามกลไกธรรมชาติ มกั เกดิ ขนึ้ ในชว่ งทกี่ ำ� ลงั ฝนั โดยอาจนกึ ถงึ สง่ิ ทกี่ ระตนุ้ อารมณท์ างเพศ เชน่ ฝนั เหน็ ผหู้ ญงิ ทตี่ นชอบ หรอื ผหู้ ญงิ โป๊ หรอื การรว่ มเพศ เมื่อต่นื ขน้ึ มาก็พบว่ามีของเหลวเปยี กชนื้ ตรงเปา้ กางเกงนอน หรือเปอ้ื นบนทีน่ อน ของเหลว นน้ั กค็ อื \"น�้ำอสจุ \"ิ นนั่ เอง ฝนั เปยี กนัน้ ไม่ใช่ส่งิ ทีน่ ่าอายหรอื ผดิ ปกติ แตส่ ิ่งท่คี วรคำ� นงึ ถึงคือการดแู ลรักษาความสะอาดของเส้ือผ้า กางเกง และเครอื่ งนุ่งหม่ ที่อาจมคี ราบอสจุ ิตดิ อยู่ เพอื่ สุขอนามยั ทีด่ ี ฝันเปียกนน้ั นอกจากจะหมายถงึ การ เข้าสู่วัยหนุ่มแล้ว ยังบ่งบอกให้รู้ว่าชายหนุ่มผู้น้ันพร้อมที่จะมีเพศสัมพันธ์ได้แล้ว และสามารถท�ำให้ผู้หญิง ตั้งท้องได้ดว้ ยหากมเี พศสมั พันธ์อยา่ งไมป่ ้องกนั หรือไม่ใชถ้ ุงยางอนามัย (http://www.teenpath.net/content. asp?ID=18#.VQZW69KUfBk) การตั้งครรภ์ เกิดข้ึนจากการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างชายและหญิง เมื่อมีการหลั่งน�้ำอสุจิในช่องคลอด ตวั อสุจิจะว่ายเข้าไปในมดลกู จนถึงท่อนำ� ไข่และพบไข่ของฝ่ายหญิงพอดี ก็จะเกดิ การผสมระหวา่ งอสจุ ิกบั ไข่ หรือท่ีเรียกวา่ “การปฏสิ นธิ” แต่ถ้าไม่มไี ข่ อสุจจิ ะตายไปเองภายในเวลา 2-3 วนั 110

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth กจิ กรรมที่ 7 พฤติกรรมทางเพศ (ช้ันมธั ยมศึกษาตอนต้น ม.1 - ม.3) เร่อื ง รู้เทา่ ทนั อารมณ์ทางเพศ / วธิ ีจดั การอยา่ งเหมาะสม / สถานการณ์และพฤตกิ รรมเส่ียงทางเพศ รูเ้ ท่าทันอารมณท์ างเพศและการจดั การอย่างเหมาะสม อารมณ์เพศกบั วยั รนุ่ อารมณ์เพศเป็นเร่ืองธรรมชาติท่ีเกิดในมนุษย์ทุกคนและจะอยู่กับมนุษย์ตลอดไป เม่ือเข้าสู่วัยรุ่น ร่างกายก็จะสร้างฮอร์โมนเพศในวัยรุ่นสูงกว่าวัยเด็กร่วมกับการกระตุ้นภายนอก เช่น ได้เห็นรูปวาบหวาม ได้ยินเสยี งไพเราะเสนาะหู ได้รับกลน่ิ รัญจวนใจ การสัมผัสสว่ นตา่ ง ๆ ของรา่ งกาย ตลอดจนความนึกคิด จินตนาการต่าง ๆ เป็นตวั กระตนุ้ ทีท่ ำ� ให้เราเกิดความรสู้ กึ ทางเพศได้ ซง่ึ จะเป็นเช่นนท้ี ุกคน เพยี งแตอ่ าจจะมี ความแตกต่างในเร่ืองรายละเอียด เช่น บางคนเหน็ ขาของหญิงก็จะเกิดอารมณเ์ พศ ในขณะทอี่ ีกคนมอี ารมณ์ เมอื่ เหน็ เนนิ อก เหน็ ผมยาว ๆ หรอื บางคนไดก้ ลนิ่ นแี้ ลว้ จะเกดิ ความซซู่ า่ ฯลฯ ความแตกตา่ งน้ีไมม่ หี ลกั เกณฑ์ หรอื มาตรฐานใด ๆ เปน็ ไปโดยรสนิยมของแตล่ ะบุคคล การจัดการอารมณ์เพศ วัยรุ่นหญิงชายต่างก็เร่ิมมีความรู้สึกหรืออารมณ์ทางเพศเพิ่มมากข้นึ ตามลำ� ดบั (วยั รุ่นเปน็ วยั ทีม่ ีความ ร้สู กึ ต้องการทางเพศสูงสดุ ) ทางออกทางเพศสำ� หรับวัยรุ่น มดี ังน้ี 1. ระงบั อารมณ์ โดยการออกกำ� ลังกาย หรือหากิจกรรมท่ชี อบท�ำ เช่น เลน่ กฬี า ทำ� งานศลิ ปะ เลน่ ดนตรี เป็นตน้ 2. สำ� เรจ็ ความใคร่ด้วยตนเอง รวมถึงการสำ� เร็จความใคร่ให้แกก่ ัน หรอื เรยี กสั้น ๆ ว่า “small sex” หรือ mutual masturbation” ถอื วา่ เปน็ เรื่องปกตทิ ่สี ามารถปฏิบัตไิ ด้ จะท�ำมากหรอื น้อยขน้ึ อยกู่ บั ความ ตอ้ งการทางเพศในแต่ละคนซ่งึ ไมเ่ ทา่ กนั การช่วยตนเองเปน็ วิธีการจดั การเพ่ือผอ่ นคลายอารมณเ์ พศ ซงึ่ เป็น เร่อื งปกตธิ รรมดาของทัง้ หญงิ และชาย โดยการลบู คลำ� อวัยวะเพศของตนเองจนถึงจดุ สุดยอด แต่ละคนอาจมี วธิ กี ารแตกต่างกนั ไป 3. การมีเพศสัมพันธ์ แต่วิธีนี้อาจจะเส่ียงต่อการติดโรคทางเพศสัมพันธ์ได้ง่ายโดยเฉพาะเอดส์ การมีเพศสมั พนั ธ์จึงควรใชถ้ ุงยางอนามยั ทกุ ครงั้ เพื่อปอ้ งกนั โรคและการต้งั ครรภ์ไม่พึงประสงค์ และฝา่ ยหญงิ กนิ ยาคุมกำ� เนิดประกอบกนั ไปเพอ่ื เปน็ การปอ้ งกนั การตัง้ ครรภ์ และโรคติดตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ไดด้ ว้ ย Masturbation คืออะไร ทางการแพทย์อธิบายว่าเป็นการส�ำเร็จความใคร่ด้วยตนเองตามล�ำพัง แต่ถ้าเป็นการผลัดกันช่วยจะ เรยี กว่า mutual masturbation ซงึ่ เป็นลกั ษณะทคี่ นต้งั แต่สองคนข้ึนไปต่างช่วยเหลอื ซงึ่ กันและกนั โดยทั่วไป Masturbation หมายถงึ การจงใจกระตุ้นใหเ้ กิดความรู้สกึ ทางเพศในตนเอง (autoerotism) ซึ่งจะเป็นการกระตนุ้ บนสว่ นหน่งึ ส่วนใดของรา่ งกายก็ได้ ไม่จำ� เป็นตอ้ งท�ำทอ่ี วยั วะเพศเพยี งท่ีเดียว ท้งั น้เี พ่ือ 111

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดิจิตอล หาความสุขให้กับตนเองด้วยการกระตุ้นให้เกิดอารมณ์ทางเพศ และไม่จ�ำเป็นต้องมีการแข็งตัวขององคชาต หรอื จะตอ้ งถึงจุดสดุ ยอดทกุ ครง้ั ไป การท�ำ Masturbation ในชายและหญงิ นนั้ จะมวี ิธกี ารตามที่ภาษาชาวบา้ นเรียกอย่างง่าย ๆ ว่า ชกั วา่ ว และ ตกเบด็ น่นั เอง ปจั จบุ นั ทางสมาคมเพศศาสตรน์ านาชาตไิ ดอ้ อกมาชแี้ จงวา่ Masturbation เปน็ เรอื่ งปกตติ ามธรรมชาติ ถอื เปน็ กิจกรรมทางเพศทป่ี ลอดภยั ถือเป็นเร่ืองส่วนตวั ท่ีชายและหญิงพงึ ปฎิบัติกนั ในทสี่ ่วนตัว ไมเ่ ปน็ เร่อื งท่ี ผดิ ศีลธรรม สิ่งที่ไม่ควรท�ำใน Masturbation ในกรณีของฝ่ายชายไม่ควรถูไถอวัยวะเพศกับวัสดุต่าง ๆ อย่างรุนแรง ไม่ควรรูดหนังหุ้มองคชาต อยา่ งแรง ไม่แหยอ่ งคชาตเข้าไปในชอ่ งหรือวสั ดทุ ี่แข็งกระดา้ ง เพราะอาจเกิดอุบัติเหตไุ ด้ ในกรณีของฝ่ายหญงิ ไม่ควรสอดน้ิวมือหรือวัตถุใด ๆ เข้าไปในช่องคลอด เพราะอาจท�ำใหเ้ ย่ือพรหมจารี (hymen) ฉกี ขาด หรอื เกิดการติดเช้ือได้ สถานการณ์และพฤติกรรมเสย่ี งทางเพศ 1. การปอ้ งกนั ในสภาวะเสีย่ งตอ่ การมีเพศสัมพนั ธ์ 1. หลีกเลี่ยงการอย่รู ่วมกนั ตามล�ำพงั สองต่อสอง เช่น ทำ� การบ้าน ติวหนังสือด้วยกัน ไปเที่ยวด้วยกัน ดูวิดีโอด้วยกันในบ้าน ห้องเรียน บา้ นเพอื่ น ในทีล่ ับหูลบั ตาคน 2. ไมค่ วรไปในสถานที่ทเ่ี ปลี่ยว ที่ห่างไกลผู้คน 3. หลกี เล่ียงการดูสอ่ื ยวั่ ยุทางเพศ เชน่ วดิ ีโอโป๊ เว็บโป๊ อาจจะเป็นการมีเพศสมั พนั ธ์แบบหมู่ และ ทา่ แปลก ๆ ไม่ควรเลียนแบบภาพยนตร์รักโรแมนตกิ หนังสอื โป๊ การต์ นู ลามก นวนิยายรกั 4. ไม่เทย่ี วกลางคนื / สถานบนั เทงิ 5. ไม่เสพสิง่ เสพตดิ และของมนึ เมา อาจทำ� ใหข้ าดสติได้ 6. ไม่ควรแต่งกายท่ีท�ำให้อีกฝ่ายเกิดอารมณ์ทางเพศ เช่น ใส่เสื้อรัดรูป เส้ือสายเด่ียว ใส่เสื้อโชว์ หนา้ อก (โป๊) นงุ่ สั้นเกินไป เปน็ ต้น 7. หลกี เลย่ี งการสมั ผสั เนอื้ ตวั หรอื นงั่ ใกลก้ บั เพศตรงขา้ ม เชน่ การจบั มอื ถอื แขน การกอดจบู เปน็ ตน้ 2. โอกาสเสยี่ งของชายหญิงในการมีเพศสมั พนั ธ์ มีดังน้ี - การจับมือถอื แขน มโี อกาสเส่ยี งต่อการมเี พศสมั พนั ธ์ ร้อยละ 10 - การกอดจบู มีโอกาสเส่ียงต่อการมเี พศสมั พันธ์ รอ้ ยละ 60 - การลูบคลำ� มโี อกาสเส่ยี งตอ่ การมเี พศสัมพันธ์ ร้อยละ 80 - การเลา้ โลม มีโอกาสเสี่ยงตอ่ การมเี พศสัมพันธ์ รอ้ ยละ 100 - การอย่กู นั สองตอ่ สอง มีโอกาสเสี่ยงต่อการมเี พศสมั พนั ธ์ ร้อยละ 100 112

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth กจิ กรรมที่ 8 ทักษะส่วนบคุ คล (ช้นั มัธยมศกึ ษาตอนต้น ม.1 - ม.3) เร่ือง ทักษะการปฏิเสธ / การเจรจาตอ่ รอง / การป้องกันการตง้ั ครรภ์ ทักษะชีวิต การปฏเิ สธ และการเจรจาต่อรอง ทกั ษะชวี ิต เปน็ ความสามารถของบคุ คลดา้ นสงั คมและจติ วทิ ยา นน่ั คอื ความสามารถของบคุ คลในการจดั การอยา่ ง มปี ระสทิ ธภิ าพกบั ความตอ้ งการและสงิ่ ทา้ ทายตา่ ง ๆ ในชวี ติ ประจำ� วนั สามารถทจี่ ะรกั ษาสภาพจติ ใจทส่ี มบรู ณ์ รู้จักแสดงพฤติกรรมท่ีเหมาะสมเม่ือมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นในสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรมที่แตกต่าง ทักษะ ชีวติ เปน็ สงิ่ ทวี่ ยั รุน่ ตอ้ งฝึก ต้องปฏิบัติ พรอ้ มทัง้ มคี วามรู้ เจตคติ และทกั ษะในการจดั การกบั ปัญหารอบ ๆ ตัว ในสภาพสงั คมปจั จบุ ัน เตรยี มความพร้อมส�ำหรบั การปรับตวั และแกป้ ัญหา ทกั ษะชวี ิต 10 ทักษะ ดงั นี้ 1. ความคดิ สร้างสรรค์ วัยรนุ่ ต้องฝกึ คิด โดยไมย่ ดึ ติดอยู่ในกรอบ การคิดสรา้ งสรรคเ์ พื่อค้นหาทาง เลอื กตา่ ง ๆ รวมทงั้ ผลทจี่ ะเกดิ ขน้ึ ในแตล่ ะทางเลอื ก และสามารถนำ� ประสบการณม์ าปรบั ใชใ้ นชวี ติ จรงิ ไดอ้ ยา่ ง เหมาะสม 2. การคดิ วเิ คราะหว์ จิ ารณ์ วยั รนุ่ ตอ้ งฝกึ ใหม้ กี ารคดิ วเิ คราะห์ แยกแยะขอ้ มลู ตา่ ง ๆ และประเมนิ ปญั หา หรือสถานการณ์ทีอ่ ย่รู อบตวั ได้ 3. การตระหนักรู้ในคน วยั รนุ่ พยายามคน้ หาข้อดี ข้อเสียของตนเอง และความแตกต่างจากคนอนื่ นอกจากน้ีต้องรู้ความต้องการและสิ่งที่ไม่ต้องการของตนเอง การตระหนักรู้ในตนน้ียังเป็นพ้ืนฐานของการ พัฒนาทักษะอ่นื ๆ เชน่ การส่อื สาร การสร้างสัมพนั ธภาพ การตดั สนิ ใจ และความเหน็ อกเหน็ ใจผู้อ่ืน 4. การเหน็ ใจผอู้ น่ื วยั รนุ่ ควรทำ� ความเขา้ ใจ รสู้ กึ และเหน็ อกเหน็ ใจผอู้ นื่ การสรา้ งสมั พนั ธภาพระหวา่ ง บคุ คล วัยรุ่นควรสรา้ งความสมั พนั ธท์ ดี่ รี ะหว่างกันและกัน และสามารถรักษาสัมพนั ธภาพไวไ้ ด้ยนื ยาว 5. การสื่อสารอย่างมปี ระสิทธิภาพ วยั รุ่นตอ้ งฝกึ การใชค้ �ำพูด ภาษา และทา่ ทางเพือ่ สื่อสารความรู้สึก นึกคิดของตนเองและรับรู้ความรู้สึกนึกคิดของผู้อ่ืนได้อย่างเหมาะสมกับวัฒนธรรม และสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการแสดงความคิดเห็น การแสดงความต้องการ การแสดงความช่ืนชม การขอร้อง การเจรจา ต่อรอง การตกั เตอื น การช่วยเหลือ และการปฏเิ สธ ฯลฯ 6. การตัดสินใจ วัยรุ่นตอ้ งฝกึ เร่ืองการรบั รูป้ ญั หา สาเหตุ หาทางเลอื ก วเิ คราะห์ ขอ้ ดี ขอ้ เสยี ของ ทางเลือก ประเมินทางเลือก ตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องราวต่าง ๆ ในชีวิตได้อย่างมีระบบ การตัดสินใจ มี 4 ข้นั ตอน ดังนี้ 1. กำ� หนดทางเลือกเพื่อตัดสนิ ใจ กระท�ำหรือไม่กระท�ำ 2. วเิ คราะห์ผลดี ผลเสียของทางเลอื ก 3. ตัดสินใจเลือกหนึ่งทางเลือกที่มีผลเสียน้อยที่สุด 4. ต้องคิดหาทางแก้ไขข้อเสียที่อาจจะเกิดข้ึนจากการ ตดั สนิ ใจกอ่ น ถา้ กระทำ� หรอื ไมก่ ระทำ� จะตอ้ งมผี ลเสยี ตามมาเสมอ ดงั นน้ั ควรจะฝกึ การตดั สนิ ใจดว้ ยกระบวนการ เชน่ นบี้ อ่ ย ๆ ทกุ ครงั้ ทม่ี โี อกาสตดั สนิ ใจจะทำ� ใหก้ ารตดั สนิ ใจรวดเรว็ จนสามารถตดั สนิ ใจไดท้ นั ทที กุ สถานการณ์ 7. การแก้ปัญหา วัยรุ่นต้องฝึกในการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตได้อย่างมีระบบ ไม่เกิด ความเครยี ดทางกายและใจ 113

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ิตอล 8. การจัดการกับอารมณ์ วัยรุ่นต้องรู้จักอารมณ์ของตนเองและผู้อื่น รู้ว่าอารมณ์มีผลต่อการแสดง พฤติกรรมของคน รู้วิธีการจัดการกับอารมณ์โกรธและความเศร้าโศกที่ส่งผลทางลบต่อร่างกายและจิตใจได้ อยา่ งเหมาะสม 9. การจดั การกบั ความเครยี ด ตอ้ งรจู้ กั สาเหตขุ องความเครยี ด รวู้ ธี ผี อ่ นคลายความเครยี ด และแนวทาง ในการควบคุมระดับความเครียด เพ่ือให้เกิดการเบ่ียงเบนพฤติกรรมไปในทางท่ีถูกต้องเหมาะสมและไม่เกิด ปญั หาด้านสุขภาพ 10. ทักษะการปฏเิ สธ การปฏเิ สธ หมายถึง การพดู ปฏเิ สธผูอ้ ่นื เพ่อื หลีกเลี่ยงการไปท�ำกิจกรรมหรือ พฤติกรรมทเี่ สยี่ งต่าง ๆ โดยไมเ่ สียสัมพนั ธภาพ การปฏิเสธเปน็ สทิ ธพิ น้ื ฐานของบุคคลที่ควรได้รบั การเคารพ ผู้ปฏิเสธจึงไม่ควรรู้สึกผิดท่ีได้ปฏิเสธในส่ิงที่ตนเองไม่ต้องการ การปฏิเสธท่ีดีจะต้องปฏิเสธอย่างจริงจังทั้ง ทา่ ทาง คำ� พดู และนำ�้ เสยี ง เพอื่ แสดงความตง้ั ใจอยา่ งชดั เจนทจี่ ะขอปฏเิ สธ สถานการณท์ คี่ วรปฏเิ สธ มี 3 กรณี ดงั น้ี - การชวนโดยคนแปลกหน้าทุกกรณี - ชวนให้ไปท�ำในส่งิ ท่คี ิดว่าจะเปน็ ภยั อนั ตรายต่อรา่ งกายหรือสุขภาพ - การฝ่าฝืนกฎเกณฑ์ ระเบยี บ กฎหมาย ขั้นตอนการปฏิเสธ มี 3 ขนั้ ตอน ดงั นี้ 1. บอกความร้สู ึก เป็นการบอกให้รถู้ งึ ความกังวลใจ ความหว่ งใย ซึง่ อาจมีเหตุผลประกอบด้วยก็ได้ เพอ่ื ใหห้ นกั แนน่ การบอกความรสู้ กึ ทำ� ใหค้ สู่ นทนาไมส่ ามารถหาขอ้ โตแ้ ยง้ ได้ แตก่ ารใชเ้ หตผุ ลสามารถหาเหตุ ผลอืน่ มาลบลา้ งได้เสมอ 2. บอกปฏิเสธ โดยพดู ใหช้ ดั เจน เชน่ “ผมไมไ่ ปนะครบั ” หรือ “หนูไมอ่ ยากไป” 3. ถามความเหน็ เพอ่ื ถนอมนำ้� ใจผชู้ วน เชน่ “เธอคงเขา้ ใจนะ” “เธอคดิ วา่ ไง” หรอื “เธอคงไมโ่ กรธนะ” เปน็ ต้น เม่ือเพ่อื นยงั ไมห่ ยดุ จะทำ� อย่างไร บางคร้งั เพ่ือนชวนโดยการเซา้ ซ้ี การเย้าแหย่ใหเ้ สยี หนา้ เพื่อชวนใหส้ ำ� เรจ็ วัยรุน่ ไม่ควรหวัน่ ไหวไปกบั คำ� พดู เพราะจะทำ� ใหข้ าดสมาธิในการหาทางออก ควรยนื ยนั การปฏเิ สธดว้ ยทา่ ทที มี่ นั่ คง และตอ้ งหาทางออก โดยวธิ ีใดวธิ หี นงึ่ ดงั ต่อไปนี้ ปฏิเสธซ้�ำหรือยืนกรานปฏิเสธแล้วเดินจากไปทันที จากน้ันใช้วิธีต่อรอง โดยการชวนไปท�ำกิจกรรม อ่ืนแทน เป็นทางเลือกอีกทางหน่ึง หรือผัดผ่อนโดยขอยืดระยะเวลาออกไปก่อนเพ่ือให้เพื่อนที่ชวนเปล่ียน ความตงั้ ใจหรอื รอคอย เทคนิคปฏิเสธสำ� หรับวัยร่นุ ทค่ี วรนำ� ไปใช้กบั ชวี ติ ประจำ� วนั 1. อยา่ เปดิ โอกาสอยสู่ องตอ่ สองในบรรยากาศทเ่ี ปน็ ใจ ถา้ ไมม่ บี รรยากาศเปน็ ใจทกุ อยา่ งกย็ งั ไมเ่ กดิ ขนึ้ 2. ปลกุ จติ ส�ำนกึ ความเป็นสุภาพบรุ ุษของวัยร่นุ ผู้ชาย เช่น “เธอคงไม่ภมู ิใจใช่ไหม ถา้ ฉนั ยอมเป็น 114

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ของเธอก่อนแตง่ งาน ยงั ไงฉันก็พรอ้ มจะเปน็ ของเธออยู่แล้ว ฉนั มเี พียงเธอคนเดยี วในใจ รอกอ่ นนะจ๊ะ ไวถ้ ึง เวลาค่อยมีความสขุ ด้วยกนั ” เป็นการให้ความหวังและยกย่องเขาไปแลว้ 3. ใช้ข้ออ้างทป่ี ฏเิ สธได้ยาก เช่น “ถา้ เป็นของกนั และกนั ตอนนถ้ี ้าพ่อแมฉ่ นั รูเ้ ข้าทา่ นคงจะเสยี ใจนะ เปน็ ลูกสาวท่ีไมร่ ู้จกั กตัญญูกตเวที ทำ� ใหพ้ อ่ แมเ่ สยี ใจ คงเป็นบาปตดิ ตัวฉันไปตลอดชีวิต เธอไมก่ ลวั หรือหาก วันขา้ งหนา้ ลูกสาวของเราจะเป็นของใครงา่ ย ๆ แบบน”้ี หรือ “ฉนั คงรูส้ กึ หมดค่าถ้าเรามีอะไรกันตอนน้ี เธอคง ไมว่ ่าอะไรใช่ไหม ถา้ จะรอไปก่อนจนกว่าเราจะเป็นผ้ใู หญ่พรอ้ มรับผดิ ชอบกนั และกนั กวา่ น้”ี - ตวั อยา่ งสถานการณ์ เพอ่ื นชวนไปเทีย่ วต่อหลงั เลิกเรยี น A : ไปเทย่ี วต่อกันเถอะ B B : กลัวแมเ่ ป็นหว่ ง ไมไ่ ปละนะ ไมว่ า่ กันนะ “กลวั แม่เป็นห่วง” เปน็ การบอกความร้สู กึ “ไมไ่ ปละนะ” เป็น การบอกปฏเิ สธ “ไม่วา่ กันนะ” เป็น การถามความเห็น - เมื่อปฏเิ สธไดส้ ำ� เร็จ คือ ผูช้ วนไม่เซ้าซตี้ ่อ ใหผ้ ู้ปฏิเสธกล่าวค�ำ “ขอบคุณ” ทุกครง้ั ซ่งึ เปน็ มารยาท ทางสังคม และจะรักษาสัมพนั ธภาพที่ดเี อาไว้ได้ • การหาทางออกเม่อื ถูกเซา้ ซ้ี - บางคร้งั ผู้ชวนจะเซ้าซี้ไปใหไ้ ด้ เราต้องหาทางออก โดยเลอื กวิธีหนึง่ วิธีใดต่อไปนี้ • ปฏิเสธซ�้ำ แลว้ เดนิ จากไปทันที • สถานการณ์ เพอ่ื นชวนไปเทีย่ วต่อหลงั เลิกเรยี น A : ไปเท่ียวต่อกนั เถอะ B B : กลวั แมเ่ ป็นหว่ ง ไมไ่ ปละนะ ไมว่ า่ กันนะ A : ไปน่า นาน ๆ เทยี่ วที ไมเ่ ป็นไรหรอก B B : บอกแล้วไงวา่ ไมไ่ ป กลับบ้านดีกว่า (เดนิ ไปทนั ท)ี • ต่อรอง คือ การไปท�ำอย่างอืน่ ที่เหมาะสมกว่า A : ไปน่า นาน ๆ เทย่ี วที ไมเ่ ป็นไรหรอก B B : เอาง้ี ไปน่ังกินไอตมิ คนละถว้ ย แลว้ แยกย้ายกนั กลับบา้ น • ผดั ผอ่ น คือ การขอยดื เวลาไปกอ่ น A : ไปนา่ นาน ๆ เที่ยวที ไมเ่ ปน็ ไรหรอก B B : วันหลังแล้วกนั (เดนิ ไปทันท)ี ทักษะการปฏเิ สธและตอ่ รองเร่อื งเพศ วัยรุ่นควรทราบหลักคิดของเพศวิถี สิทธิทางเพศ และแนวทางการต่อรอง เพ่ือช่วยไตร่ตรองในการ ตัดสินใจเลือกว่าจะมเี พศสัมพันธห์ รอื ไม่ ดังนี้ - ชายและหญิงมีสิทธิท่ีจะสื่อสารและต่อรองเรอ่ื งเพศอยา่ งเทา่ เทียมกัน - ควรเปน็ การสอ่ื สารตอ่ รองเพอื่ ใหเ้ ปน็ เพศสมั พนั ธท์ รี่ บั ผดิ ชอบ ยนิ ยอมพรอ้ มใจ ปลอดภยั ไมบ่ งั คบั 115

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ติ อล - การสือ่ สารต่อรองใหแ้ สดงความต้องการ ความร้สู กึ ของตนเองให้ชัดเจน เชน่ “ฉันไมเ่ อาหรอก กลัวท้อง กลัวพอ่ แมเ่ สยี ใจ” - แสดงความขอบคณุ เมอื่ อกี ฝ่ายยอมรบั การปฏเิ สธด้วยความนุ่มนวล เช่น “ขอบใจมากทีเ่ ขา้ ใจเรา” - หากตอ้ งการปฏิเสธ ตอ้ งมีความจริงจังทงั้ ค�ำพดู และท่าทาง ให้ปฏิเสธโดยไม่ใช้ข้ออา้ ง เช่น “เรา ไมอ่ ยากทำ� จริง ๆ” ไมจ่ ำ� เปน็ ตอ้ งขอรอ้ งใหอ้ ีกฝา่ ยเข้าใจหรอื เหน็ ใจ เพราะอาจทำ� ให้มกี ารหักล้าง เหตุผลท่แี จ้งไว้ จนน�ำไปสู่การมเี พศสัมพันธ์ เมอ่ื ปฏิเสธแลว้ ตอ้ งเดินจากไปจรงิ ๆ ทักษะการป้องกันการต้งั ครรภ์ • หลกั ในการปอ้ งกันการตง้ั ครรภ์ในวัยรนุ่ มดี ังน้ี การงด / ปอ้ งกนั การร่วมเพศเป็นวธิ ีที่ดที ีส่ ุด ซงึ่ ท�ำได้ยาก ถ้ามีการร่วมเพศ ควรมีการป้องกนั การตัง้ ครรภ์ไม่ปรารถนาทกุ ครั้ง วิธีคมุ ก�ำเนิดท่เี หมาะสมกับวัยรุน่ ควรหาไดง้ ่าย ราคาถูก ใชง้ ่าย กอ่ นใชไ้ มจ่ �ำเปน็ ต้องไปพบเจา้ หนา้ ที่สาธารณสุข หลงั จากหยุดใชค้ วรกลับสกู่ ารเจริญพันธ์ุไดร้ วดเร็ว มภี าวะแทรกซ้อนนอ้ ยหรือไมม่ เี ลย การคมุ ก�ำเนิด (contraception / birth control) หมายถึง การปอ้ งกัน / ขดั ขวางไม่ใหต้ วั อสจุ ิในน�้ำเช้ือ ของฝ่ายชายมีโอกาสเข้าไปผสมกับไข่ท่ีสุกของฝ่ายหญิงภายในปีกมดลูกและป้องกันไข่ท่ีผสมแล้วมาฝังตัวที่ เยื่อบโุ พรงมดลกู วธิ คี มุ กำ� เนดิ มี 2 แบบ คอื แบบชว่ั คราว และแบบถาวร (หมนั ชาย-หญงิ ) วธิ คี มุ กำ� เนดิ ทเี่ หมาะสมสำ� หรบั วยั รนุ่ หญงิ -ชายท่มี เี พศสมั พนั ธ์โดยไมไ่ ดแ้ ตง่ งาน คอื แบบชวั่ คราว ชนดิ ของการคุมกำ� เนดิ 1. ยาฝงั คุมก�ำเนดิ (contraceptive implants) ยาฝงั คมุ กำ� เนดิ เปน็ วธิ กี ารคมุ กำ� เนดิ แบบกงึ่ ถาวร โดยการฝงั หลอดบรรจฮุ อร์โมนสงั เคราะหเ์ ขา้ ไป ใตผ้ วิ หนังบรเิ วณทอ้ งแขนส่วนบน สามารถออกฤทธป์ิ อ้ งกนั การตั้งครรภ์ไดน้ าน 3 ปี และ 5 ปี ตามชนิดของ ยาฝังคุมก�ำเนดิ 116

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ชนดิ ของยาฝงั คุมก�ำเนิดมี 2 ชนิดคือ ชนิด 1 หลอดคมุ ก�ำเนดิ ไดน้ าน 3 ปี ชนิด 2 หลอดคมุ กำ� เนดิ ได้นาน 5 ปี อาการขา้ งเคยี งทีเ่ กิดขึ้นภายหลังฝังยาคุมกำ� เนดิ ประจำ� เดอื นไมส่ ม�ำ่ เสมอ มเี ลอื ดออกกะปรดิ กะปรอย และอาการจะลด น้อยลงหลงั ฝังยาไปแลว้ ประมาณ 6 เดอื น อาการข้างเคยี งทอี่ าจพบได้ แต่ไมบ่ ่อย เช่น น้�ำหนกั ตัวเพม่ิ เป็นสิว ปวดศรี ษะ ขอ้ ดีของยาฝงั คุมก�ำเนิด เปน็ วิธคี มุ ก�ำเนิดทม่ี ีประสทิ ธภิ าพสงู ทส่ี ดุ / ไม่มีผลรบกวนตอ่ การมเี พศสมั พันธ์ ฝังครง้ั เดียว ใชไ้ ดน้ าน 3 ปี และ 5 ปี / สามารถใชใ้ นสตรรี ะยะใหน้ มบตุ รโดยไม่มีผลไปรบกวนปริมาณ และคณุ ภาพของนำ้� นม / เมอ่ื หยุดใชย้ าน้แี ล้วสามารถมีบุตรไดต้ ามปกติ 2. ห่วงอนามัย (intrauterine device) ห่วงอนามัยเป็นวิธีคุมก�ำเนิดชนิดช่ัวคราวท่ีดีวิธีหนึ่งและนิยมใช้กันแพร่หลาย เน่ืองจากมี ประสิทธิภาพในการป้องกนั การตง้ั ครรภ์สูง ประหยดั สามารถคมุ กำ� เนดิ ได้ระยะเวลานาน ซ่งึ สามารถป้องกนั การตง้ั ครรภ์ไดเ้ ปน็ เวลานาน 3-10 ปี ข้ึนอยกู่ ับชนิดของห่วงอนามัยที่ใส่ เหมาะส�ำหรับสตรที ่มี บี ตุ รแล้ว หว่ งอนามยั แบง่ ออกเปน็ 2 ชนดิ ดังนี้ 1. หว่ งอนามยั ชนดิ ธรรมดา (non-medicated or inert) หมายถงึ หว่ งอนามยั ที่ไมม่ สี ารชว่ ยสง่ เสรมิ ประสิทธภิ าพในการปอ้ งกนั การตั้งครรภ์ ได้แก่ Lippes Loop ซง่ึ เปน็ ห่วงรปู รา่ งคล้ายอกั ษร “S” ตอ่ กัน ทำ� มา จากสารจำ� พวกพลาสตกิ คอื โพลีเอธิลีน (polyethylene) 2. หว่ งอนามยั ชนดิ มสี ารชว่ ยสง่ เสรมิ ประสทิ ธภิ าพในการปอ้ งกนั การตง้ั ครรภ์ (active or bioactive or medicated) หมายถงึ ห่วงอนามัยท่ีมสี ารบางอยา่ งท่อี อกฤทธชิ์ ว่ ยปอ้ งกันการตั้งครรภ์ หรือช่วยลดอาการ ข้างเคยี ง ได้แก่ 2.1 หว่ งอนามัยทองแดง (copper bearing IUD) เป็นหว่ งอนามัยท่ีมีสารทองแดงประกอบ อยู่ด้วย 2.2 หว่ งอนามัยฮอร์โมน (hormone-releasing IUD) เป็นห่วงอนามยั ที่มีสารฮอร์โมนโปรเจส เตอโรนสังเคราะห์อยูด่ ้วย 117

คูม่ ือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล อาการข้างเคยี งจากการใสห่ ว่ งอนามยั เปน็ ลม (syncope) หลงั จากใสห่ ว่ งอนามยั อาการคลา้ ยจะเปน็ ลม วงิ เวยี นศรี ษะ เหงอ่ื ออก หวั ใจเตน้ ชา้ และความดันโลหติ ต่ำ� กลุ่มอาการทง้ั หมดนเี้ ป็นผลของ vagal response ทเ่ี กดิ จากการที่ชอ่ งปากมดลูกถกู ขยายขณะท�ำการสอดใส่หว่ งอนามัย หว่ งหลดุ (expulsion) การทหี่ ว่ งอนามยั หลดุ ออกจากโพรงมดลกู มาอยู่ในชอ่ งคลอด พบไดบ้ อ่ ยในระยะ 3 เดือนแรกของการใส่ และมักจะเกดิ ในขณะทมี่ ปี ระจ�ำเดือน พบประมาณรอ้ ยละ 5 เลอื ดออกผิดปกติ (bleeding) เป็นอาการข้างเคยี งท่ีพบบ่อยท่ีสุด และเปน็ สาเหตทุ ่ีทำ� ให้สตรมี าขอให้ เอาห่วงออกมากท่ีสุด เน่ืองจากมีปริมาณเลือดระดูท่ีออกในแต่ละเดือนมากข้ึน จ�ำนวนวันของการมีระดูจะ นานขึ้นอกี ประมาณ 1-2 วันในแตล่ ะเดอื นและมีเลอื ดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบระดู ปวดทอ้ งนอ้ ย อาการปวดอาจเปน็ แบบ cramping pain ทบ่ี ริเวณทอ้ งนอ้ ยสว่ นกลาง หรืออาจปวดรา้ ว ไปบริเวณหลงั สว่ นลา่ งสาเหตเุ นือ่ งจากมดลกู บบี ตวั ตกขาว หลังใส่ห่วงอนามัยอาจมีตกขาวออกมากขึ้น อาการตกขาวนี้เช่ือว่าเกิดจากปฏิกิริยาของ เยอื่ บุมดลกู ทม่ี ตี อ่ ห่วงอนามัยซง่ึ เป็นวตั ถุแปลกปลอม แต่มกั จะเปน็ อยู่เพยี งในเดือนแรก ๆ หลังใส่ อาการจะ กลบั เปน็ ปกตเิ องโดยไมต่ อ้ งใหก้ ารรกั ษา แต่ถ้าตกขาวบ่อยและมอี าการคนั มกั จะเกิดอาการอกั เสบจากเชอ้ื รา ต้องไปรับการรกั ษา ข้อหา้ มในการใช้ห่วงอนามยั - การอกั เสบของอวยั วะภายในองุ้ เชงิ กรานที่ยงั ไมไ่ ด้รบั การรกั ษา ถ้ารกั ษาหายแล้วก็ใสไ่ ด้ ทง้ั นรี้ วมท้งั การอักเสบภายในช่องคลอดและบริเวณปากมดลูกด้วย - เม่อื สงสัยวา่ ตั้งครรภ์ - เลอื ดออกผดิ ปกตทิ างช่องคลอดที่ยังไม่ไดห้ าสาเหตุ - ประจ�ำเดือนผิดปกติ โดยเฉพาะมเี ลอื ดประจ�ำเดือนออกมาก และมีอาการปวดประจำ� เดือนมาก - เนื้องอกของกล้ามเนื้อมดลูก ในรายท่ีมี myoma uteri ขนาดใหญ่ หรือมีเนื้องอกย่ืนเข้าไปใน โพรงมดลกู - มดลกู ผดิ ปกติมาแต่ก�ำเนดิ 3. ยาเมด็ คุมก�ำเนิด (oral contraceptive pill) เปน็ ยาเมด็ ทฝี่ า่ ยหญงิ ใชก้ นิ ทกุ วนั เพอื่ ปอ้ งกนั การตงั้ ครรภ์ ปจั จบุ นั มกี ารสงั เคราะหฮ์ อร์โมนชนดิ ใหม่ มีการลดขนาดของฮอร์โมนยาเมด็ คุมก�ำเนิด และการหาสตู รผสมที่แตกตา่ งกันไป ทั้งน้มี จี ุดมุ่งหมายเพื่อทจ่ี ะ ให้ได้ยาทมี่ ปี ระสทิ ธิภาพในการป้องกันการต้งั ครรภ์สงู สุด โดยมีผลข้างเคียงนอ้ ยทีส่ ดุ ทั้งผลทางด้านคลนิ ิกและ ผลเก่ียวกับชีวเคมตี ลอดจนกระบวนการเมตาโบลซิ มึ ต่าง ๆ 118

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth ชนดิ ของยาเม็ดคุมกำ� เนิด 1. ชนดิ ทมี่ ฮี อร์โมนรวม (combined form) ยาแตล่ ะเมด็ มฮี อร์โมน 2 ชนดิ รวมกนั คอื มที งั้ เอสโตรเจน และโปรเจสโตเจน มีทั้งชนิดท่ีฮอร์โมนเท่ากันทุกเม็ด (monophasic) และชนิดท่ีฮอร์โมนไม่เท่ากันทุกเม็ด แบบ 2 ชว่ ง (biphasic) และแบบ 3 ชว่ ง (triphasic) โดย 2 แบบหลงั ลดขนาดของโปรเจสโตเจน เพ่อื ลด ผลขา้ งเคยี งทางเมตาโบลซิ ึม 2. ชนดิ ทฮ่ี อร์โมนตัวเดยี ว (progestogen only pills, estrogen -free pills) ได้แก่ minipill ประกอบด้วยโปรเจสโตเจนขนาดน้อย ๆ เท่ากันทุกเม็ด รับประทานติดต่อกันทุกวัน ยากลุ่มนี้มีประสิทธิภาพใน การป้องกันการตกไข่ได้รอ้ ยละ 50 ถ้าต้ังครรภจ์ ะมอี ุบตั ิการณต์ ้งั ครรภ์ นอกมดลกู เพ่มิ เลก็ น้อย และมเี ลอื ดออกกะปริดกะปรอยระหว่างใช้ยานี้ ไดบ้ ่อย ดงั นัน้ จงึ เลอื กใช้เฉพาะในกรณที ม่ี ีขอ้ หา้ มในการใชเ้ อสโตรเจน หรือกรณีที่รับประทานยาชนิดฮอร์โมนรวมแล้วมีอาการคล่ืนไส้ อาเจยี นมาก และกรณที เี่ ลยี้ งลกู ดว้ ยนมมารดาเพราะไมท่ ำ� ใหน้ ำ้� นมแหง้ ปัจจุบันมียาคุมก�ำเนิดชนิดฮอร์โมนเดี่ยวชนิดใหม่ที่มีโปรเจสโตรเจน ซึง่ สามารถยบั ย้งั การตกไขไ่ ดส้ งู ถึงร้อยละ 97 ยาคุมก�ำเนิดท่ีนิยมใช้มากท่ีสุด คือ ฮอร์โมนรวมชนิด monophasic เป็นยาคุมก�ำเนิดท่ีมีปริมาณ ฮอร์โมนในแตล่ ะเม็ดเทา่ กนั ทกุ เม็ด มีท้ัง 21, 24, 21+7, 24+4 เม็ด, 4 และ 7 เม็ดหลังเปน็ แป้งหรือยาบ�ำรุง เพ่ือกินระหว่างมีเลือดออก ยาเม็ดคุมก�ำเนิดในปัจจุบันท่ีมีขายในร้านขายยาทั่วไปจะมีปริมาณฮอร์โมนรวม ในปรมิ าณตำ่� มีประสิทธิภาพในการคุมก�ำเนิดสูง และยังมคี ณุ สมบตั ิพเิ ศษเพม่ิ ในบางชนิด คอื รักษาสิว รกั ษา กลมุ่ อาการกอ่ นมปี ระจ�ำเดือน เช่น ปวดท้องน้อย ตึงคดั เต้านม เจ็บเต้านม ท้องอดื บวม หงดุ หงิดและ ซมึ เศรา้ และไม่มีผลกระทบตอ่ น้�ำหนกั ตัว วธิ ีรับประทาน 1. ยาเม็ดคมุ กำ� เนิดแบบฮอร์โมนรวม ใหเ้ ริ่มรบั ประทานยาเมด็ แรกภายในวันท่ี 1-5 ของรอบเดอื น (นับจากวันแรกทมี่ ปี ระจำ� เดือน) กินยา เรยี งไปตามลกู ศรวนั ละ 1 เมด็ หลงั อาหารหรอื กอ่ นนอนทกุ วันในเวลาใกลเ้ คยี งกันจนหมดแผง ชนดิ 28 เม็ด หรือ ชนดิ 24+4 เมด็ ใหร้ บั ประทานจนหมดแผงแล้วเรม่ิ แผงใหม่ทนั ทโี ดยไม่ต้องรอใหป้ ระจ�ำเดือนมาหรอื ไม่ สว่ นชนดิ 21-22 เมด็ รับประทานหมดแล้วใหห้ ยุดยา 7 และ 6 วนั (รวมกนั เป็น 28 วัน) แล้วจึงเรมิ่ ยาแผงใหม่ การลมื กนิ ยา หากลมื กนิ ยา 1 เม็ด ใหก้ ินทันทที ่นี ึกได้แลว้ กนิ ต่อไปเวลาเดิม หากลืมกินยา 2 เม็ด ใหก้ นิ 1 เมด็ หลังอาหารเชา้ 2 วนั และกนิ หลงั อาหารเย็นหรอื กอ่ นนอนตามเดิม และอาจจะเกิดเลอื ดออกกะปรดิ กะปรอย ควรใช้ถุงยางอนามยั ร่วมด้วยเม่ือมเี พศสัมพันธ์ในรอบเดอื นน้ัน 119

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจิตอล หากลมื รบั ประทานยามากกว่า 2 เมด็ ใหห้ ยดุ ยา ในระหว่างน้ีใหค้ มุ ก�ำเนิดโดยใชถ้ ุงยางอนามยั และ เรม่ิ รับประทานยาแผงใหม่เมือ่ มีประจำ� เดอื นมา หากไม่มปี ระจำ� เดอื นใหป้ รึกษาแพทย์ 2. ยาเม็ดคุมกำ� เนิดชนดิ ฮอร์โมนเดยี่ ว เรมิ่ รบั ประทานภายในวันที่ 1-5 ของรอบประจำ� เดือนเชน่ กัน รบั ประทานครง้ั ละ 1 เมด็ หลงั อาหารเยน็ รบั ประทานตดิ ตอ่ กนั โดยไมต่ ้องหยดุ ยาเลยจนหมดแผง 28 เม็ด แล้วรบั ประทานแผงใหม่ตอ่ ได้เลย (exluton ไม่ควรรบั ประทานยาช้ากวา่ เวลาท่ีก�ำหนดเกนิ 3 ชัว่ โมง เพราะจะท�ำใหป้ ระสทิ ธิภาพลดลง สำ� หรบั cerazetter สามารถรบั ประทานยาไดล้ า่ ชา้ จากเวลาท่กี ำ� หนดได้ถึง 12 ช่วั โมง) อาการข้างเคียงของยาเมด็ คมุ ก�ำเนิด 1. คล่นื ไสอ้ าเจียนอาจเกิดได้ในระยะแรก ๆ ของการใช้ 1-2 แผงแรก ควรแนะนำ� ใหร้ บั ประทานยา หลงั อาหารเย็นหรอื กอ่ นนอน ถ้าหากมีอาการมากหรอื เปน็ อยู่นาน ควรพิจารณาเปล่ยี นมาใช้ยาเมด็ คุมกำ� เนิด ท่มี ปี ริมาณของเอสโตรเจนตำ�่ ลง การคล่นื ไส้ อาเจียนไม่ใชก่ ารแพ้ยาเมด็ คมุ ก�ำเนดิ ดังนนั้ ควรแนะนำ� ให้ผู้รบั บริการรบั ประทานยาต่อไป อาการคล่ืนไสอ้ าเจยี นจะลดลง 2. เลือดออกกะปรดิ กะปรอยขณะกินยา โดยเฉพาะยาชนิด progestogen only 3. เปน็ ฝ้า ฝ้าท่ีใบหน้าอาจจะเปน็ ท่ีโหนกแกม้ ทีร่ มิ ฝีปากบน พบได้ในผมู้ ีผวิ คล้�ำ ผทู้ ต่ี ากแดดมาก และผู้ทม่ี ีประวตั วิ า่ เม่ือตัง้ ครรภเ์ คยเป็นฝา้ พบว่าหลังหยดุ ยาแล้วจะคอ่ ย ๆ จางลง 4. นำ�้ หนกั ตวั เพม่ิ พบวา่ ผใู้ ชบ้ างคนจะมนี ำ้� หนกั เพมิ่ ทงั้ นอ้ี าจเปน็ ผลจากฮอร์โมนท่ีใช้ ฉะนนั้ ตอ้ งระวงั เรือ่ งอาหารท่ีอาจจะท�ำใหอ้ ว้ นด้วย สว่ นยาเม็ดคมุ กำ� เนิดที่มี drospireone จะไม่มีน�้ำคัง่ ในรา่ งกาย น�้ำหนักตัว มกั จะไมเ่ พิ่ม 5. ปวดศรี ษะ ควรจะวดั ความดันโลหติ ใหด้ ว้ ยในรายทม่ี อี าการปวดศีรษะ เพ่อื ใหแ้ น่ใจว่าไม่ไดเ้ ป็นโรค ความดนั โลหติ สงู 6. เลือดประจ�ำเดือนน้อยลง สว่ นมากจะค่อย ๆ ลดลงจนถึงระดับหน่ึงเทา่ นัน้ ต่อไปกค็ งที่หรืออาจจะ เปลย่ี นแปลงอีกเลก็ น้อย 7. เจบ็ ตึงเตา้ นม ขอ้ หา้ มใชย้ าเม็ดคมุ ก�ำเนิด ก่อนใช้ยาเม็ดคุมก�ำเนิดทุกครั้งควรพิจารณาถึงภาวะที่เป็นข้อห้ามใช้ยานี้ เช่น โรคเส้นโลหิตอุดตัน เส้นเลือดขอดทเ่ี ป็นมาก ๆ / โรคความดนั โลหติ สูงชนิดรนุ แรง / มะเร็งเต้านม / โรคตบั ทีก่ ำ� ลังมกี ารทำ� งาน ของตับผิดปกติ / โรคเบาหวาน / มะเร็งอวยั วะสบื พันธุ์ / โรคหัวใจ / โรคไตวายทม่ี อี าการรนุ แรง ขอ้ ดีของยาเม็ดคมุ กำ� เนดิ ชนดิ ฮอร์โมนรวม - ลดอาการปวดประจ�ำเดือน / ประจ�ำเดอื นมาสม�ำ่ เสมอ / ลดโอกาสเกดิ ภาวะเลือดจาง - ลดโอกาสการเกิดมะเร็งรงั ไข่ และมะเร็งเย่ือบโุ พรงมดลูก - ลดโอกาสการเกดิ เนือ้ งอกเตา้ นมชนิดไม่ใช่มะเรง็ 120

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth 4. ยาฉีดคมุ กำ� เนดิ ยาฉดี คมุ ก�ำเนิดท่ีใช้แพรห่ ลายในปจั จุบนั เป็นยาฉีดทกุ ๆ 3 เดือนหรือ 12 สปั ดาห์ ที่ใหบ้ รกิ ารทวั่ ไป คือ ดเี อม็ พเี อ (Depo Medroxy Progesterone Acetate หรือ DMPA) ประกอบด้วยฮอร์โมนเพศหญิง สังเคราะห์ คือ โปรเจสติน อยา่ งเดยี ว ต่อมามีการพัฒนายาฉีดคุมก�ำเนิดเพ่ือก�ำจัดข้อด้อยของยาฉีดคุมก�ำเนิด 3 เดือน โดยฮอร์โมนเอสโตรเจน ใชฉ้ ีดเดอื นละ 1 เข็ม มรี อบประจ�ำเดือนออก กลาง ๆ ระหว่างช่วงทฉ่ี ีดยา ส่วนใหญร่ อบเดอื นมาเป็นรอบดีกวา่ DMPA แต่ ไม่ดเี ท่ายาเม็ดคมุ ก�ำเนดิ ชนดิ ฮอร์โมนรวม ในประเทศไทยมีการวางตลาดยาฉดี คมุ ก�ำเนิดชนิด 1 เดอื น โดยบริษัท Diethelm ใช้ชื่อ cyclofem ตัวยาเป็นสาร แขวนลอยในนำ้� หน่งึ ขวดมีปริมาณ 0.5 มล. วิธีใช้ยาฉดี คุมก�ำเนิด 1. ยาฉดี DMPA เปน็ ยาฉดี ทุก 3 เดือนเริ่มต้นฉีดเขม็ แรกภายใน 5 วนั แรกของรอบประจำ� เดอื นปกติ ในหญงิ หลังคลอดอาจจะเร่มิ ต้นฉดี ยาน้ีภายหลงั คลอดก่อนทจี่ ะกลับบา้ น ฉีดตดิ ตอ่ กันไป จะฉดี ห่างกนั ทกุ ๆ 12 สัปดาห์ โดยสามารถฉดี ยาเขม็ ต่อไปชา้ กว่าที่เจา้ หน้าทน่ี ัดได้ถงึ 4 สัปดาห์ อยา่ งไรก็ตามในทางปฏิบัติ ขอให้เจา้ หนา้ ทย่ี งั คงนัดผูร้ ับบริการฉดี ยาเข็มต่อไปตามเคยปฏิบัตมิ า คอื 12 สปั ดาห์ 2. ยาฉีดคุมก�ำเนิดชนิด 1 เดือน นัดฉีดทุก ๆ 30 วัน เร่ิมต้นฉีดเข็มแรกภายใน 5 วันแรกของ รอบเดอื น โดยอาจเลือ่ นวันฉดี คร้ังต่อไปได้กอ่ นหรอื หลังก�ำหนดไม่เกนิ 2 วนั อาการข้างเคียงจากยาฉีดคุมกำ� เนิด DMPA ประจ�ำเดือนไม่แนน่ อนเปน็ อาการขา้ งเคยี งทสี่ �ำคญั ทส่ี ดุ ลักษณะเลือดออกอาจพบได้ 3 แบบดงั น้ี - เลือดออกกะปรดิ กะปรอย / หลาย ๆ เดอื นมีเลือดออกคร้ังหนงึ่ / ไม่มีประจำ� เดือนเลย - น้ำ� หนักตัวอาจจะเพ่มิ ข้นึ - ปวดศีรษะ ข้อห้ามในการใชย้ าฉดี คมุ ก�ำเนิด - เหมอื นยาเม็ดคุมก�ำเนดิ - ผู้ทมี่ ีเลือดออกกะปรดิ กะปรอย ก่อนฉดี ยาควรจะต้องใหก้ ารวินจิ ฉยั ใหแ้ น่นอนกอ่ นวา่ เกดิ จากอะไร ข้อดขี องการใชย้ าฉดี คุมก�ำเนิด - มปี ระสิทธภิ าพปอ้ งกันการตัง้ ครรภส์ งู - สามารถคุมกำ� เนดิ ไดน้ านถงึ 3 เดือน - ไม่มีผลกบั การมเี พศสมั พนั ธ์ อาจจะท�ำใหด้ ีข้ึนเพราะไมต่ อ้ งกงั วลว่าตง้ั ครรภ์ - ไมต่ อ้ งรบั ประทานยาคมุ กำ� เนดิ ทุกวัน - สามารถใชไ้ ดใ้ นแมท่ ่ีใหน้ มบตุ รโดยคุณภาพน้�ำนมไมม่ กี ารเปลี่ยนแปลง 121

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล - ปอ้ งกนั การต้ังครรภน์ อกมดลูก - ไมเ่ กดิ โรคโลหติ จาง เพราะสว่ นใหญผ่ ้รู บั บรกิ ารยาฉดี คุมก�ำเนิดนาน ๆ มกั ไม่มีประจำ� เดอื น ขอ้ ดีของยาฉดี คมุ กำ� เนดิ DMPA นอกเหนอื ไปจากการคุมก�ำเนิด - ลดอาการปวดประจำ� เดือน ลดอาการของ endometriosis - ลดโอกาสเกิดภาวะเลือดจาง - ลดโอกาสเกิดมะเร็งเยือ่ บโุ พรงมดลูก - ลดโอกาสเกดิ มะเรง็ รงั ไข่ 5. แผน่ แปะคมุ ก�ำเนิด (patch) แผ่นยาประกอบด้วยฮอร์โมน 2 ตัว คือ เอสโตรเจนและโปรเจสโตเจน โดยแผ่นยามีลักษณะเป็น แผน่ สี่เหล่ยี มจตั รุ สั สเี นอ้ื ยืดหยนุ่ ได้ดี ขนาด 20 ตารางเซนตเิ มตร ขอบท้งั ส่มี น มสี ามชน้ั หลังจากลอก ชน้ั นอกออก ช้นั ในจะเป็นตวั ยาและกาวยดึ ตัวหนัง การป้องกันการต้งั ครรภ์ เมื่อแปะแผ่นยาทผ่ี วิ หนงั ตัวยาจะค่อย ๆ ซมึ ผ่านผวิ หนงั เข้าสกู่ ระแสเลอื ดโดยตรง ไม่ต้องผ่านตับ และ ไมร่ บกวนระบบทางเดินอาหาร ระดบั ฮอร์โมนในกระแสเลือดคงท่ีสม่ำ� เสมอไมข่ ้ึน ๆ ลง ๆ เปน็ เหมอื นยาเมด็ คมุ กำ� เนิด กลไกการป้องกันการต้ังครรภเ์ หมือนยาเมด็ คมุ ก�ำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม วิธีใช้ เร่ิมแปะแผน่ แรกในวันแรกทีป่ ระจำ� เดอื นมา หรือไม่เกนิ วนั ที่ 5 เมอื่ ครบ 7 วันใหแ้ กะออกแลว้ แปะแผ่น ใหมท่ ต่ี �ำแหนง่ ใหม่ หลงั จากแปะยาครบ 3 สปั ดาห์ใหเ้ ว้น 1 สัปดาห์ แตถ่ ้าเร่ิมแปะหลงั จาก 5 วันแรกไปแลว้ ควรใช้การคมุ ก�ำเนิดอย่างอ่นื รว่ มดว้ ย 7 วนั ยาแผ่นใหม่จะแปะตรงกับวนั เดิมในแต่ละสัปดาห์ เรยี กว่า “วันเปล่ยี นแผ่นยา” สปั ดาหท์ ี่ 4 เว้นการแปะ 7 วัน เม่ือเวน้ ครบ 7 วนั แล้ว ไมว่ ่ารอบเดอื นจะมาหรือไม่มาก็ให้แปะแผ่นแรก ของรอบใหม่ทันที ตำ� แหนง่ แปะแผน่ ยา สามารถแปะแผน่ ยาไดท้ กุ สว่ นของร่างกาย ยกเว้นเตา้ นม เพราะฮอร์โมนอาจดดู ซมึ เข้าเต้านมโดยตรง 122

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth และอาจหลดุ ลอกไดง้ า่ ย ตำ� แหน่งท่นี ยิ ม ไดแ้ ก่ หวั ไหล่ด้านหนา้ ด้านหลังส่วนสะบัก ท้องน้อยดา้ นซา้ ยหรือ ขวา แกม้ ก้นสว่ นบน อาการข้างเคียง คลน่ื ไส้อาเจียน / เตา้ นมคัด / ปวดศรี ษะ / ฝา้ ท่หี น้า / ผืน่ คนั ท่ผี วิ หนังบรเิ วณทีแ่ ปะยา ข้อดีท่ีเหนอื กวา่ ยาเม็ดคมุ ก�ำเนิด - ไมต่ อ้ งรบั ประทานยาทกุ วัน - ระดับฮอร์โมนในเลือดสมำ�่ เสมอกวา่ ประสิทธภิ าพใช้จริงสูงกว่า - ไม่ถกู กระทบด้วยภาวะทอ้ งเดนิ ท้องเสยี หรอื อาหารไมย่ ่อย หรอื มปี ฏกิ ิรยิ าอน่ื ในกระเพาะอาหาร 6. วงแหวนคมุ กำ� เนิด (nuva ring) วงแหวนคมุ กำ� เนดิ มลี กั ษณะใส ไมม่ สี ี มขี นาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลาง 54 มลิ ลเิ มตร มคี วามหนา้ 4 มลิ ลเิ มตร ผลิตด้วยวัสดุเอธิลีนไวนิลอะซิเตทโคโพลีเมอร์ ซ่ึงเป็นวัสดุท่ีมีความนุ่ม ยืดหยุ่น อ่อนตัว แต่ไม่ละลาย ในร่างกาย ภายในบรรจฮุ อร์โมน 2 ชนิด คือ เอสโตรเจน และโปรเจสโตรเจน การใชว้ งแหวนคุมก�ำเนดิ แพทยจ์ ะเปน็ ผแู้ นะนำ� วธิ กี ารใสแ่ ละถอดวงแหวนคมุ กำ� เนดิ เมอ่ื ใชเ้ ปน็ ครงั้ แรก หลงั จากนน้ั สามารถใสแ่ ละ ถอดได้ดว้ ยตนเอง โดยการใสว่ งแหวนคมุ ก�ำเนิดในวันแรกของการมีประจำ� เดือนหรอื ไม่เกนิ วันท่ี 5 ของการมี ประจำ� เดือน โดยปล่อยไว้ในช่องคลอดเปน็ เวลา 3 สปั ดาห์ หลงั ครบก�ำหนดให้ถอดวงแหวนคมุ ก�ำเนดิ ออก และพักการใช้เป็นเวลา 1 สัปดาห์ ซึ่งประจ�ำเดือนจะมาในช่วงน้ี โดยปกติประจ�ำเดือนจะมาภายหลังถอด วงแหวนคุมก�ำเนิดออกประมาณ 2-3 วัน และเร่ิมใส่อันใหม่ทันทีเม่ือครบก�ำหนด 1 สัปดาห์ แม้จะยังมี ประจำ� เดอื นอยู่กต็ าม วิธใี ส่และถอดวงแหวนคมุ ก�ำเนิด - ตรวจดูวนั หมดอายขุ องวงแหวนท่ีขา้ งกลอ่ งและบนซองบรรจุ - ล้างมือใหส้ ะอาดก่อนการใส่และถอดวงแหวนคุมกำ� เนิดทุกครงั้ 123

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื ส�ำเร็จรปู ยคุ ดจิ ติ อล - เลอื กทา่ ทสี่ ะดวกและถนดั ในการใส่ เช่น ท่ายนื บนขาข้างเดียว ท่านงั่ ยองๆ หรือท่านอนราบชนั เขา่ - น�ำวงแหวนคุมก�ำเนิดออกจากซองที่บรรจุ โดยสังเกตถ้าสีของวงแหวนเปลี่ยนไป (ปกติใส) ไม่ควร นำ� มาใช้ หลังจากครบ 3 สัปดาห์ ท�ำการถอดวงแหวนคุมก�ำเนิดโดยล้างมือให้สะอาด อยู่ในท่าท่ีถนัดและใช้ นิ้วชีเ้ กีย่ วขอบของวงแหวนคมุ ก�ำเนดิ แล้วดงึ วงแหวนออกมา วงแหวนคมุ กำ� เนดิ ท่ถี อดออกมาควรใสซ่ องหรอื ถุงก่อนทงิ้ แตไ่ ม่ควรทิ้งลงชกั โครก อาการขา้ งเคียง - อาการปวดท้องน้อย / ปวดศีรษะข้างเดียว / เจ็บเต้านม / นำ้� หนกั ตวั เพิ่ม - ตดิ เชื้อท่ีช่องคลอดเปน็ อาการทพ่ี บได้แตไ่ มบ่ ่อย ขอ้ ห้ามใช้ - เหมอื นยาเมด็ คุมก�ำเนิดชนดิ ฮอร์โมนรวม 7. ถุงยางอนามัย เป็นถุงท่ีคลุมอวัยวะเพศชายในขณะร่วมเพศเพื่อป้องกันไม่ให้นำ้� อสุจิสัมผัสช่องคลอดขณะหลั่งน้�ำกาม นอกจากน้ยี ังเปน็ วิธีคุมกำ� เนิดท่ีใช้ปอ้ งกนั โรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ์และเอดส์ไดอ้ ย่างดีอีกด้วย แบบของถงุ ยางอนามัย ถุงยางอนามัยท่ีนยิ มใช้กันสมยั นี้สว่ นมากเปน็ ชนิดทผ่ี ลิตจากน้ำ� ยางธรรมชาติ (latex condom) ซ่ึงมี คณุ ภาพดี คือ บาง แตเ่ หนยี วยืดได้มาก ไม่ขาดง่าย ใช้ไดค้ รั้งเดียวมี 2 แบบ คือ - แบบปลายเรียบมน (plain end) - แบบปลายเป็นกระเปาะ หรือเป็นตงิ่ ย่นื ออกมา (pocket end or reservoir) ทง้ั 2 แบบมที ง้ั ชนดิ ทชี่ โลมดว้ ยสารหลอ่ ลน่ื (lubricated) และบางชนดิ ทเ่ี คลอื บนำ้� ยาฆา่ ตวั อสจุ ิ(condom with spermicides) หรอื เพ่ิมประสิทธผิ ลในด้านการคมุ กำ� เนิด โดยทั่วไปมี 3 ขนาด คือ - ขนาดเลก็ หรือขนาด 49 มิลลเิ มตร - ขนาดใหญ่ หรือขนาด 52 มลิ ลเิ มตร - ขนาดใหญ่พิเศษ หรือขนาด 54 มิลลิเมตร วธิ ีใชถ้ ุงยางอนามยั - เก็บถงุ ยางอนามยั ไว้ใกล้มอื สะดวกในการหยิบใชท้ ุกครัง้ ท่ตี ้องการ ควรเกบ็ ไวใ้ นทแี่ ห้งและเยน็ - กอ่ นใช้ควรตรวจสอบวันหมดอายุของถงุ ยางอนามยั ซองไม่มีรอยฉีกขาด ฉกี มมุ ซองโดยระมดั ระวัง ไม่ให้เล็บมือเกี่ยวถงุ ยางอนามยั ขาด 124

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth - ดึงถุงยางอนามัยออกจากซอง ใช้มอื บบี ปลายถุงยางแลว้ ครอบไปบนอวยั วะเพศชาย ใหข้ อบท่ีม้วน อยู่ดา้ นนอก ถ้าถงุ ยางชนดิ ปลายมนตอ้ งเหลอื ปลายไว้ประมาณ 1 เซนตเิ มตร เพือ่ รับน้ำ� อสุจิและกนั ไม่ให้ ถุงยางแตก - รดู ให้ขอบถุงยางอนามยั ถึงโคนอวยั วะเพศ แลว้ จึงสอดอวยั วะเพศเขา้ ไปในช่องคลอด - การถอดถงุ ยางอนามยั ภายหลงั การหลง่ั อสจุ แิ ลว้ ใหร้ บี ถอนอวยั วะเพศออกจากชอ่ งคลอดทนั ทกี อ่ นท่ี อวัยวะเพศชายจะอ่อนตัว ไม่ให้ถุงยางอนามัยหลุดตกค้างอยู่ในช่องคลอด โดยใช้กระดาษทิชชูพันรอบโคน ถุงยางอนามัย โดยไม่ให้สัมผัสกับน�้ำจากช่องคลอดที่ด้านนอกถุงยางอนามัย (เพราะอาจติดโรคติดต่อทาง เพศสัมพันธจ์ ากฝา่ ยหญิงได้) เมื่อจบั ที่ขอบถุงยางเพอื่ กนั หลดุ รดู ถุงยางออกหรอื อาจใชน้ ้ิวก้อยเกยี่ วด้านใน ของถุงยางอนามัยก็ได้ ระวังอย่าให้น�้ำอสุจิไหลออกมาเปรอะเปื้อนที่ปากช่องคลอด ควรห่อให้เรียบร้อย กอ่ นทิง้ ลงในถังขยะ และหา้ มนำ� ถงุ ยางมาใชใ้ หม่ อาการขา้ งเคยี ง - อาจมีอาการแพ้ถุงยางอนามยั หรอื สารที่ใชห้ ลอ่ ล่นื ข้อดี - หาซ้ือง่าย หากปฏบิ ตั ถิ กู ต้องจะมีประสิทธภิ าพสูง - ชว่ ยป้องกนั โรคตดิ ต่อทางเพศสมั พันธ์ - ใหโ้ อกาสฝา่ ยชายเปน็ ผ้คู ุมก�ำเนิด - ไมร่ บกวนการเจรญิ พนั ธ์ุ หรอื ประจ�ำเดือน - อาจชว่ ยปอ้ งกนั มะเร็งปากมดลูก ข้อดอ้ ย - อาจเกดิ อาการแพ้ถุงยางอนามัยหรอื สารท่ีใชห้ ลอ่ ลน่ื - เกดิ การล่ืนหลุด หรอื ฉีกขาดโดยเฉพาะหากฉีกซองถงุ ยางอนามยั โดยไมร่ ะวงั หรอื ถุงยางหมดอายุ - ท�ำให้ขั้นตอนการมเี พศสมั พันธ์ไมต่ ่อเนอ่ื ง ไม่เป็นธรรมชาติ - เมอ่ื เสร็จกจิ ฝา่ ยชายตอ้ งรบี ถอนอวัยวะเพศออก และตอ้ งถอดถุงยางดว้ ยความระมดั ระวงั มฉิ ะนัน้ น�้ำ อสจุ อิ าจเปรอะเปือ้ น 8. ถงุ อนามยั สตรี (female condom) ถงุ อนามยั สตรถี า้ ใชอ้ ยา่ งถกู วธิ แี ละสมำ่� เสมอจะมปี ระสทิ ธภิ าพในการปอ้ งกนั การตง้ั ครรภ์ไดส้ งู ผลติ จาก สารโพลียูรเิ ทน (Polyrethane) มีลักษณะเป็นถุงบางใส กว้าง 7 เซนตเิ มตร และยาว 15 เซนตเิ มตร มีวงแหวน ยาง 2 อนั วงแหวนอนั แรก เรยี กวา่ วงแหวนภายนอก จะตดิ กับขอบถุงด้านปลายเปิด ซึ่งจะย่นื ออกมาอยู่ นอกปากช่องคลอด เพอื่ รองรบั การสอดของอวัยวะเพศชาย วงแหวนอีกอัน เรียกวา่ วงแหวนภายใน มขี นาด เล็กกว่า วางอยู่ในก้นถุง วงแหวนอันเล็กนี้จะช่วยให้การสอดถุงยางเข้าไปในช่องคลอดเป็นไปได้ง่ายและ 125

คูม่ ือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดจิ ิตอล ชว่ ยให้ถงุ ยางอยู่ในช่องคลอดได้ถกู ตอ้ งไม่เลื่อนหลดุ ถ้าใสไ่ ด้ถกู ต้องวงแหวนภายในจะครอบปากมดลกู คลา้ ย ขอบของหมวกยางก้นั ชอ่ งคลอด มีสารหลอ่ ลื่นเคลอื บดว้ ยยาฆา่ อสุจิ อย่ดู ้านในของถุงยาง วิธีใชถ้ งุ อนามัยสตรี 1. ตรวจสอบถุงอนามยั สตรวี ่ามรี รู ่ัว รอยฉกี ขาดหรือไม่ อายุการใช้งานและวนั หมดอายกุ ่อนใส่ 2. ข้ันตอนการใส่ถงุ อนามัยสตรีส�ำหรับผู้หญิง ดงั นี้ - ล้างมือใหส้ ะอาด และจัดทา่ ให้เหมาะสมกับการสอดใส่ ปกตจิ ะใชท้ า่ นอนหงายชันเขา่ หรือท่า น่งั ยอง ๆ - เม่อื แกะถงุ อนามัยสตรีออกจากซอง ให้ตรวจดูว่าวงแหวนภายในอยู่ท่กี น้ ถงุ - ใชม้ ือข้างทีถ่ นดั จบั วงแหวนภายในจากภายนอกของถงุ อนามยั สตรี ซง่ึ อยูบ่ ริเวณก้นถุง ใชน้ ิ้ว หัวแม่มือกับนว้ิ กลางบบี วงแหวนภายในเข้าหากนั เปน็ รูปวงรี วางนิว้ ช้ีทาบไปบนวงแหวนระหวา่ งนวิ้ หัวแมม่ อื และนว้ิ กลาง เพอื่ ชว่ ยในการสอดเขา้ ช่องคลอดโดยท่ีปลอ่ ยปลายเปดิ ซง่ึ ติดกบั วงแหวนภายนอกให้หอ้ ยลง - ใช้มืออกี ข้างหนึง่ แยกปากชอ่ งคลอด จากนน้ั สอดวงแหวนภายในที่อยู่ในกน้ ถงุ เข้าส่ชู ่องคลอด - ใช้นิ้วชี้ของมือข้างที่ถนัด สอดผ่านปลายเปิดเข้าไปดันวงแหวนภายในถุงโดยตรง ให้เข้าไปใน ชอ่ งคลอดใหล้ ึกทีส่ ุดเท่าท่จี ะท�ำได้ ถ้าใส่ไดถ้ ูกตอ้ งวงแหวนภายในจะครอบปากมดลกู - เม่ือสอดใส่เสร็จวงแหวนภายนอกจะอยู่ภายนอกช่องคลอดและอาจห่างจากปากช่องคลอด ประมาณ 1 นว้ิ เมือ่ มีเพศสมั พนั ธช์ อ่ งคลอดจะยึดขยายตวั ท�ำให้สว่ นของถงุ ทย่ี ่ืนออกมาหดสั้นลงจนแหวน ภายนอกชดิ กบั ปากช่องคลอดได้ ในขณะสอดอวัยวะเพศชายเข้าช่องคลอด สตรีอาจช่วยโดยใช้มือจับวงแหวนภายนอกให้ชิดกับ ปากช่องคลอด เพื่อป้องกนั การสอดเขา้ ด้านขา้ งของถุงอนามัยสตรี หลังการมีเพศสมั พันธ์ใหเ้ อาถุงอนามัยสตรีออกจากชอ่ งคลอดก่อนลุกนั่งหรอื ยืน โดยการบบี และ หมุนวงแหวนภายนอกเพื่อไม่ใหน้ ำ้� อสุจิไหลออกทางปลายเปดิ จากน้นั จงึ ดงึ ออกจากชอ่ งคลอดอยา่ งน่มุ นวล ห่อดว้ ยกระดาษและทง้ิ ในถงั ขยะใหม้ ดิ ชิด 3. ถ้ามีการร่วมเพศซ�้ำ ต้องใชถ้ งุ อนามยั สตรีอนั ใหม่ หา้ มน�ำถงุ อนามยั สตรีที่ใช้แล้วกลบั มาใช้ใหม่ เพราะอาจทำ� ให้ร่วั แตก หรอื ฉกี ขาด ในระหว่างการมีเพศสมั พันธ์ได้ อาการขา้ งเคียง - อาจมีอาการแพ้ถุงอนามัยสตรหี รือสารท่ีใช้หล่อล่ืน ขอ้ ดี - ใชง้ า่ ย พกพาสะดวก ผใู้ ชส้ ามารถใส่และถอดไดเ้ อง ไมต่ ้องอยู่ภายใตก้ ารดแู ลของแพทย์ - ใสไ่ วร้ อกอ่ นได้ โดยไมต่ อ้ งใสข่ ณะจะมเี พศสมั พนั ธเ์ หมอื นถงุ ยางอนามยั ชายทต่ี อ้ งรอใสต่ อนอวยั วะเพศ ชายแข็งตวั จึงไมข่ ัดจังหวะการรว่ มเพศ - ไมต่ ้องรบี ถอนอวยั วะเพศชายออกจากช่องคลอดทนั ทหี ลงั การหล่ังน�้ำอสจุ ิ 126

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth - ป้องกนั โรคติดต่อทางเพศสมั พันธ์ได้ เชน่ กามโรค เอดส์ - ใหค้ วามรสู้ กึ สมั ผสั ขณะมเี พศสมั พันธด์ ีกว่าถงุ ยางอนามัยชาย - มคี วามทนทานกวา่ ถงุ ยางอนามัยชาย ทนทานตอ่ เจลหล่อลื่นทกุ ชนิด 9. ยาเมด็ คุมกำ� เนดิ ฉกุ เฉิน (emergency contraceptive pill) หญิง-ชาย หากมเี พศสมั พนั ธ์เกดิ ข้นึ โดยบงั เอิญ หรือมกี ารใช้วธิ กี ารคุมก�ำเนิดแตเ่ กดิ ความผดิ พลาด หรือลม้ เหลว เช่น ถงุ ยางอนามยั ร่ัว / ขาดขณะมเี พศสัมพันธ์ ทำ� ใหเ้ กดิ ความเสยี่ งตอ่ การต้ังครรภ์ได้ อยา่ งไร ก็ตามต้องท�ำความเข้าใจกับผู้รับบริการว่ายาเม็ดคุมก�ำเนิดฉุกเฉินมีประสิทธิภาพในการคุมก�ำเนิดต�่ำกว่าวิธี คมุ กำ� เนิดแบบปกตทิ ่วั ๆ ไป ยาเม็ดคุมกำ� เนดิ แบบฉกุ เฉินมี 2 แบบ 1. ชนิดฮอร์โมนเดี่ยว เปน็ ยาทผ่ี ลิตข้ึนเพื่อการคุมกำ� เนดิ ฉุกเฉินโดยเฉพาะ หาซ้ือได้ง่ายตามร้านขายทั่วไป ยา 1 แผง มีจ�ำนวนเม็ดยา 2 เม็ด มีแต่ฮอร์โมนโปรเจสโตเจนแต่เพียง อยา่ งเดียวในปรมิ าณทีส่ งู ถึง 750 ไมโครกรมั ท่มี ีขายในเมืองไทยมี 2 ยห่ี อ้ คอื Madonna และ Postinor วิธรี บั ประทานยา รับประทานคร้งั แรก 1 เม็ด ทันทที ส่ี ะดวก แต่ต้องไมเ่ กิน 120 ชวั่ โมง หลงั จาก มเี พศสัมพนั ธ์ที่ไม่ไดป้ อ้ งกันการตัง้ ครรภ์ และ 12 ชวั่ โมงตอ่ มารับประทานคร้ังท่ี 2 อกี 1 เม็ด เนอ่ื งจาก ผรู้ บั บริการหลายรายมกั จะลืมรบั ประทานยาเมด็ ที่ 2 หรือบางครัง้ เวลาไมเ่ หมาะสม จึงแนะนำ� ใหร้ ับประทาน ยาคร้ังเดียว 2 เม็ด 2. ชนิดฮอร์โมนรวม คอื ยาเมด็ คมุ ก�ำเนดิ ชนิดฮอร์โมนรวมที่มีสว่ นประกอบของฮอร์โมนเอสโตรเจน 30 ไมโครกรัม วธิ รี ับประทานยา รบั ประทานครัง้ แรก 4 เมด็ ทันทีท่ีสะดวก แต่ตอ้ งไม่เกิน 120 ช่ัวโมง หลังจาก มเี พศสมั พนั ธ์ที่ไม่ไดป้ ้องกนั การตั้งครรภ์ และ 12 ชว่ั โมงต่อมารับประทานครงั้ ท่ี 2 อีก 4 เมด็ ไม่แนะน�ำให้ รบั ประทานครั้งเดยี ว 8 เมด็ เพราะจะมีอาการคลื่นไสอ้ าเจียนมาก อาการข้างเคยี ง คลื่นไส้ เป็นอาการที่พบบ่อย บางรายอาจมีอาการอาเจยี นด้วย ดังนั้นควรกินยาพร้อมอาหารหรอื กอ่ น เข้านอนหรอื กินยาแก้อาเจียนรว่ มด้วย / เลอื ดออกกะปริดกะปรอย ขอ้ ควรระวัง ส�ำหรับสตรีทมี่ ีอาการอาเจยี นเกดิ ขึ้นภายใน 2 ช่ัวโมงหลังกินยา ควรกนิ ซ�ำ้ อกี 1 ชุด จึงจะปอ้ งกนั การ ตง้ั ครรภ์ได้ ภายหลงั ใชย้ าคมุ กำ� เนดิ ฉกุ เฉนิ อาจจะมเี ลอื ดออกเหมอื นประจำ� เดอื นหรอื อาจจะมากะปรดิ กะปรอย ก็ได้ แต่ถ้าไมม่ เี ลือดออกภายใน 3 สัปดาห์หลังรบั ประทานยา ต้องไปตรวจดวู า่ ต้ังครรภ์หรอื ไม่ 127

คู่มือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวิตในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เร็จรปู ยคุ ดิจิตอล 10. การนับระยะปลอดภัย เป็นวิธีการคุมก�ำเนิดแบบธรรมชาติโดยอาศัยการนับระยะปลอดภัยของการตกไข่ของผู้หญิงซ่ึงหากมี เพศสัมพนั ธ์กนั ในชว่ งเวลาน้ีจะไมท่ ำ� ให้ตงั้ ท้อง ซ่ึงวิธกี ารนับหน้า 7 หมายถึง 7 วนั กอ่ นท่ปี ระจ�ำเดอื นจะมา และ 7 วันหลงั ประจ�ำเดือนมา หมายถึง 7 วันนบั ตัง้ แต่วนั ที่มีประจ�ำเดือนมาวันแรก น่นั คือระยะปลอดภยั เหมาะกับผู้หญิงที่มีประจ�ำเดือนมาตรงเวลาและสม�่ำเสมอเท่านั้น (วิธีน้ีไม่แนะน�ำเพราะมีโอกาสในการ ต้งั ครรภส์ งู ) 11. การหล่ังภายนอก (Coital interruption) การหล่งั นำ�้ อสุจินอกช่องคลอด หรือเรียกกันทั่วไปว่า หลัง่ ภายนอก (withdrawal) เปน็ การคมุ กำ� เนดิ วธิ ีธรรมชาติอีกวธิ หี น่ึง หมายถึง การคมุ กำ� เนิดโดยฝ่ายชายถอนอวัยวะเพศออกจากชอ่ งคลอดกอ่ นท่จี ะมีการ หล่ังน้ำ� อสุจิและใหห้ ล่งั นำ�้ อสจุ ิห่างจากบริเวณอวยั วะสืบพนั ธภ์ุ ายนอกของฝา่ ยหญงิ เพ่ือมิให้ตัวอสจุ เิ ข้าไปใน ช่องคลอดได้ ปัญหาทีพ่ บของวิธีน้ีคอื ฝา่ ยชายไม่สามารถถอนอวยั วะเพศออกได้ทนั เวลา นอกจากน้ีในระยะที่มีการ เล้าโลม (foreplay) ฝ่ายชายอาจมีนำ�้ forewater จากตอ่ มเคาเปอร์ (cowper’s gland fluid) ออกมาโดยที่ยงั ไมต่ อ้ งถงึ จดุ สุดยอด จงึ สามารถเกิดการตัง้ ครรภ์ได้แม้จะไมไ่ ด้หล่ังน�ำ้ อสจุ ิในช่องคลอด ขอ้ เสยี อีกอย่างคือ ฝา่ ยหญงิ อาจไมถ่ ึงจุดสุดยอดถา้ ฝา่ ยชายหลง่ั ไว (วิธนี ้ไี มแ่ นะน�ำเพราะมโี อกาสในการต้ังครรภส์ งู ) 128

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth กิจกรรมท่ี 9 สมั พนั ธภาพระหวา่ งบคุ คล (ช้นั มธั ยมศึกษาตอนตน้ ม.1 - ม.3) เรื่อง ความเช่ือทีผ่ ดิ ในเร่อื งเพศ / การเข้าใจความตอ้ งการของเพศตรงขา้ ม ความเชอื่ ผิด ๆ เก่ยี วกับเพศและเซก็ ส์ ปจั จบุ ันความเชื่อผิด ๆ และความเข้าใจผดิ ๆ ในเรือ่ งเพศกย็ งั คงมอี ยู่ อาจจะเป็นไปไดท้ ว่ี ่าเรื่องราว เก่ียวกับเพศน้ันเป็นเร่ืองท่ีคนอยากรู้ แต่สังคมและวัฒนธรรมไทย ๆ มองเร่ืองเพศเป็นเรื่องไม่ดี เป็นเร่ือง อบั อาย ไมน่ า่ จะเปดิ เผยพดู คยุ กนั จงึ ทำ� ใหเ้ รอื่ งราวตา่ ง ๆ เกย่ี วกบั เพศ ยงั คงเปน็ ทป่ี กปดิ อยู่ ทำ� ใหข้ อ้ มลู ตา่ ง ๆ ทหี่ ลดุ ออกมา อาจจะไม่ใชข่ ้อมูลทแี่ ท้จริง หากไมม่ ีการระบายออกของอารมณ์เพศจะท�ำใหจ้ ติ ใจผดิ ปกติ ความเชอื่ นี้ไม่เป็นความจรงิ เพราะการตอบสนองตอ่ อารมณ์เพศและความตอ้ งการทางเพศ อาจเป็น สงิ่ จำ� เปน็ สำ� หรบั บางคน ซง่ึ จะรสู้ กึ วา่ ขาดเสยี ไมไ่ ด้ และเมอ่ื เกดิ อารมณแ์ ลว้ จำ� เปน็ จะตอ้ งไดร้ บั การตอบสนอง เป็นเหมอื นสญั ชาตญาณพนื้ ฐาน แตจ่ ะตอบสนองในรปู แบบของการชว่ ยเหลอื ตนเองให้มคี วามสุข หรือการ มคี วามสมั พนั ธก์ บั คกู่ ต็ าม กเ็ ปน็ การตอบสนองตอ่ ไฟปรารถนาเชน่ กนั แตเ่ มอ่ื เกดิ อารมณเ์ พศแลว้ ไมต่ อบสนอง ก็ไมไ่ ดท้ ำ� ให้เกดิ ความผดิ ปกตติ อ่ จิตใจแต่อยา่ งใดและไม่มผี ลตอ่ ร่างกายด้วย การไดม้ คี วามสัมพันธ์กับสาวรนุ่ บรสิ ุทธ์จิ ะทำ� ให้อายยุ นื ยาว นี่ก็อีกหน่ึงความเข้าใจผิด เพราะความเป็นจริงความรู้สึกพื้นฐานของความเป็นชายแล้ว อยากจะไป ยงั ที่ ๆ ไมเ่ คยมีใครไปเหน็ มาก่อนเสมอ ดงั น้ันการไดเ้ ปน็ เจ้าของหรอื ครอบครองความเปน็ สาวเป็นครั้งแรก จึงเป็นความปรารถนาลึก ๆ อยู่ในชายทีม่ ีอ�ำนาจวาสนาหรือมีเงนิ ตราเพียงพอ แตอ่ นั ทจ่ี ริงการที่คนเราคบ กับคนท่ีอายุน้อยกว่า ก็จะต้องท�ำตัวเป็นคนกระฉับกระเฉงมีหัวก้าวหน้าทันสมัยตามคนที่คบด้วย มองโลก อย่างสดใสขึ้นและรูปลักษณ์ที่น่ารัก ผ่องใส ก็ท�ำให้คนใกล้ชิดมีความสุขเสมอ ตรงน้ีจะเป็นความเข้าใจที่ ถกู ต้องมากกว่า ผู้หญงิ ท่ีไม่มีคนรักจะสญู เสยี อารมณ์เพศไป ความเข้าใจดงั กล่าว มคี วามเปน็ ไปได้ เพราะผ้หู ญิงที่ไมม่ ีคนรักหรือคคู่ รองน้ัน ความต้องการทางเพศ จะลดลง ซง่ึ น่าจะเปน็ เรือ่ งปกติอยู่แล้ว เพราะผู้หญงิ นน้ั สว่ นใหญแ่ ลว้ มกั จะไม่ค่อยชอบทำ� การช่วยเหลอื ตนเอง ทั้งนที้ ้งั นนั้ เพราะผูห้ ญงิ อย่ภู ายใตก้ ารควบคุมของฮอร์โมนเอสโตรเจน ซง่ึ เป็นฮอร์โมนแห่งความรัก ผหู้ ญงิ จงึ ตอ้ งมคี วามรักก่อนเสมอก่อนทีจ่ ะมีไฟปรารถนาทางกามารมณ์ การช่วยตนเองบ่อย ๆ ทำ� ใหม้ ีเจ้าโลกใหญ่และยาวขน้ึ บางท่านนำ� เรือ่ งการบริหารร่างกายและกลา้ มเนือ้ เขา้ มาเทียบเคยี ง ก็แหม..ทยี กน�ำ้ หนักยังสรา้ งกลา้ ม ใหแ้ ขน โหนบาร์ต้ังแต่เด็กชว่ ยใหต้ วั สูงขน้ึ ตรงนีค้ งต้องแยกใหอ้ อกวา่ มนั คนละสว่ นกัน เพราะตามลักษณะ 129

คูม่ ือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศกึ ษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจิตอล ทางกายภาพแล้วองคชาตไม่ใช่กล้ามเน้ือแต่ประกอบไปด้วยเส้นเลือดเป็นจ�ำนวนมากถูกห่อหุ้มไว้ด้วยชั้นเน้ือ และผวิ หนงั เวลามอี ารมณท์ างเพศเลอื ดจะคั่งจนมีลักษณะใหญ่ยาวขึ้นตึงจนสุดขนาดของผิวหนัง ดังน้ันถึงคุณจะช่วยตนเองสามเวลาหลังอาหารก็ไม่มีผลใด ๆ นอกจากท�ำให้ร่างกายอ่อนเพลีย และ ขอแถมอีกนิดในข้อนี้คือการช่วยตนเองไม่ได้ท�ำให้เกิดภาวะสมองเส่ือมตามท่ีมีข้อมูลออกมาท�ำเอาบรรดา หนมุ่ ๆ โลกสวยด้วยมือเรา ออรัลเซก็ สค์ ือยาขมสำ� หรับสาว ๆ อย่าเพิ่งด่วนตัดสนิ ใจ... ปฏิเสธทำ� ให้ในครง้ั แรกไม่ไดห้ มายความว่าไม่ชอบ เพราะเธอเหล่านนั้ กอ็ ยาก เอาใจคณุ สภุ าพบรุ ษุ ไม่ย่ิงหย่อนไปกว่ากนั ผชู้ ายเองก็ยงั เพลินกับการใชล้ น้ิ สยบสว่ นนน้ั ของเธอมิใชห่ รือ การให้ผ้หู ญงิ ท�ำออรัลเซก็ ส์ในครงั้ แรกนั้นเปน็ เร่ืองปกติที่จะมอี าการขวยเขินอยู่บ้าง อีกทัง้ หนมุ่ ๆ เอง ตอ้ งรูจ้ ักท�ำความสะอาดอาวธุ ก่อนใชง้ าน ไม่ใชห่ มกั หมมมาท้งั วนั พอขึ้นสมรภูมิก็จับยัดลูกเดยี ว นอกจากทัง้ กล่นิ และรสชาติไมพ่ งึ ประสงค์ท�ำเอาต้องกล�ำ้ กลนื ฝืนอมแลว้ ผหู้ ญงิ อาจตดิ ภาพลบ อคติกบั การใช้ปากไปเลย จุดสดุ ยอดของผหู้ ญิงมไี ดห้ ลายครัง้ เปน็ ความเชอ่ื ท่มี ีเคา้ ความจริง เนื่องจากโดยทวั่ ไปผู้หญิงถงึ จดุ สุดยอดไดบ้ ่อยแตผ่ ชู้ ายเรายอมรับเสีย เถอะวา่ จะทำ� ใหพ้ วกเธอเขา้ เสน้ ออกสั ซม่ั ไดส้ กั กคี่ รง้ั กนั เชยี ว และผหู้ ญงิ ทสี่ ามารถถงึ ไดบ้ อ่ ยกม็ จี ำ� นวนนอ้ ยมาก เอาเปน็ ว่าจะถึงจดุ สดุ ยอดคร้งั เดยี ว หรือหลายครง้ั ผชู้ ายตอ้ งเปน็ ฝ่ายสร้างขึ้นเอง ท้ังลีลา ความอดึ ที่ต้อง ฝกึ ฝนอยา่ งต้งั ใจ ผหู้ ญิงจะไมป่ ลื้มในเซก็ สห์ ากไม่ถงึ จดุ สดุ ยอด อ่านหัวข้อแล้วหยุดความคิดสักครู่เพื่อช่ังใจเสียก่อน การท�ำให้สาว ๆ ถึงฝั่งฝันได้เป็นเรื่องดีอยู่ อย่ามองว่าอ่านข้อน้ีผ่าน ๆ เลยไม่ต้องท�ำให้เธอเสร็จก็ได้ ความสุขของการมีเซ็กส์เป็นช่วงเวลาของคน สองคนท่ีอ่านความต้องการระหว่างกันผ่านสายตา ท่าทาง พร้อมหยิบยื่นความเสียวให้จดจ�ำรสรัก ดังนั้น ผูช้ ายจึงไมต่ ้องกงั วลว่าเธอจะถึงจดุ สุดยอดไหม ทำ� ให้เต็มทีม่ ีเซก็ ส์ให้เตม็ อารมณ์ หากท�ำจนเธอตวั เกร็งส่นั เพราะออกสั ซั่มได้ให้นบั เปน็ โบนัสมอบแด่คนรกั กแ็ ลว้ กัน การเกดิ ฝนั เปียกและการส�ำเรจ็ ความใครด่ ้วยตนเอง แสดงถึงความตอ้ งการทางเพศสงู หรอื เซ็กสจ์ ดั ไมจ่ รงิ เพราะความจรงิ แลว้ ฝนั เปยี กเปน็ การระบายเชอื้ อสจุ ทิ เ่ี กา่ เกบ็ โดยธรรมชาติ เพอ่ื ใหม้ พี น้ื ทส่ี ำ� หรบั เชือ้ อสุจทิ ่ถี กู ผลติ ข้ึนมาใหม่ ส่วนการสำ� เร็จความใคร่คอื วธิ หี น่งึ ในการดแู ลอารมณท์ างเพศเทา่ นน้ั ผชู้ ายแตล่ ะคนมีนำ�้ กามและตัวอสุจจิ �ำนวนจ�ำกัด ไม่จริง เพราะอัณฑะของผชู้ ายผลติ อสุจติ ลอดไมห่ ยดุ แตเ่ ม่ืออายุมากข้ึน ร่างกายเร่มิ เส่อื มไปตามวยั จงึ ทำ� ใหร้ ะบบสืบพันธ์ุผลิตอสจุ ไิ ดน้ อ้ ยลง 130

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth การมีอวัยวะเพศใหญ่เป็นส่ิงทแ่ี สดงถึงความเป็นชายมากกวา่ ไม่จรงิ เพราะผูช้ ายแตล่ ะคนมขี นาดและรปู ร่างของอวัยวะเพศท่แี ตกตา่ งกัน เลก็ ใหญ่ไม่เท่ากัน ตาม ลกั ษณะกรรมพนั ธข์ุ องร่างกายท่ีตา่ งกนั ตา่ งพอ่ แม่ ตา่ งเชอ้ื ชาตพิ นั ธ์ุ แต่ไม่ไดแ้ สดงถงึ ความสามารถในการ สบื พันธทุ์ ีต่ า่ งกนั หรือความเป็นชายทีม่ ากกวา่ กนั แต่อย่างใด ผ้หู ญิงชอบผ้ชู ายทมี่ อี วัยวะเพศใหญ่กวา่ ไม่จริง ผู้หญิงมีจุดรับความความรู้สึกทางเพศท่ีเรียกว่า “คลิตอริส” เป็นต่ิงเน้ืออยู่ด้านบนของ อวยั วะเพศ และ “จสี ปอต” อยลู่ ึกจากปากช่องคลอด เขา้ ไปประมาณสองนิ้วเท่านน้ั อวยั วะเพศชายท่ีใหญ่ยาว จงึ ไมจ่ �ำเปน็ ต่อความสุขทางเพศของผู้หญงิ เลย การมีเพศสัมพนั ธ์ตัง้ แต่ยงั เปน็ วัยรนุ่ แสดงถงึ ความโดดเด่นเปน็ ชายเหนอื กวา่ คนอ่นื ไม่จริง เพราะความเปน็ ชายไมไ่ ด้แสดงออกด้วยการมเี พศสัมพันธ์ แถมการมเี พศสมั พนั ธ์โดยไมร่ ู้วิธี ป้องกนั ใหป้ ลอดภัย อาจทำ� ใหต้ ดิ โรคหรอื ท�ำให้ต้องกลายเป็น “พอ่ ” ในวยั ท่ยี ังไมพ่ ร้อมอีกดว้ ย เร่ืองเพศเปน็ เรื่องท่นี า่ อาย ไม่ควรบอกให้พ่อ แม่ ผปู้ กครองรู้ ปรึกษาเพื่อนดีท่ีสุด ไมจ่ รงิ พอ่ แมเ่ ป็นบุคคลทเ่ี ราควรจะขอคำ� ปรกึ ษาในเรื่องเพศมากท่ีสุด เพราะมปี ระสบการณ์มากกวา่ เพือ่ น ๆ ในวยั เดียวกนั ทีอ่ าจร้มู าแบบผิด ๆ ถูก ๆ ผู้ชายไม่ควรแสดงอารมณแ์ ละความรู้สึกเกี่ยวกับความรัก เพราะคำ� รำ�่ ลอื ท่วี ่า ผ้ชู ายไมค่ วรแสดงอารมณแ์ ละความรสู้ กึ เกย่ี วกบั ความรกั ให้ออกนอกหนา้ ไม่อยา่ ง นนั้ จะไม่เป็นชายสมชาย ผูช้ ายจงึ แสดงออกถึงความรักผ่านการมเี พศสัมพนั ธ์ จนเหมือนว่าผูช้ ายเกิดมาเพ่อื ท่ี จะมเี ซก็ ส์ ทั้ง ๆ ท่เี ขาต้องการจะระบายความรักออกไปเทา่ นั้นเอง แท้จริงแลว้ ผ้ชู ายสามารถจะแสดงอารมณ์ รักออกมาทางสหี น้าแววตา การกระทำ� อะไรตอ่ มิอะไรไดเ้ ช่นผหู้ ญิง และการมีเพศสัมพันธ์ก็เปน็ สว่ นหนึง่ ของ การบอกรัก ด้วยภาษากายเทา่ นัน้ การมีเพศสัมพันธ์ทีร่ นุ แรงจะน�ำไปสู่การสขุ สมทม่ี ากกว่า เปน็ ความเขา้ ใจผดิ กนั มานานนกั แลว้ วา่ ผชู้ ายทม่ี พี ละกำ� ลงั มาก ๆ จะสามารถมเี พศสมั พนั ธก์ บั หญงิ สาว ได้รวดเร็วรุนแรง และท�ำให้เธอไปถึงจดุ สุดยอดได้งา่ ย รวมท้ังมีความเขา้ ใจผดิ เสมอ ๆ ว่าอาวธุ ประจำ� กายของ ฝา่ ยชายท่ีใหญเ่ ท่าน้ัน ท่ีจะทำ� ใหผ้ ูห้ ญิงมคี วามสุขได้ แทจ้ ริงแลว้ การมสี ัมพันธส์ วาทที่อบอ่นุ เนนิ่ นาน เขา้ ใจกนั สามารถนำ� ความสขุ สมมาสคู่ นทั้งสองได้ มากกวา่ สมั พันธส์ วาทจงึ ควรทจ่ี ะเกดิ ขึน้ ในบรรยากาศทแ่ี สนจะผอ่ นคลายและโรแมนตกิ การมคี วามสมั พนั ธท์ างเพศก็คือการรว่ มรัก จรงิ ไหมครบั เวลาทค่ี ณุ ๆ นกึ ถงึ การมเี พศสมั พนั ธท์ เี่ รยี กกนั สน้ั ๆ วา่ เซก็ สน์ นั้ คณุ นกึ ถงึ แคก่ ระบวนการ ท่ีฝ่ายชายน�ำเอาอาวธุ ประจำ� กายของเขาผ่านเข้าไปในส่วนสงวนของฝ่ายหญงิ แต่เพยี งอย่างเดยี วเทา่ นั้น...? 131

คูม่ ือการเรยี นการสอนเรอ่ื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ิตอล ซ่งึ เปน็ ความเขา้ ใจผิดอยา่ งยิง่ และสมควรไดร้ ับการแก้ไขให้ถกู ต้อง เพราะเซ็กส์ กค็ อื การรว่ มรกั การแสดง ความรักผ่านภาษากาย เป็นสัมผัสรักท่ีคนสองคนถ่ายทอดให้แก่กันจากการสัมผัสทางผิวกาย... ส่วนไหน ก็ได้ ไม่ใช่เฉพาะสว่ นน้นั การจูบกันอย่างดูดด่ืม การจุมพิตเบา ๆ ท่ีริมฝีปาก และซอกคอ การกอดรัดสัมผัสทุกส่วนของกัน และกนั การใชป้ ากและมอื รวมทงั้ อวยั วะอน่ื กบั สว่ นสงวนของกนั และกนั กเ็ ปน็ สมั ผสั รกั ทางภาษากายทเี่ รยี กวา่ “เซก็ ส”์ ได้ทงั้ นั้น จ�ำไวเ้ ลยว่า SEX IS NOT JUST AN INTERCOURSE ผ้ชู ายควรเปน็ ผู้นำ� ในการร่วมรัก เรื่องนี้ก็ยังคงเป็นความเชื่อผิด ๆ ที่ติดต่อกันมาในทุกยุคจริงๆ เลย ไม่ว่าผู้หญิงหรือผู้ชายที่มี หัวอนรุ ักษ์นยิ มมกั จะคดิ เสมอ ๆ ว่า การจะมีอะไรกันนนั้ ผู้ชายตอ้ งเปน็ คนกระท�ำ และผหู้ ญิงเปน็ ฝ่ายรองรบั การกระท�ำนั้น... โดยดุษฎี เปน็ มาตรฐานตา่ งระดับ หรอื DOUBLE STANDARD จรงิ แท้จริงแล้ว การร่วมรักเป็นกระบวนการที่คนสองคนสามารถปรับเปลี่ยนเป็นฝ่ายน�ำในการกระท�ำได้ โดยเสมอภาคซง่ึ กนั และกนั ไมไ่ ด้หมายความวา่ ถา้ ผ้หู ญิงจะเริม่ สะกิดก่อน และเป็นฝา่ ยอยูด่ า้ นบนแล้ว ผชู้ าย จะเสียเปรียบเสียศกั ด์ศิ รี ผชู้ ายหลายรายอยากไดแ้ สดงทว่ งทา่ WOMAN ON TOP ออกจะตาย ขอให้เธอยอม เทา่ นั้นกพ็ อ ผหู้ ญงิ ไม่ควรจะเปน็ ฝา่ ยเรม่ิ ต้นก่อน เซ็กส์เป็นการสื่อสาร 2 ทางระหว่างคน 2 คน ท่ีจะร่วมมือกันบรรเลงบทเพลงแห่งความพิศวาส ซึ่งต้องผลัดกันน�ำผลัดกนั ตาม สามารถไปยงั จุดหมายปลายทางแห่งความสุขสมรว่ มกันได้ ผู้ชายนึกถงึ แต่เรื่องเซก็ สต์ ลอดเวลา มคี ำ� กลา่ วผดิ ๆ ทพ่ี ดู กนั ตอ่ เนอ่ื งมาวา่ ผชู้ ายนกึ ถงึ แตเ่ รอ่ื งของการมเี พศสมั พนั ธท์ เ่ี รยี กกนั สนั้ ๆ วา่ เซก็ ส์ อยตู่ ลอด ทงั้ ๆ ทค่ี วามเป็นจริงก็คอื ผ้ชู ายไมไ่ ด้คิดถึงเรอื่ งเซก็ สอ์ ยตู่ ลอดเวลา เขาคิดถึงเร่ืองอืน่ อยเู่ หมือนกัน ไมว่ ่าจะเป็นเรอ่ื งงาน เรือ่ งครอบครวั เพยี งแต่ผชู้ ายพรอ้ มท่จี ะมีเซ็กส์เสมอ และไม่ได้หมายความวา่ เมอื่ เขา พร้อมที่จะมีเซ็กสแ์ ลว้ เขาจ�ำเปน็ จะตอ้ งมเี สมอไป หลาย ๆ ครง้ั ที่ผชู้ ายบอกสาวคนรักวา่ “คนื นเ้ี ราแคก่ อดกันก็พอแล้วนะจะ๊ ทรี่ กั ” ผหู้ ญงิ ต้องพรอ้ มเสมอทีจ่ ะมีเซ็กส์ เมอ่ื สามตี อ้ งการ ทจี่ รงิ ในยุคนี้ไมม่ ีความจ�ำเป็นแบบนั้นเลย ในอดตี นะ่ ใช่ แตไ่ ม่ใช่ในยคุ ไอทแี บบน้ี ท่ีผชู้ ายและผ้หู ญงิ เทา่ เทยี มกนั และการจะมเี ซก็ สก์ นั กเ็ ปน็ กจิ กรรมรว่ มทคี่ นสองคนจะตอ้ งใจตรงกนั กอ่ น ไม่ใชแ่ คฝ่ า่ ยใดฝา่ ยหนงึ่ ตอ้ งการ แล้วอีกฝา่ ยจะตอ้ งยอม เซก็ ส์ เปน็ เรือ่ งธรรมชาติ ไมต่ ้องเรียนรู้ ผู้เฒ่าผู้แก่มักจะพยายามพูดเสมอ ๆ ว่า เพศศึกษาไม่ส�ำคัญ ท�ำไมรุ่นก่อน ๆ ไม่เห็นต้องเตรียมตัว เรียนรูเ้ ลย ก็สามารถที่จะมีเซ็กส์กนั จนมลี กู เต็มบา้ น มหี ลานเตม็ เมืองได้ 132

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth จริงน่ะจริงไม่เถียง แต่ยุคสมัยมันเปลี่ยนไปแล้วมั้ง...คุณปู่ ใคร ๆ ก็รู้ว่าการเตรียมตัวท่ีดีย่อมมีชัย ไปกว่าคร่ึง เร่ืองราวเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของคนสองคนก็เช่นกัน สามารถเรียนรู้วิธีการที่จะเพ่ิมความสุข ให้แกก่ ันและกันได้ก่อนทจ่ี ะเกดิ เหตุการณ์น้ัน ผู้หญิงจะต้องไมท่ �ำ... ตอ้ งไมช่ ว่ ยตนเอง ตอ้ งไม่ใชเ้ ครอ่ื งมอื ชว่ ย เชน่ ไวเบรเตอร์ อวยั วะเทยี ม ตอ้ งไมแ่ สดงอาการมคี วามสขุ ในระหว่างมีเซ็กส์ ห้ามส่งเสียงครวญคราง ฯลฯ ...นั่นเป็นความเช่ือผิด ๆ และเป็นข้อห้ามผิด ๆ ที่ควรจะ ขจดั ปดั เปา่ เปน็ อยา่ งยง่ิ เพราะผหู้ ญงิ มสี ทิ ธทิ างเพศ อนั เปน็ สทิ ธพิ นื้ ฐานทสี่ ามารถกระทำ� เรอื่ งดงั กลา่ วได้ ตาม ความต้องการตามธรรมชาติ การมีเซก็ ส์ จะต้องไปถึงจดุ สุดยอดทุกคร้งั บางความเชือ่ บอกวา่ ถ้าจะร่วมรักแลว้ ตอ้ งมีอะไรกันเทา่ นัน้ เทา่ น้ี ตอ้ งไปถึงดวงดาวทุกครั้ง ต้องถงึ พรอ้ มกัน โถ... ในความเป็นจริง ใครจะท�ำได้! เซก็ ส์ เป็นธรรมชาติ มกี ารปรับเปลยี่ น ปรบั ปรงุ เปน็ การ ร่วมรัก ไม่ใชก่ ารบา้ น จงึ ไมม่ ีข้อจำ� กดั ถา้ เซ็กสไ์ มด่ ีแลว้ สมั พันธภาพจะไม่ดีตามไปดว้ ย ท่จี รงิ แลว้ สมั พันธภาพทดี่ ี จะทำ� ให้มีเซก็ ส์ท่ีไมส่ ขุ สมมากกว่า แต่ครู่ กั ทม่ี สี มั พนั ธภาพทด่ี ี แม้เซก็ ส์จะ ไมส่ ุขสมมากนกั ก็ยังคงรกั กันอยู่ได้ เพราะคนเราทมี่ ีชีวติ คู่ ไม่ใช่จะอยดู่ ว้ ยกันเพอ่ื ท่ีจะมีเซ็กส์ การเขา้ ใจเพศตรงข้าม วัยรุ่นเป็นวัยท่ีเริ่มสนใจและชอบคบหาสมาคมกับเพ่ือนต่างเพศ แต่เนื่องด้วยยังไม่เข้าใจความ เปล่ียนแปลง และอีกฝ่ายหน่ึงยังไม่เข้าใจเพศตรงข้ามดีเพียงพอ จึงเป็นการยากท่ีจะปฏิบัติตนให้ได้รับ ความพอใจในการสัมพันธ์กับผู้อ่ืน ความสัมพันธ์ระหว่างเพศที่ดีนั้น ทั้งสองฝ่ายควรจะได้เรียนรู้และเข้าใจ เพศตรงขา้ มในเรอื่ งตอ่ ไปน้ีคอื 1. ความแตกต่างระหวา่ งเพศ เรอื่ ง ชาย หญงิ ความร้สู ึกนึกคดิ ส่วนมากเหน็ แก่ตวั ชอบซุบซบิ นินทา ชอบคยุ เรื่องความส�ำเรจ็ ของตน ชอบคุยเรื่องบุคคล ทางร่างกาย ชอบการแขง่ ขัน ชอบวางตนสนทิ สนมกบั ผู้อนื่ แสดงออกในเร่อื งรักกบั บคุ คลน้ัน ๆ ไมแ่ สดงออกความรกั แบบตรง ๆ ไมช่ อบคยุ เร่อื งบคุ คล อวยั วะมีความซับซอ้ นนอ้ ยกวา่ ผหู้ ญิง อวัยวะมีความซบั ซ้อนมากกวา่ ผชู้ าย ขนาดกล้ามเน้ือและรา่ งกายโตกวา่ ผ้หู ญิง ขนาดรา่ งกายและกล้ามเน้อื เล็กกวา่ ผชู้ าย ผวิ หนงั กระด้างและไวต่อการสมั ผัสน้อยกว่า ผวิ หนังอ่อนนุม่ และไวต่อการสมั ผสั ผหู้ ญงิ 133

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดสอ่ื สำ� เร็จรปู ยคุ ดจิ ิตอล เรอ่ื ง ชาย หญิง ทางอารมณ์ อยู่ในโลกความเป็นจริง อยู่ในโลกแหง่ ความคิดฝนั ทางสังคม เป็นคนก้าวรา้ ว ชอบตอ่ สู้ เปน็ คนเจา้ อารมณ์ เป็นคนมคี วามอดกล้นั เปน็ คนมคี วามอดทน ใช้เหตุผลในการตดั สนิ ใจ ใช้สัญชาตฐานในการตดั สินใจ มีความทะเยอทะยาน มีความเพอ้ ฝัน ภมู ิใจในสง่ิ ทตี่ นกระท�ำ มีการแสดงออกด้วยการรอ้ งไห้ มีความเปลย่ี นแปลงทางอารมณน์ อ้ ยกว่า มคี วามเปลยี่ นแปลงทางอารมณ์สงู ผหู้ ญิง รกั ษาให้หายจากโรคประสาทไดย้ ากกว่า รักษาใหห้ ายจากโรคประสาทไดง้ ่ายกว่า ผู้หญิง ผู้ชาย มีความแกรง่ ตอ่ ชีวติ มากกว่าผู้หญงิ มีความละเอียดอ่อนตอ่ ชีวิต อดตี ผนู้ ำ� อดีต ผตู้ าม ปจั จบุ ันมีความเท่าเทียมกันทัง้ หญงิ และชาย 2. การแข่งขันระหว่างคนต่างเพศ การที่บทบาทของผู้หญิงกับผู้ชายมีลักษณะใกล้เคียงกันยิ่งขึ้นก่อ ใหเ้ กดิ ผลร้ายตอ่ ความสัมพนั ธข์ องท้งั สองฝา่ ย ในชวี ิตรัก ชีวติ สมรสไม่ตอ้ งการการแข่งขนั เพอ่ื เอาชนะกัน แต่ ตอ้ งการมสี ว่ นร่วม มคี วามเขา้ ใจ การใหอ้ ภัย และเมตตาปรานีซึง่ กนั และกัน 3. ความสมั พนั ธร์ ะหวา่ งเพศตรงข้าม แบ่งได้เปน็ 3 ขัน้ ตอน คอื - มิตรภาพ - ความรัก - ความสัมพนั ธท์ างเพศ สาเหตุของความขดั แยง้ ระหว่างเพศ ความขดั แย้งระหว่างเพศนนั้ อาจเกิดจากหลากหลายปจั จัยดว้ ยกัน สรุปไดด้ ังนี้ 1. ทัศนคติ ความเชอ่ื และคา่ นยิ มทส่ี งั คมปลูกฝัง ก�ำหนดว่าผู้ชายเป็นอย่างไรและผู้หญิงเป็นอย่างไร เช่น ผู้หญิงชอบการแสดงความรู้สึก ผู้ชายชอบ เกบ็ ความร้สู กึ ผู้ชายตอ้ งเข้มแขง็ ผหู้ ญิงตอ้ งอยกู่ ับเหย้าเฝา้ เรอื น ผ้ชู ายเป็นช้างเท้าหน้า ผูห้ ญงิ ตอ้ งเปน็ ชา้ ง เท้าหลัง เป็นต้น ทัศนคติและค่านิยมต่าง ๆ เหล่านี้ก่อให้เกิดภาพลักษณ์ของผู้ชายและผู้หญิงท่ีควรจะเป็น หากแตล่ ะฝา่ ยแสดงออกหรอื มพี ฤตกิ รรมทผ่ี ดิ ไปจากคา่ นยิ มเหลา่ นน้ั กจ็ ะทำ� ใหเ้ กดิ ความขดั แยง้ ได้ เชน่ ปญั หา ระหว่างเจา้ นายท่เี ปน็ ผหู้ ญิงกบั ลูกน้องทเี่ ป็นผู้ชาย เนื่องจากค่านิยมของสังคมไทย ยังคงมีความคิดวา่ ผู้ชาย ต้องเก่งกว่าผู้หญิงอยู่เสมอ ดังน้ันเม่ือผู้หญิงอยู่ในต�ำแหน่งหน้าที่การงานที่สูงกว่า อาจท�ำให้ลูกน้องที่เป็น ผ้ชู ายไมพ่ อใจ และกลายเปน็ บอ่ เกดิ ของความขัดแยง้ ตอ่ ไปได้ 134

Hand Book for Integrated Sex Education and Life Skills With Digital Media Tools for Youth 2. ความตอ้ งการทแี่ ตกต่างกนั ด้วยพ้ืนฐานความคิดที่แตกต่างกัน ท�ำให้คนเรามีความต้องการท่ีแตกต่างไปด้วย ในความสัมพันธ์ แบบคนรักหรือสามีภรรยา บางคร้ังความต้องการท่ีแตกต่างกันในเร่ืองเล็กน้อยก็อาจเป็นชนวนให้เกิดความ ขดั แย้งได้ เชน่ สามีอาจตอ้ งการใหภ้ รรยาอย่บู ้าน เล้ียงลกู ตามแบบภรรยาในอุดมคติ แต่ภรรยาอาจตอ้ งการ ออกไปท�ำงานนอกบ้านเพอ่ื ช่วยเหลอื จนุ เจอื ครอบครัว เปน็ ตน้ 3. ความคาดหวงั ที่มีตอ่ เพศตรงขา้ ม เน่ืองจากทัศนคติและค่านิยมของสังคมได้ก�ำหนดภาพของผู้ชายและผู้หญิงท่ีควรจะเป็นเอาไว้ ดังนั้น เม่ือเรามปี ฏิสัมพนั ธก์ ัน ไม่วา่ จะร่วมงาน เปน็ เพ่อื นกัน ศึกษาคบหาดูใจกัน หรอื ใช้ชวี ิตรว่ มกนั แต่ละฝา่ ย ย่อมมีความคาดหวังว่าฝ่ายตรงข้ามจะเป็นไปแบบท่ีตนคิด เป็นไปในตามกรอบท่ีสังคมก�ำหนด เช่น ผู้ชาย คาดหวังว่าผู้หญิงท่ีดีควรจะเรียบร้อย ท�ำอาหารเป็น ในขณะผู้ชายท่ีดีควรจะเอาใจใส่ผู้หญิง ช่วยถือของ แต่ในความเป็นจรงิ ทกุ คนไมว่ ่าจะเปน็ ผู้ชายหรอื ผูห้ ญิง ก็ไมส่ ามารถเป็นอยา่ งที่เราคาดหวงั ได้ 4. การไมเ่ ขา้ ใจความตอ้ งการ และความแตกตา่ งของเพศตรงขา้ ม เน่อื งจากทกุ คนมีความแตกตา่ งกันทั้งความคดิ อุปนิสยั ใจคอ และพฤตกิ รรม หากเราไม่พยายามเข้าใจ ความต้องการ ไม่พยายามส่อื ออกมา หรอื เขา้ ใจผิด กอ็ าจทำ� ให้เกดิ ความขัดแยง้ ได้ เช่น วนั ครบรอบแตง่ งาน คู่รักหลาย ๆ คู่ มักจะทะเลาะกันเนื่องจากผู้ชายจ�ำวันครบรอบไม่ได้ท�ำให้ผู้หญิงเสียใจ เพราะโดยธรรมชาติ ผู้ชายจะไม่ใส่ใจรายละเอียดเท่ากับผู้หญิง ดังน้ันการท่ีต่างฝ่ายต่างไม่เข้าใจธรรมชาติของอีกฝ่ายย่อมท�ำให้ เกิดความขัดแย้งนี้ข้ึนได้ จะเห็นได้ว่าสาเหตุของความขัดแย้งน้ันไม่อาจแยกออกจากกันได้ แต่จะส่งผลกัน เปน็ ทอด ๆ จากคา่ นิยมทสี่ ังคมปลูกฝงั ให้เกดิ ทัศนคตติ อ่ เพศตรงขา้ ม แนวทางการป้องกนั และแกไ้ ขความขดั แยง้ ในเร่ืองเพศ 1. ทักษะการเขา้ ใจผู้อืน่ พยายามเข้าใจ และยอมรับความแตกต่างของเพศตรงขา้ ม เนอ่ื งจากเพศชายและหญงิ มธี รรมชาตทิ แ่ี ตกต่างกนั ถูกเลี้ยงดูมา ในกรอบทีแ่ ตกต่างกัน เมื่อตอ้ งมาอยูร่ ว่ มกัน ย่อมมีความเหน็ ท่ี แตกตา่ งกนั เป็นธรรมดา 2. ทักษะการตระหนักรูใ้ นตน ส�ำหรับประเด็นเรื่องเพศสัมพันธ์น้ัน วัยรุ่นควรตระหนักว่าเราอยู่ในสังคมไทย ดังนั้นจึง ควรปฏิบัติตนให้อยู่ในกรอบจารีตประเพณีของสังคมไทย ท�ำความเข้าใจ รู้เท่าทันค่านิยม และ วฒั นธรรมต่างชาตทิ ่ีไม่เข้ากับลักษณะสงั คมไทย 135

คู่มือการเรยี นการสอนเร่อื งเพศศึกษาและทกั ษะชีวติ ในนักเรยี นแบบบรู ณาการ โดยชุดส่อื ส�ำเรจ็ รปู ยคุ ดิจติ อล 3. ทกั ษะการคดิ อยา่ งมวี ิจารณญาณ วัยรุน่ ควรคิดไตรต่ รองดว้ ยเหตุผล และเปิดใจใหก้ ว้าง ปรบั เปลย่ี นทัศนคตบิ างประการทอ่ี าจ น�ำไปสู่ความขัดแย้งได้ เช่น ผู้ชายมีสิทธ์ิในตัวผู้หญิง การมีเพศสัมพันธ์ในวัยเรียนเป็นเรื่องที่ แสดงความเก่งของตน ความรักคือการยอมใหม้ เี พศสัมพันธด์ ้วย เป็นต้น 4. ทกั ษะการสร้างสัมพนั ธภาพระหว่างบุคคล ในการสร้างและรักษาสัมพนั ธภาพกับผ้อู ่นื ใหย้ ่ังยนื เราควรมีความรกั และความปรารถนาดีให้ แกก่ นั เสมอ เนือ่ งจากความรกั และความปรารถนาดนี น้ั ยอ่ มสง่ ผลใหเ้ ราแสดงออกแก่กนั ในทาง ทีด่ ี และหากฝ่ายใดฝา่ ยหนง่ึ พลาดพลั้งหรือไม่สามารถทำ� ได้อยา่ งท่ีคาดหวงั กค็ วรใหอ้ ภัยแกก่ ัน และกนั 5. ทักษะการแกไ้ ขปัญหา หากเกดิ ความขดั แย้งข้นึ มาแลว้ ก็ไม่ควรปล่อยใหค้ วามขัดแย้งนั้นดำ� รงอยนู่ าน หรอื ปล่อยเลย ตามเลย และหวังให้เวลาเยยี วยาความขัดแยง้ แต่ควรจะหันหนา้ เขา้ หากันร่วมมือกันแกไ้ ขปญั หา 6. ทักษะการจดั การกับอารมณ์ ต้องรู้จักปล่อยวางหากเพศตรงข้ามเราต้องติดต่อสัมพันธ์ด้วยมีพฤติกรรมหรืออุปนิสัยท่ีเราไม่ สามารถยอมรบั ได้ กพ็ ยายามมองขา้ มและปล่อยวาง ไมค่ วรเกบ็ เอาอปุ นสิ ัยหรือพฤตกิ รรมนั้นมา เปน็ สาเหตุของความไม่พอใจซ่งึ จะนำ� ไปสู่ความขัดแย้งได้ 7. ทกั ษะการสอื่ สารอยา่ งมีประสิทธภิ าพ หนั หนา้ เขา้ หากนั และพยายามพดู คยุ กนั โดยใชเ้ หตผุ ล พยายามหาสาเหตขุ องความขดั แยง้ นนั้ วา่ เกดิ จากอะไร มคี วามเขา้ ใจผดิ อะไรหรอื ไม่ พดู คยุ ถงึ ความตอ้ งการ ความคาดหวงั และความรสู้ กึ ท่ีแท้จรงิ ของแต่ละฝา่ ย 8. ทกั ษะการคิดสรา้ งสรรค์ พยายามคิดในเชิงสร้างสรรค์ มองว่าทุกปัญหาความขัดแย้งทุกความขัดแย้งย่อมมีทางออก ช่วยกันมองหาทางออกทที่ ้ังสองฝา่ ยพอใจ 136