ประวัติศาสตร์ ป.3

นาํ สอน สรุป ประเมนิ ขนั้ สอน • ทรงกระทา� สงครามยทุ ธหัตถ1ีหรือการรบ โดยการชนช้าง ชนะพระมหาอุปราชาของพม่าเมื่อ พ.ศ. ๒๑๓๕ ทา� ใหพ้ ม่าไม่กลา้ อธบิ ายความรู้ ส่งกองทพั เขา้ มารุกรานกรุงศรอี ยุธยาเป็นเวลานาน 4. ครูตั้งประเด็นคําถามเก่ียวกับวีรกรรมของ ▲ พระบรมราชานสุ าวรีย์สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช ต�าบลดอนเจดีย์ อ�าเภอพนมทวน จงั หวัดกาญจนบรุ ี สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ใหน กั เรยี นแตละ กลมุ รว มกนั วเิ คราะหเพ่อื หาคาํ ตอบ ดังน้ี ๒) ดา้ นความสมั พันธ์กบั ตา่ งชาติ • สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงสรางความ สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงเห็นความส�าคัญในการ เขม แขง็ มนั่ คงใหก บั กรงุ ศรอี ยธุ ยาดว ยวธิ ใี ด บาง ติดต่อกับต่างชาติ โดยทรงผูกมิตรกับจีน เพราะการติดต่อค้าขาย (แนวตอบ : สรางปอมและคูเมืองเพื่อเปน กบั จนี ทา� ใหไ้ ทยไดร้ บั ผลตอบแทนสูง ในจดหมายเหตุของจีนบันทึก ปราการปองกันขาศึก ปราบปรามหัวเมือง ไวว้ า่ สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราชทรงเสนอวา่ จะสง่ กองทพั ไปชว่ ยจนี ตางๆ ใหเปนของกรุงศรีอยุธยา ปรับปรุง รบกับญ่ีปุ่นท่ีรุกรานเกาหลี ซ่ึงเป็นเมืองท่ีอยู่ในความดูแลคุ้มครอง การปกครองใหเขม แขง็ ขนึ้ ) ของจีนดว้ ย นอกจากน้ี ยงั มคี วามสมั พนั ธก์ ับโปรตุเกส และทรงส่ง • สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกระทํา ทูตไปเจรญิ พระราชไมตรีกับกษตั ริยฮ์ อลันดาอกี ด้วย สงครามยทุ ธหตั ถชี นะพระมหาอปุ ราชาของ พมาสงผลดตี อกรงุ ศรอี ยุธยาอยางไร 84 (แนวตอบ : ทาํ ใหพ มา ไมก ลา สง กองทพั เขา มา รกุ รานกรงุ ศรีอยุธยาเปนเวลานาน) • เพราะเหตุใด สมเด็จพระนเรศวรมหาราช จึงใหความสําคัญกับการติดตอคาขายกับ ตางชาติ (แนวตอบ : เพื่อสรางรายไดใหกับประเทศ เพ่อื ซ้อื อาวธุ มาปอ งกนั ประเทศ และยังเปน การสรา งความสมั พนั ธอ นั ดกี บั มติ รประเทศ) 5. นักเรียนแตละกลุมรวมกันวิเคราะห แลวสรุป แนวคําตอบของกลุม จากน้ันสงตัวแทนกลุม ออกมารายงานคําตอบท่ีหนา ช้นั เรยี น โดยครู และเพื่อนๆ กลุมอื่นรวมกันตรวจสอบความ ถูกตอ งหรอื ซักถามเพ่ิมเตมิ หากสงสยั คําตอบ นักเรียนควรรู ขอ สอบเนน การคิด 1 สงครามยุทธหัตถี กองทัพพมานําโดยพระมหาอุปราชา พระราชโอรส นักเรียนมีความคดิ เหน็ อยา งไรตอบทบาทของสมเดจ็ ของพระเจาหงสาวดีนันทบุเรงไดคุมไพรพลกวา 2 แสนคน มาทางดานเจดีย พระนเรศวรมหาราชท่ไี ดร บั ยกยองใหเปน “มหาราช” สามองคเพื่อโจมตีกรุงศรีอยุธยา สมเด็จพระนเรศวรมหาราชจึงยกทัพออกไป ตั้งรับขาศึกที่บานหนองสาหราย เมืองสุพรรณบุรี สงครามคร้ังนี้มีความสําคัญ (แนวตอบ : เห็นดวยอยางยิ่ง เนื่องจากพระองคทรงบําเพ็ญ และเปนท่ีเลื่องลือในการสูรบของท้ังสองอาณาจักร เม่ือสมเด็จพระนเรศวร พระราชกรณียกิจที่สําคัญในการกอบกูเอกราชของบานเมือง ทรงประสบชัยชนะดวยการฟนพระมหาอุปราชาส้ินพระชนมบนคอชาง ทําให ทั้งการประกาศอิสรภาพและการทํายุทธหัตถี รวมท้ังปราบปราม ทัพพมาแตกพายถอยกลับไป หลังสงครามครั้งนี้กรุงศรีอยุธยาไดวางเวนจาก ขาศึกท่ีมารุกรานพระราชอาณาเขต นับเปนพระเกียรติยศ การทําสงครามกบั พมา เปน เวลานานกวา 150 ป อนั ยง่ิ ใหญ นอกจากน้ี พระองคย งั ไดข ยายอาณาเขตไปยงั ดนิ แดน ตางๆ จนพระราชอาณาเขตของไทยกวางขวางย่ิงกวาสมัยใด จากพระราชกรณียกิจที่แสดงถึงความกลาหาญของพระองค ดงั ท่ีกลาวมา จงึ สมควรไดรบั การยกยองใหเ ปน “มหาราช”) T90

นํา สอน สรุป ประเมิน ๒ ชาวบา้ นบางระจัน ขน้ั สอน ชาวบา้ นบางระจนั ทเี่ มอื งสงิ หบ์ รุ ี ไดร้ ว่ มกนั ตอ่ ตา้ นกองทพั พมา่ 6. ครูต้ังประเดน็ คาํ ถามเก่ียวกับวีรกรรมของชาว ในปลายสมยั อยธุ ยา วีรกรรมของชาวบา้ นบางระจันแสดงให้เหน็ ถงึ บา นบางระจันใหน ักเรยี นชวยกันตอบ ความเสยี สละทีย่ ง่ิ ใหญ่ทปี่ ระชาชนมตี ่อบา้ นเกิดเมอื งนอนของตน • วีรกรรมของชาวบานบางระจันแสดงใหเห็น ถึงสิ่งใด นายอิน นายแทน่ นายโชติ นายทองเหมน็ (แนวตอบ : ความสามัคคี ความกลาหาญ ความเสียสละ) ขุนสรรค์ • นกั เรยี นรสู กึ อยา งไรตอ วรี กรรมของชาวบา น บางระจนั (แนวตอบ : ภาคภมู ใิ จในบรรพบรุ ุษ) 7. นกั เรยี นรว มกนั วเิ คราะหแ ละสรปุ วรี กรรมทสี่ าํ คญั ของชาวบานบางระจัน และแนวทางการนํา แบบอยา งทีด่ ไี ปประยกุ ตใ ชในการปฏิบตั ติ น นายทอง แสงใหญ่ ▲ อนุสาวรยี ว์ รี ชนคา่ ยบางระจัน จงั หวัดสิงห์บุรี ผในลชงว่างนสสม�ายัคสัญมเดจ็ พระเจา้ เอกทศั 1พระมหากษตั รยิ ร์ ชั กาลสดุ ทา้ ย ของกรงุ ศรอี ยุธยา พมา่ ไดย้ กกองทัพใหญเ่ ขา้ มาโจมตีกรงุ ศรอี ยุธยา อย่างต่อเนื่อง และเข้าตีหัวเมืองรอบนอกมาโดยตลอด ท�าให้คน ตามหวั เมืองตอ้ งท้งิ บ้าน หนเี ข้ามาอยู่ในกรุงศรอี ยธุ ยา จนบางแห่ง กร็ า้ งผคู้ นไป 85 กจิ กรรม สรางเสริม เกร็ดแนะครู ครูซักถามเกี่ยวกับวีรกรรมของชาวบานบางระจันในความ ครูอาจเลาเสริมวา กองทัพพมาท่ียกเขาโจมตีกรุงศรีอยุธยาน้ันไดปลน ทรงจาํ ของนกั เรยี น จากนนั้ ใหน กั เรยี นศกึ ษาเรอ่ื งราวของชาวบา น หมูบานตางๆ เพ่ือเอาทรัพยสินและเสบียงอาหารใหกับกองทัพ และเปนการ บางระจันจากแหลงการเรียนรูตางๆ เพิ่มเติม แลวอภิปราย ตัดกําลังของกรุงศรีอยุธยา การเขาปลนชิงของกองทัพพมาเปนสาเหตุหนึ่ง รวมกันเก่ียวกับบทบาทของชาวบานบางระจันในชวงสงครามเสีย ท่ีชาวบานบางระจันตอ งรวมตัวกันเพอื่ ตอ ตาน กรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 แลวใหนักเรียนเขียนเรียงความบรรยาย ความรูสึกท่ีมตี อวรี กรรมของชาวบา นบางระจนั แลวนําเสนอหนา นักเรียนควรรู ช้นั เรยี น 1 สมเดจ็ พระเจา เอกทศั หรือสมเด็จพระทน่ี ่งั สรุ ยิ าศนอมรินทร (ครองราชย พ.ศ. 2301-2310) เปนพระเชษฐาของสมเดจ็ พระเจาอุทุมพร ไมทรงพระปรชี า สามารถ แตท รงปรารถนาในพระราชสมบตั ิ พระอนชุ าจงึ ถวายให ในสมยั ของ พระองคกรงุ ศรีอยธุ ยาเผชิญกบั การโจมตจี ากพมา แตพระองคไ มไดทรงเตรยี ม การปองกนั บา นเมอื งใหดีพอ จึงตองเสียกรุงใหพมาเปนครัง้ ท่ี 2 ใน พ.ศ. 2310 T91

นาํ สอน สรุป ประเมนิ ขนั้ สอน ทพั พบม้า่านชบาาวงบระา้ จนันบอายงู่รในะจเขันต1ทเง้ัมผือหู้ งญสิงงิ หผ์บชู้ าุรยี แซล่ึงะเปช็นาวเสห้นมทบู่ าา้ งนผอ่านื่ นทขห่ี อนงี ทัพพม่าเข้ามารวมกัน ได้ร่วมแรงร่วมใจกันตั้งค่ายต่อสู้กับพม่าท่ี 8. ครใู หน กั เรยี นแสดงบทบาทสมมติ เรอ่ื ง ชาวบา น ยกทพั เขา้ มารกุ รานหลายครัง้ บางระจนั จากขอ มลู ทไี่ ดศ กึ ษามา หรอื อาจให แสดงทาทางประกอบเพลง บางระจันวันเพ็ญ ชาวบ้านบางระจันต่อสู้กับพม่าด้วยความกล้าหาญและเสียสละ ของแอด คาราบาว ก็ได แม้จะมีก�าลังน้อยกว่า แต่ก็สามารถเอาชนะทัพพม่าได้ถึง ๗ คร้ัง พม่าจึงใช้ปืนใหญ่เข้าโจมตี ชาวบ้านบางระจันพยายามขอปืนใหญ่ 9. ครเู นน ยา้ํ ใหน กั เรยี นทราบวา ชาวบา นบางระจนั จากทางกรุงศรีอยธุ ยาแตไ่ ม่ได้ เพราะกรงุ ศรีอยุธยาเกรงวา่ ปนื ใหญ่ เสียเปรียบกองทัพพมาทั้งในดานกําลังคนท่ี จะถูกพม่าชิงระหว่างทาง ชาวบ้านบางระจันจึงหล่อปืนใหญ่ใช้เอง นอยกวา และอาวุธที่มีประสิทธิภาพดอยกวา แต่ก็แตกร้าวใช้การไม่ได้ จนในที่สุดค่ายบางระจันก็เสียให้กับพม่า แตดวยความสามัคคี ความกลาหาญ ทําให เม่อื พ.ศ. ๒๓๐๙ หลงั จากต้านทานอยู่นานกว่า ๕ เดือน ชาวบานบางระจันสามารถเอาชนะพมามาได ถงึ 7 ครงั้ วรี กรรมของชาวบา้ นบางระจนั แสดงถงึ ความเสยี สละอนั ยงิ่ ใหญ่ ท่ีชาวบ้านมีต่อบ้านเกิดเมืองนอนของตน ปัจจุบันได้มีการสร้าง อนสุ าวรียแ์ ละคา่ ยบางระจันไวเ้ ป็นที่ระลึก ความรเู้ สรมิ อุทยานวีรชนค่ายบางระจัน ตั้งอยู่ท่ี ตา� บลบางระจนั อา� เภอคา่ ยบางระจนั จงั หวดั สิงห์บุรี ภายในอุทยานฯ ประกอบด้วย “อนุสาวรีย์วีรชนผู้กล้าชาวบางระจัน” ท่ี รัฐบาลและประชาชนร่วมกันสร้างขึ้น เพื่อ เป็นการประกาศเกียรติคุณของวีรชนค่าย บางระจัน ค่ายจ�าลองที่สร้างขึ้นใหม่ตาม แบบโบราณ อาคารศูนย์ศึกษาประวัติศาสตร์ และพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ที่จัดแสดง องค์ความรู้เก่ียวกับค่ายบางระจัน เช่น จ�าลองการสร้างค่าย จ�าลองการรบ แสดงประวัติ วรี ชนค่ายบางระจนั 86 นักเรียนควรรู ขอสอบเนน การคดิ 1 ชาวบา นบางระจนั ไดท ําการรวบรวมชายฉกรรจไ ดประมาณ 400 กวา คน วรี กรรมของชาวบา นบางระจันถือเปน แบบอยา งทดี่ ีในดา นใด โดยมหี ัวหนา ทเ่ี ขม แข็งรวมกนั ทั้งหมด 11 คน ประกอบดวยนายจันหนวดเขี้ยว 1. การประพฤตติ นอยใู นหลกั ธรรม นายโชติ นายดอก นายทองแกว นายทองเหม็น นายทองแสงใหญ นายแทน 2. การใชส ตปิ ญญาเพอื่ ความอยรู อด นายเมือง พันเรือง ขุนสรรค และนายอิน นอกจากน้ี ยังนิมนตพระอาจารย 3. ความรบั ผิดชอบตอหนาท่ขี องตนเอง ธรรมโชติ วัดเขานางบวช แขวงเมืองสุพรรณบุรี ซึ่งชาวบานนับถือวา เปนผูมี 4. ความสามัคคแี ละเปนนํ้าหน่งึ ใจเดียวกัน วทิ ยาคมใหม าชว ยคมุ ครองอยทู ว่ี ดั โพธเิ์ กา ตน ในบา นบางระจนั ดว ย โดยชาวบา น (วเิ คราะหค าํ ตอบ : เพราะชาวบา นบางระจนั ไดร วมตวั และรว มกนั ชวยกันตั้งคายข้ึนเปนวงรอบบา นบางระจนั เปน 2 คา ย จัดกาํ ลงั เปนหมวดหมู รวบรวมอาวุธที่หาไดในตาํ บลเตรยี มพรอมสูกบั พมา ตอ สกู บั พมา ทเี่ ขา มาโจมตกี รงุ ศรอี ยธุ ยา โดยสามารถยนื หยดั ตอ สู กบั พมา ไดน านถงึ 5 เดอื น สง่ิ เหลา นไ้ี ดแ สดงถงึ ความสามคั คี ความ กลาหาญ และความเสยี สละทม่ี ตี อบานเมอื ง ดงั น้ัน ขอ 4. จงึ เปน คําตอบท่ีถกู ตอง) T92

นํา สอน สรปุ ประเมนิ ๓ พระยาพชิ ยั 1ดาบหกั ขนั้ สอน พระยาพชิ ัยดาบหัก เปน็ ทหารเอกคนหนง่ึ ของ สมเดจ็ พระเจา้ ตากสนิ มหาราช ทา่ นมคี วามกลา้ หาญ 10. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา พระยาพิชัย ในการสรู้ บและมคี วามซอ่ื สตั ยต์ อ่ เจา้ นาย ดาบหักเปนทหารเอกของสมเด็จพระเจา ตากสนิ มหาราช ทา นมคี วามกลา หาญในการ ผลงานส�าคญั สูร บและมีความซ่ือสตั ยต อ เจา นาย เม่ือคร้ังท่ีกรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า ใน พ.ศ. ๒๓๑๐ พระยาพิชัยในขณะน้ัน 11. ครตู ัง้ ประเดน็ คาํ ถามใหน ักเรียนชวยกันตอบ มียศเป็นหลวงพิชัยอาสา รับราชการอยู่ในสังกัด • พระยาพิชัยดาบหักเปนใคร และมีความ ของพระยาตาก (ต่อมาคือสมเด็จพระเจ้าตากสิน สําคญั อยางไรตอประวตั ิศาสตรไทย มหาราช) รว่ มกับกองทพั พระยาตากขบั ไลก่ องทัพ (แนวตอบ : พิจารณาคําตอบของนักเรียน พม่าออกไปจากกรงุ ศรีอยธุ ยา โดยใหอ ยใู นดลุ ยพินิจของครูผสู อน) • เพราะเหตใุ ด พระยาพชิ ยั จงึ ไดร บั สมญาวา พระยาพชิ ยั ดาบหกั (แนวตอบ : เพราะทา นไดใ ชด าบคใู นการตอ สู กับทหารพมาจนดาบหัก แตก็ยังใชดาบที่ หักสตู อ จนไดรบั ชัยชนะ) เม่ือพระเจ้าตากสิน สถาปนา กรุงธนบุรี พระยาพิชัยได้รับ ราชการ และร่วมออกรบใน ▲ อนสุ าวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก จงั หวดั อตุ รดติ ถ์ สงครามสา� คญั ๆ หลายครงั้ เชน่ สงครามกบั พมา่ และการปราบชมุ นมุ ตา่ ง ๆ ทตี่ งั้ ตวั เปน็ ใหญ่ในหวั เมอื ง ตอ่ มาทา่ นไดเ้ ลอ่ื นบรรดาศกั ดเิ์ ปน็ พระยาสหี ราชเดโชชยั เจา้ เมอื งพชิ ยั (ปจั จบุ นั อยู่ในจงั หวดั อตุ รดติ ถ)์ เมอื่ พ.ศ. ๒๓๑๔ กองทพั พมา่ ไดย้ กมาตเี มอื งพชิ ยั พระยาพชิ ยั ได้น�ากองทัพออกต่อสู้อย่างเข้มแข็ง พระยาพิชัยได้ใช้ดาบคู่ไล่ฟัน ทหารพมา่ จนดาบหัก แตท่ ่านยงั คงใช้ดาบหกั น้นั ต่อสกู้ บั ทหารพม่า ต่อไป จนกระท่งั กองทัพพมา่ ตอ้ งลา่ ถอยออกไป พระยาพิชัยได้รบั การยกย่องในเร่ืองความกล้าหาญ และไดร้ บั สมญาว่า พระยาพิชยั ดาบหกั 87 ขอสอบเนน การคิด นักเรียนควรรู ขอใดเปนคุณธรรมสําคัญของพระยาพิชัยดาบหักท่ีนักเรียน 1 พระยาพิชัย เดิมช่ือ จอย เกิดที่เมืองพิชัย (ปจจุบัน คือ อําเภอหน่ึงใน ควรยึดถือเปนแบบอยาง จังหวัดอุตรดิตถ) เม่ือยังเยาววัย บิดามารดาไดนําไปฝากเปนศิษยวัด จึงได เลา เรียนหนังสอื และสนใจในการชกมวย พระยาตาก (สนิ ) เห็นฝม อื การชกของ 1. ความยุติธรรม จอ ยจงึ ชวนใหม าอยดู ว ย ตอ มาจงึ ไดร บั การแตง ตงั้ เปน หลวงพชิ ยั อาสา และไดร ว ม 2. ความกลา หาญ รบอยางกลาหาญกับพระยาตาก (สิน) มาโดยตลอด ภายหลังปราบชุมนุม 3. ความเมตตากรณุ า เจาพระฝางไดแลว สมเด็จพระเจาตากสินมหาราชจึงโปรดเกลาฯ ใหเล่ือนยศ 4. ความเพียรพยายาม เปนพระยาพิชัย เจา เมืองพิชัย (วิเคราะหคําตอบ : พระยาพิชัยดาบหักมีคุณธรรมท่ีเดนชัด คือ ความกลาหาญ เหน็ ไดจ ากการเขา รวมสูรบในสงครามครง้ั สําคญั หลายคร้ัง ท้ังการทําสงครามกับพมาและการปราบชุมนุมตางๆ ดงั นัน้ ขอ 2. จงึ เปน คาํ ตอบที่ถูกตอง) T93

นํา สอน สรปุ ประเมิน ขน้ั สอน พระยาพิชัยรับราชการด้วยความซ่ือสัตย์และจงรักภักดีต่อ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมาก ท่านจึงได้รับยกย่องเรื่องความ 12. ครูสุมนักเรียนออกมาอธิบายวีรกรรมของ ซ่ือสตั ย์และจงรักภกั ดี พระยาพิชัย จนไดรับสมญาวา พระยาพิชัย ดาบหัก ทหี่ นา ชั้นเรยี น พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลท่ี ๖) ได้ พระราชทานนามสกลุ ให้แกเ่ ชอ้ื สายของพระยาพชิ ัยว่า “วิชัยขัทคะ” 13. ครตู งั้ ประเดน็ คาํ ถามวา จากความจงรกั ภกั ดี เพอ่ื เปน็ อนสุ รณแ์ กพ่ ระยาพชิ ยั ดาบหกั ตอ่ มาชาวเมอื งอตุ รดติ ถร์ ว่ ม ที่พระยาพิชัยดาบหักมีตอสมเด็จพระเจา กนั สรา้ งอนสุ าวรยี ข์ องพระยาพชิ ยั ดาบหกั ขนึ้ บรเิ วณหนา้ ศาลากลาง ตากสนิ มหาราช นกั เรยี นคดิ วา มคี วามสาํ คญั จงั หวดั อตุ รดติ ถ์ เพอ่ื เปน็ อนสุ รณแ์ หง่ วรี กรรมของทา่ น โดยสรา้ งเปน็ ในการดาํ เนนิ ชวี ติ ในปจ จบุ นั มากนอ ยเพยี งไร รปู พระยาพชิ ัยสวมชดุ นกั รบ มือถือดาบ ๒ ข้าง ดาบขา้ งขวาหกั จากน้ันใหนักเรียนในชั้นเรียนระดมความคิด รวมกนั ในการตอบ ▲ อนสุ าวรยี พ์ ระยาพิชัยดาบหัก1บรเิ วณหนา้ ศาลากลาง จงั หวัดอุตรดติ ถ์ 88 นักเรียนควรรู ขอ สอบเนน การคดิ 1 อนสุ าวรยี พ ระยาพชิ ยั ดาบหกั สรา งขน้ึ เพอ่ื ระลกึ ถงึ เกยี รตคิ ณุ ในเรอื่ งความ บคุ คลในขอ ใดปฏบิ ตั ติ นสอดคลอ งกบั คณุ ธรรมของพระยาพชิ ยั องอาจ กลา หาญ รักชาติ และเสียสละของพระยาพิชยั ดาบหัก โดยชาวจังหวัด ดาบหัก อตุ รดิตถไดร ว มใจกนั สรา งอนสุ าวรียพ ระยาพิชัยดาบหกั ขน้ึ ทําพิธีเปด เมื่อวนั ที่ 20 กมุ ภาพันธ พ.ศ. 2512 1. ตอมทบทวนบทเรยี นทกุ วนั 2. จอยสอนการบา นนองทกุ วนั ส่ือ Digital 3. ยยุ แบงขนมใหเ พ่ือนรับประทาน 4. ปยุ ใชไมไ ลส นุ ขั ทีจ่ ะกดั เพื่อนสนิท ศึกษาคน ควาเพม่ิ เติมเกีย่ วกับพระยาพิชัยดาบหัก ไดท ่ี (วิเคราะหคําตอบ : คุณธรรมที่เดนชัดของพระยาพิชัยดาบหัก http://www.uttaradit.go.th/pichai/index_pichai.htm คือความกลา หาญ ดงั นั้น การท่ีปยุ ใชไ มไ ลสุนัขที่จะกดั เพ่ือนสนทิ นบั เปนการกระทาํ ทก่ี ลาหาญในการชวยเพ่อื นใหปลอดภัย ดังนั้น ขอ 4. จึงเปน คาํ ตอบทีถ่ กู ตอง) T94

นาํ สอน สรปุ ประเมนิ ๔ ท้าวเทพกระษตั รี1ท้าวศรีสุนทร2 ขน้ั สอน ทา้ วเทพกระษตั รแี ละทา้ วศรสี ุนทร เป็นวีรสตรีของไทยท่ีมีความกล้าหาญ 14. ครูอธิบายใหนักเรียนเขาใจวา ทาวเทพ ยอมเสียสละความสุขของตนเองและ กระษัตรีและทาวศรีสุนทร เปนวีรสตรีไทยที่ ครอบครวั เพอื่ รกั ษาปกปอ้ งเมอื งถลาง ไดปกปองเมืองถลางเอาไวไดจากการรุกราน ไวไ้ ดจ้ ากการถกู รกุ รานของกองทพั พมา่ ของพมา ในครง้ั สงครามเกา้ ทพั เมอื่ พ.ศ. ๒๓๒๘ สมัยรชั กาลท่ี ๑ 15. ครูต้ังประเด็นคําถามใหนักเรียนแตละกลุม ผลงานสา� คญั รวมกนั วิเคราะหเ พือ่ หาคาํ ตอบ หลงั จากท่ีตงั้ กรุงรัตนโกสนิ ทร์ ได้ • เพราะเหตุใด คุณหญิงจันและคุณมุก เพียง ๓ ปี ได้เกิดสงครามครั้งใหญ่ ▲ อนุสาวรยี ์ท้าวเทพกระษัตรีและ จึงตอ งนํากองทพั สรู บดวยตนเอง ทา้ วศรสี ุนทร จังหวดั ภเู ก็ต (แนวตอบ : เนื่องจากขณะนั้นเจาเมืองถลาง เพง่ิ ถงึ แกก รรมลง คณุ หญงิ จนั ซงึ่ เปน ภรรยา ระหวา่ งไทยกบั พมา่ เมอ่ื พ.ศ. ๒๓๒๘ เรยี กวา่ สงครามเกา้ ทพั ซงึ่ ถอื ของเจาเมือง และคุณมุกผูเปนนองสาว เปน็ สงครามครง้ั ใหญท่ สี่ ดุ ระหวา่ งไทยกบั พมา่ เพราะฝา่ ยกองทพั พมา่ จึงตอ งนํากองทัพสูรบดวยตนเอง) ได้วางแผนเพื่อโจมตีไทยด้วยการกระหนาบตีพร้อมกันหลายด้าน • ชาวเมอื งถลางมียุทธวธิ ีในการสูร บอยา งไร โดยได้แบ่งก�าลังเข้าโจมตีจากทางเหนือลงมา พร้อมกับโจมตีจาก (แนวตอบ : ทําการลวงทหารพมาวามีทหาร ทางใตข้ นึ้ ไป และมที พั หลวงของพระเจา้ ปดงุ ยกเขา้ มาทางดา่ นเจดยี ์ และอาวุธจํานวนมากอยูในเมือง ทําให สามองค์ รวมแลว้ พมา่ ยกมาท้งั หมด ๙ ทพั ทหารพมา ไมกลา โจมต)ี ในสงครามคร้ังนี้กองทัพพม่าที่ยกมาทางใต้จะเข้าตีเมืองถลาง ปัจจุบันคือจังหวัดภูเก็ต ขณะนั้นเจ้าเมืองถลางเพิ่งถึงแก่กรรม 16. นักเรียนทําแบบฝกฯ เร่ือง วีรกรรมของ คุณหญิงจันซ่ึงเป็นภรรยาของเจ้าเมืองกับคุณมุกผู้เป็นน้องสาว บรรพบรุ ษุ ไทย จากแบบฝกฯ ประวัตศิ าสตร ได้เป็นผู้น�ารวบรวมก�าลังผู้คนต่อสู้กับพม่าจนสามารถป้องกันเมือง ป.3 หนา 30-31 ถลางไวไ้ ด้ ตรวจสอบผล 17. นกั เรยี นทาํ กจิ กรรมรวบยอด จากหนงั สอื เรยี น หนา 90 18. นักเรียนทํากิจกรรมรวบยอดที่ 3.3 จาก แบบวัดฯ ประวัตศิ าสตร ป.3 หนา 47-50 19. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน เร่ือง บรรพบุรษุ ไทย จากแผนการจัดการเรยี นรู 89 ขอ สอบเนน การคิด นักเรียนควรรู เพราะเหตใุ ด คณุ หญงิ จนั และคณุ มกุ จงึ ตอ งเปน ผนู าํ ในการตอ สู 1 ทาวเทพกระษัตรี มีนามเดิมวา จนั เมื่อเจริญวยั เปน สาวไดสมรสครั้งแรก กบั พมาท่เี ขาตเี มืองถลาง กบั หมอ มศรภี กั ดี บตุ รนายกองเมอื งนครศรธี รรมราช เมอื่ หมอ มศรภี กั ดถี งึ แกก รรม ไดกลับมาเมืองถลาง จึงไดสมรสใหมกับพระพิมล พระพิมลเคยออกไปเปน 1. ตอ งการหลอกใหพ มา ตายใจ เจาเมืองพัทลุงระยะหนึ่ง กอนกลับมาเปนเจาเมืองถลางตอจากพระยาถลาง 2. เพราะท้ัง 2 ทา นเปน ลูกของเจาเมือง ซ่ึงเปน นองชายของทา วเทพกระษัตรี 3. เพราะในตอนน้ันเมืองถลางขาดเจาเมือง 2 ทาวศรีสุนทร มีนามเดิมวา มุก ไมพบหลักฐานรายละเอียดเก่ียวกับชีวิต 4. ท้งั 2 ทา นมคี วามชาํ นาญในการรบสูงมาก ครอบครัว ดังนั้น ในสวนรายละเอียดหลักฐานท่ีปรากฏ จึงเปนเรื่องราวของ ทา วเทพกระษตั รเี สียเปน สวนใหญ (วเิ คราะหค าํ ตอบ : ขณะทก่ี องทพั พมา จะเขา ตเี มอื งถลาง ขณะนนั้ เจา เมอื งถลางเพงิ่ ถงึ แกก รรม ทาํ ใหเ มอื งถลางขาดผนู าํ คณุ หญงิ จนั ผูซ่ึงเปนภรรยาเจาเมืองกับคุณมุกนองสาวไดเปนผูนํารวบรวม ผคู นตอ สกู บั พมา และสามารถปอ งกนั เมอื งถลางไวไ ด ดงั นนั้ ขอ 3. จงึ เปน คําตอบท่ีถูกตอ ง) T95

นาํ สอน สรุป ประเมิน ขน้ั สรปุ ตอ่ มาคณุ หญงิ จนั ไดร้ บั แตง่ ตง้ั เปน็ ทา้ วเทพกระษตั รี และคณุ มกุ ได้รับแตง่ ตงั้ เปน็ ทา้ วศรีสนุ ทร เพอ่ื เปน็ การตอบแทนคุณความดี 1. ครแู ละนกั เรยี นรว มกนั สรปุ วา ไดเ รยี นรอู ะไรบา ง จากบทเรียนน้ี โดยสรุปเปนขอๆ แลวบันทึก ปัจจุบันท่ีจังหวัดภูเก็ตมีอนุสาวรีย์ของท้าวเทพกระษัตรีและ ขอ มลู ลงในสมุด ทา้ วศรีสุนทรเป็นอนสุ รณค์ วามกลา้ หาญของสตรไี ทย 2. ครูตรวจสอบผลการทํากิจกรรมและความ ? คา� ถามจดุ ประกาย ถูกตองของคําตอบของนักเรียน พรอมให ขอ เสนอแนะเพ่มิ เติม ๑. นักเรยี นคดิ ว่า จากเหตกุ ารณ์สงครามยุทธหตั ถกี อ่ ใหเ้ กดิ ผลดตี ่อชาติไทยอย่างไรบ้าง ๒. นักเรยี นคดิ ว่า เพราะเหตใุ ด จงึ ได้มกี ารสร้างอนสุ าวรยี แ์ ละคา่ ยบางระจันไวเ้ ปน็ ที่ระลึก ขนั้ ประเมนิ ๓. นักเรียนคิดว่า เพราะเหตุใด เมอื งถลางจึงรอดพ้นจากการรุกรานของพมา่ ในคราวสงคราม 1. ครูประเมินผลโดยการสังเกตความเขาใจ เกา้ ทพั มาได้ ในการตอบคําถามและการนําเสนอผลงาน หนาชั้นเรยี นของนกั เรยี น กจิ กรรมพฒั นาการเรียนรู้ แบง่ กลมุ่ สบื คน้ พระราชประวตั ิ พระราชกรณยี กจิ หรอื ประวตั แิ ละผลงานสา� คญั 2. ครตู รวจสอบความถกู ตอ งของการทาํ กจิ กรรม ของบุคคลสา� คัญเพิ่มเติม จากนั้นบนั ทึกลงในสมดุ พฒั นาการเรียนรู กจิ กรรมรวบยอด 3. ครตู รวจแบบวดั ฯ ๑. แบ่งกลุม่ สบื คน้ ประวัติหรอื วีรกรรมของบุคคลสา� คญั ของไทยมา ๑ ท่าน 4. ครูตรวจแบบฝกฯ 5. ครูตรวจแบบทดสอบหลังเรยี น จากนน้ั จัดทา� เปน็ รายงานด้วยส�านวนของตนเอง และนา� ไปจัดปา้ ยนเิ ทศ 6. ครูตรวจสอบผลจากการทําใบงาน โดยศึกษา ๒. เขยี นสรปุ คณุ ธรรมท่ีไดร้ บั จากการศกึ ษาประวตั บิ คุ คลสา� คญั ของไทยลงในสมดุ แนวทางการวัดและประเมินผล เพ่ือประเมิน ค�าถามบูรณาการสชู่ ีวิต ใบงานของนกั เรยี นจากแบบประเมนิ ทแี่ นบทา ย แผนการจดั การเรยี นรู ๑. นักเรียนจะนา� ความร้ทู ่ีไดจ้ ากการศึกษาเร่อื งชาวบา้ นบางระจนั ไปประยุกต์ใชใ้ นชวี ิต ประจา� วนั อยา่ งไรบา้ ง ๒. นักเรียนจะนา� คุณธรรมเรอื่ งความเสยี สละและความสามัคคีไปใช้ในการด�าเนินชวี ิต อย่างไรบา้ ง ๓. นักเรยี นจะมวี ธิ กี ารอย่างไรท่จี ะเผยแพร่คณุ ความดขี องบรรพบุรุษไทย 90 แนวทางการวัดและประเมินผล กิจกรรม 21st Century Skills ครตู รวจแบบฝกฯ แบบวดั ฯ ใบงาน และสงั เกตพฤตกิ รรมของนกั เรยี นจาก นกั เรยี นแบง กลมุ เลอื กวรี กรรมของบรรพบรุ ษุ ไทยทส่ี มาชกิ กลมุ การตอบคําถาม การนําเสนอผลงาน การทาํ งานรายบุคคล และการทํางานกลมุ สนใจ 1 ทาน เพื่อนําขอมลู ทีไ่ ดศกึ ษาและรวบรวมความรมู าจดั ทาํ โดยศกึ ษาแนวทางการวัดและประเมนิ ผลท่แี นบทายแผนการจดั การเรยี นรู หนังสือเลมเลก็ เร่อื ง ประวตั ิและวีรกรรมของบรรพบุรุษไทย โดย ใหครอบคลุมประเด็นตามทก่ี าํ หนด ดงั น้ี แบบประเมนิ การนาเสนอผลงาน แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทางานรายบคุ คล แบบประเมินคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ • การสรุปประวตั ิของบรรพบุรษุ ไทย คาชแี้ จง : ให้ผู้สอนสงั เกตพฤติกรรมของนกั เรียนในระหวา่ งเรียนและนอกเวลาเรยี น แล้วขีด ลงในช่องท่ี คาชี้แจง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรยี นในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรยี น แลว้ ขีด ลงในช่องท่ี คาชีแ้ จง : ให้ผู้สอนสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรยี นและนอกเวลาเรยี น แล้วขดี ลงในช่องท่ี • การสรปุ ผลงานและวีรกรรมของบรรพบรุ ุษไทย ตรงกับระดับคะแนน • การวิเคราะหค ุณคา ผลงานและวีรกรรมของบรรพบุรุษไทย ตรงกับระดับคะแนน ตรงกับระดับคะแนน ลาดับที่ รายการประเมิน ระดบั คะแนน ลาดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 1 รายการประเมิน ระดบั คะแนน 1 เนอ้ื หาละเอียดชัดเจน 3 21 32 คณุ ลกั ษณะ 321 อนั พึงประสงคด์ ้าน   2 ความถกู ต้องของเน้อื หา   1 การแสดงความคดิ เหน็   1. รักชาติ ศาสน์ 1.1 ยืนตรงเคารพธงชาติและรอ้ งเพลงชาติได้ 3 ภาษาทใี่ ช้เขา้ ใจงา่ ย   2 การยอมรับฟงั ความคิดเหน็ ของผอู้ นื่   กษัตริย์ 1.2 เข้ารว่ มกจิ กรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็นประโยชน์ 4 ประโยชนท์ ่ไี ดจ้ ากการนาเสนอ   3 การทางานตามหน้าท่ีทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย   5 วิธกี ารนาเสนอผลงาน   4 ความมนี า้ ใจ   2. ซือ่ สัตย์ สุจริต ตอ่ โรงเรยี น 5 การตรงต่อเวลา   3. มวี นิ ยั รับผดิ ชอบ 1.3 เข้ารว่ มกจิ กรรมทางศาสนาที่ตนนับถอื ปฏิบัติตามหลักศาสนา รวม 4. ใฝเ่ รียนรู้ 1.4 เข้ารว่ มกิจกรรมทีเ่ กีย่ วกับสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ตามทีโ่ รงเรยี นจดั ขึน้ รวม 2.1 ให้ข้อมูลที่ถกู ต้องและเป็นจริง ตวั อยา งแบบประเมนิลงชื่อ...................................................ผปู้ ระเมนิ 5. อย่อู ยา่ งพอเพยี ง 2.2 ปฏิบัตใิ นสงิ่ ที่ถูกต้อง .........../................./................ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั ของครอบครัว จากแผนการจดั การเรียนรูเกณฑก์ารให้คะแนน ให้ 3 คะแนน ลงช่ือ...................................................ผู้ประเมนิ 6. มุ่งมนั่ ในการทางาน ให้ 2 คะแนน ............../.................../................ 7. รกั ความเป็นไทย มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกจิ กรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจาวัน ผลงานหรอื พฤตกิ รรมสอดคล้องกบั รายการประเมินสมบูรณช์ ัดเจนให้ 1 คะแนน 8. มจี ติ สาธารณะ 4.1 รู้จกั ใชเ้ วลาว่างใหเ้ ป็นประโยชน์และนาไปปฏิบตั ิได้ ผลงานหรอื พฤตกิ รรมสอดคล้องกับรายการประเมนิ เป็นสว่ นใหญ่ เกณฑ์การใหค้ ะแนน ให้ 3 คะแนน 4.2 รูจ้ ักจัดสรรเวลาให้เหมาะสม ผลงานหรือพฤตกิ รรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วนเกณฑ์การตดั สนิ คุณภาพ ปฏิบตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมอย่างสมา่ เสมอ ให้ 2 คะแนน 4.3 เชอ่ื ฟังคาส่ังสอนของบิดา-มารดา โดยไม่โตแ้ ย้ง ให้ 1 คะแนน 4.4 ต้งั ใจเรยี น ช่วงคะแนน ระดับคณุ ภาพ ปฏิบัติหรอื แสดงพฤตกิ รรมบ่อยครัง้ 5.1 ใชท้ รัพย์สินและส่งิ ของของโรงเรียนอยา่ งประหยัด ปฏิบัตหิ รือแสดงพฤติกรรมบางคร้งั 5.2 ใชอ้ ุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรูค้ ณุ ค่า 5.3 ใชจ้ ่ายอย่างประหยดั และมกี ารเกบ็ ออมเงิน 12-15 ดี เกณฑ์การตดั สินคณุ ภาพ 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทางานท่ไี ด้รบั มอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ทอ้ แทต้ ่ออุปสรรคเพื่อให้งานสาเรจ็ 8-11 พอใช้ ช่วงคะแนน ระดบั คุณภาพ 7.1 มีจิตสานกึ ในการอนุรักษว์ ัฒนธรรมและภมู ปิ ัญญาไทย 7.2 เหน็ คุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย ต่ากวา่ 8 ปรับปรุง 12-15 ดี 8.1 รู้จกั ช่วยบิดา-มารดา ผู้ปกครอง และครทู างาน 8.2 รู้จกั การดูแลรักษาทรัพย์สมบัติและสิ่งแวดลอ้ มของห้องเรียนและ โรงเรียน 8-11 พอใช้ ลงชอื่ ...................................................ผูป้ ระเมิน ตา่ กวา่ 8 ปรับปรงุ ............../.................../................ เกณฑ์การใหค้ ะแนน พฤติกรรมท่ีปฏิบตั ิชัดเจนและสมา่ เสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมทป่ี ฏิบตั ิชัดเจนและบอ่ ยครั้ง ให้ 2 คะแนน พฤติกรรมทีป่ ฏบิ ัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน T96

คำสาํ คัญ ค�าส�าคัญ ค�าอ่าน ความหมาย เจรญิ สมั พันธไมตรี จะ-เรนิ -สา� -พนั -ทะ-ไม-ตรฺ ี ● การทา� ใหค้ วามสัมพันธ์ฉันมิตร เจริญงอกงามขน้ึ ไซ ปลารา้ ไซ ● เคร่อื งสานสา� หรบั ดกั ปลา พระเชษฐภคินี พระราชกรณยี กิจ ปฺลา-ร้า ● ปลาหมกั เกลอื ใสข่ า้ วคั่ว แมโ่ พสพ พฺระ-เชด-ถะ-พะ-ค-ิ นี ● พส่ี าว ยทุ ธหัตถี พฺระ-ราด-ชะ-กอ-ระ-นี- ● หน้าทีข่ องพระราชา ลอบ ยะ-กิด สารานกุ รม แม่-โพ-สบ ● เทพธิดาประจา� ข้าว เจา้ แม่แหง่ ข้าว อนุสาวรยี ์ ยดุ -ทะ-หัด-ถี ● การตอ่ สกู้ นั ดว้ ยอาวธุ บนหลงั ชา้ ง เปน็ วธิ ี การรบแบบกษัตริย์ในสมยั โบราณ ฮจิ เราะห์ศกั ราช ลอบ ● เครอ่ื งสานสา� หรบั ดกั ปลา ดักก้งุ มีหลายชนิด สา-รา-นุ-กฺรม ● หนังสือท่ีรวบรวมความรู้ทุกแขนงหรือ เฉพาะแขนงใดแขนงหน่ึง มักเรียงตาม ล�าดับอักษร อะ-น-ุ สา-วะ-รี ● สง่ิ ทส่ี รา้ งไวเ้ ปน็ ทร่ี ะลกึ ถึงบุคคลหรือ เหตกุ ารณ์สา� คญั ฮดิ -จะ-เราะ-สกั -กะ-หรฺ าด ● ศกั ราชของศาสนาอสิ ลาม 91 T97

บรรณานกุ รม กนกวล ี ชชู ยั ยะ และกฤษฎา  บณุ ยสมติ . บคุ คลส�ำคญั ของไทยทโ่ี ลกยกย่อง. กรงุ เทพฯ : เมธีทปิ ส,์ 2546. กรมวชิ าการ. ประวตั ศิ าสตรไ์ ทย: จะเรยี นจะสอนกนั อยา่ งไร: คมู่ อื การจดั กจิ กรรมการเรยี นการสอนประวตั ศิ าสตร.์ กรงุ เทพฯ : กรมวชิ าการ, 2543. กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. ตวั ชวี้ ดั และสาระการเรยี นรแู้ กนกลาง กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม. กรงุ เทพฯ : โรงพิมพช์ มุ นมุ สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย, 2551. ถาวร  อารศี ลิ ป. คมู่ อื แหลง่ เรยี นรเู้ รอ่ื งสถานทแี่ ละบคุ คลสำ� คญั ของชาตไิ ทย. กรงุ เทพฯ: สำ� นกั พฒั นาการเรยี นรแู้ ละมาตรฐาน การศึกษา สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาแห่งชาต,ิ 2544. มานพ  ถนอมศรี. คนไทยสมยั กอ่ น. กรุงเทพฯ : ตน้ ออ้ แกรมมี่, 2539. วนิ ยั   พงศศ์ รเี พียร. วนั วาร กาลเวลา แลนานาศกั ราช. กรุงเทพฯ : ศนู ยพ์ ฒั นาหนงั สือ กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธกิ าร, 2546. วีณา  เอยี่ มประไพ. หลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร.์ กรงุ เทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2535. ส.พลายนอ้ ย. เกรด็ โบราณคดปี ระเพณไี ทย. กรงุ เทพฯ : รวมสาสน์ , 2539. สำ� นกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. พระราชประวตั แิ ละพระราชกรณยี กจิ สมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั มหาวชริ าลงกรณ บดนิ ทรเทพยวรางกรู . กรงุ เทพฯ : องคก์ ารคา้ ของสำ� นกั งานคณะกรรมการสง่ เสรมิ สวสั ดกิ ารและ สวัสดิภาพครูและบุคลากรทางการศกึ ษา, 2561. ส�ำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. การสง่ เสรมิ และเผยแพรว่ ฒั นธรรมพนื้ บา้ นไทย. กรุงเทพฯ : ส�ำนักงานคณะ กรรมการวฒั นธรรมแห่งชาติ, 2531. ________. ขอ้ มูลวัฒนธรรมภาคกลาง. กรงุ เทพฯ : สำ� นกั งานคณะกรรมการวัฒนธรรมแหง่ ชาต,ิ 2545. ________. ขอ้ มูลวฒั นธรรมภาคตะวันออกเฉียงเหนอื . กรงุ เทพฯ : ส�ำนกั งานคณะกรรมการวฒั นธรรมแหง่ ชาติ, 2545. ________. ขอ้ มูลวัฒนธรรมภาคใต้. กรงุ เทพฯ : ส�ำนกั งานคณะกรรมการวฒั นธรรมแหง่ ชาติ, 2545. ________. ขอ้ มูลวฒั นธรรมภาคเหนอื . กรุงเทพฯ : สำ� นักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแหง่ ชาต,ิ 2545. เอกวทิ ย ์ ณ ถลาง. ภาพรวมภมู ปิ ญั ญาไทย. กรงุ เทพฯ : อมรนิ ทรพ์ รน้ิ ตง้ิ แอนดพ์ บั ลชิ ชงิ่ , 2544. สอื่ ขอ้ มลู อเิ ล็กทรอนกิ ส์ กรมชลประทาน. พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ. (ออนไลน์). แหล่งท่ีมา : http://www.rid.go.th/main/index. php?option=com_content&view=article&id=5543:---2562&catid=23:2009-12-21-08-25-31&Itemid=54. วนั ทส่ี ืบคน้ 16 ธันวาคม 2562. กรมประชาสัมพันธ.์ พระบรมฉายาลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจา้ อยูห่ ัว. (ออนไลน์). แหลง่ ทม่ี า : https://www.prd. go.th/more_news.php?cid=357&filename=Prd_news_thaiRoyal. วนั ทสี่ บื คน้ 16 ธันวาคม 2562. คณะกรรมการฝา่ ยประชาสมั พันธ์งานพระราชพธิ ีบรมราชาภิเษก. พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562. (ออนไลน์). แหลง่ ท่ีมา : http://www.phralan.in.th/coronation/gallery.php. วันท่ีสบื คน้ 16 ธันวาคม 2562. จังหวดั สระแก้ว. ภาพฝพี ระหตั ถ์ทรงมพี ระราชกระแสขอบใจพสกนิกร. (ออนไลน)์ . แหลง่ ท่ีมา : http://www.sakaeo.go.th/ bikefordad/. วันทสี่ บื ค้น 16 ธนั วาคม 2562. Pinterest. (ออนไลน์). แหล่งทีม่ า https://www.pinterest.com/pin/848928598481656137/. วนั ท่ีสบื คน้ 16 ธนั วาคม 2562. T98