ວິຊາ-ຈິດຕະການສຶກສາ

ເຖິງຢູ່ າງໃດກຕໍ າມ ຖາ້ ການຕງັ້ ເປົາ້ ໝາຍນນັ້ ຫາກເປັນມາດຕະເກນສູງເກນີ ໄປ ຈນົ ບູ່ ສໍ າມາດປະຕິບັດຕາມ ເປົ້າໝາຍທູ່ ວີ າງໄວກ້ ໍຈະພາໃຫເ້ ຂາົ ໄປສູ່ ູຄວາມຂບັ ຂອ້ ງໃຈ ແລະ ມຄີ ວາມທຸກ ຫຼ ການປະເມນີ ຕນົ ນນັ້ ຫາກເຄູ່ ງັ ຂດັ ເອາົ ຈງິ ເອາົ ຈງັ . ຜູທ້ ູ່ ບີ ູ່ ໍຜູ່ ານການປະເມນີ ກເໍ ກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າຕນົ ເອງບູ່ ໍມຄີ ຸນຄູ່ າ, ບູ່ ມໍ ຄີ ວາມສາມາດ ຫຼ ດໝູ ູ່ ີນຕນົ ເອງ. ຖາ້ ຜູໃ້ ດຫາກເປັນຄນົ ເກບັ ກດົ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ແບບນນັ້ ຍູ່ ງິ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ ເພາະບຸກຄນົ ທູ່ ມີ ບີ ຸກຄະລກິ ະພາບແບບເກັບ ກດົ ແມູ່ ນມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ຮຸນແຮງຕູ່ ກໍ ບັ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ ຂອງຕນົ ເອງ. ຄວາມຮູສ້ ກຶ ດູ່ ງັ ກູ່ າວຈະສູ່ ງົ ຜນົ ກະທບົ ຕູ່ ໍພດຶ ຕກິ ໍາ ທາງສງັ ຄມົ ເນູ່ ອງຈາກເຂາົ ຈະກາຍເປັນຄນົ ທູ່ ມີ ອີ າລມົ ຄຽດ ແລະ ບູ່ ມໍ ມີ ະນດຸ ສໍາພນັ ກບັ ໝູ່ ູເພູ່ ອນ. ສະນນັ້ , ພດຶ ຕກິ າໍ ຮບັ ຜດິ ຊອບຕນົ ເອງນີ້ ອາດອະທບິ າຍແຈງ້ ຢູ່ ູໃນຄວາມສາໍ ພນັ ລະຫວູ່ າງບຸກຄນົ , ພດຶ ຕກິ ໍາ ແລະ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມທູ່ ເີ ປັນປັດໄຈກາໍ ນດົ ເຊູ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . 5. ການຮຽນຮູ ້ດວ້ ຍການສັງເກດຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ການຮຽນຮູດ້ ວ້ ຍການສງັ ເກດຈະເກດີ ຂນຶ້ ຢູ່ າງຫຼວງຫຼາຍຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ. ເດກັ ນກັ ຮຽນຈະໄດ ້ ຮຽນຮູທ້ ດັ ສະນະ ຄະຕ,ິ ການກະທໍາ ແລະ ທກັ ສະຕູ່ າງໆ ຈາກຕວົ ແບບ. ຕວົ ແບບທູ່ ມີ ບີ ດົ ບາດຕູ່ ກໍ ານຮຽນຮູຈ້ າກການສງັ ເກດຫາຼ ຍທູ່ ີ ສຸດກໍແມູ່ ນຄູ ແລະ ເພູ່ ອນຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ. 5.1 ຄູໃນຖານະທູ່ ີເປັນຕົວແບບທາງບຸ ກຄະລກິ ແລະ ພດຶ ຕິກໍາ ຈາກທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮູທ້ າງສງັ ຄມົ ທູ່ ກີ ູ່ າວມານນັ້ ມນັ ໄດຊ້ ບີ້ ອກວູ່ າຕວົ ແບບຈະມອີ ດິ ທພິ ນົ ສູງຕູ່ ໍພດຶ ຕິ ກໍາຂອງບຸກຄນົ . ນກັ ຮຽນຈະພບົ ກບັ ຕວົ ແບບຫຼາຍໆ ຊະນິດຢູ່ ູ ໃນສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມທູ່ ີເຂາົ ອາໃສຢູ່ ູ ເຊູ່ ນັ ໝູ່ ູເພູ່ ອນ, ບຸກຄນົ ພາຍໃນຄອບຄວົ ແລະ ສູ່ ຕູ່ າງໆ. ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນຄູຈະເປັນຕວົ ແບບສໍາຄນັ ທູ່ ສີ ຸດເພາະເຂາົ ຈະໃຊເ້ ວລາຢູ່ ູນໍາຄູ ເປັນສູ່ ວນໃຫຍູ່ . ໂດຍທູ່ ວົ ໄປຜູໃ້ ຫຍູ່ ຈະມກັ ສູ່ ງັ ສອນເດກັ ວູ່ າ “ ຈູ່ ງົ ກະທາໍ ຕາມທູ່ ຜີ ູທ້ ູ່ ເີ ວາົ້ , ຢູ່ າຊູກະທໍາຕາມຜູໃ້ ຫຍູ່ ກະທໍາ ”. ການສອນລກັ ສະນະນີ້ ຈະກງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ທໍາມະຊາດການຮຽນຮູຂ້ ອງເດກັ ເພາະເດັກຈະຮຽນຮູດ້ ວ້ ຍການຮຽນ ແບບຫາຼ ຍກວູ່ າປະຕບິ ດັ ຕາມຄໍາເວາົ້ . ສູ່ ງິ ທູ່ ຄີ ວນນາໍ ໄປປະຍຸກກໍແມູ່ ນຄູໃນຖານະເປັນຕວົ ແບບຕອ້ ງຄໍານງເຖິງສູ່ ິງທູ່ ີ ຕນົ ກະທາໍ ເພາະການກະທາໍ ຂອງຄູຈະເປັນຕວົ ຢູ່ າງຂອງເດກັ ຮຽນແບບ. ຖ້າຄູມຄີ ວາມຫວັງຢາກໃຫນ້ ກັ ຮຽນມີ ຄວາມດຸໝູ່ ນັ ຂະຫຍນັ ຄຕູ ອ້ ງພຈິ າລະນາຕນົ ເອງວູ່ າ ໄດກ້ ະທໍາຕນົ ເປັນຕວົ ຢູ່ າງທູ່ ດີ ແີ ລວ້ ບູ່ ໍ. ຖາ້ ຕອ້ ງການໃຫເ້ ດກັ ເປັນ ຄນົ ມເີ ຫດຜນົ ຄູກໍຕອ້ ງເປັນຄນົ ທູ່ ມີ ເີ ຫດຜນົ . ນອກຈາກນີ້ ຄູກໍພຈິ າລະນາຕນົ ເອງວູ່ າຍງັ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາໃດທູ່ ຕີ ນົ ເປັນຕວົ ແບບໃນທາງລບົ ເພາະເດກັ ຈະຮຽນເອາົ ແບບດູ່ ງັ ກູ່ າວໂດຍຄູບູ່ ໄໍ ດສ້ ອນ. ຄູມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ ໃນຖານະທູ່ ເີ ປັນຕວົ ແບບໃຫເ້ ດກັ ດວ້ ຍຫຼາຍໆ ເຫດຜນົ ຄ ເຫດຜນົ ທູ່ ີ 1 ແມູ່ ນຄູເປັນ ບຸກຄນົ ທູ່ ເີ ດູ່ ນັ ສາໍ ລບັ ເຂາົ , ເປັນເປົ້າໝາຍໃຫເ້ ດກັ ສນົ ໃຈ. ເຫດຜນົ ທູ່ ີ 2 ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນຄູຈະເປັນຜູຄ້ ວບຄຸມການ ເສມີ ແຮງແກູ່ ເຂາົ . ເຫດຜນົ ທູ່ ີ 3 ເດກັ ມຄີ ວາມສດັ ທາໃນຕວົ ຂອງຄູ. ເຂາົ ຈະເບູ່ ິງຄູໃນຖານະຜູ ທ້ ູ່ ີມຄີ ວາມສາມາດ ແລະ ມກີ ຽດ. ຄຸນລກັ ສະນະຕູ່ າງໆ ເຫູ່ າຼົ ນີ້ ຄູຈູ່ ງຶ ເປັນຕວົ ແບບທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. ສະນນັ້ , ພດຶ ຕກິ າໍ ຕູ່ າງໆ ຂອງຄູຈູ່ ງຶ ມີ ອດິ ທພິ ນົ ຢູ່ າງໃຫຍູ່ ຫວຼ ງຕູ່ ໍກບັ ນກັ ຮຽນ. 5.1.1 ຄູໃນຖານະທູ່ ເີ ປັນຕວົ ແບບທາງວິຊາການ ຄບູ ູ່ ໍພຽງແຕູ່ ເປັນຕວົ ແບບທູ່ ມີ ອີ ດິ ທພິ ນົ ສະເພາະພດຶ ຕກິ າໍ ທາງສງັ ຄມົ ເທູ່ າົ ນນັ້ ແຕູ່ ຍງັ ເປັນຕວົ ແບບທາງ ການພດັ ທະນາທກັ ສະວຊິ າການໃຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນອກີ ດວ້ ຍເຊູ່ ນັ ຄູເປັນຕວົ ແບບທາງການຄດິ , ການແກບ້ ນັ ຫາ ແລະ ທກັ ສະທາງວຊິ າການຕະລອດເວລາ. ກໍຍອ້ ນວູ່ າຄູໄດສ້ ະແດງຄວາມສາມາດທາງວຊິ າການໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ໂດຍກງົ . 93

ເວລາຄູສອນທກັ ສະທາງສງັ ຄມົ . ຄກູ ໍວາງພນ້ ຖານພດຶ ຕກິ ໍາເພູ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດປະຍຸ ກຄວາມຮູທ້ ູ່ ີໄດ ້ ຮຽນມາຢູ່ ູໃນສະຖານະການອູ່ ນໆ ໄດ.້ ການສອນໃຫນ້ ກັ ຮຽນມທີ ກັ ສະທາງປັນຍາກໍຄກນັ , ຄູຈະຕອ້ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ໄດເ້ ຫນັ ຕວົ ຢູ່ າງແບບຊໍາ້ ໆ ດວ້ ຍຫາຼ ຍຮູບແບບ ເພູ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນມປີ ະສບົ ການຢູ່ າງພຽງພໍ, ເພູ່ ອແກໄ້ ຂບນັ ຫາຢູ່ ູ ໃນ ສະຖານະການທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງກນັ ເຊູ່ ນັ ຖາ້ ຄູສອນການບວກເລກຫກຼັ ດຽວ ຄູຕອ້ ງສາທດິ ຫຼ ມຕີ ວົ ຢູ່ າງການບວກເລກ ຫຼາຍໆ ຕວົ ຢູ່ າງທູ່ ມີ ຄີ ວາມແຕກຕູ່ າງກນັ . ຖາ້ ຄູສະເໜຕີ ວົ ຢູ່ າງພຽງຂໍດ້ ຽວ ເຂາົ ກໍຈະຮບັ ຮູບ້ ນັ ຫາດຽວເທູ່ າົ ນນັ້ . ທູ່ ານຣໍເຊຣ ແລະ ນໂີ ຄຊນັ (Rosser and Nicholson , 1984: 147) ໄດສ້ ະເໜຕີ ວົ ແບບໃນຮູບຂອງ ການສອນທາງວຊິ າການໄວວ້ ູ່ າ. 1) ຈູ່ ງົ ສະເໜຕີ ວົ ຢູ່ າງໃຫຫ້ ຼາຍ. 2) ໃນຈໍານວນຕວົ ຢູ່ າງນນັ້ ຈູ່ ງົ ໃຫມ້ ຫີ ຼາຍຕວົ ຢູ່ າງທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງກນັ . 3) ຈູ່ ງົ ສະເໜຕີ ວົ ຢູ່ າງໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ຫກຼັ ການກູ່ ຽວກບັ ການສອນ. 4) ວທິ ກີ ານນາໍ ສະເໜຕີ ວົ ຢູ່ າງນນັ້ , ຄູທງັ ອະທບິ າຍ ແລະ ກະທໍາໄປພອ້ ມໆ ກນັ ເພາະຜນົ ການວໄິ ຈພບົ ວູ່ າ ການອະທບິ າຍຄວບຄູ່ ູໄປພອ້ ມການກະທໍາຂອງຄູຈະຊູ່ ວຍໃຫຜ້ ູສ້ ງັ ເກດສາ້ ງລະຫດັ ທາງພາສາ ແລະ ຈູ່ ຈາໍ ຕວົ ແບບໄດ ້ ດຂີ ນຶ້ . 5) ການສາທດິ ວທິ ແີ ກໄ້ ຂບນັ ຫາຂອງຄນູ ນັ້ ຄູຄວນສະເໜເີ ປັນຫຼັກການ ຫຼ ກົດການປະຕິບັດຢູ່ ູ ໃນຮູບ ພາສາ. ເພູ່ ອສະດວກໃນການຈູ່ ຈາໍ ແລະ ການຈດັ ລະບຽບຂອງຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນ. 5.1.2 ໝູ່ ູເພູ່ ອນໃນຖານະທູ່ ີເປັນຕົວແບບ ການທູ່ ໄີ ດເ້ ຫນັ ເພູ່ ອນຄນົ ອູ່ ນໆ ໄດຮ້ ບັ ລາງວນັ ຫຼ ຮບັ ການລງົ ໂທດຈະເປັນສູ່ ງິ ສາໍ ຄນັ ຕູ່ ກໍ ານຮຽນຮູ ້ ຂອງນກັ ຮຽນ, ຖາ້ ນກັ ຮຽນຫາກໄດພ້ ບົ ເຫນັ ຄູຕາໍ ນນິ ກັ ຮຽນຄນົ ໃດໜູ່ ງຶ ທູ່ ກີ ະທາໍ ສູ່ ງິ ໃດໜູ່ ງຶ ທູ່ ບີ ູ່ ໍເໝາະສມົ ກໍຈະເຮັດ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄນົ ອູ່ ນໆ ທູ່ ຢີ ູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນນນັ້ ບູ່ ໍກາ້ ສະແດງພດຶ ຕິກໍາດູ່ ັງກູ່ າວນັນ້ . ໃນທໍານອງດຽວກັນນັນ້ , ຖ້າຄູ ໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງແກູ່ ນກັ ຮຽນຜູໃ້ ດຜູໜ້ ູ່ ງຶ . ນກັ ຮຽນຄນົ ອູ່ ນໆກໍຈະເກດີ ມຄີ ວາມຫວງັ ຕູ່ ກໍ ບັ ການເສມີ ແຮງນນັ້ ໂດຍມີ ແນວໂນມ້ ຈະກະທໍາພດຶ ຕກິ າໍ ຄກບັ ຕວົ ແບບນນັ້ ເພູ່ ອຕອ້ ງການໄດກ້ ານເສມີ ແຮງຈາກຄ.ູ ເຮາົ ຈະເຫນັ ໄດວ້ ູ່ າ ເວລາໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງແກູ່ ນກັ ຮຽນຄນົ ໃດໜູ່ ງຶ . ການດາໍ ເນນີ ການນນັ້ ຈະກະທໍາໜາ້ ທູ່ ີ 2 ຢູ່ າງພອ້ ມກນັ ຄ ຈະເປັນຕວົ ເສມີ ແຮງໂດຍກງົ ສາໍ ລບັ ຕວົ ແບບທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ . ຢູ່ ູໃນຂະນະດຽວກນັ ກໍຈະມຜີ ນົ ເປັນຕົວ ເສມີ ແຮງໃຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນຄນົ ອູ່ ນໆ ເພູ່ ອເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ຢາກກະທາໍ ຕາມຕວົ ແບບນນັ້ . ສະນນັ້ , ຄູຈູ່ ງົ ຍກົ ຕວົ ຢູ່ າງໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃນຫອ້ ງເຫນັ ວູ່ າ ຖາ້ ນກັ ຮຽນຜູໃ້ ດກະທາໍ ດກີ ໍຈະໄດຮ້ ບັ ການຍກົ ຍອ້ ງຊມົ ເຊຍີ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນອກີ ດວ້ ຍ. ສະຫຸຼບ ທດິ ສະດຂີ ອງທູ່ ານແບນດູຣາ ແມູ່ ນຈດິ ຕະວທິ ະຍາການຮຽນຮູຢ້ ູ່ ູໃນກູ່ ຸມປະຕສິ າໍ ພນັ ທູ່ ໄີ ດມ້ ແີ ນວ ຄວາມຄດິ ວູ່ າ ພດຶ ຕກິ າໍ ຕູ່ າງໆ ແມູ່ ນຜນົ ບວກລະຫູ່ ວາງຂະບວນການທາງປັນຍາຂອງບຸກຄນົ ແລະ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ. ພດຶ ຕກິ າໍ , ບຸກຄນົ ແລະ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມຈະເປັນປັດໄຈ 3 ປະການທູ່ ມີ ອີ ດິ ທພິ ນົ ເຊູ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . ທູ່ ານ ແບນດຣູ າ ໄດແ້ ຍກຄວາມແຕກຕູ່ າງລະຫວູ່ າງການຮຽນຮູກ້ ບັ ຜນົ ງານໄວຢ້ ູ່ າງຊດັ ເຈນວູ່ າ ການຮຽນ ຮູແ້ ມູ່ ນຂະບວນການທູ່ ໄີ ດມ້ າເຊູ່ ງິ ຄວາມຮູ ້ ທູ່ ປີ ະກອບດວ້ ຍອງົ ປະກອບທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ຄ ການໃສູ່ ໃຈ, ການເຂາົ້ ລະຫດັ ໃນ ຮູບສນັ ຍາລກັ ແລວ້ ເກບັ ໄວຢ້ ູ່ ູໃນໜູ່ ວຍຄວາມຈໍາ. ສູ່ ວນຜນົ ງານແມູ່ ນພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ຸກຄນົ ໄດສ້ ະແດງອອກມາ. ສູ່ ງິ ທູ່ ີ ບຸກຄນົ ມຈີ າກການຮຽນຮູນ້ ນັ້ ອາດຈະບູ່ ໍສະແດງອອກມາໃຫເ້ ຮາົ ເຫນັ ກໍເປັນໄປໄດ.້ 94

ອງົ ປະກອບທູ່ ສີ ໍາຄນັ ໃນການຮຽນຮູນ້ ນັ້ ທູ່ ານແບນດຣູ າ ໄດອ້ ະທບິ າຍວູ່ າ ຈະປະກອບມີ 3 ປະການຄ ຕວົ ແບບໃນຮູບພດຶ ຕກິ ໍາ, ຜນົ ກາໍ ຈາກພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຕວົ ແບບ ແລະ ຂະບວນການທາງປັນຍາຂອງຜູຮ້ ຽນ. - ຕວົ ແບບໃນຮູບພດຶ ຕກິ າໍ ອາດເປັນຕວົ ແບບທູ່ ມີ ຊີ ວີ ດິ , ສນັ ຍາລກັ , ຢູ່ ູໃນຮູບຂອງຄາໍ ສອນ ຫຼ ການບອກ ທາງວາຈາ. ເມູ່ ອຕວົ ແບບສະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ອາດມຜີ ນົ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູສ້ ງັ ເກດມແີ ນວໂນມ້ ຄອ້ ຍຕາມ ຫຼ ບູ່ ໍຄອ້ ຍຕາມ ແມູ່ ນຈະຂນຶ້ ກບັ ຜນົ ກາໍ ທູ່ ຕີ ວົ ແບບໄດຮ້ ບັ . ຖາ້ ຕວົ ແບບຫາກໄດຮ້ ບັ ຜນົ ກໍາທູ່ ດີ ,ີ ຜູ ສ້ ັງເກດກໍຈະມແີ ນວໂນມ້ ຮຽນ ແບບ (ຫຼ ລອກແບບ). ຖາ້ ຕວົ ແບບຫາກຖກລງົ ໂທດ ຫຼ ໄດຮ້ ບັ ຜນົ ກໍາທູ່ ບີ ູ່ ດໍ ຜີ ູທ້ ູ່ ສີ ງັ ເກດກໍຈະບູ່ ໍຮຽນແບບນໍາຕວົ ແບບນນັ້ . ຂະບວນການທາງປັນຍາຈະເປັນຕວົ ເຊູ່ ອມທາງພດຶ ຕກິ ໍາ ແລະ ຜນົ ການກະທາໍ ທູ່ ຕີ ວົ ແບບໄດຮ້ ບັ ເຊູ່ ງິ ທູ່ ານ ແບນດຣູ າ ໄດຖ້ ວູ່ າເປັນສູນການຂອງການຮຽນຮູ.້ ຂະບວນການດູ່ ງັ ກູ່ າວຈະປະກອບດວ້ ຍຂະບວນການໃສູ່ ໃຈ, ຂະ ບວນການຈດົ ຈາໍ , ຂະບວນການປະຕບິ ດັ ຕາມຕວົ ແບບ ແລະ ຂະບວນການຈງູ ໃຈ. ຢູ່ ູ ໃນຂະບວນການຮຽນຮູ ທ້ ູ່ ີ ຊບັ ຊອ້ ນນນັ້ ຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນຕອ້ ງອງີ ໃສູ່ ປັດໃຈໃນການຮຽນຮູ ້ 2 ປະການຄ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ເຊູ່ ອໝນັ້ ໃນປະສດິ ທພິ າບແຫູ່ ງ ຕນົ ແລະ ການຮບັ ຜດິ ຊອບຕນົ ເອງ. ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນຄູຈະມບີ ດົ ບາດສໍາຄນັ ທູ່ ສີ ຸດໃນຖານະທູ່ ເີ ປັນຕວົ ແບບໃຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນນບັ ທງັ ພດຶ ຕກິ ໍາ, ບຸກ ຄະລກິ ະພາບ ແລະ ທາງວຊິ າການ. ເຖງິ ຢູ່ າງໃດກຕໍ າມໝູ່ ູເພູ່ ອນກແໍ ມູ່ ນຕວົ ແບບທູ່ ມີ ຄີ ວາມສາໍ ຄັນທູ່ ສີ ຸ ດຕູ່ ໍກັບການ ຮຽນແບບ ຫຼ ການລອກແບບຂອງນກັ ຮຽນ. ບດົ ທີ 8 ແຮງຈງູ ໃຈໃນການຮຽນຮູ ້ ໃນເວລາສອນ ຄູຈະພບົ ກບັ ບນັ ຫາກູ່ ຽວກັບແຮງຈງູ ໃຈຂອງຜູຮ້ ຽນໃນຮູບແບບຕູ່ າງໆ ສະເໝີເຊູ່ ນັ ມີ ນກັ ຮຽນບາງຄນົ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາຫບຼົ ຫກຼີ , ທຖໍ້ ອຍຫາຼ ຍກວູ່ າການພະຍາຍາມ ເພູ່ ອໃຫມ້ ຜີ ນົ ສໍາເລດັ . ບາງຄົນກໍທໍ້ຖອຍ ເພາະເຊູ່ ອວູ່ າ ຕນົ ບູ່ ສໍ າມາດຮຽນສາໍ ເລດັ ໄດ,້ ມບີ າງຄນົ ກວໍ ຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງເກນີ ໄປ, ມບີ າງຄົນກໍມຄີ ວາມສາມາດໃນ ການຮຽນຮູສ້ ູງ ແຕູ່ ຊໍາ້ ພດັ ບູ່ ໍໃສູ່ ໃຈຕູ່ ກໍ ານຮຽນ ແລະ ອູ່ ນໆ. ພດຶ ຕກິ ໍາຕູ່ າງໆ ຂອງຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນຄດູ່ ງັ ເວາົ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ນີ້ ອາດ 95

ຈະຫຸດຼ ຜູ່ ອນລງົ ຖາ້ ຄຫູ າກມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈກູ່ ຽວກບັ ທດິ ສະດີ ແລະ ລກັ ສະນະແຮງຈງູ ໃຈຂອງຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນຮູ ້ ແລະ ມີ ການປະຕບິ ດັ ຕູ່ ໍກບັ ຜູຮ້ ຽນທູ່ ເີ ໝາະສມົ . ຢູ່ ູໃນບດົ ນີ້ ຈະມຄີ າໍ ຖາມທູ່ ວີ ູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈແມູ່ ນຫຍງັ ? ແລວ້ ກໍຈະເວາົ້ ເຖິງທດິ ສະດແີ ຮງຈງູ ໃຈ 4 ທດິ ສະດີ ຄ ທດິ ສະດພີ ດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ , ທດິ ສະດມີ ະນດຸ ນຍິ ມົ , ທດິ ສະດປີ ັນຍານຍິ ມົ ແລະ ທດິ ສະດປີ ັນຍາທາງສງັ ຄມົ . ນອກນີ້ ຍງັ ຈະໄດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ອງົ ປະກອບຫາຼ ຍໆ ຢູ່ າງທູ່ ມີ ສີ ູ່ ງິ ກູ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ແຮງຈງູ ໃຈຂອງຜູຮ້ ຽນ ເຊູ່ ງິ ໄດແ້ ກູ່ ຄວາມສນົ ໃຈ, ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ , ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ , ເປົ້າໝາຍຄວາມຕອ້ ງການ, ການອາ້ ງເຫດຜົນຂອງຄວາມສໍາເລັດ, ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ ແລະ ການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ໍການຮຽນຮູຕ້ າມລາໍ ດບັ . 1. ແຮງຈງູ ໃຈແມູ່ ນຫຍັງ? ຄໍາວູ່ າ “ແຮງຈງູ ໃຈ” ພາສາອງັ ກດິ ແມູ່ ນ “Motive” ຄາໍ ນຈີ້ ະມຮີ າກສບັ ມາຈາກພາສາລາຕນິ “Movere” ເຊູ່ ງິ ໝາຍເຖິງ “ເຄູ່ ອນໄຫວ” (to move) (Hodgetts, 1993 - 42) ເວລາ ເຮາົ ເຫນັ ເດກັ ນກັ ຮຽນກາໍ ລງັ ຮຽນໜງັ ສດວ້ ຍຄວາມດຸໝູ່ ນັ ຂະຫຍນັ ຫຼ ເຫນັ ເຂາົ ກາໍ ລງັ ທາໍ ຄວາມສະອາດໃນຫອ້ ງຮຽນ ເຮາົ ກໍສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ູ່ າ ພວກເຂາົ ມີ ແຮງຈງູ ໃຈ ເພາະເຮາົ ສງັ ເກດເຫນັ ວູ່ າ ພວກເຂາົ ກໍາລງັ ມກີ ານເຄູ່ ອນໄຫວຢູ່ ູ. ຄໍາເວາົ້ ທວີ ູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈ ຈະບູ່ ໝໍ າຍເຖິງການສະເພາະການເຄູ່ ອນໄຫວທາງກາຍທູ່ ເີ ຮາົ ສາມາດເຫັນໄດເ້ ທູ່ ົາ ນນັ້ ແຕູ່ ມນັ ຈະລວມເຖງິ ການເຄູ່ ອນໄຫວທາງດາ້ ນຈດິ ໃຈອກີ ດວ້ ຍ. ການທູ່ ເີ ຮາົ ສາມາດເຫນັ ພວກເຂາົ ກໍາລງັ ບນັ ທກຶ ເນອ້ ໃນຕູ່ າງໆ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ຽນໃສູ່ ໃນປ້ມຂຽນນນັ້ ເຂາົ ບູ່ ໍພຽງແຕູ່ ສະແດງໃຫຜ້ ູອ້ ູ່ ນເຫນັ ເທູ່ າົ ນນັ້ ແຕູ່ ຢູ່ ູໃນໃຈເຂາົ ອາດກາໍ ລງັ ຄດິ ແລະ ຈດົ ຈໍາສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ກາໍ ລງັ ບນັ ທກຶ ອກີ ດວ້ ຍ. ພດຶ ຕກິ າໍ ການຄດິ ແລະ ການຈດົ ຈໍາຂອງນກັ ຮຽນນນັ້ ເຮາົ ກໍຖວູ່ າ ເປັນການເຄູ່ ອນໄຫວພາຍໃນ ເຊູ່ ງິ ແມູ່ ນລກັ ສະນະໜູ່ ງຶ ທູ່ ບີ ູ່ ງົ ບອກວູ່ າ ເຂາົ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈ. ໂດຍທູ່ ວົ ໄປແລວ້ ຖາ້ ເຮາົ ວເິ ຄາະພດຶ ຕກິ າໍ ທງັ ຫາຼ ຍທູ່ ເີ ກດີ ຈາກແຮງຈງູ ໃຈ. ຄນົ ເຮາົ ມກັ ຖາມດວ້ ຍ 2 ຄໍາຖາມ ຄ ພດຶ ຕກິ າໍ ນນັ້ ເກດີ ຂນຶ້ ມາໄດຢ້ ູ່ າງໃດ ແລະ ເປັນຫຍງັ ຈູ່ ງຶ ເກດີ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາເຊູ່ ນັ ນນັ້ . ຢູ່ ູໃນ 2 ຄໍາຖາມນີ,້ ຄໍາຖາມທູ່ ີ1 ພວກເຮາົ ສາມາດອະທບິ າຍໄດ ້ ແຕູ່ ຄໍາຖາມທູ່ ີ 2 ແມູ່ ນຍາກທູ່ ສີ ຸດທູ່ ຈີ ະລະບຸ ໃຫຊ້ ດັ ເຈນໄດ.້ ຕວົ ຢູ່ າງເຊູ່ ນັ ທາ້ ວສຸລດິ ແລູ່ ນມາບອກຕວົ ທູ່ ານວູ່ າ ວນັ ເສາົ ນເີ້ ຂາົ ຈະມາຕດັ ຫຍ້ າຢູ່ ູເດູ່ ນີ ໜາ້ ເຮອນຂອງທູ່ ານ, ຖາ້ ມຄີ ນົ ຖາມວູ່ າ ທູ່ ານເຮດັ ແນວ ໃດເຂາົ ຈູ່ ງຶ ມາເຮດັ ວຽກໃຫທ້ ູ່ ານທງັ້ ໆ ທູ່ ເີ ປັນວນັ ພກັ ຜູ່ ອນ. ທູ່ ານອາດຕອບໄດໂ້ ດຍທນັ ທວີ ູ່ າ “ ໃຫເ້ ງນິ ເຂາົ “ ແຕູ່ ຖາ້ ມຄີ ນົ ຖາມຕູ່ ໍໄປວູ່ າ ເປັນຫຍງັ ເຂາົ ຈູ່ ງຶ ມາເຮດັ ວຽກດູ່ ງັ ກູ່ າວ, ທູ່ ານກຈໍ ະຕອບຢາກ ແລະ ຕອບບູ່ ໍຖກວູ່ າເປັນຍອ້ ນ ຫຍງັ ເຂາົ ຈູ່ ງຶ ມາເຮດັ ວຽກດູ່ ງັ ກູ່ າວນ.ີ້ ບາງເທູ່ ອເຂາົ ອາດຈະຕອ້ ງການເງນິ ເພູ່ ອເອາົ ໄປຊເ້ ຂົາ້ ໜົມ, ໄປທູ່ ຽວຫຼນີ້ ຫຼ ຊ ້ ເຄູ່ ອງຮຽນ ແລະ ອູ່ ນໆ. ຄໍາຕອບທເີ ຮາົ ບູ່ ສໍ າມາດຮບັ ຮູຢ້ ູ່ າງຊດັ ເຈນນຈີ້ ະເປັນແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ທີ າ້ ວສຸ ລດິ ມຢີ ູ່ ູໃນໃຈ. ຈາກຕວົ ຢູ່ າງນສີ້ າມາດເຫນັ ໄດວ້ ູ່ າ ການພຈິ າລະນາແຮງຈງູ ໃຈຕອ້ ງໄດພ້ ຈິ າລະນາຜູ່ ານການເຄູ່ ອນໄຫວ ຫຼ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ເີ ຂາົ ໄດກ້ ະທາໍ ແລະ ພຈິ າລະນາສູ່ ງິ ທູ່ ກີ ະຕຸນ້ ຫຼ ພະລງັ ທາງໃຈທູ່ ຢີ ູ່ ູເບອ້ ງຫງຼັ ຂອງການກະທາໍ ນນັ້ ຄວບຄູ່ ູກນັ ໄປ. ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ເີ ກດີ ຈາກແຮງຈງູ ໃຈສູ່ ວນຫາຼ ຍບູ່ ໍວູ່ າຈະເປນັ ກໍລະນໃີ ດກໍຕາມ, ກໍຈະເປັນພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະ ສາໍ ຄນັ 3 ປະການຄ: 1) ແມູ່ ນພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ເີ ກດີ ຈາກພະລງັ ຫຼ ຕວົ ກະຕຸນ້ , ພະລງັ ນອີ້ າດມາຈາກພະລງັ ຄວາມຕອ້ ງການທາງກາຍ ຫຼ ທາງຈດິ ໃຈກໍອາດເປັນໄດ.້ 2) ແມູ່ ນພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ເີ ປົາ້ ໝາຍທູ່ ມີ ທີ ດິ ທາງ, ຊດັ ເຈນ. 96

3) ແມູ່ ນພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມມູຸ່ງໝນັ້ ຫຼ ມຄີ ວາມພາກພຽນພະຍາຍາມເພູ່ ອນາໍ ໄປສູ່ ູຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ເປົ້າໝ າຍທູ່ ໄີ ດກ້ ໍານດົ ໄວ.້ ດວ້ ຍເຫດນີ້ ໃນເມູ່ ອຖາມວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈແມູ່ ນຫຍງັ ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາຈະມກັ ໃຫຄ້ າໍ ນຍິ າມວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈ ໝາຍເຖງິ ພະລງັ ທາງຈດິ ເຊູ່ ງິ ແມູ່ ນພາວະພາຍໃນທູ່ ກີ ະຕຸນ້ , ກາໍ ນດົ ທດິ ທາງ ແລະ ຄງົ ສະພາບຂອງພດຶ ຕິ ກໍາເພູ່ ອໃຫບ້ ນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ຫຼ ເປົາ້ ໝາຍ. 1.1 ປະເພດຂອງແຮງຈງູ ໃຈ ເຮາົ ສາມາດດຈາໍ ແນກແຮງຈງູ ໃຈເປັນ 3 ປະເພດຄ: 1) ແຮງຈງູໃຈເພູ່ ອຄວາມຢູ່ ູລອດ ເປັນແຮງຈງູໃຈທູ່ ຊີ ູ່ ວຍໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ສາມາດດໍາລົງຊວີ ດິ ຢູ່ ູໄດແ້ ຮງຈງູ ໃຈ ຊະນດິ ນີ້ ຈະສາໍ ພນັ ກບັ ສູ່ ງິ ເບອ້ ງຕນົ້ ທູ່ ຄີ ນົ ເຮາົ ຕອ້ ງການໃນຊວີ ດິ ເຊູ່ ນັ ອາຫານ, ນໍາ້ , ອາກາດ, ການຂັບຖູ່ າຍ ແລະ ອູ່ ນໆ. 2) ແຮງຈງູ ໃຈທາງສງັ ຄມົ ເປັນແຮງຈງູໃຈທເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກການຮຽນຮູທ້ າງສັງຄມົ ອາດຈະໄດຮ້ ັບອິດທພິ ົນ ໂດຍກງົ ມາຈາກສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ທູ່ ເີ ປັນບຸກຄນົ ຫຼ ຈາກວດັ ຖຸ ທູ່ ເີ ບູ່ ງີ ເຫນັ ໄດ,້ ຈບັ ບາຍໄດ ້ ຫຼ ມາຈາກພາວະທາງສງັ ຄມົ ທູ່ ີ ເບູ່ ງິ ບູ່ ໍເຫນັ ກໄໍ ດເ້ ຊູ່ ນັ ການມອີ ດິ ທພິ ນົ ເໜອຜູອ້ ູ່ ນ, ເປັນຜູນ້ າໍ , ການສາ້ ງມດິ ຕະພາບ. 3) ແຮງຈງູ ໃຈກູ່ ຽວກບັ ຕນົ ເອງ ແຮງຈງູໃຈຊະນດິ ນີ້ ຂອ້ ນຂາ້ ງຈະຊບັ ຊອ້ ນພສໍ ມົ ຄວນ ແລະ ເປັນສູ່ ງິ ຊຸ ກດນັ ໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ພະຍາຍາມປັບຕວົ ໄປໃນທາງທດີ ຂີ ນຶ້ ເຊູ່ ນັ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ີກູ່ ຽວກບັ ຄວາມສໍາເລດັ ໃນໜາ້ ທູ່ ກີ ານງານ ຫຼ ຄວາມສໍາເລດັ ໃນຊວີ ດິ ເປັນຕນົ້ . 1.1.1 ແຮງຈງູ ໃຈ, ຄຸນລັກສະນະ ຫຼ ພາວະ ຄດູ່ ງັ ທູ່ ໄີ ດກ້ ູ່ າວມາແລວ້ ວູ່ າ ໃນເມູ່ ອເກດີ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈກໍຈະເກດີ ມພີ ະລງັ ຊຸກດນັ ໃຫເ້ ກດີ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາໄປສູ່ ູເປົ້າໝ າຍ ແລະ ມຄີ ໍາຖາມວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ນນັ້ ແມູ່ ນຄຸນລກັ ສະນະທາງບຸກຄະລກິ ະພາບທູ່ ຖີ າວອນຂອງບຸກຄນົ ຫຼ ເປັນລກັ ສະນະທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຕາມພາວະເຫດການ. ເພູ່ ອທາໍ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈເລູ່ ອງນໃີ້ ຫຊ້ ດັ ເຈນ. ທູ່ ານຈູ່ ງົ ຖາມຕວົ ເອງວູ່ າ ຍອ້ ນຫຍງັ ທູ່ ານຈູ່ ງຶ ອູ່ ານເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນບດົ ນີ້ ? ທູ່ ານມຄີ ວາມສນົ ໃຈເລູ່ ອງແຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ເກດີ ມຄີ ວາມຢາກ ຮູແ້ ມູ່ ນບູ່ ໍ? ຫວຼ ູ່ າຕອ້ ງການເຂາົ້ ໃຈແຮງຈງູ ໃຈຂອງຕນົ ເອງຫຼາຍຂນຶ້ ຫຼ ອູ່ ານເພາະຄູອາຈານກໍານດົ ໃຫອ້ ູ່ ານລູ່ ວງໜາ້ ເພູ່ ອຈະນໍາສະເໜຢີ ູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ຫຼ ອູ່ ານ ເພາະມພີ າວະບບີ ຄນັ້ ເນູ່ ອງຈາກຈະສອບເສງັ ວຊິ ານໃີ້ ນມອ້ ູ່ ນ. ຈາກເຫດການທູ່ ເີ ປັນຄໍາຕອບຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ເຮາົ ສາມາດຈາໍ ແນກອອກເປັນ 2 ກູ່ ຸມໃຫຍູ່ ຄ ກູ່ ຸມທູ່ ີເປັນຄຸນ ລກັ ສະນະສູ່ ວນບຸກຄນົ ເຊູ່ ງິ ໄດແ້ ກູ່ ອູ່ ານເພາະມຄີ ວາມຕອ້ ງການຄວາມສໍາເລັດຕາມມາດຖານທູ່ ກີ ໍານົດໄວ ້ ຫຼ ມີ ຄວາມພາກພຽນ ແລະ ອດົ ທນົ ເພູ່ ອຊອກຫາຄໍາຕອບໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ນົ ຢາກຮບັ ຮູ.້ ສູ່ ວນອີກກູ່ ຸມໜູ່ ງຶ ແມູ່ ນເຫດຜນົ ທາງ ພາວະໃນເຫດການທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ເຊູ່ ນັ ອູ່ ານເພາະຕອ້ ງການກະກຽມເພູ່ ອອະພປິ າຍຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ຫຼ ອູ່ ານເພາະຈະ ສອບເສງັ ໃນມອ້ ູ່ ນ. ໂດຍທູ່ ວົ ໄປແລວ້ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ປີ ະກດົ ມກັ ຈະແມູ່ ນຜນົ ບວກລະຫວູ່ າງຄຸນລກັ ສະນະທາງບຸກຄະ ລກິ ກະພາບ ແລະ ພາວະເຫດການ. ສະນນັ້ , ໃນກໍລະນຕີ ວົ ຢູ່ າງທູ່ ກີ ູ່ າວມານນັ້ ຫຼາຍໆ ທູ່ ານທູ່ ໄີ ດອ້ ູ່ ານບດົ ນກີ້ ໍເນູ່ ອງ ມາຈາກມຄີ ວາມຢາກຮູ,້ ຕອ້ ງການສກຶ ສາໃຫຮ້ ູຄ້ ວາມຈງິ ຂອງເປົາ້ ໝາຍທູ່ ກີ ໍານດົ ໄວ ້ ໃນຂະນະດຽວກນັ ນັນ້ ກໍເພູ່ ອ ກຽມຕວົ ສອບເສງັ . 97

1.1.2 ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ ກູ່ ອນທູ່ ຈີ ະເວາົ້ ເຖງິ ທດິ ສະດຂີ ອງແຮງຈງູ ໃຈ ເຮາົ ຄວນທໍາຄວາມເຂາົ້ ໃຈປະເພດຂອງແຮງຈງູ ໃຈໂດຍ ທູ່ ວົ ໄປຂອງຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນສາກູ່ ອນ. ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາໄດແ້ ບູ່ ງແຮງຈງູ ໃຈຂອງບຸກຄນົ ອອກເປັນ 2 ປະເພດຄ ແຮງຈງູ ໃຈ ພາຍນອກ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ. - ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ (Extrinsic Motivation) ແມູ່ ນສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ກດີ ມາຈາກອງົ ປະກອບພາຍນອກຕວົ ຂອງ ບຸກຄນົ , ອງົ ປະກອບດູ່ ງັ ກູ່ າວອາດເປັນສູ່ ງິ ຊວນໃຈ, ລາງວນັ ຫຼ ກດິ ຈະກໍາຕູ່ າງໆ ທູ່ ີມຄີ ວາມສໍາພນັ ກັບພຶດຕກິ ໍາທູ່ ີ ກະທໍາໂດຍກງົ ເຊູ່ ນັ ນາງລຸນ ຖູເຮອນດວ້ ຍຄວາມຕງັ້ ໃຈ ເພາະແມູ່ ໄດສ້ ນັ ຍາວູ່ າຖ້າເຮັດວຽກແລວ້ ແມູ່ ຈະພາໄປ ທູ່ ຽວຫຼນີ້ ອານສຸ າວະລເີ ພູ່ ອກນິ ກະແລມັ ຫຼ ໃນເວລາຮຽນຢູ່ ູໃນຫອ້ ງທາ້ ວກນິ ອ້ ຍ ຕງັ້ ໃຈຮຽນເປັນພເິ ສດ,“ ເພາະຄູ ບອກວູ່ າໃຜຕງັ້ ໃຈຮຽນຄູຈະອະນຍຸ າດໃຫອ້ ອກຫອ້ ງ ເພູ່ ອໄປຫນຼີ້ ໄວກວູ່ າປົກກະຕ.ິ ຈາກຕວົ ຢູ່ າງດູ່ ງັ ກູ່ າວເຮາົ ຈະເຫນັ ວູ່ າ ການໄດກ້ ນິ ກະແລມັ ແລະ ໄດອ້ ອກຫອ້ ງໄປຫນຼີ້ ໄວ ຈະແມູ່ ນອງົ ປະກອບພາຍນອກເຊູ່ ງິ ໂດຍຄວາມເປັນຈງິ ແລວ້ ຈະບູ່ ໍມຄີ ວາມສໍາ-ພນັ ກບັ ການຕງັ້ ໃຈຮຽນເລຍີ . - ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນນຈີ້ ະກງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ. ແຮງຈງູ ໃຈຊະນິດນີ້ ເກດີ ມາຈາກອງົ ປະກອບພາຍໃນຕວົ ຂອງບຸກຄນົ ເຊູ່ ນັ ກະທາໍ ໄປຍອ້ ນຄວາມສນົ ໃຈ ຫຼ ມຄີ ວາມພໍໃຈກບັ ວຽກງານ ນນັ້ . ຄວາມສາໍ ເລດັ ກດິ ຈະກໍາທູ່ ກີ ະທາໍ ຈະເປັນລາງວນັ ໂດຍຕວົ ມນັ ເອງ ຈູ່ ງຶ ບູ່ ໍມສີ ູ່ ງິ ມາຊວນໃຈ ຫຼ ລໍຖາ້ ໃຫຄ້ ນົ ອູ່ ນ ບງັ ຄບັ ຄກບັ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ. ຕວົ ຢູ່ າງ ທາ້ ວສນັ ຕິ ກາໍ ລງັ ຊອກຫາຂໍມ້ ູນເພູ່ ອມາຂຽນບດົ ລາຍງານ (ຊວີ ດິ ເດກັ ຊນົ ເຜູ່ າົ ) ເຂາົ ຈະສກຶ ສາຊວີ ດິ ຂອງເດກັ ເຫູ່ ຼາົ ນນັ້ ຈາກເອກະສານທູ່ເີ ຂາົ ພໍຊອກໄດ ້ ແລະ ສູ່ ງົ ຈດົ ໝາຍສູ່ ວນຕວົ ໄປຫາຫວົ ໜາ້ ໂຮງຮຽນຊນົ ເຜູ່ າົ ເພູ່ ອໃຫ ້ ເດກັ ເຫູ່ າຼົ ນນັ້ ໄດເ້ ລູ່ າົ ລາຍລະອຽດກູ່ ຽວກບັ ການດາໍ ລງົ ຊວີ ດິ . ທາ້ ວສນັ ຕຈິ ະມຄີ ວາມສຸກ ແລະ ເບກີ ບານກບັ ຂໍ້ມູນທູ່ ີ ລາວໄດຮ້ ບັ . ຈດຸ ໝາຍຫກຼັ ຂອງສນັ ຕຈິ ະບູ່ ໍຢູ່ ູທູ່ ກີ ານໄດເ້ ກຼດ A ແຕູ່ ເຂາົ ປາຖະໜາທູ່ ຢີ າກຮບັ ຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈເລູ່ ອງ ການດໍາລງົ ຊີວິດຂອງເດັກຊົນ ເຜູ່ າົ ທູ່ ເີ ຂາົ ກໍາລງັ ສກຶ ສາຢູ່ າງແທຈ້ ງິ . (ຮູບ ເດກັ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ແຮງຈງູໃຈ) 1.1.3 ການພວົ ພນັ ລະຫວູ່ າງອາລມົ ຈດິ ແລະ ແຮງຈງູໃຈ ໂດຍທູ່ ວົ ໄປແລວ້ ອາລມົ ແລະ ແຮງຈງູໃຈມກີ ານພວົ ພນັ ຢູ່ ູ 3 ລກັ ສະນະຄ: 98

1) ອາລມົ ມໜີ າ້ ທູ່ ເີ ປັນແຮງຈງູໃຈ ເມູ່ອເຮາົ ມອີ າລມົ ຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຮາົ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈທີກະທໍາພຶດຕິກໍາບາງ ຢູ່ າງຂນຶ້ ເຊູ່ ນັ ອາລມົ ຮາ້ ຍເຮດັ ໃຫເ້ ຮາົ ມແີ ຮງຈງູໃຈທກີ ະທາໍ ພດຶ ຕກິ ໍາຮຸນແຮງ, ອາລມົ ຢາ້ ນກວົ ເຮດັ ໃຫມ້ ແີ ຮງຈງູ ໃຈທູ່ ີ ກະທໍາພດຶ ຕກິ ໍາປອ້ ງກນັ ຕວົ . 2) ອາລມົ ມໜີ າ້ ທູ່ ເີ ປັນເປົາ້ ໝາຍຂອງແຮງຈງູ ໃຈ ໃນບາງຄງັ້ ຄນົ ເຮາົ ມແີ ຮງຈງູໃຈກະທໍາພດຶ ຕກິ ໍາບາງຢູ່ າງ ເພູ່ ອໃຫເ້ ກດີ ອາລມົ ເຊູ່ ນັ ເຮາົ ມແີ ຮງຈງູໃຈໄປເບູ່ ງີ ການສະແດງສລິ ະປະດນົ ຕເີ ພູ່ ອໃຫເ້ ກດີ ອາລມົ ມູ່ ວນຊູ່ ນສະໜຸກສະ ໜານ. 3) ອາລມົ ເກດີ ຄຽງຄູ່ ກູ ບັ ແຮງຈງູ ໃຈເຊູ່ ັນ ຄວາມຫວິ ເຮດັ ໃຫຄ້ ົນເຮາົ ຮັບປະທານອາຫານເວລາຮບັ ປະທານອາຫານເຮາົ ກູ່ ໍມຄີ ວາມຍນິ ດີ ຫຼ ມຄີ ວາມເພູ່ ງີ ພໍໃຈດວ້ ຍ, ການຈະເກດີ ພດຶ ຕິກໍາແຕູ່ ລະຄງັ້ ຈະມແີ ຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ອາລມົ ກູ່ ຽວຂອ້ ງກນັ ຈນົ ຍາກທູ່ ຈີ ະແຍກອອກຈາກກນັ ໄດ.້ ເຖິງແນວໃດກໍຕາມນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາກໍສາມາດ ຈາໍ ແນກ ອາລມົ ກບັ ແຮງຈງູ ໃຈອອກຈາກກນັ ໄດເ້ ຊູ່ ນັ ອາລມົ ເປັນສູ່ ງິ ເກດີ ຈາກການກະຕຸນ້ ຂອງສູ່ ງິ ກະທບົ ພາຍນອກ ແລະ ກະຕຸນ້ ໃຫເ້ ກດີ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ຈີ ະກະທໍາຕູ່ ສໍ ູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ນນັ້ ໂດຍກງົ . ແຕູ່ ແຮງຈງູໃຈຈະຖກກະຕຸນ້ ໃຫເ້ ກດີ ຫຼງັ ຈາກສູ່ ງິ ກະຕຸ ນ້ ພາຍໃນ ແລະ ກະຕຸນ້ ໃຫເ້ ກດີ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ູຸ່ງໄປສູ່ ູສູ່ ງິ ກະທບົ ຕູ່ າງໆ ເພູ່ ອເຮດັ ໃຫແ້ ຮງຍູທ້ ູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຫຸດຼ ຜູ່ ອນລງົ . 1.1.4 ຂະບວນການຂອງແຮງຈງູໃຈ ຮູ່ າງກາຍເກດີ ຄວາມຕອ້ ງການ ເກດີ ແຮງຍູ ້ ກະທາໍ ພດຶ ຕກິ າໍ ເພູ່ ອໃຫໄ້ ດ ້ (Drive Determinants) (Drive) ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ນົ ຕອ້ ງການ (Goal seeking behavior) ຄວາມຕອ້ ງການໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງ (Goar attainmcnt) ແຮງຍູດ້ ນັ ຈະຫຸຼດລງົ (Drive reduclion) (ແຜນພາບສະແດງຂະບວນການແຮງຈງູ ໃຈ) 2. ທດິ ສະດີແຮງຈງູ ໃຈ ເພູ່ ນິ ໄດກ້ ູ່ າວເຖງິ ທດິ ສະດແີ ຮງຈງູ ໃຈ ໄວຢ້ ູ່ າງກວາ້ ງຂວາງ ແລະ ຊບັ ຊອ້ ນ ແຕູ່ ລະທດິ ສະດກີ ໍຈະມແີ ນວຄດິ ແລະ ຂໍສ້ ະຫຸບຼ ແຕກຕູ່ າງກນັ . ບາງທດິ ສະດເີ ກດີ ຂນຶ້ ດວ້ ຍການທດົ ລອງກບັ ສດັ , ບາງທດິ ສະດເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກການສກຶ ສາກບັ ມະນຸດໃນສະຖານະການທູ່ ຈີ ໍາລອງ, ບາງທດິ ສະດກີ ໍເກດີ ຂນຶ້ ຈາກການສກຶ ສາຢູ່ ູໃນຄຼລນີ ກິ ຫຼ ອງົ ການ. ທດິ ສະດທີ ູ່ ສີ ໍາຄນັ ທູ່ ຈີ ະກູ່ າວເຖງິ ນຈີ້ ະມີ 4 ທດິ ສະດຄີ ທດິ ສະດພີ ດຶ ຕກິ າໍ ນຍິ ມົ (BehaviorApproaches to Motivatioon). ທດິ ສະດມີ ະນຸດນິຍມົ (Humanistic Approaches to Motivation), ທດິ ສະດີປັນຍາ 99

ນຍິ ມົ (Cognitive Approaches to Motivation) ແລະ ທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮູທ້ າງສັງຄມົ (Social Learning Approaches to Motivation). 2.1 ທດິ ສະດພີ ດຶ ຕກິ າໍ ນຍິ ມົ (Behavior Approaches to Motivation) (B F Skinner) ( Bandura) (Jhonbevutsan) ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ ໄດມ້ ຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາເກດີ ມາຈາກສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ທດິ ທາງຂອງພດຶ ຕິ ກາໍ ຈະກໍານດົ ໂດຍການເສມີ ແຮງ ແລະ ການລງົ ໂທດ. ຫກຼັ ການເຫູ່ ຼາົ ນີ້ ໄດອ້ ະທບິ າຍກູ່ ຽວກບັ ແຮງຈງູ ໃຈຄກັນເຊູ່ ັນ ການເສມີ ແຮງຂນັ້ ທູ່ ໜີ ູ່ ງຶ ຈະກູ່ ຽວຂອ້ ງໂດຍກງົ ກບັ ຄວາມຕອ້ ງການທາງດາ້ ນສະລລິ ະ (ຄວາມຫວິ , ຄວາມກະຫາຍ, ຄວາມຕອ້ ງການທາງເພດ...) ຫຼ ຕວົ ເສມີ ແຮງຂນັ້ ສອງຈະກູ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ເຊູ່ ງິ ເກດີ ຂນຶ້ ຄວບຄູ່ ູກັບຕວົ ເສີມ ແຮງຂນັ້ ທ1ີ ຈນົ ມຄີ ຸນສມົ ບດັ ຄາ້ ຍຄກບັ ຕວົ ເສມີ ແຮງຢູ່ ູຂນັ້ ທູ່ ີ 1 ນນັ້ . ຖາ້ ນກັ ຮຽນ ຫຼ ເດກັ ຫາກໄດຮ້ ບັ ຕວົ ເສມີ ແຮງຫງຼັ ຈາກທູ່ ໄີ ດກ້ ະທາໍ ພດຶ ຕກິ ໍາຢູ່ າງໃດຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ເຂາົ ກໍຈະມແີ ນວ ໂນມ້ ສະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ນນັ້ ເລອ້ ຍໆ. ລກັ ສະນະນຈີ້ ູ່ ງຶ ເປັນການສາ້ ງນດິ ໃສ ຫຼ ການກະທໍາບາງຢູ່ າງຂອງບຸກຄນົ ເຊູ່ ນັ ໃນ ຊູ່ ວົ ໂມງຮຽນພາສາລາວ. ຖາ້ ນກັ ຮຽນຫາກໄດຮ້ ບັ ລາງວນັ ເປັນຄາໍ ຊມົ ເຊຍີ ຫຼ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມສນົ ໃຈຈາກຄ,ູ ຮບັ ຄວາມ ຮກັ ຈາກຄູ. ຖາ້ ເຂາົ ໄດຮ້ ບັ ສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ວາົ້ ມາດູ່ ງັ ກູ່ າວນນັ້ ເລອ້ ຍໆ ພວກເຂາົ ກໍຈະມທີ ດັ ສະນະຄະຕດິ ີ ແລະ ກໍມກັ ຮຽນວຊິ າ ດູ່ ງັ ກູ່ າວນນັ້ . ທດິ ສະດກີ ູ່ ຸມພດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ ນີ້ ເພູ່ ນິ ຈະເນນັ້ ໃສູ່ ການໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງພາຍນອກ (ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ) ເຊູ່ ນັ ຄະແນນ, ຄາໍ ຊມົ ເຊຍີ ແລະ ລາງວນັ ອູ່ ນໆ ເຊູ່ ງິ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ທດິ ສະດກີ ູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ ທູ່ ເີ ນນັ້ ການໃຫລ້ າງວນັ ດວ້ ຍຕນົ ເອງ (ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ) 100

2.2 ທິດສະດີມະນຸດນິຍມົ (Humanistic Approaches to Motivation) (Abraham Maslow) (Robrthavinghurst) ນກັ ທດິ ສະດມີ ະນດຸ ນຍິ ມົ ທູ່ ມີ ຊີ ູ່ ສຽງທູ່ ສີ ຸດກແໍ ມູ່ ນ ທູ່ ານ ມາສະໂລ (Abraham Maslow) ແລະ ທູ່ ານໂຣ ເຈີ (Carl Rogers) ກູ່ ຸມຈດິ ຕະວທິ ະຍາມະນຸດນຍິ ມົ ໄດອ້ ະທບິ າຍເລູ່ ອງແຮງຈງູ ໃຈຂອງມະນຸດໂດຍເນນັ້ ໃສູ່ ອິດ ສະລະພາບຂອງບຸກຄນົ ໃນການເລອກກະທໍາ, ກໍານດົ ແນວທາງພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຕນົ , ຕະຫຼອດເຖິງການພດັ ທະນາສກັ ກະຍະພາບແຫູ່ ງຕນົ . ຈດິ ຕະວທິ ະຍາກູ່ ຸມນີ້ ຈະເນນັ້ ຄວາມສໍາຄນັ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ. ບາງທູ່ ານໄດມ້ ທີ ດັ ສະນະວູ່ າ ຄວາມຕອ້ ງການນບັ ຖຕນົ ເອງ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງການພດັ ທະນາສກັ ກະຍະພາບແຫູ່ ງຕນົ ຈະເປັນສູນກາງຂອງການສະ ແດງພດຶ ຕກິ ໍາທງັ ຫຼາຍເຫູ່ າຼົ ນນັ້ . 2.3 ທດິ ສະດີປັນຍານຍິ ົມ (Cognitive Approaches to Motivation) (Jean Piaget) (Bruner) (Lev Semanovich V ygotsky) ທດັ ສະນະທດິ ສະດຂີ ອງກູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ ຄດິ ວູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາຂອງບຸກຄນົ ຈະບູ່ ເໍ ກດີ ມາຈາກການຕອບສະໜອງ ຕູ່ ໍເຫດການພາຍນອກ ຫຼ ຈາກພາວະທູ່ ບີ ູ່ ສໍ ມົ ບູນທາງກາຍເຊູ່ ນັ ຄວາມຫວິ ຫຼ ຄວາມກະຫາຍຄດູ່ ງັ ກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ ໄດກ້ ູ່ າວໄວ ້ ແຕູ່ ພດຶ ຕກິ ໍາຕູ່ າງໆ ນນັ້ ຈະເກດີ ມາຈາກການແປຄວາມໝາຍຈາກເຫດການເຫູ່ ຼົານັນ້ (ການຮັບຮູ )້ . ຕວົ ຢູ່ າງເວລາ 12 ໂມງທູ່ ຽງຈະມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ກະວນົ ກະວາຍເຮັດວຽກບູ່ ໍມສີ ະມາທເິ ພາະເຖິງເວລາຮບັ ປະທານ ອາຫານແລວ້ . ລກັ ສະນະດູ່ ງັ ນີ້ ຈະອະທບິ າຍວູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ີຫງຸດຫງດິ ຂອງຕົວເຮາົ ຈະບູ່ ໍເກດີ ມາຈາກການຂາດ 101

ອາຫານ ແຕູ່ ເກດີ ມາຈາກການແປຄວາມໝາຍວູ່ າ 12 ໂມງທູ່ ຽງແມູ່ ນເວລາທູ່ ເີ ຮາົ ຈະຮບັ ປະທານອາຫານແລວ້ . ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາກູ່ ຸມນຈີ້ ະມຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ພດຶ ຕກິ າໍ ຈະຖກກາໍ ນດົ ໂດຍຄວາມຄດິ (ຄວາມເຊູ່ ອ, ຄວາມຄາດຫວງັ , ເປົ້າໝາຍ, ຄູ່ ານຍິ ມົ ແລະ ອູ່ ນໆ) ບູ່ ໍໄດເ້ ກດີ ມາຈາກການຮບັ ລາງວນັ ຫຼ ຕວົ ເສມີ ແຮງ ຫຼ ປະສບົ ການທູ່ ຖີ ກລງົ ໂທດ ມາແລວ້ ໃນອາະດດີ . 2.4 ທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮູທ້ າງສງັ ຄົມ (Social Learni Approaches to Motivation) ກູ່ ຸມທດິ ສະດຮີ ຽນຮູທ້ າງສງັ ຄມົ ແມູ່ ນ ກູ່ ຸມທູ່ ປີ ະສມົ ປະສານລະຫູ່ ວາງແນວຄດິ ຂອງກູ່ ຸມພດຶ ຕິກໍານິຍົມ ແລະ ກູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ ແມູ່ ນໃຫ ້ ຄວາມສນົ ໃຈທງັ ຜນົ ຂອງການກະທໍາ ແລະ ຄວາມຄິດຄວາມເຊູ່ ອຂອງ ບຸກຄນົ . ທດິ ສະດນີ ອີ້ ະທບິ າຍແຮງຈງູ ໃຈໃນຮູບຜນົ ຄູນຂອງການຄາດ ຫວງັ ກບັ ຄຸນຄູ່ າຂອງເປົາ້ ໝາຍທູ່ ຕີ ອ້ ງການ ຫຼ ເວາົ້ ອກີ ຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ເພູ່ ອ ໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈງູ່າຍກໍແມູ່ ນ (ຖາ້ ຂອ້ ຍພະຍາຍາມເພູ່ ມີ ຂນຶ້ , ຂອ້ ຍຈະປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຫຼ ບູ່ ໍ) ແລະ (ຖາ້ ວູ່ າຂອ້ ຍປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ , ຜນົ ທູ່ໄີ ດຮ້ ບັ ຈະມີ ຄຸນຄູ່ າສາໍ ລບັ ຂອ້ ຍ ຫຼ ບູ່ ໍ) ເນູ່ ອງຈາກແຮງຈງູ ໃຈຢູ່ ູໃນຮູບແບບຜນົ ຄນູ . ສະນນັ້ , ຖາ້ ຫາກຕວົ ປະກອບຕວົ ໃດໜູ່ ງຶ ເທູ່ າົ ສູນແຮງຈງູ ໃຈກໍຈະມຄີ ູ່ າເທູ່ າົ ສູນ ຫຼ ບູ່ ໍມແີ ຮງຈງູ ໃຈເລຍີ . ຕວົ ຢູ່ າງ ຖາ້ ເຮາົ ຄດິ ວູ່ າຕນົ ເອງກມໍ ໂີ ອກາດຫາຼ ຍທູ່ ສີ ຸດທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ເລອກໃຫເ້ ປັນນກັ ກລີ າບານສູ່ ງົ ຂອງໂຮງຮຽນ (ນິ້ ແມູ່ ນຄວາມຄາດຫວງັ ) ແລະ ຖາ້ ຕນົ ຄດິ ວູ່ າການໄດເ້ ຂົາ້ ຮູ່ ວມທີມກີລາບານສູ່ ົງນີໄ້ ດມ້ ຄີ ວາມສໍາຄັນຕູ່ ໍຕນົ ເອງສູງ (ມຄີ ູ່ າຫາຼ ຍ) ຕນົ ເອງກຍໍ ູ່ ອມຈະມແີ ຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ອໃຫໄ້ ດເ້ ປັນນກັ ກລີ າບານສູ່ ງົ ນນັ້ . ແຕູ່ ຖາ້ ຕວົ ປະກອບໃດໜູ່ ງຶ ຫາກເທູ່ າົ ສູນເຊູ່ ນັ ຖາ້ ມຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ຕນົ ຈະບູ່ ມໍ ໂີ ອກາດທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ເຂົາ້ ເປັນນັກກິລາ ບານສູ່ ງົ ແນູ່ ນອນ ຫຼ ຄດິ ວູ່ າການເປັນນກັ ກລິ ານບີ້ ູ່ ມໍ ປີ ະໂຫຍດ ຫຼ ຄຸນຄູ່ າຫຍງັ ເລຍີ , ຕນົ ເອງກໍຈະບູ່ ມໍ ແີ ຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ອ ໃຫໄ້ ດເ້ ປັນນກັ ກລິ າຂອງໂຮງຮຽນອກີ . ທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮູປ້ ັນຍາສງັ ຄມົ ຂອງທູ່ ານບນັ ດຣູ າ ຈະເປັນຕວົ ຢູ່ າງຂອງທດິ ສະດຄີ ວາມຄາດຫວງັ ແລະ ຄຸນຄູ່ າຂອງເປົາ້ ໝາຍ. ທູ່ ານແບນດູຣາ ໄດສ້ ະເໜແີ ນວຄວາມຄດິ ວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈເກດີ ຂຶນ້ ຈາກອງົ ປະກອບຫຼາຍປະ ການຄ ຄວາມຄດິ ຫຼ ຄວາມຄາດຫວງັ , ຜນົ ກາໍ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ຈາກການກະທາໍ (ຂອ້ ຍຈະປະສບົ ຜນົ ສະເລດັ ຫຼ ຫມຼົ້ ເຫວຼ ? ຂອ້ ຍຈະໄດຮ້ ບັ ການນຍິ ມົ ຊມົ ຊອບ ຫຼ ຖກຄນົ ເຍາະເຍຍີ້ ?) ຄນົ ຈະຄາດຫວງັ ຜນົ ກໍາໂດຍອາໄສໃສູ່ ພນ້ ຖານຈາກປະ ສບົ ການໃນອະດດີ ຫຼ ຜນົ ກໍາທູ່ ຜີ ູອ້ ູ່ ນໄດຮ້ ບັ ຈາກການກະທາໍ ນນັ້ . ຄວາມຄາດຫວງັ ເຫູ່ ຼາົ ນີ້ ຈະມຄີ ວາມສໍາພັນທາງ ເຫດຜນົ ກບັ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ເຊູ່ ນັ ຖາ້ ເຮາົ ມຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ຕນົ ມຄີ ວາມສາມາດກຍໍ ູ່ ອມມຄີ ວາມຄາດຫວງັ , ຄວາມສາໍ ເລດັ ສູງ ແຕູ່ ຖາ້ ມຄີ ວາມເຊູ່ ອ ຫຼ ຄດິ ວູ່ າ ຕນົ ເອງຂາດຄວາມສາມາດການຄາດຫວງັ ເພູ່ ອປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລັດໃນກດິ ຈະກໍາ ນນັ້ ກໍຈະຕູ່ ໍາລງົ . ນອກຈາກການຄາດຫວງັ ແລວ້ ອງົ ປະກອບອກີ ຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ຂອງແຮງຈງູ ໃຈຕາມທດັ ສະນະ ຂອງແບນດູຣໝາກໍ ແມູ່ ນການຕງັ້ ເປົາ້ ໝາຍ, ເປົ້າໝາຍທູ່ ຕີ ງັ້ ໄວຈ້ ະເປັນມາດຖານ ຫຼ ເກນທູ່ ຕີ ນົ ຈະຕອ້ ງໄດພ້ າກພຽນອດົ ທນົ ກະທາໍ ໃຫສ້ າໍ ເລດັ . ຖາ້ ບນັ ລຸເປົາ້ ໝາຍເຮາົ ກໍຍູ່ ອມມຄີ ວາມພູມໃຈ ແລະ ຕູ່ ໄໍ ປກໍຈະຕງັ້ ເປົ້າໝາຍໃຫສ້ ູງຂນຶ້ ແລະ ຈະພະຍາຍາມ ເຮດັ ໃຫດ້ ກີ ວູ່ າເກູ່ າົ . ການກໍານດົ ເປົ້າໝາຍໄວສ້ ູງ ຫຼ ຕໍານນັ້ ຈະກູ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄວາມສາມດຂອງຕົນ. ຜູທ້ ູ່ ີມຄີ ວາມ 102

ຮູສ້ ກຶ ວູ່ າຕນົ ມຄີ ວາມສາມາດສູງ ກໍຍູ່ ອມຕງັ້ ເປົ້າໝາຍໄວສ້ ູງ ແລະ ພະຍາຍາມທາໍ ງານດວ້ ຍຄວາມມະນະອດົ ທນົ ຫຼາຍ ກວູ່ າຜູທ້ ູ່ ມີ ຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າຕນົ ມຄີ ວາມສາມາດຕູ່ ໍາ. ແນວຄດິ ຂອງທດິ ສະດແີ ຮງຈງູ ໃຈທງັ ໝດົ ທູ່ ເີ ວາົ້ ມາຈະສະຫຸຼບຢູ່ ູໃນຕາຕະລາງລູ່ ຸມນ:ີ້ ເລູ່ ອງທູ່ ີ ກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ າໍ ນຍິ ມົ ກູ່ ຸມມະນດຸ ນຍິ ມົ ກູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ ການຮຽນຮູປ້ ັນຍາສງັ ຄມົ ປຽບທຽບ ແຫູ່ ງຼ ຂອງແຮງ ການເສມີ ແຮງພາຍ ການເສມີ ແຮງ ການເສມີ ແຮງພາຍ ການເສມີ ແຮງພາຍນອກ ຈງູ ໃຈ ນອກ ພາຍໃນ ໃນ ແລະ ການເສມີ ແຮງພາຍ ສູ່ ງິ ທູ່ ມີ ອີ ດິ ທິ ຕວົ ເສມີ ແຮງຂນັ້ ທ1ີ ຄວາມຕອ້ ງການ ໃນ ພນົ ຕູ່ ໍແຮງພາຍ ຕວົ ເສມີ ແຮງຂນັ້ ທ2ີ ນບັ ຖຕນົ ເອງ ຄວາມເຊູ່ ອ ແລະ ການຄາດຫວງັ ທູ່ ຈີ ະບນັ ລຸ ໃນ ແລະ ການລງົ ໂທດ ແລະການພດັ ທະ ການອາ້ ງສາເຫດ ເປົ້າໝາຍ, ຄຸນຄູ່ າຂອງ ນາຕນົ ເອງໃຫມ້ ີ ຂອງຄວາມສໍາເລດັ ເປົ້າໝາຍ ແລະ ຄຸນນະ ແລະ ຄວາມຫມຼົ້ ພາບ. ສະມດັ ທະພາບສູງ ເຫຼວ ແລະ ການ ທດິ ສະດທີ ູ່ ີ ສະກນິ ເນີ ສຸ ດ. ຄາດຫວງັ ແບນດຣູ າ. ມາສະໂລ ໄວເນ ສາໍ ຄນັ 3. ພາວະການຕູ່ ນຕົວ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈ ການຕູ່ ນຕວົ (Arousal) ແມູ່ ນພາວະທູ່ ກີ ູ່ ຽວຂອ້ ງນບັ ທງັ ປະຕກິ ລິ ຍິ າທາງກາຍ ແລະ ທາງຈດິ . ເມູ່ອເວລາຢູ່ ູໃນ ພາວະຕູ່ ນຕວົ ຈະມກີ ານປູ່ ຽນແປງທງັ ຄນ້ ສະໝອງ, ອດັ ຕາການເຕນັ້ ຂອງຫວົ ໃຈ, ຄວາມດນັ ຂອງເລອດ ແລະ ອດັ ຕາ ການຫາຍໃຈ. ໃນຂະນະດຽວກນັ ຈດິ ໃຈກຈໍ ະຢູ່ ູໃນພາວະກຽມພອ້ ມໃສູ່ ໃຈ, ຕູ່ ນຕວົ ຫຼ ຕູ່ ນເຕນັ້ . ເພູ່ ອໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈວູ່ າ ລະດບັ ການຕູ່ ນຕົວມຄີ ວາມສໍາພັນກບັ ແຮງຈງູ ໃຈມທີ ູ່ າດີເພູ່ ີມຂນຶ້ . ຈູ່ ງົ ພິຈາລະນາສະຖານະການ 2 ຢູ່ າງທູ່ ີ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມກນັ . - ສະຖານະການທ1ີ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ າໍ ຕອນເດິກຂອງຄນຜູ່ ານມາ ທາ້ ວສຸ ລດິ ໄດພ້ ະຍາຍາມແລວ້ ພະຍາຍາມອກີ ເພູ່ ອທໍາຄວາມເຂາົ້ ໃຈເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນທູ່ ຄີ ູໄດມ້ ອບໝາຍໃຫ ້ ແຕູ່ ທາ້ ວສຸ ລດິ ຮູສ້ ຶກເຫງາົ ນອນທູ່ ສີ ຸ ດ ຈນົ ບູ່ ໍສາມາມາດໃສູ່ ໃຈຕູ່ ໍເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນນນັ້ ໄດເ້ ລຍີ . ເຖງິ ວູ່ າໃກຈ້ ະສອບເສງັ ແລວ້ ກໍຕາມແຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ໍການອູ່ ານ ບດົ ຮຽນ ຂອງເຂາົ ມໜີ ອ້ ຍທູ່ ສີ ຸດ, ເຂາົ ຈູ່ ງຶ ຕດັ ສນິ ໃຈເຂາົ້ ໄປນອນທນັ ທ.ີ ໃນສະຖານະການນີ້ (ທາ້ ວສຸ ລິດມພີ າວະ ການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາ). - ສະຖານະການທ2ີ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ສູງ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງສອບເສງັ ຄດັ ເລອກເພູ່ ອເອາົ ພະນກັ ງານຄູສອນຂອງ ກມົ ສາມນັ . ນາງຈດິ ຕາ ຫາກໍແກຂ້ ໍສ້ ອບໄດພ້ ຽງແຕູ່ ເຄູ່ ງິ ໜູ່ ງຶ ເທູ່ າົ ນນັ້ . ກາໍ ມະການຍາມຫອ້ ງເສງັ ພດັ ແຈງ້ ວູ່ າ ເຫອຼ ເວລາ ພຽງແຕູ່ 30 ນາທ.ີ ນາງມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າ ຖາ້ ແກຂ້ ໍສ້ ອບບູ່ ໍໄດ ້ 60 % ລາວກໍຈະຕອ້ ງສອບຕກົ ແລະ ຈະພາໃຫນ້ າງ 103

ເສຍເວລາລໍຖາ້ ສອບເສງັ ຄງັ້ ໃໝູ່ ອກີ ເປັນເວລາໜູ່ ງຶ ປີ. ເວລານນີ້ າງຕກົ ຢູ່ ູໃນສະພາວະຕງຶ ຄຽດ, ວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ແລະ ເລູ່ ງັ ການໃສູ່ ໃຈໃນການແກຂ້ ສໍ້ ອບຢູ່ າງເອາົ ຈງິ ເອາົ ຈງັ . ໃນສະຖານະການນີ້ (ນາງຈດິ ຕາ ມພີ າວະການຕູ່ ນຕວົ ສູງ). ໄດມ້ ກີ ານວໄິ ຈພບົ ວູ່ າ ໃນການປະກອບກດິ ຈະກໍາຕູ່ າງໆ ຈະມຈີ ດຸ ສູງສຸດຂອງພາວະການຕູ່ ນຕົວ. ພາວະ ການຕູ່ ນຕວົ ນຈີ້ ະມຜີ ນົ ຕູ່ ໍກບັ ປະສດິ ທພິ າບຂອງການທໍາງານແຕູ່ ຈະມຜີ ນົ ແນວໃດນນັ້ ມນັ ຍງັ ຂນຶ້ ກບັ ຄວາມຍາກງູ່າຍ ຂອງວຽກງານນນັ້ ອກີ ດວ້ ຍເຊູ່ ນັ ຖາ້ ວຽກງານນັນ້ ຫາກເປັນວຽກທູ່ ີງູ່າຍໆ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ສູງຈະຊູ່ ວຍໃຫມ້ ີ ປະສດິ ທພິ າບການທາໍ ງານດກີ ວູ່ າພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາ, ແຕູ່ ຖາ້ ເປັນວຽກງານທູ່ ຍີ າກພາວະການຕູ່ ນຕົວຕູ່ ໍາຈະຊູ່ ວຍ ໃຫປ້ ະສດິ ທພິ າບການທາໍ ງານດກີ ວູ່ າພາວະການຕູ່ ນຕວົ ສູງ. ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ຄູຈະມກັ ພບົ ກບັ ບນັ ຫາສາໍ ຄນັ ກູ່ ຽວກບັ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຂອງເດກັ ນກັ ຮຽນ 2 ກໍລະນີຄ ກລໍ ະນທີ ູ່ ນີ ກັ ຮຽນມພີ າວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາເກນີ ໄປ ຫຼ ບູ່ ມໍ ກີ ານຕູ່ ນຕວົ ເລຍີ , ກບັ ກລໍ ະນທີ ູ່ ນີ ກັ ຮຽນມພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ສູງ ເກນີ ໄປ. ຖາ້ ນກັ ຮຽນມພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາຫຼບູ່ ໍຕູ່ ນຕວົ ເລີຍເຂົາຍູ່ ອມຂາດແຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ໍກັບການຮຽນກງົ ກັນຂາ້ ມ ນກັ ຮຽນທູ່ ມີ ພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ສູງເກນີ ໄປຍູ່ ອມມຄີ ວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງທູ່ ສີ ຸດ, ມນັ ຈະບູ່ ໍເກດີ ຜນົ ດຕີ ູ່ ໍການຮຽນຮູຄ້ ກັນ. ສະນນັ້ , ຄູຈູ່ ງຶ ຕອ້ ງຊອກຫາວທິ ຊີ ູ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນມພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ທູ່ ເີ ໝາະສມົ ຄດູ່ ງັ ນ.ີ້ 3.1 ການກະຕຸ ກຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ຂອງນັກຮຽນ ເມູ່ ອຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນຫາກມພີ າວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ າໍ ຫຼາຍ,ເຂາົ ກໍຈະບູ່ ໍສນົ ໃຈ ຫຼ ຢາກຈະຮູ,້ ຢາກເຫນັ ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ີຢູ່ ູ ອອ້ ມຕວົ ເຂາົ . ສະນນັ້ , ບນັ ຫາທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ຂອງຄກູ ໍແມູ່ ນສອນແນວໃດຈູ່ ງຶ ຈະເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສນົ ໃຈ ແລະ ຢາກຮູ ,້ ຢາກເຫນັ ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຄີ ູສອນນນັ້ . ການທູ່ ຈີ ະທໍາໃຫນ້ ກັ ຮຽນສນົ ໃຈນນັ້ ຄູຈະຕອ້ ງສອນໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ຄວາມສນົ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນ, ຂນັ້ ທໍາ ອດິ ຂອງຄູກໍແມູ່ ນການຄນົ້ ຫາວູ່ າເດກັ ນກັ ຮຽນສນົ ໃຈຫຍງັ . ວທິ ກີ ານຮຽນຮູນ້ ນັ້ ຈະມຫີ ຼາຍວທິ ີຄ ການຖາມເດກັ ນກັ ຮຽນ, ການອະພປິ າຍຮູ່ ວມກບັ ນກັ ຮຽນ, ດວ້ ຍວທິ ກີ ານໃຊແ້ ບບສອບຖາມ ຫຼ ດວ້ ຍວທິ ກີ ານສງັ ເກດ. ເມູ່ອຄຮູ ູ ້ ວູ່ ານກັ ຮຽນສນົ ໃຈບນັ ຫາໃດຄກູ ໍສາມາດນາໍ ມາປະຍຸກໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສອນເຊູ່ ນັ ຖາ້ ຮູວ້ ູ່ ານກັ ຮຽນສນົ ໃຈເລູ່ ອງກະຕູນ ຄູກໍໃຫເ້ ຂາົ ຮຽນຮູຊ້ ວີ ະປະຫວດັ ບຸກຄນົ ທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ຂອງໂລກດວ້ ຍຄໍາບນັ ຍາຍປະກອບພາບກະຕູນເປັນຕນົ້ . ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ຈະແມູ່ ນລກັ ສະນະສາໍ ຄນັ ຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ຂອງແຮງຈງູ ໃຈຄູຈູ່ ງົ ກະຕຸ ນ້ ແຮງຈງູ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນເປັນຕນົ້ ແມູ່ ນໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ຮູ່ ວມກດິ ຈະກາໍ ຕູ່ າງໆ ຫຼ ໃຫໂ້ ອກາດນກັ ຮຽນໄດຄ້ ນົ້ ພບົ ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ສນົ ໃຈ, ຖາ້ ນກັ ຮຽນຜູໃ້ ຫຍູ່ ຄູຄວນກະຕຸນ້ ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ຫຼ ກະຕຸນ້ ດວ້ ຍຄາໍ ຖາມເພູ່ ອໃຫເ້ ຂາົ ໄດສ້ ນົ ທະນາກນັ ທງັ ເຫດ ແລະ ຜນົ . 3.1.1 ຄວາມວຕິ ກົ ກັງວນົ ໃນການຮຽນ ນກັ ຮຽນທູ່ ມີ ຄີ ວາມຕູ່ ນຕວົ ສູງກຈໍ ະມຄີ ວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງ. ໄດມ້ ກີ ານສກຶ ສາພບົ ວູ່ າ ປະສດິ ທພິ າບ ຂອງການທໍາງານກບັ ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ຈະມຄີ ວາມສໍາພນັ ກນັ ຄກບັ ປະສດິ ທພິ າບຂອງການທໍາງານກບັ ພາວະຕູ່ ນ ຕວົ . ຖາ້ ມຄີ ວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານທາໍ ງານທູ່ ງີ ູ່າຍໆ ໄດດ້ .ີ ແຕູ່ ອາດເປັນອຸປະສກັ ຕູ່ ໍການຮຽນ, ການທໍາ ງານທູ່ ຍີ າກ ແລະ ຊບັ ຊອ້ ນ. ສູ່ ວນຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ຕູ່ າໍ ຈະຊູ່ ວຍໃຫກ້ ານທໍາງານຍາກໆ ໄດດ້ .ີ ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ນີ້ ຈະເປັນໄດທ້ ງັ ສາເຫດ ແລະ ຜນົ ຂອງຄວາມຫຼມົ້ ເຫຼວຢູ່ ູໃນການຮຽນຮູເ້ ຊູ່ ນັ ເດກັ ນກັ ຮຽນທູ່ ີຮຽນບູ່ ໍໄດດ້ ີກໍອາດ ເປັນຜນົ ມາຈາກຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ . ກງົ ກນັ ຂາ້ ມຖາ້ ຜນົ ການຮຽນຂອງເຂາົ ຫຸຼດລງົ ກໍຈະເປັນສາເຫດເຮັດໃຫເ້ ຂາົ ມີ ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . 104

ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ຈະເກດີ ມາຈາກຫາຼ ຍສາເຫດ ໂດຍສະເພາະແມູ່ ນສາເຫດກດົ ດນັ . ຖາ້ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມ ວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງ, ຄູຄວນແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕງັ້ ຄວາມຫວັງໃຫເ້ ໝາະສົມກບັ ຄວາມສາມາດຂອງຕນົ ກໍເພາະວູ່ າ ນກັ ຮຽນມກັ ມບີ ນັ ຫາຕູ່ ກໍ ານເລອກເປົາ້ ໝາຍເຊູ່ ນັ : ບາງຄນົ ມແີ ນວໂນມ້ ທູ່ ຈີ ະກະທາໍ ສູ່ ງິ ທູ່ ຍີ າກທູ່ ສີ ຸດ ຫຼ ກໍເລອກເປົາ້ ໝາຍທູ່ ງີ ູ່າຍສຸດ. ຖາ້ ເຂາົ ເລອກເປົ້າໝາຍທູ່ ຍີ າກທູ່ ສີ ຸດ ເຂາົ ກໍຈະມໂີ ອກາດພບົ ກບັ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ ສູງ. ສູ່ ິງນີຈ້ ະເພູ່ ີມ ຄວາມສນິ້ ຫວງັ ແລະ ເບູ່ ອໜູ່ າຍຕູ່ ໍການຮຽນ. ກງົ ກນັ ຂາ້ ມຖາ້ ເຂາົ ເລອກເປົາ້ ໝາຍທູ່ ຈີ ະສາໍ ເລດັ ໄດງ້ ູ່າຍທູ່ ສີ ຸດເຂາົ ກໍຈະ ປະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ແຕູ່ ຈະຂາດຄວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈທູ່ ຕີ ນົ ບູ່ ໄໍ ດໃ້ ຊຄ້ ວາມພະຍາຍາມ. 4. ເປົ້າໝາຍ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈ ທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮູທ້ າງສງັ ຄມົ ຂອງແບນດຣູ າໄດເ້ ນນັ້ ຢູ່ າງຊດັ ເຈນວູ່ າ ຜູທ້ ູ່ ີຮຽນຈະເປັນຜູກ້ ໍານດົ ເປົ້າໝາຍ (Goal) ຫຼ ມາດຕະຖານຂອງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ຂາົ ມູຸ່ງຫວງັ ໄວ ້ ແລະ ພະຍາຍາມເຮດັ ໃຫໄ້ ດຕ້ າມເປົາ້ ໝາຍ ຫຼ ມາດຖານ ນນັ້ . ວທິ ດີ ູ່ ງັ ກູ່ າວນມີ້ ຫີ າຼ ຍໆ ຄນົ ກໄໍ ດປ້ ະຕບິ ດັ ເຊູ່ ນັ ເຮາົ ຕງັ້ ເປົາ້ ໝາຍວູ່ າມນ້ ຈີ້ ະອູ່ ານໜງັ ສບດົ ນໃີ້ ຫຈ້ ົບຖ້າຕົນເຮດັ ບູ່ ໍ ໄດຕ້ າມເປົ້າໝາຍກໍຈະເກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ບູ່ ໍສະບາຍໃຈ. - ປະເພດຂອງເປົາ້ ໝາຍ ເປົາ້ ໝາຍແຕູ່ ລະຢູ່ າງຈະແຕກຕູ່ າງກນັ ບາງເປົ້າໝາຍກໍຍາກ, ບາງເປົ້າໝາຍກໍງູ່າຍ, ບາງເປົາ້ ໝາຍກໍຈະສາໍ ເລດັ ຜນົ ໃນໄລຍະເວລາໃກ,້ ແຕູ່ ບາງເປົາ້ ໝາຍຈະສາໍ ເລດັ ຜນົ ຢູ່ ູໄລຍະເວລາອນັ ໄກ. ຢູ່ ູໃນການ ຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນຈະມເີ ປົາ້ ໝາຍ 2 ປະເພດຄ ການກໍານດົ ເປົ້າໝາຍເພູ່ ອຮູ ້ ແລະ ກໍານດົ ເປົ້າໝາຍເພູ່ ອຜນົ ງານ. - ເດກັ ນກັ ຮຽນກໍານດົ ເປົ້າໝາຍເພູ່ ອຮູ ້ ຈະແມູ່ ນບຸກຄນົ ທູ່ ມີ ູຸ່ງຫວງັ ເພູ່ ມີ ພູນຄວາມຮູ ້ ແລະ ປັບປຸງພດັ ທະນາ ສກັ ກະຍະພາບຂອງຕນົ ເອງໃຫກ້ າ້ ວໜາ້ . ນກັ ຮຽນປະເພດນຈີ້ ະມກັ ເລອກຮຽນວິຊາທູ່ ຍີ າກໆ ແລະ ມຄີ ວາມທາ້ ທາ້ ຍຄວາມສາມາດ, ເວລາພບົ ກບັ ອຸປະສກັ ກໍຈະບູ່ ທໍ ໍຖ້ ອຍ ແຕູ່ ພດັ ມຄີ ວາມພະຍາຍາມພາກພຽນ ແລະ ມຄີ ວາມມູ່ ຸງ ໝນັ້ ເພູ່ ອເອາົ ຊະນະອຸປະສກັ ນນັ້ . - ເດກັ ນກັ ຮຽນກໍານດົ ເປົ້າໝາຍເພູ່ ອຜນົ ງານ ຈະແມູ່ ນຄນົ ທູ່ ມີ ູຸ່ງໝນັ້ ການຍອມຮບັ ຈາກຄນົ ອູ່ ນ, ມຄີ ວາມ ຕອ້ ງການລະດບັ ຄະແນນທູ່ ດີ ີ (ຕອ້ ງການຄະແນນສູງກວູ່ າຄວາມຮູ)້ . ເຂາົ ຈະເລອກຮຽນ ວຊິ າທູ່ ງີ ູ່າຍໆ ແລະ ຫກຼີ ເວນັ້ ການຮຽນຮູໃ້ ນສະຖານະການທູ່ ທີ າ້ ທາ້ ຍ, ເວລາພບົ ກບັ ອຸປະສກັ ກໍຈະທໍຖ້ ອຍ. ການປະຍຸກທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ກໍແມູ່ ນຄູຄວນພະຍາຍາມໂນມ້ ນາ້ ວໃຫນ້ ກັ ຮຽນ (ຕງັ້ ເປົາ້ ໝາຍເພູ່ ອຮູຫ້ ຼາຍກວູ່ າການ ຕງັ້ ເປົາ້ ໝາຍເພູ່ ອຜນົ ງານ ຫຼ ຕອ້ ງການແຕູ່ ຄະແນນ). ອກີ ວທິ ໜີ ູ່ ງຶ ທູ່ ຄີ ູຄວນກະທາໍ ກໍແມູ່ ນການເນນັ້ ເຖິງຄຸນຄູ່ າຂອງ ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງການເຝິກປະຕບິ ດັ ໃຫຫ້ າຼ ຍກວູ່ າເກດຄະແນນ ຫຼ ລາງວນັ . ຕວົ ຢູ່ າງ ຄູສອນ ວຊິ າພູມສາດ ຄວນເວາົ້ ວູ່ າ “ມນ້ ພີ້ ວກເຮາົ ຈະໄດຮ້ ຽນກູ່ ຽວກບັ ປະກດົ ການໃຕເ້ ປອກໜູ່ ວຍໂລກ, ເພູ່ ອໃຫພ້ ວກເຮາົ ຮບັ ຮູວ້ ູ່ າພູເຂາົ ໄຟເກດີ ຂນຶ້ ໄດແ້ ນວໃດ” ດກີ ວູ່ າຄູຈະເວາົ້ ວູ່ າ “ມນ້ ພີ້ ວກເຮາົ ຈະຮຽນເລູ່ ອງພູເຂາົ ໄຟເພູ່ ອໃຫຕ້ ນົ ສອບ ເສງັ ໄດຄ້ ະແນນດ”ີ ຄູຄວນຫກຼີ ເວນັ້ ການເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນແຂູ່ ງຂນັ ກນັ ວູ່ າໃຜຈະໄດຄ້ ະແນນດທີ ູ່ ສີ ຸດ. 5. ຄວາມຕ້ອງການແຮງຈງູ ໃຈ ຄວາມຕອ້ ງການ (Need) ໝາຍເຖງິ ສະພາວະທູ່ ເີ ກດີ ມາຈາກຄວາມບູ່ ໍສມົ ດູນທັງກາຍ ແລະ ຈິດໃຈ. ຄວາມ ຕອ້ ງການຂອງຄນົ ຈະບູ່ ໄໍ ດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງຢູ່ າງສມົ ບູນຖາ້ ໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງລະດບັ ໃດໜູ່ ງຶ ກໍຈະເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການຫາຼ ຍຂນຶ້ ອກີ , ແນວຄດິ ນຈີ້ ະເຫນັ ໄດຢ້ ູ່ າງຈະແຈງ້ ຢູ່ ູທດິ ສະດລີ າໍ ດບັ ຂນັ້ ຂອງ ທູ່ ານມາສະໂລ ດູ່ ງັ ນ:ີ້ 105

5.1 ຄວາມຕອ້ ງການຂອງມະນຸດຕາມທດິ ສະດຂີ ອງມາສະໂລ ມາສະໂລ (Marlowe Abrahm 1970) ໄດສ້ ະເໜທີ ດິ ສະດລີ າໍ ດບັ ຂັນ້ ຂອງຄວາມຕອ້ ງການໂດຍ ອະທບິ າຍວູ່ າ ມະນຸດມຄີ ວາມຕອ້ ງການຈາກລາໍ ດບັ ພນ້ ຖານໄປສູ່ ູລະດບັ ສູງດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ຄວາມຕອ້ ງການທາງສະລລິ ະ (Physiological Needs) ແມູ່ ນຄວາມຕອ້ ງການອາຫານ, ນາໍ້ , ອາກາດ, ການພກັ ຜູ່ ອນ, ການນອນຫບຼັ , ທາງເພດ, ການຫກຼີ ເວນັ້ ຄວາມເຈບັ ປວດ... 2) ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມໝນັ້ ຄງົ ປອດໄພ (Safety Need) ໄດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການອບົ ອູຸ່ ນ, ຕອ້ ງການ ຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ໜຈີ າກອນັ ຕະລາຍ... ຄວາມຕອ້ ງການປະເພດນມີ້ ມີ າຕງັ້ ແຕູ່ ຍງັ ຢູ່ ູໄວທາລກົ . ເຮົາສັງເກດເຫັນວູ່ າ ເດກັ ພະຍາຍາມຫບຼົ ຫກຼີ ຈາກສະຖານະການທູ່ ເີ ປັນອນັ ຕະລາຍ ແລະ ຫບຼົ ຫກຼີ ຈາກສະຖານະການທູ່ ແີ ປກໆ ຫຼ ຄນົ ທູ່ ີ ແປກໜາ້ . 3) ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມຮັກ ແລະ ການຍອມຮັບວູ່ າເປັນສູ່ ວນໜູ່ ຶງຂອງກູ່ ຸມ ( Belon - gess and Love Needs) ໄດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການເພູ່ ອນມດິ , ຕອ້ ງການຜູຮ້ ູ່ ວມວຽກງານ, ຕອ້ ງການຄູ່ ຮູ ກັ ຫຼ ຄອບຄວົ . 4) ຄວາມຕອ້ ງການຍກົ ຍອ້ ງສນັ ລະເສນີ (Esteem Needs) ໄດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການໃຫຜ້ ູ ອ້ ູ່ ນເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຕນົ , ຕອ້ ງການໃຫຜ້ ູອ້ ູ່ ນຍອມຮບັ ວູ່ າຕນົ ມຄີ ູ່ າ ຫຼ ໄດຮ້ ັບການຍົກຍອ້ ງສັນລະເສີນ, ຕອ້ ງການເຊູ່ ອໝັນ້ ໃນ ຄວາມສາມາດຂອງຕນົ . ຜູທ້ ູ່ ບີ ູ່ ໄໍ ດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງນີກ້ ໍຈະມປີ ົມດອ້ ຍ ຫຼ ຂາດຄວາມຮູສ້ ຶກວູ່ າບູ່ ໍມຜີ ູ ຊ້ ູ່ ວຍ ເຫອຼ ຕນົ . 5) ຄວາມຕອ້ ງການຮບັ ຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈ (Need to Know and Understand) ແມູ່ ນຄວາມຕອ້ ງການ ຄວາມປາຖະໜາເພູ່ ອຈະຮູ ້ ( ຫຼ ຢາກຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈສູ່ ງິ ຕູ່ າງໆ ດວ້ ຍຄວາມສນົ ໃຈຢູ່ າງແທຈ້ ງິ ). ທູ່ ານມາສະໂລມີ ຄວາມເຫນັ ວູ່ າຄວາມຕອ້ ງການແຕູ່ ຂນັ້ ນເີ້ ປັນຕນົ້ ໄປຈະບູ່ ໍມກີ ບັ ມະນດຸ ທຸກຄນົ . 6) ຄວາມຕອ້ ງການສູນທະລິຍະ (Aesthenic Needs) ໄດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມເປັນລະບຽບ, ສດັ ຈະທາໍ ແລະ ຄວາມງາມ. 7) ຄວ າມຕອ້ ງການ ສາ້ ງຄ ວາມປ ະຈັກຕົນ ແລ ະ ກາ ນພັດທ ະນາສັກກາຍ ຍະພາ ບແຫູ່ ງຕົນ ( Self Actualization Needs) ແມູ່ ນຄວາມຕອ້ ງການທູ່ ຈີ ະເຂາົ້ ໃຈຕນົ ເອງ ແລະ ຮບັ ຮູຕ້ ນົ ຢູ່ າງເຖິງທອ້ ງແທ,້ ຕອ້ ງການ ຄດິ ຫຼ ກະທາໍ ໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ສະພາບທູ່ ແີ ທຈ້ ງິ ຂອງຕນົ ເອງຢູ່ າງສາ້ ງສນັ ແລະ ຕອ້ ງການພດັ ທະນາສູງສຸດຕາມສັກ ກະຍະພາບຂອງຕນົ . ຈາກຄວາມຕອ້ ງການທງັ 7 ຂນັ້ ຂາ້ ງຕນົ້ ທູ່ ານມາສະໂລ ໄດແ້ ບູ່ ງອອກເປັນ 2 ກູ່ ຸມໃຫຍູ່ ຄ ຄວາມຕອ້ ງການ ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຂີ າດ ຫຼ ບກົ ຜູ່ ອງ (Deficieny Needs) ເຊູ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍຄວາມຕອ້ ງການຂອງ 4 ຂັນ້ ທໍາອິດໄດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການທາງສະລລິ ະ, ຄວາມຕອ້ ງການໝນັ້ ຄງົ ແລະ ປອດໄພ, ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມຮັກ ແລະ ການ ຍອມຮບັ ວູ່ າເປັນສູ່ ວນໜູ່ ງຶ ຂອງກູ່ ຸມ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງການຍກົ ຍອ້ ງສນັ ລະເສນີ . ເວລາໃດຄວາມຕອ້ ງການດູ່ ງັ ກູ່ າວໄດ ້ ຮບັ ການຕອບສະໜອງ (ອາດໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງເປັນບາງສວູ່ ນ) ກຈໍ ະເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການຂັນ້ ສູງຕູ່ ໍໄປ ເລອ້ ຍໆ. ຖາ້ ຄວາມຕອ້ ງການຂນັ້ ຕນົ້ ບູ່ ໍໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງ, ຄວາມຕອ້ ງການຂນັ້ ສູງກໍຈະບູ່ ໍເກີດຂນຶ້ . ທູ່ ານ ມາສະໂລ ໄດເ້ ນນັ້ ວູ່ າ ຄວາມຕອ້ ງການຢູ່ ູກູ່ ຸມນີ້ ໃນເມູ່ອໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງແລວ້ ແຮງຈງູ ໃຈກໍຈະຫຸຼດລງົ . ສໍາລບັ ຄວາມຕອ້ ງການອກີ ກູ່ ຸມໜູ່ ງຶ ນນັ້ ທູ່ ານມາສະໂລ ໄດເ້ ອີນ້ ວູ່ າ ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມງອກງາມທູ່ ີ ສມົ ບູນ. (Being ຫຼ Growth Needs) ຄວາມຕອ້ ງການກູ່ ຸມນໄີ້ ດແ້ ກູ່ ຄວາມຕອ້ ງການໃນ 3 ຂນັ້ ຖັດໄປຄ ຄວາມ 106

ຕອ້ ງການຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈ, ຄວາມຕອ້ ງການສູນທະລຍິ ະ, ຄວາມຕອ້ ງການສາ້ ງຄວາມປະຈກັ ຕນົ ແລະ ພັດທະນາ ສກັ ກະຍະພາບແຫູ່ ງຕນົ . ທູ່ ານມາສະໂລ ໄດອ້ ະທບິ າຍວູ່ າ ຄວາມຕອ້ ງການນຈີ້ ະກງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ຄວາມຕອ້ ງການໃນ ສູ່ ງິ ທູ່ ຂີ າດ ຫຼ ບກົ ຜູ່ ອງ ຢູ່ ູໃນ 4 ຂນັ້ ທາໍ ອດິ ນນັ້ ເພາະຄວາມຕອ້ ງການນີ້ ຖາ້ ໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງແລວ້ ກໍຍູ່ ງິ ມີ ແຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . ຕວົ ຢູ່ າງນກັ ຫນຼີ້ ດນົ ຕຍີ ູ່ ງິ ຫຼນີ້ ເກູ່ ງັ ກຍໍ ູ່ ງິ ຕອ້ ງການຄວາມຮູ,້ ຄວາມຊໍານານເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . ທດິ ສະດຂີ ອງ ມາສະໂລ ໄດຮ້ ບັ ການວຈິ ານຢູ່ າງກວາ້ ງຂວາງ ແລະ ສົມເຫດສົມຜົນວູ່ າ ມະນຸດຈະບູ່ ໍມີ ຄວາມ ຕອ້ ງການຕາມລໍາດບັ ທູ່ ທີ ູ່ ານມາສະໂລກູ່ າວໄວສ້ ະເໝໄີ ປເຊູ່ ນັ ໄດມ້ ຄີ ນົ ຈໍານວນຫາຼ ຍທູ່ ທີ ຸມ້ ເທກໍາລງັ ກາຍ, ກາໍ ລງັ ໃຈ ເພູ່ ອສະແຫວງຫາຄວາມຮູຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈ ໂດຍບູ່ ໍໄດສ້ ນົ ໃຈວູ່ າຈະປອດໄພ ຫຼ ມຄີ ົນນຍິ ົມຊົມຊອບເຂາົ ຫຼ ບູ່ ໍ, ນອກຈາກນີ້ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງມະນຸດຈະບູ່ ໍເກດີ ຂນຶ້ ເທູ່ ອລະຂນັ້ ຫຼ ເທູ່ ອລະຢູ່ າງ ແຕູ່ ຈະເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການ ຫາຼ ຍໆ ຢູ່ າງຢູ່ ູໃນເວລາດຽວກນັ ເຊູ່ ນັ ຢູ່ ູໃນເວລາຫວິ ນນັ້ ຄນົ ເຮາົ ກໍຍງັ ຕອ້ ງການຄວາມປອດໄພ, ຕອ້ ງການຄວາມຮັກ ຫຼ ຢູ່ ູໃນຂະນະທູ່ ຕີ ອ້ ງການຍກົ ຍອ້ ງສນັ ລະເສນີ ກໍຕອ້ ງການຄວາມຮູຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈຄວບຄູ່ ູກນັ ໄປອກີ ດວ້ ຍ. ຈາກຂທໍ້ ູ່ ວີ ພິ າກວຈິ ານຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ພາໃຫເ້ ຮາົ ພຈິ າລະນາຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນໃນລກັ ສະນະພາບລວມກໍແມູ່ ນບູລະນາ ການທງັ ກາຍ, ອາລມົ ແລະ ປັນຍາພອ້ ມກນັ ໂດຍວທິ ກີ ານດູ່ ງັ ກູ່ າວນຈີ້ ະຊູ່ ວຍໃຫເ້ ຮາົ ສາມາດນໍາເອົາທດິ ສະດີ ຂອງ ທູ່ ານມາສະໂລ ໄປປະຍຸກໃຊເ້ ຂາົ້ ການສກຶ ສາຢູ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ. ການພຈິ າລະນາວູ່ າຜູຮ້ ຽນໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະ ໜອງຄວາມຕອ້ ງການຕາມລາໍ ດບັ ຂນັ້ ກໍຍງັ ມຄີ ຸນຄູ່ າໃນການປະຍຸກເຂາົ້ ໃນການສກຶ ສາຫຼາຍ. ຕົວຢູ່ າງວູ່ າ ນກັ ຮຽນທູ່ ມີ າຮຽນຫາກມຄີ ວາມຫວິ ໂຫຍ, ຄູຢາກໃຫເ້ ຂາົ ເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈກໍຈະເປັນການຍາກ ຫຼ ວູ່ ານກັ ຮຽນເຖງິ ຈະໄດກ້ ນິ ອູ່ ມີ ແລວ້ ແຕູ່ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນຂາດຄວາມປອດໄພ, ເຂາົ ກໍຈະບູ່ ໍເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການ ຢາກຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຕູ່ ໍບດົ ຮຽນທູ່ ກີ ໍາລງັ ຮຽນຢູ່ ູນນັ້ . ສະນນັ້ , ແນວຄິດຂອງມາສະໂລຈູ່ ງຶ ເຮັດໃຫເ້ ຮາົ ສງັ ເກດເບູ່ ງິ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງນກັ ຮຽນຈະແຈງ້ ຂນຶ້ . ຖາ້ ນກັ ຮຽນປາຖະໜາທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງໃນລະດບັ ຕູ່ າໍ ເຂາົ ກໍ ຈະເກດີ ມຄີ ວາມຂດັ ແຍງ້ ຢູ່ ູໃນໃຈເມູ່ ອຄປູ າຖະໜາໃຫເ້ ຂາົ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການໃນລະດບັ ສູງ. ສະນັນ້ , ທາງທີເໝາະ ສມົ ທູ່ ສີ ຸດກໍແມູ່ ນ ຄູຕອ້ ງພຈິ າລະນາວູ່ ານກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງຄວາມຕອ້ ງການລະດບັ ທໍາອດິ ແລວ້ ຫຼ ບູ່ ໍ ກູ່ ອນຄູຈະຫວງັ ໃຫເ້ ຂາົ ເກດີ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການໃນລະດບັ ສູງຕູ່ ໄໍ ປ. 107

5.1.1 ຄວາມຕອ້ ງການສໍາເລັດ (Achievement Needs) ແມດັ ເຄລແລນ ແລະ ແອທັ ຄນິ ຊນັ (McClellaand and Atkinson) ເປັນຜູສ້ ກຶ ສາກູ່ ຽວກບັ ເລູ່ ອງ ຄວາມຕອ້ ງການຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ແຮງຈງູ ໃຈໄຝູ່ ສໍາເລດັ . ບຸກຄນົ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ ງການສາໍ ເລດັ ສູງຈະເລອກສະຖານະ ການທູ່ ເີ ຂາົ ສາມາດເຮດັ ສາໍ ເລດັ ຕາມມາດຖານທູ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ,້ ເລອກກະທໍາທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກ, ທູ່ ທີ າ້ ທາ້ ຍຄວາມສາມາດ ແລະ ບູ່ ໍເລອກວຽກທູ່ ງີ ູ່າຍ ຫຼ ຍາກເກນີ ໄປ. ກງົ ກນັ ຂາ້ ມບຸກຄນົ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ ງການຄວາມສໍາເລັດຕູ່ ໍາຈະມແີ ນວ ໂນມ້ ຫບຼົ ຫກຼີ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫຼວ, ເຂາົ ຈູ່ ງຶ ເລອກວຽກທູ່ ງີ ູ່າຍໆ ທູ່ ແີ ນູ່ ໃຈວູ່ າຕອ້ ງກະທາໍ ວຽກນນັ້ ສໍາເລດັ ທູ່ ແີ ນູ່ ນອນ ຫຼ ບູ່ ໍ ກໍເລອກວຽກທູ່ ຍີ າກທູ່ ສີ ຸດ ເພູ່ ອເປັນຂໍອ້ າ້ ງວູ່ າມນັ ຍາກເກນີ ໄປ, ເຂາົ ຈູ່ ງຶ ເຮດັ ບູ່ ສໍ າໍ ເລດັ ຄກບັ ໝູ່ ທູ ູ່ ປີ ະສບົ ກບັ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫຼວມາແລວ້ . ບຸກຄນົ ດູ່ ງັ ກູ່ າວນເີ້ ຂາົ ຈະບູ່ ໍເລອກວຽກທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກລະດບັ ກາງເພາະເຂາົ ຈະມຄີ ວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ ໃນ ຂະນະທູ່ ຜີ ູອ້ ູ່ ນໆ ມຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ . ຜູ່ ານການສກຶ ສາພບົ ວູ່ າ ຜູທ້ ູ່ ຕີ ອ້ ງການຄວາມສໍາເລັດຫຼແຮງຈງູ ໃຈໄຝູ່ ສໍາເລັດສູງ ສູ່ ວນຫາຼ ຍແມູ່ ນຈະຮຽນຢູ່ ູໃນລະດບັ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ແລະ ໄດຄ້ ະແນນສະເລູ່ ຍສູງກວູ່ າຜູ ທ້ ູ່ ີມຄີ ວາມຕອ້ ງການ ຄວາມສາໍ ເລດັ ຕູ່ ໍາ. ນອກຈາກນຍີ້ ງັ ພບົ ວູ່ າຜູທ້ ູ່ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ ງການຄວາມສໍາເລດັ ສູງຈະປະສົບຜົນສໍາເລດັ ໃນການ ປະກອບອາຊບີ ແລະ ມຖີ ານະທາງເສດຖະກດິ ສູງກວູ່ າ ຜູທ້ ູ່ ມີ ຄີ ວາມຕອ້ ງການຄວາມສໍາເລດັ ຕູ່ າໍ .  ການປະຍຸ ກຢູ່ ູ ໃນຫອ້ ງຮຽນ 1) ກູ່ ຸມນກັ ຮຽນທູ່ ມີ ແີ ຮງຈງູ ໃຈທູ່ ຈີ ະມູຸ່ງສູ່ ູຄວາມສາໍ ເລດັ ສູງ. ຄູຈູ່ ງົ ພະຍາຍາມສອນເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ ຫຼ ໃຫ ້ ວຽກບາ້ ນທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກໃນລະດບັ ກາງທູ່ ທີ າ້ ທາ້ ຍຄວາມສາມາດຂອງເຂາົ ຫຼາຍກວູ່ າການນາໍ ສະເໜເີ ນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ ຫຼ ໃຫວ້ ຽກບາ້ ນທູ່ ງີ ູ່າຍ ຫຼ ຍາກເກນີ ໄປ. 2) ຄູຄວນຄດິ ສະເໝວີ ູ່ າ ຜູຮ້ ຽນແຕູ່ ລະຄນົ ຈະມແີ ຮງຈງູ ໃຈທູ່ ຈີ ະມູຸ່ງສູ່ ູຄວາມສໍາເລດັ ແຕກຕູ່ າງກນັ ແລະ ມີ ປະສບົ ການໃນຄວາມສາໍ ເລດັ ຂອງວຽກງານທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງກນັ . ດວ້ ຍເຫດນວີ້ ຽກບາງຢູ່ າງອາດຈະງູ່າຍສາໍ ລບັ ຄນົ ໆ ໜູ່ ງຶ , ແຕູ່ ມນັ ອາດຈະຍາກສາໍ ລບັ ຄນົ ອກີ ຄນົ ໜູ່ ງຶ . ສະນນັ້ , ຄຈູ ູ່ ງຶ ຄວນໃຫວ້ ຽກທູ່ ີມຄີ ວາມຍາກງູ່າຍແຕກຕູ່ າງກັນສໍາລັບ ນກັ ຮຽນແຕູ່ ລະຄນົ ແລະ ກມໍ ກີ ານຄາດຫວງັ ຄວາມສໍາເລດັ ຂອງນກັ ຮຽນແຕູ່ ລະຄນົ ທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງກນັ . ດູ່ ງັ ນນັ້ , ການປະຍຸກຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນນ,ີ້ ຄູຄວນພຈິ າລະນາເບູ່ ງິ ນກັ ຮຽນແຕູ່ ລະຄນົ ວູ່ າ ເຂາົ ແມູ່ ນຄນົ ປະເພດ ໃດ. ລະຫູ່ ວາງປະເພດທູ່ ມີ ຄີ ວາມມູຸ່ງຫວງັ ຄວາມສໍາເລດັ ກບັ ຄນົ ປະເພດທູ່ ຫີ ບຼົ ຫກຼີ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ . ເມູ່ອຄນົ້ ພບົ ແລວ້ ກໍຄວນປະຕບິ ດັ ກບັ ເຂາົ ໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ຫກຼັ ການຄທູ່ ເີ ວາົ້ ມານນັ້ ເຊູ່ ນັ : ຜູທ້ ູ່ ມີ ູຸ່ງຫວງັ ຄວາມສໍາເລດັ ສູງຈະມກັ ເຮດັ ວຽກທູ່ ທີ າ້ ທາ້ ຍ, ມຄີ ວາມຍາກປານກາງ, ມກັ ທດົ ລອງ ແລະ ກາ້ ສູ່ ຽງກບັ ບນັ ຫາໃໝູ່ ໆ , ມກັ ຕງັ້ ມາດຖານ ຫຼ ເປົ້າ ໝາຍໄວຢ້ ູ່ ູໃນລະດບັ ທູ່ ສີ ມົ ເຫດສມົ ຜນົ ແລະ ມຄີ ວາມພະຍາຍາມໃຫມ້ ຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ . ສູ່ ວນຜູທ້ ູ່ ີມກັ ຫຼກີ ໜີຄວາມ ຫຼມົ້ ເຫວຼ ຈະບູ່ ມໍ ກັ ທໍາງານວຽກທູ່ ທີ າ້ ທາ້ ຍ ແຕູ່ ມກັ ທໍາງານວຽກທູ່ ງີ ູ່າຍໆ , ທູ່ ໝີ ນັ້ ໃຈວູ່ າຕນົ ຈະທໍາສໍາເລດັ ເພາະເຂາົ ມກັ ໃຫຄ້ ຊູ ມົ ເຊຍີ ຫຼ ໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງໃນເມູ່ ອເຂາົ ທໍາໄດສ້ າໍ ເລດັ ແລວ້ , ເຂາົ ມກັ ທໍາງານທູ່ ເີ ຫນັ ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຂຶນ້ ເປັນ ຂນັ້ ໆ ໂດຍບູ່ ຕໍ ອ້ ງການສູ່ ຽງ. 6. ການອາ້ ງສາເຫດ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈ ຜູທ້ ູ່ ຂີ ຽນໄດກ້ ູ່ າວເຖງິ ການຕູ່ ນຕວົ , ເປົາ້ ໝາຍ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງການໃນຖານະທູ່ ເີ ປັນຕວົ ແປທູ່ ພີ ວົ ພັນກັບແຮງ ຈງູ ໃຈມາແລວ້ . ຕູ່ ໍໄປນຈີ້ ະເວາົ້ ເຖງິ ການອາ້ ງສາເຫດໃນຖານະທູ່ ເີ ປັນອງົ ປະກອບໜູ່ ງຶ ທູ່ ກີ ູ່ ຽວຂອ້ ງໂດຍກງົ ກບັ ແຮງຈງູ ໃຈ. 108

6.1 ທິດສະດີການອາ້ ງສາເຫດ (Attribution Theory) ຫຼາຍໆ ທູ່ ານກໍເຄຍີ ໄດຖ້ າມຕນົ ເອງວູ່ າ ຍອ້ ນຫຍງັ ຂອ້ ຍຈູ່ ງຶ ໄດຄ້ ະແນນໜອ້ ຍ ຫຼ ຍອ້ ນຫຍງັ ບົດລາຍງານ ຂອງຂອ້ ຍຈູ່ ງຶ ພຽງແຕູ່ ຜູ່ ານແຕູ່ ບູ່ ໍໄດຄ້ ະແນນສູງຄໝູ່ ູ. ນັກຈດິ ຕະວິທະຍາຫຼາຍໆ ທູ່ ານໄດພ້ ະຍາຍາມອະທບິ າຍ ຄວາມສາໍ ເລດັ ແລະ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫຼວໃນລກັ ສະນະທູ່ ພີ ວົ ພນັ ກນັ ກບັ ຄວາມສາມາດ, ຄວາມພະຍາຍາມ, ອາລົມ, ຄວາມຮູ,້ ໂຊກ, ການຊູ່ ວຍເຫອຼ , ຄວາມສນົ ໃຈ, ຄວາມຊດັ ເຈນຈາກການສອນຂອງຄູ ຫຼ ມສີ ູ່ ງິ ລບົ ກວນຈາກພາຍ ນອກ ຫຼ ຄວາມບູ່ ໍຢຸ ດຕທິ ໍາຂອງຄູ. ເຫດຜນົ ທູ່ ນີ ໍາມາອະທບິ າຍລວ້ ນແຕູ່ ເປັນການອາ້ ງສາເຫດທງັ ນນັ້ . ທດິ ສະດກີ ານອາ້ ງສາເຫດໄດເ້ ລູ່ ມີ ຂນຶ້ ຈາກການທີ ໄຮເດວ (Fritz Heider 1958) ໄດວ້ ເິ ຄາະວູ່ າ ສາເຫດ ທູ່ ພີ າໃຫມ້ ະນດຸ ສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາຕູ່ າງໆ ອອກມານນັ້ ຈະໄດແ້ ປໄປຕາມຕວົ ແປ 2 ຕວົ ຄ ຕວົ ແປພາຍໃນຕວົ ບຸກຄນົ ແລະ ຕວົ ແປຢູ່ ູນອກຕວົ ບຸກຄນົ . ຕູ່ ໍມາທູ່ ານ ຣໍເຕິ (Rotter 1966) ໄດອ້ ະທບິ າຍວູ່ າຕວົ ແປພາຍໃນຕວົ ບຸກຄນົ ແລະ ຕວົ ແປທູ່ ເີ ປັນສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມຈະແມູ່ ນສູ່ ງິ ທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ຄກບັ ສູ່ ງິ ທູ່ ຄີ ວບຄຸມພດຶ ຕກິ ໍາຂອງມະນດຸ . ເພູ່ ນິ ເອນີ້ ຕວົ ແປພາຍໃນ ຕວົ ບຸກຄນົ ວູ່ າ ສູ່ ງິ ຄວບຄຸມຈາກພາຍໃນ ແລະ ເອນີ້ ຕວົ ແປທູ່ ເີ ປັນສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມວູ່ າ ສູ່ ງິ ຄວບຄຸມຈາກພາຍນອກ. + ສູ່ ງິ ທູ່ ີຄວບຄຸມຈາກພາຍໃນ ແລະ ສູ່ ງິ ທູ່ ີຄວບຄຸມຈາກພາຍນອກ - ບຸກຄນົ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາຖກຄວບຄຸມຈາກພາຍໃນຈະມຄີ ວາມໝນັ້ ໃຈວູ່ າ ເຂາົ ສາມາດກໍາ ນດົ ຊະຕາຊວີ ດິ ຂອງຕນົ ເອງໄດ,້ ເຂາົ ຄດິ ວູ່ າຄວາມສາໍ ເລດັ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ເກດີ ຂນຶ້ ຈາກຄວາມສາມາດ ຫຼ ຄວາມພະຍາຍາມ ຂອງເຂາົ . ບຸ ກຄນົ ປະເພດນຈີ້ ະມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າແມູ່ ນຜູທ້ ູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ, ມຄີ ວາມເຊູ່ ອໝນັ້ , ກາ້ ສະແດງອອກ, ມີ ຄວາມພາກພູມໃຈຕນົ ເອງ, ມມີ ະໂນທດັ ທາງບວກ ແລະ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈໄຝູ່ ສໍາເລດັ ສູງ. - ບຸກຄນົ ທູ່ ເີ ຊູ່ ອວູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ຄີ ວບຄຸມຈາກພາຍນອກຈະມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ຄວາມຫຼົມ້ ເຫຼວຈະບູ່ ໍຂນຶ້ ກບັ ຄວາມສາມາດ ຫຼ ຄວາມພະຍາຍາມ ແຕູ່ ຈະຂນຶ້ ກບັ ໂຊກ ຫຼ ດວງ. ບຸກຄນົ ປະເພດນີຈ້ ະມຄີ ວາມ ວຕິ ກົ ກງັ ວນົ , ມຄີ ວາມສງົ ໄສ ຫຼ ລະແວງຜູອ້ ູ່ ນ ແລະ ມລີ ກັ ສະນະທູ່ ເີ ປັນປໍ ລະປັກຕູ່ ກໍ ບັ ຜູອ້ ູ່ ນສູງກວູ່ າບຸກຄນົ ທູ່ ີເຊູ່ ອ ວູ່ າພດຶ ຕກິ ໍາຖກຄວບຄຸມຈາກພາຍໃນ. ທູ່ ານໄວເນີ (Bernard Weiner, 1979: 1990) ທູ່ ານໄດຂ້ ະຫຍາຍາແນວຄວາມຄດິ ຂາ້ ງເທງິ ວູ່ າ ສາເຫດ ສູ່ ວນໃຫຍູ່ ທູ່ ບີ ຸກຄນົ ນໍາເອາົ ມາອາ້ ງວູ່ າເປັນສາເຫດຂອງຄວາມສາໍ ເລດັ ຫຼ ຫມຼົ້ ເຫຼວໄດແ້ ບູ່ ງອອກເປັນ 3 ມຕິ ຄິ ູ່ ດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ມຕິ ແິ ຫູ່ ຼງທູ່ ມີ າຂອງສາເຫດ (Locus of Causality) 2) ມຕິ ຄິ ວາມຄງົ ທູ່ ຂີ ອງສາເຫດ (Stability of Causality). 3) ມຕິ ຄິ ວາມສາມາດໃນການຄວບຄຸມສາເຫດ (Controollability of Causality) ຢູ່ ູໃນແຕູ່ ລະມຕິ ຈິ ະປະກອບດວ້ ຍ 2 ພາກສູ່ ວນທູ່ ກີ ງົ ກນັ ຂາ້ ມກນັ ເຊູ່ ນັ ມຕິ ແິ ຫູ່ ງຼ ສາເຫດຈະປະກອບດວ້ ຍ ສາເຫດຈາກພາຍໃນ - ສາເຫດຈາກພາຍນອກຕວົ ບຸກຄນົ . ມຕິ ຄິ ວາມຄງົ ທູ່ ຂີ ອງສາເຫດຈະປະກອບດວ້ ຍສາເຫດຄງົ ທູ່ ີ - ສາເຫດທູ່ ບີ ູ່ ໍຄງົ ທູ່ .ີ ມຕິ ຄິ ວາມສາມາດໃນການຄວບຄຸມສາເຫດຈະປະກອບດວ້ ຍສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄມຸ ໄດ-້ ສາເຫດ ທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໍໄດ.້ ລາຍລະອຽດຂອງແຕູ່ ລະມຕິ ອິ າດພຈິ າລະນາຢູ່ ູໃນຕາຕະລາງລູ່ ຸມນ:ີ້ ມຕິ ິ ຕວົ ຢູ່ າງ ແຫູ່ ງຼ ຂອງສາເຫດ. ຈໍາແນກເປັນສາເຫດຈາກ ທາ້ ວຄາໍ ພອນສອບເສງັ ໄດຄ້ ະແນນດ.ີ ຖາ້ ເຂາົ ຄດິ ວູ່ າ: ຜນົ ພາຍໃນຕວົ ບຸກຄນົ ແລະ ສາເຫດພາຍນອກຕົວ ຂອງຄະແນນດນີ ນັ້ ເກດີ ມາຈາກຄວາມສາມາດ ແລະ ຄວາມ 109

ຂອງບຸກຄນົ . ພະຍາ ຍາມຂອງຕນົ ກໍຖວູ່ າແຫູ່ ງຼ ຂອງສາເຫດມາຈາກພາຍ ໃນຕນົ . ແຕູ່ ຖາ້ ເຂາົ ອາ້ ງວູ່ າໄດ ້ ຄະແນນດເີ ພາະມໝີ ູ່ ຊູ ູ່ ວຍ ຫຼ ຄູອອກຂສໍ້ ອບເສງັ ງູ່າຍ ຫຼ ຍອ້ ນໂຊກດເີ ຂາົ ເດາົ ຖກຫາຼ ຍຂໍ້ ກໍ ຄວາມຄງົ ທູ່ ຂີ ອງສາເຫດ ຖວູ່ າແຫູ່ ງຼ ຂອງສາເຫດມາຈາກພາຍນອກ. ໃນກໍລະນຕີ ວົ ຢູ່ າງຂອງຄາໍ ພອນຂາ້ ງເທງິ . ສາເຫດຂອງເຂົາທູ່ ີ ອາ້ ງວູ່ າແກຂ້ ສໍ້ ອບໄດດ້ ຍີ ອ້ ນຄວາມສາມາດ, ແມູ່ ນຕົວຢູ່ າງ ຂອງສາເຫດຄງົ ທູ່ ີ ເພາະຄວາມສາມາດແມູ່ ນ ສູ່ ງິ ທູ່ ປີ ູ່ ຽນແປງ ຍາກ ຫຼ ຍງັ ຄງົ ຢູ່ ູເຖງິ ສະຖານະການຈະປູ່ ຽນແປງໄປ. ສູ່ ວນ ສາເຫດທູ່ ອີ າ້ ງວູ່ າ ແກຂ້ ໍສ້ ອບໄດດ້ ຍີ ອ້ ນໂຊກນນັ້ ຈະເປັນສາ ເຫດບູ່ ຄໍ ງົ ທູ່ ,ີ ເນູ່ ອງຈາກວູ່ າໂຊກຈະມກີ ານແປປູ່ ຽນໄປໄດສ້ ະ ຄວາມສາມາດໃນການຄວບຄຸມສາເຫດ ເໝ.ີ ຈາໍ ແນກເປັນສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມໄດ ້ ແລະ ສາເຫດ ການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ວີ ູ່ າ ແກຂ້ ສໍ້ ອບໄດດ້ ຍີ ອ້ ນຄວາມພະຍາ ທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໍໄດ.້ ຍາມເປັນຕວົ ຢູ່ າງຂອງສາເຫດທູ່ ສີ າມາດຄວບໄດ ້ ເພາະບຸກ ຄນົ ສາມາດຄວບຄຸມຕນົ ໃຫດ້ ຸໝູ່ ນັ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ ໄດ.້ ແຕູ່ ສາເຫດ ທູ່ ອີ າ້ ງວູ່ າແກຂ້ ສໍ້ ອບໄດດ້ ເີ ພາະຄວາມສາມາດ, ຫຼ ຂໍສ້ ອບ ງູ່າຍເປັນຕວົ ຢູ່ າງຂອງສາເຫດທູ່ ບີ ູ່ ໍອາດຄວບຄຸມໄດ.້ ທູ່ ານໄວ ເນີ ໄດອ້ ະທບິ າຍວູ່ າ ໂດຍປົກກະຕແິ ລວ້ ຄນົ ສູ່ ວນຫາຼ ຍຈະອູ່ າງສາເຫດທູ່ ເີ ຂາົ ປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ຫຼ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ ຢູ່ ູຫາຼ ຍປະການຄ ສາເຫດດາ້ ນຄວາມສາມາດ, ສາເຫດດາ້ ນຄວາມພະຍາຍາມ, ສາເຫດຄວາມຍາກ ຂອງວຽກງານ ແລະ ສາເຫດມາຈາກໂຊກເປັນຕນົ້ . ສາເຫດແຕູ່ ລະຢູ່ າງນຈີ້ ະມຄີ ຸນສມົ ບດັ ຢູ່ ູໃນມຕິ ຕິ ູ່ າງໆ ຫຼາຍມຕິ ຄິ - ຄວາມສາມາດ ແມູ່ ນສາເຫດມາຈາກພາຍໃນຕນົ ບຸກຄນົ ມນັ ຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ.້ - ຄວາມພະຍາຍາມ ແບູ່ ງອອກເປັນ 2 ແບບຄ ຄວາມພະຍາຍາມທູ່ ີປະຕິບດັ ເປັນປະຈໍາ ແລະ ຄວາມ ພະຍາຍາມທູ່ ປີ ະຕບິ ດັ ສະເພາະວຽກງານໃດໜູ່ ງຶ . + ຄວາມພະຍາຍາມທູ່ ປີ ະຕບິ ດັ ເປັນປະຈາໍ ແມູ່ ນສາເຫດມາຈາກພາຍໃນຕວົ ບຸກຄນົ ຄົງທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມ ໄດ.້ + ຄວາມພະຍາຍາມທູ່ ປີ ະຕບິ ດັ ສະເພາະວຽກງານໃດໜູ່ ງຶ ເປັນສາເຫດຈາກພາຍໃນຕວົ ບູ່ ຄໍ ງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບ ຄຸມໄດ.້ - ຄວາມໝາຍຂອງວຽກງານ ແມູ່ ນສາເຫດຈາກພາຍນອກຕວົ ຂອງບຸກຄນົ ຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ.້ - ໂຊກ ແມູ່ ນສາເຫດພາຍນອກຕວົ ບຸກຄນົ ບູ່ ໍຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ.້ ຮູບແບບຂອງສາເຫດທູ່ ບີ ຸກຄນົ ນາໍ ມາອາ້ ງທູ່ ຈີ າໍ ແນກຕາມມຕິ ຕິ ູ່ າງໆ ຄ: ມຕິ ິ ສາເຫດຈາກພາຍໃນ ສາເຫດຈາກພາຍນອກ ຄວບຄຸມໄດ ້ ຄງົ ທູ່ ີ ບູ່ ໍຄງົ ທູ່ ີ ຄງົ ທູ່ ີ ບູ່ ໍຄງົ ທູ່ ີ ຄວາມພະຍາຍາມທູ່ ີ ຄວາມພະຍາຍາມ ການຊູ່ ວຍເຫອຼ ຈາກ ການຊູ່ ວຍເຫອຼ ຈາກຜູ ້ 110

ຈະປະຕບິ ດັ ເປັນປະ ທູ່ ປີ ະຕບິ ດັ ສະເພາະ ຄນົ ອູ່ ນທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ອູ່ ນທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ສະເພາະ ຈາໍ . ວຽກງານໃດໜູ່ ງຶ . ເປັນປະຈໍາ. ວຽກງານໃດ ໜູ່ ງຶ . ຄວບຄມຸ ບູ່ ໍໄດ ້ ຄວາມສາມາດ ອາລມົ ແລະ ຄວາມຍາກຂອງ ໂຊກ. ສຸ ຂະພາບ ວຽກງານ 6.2 ການອາ້ ງສາເຫດກັບແຮງຈງູ ໃຈ ການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ບີ ຸກຄນົ ປະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫຼວທງັ 3 ມຕິ ທິ ູ່ ໄີ ດກ້ ູ່ າວມານນັ້ . ຈະມີ ຄວາມສາໍ ພນັ ກບັ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈຕນົ ເອງຢູ່ ູໃນມະໂນທດັ , ຄວາມຄາດຫວງັ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈຂອງບຸ ກຄນົ ດູ່ ງັ ນ:ີ້  ແຫູ່ ຼງຂອງສາເຫດ ສາເຫດຈາກພາຍໃນ - ສາເຫດຈາກພາຍນອກ ໄວເນີ (Weiner 1980) ໄດພ້ ບົ ວູ່ າ ແຫູ່ ງຼ ຂອງສາເຫດຈາກພາຍໃນ - ພາຍນອກຈະມຄີ ວາມສໍາພນັ ກນັ ໃນທາງບວກ ແລະ ທາງລບົ ກບັ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈໃນຕົນເອງ, ມະໂນທັດ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈເຊູ່ ນັ ຖາ້ ບຸກຄນົ ປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າແມູ່ ນຍອ້ ນຄວາມສາມາດຂອງເຂາົ ຍອມເກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈ ແລະ ມມີ ະໂນທດັ ໃນທາງບວກ ທງັ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ອຈະກະທໍາສູ່ ງິ ນນັ້ ຕູ່ ໍໄປອກີ . ກົງກັນຂາ້ ມຖ້າບຸ ກຄນົ ນນັ້ ປະສົບກັບ ຄວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ ໂດຍອາ້ ງສາເຫດວູ່ າເນູ່ ອງມາຈາກຕວົ ເຂາົ ບູ່ ໍມຄີ ວາມສາມາດ ເຂາົ ກໍຈະບູ່ ມໍ ຄີ ວາມພູມໃຈຕນົ ເອງແລວ້ ມມີ ະໂນທດັ ໄປທາງລບົ ແລະ ຂາດແຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ອຈະກະທາໍ ສູ່ ງິ ນນັ້ ຕູ່ ໍໄປອກີ . ໃນກໍລະນທີ ູ່ ບີ ຸກຄນົ ປະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າ ເປັນຍອ້ ນໂຊກ ຫຼ ຍອ້ ນຜູອ້ ູ່ ນຊູ່ ວຍເຊູ່ ງິ ແມູ່ ນສາເຫດ ມາຈາກພາຍນອກ. ບຸກຄນົ ນນັ້ ກໍຈະບູ່ ໍເກດີ ມຄີ ວາມພູມໃຈໃນຕນົ ເອງ ແລະ ບູ່ ມໍ ແີ ຮງຈງູ ໃຈ. ກົງກັນຂາ້ ມຖາ້ ເຂົາ ປະສບົ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ ແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າໂຊກບູ່ ໍດ,ີ ຫຼ ບູ່ ໍມຜີ ູອ້ ູ່ ນຊູ່ ວຍເຫອຼ , ເຂາົ ກໍອາດມແີ ຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ຄາດຫວງັ ວູ່ າຄງັ້ ຕູ່ ໍໄປອາດປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ໄດ,້ ຖາ້ ໂຊກດີ ຫຼ ມຄີ ນົ ອູ່ ນຊູ່ ວຍເຫອຼ ເປັນຕນົ້ .  ຄວາມຄງົ ທູ່ ີຂອງສາເຫດ ສາເຫດຄງົ ທູ່ ີ - ສາເຫດທູ່ ບີ ູ່ ໍຄົງທູ່ ີ + ຄວາມຄງົ ທູ່ ຂີ ອງສາເຫດຈະມຄີ ວາມສໍາພນັ ກບັ ຄວາມຄາດຫວງັ ໃນອະນາຄດົ ເຊູ່ ງິ ກູ່ ຽວຂອ້ ງໂດຍກງົ ກບັ ແຮງຈງູ ໃຈ. ຖາ້ ບຸກຄນົ ຫາກອາ້ ງສາເຫດໃນລກັ ສະນະຄງົ ທູ່ ີ ກໍຈະເກດີ ມຄີ ວາມຄາດຫວງັ ຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ຄວາມ ຫມຼົ້ ເຫວຼ ໃນອະນາຄດົ ທູ່ ຄີ າ້ ຍຄກບັ ຜນົ ໄດຮ້ ບັ ຢູ່ ູໃນອະດດີ . ຕວົ ຢູ່ າງເຊູ່ ນັ ທາ້ ວ ສຸລນິ ສອບເສັງພາສາອັງກິດໄດຄ້ ະ ແນນດແີ ລວ້ ອາ້ ງວູ່ າ ຍອ້ ນຄວາມສາມາດ . ແຕູ່ ສອບວຊິ າຄະນດິ ສາດພັດບູ່ ໍໄດ ້ ແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າບູ່ ໍຖະໜັດ ໃນວິຊານີ້ (ແມູ່ ນສາເຫດຄງົ ທູ່ )ີ ຍອມເກດີ ມຄີ ວາມຄາດຫວງັ ວູ່ າ ຖາ້ ມກີ ານເສງັ ຄງັ້ ຕູ່ ໍໄປເຂາົ ກໍຈະເສງັ ພາສາອງັ ກດິ ໄດດ້ ີ ແລະ ເສງັ ວຊິ າຄະນດິ ສາດບູ່ ໍໄດດ້ ຄີ າ້ ຍຄກບັ ຜນົ ທູ່ ເີ ຂາົ ໄດຮ້ ບັ ຜູ່ ານມານນັ້ . ກງົ ກນັ ຂາ້ ມຖາ້ ບຸກຄນົ ອາ້ ງສາເຫດໃນລກັ ສະນະທູ່ ບີ ູ່ ຄໍ ງົ ທູ່ ີ ເຂາົ ຍູ່ ອມເກດີ ມກີ ານຄາດຫວງັ ອະນາຄດົ ທູ່ ແີ ຕກ ຕູ່ າງຈາກຜນົ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ຢູ່ ູເຊູ່ ນັ ນາງລນິ ດາ ເສງັ ວຊິ າເຄມສີ າດໄດເ້ ກນີ ຄາດໝາຍແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າ ເສງັ ໄດດ້ ຍີ ອ້ ນໂຊກ ແຕູ່ ເສູ່ ງັ ວຊິ າພາສາລາວບູ່ ໄໍ ດດ້ ແີ ລວ້ ອາ້ ງວູ່ າ ຢູ່ ູໃນໄລຍະນນັ້ ສະພາບອາລມົ ບູ່ ໍດີ (ສາເຫດທູ່ ບີ ູ່ ໍຄງົ ທູ່ )ີ ນາງລນິ ດາ ກໍເກດີ ມີ ການຄາດຫວງັ ວູ່ າໃນການເສງັ ຄງັ້ ຕູ່ ໍໄປອາດເສງັ ໄດດ້ ີ ຫຼ ບູ່ ໍດແີ ຕກຕູ່ າງຈາກຄງັ້ ນ.ີ້ 111

+ ຄວາມສາມາດຂອງການຄວບຄຸມສາເຫດ ສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມໄດ ້ - ສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໍໄດ ້ ການອາ້ ງ ສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມໄດຈ້ ະມຄີ ວາມສາໍ ພນັ ກບັ ອາລມົ ແລະ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງບຸ ກຄົນເຊູ່ ນັ ຖາ້ ບຸ ກຄນົ ເສັງຕົກວິຊາ ຄະນດິ ສາດ ແລະ ອາ້ ງວູ່ າເປັນຍອ້ ນເຂາົ ບູ່ ຖໍ ະນດັ ແລະ ຂາດຄວາມສາມາດ (ແມູ່ ນສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ)້ .ກອໍ າດ ເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ເກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ໝດົ ຫວງັ ແລະ ທຖໍ້ ອຍຈະມຜີ ນົ ເຮັດໃຫແ້ ຮງຈງູ ໃຈນນັ ຕູ່ ໍາລົງ. ແຕູ່ ຖາ້ ເຂາົ ອາ້ ງ ເຫດຜນົ ວູ່ າເຂາົ ເສງັ ຕກົ ຍອ້ ນຕນົ ຂາດຄວາມພະຍາຍາມ (ແມູ່ ນສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມໄດ)້ ເຂາົ ກໍມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ລະອາຍ ໃຈ, ຮູສ້ ກຶ ຜດິ , ຄຽດຊງັ ຕນົ ເອງ ແລວ້ ກໍເກດີ ມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າຕູ່ ໍໄປຖາ້ ເຂາົ ພະຍາຍາມກໍຈະເສງັ ໄດຄ້ ະແນນດຈີ ູ່ ຶງເຮັດ ໃຫເ້ ຂາົ ມຄີ ວາມຫວງັ ແລະ ເກດີ ແຮງຈງູ ໃຈປັບປຸງຕນົ ເອງໃນຄງັ້ ຕູ່ ໍໄປ. ໃນກລໍ ະນທີ ູ່ ນີ ກັ ຮຽນເສງັ ວຊິ າຄະນດິ ສາດທູ່ ໄີ ດຄ້ ະແນນດີ ແລວ້ ອາ້ ງສາເຫດວູ່ າ ຍອ້ ນເຂາົ ມຄີ ວາມສາມາດ ສູງ (ແມູ່ ນສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ)້ ຍູ່ ອມເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈຕນົ ເອງສູງ ແລະ ມຄີ ວາມຄາດ ຫວງັ ເກດີ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈເພູ່ ອຈະໃຫໄ້ ດດ້ ໃີ ນອະນາຄດົ . ແຕູ່ ຖາ້ ເຂາົ ອາ້ ງສາເຫດວູ່ າ ການໄດຄ້ ະແນນດກີ ໍເນູ່ ອງມາຈາກ ໂຊກ (ແມູ່ ນສາເຫດທູ່ ຄີ ວບຄຸມບູ່ ໍໄດ)້ ເຂາົ ຍອມເກດີ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ພາກພູມໃຈໃນຕນົ ເອງຕູ່ າໍ ແລະ ບູ່ ໍເກດີ ມຄີ ວາມ ໝນັ້ ໃຈວູ່ າ ໃນການເສງັ ຄງັ້ ຕູ່ ໍໄປເຂາົ ຈະເສງັ ໄດຄ້ ະແນນດຄີ ຄງັ້ ກູ່ ອນແລວ້ ຈະເຮດັ ໃຫມ້ ແີ ຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ໍາ. 6.3 ການປະຍຸ ກທາງການສຶກສາ ຈາກສູ່ ງິ ທູ່ ກີ ູ່ າວມາຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ຈະເຫນັ ໄດວ້ ູ່ າ ຢູ່ ູໃນເຫດການຢູ່ າງດຽວກນັ , ຖາ້ ການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ຕີ ູ່ າງ ກນັ ກໍຈະນໍາໄປສູ່ ູສະພາບອາລມົ , ການຄາດຫວງັ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ຕີ ູ່ າງກນັ . ການອາ້ ງສາເຫດບາງຢູ່ າງຈະນໍາໄປສູ່ ູ ແນວໂນມ້ ພດຶ ຕກິ າໍ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ເີ ພູ່ ງິ ປາຖະໜາ ແຕູ່ ການອາ້ ງສາເຫດບາງຢູ່ າງຈະນໍາໄປສູ່ ູສະພາບອາລົມ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາ. ແນວຄດິ ດູ່ ງັ ກູ່ າວທູ່ ເີ ວາົ້ ມານນັ້ ສາມາດນໍາໄປປະຍຸກໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນການສກຶ ສາໂດຍພດັ ທະນາລາຍການເຝິກເພູ່ອ ໃຫຜ້ ູທ້ ູ່ ມີ ແີ ຮງຈງູ ໃຈໄຝູ່ ສໍາເລດັ ຕູ່ ໍາໄດມ້ ກີ ານປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາການອາ້ ງສາເຫດໄປໃນທດິ ທາງທູ່ ສີ ງັ ຄມົ ຕອ້ ງການນນັ້ ກໍແມູ່ ນປູ່ ຽນຈາກການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ຫີ ຼມົ້ ເຫວຼ ວູ່ າເປັນຍອ້ ນຂາດຄວາມສາມາດ (ແມູ່ ນສາເຫດຈາກພາຍໃນຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໍໄດ ້ )ໃຫໄ້ ປເປັນ ຍອ້ ນຂາດຄວາມພະຍາຍາມ (ເປັນສາເຫດຈາກພາຍໃນບູ່ ໍຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໍໄດ)້ ຫຼ ການປູ່ ຽນຈາກການອາ້ ງສາເຫດໃນເມູ່ ອປະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ວູ່ າ ເປັນຍອ້ ນໂຊກ (ເປັນສາເຫດຈາກພາຍນອກບູ່ ໍ ຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໄໍ ດ ້ ) ໃຫໄ້ ປເປັນ ຍອ້ ນມຄີ ວາມສາມາດ ( ເປັນສາເຫດຈາກພາຍໃນຄງົ ທູ່ ແີ ລະ ຄວບຄຸມບູ່ ໍ ໄດ)້ ຫຼ ຍອ້ ນມຄີ ວາມພະຍາຍາມສູງ (ເປັນສາເຫດຈາກພາຍໃນບູ່ ໍຄງົ ຕວົ ແລະ ຄວບຄຸມໄດ)້ . ການພດັ ທະນາລາຍການທູ່ ເີ ຝິກໃຫນ້ ກັ ຮຽນປູ່ ຽນແປງການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາໄປສູ່ ູການອາ້ ງສາເຫດ ທູ່ ປີ າຖະໜານ.ີ້ ສູ່ ວນຫຼາຍມກັ ກະທາໍ ກບັ ນກັ ຮຽນທູ່ ມີ ຄີ ວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ ,ຄວາມສິນ້ ຫວງັ ຕູ່ ໍການຮຽນ ຫຼ ກະທໍາກບັ ນກັ ຮຽນທູ່ ສີ ະຫາຼ ດທູ່ ມີ ຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ທໍຖ້ ອຍງູ່າຍເມູ່ອເຂາົ ມຄີ ວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ .  ການດໍາເນນີ ການເຝິກຂອງລາຍການຈະມຂີ ັນ້ ຕອນດູ່ ັງນີ:້ 1) ການວເິ ຄາະພດຶ ຕກິ ໍາການອາ້ ງສາເຫດຈາກສມົ ມຸດຖານ. ຜູ ທ້ ູ່ ີເຝິກອາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນອູ່ ານເລູ່ ອງທູ່ ີ ສມົ ມຸດຂນຶ້ ໃຫເ້ ຂາົ ອາ້ ງສາເຫດຈາກຄວາມສາໍ ເລດັ ຫຼ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ ນນັ້ ແລວ້ ນໍາເອາົ ການອາ້ ງສາເຫດນນັ້ ໃຫເ້ ຂາົ ອາ້ ງສາເຫດຈາກຄວາມສາໍ ເລດັ ຫຼ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫຼວນນັ້ ແລວ້ ນໍາເອາົ ການອາ້ ງສາເຫດນນັ້ ມາວິເຄາະວູ່ າຈະນໍາໄປສູ່ ູ ສະພາບອາລມົ ຫຼ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ປີ າຖະໜາ ຫຼ ບູ່ ໍ. 112

2) ກາໍ ນດົ ລາຍການເຝິກເພູ່ ອພດັ ທະນາການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ປີ າຖະໜາຂອງນກັ ຮຽນ. ຢູ່ ູ ໃນລາຍການເຝິກ ອາດປະກອບດວ້ ຍຕວົ ແບບທູ່ ເີ ໝາະສມົ , ການແນະນໍາ, ການໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງການອາ້ ງສາເຫດທູ່ ປີ າຖະໜາ. 3) ການດໍາເນນີ ການເຝິກຕາມແບບເຝິກທູ່ ກີ ໍານດົ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຫງຼັ ຈາກການເຝິກ. 6.4 ການເສີມສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ການສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນຈະກູ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ອງົ ປະກອບຕູ່ າງໆ ຫາຼ ຍປະການເຊູ່ ນັ ບນັ ຍາກາດ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ, ວທິ ສີ ອນຂອງຄູ, ລກັ ສະນະທາງອາລມົ ແລະ ບຸກຄະລກິ ຂອງຄ,ູ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນຕະຫຼອດ ເຖິງຄວາມຕອ້ ງການ, ຄວາມສນົ ໃຈ, ເປົ້າໝາຍ ແລະ ແຮງກດົ ດນັ ຕູ່ າງໆ ຢູ່ ູໃນຕວົ ຂອງຜູຮ້ ຽນ. ດວ້ ຍເຫດນີ້ ເພູ່ ນິ ຈູ່ ງຶ ໄດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ກນົ ວທິ ກີ ານເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໄວແ້ ຕກຕູ່ າງກນັ ຢູ່ າງຫວຼ ງຫາຼ ຍ. ທູ່ ານ ວູລໂຟຣ ( Woolfolk , 1993: 387 ) ທູ່ ານໄດສ້ ະຫຸບຼ ແນວທາງການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໃນການ ຮຽນທູ່ ເີ ປັນໜາ້ ສນົ ໃຈວູ່ າ ການສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈຈະກູ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຄາໍ ຖາມທູ່ ຜີ ູຮ້ ຽນຕອ້ ງຖາມຕນົ ເອງວູ່ າ “ ເຂາົ ສາມາດ ຮຽນ ຫຼ ເຮດັ ສູ່ ງິ ນນັ້ ໄດຫ້ ບຼ ູ່ ໍ ” ແລະ “ ເຂາົ ຢາກຢາກຮຽນ ຫຼ ກະທາໍ ສູ່ ງິ ນນັ້ ຫຼ ບູ່ ໍ ” ແລະ “ ສູ່ ງິ ໃດທູ່ ເີ ຂາົ ຕອ້ ງການ ກະທໍາໃຫສ້ ໍາເລດັ ” . - ໃນຄາໍ ຖາມທ1ີ “ ເຂາົ ສາມາດຮຽນ ຫຼ ກະທາໍ ສູ່ ງິ ນນັ້ ໄດ ້ ຫຼ ບູ່ ໍ ” ຖາ້ ເຂາົ ເຊູ່ ອວູ່ າຕນົ ສາມາດທໍາໄດເ້ ຂາົ ກໍ ຍອມເກດີ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈຮຽນ ຫຼ ກະທໍາສູ່ ງິ ນນັ້ . ແນວທາງສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈປະເດນັ ນີ້ ກໍແມູ່ ນ “ການເສມີ ສາ້ ງຄວາມ ເຊູ່ ອໝນັ້ ແລະ ການຄາດຫວງັ ທາງບວກໃນການຮຽນ ຫຼ ກະທໍາສູ່ ງິ ນນັ້ ໃຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນ ”. - ໃນຄາໍ ຖາມທ2ີ “ ເຂາົ ຢາກຮຽນ ຫຼ ກະທໍາສູ່ ງິ ນນັ້ ຫຼ ບູ່ ໍ ” ຖາ້ ເຂາົ ຢາກຮຽນ ຫຼ ຢາກກະທໍາກໝໍ າຍຄວາມ ວູ່ າ ເຂາົ ເກດີ ແຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ກໍ ານຮຽນຫກຼ ະທໍາສູ່ ງິ ນນັ້ . ແນວທາງການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໃນປະເດນັ ນີ້ ກໍແມູ່ ນ (ການ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ຄຸນຄູ່ າຂອງສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນ). - ໃນຄໍາຖາມທ3ີ “ ສູ່ ງິ ໃດທູ່ ເີ ຂາົ ຕອ້ ງການເຮດັ ໃຫສ້ ໍາເລດັ ” ຖາ້ ເຂາົ ຕອບຄໍາຖາມນໄີ້ ດ,້ ເຂາົ ຍອມເກດີ ແຮງ ຈງູ ໃຈຕູ່ ກໍ ານຮຽນ ຫຼ ກະທາໍ ສູ່ ງິ ນນັ້ . ແນວທາງການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈປະເດນັ ນກີ້ ໍແມູ່ ນ (ການຊູ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ເກດີ ຄວາມມູຸ່ງໝນັ້ ແລະ ໃສູ່ ໃຈໃນສູ່ ງິ ທູ່ ໄີ ດຮ້ ຽນ ຫຼ ກະທາໍ .)  ແນວທາງການເສີມສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈແຕູ່ ລະປະເດນັ ທູ່ ເີ ວົາ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ຈະມລີ າຍລະອຽດດູ່ ງັ ລູ່ ຸມນີ:້ 1) ການເສມີ ສາ້ ງຄວາມເຊູ່ ອໝນັ້ ແລະ ການຄາດຫວັງເຊີງທາງບວກຂອງການຮຽນ.  ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເລູ່ ມີ ຮຽນສູ່ ງິ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກຢູ່ ູໃນລະດບັ ທູ່ ເີ ຂາົ ສາມາດກະທາໍ ໄດແ້ ລວ້ ຈູ່ ງຶ ຄູ່ ອຍໆ ເລູ່ ອນ ຂນຶ້ ສູ່ ງິ ທູ່ ຍີ າກຕາມລາໍ ດບັ ການດໍາເນນີ ເລູ່ ອງນີ້ ຄຕູ ອ້ ງຈດັ ລໍາດບັ ຄວາມຍາກຂອງເນອ້ ໃນທູ່ ຈີ ະໃຫນ້ ກັ ຮຽນເປັນຂັນ້ ຕອນ. ນກັ ຮຽນແຕູ່ ລະຄນົ ອາດເລູ່ ມີ ຮຽນໃນຂນັ້ ທູ່ ຕີ ູ່ າງກນັ ຈະຂນຶ້ ກບັ ຄວາມສາມດຂອງແຕູ່ ລະບຸ ກຄນົ . ການຈະ ເລູ່ ອນລໍາດບັ ຄວາມຍາກໃຫສ້ ູງຂນຶ້ ຄູຕອ້ ງແນູ່ ໃຈວູ່ າ ນກັ ຮຽນສາມາດກະທາໍ ຫຼ ເຂາົ້ ໃຈຢູ່ ູໃນຂນັ້ ຕນົ້ ແລວ້ .  ຄູກາໍ ນດົ ຈດຸ ມູຸ່ງໝາຍຂອງບດົ ຮຽນໃຫຊ້ ດັ ເຈນ ແລະ ແນູ່ ໃຈວູ່ າຄູສາມາດສອນໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ການ ຮຽນຮູຕ້ າມຈດຸ ປະສງົ ນນັ້ ໄດ ້ ຢູ່ ູໃນບດົ ຮຽນແຕູ່ ລະບດົ ຄຄູ ວນກໍານົດຈດຸ ໝາຍທາງພດຶ ຕິກໍາໄວຢ້ ູ່ າງຊັດເຈນ. ຖ້າ ບດົ ຮຽນຫຼໂຄງການທູ່ ຈີ ະໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມຍາກຫຼາຍ ກໍຈາໍ ເປັນຕອ້ ງໄດຈ້ ໍາແນກຈດຸ ໝາຍອອກເປັນຈດຸ ໝາຍ ຍູ່ ອຍໆ ແລະ ຊູ່ ວຍໃຫເ້ ຂາົ ຮູສ້ ກຶ ວູ່ າ ເມູ່ ອເຂາົ ຮຽນ ຫຼ ເຮດັ ໂຄງການໃນບດົ ຮຽນນນັ້ ເຂາົ ກໍເກດີ ມຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ ຕາມ ຈດຸ ມູ່ ຸງໝາຍແຕູ່ ລະຂໍນ້ ນັ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . 113

 ເນນັ້ ການປຽບທຽບກບັ ຕົນເອງຫຼາຍກວູ່ າການປຽບທຽບກັບຜູ ອ້ ູ່ ນ ຄູຄວນໃຫຜ້ ົນສະທອ້ ນກັບ (Feedback) ຫຼ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູຜ້ ນົ ງານຂອງຕນົ ເພູ່ ອໃຫເ້ ຂາົ ຮູວ້ ູ່ າສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ທາໍ ນນັ້ ຜດິ ຫຼ ຖກ ແລະ ໃຫເ້ ຂາົ ໄດ ້ ປັບປຸງແກໄ້ ຂສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ນົ ທໍາຜດິ ໃນຂນັ້ ທໍາອດິ . ເມູ່ ອຮຽນໄປແລວ້ ຄູຈູ່ ງົ ຊໃີ້ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ວູ່ າສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ນົ ຄດິ ວູ່ າ ມນັ ຍາກຢູ່ ູ ໃນຂນັ້ ຕນົ້ ນນັ້ ຈະເປັນສູ່ ງິ ທູ່ ງີ ູ່າຍສາໍ ລບັ ເຂາົ , ຊໃີ້ ຫເ້ ຂາົ ເຫນັ ອກີ ວູ່ າ ກູ່ ອນຮຽນ ແລະ ຫງຼັ ຮຽນເຂົາມຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ ໜອ້ ຍຫາຼ ຍພຽງໃດ, ເນນັ້ ໃຫເ້ ຂາົ ເຫນັ ວູ່ າຖາ້ ຕນົ ໃຊຄ້ ວາມພະຍາຍາມຄວາມສໍາເລດັ ກຈໍ ະເກດີ ຂນຶ້ .  ຊແີ້ ຈງໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າຄວາມສາມາດໃນການຮຽນແມູ່ ນສູ່ ງິ ທູ່ ພີ ດັ ທະນາ ແລະ ປັບປຸ ງໃຫດ້ ີຂຶນ້ ໄດ ້ ດູ່ ງັ ທູ່ ກີ ູ່ າວມາແລວ້ ວູ່ າ ໃນທດິ ສະດກີ ານອາ້ ງສາເຫດວູ່ າ ຖາ້ ນກັ ຮຽນຫມຼົ້ ເຫຼວໃນການເສງັ ແລວ້ ອາ້ ງວູ່ າເປັນຍອ້ ນເຂາົ ບູ່ ໍ ມຄີ ວາມສາມາດ ຫຼ ຂາດຄວາມຖະນດັ ໃນເລູ່ ອງນນັ້ . ເຂາົ ກໍເກດີ ມຄີ ວາມທໍຖ້ ອຍ, ໝດົ ຫວງັ , ຂາດຄວາມເຊູ່ ອໝນັ້ ແລະ ມຄີ ວາມຄາດຫວງັ ທາງລບົ ຫຼາຍກວູ່ າທາງບວກ ກໍຍອ້ ນເຂາົ ມຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ຄວາມສາມາດແມູ່ ນສູ່ ງິ ຄງົ ທູ່ ີ ແລະ ບູ່ ໍອາດປູ່ ຽນແປງປັບປຸງໄດ.້ ຄຄູ ວນແນະນາໍ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າ ຄວາມສາມາດທາງວຊິ າການນນັ້ ສາມາດພດັ ທະນາໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ໄດຖ້ າ້ ໃຊ ້ ຄວາມພະຍາຍາມ ຫຼ ມູຸ່ງໝນັ້ ທູ່ ຈີ ະປັບປຸງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ຄນົ ທູ່ ຄີ ດິ ເລກບູ່ ໍເກູ່ ງັ ສາມາດມທີ ກັ ສະເພູ່ ີມຂນຶ້ ຖາ້ ເຂາົ ຫາກ ເຝິກຝົນເລອ້ ຍໆ, ຄນົ ທູ່ ຮີ ຽນພາສາອງັ ກດິ ບູ່ ໍໄດດ້ ກີ ໍສາມາດພດັ ທະນາທກັ ສະທາງພາສາໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ໄດ,້ ຖາ້ ມໂີ ອກາດ ເຝິກຝົນ ຫຼ ມຄີ ວາມມະນະອດົ ທນົ ພະຍາຍາມຂນຶ້ .  ສະເໜຕີ ວົ ແບບທູ່ ດີ ໃີ ຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູ ້ ນກັ ຮຽນທູ່ ີບູ່ ໍມຄີ ວາມເຊູ່ ອໝນັ້ ຕົນເອງຈະຮູສ້ ຶກວູ່ າບູ່ ໍຢາກ ກະທາໍ ສູ່ ງິ ໃດເລຍີ ເພາະຢາ້ ນກວົ ຄວາມຜດິ ພາດ. ຄອູ າດເລູ່ າົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟັງເຖິງພດຶ ຕິກໍາຂອງຕວົ ຄູເອງວູ່ າ ເຄຍີ ມີ ຄວາມຜດິ ພາດມາກູ່ ອນທູ່ ຈີ ະມຄີ ວາມສາໍ ເລດັ ກເໍ ພູ່ ອເນນັ້ ໃຫນກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າ ການຮຽນຮູສ້ ູ່ ງິ ຕູ່ າງໆ ຈະບູ່ ໍເກີດຂຶນ້ ຢູ່ າງ ງູ່າຍດາຍໂດຍທູ່ ບີ ູ່ ມໍ ຄີ ວາມຜດິ ພາດຕວົ ຄູເອງກໍຍງັ ມຄີ ວາມຜດິ ພາດໄດ.້ ສະນນັ້ , ຈູ່ ົງກາ້ ທໍາສູ່ ິງຕູ່ າງໆ ໂດຍບູ່ ໍຕອ້ ງ ກງັ ວນົ ຫຼ ຢາ້ ນກວົ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫວຼ . 2) ການໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫັນຄຸນຄູ່ າໃນສູ່ ິງທູ່ ີຮຽນ ຄສູ າມາດຊູ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ຄຸນຄູ່ າຂອງສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນໄດໂ້ ດຍໃຊກ້ ານຈງູ ໃຈພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ ສູ່ ງິ ຈງູ ໃຈພາຍໃນໄດແ້ ກູ່ ການນາໍ ສະເໜເີ ນອ້ ໃນ ແລະ ກດິ ຈະກໍາທູ່ ສີ ອດຄູ່ ອງກບັ ຄວາມຕອ້ ງການ, ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ຂອງນກັ ຮຽນ. ສູ່ ວນແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກແມູ່ ນລາງວນັ ຫຼ ສູ່ ງິ ຕອບແທນທູ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດ ້ ຮບັ ຈາກການຮຽນ ຫຼ ການກະທາໍ ກດິ ຈະກາໍ ນນັ້ ໆ ແນວທາງການຊູ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ຄຸນຄູ່ າຂອງສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນອາດ ຈໍາແນກອອກເປັນຂໍຍ້ ູ່ ອຍດູ່ ງັ ນ:ີ້  ຄຄູ ວນກະກຽມກດິ ຈະກໍາໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ຄວາມສນົ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນ ກດິ ຈະກາໍ ອາດຈະແມູ່ ນ ກລິ າ , ດນົ ຕ,ີ ເຫດການປະຈບຸ ນັ , ສດັ ລຽ້ ງ, ບນັ ຫາທູ່ ເີ ຂາົ ກໍາລງັ ປະເຊນີ ຢູ່ ູໃນຄອບຄວົ ຫຼ ກບັ ໝູ່ ູເພູ່ ອນ, ລາຍການທາງ ໂທລະທດັ ຫຼ ບຸກຄະລກິ ກະພາບຢູ່ າງໃດຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ຫຼ ຫາຼ ຍໆ ຢູ່ າງກໄໍ ດແ້ ຕູ່ ຄູຕອ້ ງມຄີ ວາມແນູ່ ໃຈວູ່ າກດິ ຈະກໍາທູ່ ີເຂາົ ສນົ ໃຈນນັ້ ຄູກໍມຄີ ວາມຮູພ້ ຽງພໍສມົ ຄວນ.  ການກະຕຸນ້ ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ແນວທາງການກະຕຸນ້ ຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນ. ຄູອາດ ກະທໍາໄດໂ້ ດຍວທິ ກີ ານສາ້ ງສະຖານະການຂດັ ແຍງ້ ຂນຶ້ ລະຫູ່ ວາງສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ເຊູ່ ອກບັ ສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ປັນຈງິ ຕວົ ຢູ່ າງເຊູ່ ນັ ຖາ້ ເຂົາ ເຊູ່ ອວູ່ າຢູ່ ູເທງິ ດາວເຄາະມມີ ະນດຸ ຢູ່ ູ ແຕູ່ ຕວົ ຈງິ ແລວ້ ເທງິ ດາວນນັ້ ຈະບູ່ ໍມອີ ກົ ຊເີ ລຍີ ແລະ ມອີ ຸ ນະພູມຮອ້ ນ ຫຼ ໜາວ 114

ເກນີ ໄປ, ມະນຸດບູ່ ໍສາມາດມຊີ ວີ ດິ ຢູ່ ູໄດ.້ ຂໍຂ້ ດັ ແຍູ່ ງນຈີ້ ະນໍາໄປສູ່ ູບນັ ຫາການອະພປິ າຍສາມາດກະຕຸ ນ້ ໃຫນ້ ັກຮຽນ ເກດີ ມຄີ ວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ກູ່ ຽວກບັ ສະພາບພູມສາດຢູ່ ູເທງິ ດາວເຄາະນນັ້ .  ການສາ້ ງບດົ ຮຽນໃຫມ້ ູ່ ວນທູ່ ມີ ຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ ການທໍາໃຫບ້ ດົ ຮຽນໃຫມ້ ຄີ ວາມມູ່ ວນອາດເຮດັ ໄດໂ້ ດຍໃຫ ້ ນກັ ຮຽນໄດສ້ ະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດ ຫຼ ຫຼນິ້ ເກມເຊູ່ ນັ ການສອນວຊິ າພູມສາດເວາົ້ ເລູ່ ອງປະເທດອອ້ ມຂາ້ ງ. ຄູອາດ ແບູ່ ງນກັ ຮຽນອອກເປັນກູ່ ຸມໆ ແລະ ກໍານດົ ແຕູ່ ລະກູ່ ຸມເປັນຄນົ ລະປະເທດ. ນກັ ຮຽນຢູ່ ູໃນກູ່ ຸມແຕູ່ ລະປະເທດຕອ້ ງ ສກຶ ສາວູ່ າ ປະເທດຂອງຕນົ ມສີ ູ່ ງິ ໃດເປັນສນັ ຍາລກັ ປະຈໍາຊາດ, ລັກສະນະຂອງທຸງຊາດມຄີ ແນວໃດ, ໃຜເປັນ ນາຍກົ ລຖັ ະມນົ ຕ,ີ ໃຊສ້ ະກຸນເງນິ ແນວໃດ, ປະເທດເຫູ່ ຼົານີຈ້ ະມກີ ານຕິດຕູ່ ໍຄາ້ ຂາຍແນວໃດຕູ່ ໍກນັ ຈູ່ ງຶ ມອີ ດັ ຕາ ແລກປູ່ ຽນເງນິ ຕາລະຫູ່ ວາງປະເທດ ແລະ ອູ່ ນໆ. ວທິ ກີ ານຮຽນແບບນພີ້ າໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມມູ່ ວນຊູ່ ນຕູ່ ວໍ ຊິ າຮຽນ ແລະ ໄດມ້ ກີ ານຮູ່ ວມມເຊູ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ເພູ່ ອສກຶ ສາຄນົ້ ຄວ້ າບດົ ຮຽນດູ່ ງັ ກູ່ າວນນັ້ .  ການສອນເນອ້ ໃນທູ່ ແີ ປກໃໝູ່ ແລະ ໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນໃຫຫ້ ຼາກຫາຼ ຍ ການສອນເນອ້ ໃນທູ່ ນີ ກັ ຮຽນຮູ ້ ແລວ້ ຈະພາໃຫເ້ ກດີ ມຄີ ວາມເບູ່ ອໜູ່ າຍ ແລະ ຮູສ້ ກຶ ວູ່ າສູ່ ງິ ທູ່ ຄີ ູສອນນນັ້ ບູ່ ມໍ ຄີ ຸນຄູ່ າ. ສະນນັ້ , ການນາໍ ສະເໜເີ ນອ້ ໃນທູ່ ີ ແປກໃໝູ່ ຈູ່ ງຶ ແມູ່ ນສູ່ ງິ ຈໍາເປັນສາໍ ລບັ ການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈນອກຈາກເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນແປກໃໝູ່ ແລວ້ ຄູຕອ້ ງໃຊ ້ ວທິ ສີ ອນທູ່ ຫີ ໝຼ າກຫຼາຍ, ໃຊສ້ ູ່ ການສອນຫາຼ ຍໆ ຢູ່ າງປະກອບນໍາອກີ ດວ້ ຍ.  ການເນນັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ວູ່ າ ເນອ້ ໃນທູ່ ຮີ ຽນປະຈບຸ ນັ ມຄີ ວາມສາໍ ພນັ ເຊູ່ ອມໂຍງກບັ ຊີວິດໃນອານາ ຄດົ ແນວໃດ ວທິ ນີ ອີ້ າດບູ່ ໍເໝາະສມົ ກບັ ນກັ ຮຽນທູ່ ຍີ ງັ ນອ້ ຍຢູ່ ູເພາະເດກັ ນອ້ ຍເຂາົ ຈະສນົ ໃຈສະເພາະສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ສໍາພດັ ໄດຢ້ ູ່ ູໃນຂະນະນນັ້ ເທູ່ າົ ນນັ້ , ພວກເຂາົ ບູ່ ສໍ າມາດເຊູ່ ອມໂຍງສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ໃນປະຈບຸ ນັ ກບັ ສູ່ ງິ ທູ່ ຈີ ະເກດີ ຂຶນ້ ໃນອະນາ ຄດົ ໄດ.້ ການເນນັ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຫນັ ວູ່ າສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນນນັ ຈະມຄີ ຸນຄູ່ າຕູ່ ວໍ ຽກງານໃນອະນາຄດົ ຂອງເຂາົ , ສະນນັ້ , ມນັ ຈູ່ ງຶ ຕອ້ ງສອດຄູ່ ອງກບັ ຄວາມຕອ້ ງການ ແລະ ການມູຸ່ງຫວງັ ໃນອະນາຄດົ ຂອງເຂາົ ອກີ ດວ້ ຍ.  ການກະກຽມລາງວນັ ໃຫແ້ ກູ່ ຜູຮ້ ຽນ ການໃຫລ້ າງວນັ ກໍແມູ່ ນການເສມີ ແຮງພາຍນອກ ແມູ່ ນວທິ ທີ ູ່ ມີ ີ ອດິ ທພິ ນົ ຕູ່ ໍການສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈໃຫແ້ ກູ່ ຜູຮ້ ຽນຫາຼ ຍທູ່ ສີ ຸດ. ເຖງິ ຢູ່ າງໃດກໍຕາມການໃຫລ້ າງວນັ ນີ້ ຄູຕອ້ ງແນູ່ ໃຈວູ່ າ ສູ່ ງິ ທູ່ ໃີ ຫນ້ ນັ້ ມຄີ ວາມ ໝາຍເປັນລາງວນັ ຢູ່ າງແທຈ້ ງິ ສໍາລບັ ຜູທ້ ູ່ ຮີ ຽນ ຫຼ ບູ່ ໍ ເພາະລາງວນັ ຈະມຄີ ຸນຄູ່ າໄດກ້ ຕໍ ູ່ ໍເມູ່ອແມູ່ ນສູ່ ິງ ທູ່ ນີ ກັ ຮຽນຕອ້ ງການເທູ່ າົ ນນັ້ . 3) ການຊູ່ ວຍນັກຮຽນໃຫເ້ ກີດມຄີ ວາມມູຸ່ງໝນັ້ ແລະ ໃສູ່ ໃຈໃນສູ່ ິງທູ່ ີຮຽນ  ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບສະໜອງໃຫຫ້ ຼາຍ ການເປີດໂອກາດໃຫນ້ ັກຮຽນໄດຕ້ ອບສະໜອງ ອາດຢູ່ ູໃນຮູບແບບການຕອບຄາໍ ຖາມຂອງຄ,ູ ການໃຫເ້ ຂາົ ອອກມາລາຍງານຢູ່ ູຕູ່ ໜໍ ໝ້ າກະດານ ຫຼ ການອອກມາສະ ແດງ, ສາທດິ ບາງຢູ່ າງ. ຫງຼັ ຈາກນກັ ຮຽນໄດສ້ ະແດງແລວ້ ຄຄູ ວນໃຫຜ້ ນົ ຍອ້ ນກບັ ແກູ່ ເຂາົ ເພູ່ ອໃຫເ້ ຂາົ ມກີ ໍາລງັ ໃຈ ແລະ ແກໄ້ ຂໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຜີ ດິ ພາດໂດຍທນັ ທ.ີ ການໄດສ້ ະແດງອອກ ແລະ ການໄດຮ້ ບັ ຜົນສະທອ້ ນກັບຈະເຮດັ ໃຫ ນກັ ຮຽນເພູ່ ມີ ຄວາມໃສູ່ ໃຈໃນບດົ ຮຽນນນັ້ ຫາຼ ຍຂນຶ້ ຕູ່ ມ.  ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດກ້ ະທໍາຈນົ ສາໍ ເລດັ ນກັ ຮຽນຈະມຄີ ວາມມູຸ່ງໝນັ້ ແລະ ໃສູ່ ໃຈໃຫສ້ າໍ ເລດັ ພຽງເວລາເຄູ່ ງິ ຊູ່ ວົ ໂມງ ແຕູ່ ຜູ່ ານໄປເຄູ່ ງິ ຊູ່ ວົ ໂມງແລວ້ ເຂາົ ກໍຍງັ ກະທໍາຢູ່ ູ, ເຂາົ ຍງັ ສບຕູ່ ໍປັ້ນຕຸ ກກະຕາຕູ່ ໍໄປອກີ 2 ຊູ່ ວົ ໂມງ ກໍເພາະເຂາົ ຕອ້ ງການເຫນັ ຜນົ ງານຂອງຕນົ ທສີ ມົ ບູນ. 115

 ຫກຼີ ລຽ້ ງຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງຄະແນນ ແລະ ບູ່ ໍເນນັ້ ການແຂູ່ ງຂນັ ຄູຄວນເນັນ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນພູມໃຈໃນ ຜນົ ງານ ຫຼ ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຂອງຕນົ ເອງຫາຼ ຍກວູ່ າຄະແນນທູ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ແລະ ຄບູ ູ່ ໍຄວນເນນັ້ ກດິ ຈະກໍາທູ່ ມີ ກີ ານແຂູ່ ງຂນັ ລະຫວູ່ າງບຸກຄນົ .  ສໍາລບັ ວຽກທູ່ ຍີ າກ ຄູຄວນໃຫເ້ ວລາໃນການເຮດັ ວຽກຫຼາຍຂນຶ້ ດກີ ວູ່ າ ຫຸດຼ ປະລມິ ານຄວາມຍາກຂອງ ວຽກລງົ ຖາ້ ຄູໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ວຽກທູ່ ມີ ຄີ ວາມສູ່ ຽງສູງ (ໂອກາດມຄີ ວາມຫມຼົ້ ເຫຼວຈະມໂີ ອກາດຫາຼ ຍກວູ່ າໂອກາດທູ່ ີ ປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ) ພາໃຫແ້ ຮງຈງູ ໃຈຂອງເຂາົ ຫຸດຼ ລງົ . ເຖິງຢູ່ າງໃດກຕໍ າມຖາ້ ວຽກນນັ້ ເປັນສູ່ ງິ ທາ້ ທາ້ ຍຕົວເຂົາຄູຈູ່ ງົ ເພູ່ ມີ ເວລາໃນການເຮດັ ວຍກຕູ່ ມອກີ ແລະ ຄູກເໍ ປັນຜູສ້ ະໜບັ ສະໜນູ ຊູ່ ວຍເຫອຼ , ຄູບູ່ ໍຄວນໃຊວ້ ທິ ີຫຸຼດຄວາມຍາກ ຂອງວຽກງານນນັ້ ໃຫເ້ ປັນວຽກທູ່ ງີ ູ່າຍຂນຶ້  ການນາໍ ສະເນຕີ ວົ ແບບທູ່ ດີ ໃີ ຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນ ຄອູ າດຍກົ ຕວົ ຢູ່ າງຂອງຕນົ ເອງ ຫຼ ຜູອ້ ູ່ ນກໍໄດກ້ ູ່ ຽວກບັ ວທິ ີ ເອາົ ຊະນະວຊິ າຮຽນທູ່ ຍີ າກໆ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟັງ ສະຫຸຼບ ແຮງຈງູ ໃຈໝາຍເຖິງພະລງັ ຈດິ ເຊູ່ ງິ ເປັນພາວະພາຍໃນທູ່ ກີ ະ ຕຸນ້ ກາໍ ນດົ ທດິ ທາງ ແລະ ຄງົ ສະພາບພດຶ ຕກິ າໍ ເພູ່ ອບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ຫຼ ເປົ້າໝາຍ. ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ປີ ະກດົ ຂນຶ້ ມກັ ເປັນຜນົ ລວມລະຫວູ່ າງຄຸນລກັ ສະນະ ແລະ ພາວະຂອງເຫດການທາງສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ໂດຍທູ່ ວົ ໄປຂອງນກັ ຮຽນຈະແບູ່ ງອອກ ເປັນ 2 ປະເພດຄ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ. ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາໄດອ້ ະທບິ າຍທດິ ສະດແີ ຮງຈງູ ໃຈໄວແ້ ຕກຕູ່ າງກນັ . ກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ ຈະເນັນ້ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍນອກໂດຍອະທບິ າຍວູ່ າ ການໃຫລ້ າງວນັ ແລະ ການລງົ ໂທດມບີ ດົ ບາດສາໍ ຄນັ ຕູ່ ໍແຮງຈງູ ໃຈຂອງບຸກຄນົ , ຖາ້ ບຸກຄນົ ໄດຮ້ ບັ ຕວົ ເສມີ ແຮງຫງຼັ ຈາກສະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ແລວ້ ເຂາົ ກມໍ ແີ ນວໂນມ້ ສະແດງພດຶ ຕກິ ໍານນັ້ ຖູ່ ີຂນຶ້ ອກີ . ແຕູ່ ກູ່ ຸມ ມະນຸດນຍິ ມົ ຈະເນນັ້ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນ. ກູ່ ຸມນີມ້ ຄີ ວາມເຊູ່ ອວູ່ າ ຄວາມຕອ້ ງການນບັ ຖຕົນເອງ ແລະ ຄວາມ ຕອ້ ງການພດັ ທະນາສກັ ກະຍະພາບແຫູ່ ງຕນົ ແມູ່ ນສູນກາງຂອງການສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາ. ກູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ ກໍເນນັ້ ແຮງຈງູ ໃຈພາຍໃນເຊູ່ ນດຽວກນັ ກບັ ກູ່ ຸມມະນຸດນຍິ ມົ ແຕູ່ ມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ການຄດິ (ຄວາມເຊູ່ ອ, ຄວາມຄາດຫວັງ, ເປົ້າ ໝາຍ, ຄູ່ ານຍິ ມົ ) ເປັນຕວົ ກໍານດົ ພດຶ ຕກິ ໍາ. ສູ່ ວນກູ່ ຸມການຮຽນຮູທ້ າງສງັ ຄມົ ເຊູ່ ອວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈເປັນຜນົ ຄນູ ລະຫວູ່ າງ ຄວາມຄາດຫວງັ ຜນົ ກາໍ ທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ຈາກການກະທາໍ ກັບຄຸນຄູ່ າຂອງເປົ້າໝາຍທູ່ ີຕອ້ ງການ ເຊູ່ ິງເປັນການປະສົມ ປະສານລະຫວູ່ າງແນວຄວາມຄດິ ຂອງກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ າໍ ນຍິ ມົ ແລະ ກູ່ ຸມປັນຍານຍິ ມົ . ນອກຈາກມຄີ ວາມພະຍາຍາມທູ່ ຈີ ະອະທບິ າຍວູ່ າ ແຮງຈງູ ໃຈແມູ່ ນສູ່ ງິ ໃດແລວ້ ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາການສກຶ ສາຍງັ ໄດພ້ ະຍາຍາມສກຶ ສາຫາຄາໍ ຕອບວູ່ າມອີ ງົ ປະກອບໃດແດູ່ ເພູ່ ອນາໍ ມາອະທບິ າຍວູ່ າ ຍອ້ ນຫຍງັ ເຮາົ ຈູ່ ງຶ ມພີ ດຶ ຕິກໍາ ດູ່ ງັ ນນັ້ , ອງົ ປະກອບສໍາຄນັ ທູ່ ຈີ ະນມາອະທບິ າຍໃນຄໍາຖາມດູ່ ງັ ກູ່ າວໄດແ້ ກູ່ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ການກາໍ ນດົ ເປົາ້ ໝາຍ, ຄວາມຕອ້ ງການ, ການອາ້ ງເຫດຜນົ ແລະ ຄວາມເຊູ່ ອ.  ພາວະການຕູ່ ນຕົວ ໃນການປະກອບກດິ ຈະກາໍ ຕູ່ າງໆ ຈະມລີ ະດບັ ຂອງພາວະການຕູ່ ນຕວົ ທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງ ກນັ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຈະມຜີ ນົ ຕູ່ ໍປະສດິ ທພິ າບການທາໍ ງານຫາຼ ຍ ຫຼ ນອ້ ຍພຽງໃດຈະຢູ່ ູ ກບັ ຄວາມຍາກງູ່າຍຂອງ ວຽກນນັ້ . ຖາ້ ວຽກນນັ້ ງູ່າຍ ພາວະການຕູ່ ນຕວົ ສູງກໍຈະຊູ່ ວຍໃຫປ້ ະສດິ ທພິ າບການທໍາງານດກີ ວູ່ າພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາ. ແຕູ່ ຖາ້ ວຽກງານນນັ້ ຍາກພາວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາຈະຊູ່ ວຍໃຫປ້ ະສດິ ທພິ າບການທໍາງານດກີ ວູ່ າພາວະຕູ່ ນຕວົ ສູງ. ຢູ່ ູ ໃນຫອ້ ງຮຽນ ຄູເຄຍີ ພບົ ເຫນັ ບນັ ຫາກູ່ ຽວກບັ ການຕູ່ ນຕວົ ທູ່ ສີ າໍ ຄນັ 2 ປະເດນັ ຄ ນກັ ຮຽນມພີ າວະການຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາ ເກນີ ໄປ ຫຼ ສູງເກນີ ໄປ, ຖາ້ ພບົ ນກັ ຮຽນມພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ຕູ່ ໍາ ຫາຼ ຍ ຄູຈະຕອ້ ງກະຕຸນ້ ແລະ ໃຫຄ້ ວາມສນົ ໃຈ, ຄວາມ ຢາກຮູຢ້ າກເຫນັ ຂອງເຂາົ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ ແຕູ່ ຖາ້ ນກັ ຮຽນມພີ າວະຕູ່ ນຕວົ ສູງເກນີ ໄປ (ມຄີ ວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ສູງ) ກໍຈະມຜີ ົນ 116

ພາໃຫປ້ ະສດິ ທພິ າບຂອງວຽກງານນນັ້ ຕູ່ ໍາ ເຊູ່ ງິ ເປັນອຸປະສກັ ຕູ່ ໍຄວາມສນົ ໃຈໃນຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ພາໃຫເ້ ຂາົ ຈູ່ ຈາໍ ສູ່ ງິ ທູ່ ີ ຮຽນໄດໜ້ ອ້ ຍລງົ . ສະນນັ້ ຄູຈູ່ ງຶ ຊູ່ ວຍນກັ ຮຽນດູ່ ງັ ກູ່ າວໃຫຫ້ ຸດຼ ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ລງົ .  ການກໍານດົ ເປົາ້ ໝາຍຂອງການຮຽນ ການກາໍ ນດົ ເປົາ້ ໝາຍສູງ ຫຼ ຕູ່ ໍາ ລວ້ ນແຕູ່ ມຜີ ນົ ຕູ່ ແໍ ຮງຈງູ ໃຈ. ການ ກາໍ ນດົ ເປົາ້ ໝາຍທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກລະດບັ ປານກາງ ແລະ ມແີ ນວໂນມ້ ວູ່ າຈະປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ໃນອະນາຄດົ ອນັ ໃກຈ້ ະ ມຜີ ນົ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ແຮງຈງູ ໃຈທູ່ ດີ .ີ ໄດມ້ ເີ ປົ້າໝາຍ 2 ຢູ່ າງທູ່ ປີ ະກດົ ຢູ່ ູໃນການຮຽນຄ ການກາໍ ນດົ ເປົາ້ ໝາຍເພູ່ ອຮູ ້ ແລະ ການກໍານົດເປົ້າໝາຍ ເພູ່ ອຄະແນນ ຫຼ ຜນົ ງານ. ນກັ ຮຽນທູ່ ກີ າໍ ນດົ ເປົ້າໝາຍເພູ່ ອຮູ ້ ຈະມຄີ ວາມອດົ ທນົ ພາກພຽນ ແລະ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈທູ່ ີດີ ຫຼາຍກວູ່ າການກາໍ ນດົ ເປົາ້ ມາຍເພູ່ ອຜນົ ງານ ຫຼ ຄະແນນ.  ຄວາມຕອ້ ງການ ຄວາມຕອ້ ງການ ແມູ່ ນພາວະທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກຄວາມບູ່ ໍສມົ ດູນທງັ ກາຍ ແລະ ຈດິ ໃຈ ເປັນຕນົ້ ເຫດສາໍ ຄນັ ທູ່ ພີ າໃຫເ້ ກດີ ມແີ ຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາໄປສູ່ ູສູ່ ງິ ທູ່ ຕີ ອ້ ງການ. ທູ່ ານ ມາສະໂລ ໄດສ້ ະເໜທີ ດິ ສະດລີ ໍາດບັ ຂນັ້ ຂອງຄວາມຕອ້ ງການ ໂດຍອະທິບາຍວູ່ າ ມະນຸດມຄີ ວາມຕອ້ ງການຈາກຂັນ້ ພນ້ ຖານ (ຄວາມ ຕອ້ ງການທາງສະລລິ ະ) ໄປສູ່ ູຄວາມຕອ້ ງການທູ່ ສີ ູງຂນຶ້ (ຄວາມຕອ້ ງການທາງຈດິ ໃຈ) ເມູ່ອຄວາມຕອ້ ງການຂັນ້ ຕົນ້ ໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະໜອງກຈໍ ະເກດີ ຄວາມຕອ້ ງການທູ່ ສີ ູງຂນຶ້ . ຄວາມຕອ້ ງການສາໍ ຄນັ ຕູ່ ໍແຮງຈງູ ໃຈໃນການຮຽນຮູກ້ ໍແມູ່ ນຄວາມຕອ້ ງການຄວາມສາໍ ເລດັ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງ ການຫກຼີ ໜຄີ ວາມຫມຼົ້ ເຫວຼ . ທງັ 2 ນີ້ ເປັນພະລງັ ທູ່ ມີ ທີ ດິ ທາງກງົ ກນັ ຂາ້ ມກນັ . ການມູຸ່ງກະທໍາຈະປະກດົ ໄປທດິ ທາງ ໃດນນັ້ ຍອມຂນຶ້ ກບັ ວູ່ າມພີ ະລງັ ໃດຫາຼ ຍກວູ່ າ.  ການອາ້ ງເຫດຜົນ ການອາ້ ງເຫດຜນົ ທູ່ ບີ ຸກຄນົ ສາໍ ເລດັ ຫຼ ຫມຼົ້ ເຫຼວຈະມອີ ດິ ທພິ ນົ ທູ່ ສີ ຸດ ຕູ່ ໍສະພາບທາງ ອາລມົ , ຄວາມຄາດຫວງັ ແລະ ແຮງຈງູ ໃຈ. ທູ່ ານ ໄວເນີ ອະທບິ າຍວູ່ າ ສາເຫດທູ່ ບີ ຸກຄນົ ນໍາມາອາ້ ງເມອູ່ ປະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ຫຼ ຫຼມົ້ ເຫຼວຈະແບູ່ ງອອກ ເປັນ 3 ມຕິ ຄິ ມຕິ ແິ ຫູ່ ງຼ ຂອງສາເຫດ, ມຕິ ຄິ ວາມຄງົ ທູ່ ຂີ ອງສາເຫດ, ມຕິ ຄິ ວາມສາມາດ ຄວບຄຸມຂອງສາເຫດ. ນອກຈາກການອາ້ ງສາເຫດມຄີ ວາມສໍາພນັ ໂດຍກງົ ກບັ ແຮງຈງູ ໃຈຂອງບຸກຄນົ ແລວ້ ມນັ ຍງັ ມຜີ ນົ ຕູ່ ໍຄວາມຮູ ້ ສກຶ ກູ່ ຽວກບັ ຄຸນຄູ່ າແຫູ່ ງຕນົ ອກີ . ຄນົ ທູ່ ມີ ຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າຕນົ ເອງບູ່ ມໍ ຄີ ູ່ າ ຈະເປັນຄນົ ປະເພດມກັ ຫຼີກໜີຄວາມຫຼົມ້ ເຫວຼ ຫຼ ຍອມຮບັ ຄວາມຫຼມົ້ ເຫຼວເຊູ່ ງິ ແມູ່ ນຄຸນລກັ ສະນະທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາ. ເພູ່ ອເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນດໍາເນນີ ໄປຢູ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ຄູຈາໍ ເປັນຕອ້ ງໄດສ້ ກຶ ສາເລູ່ ອງແຮງຈງູ ໃຈ ເພູ່ ອຊອກຫາວທິ ໃີ ນການພດັ ທະນາແຮງຈງູ ໃຈການຮຽນໃຫແ້ ກູ່ ນກັ ຮຽນ. ແນວທາງການເສມີ ສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈຕູ່ ໍ ການຮຽນຈະກະທາໍ ໄດດ້ ວ້ ຍຫາຼ ຍວທິ .ີ ວທິ ທີ ູ່ ສີ ໍາຄນັ ທູ່ ສີ ຸດກແໍ ມູ່ ນການເສມີ ສາ້ ງຄວາມເຊູ່ ອໝນັ້ ແລະ ການຄາດຫວງັ ໃນທາງບວກໃຫນ້ ກັ ຮຽນ, ການໃຫເ້ ຂາົ ເຫນັ ຄຸນຄູ່ າຂອງສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນ ແລະ ການຊູ່ ວຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ມຄີ ວາມູຸ່ງໝນັ້ , ການໃສູ່ ໃຈໃນສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນ. 6.5 ຄວາມໝາຍຂອງການຮຽນຮູ ້ ທູ່ ານ ຮລີ ກາດ (Hilgard) ໄດໃ້ ຫຄ້ ວາມໝາຍການຮຽນຮູວ້ ູ່ າ “ ການຮຽນຮູ ແ້ ມູ່ ນຂະບູ່ ວນການ ປູ່ ຽນແປງຂອງພດຶ ຕກິ ໍາໂດຍສະແດງກລິ ຍິ າຕອບໂຕຕ້ ູ່ ໍສະຖານະການຢູ່ າງໃດໝູ່ ງຶ ” ທູ່ ານຄຣອນບາດ (Cronbach) ອະທບິ າຍວູ່ າ“ ການຮຽນຮູຄ້ ການປູ່ ງນແປງຂອງພດຶ ຕກິ າໍ ເຊູ່ ງິ ເປັນຜນົ ມາ ຈາກປະສບົ ການ ເປັນຂະບວນການຂອງປະສບົ ການ ” 117

ທູ່ ານມລໍ ສິ (Morris) ອະທບິ າຍວູ່ າ “ ການຮຽນຮູເ້ ປັນຂະບວນການຂອງປະສບົ ການ ແລະ ການເຝີກຫດັ ກໍໃຫເ້ ກດີ ການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ຢາງຖາວອນ ” ທູ່ ານ ບາວເວີ (Bower) “ ການຮຽນຮູເ້ ປັນຂະບວນການທູ່ ເີ ຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຫຼ ປູ່ ຽນແປງກິດຈະກໍາ ” ໂດຍ ເປັນຜນົ ມາຈາກການຕອບສະໜອງຕູ່ ສໍ ະຖານະການບູ່ ແໍ ມູ່ ນປະຕກິ ລິ ຍິ າຕາມທໍາມະຊາດ, ບູ່ ແໍ ມູ່ ນວຸດທພິ າວະ ແລະ ບູ່ ໍແມູ່ ນການປູ່ ຽນແປງສະເພາະຄວາມອດິ ເມູ່ອຍ ຫຼ ຜນົ ຂອງຢາ. ຈາກຄວາມໝາຍດູ່ ງັ ກູ່ າວ ສາມາດສະຫຸບຼ ໄດວ້ ູ່ າ “ ການຮຽນຮູໝ້ າຍເຖິງຂະບວນການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕິກໍາທູ່ ີ ຂອ້ ນຂາ້ ງຖາວອນ ເພາະເປັນຜນົ ມາຈາກປະສບົ ການ ແລະ ການເຝິກແອບແຕູ່ ບູ່ໄໍ ດລ້ ວມເຖງິ ການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາ ອນັ ຜນົ ຂອງພດັ ທະນາການ ແລະ ວຸດທພິ າວະເຈບັ ໄຂໄ້ ດປ້ ູ່ ວຍ, ຄວາມອດິ ເມູ່ອຍ ແລະ ສານພດິ ຫຼ ຜນົ ຂອງລດິ ຢາ ຕູ່ າງໆ” 6.1.1 ລກັ ສະນະສາໍ ຄນັ ຂອງການຮຽນຮູຄ້ : 1) ການຮຽນຮູ ້ແມູ່ ນຂະບວນການປູ່ ຽນແປງຂອງພດຶ ຕກິ າໍ ເຊູ່ງິ ມີ3 ລກັ ສະນະຄ: - ການປູ່ ຽນແປງທາງດາ້ ນຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ( Cognitive domain ) - ການປູ່ ຽນແປງທາງດາ້ ນທດັ ສະນະຄະຕິ (Affective domain) - ການປູ່ ຽນແປງທາງດາ້ ນທກັ ສະ (Psychomotor domain) 2) ການຮຽນຮູ ້ ເປັນຜນົ ມາຈາກການເຝິກແອບ ແລະ ປະສົບການ ເປັນຜນົ ມາຈາກຂະບວນການໃນການໃຫກ້ ານຮຽນຮູທ້ ງັ ກງົ ແລະ ທາງອອ້ ມເຊູ່ ນັ ການເຝິກແອບ ດາ້ ນການອູ່ ານ, ການຂຽນການເວາົ້ , ການຫຼນິ້ ໃນການໃຫກ້ ານຮຽນຮູທ້ ງັ ກງົ ແລະ ທາງອອ້ ມເຊູ່ ນັ ການເຝິກແອບ ດາ້ ນການອູ່ ານ, ການຂຽນການເວາົ້ , ການຫນຼີ້ ດນົ ຕ,ີ ການຫຼນີ້ ກລິ າ, ຫຼ ການເບູ່ ງິ ການແຂງຂນັ້ ກລິ າ. 3) ການຮຽນຮແູ ້ ມູ່ ນການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ຄີ ູ່ ອນຂາ້ ງ ການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ຕອ້ ງຜູ່ ານຂະບວນການທາງຄວາມຄດິ , ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ຄວາມຊງົ ຈໍາໃນເວລາ ທູ່ ຍີ າວນານພສໍ ມົ ຄວນ, ຈະບູ່ ໍເປັນການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ມີ ລີ ກັ ສະນະຊູ່ ວົ ຄາວ ອນັ ເປັນຜນົ ຈາກລດິ ຂອງຢາ, ສານ ເຄມີ ຫຼ ຄວາມອດິ ເມູ່ອຍຕູ່ າງໆ. 6.1.2 ຄວາມສາໍ ຄນັ ລະຫວູ່ າງວຸດທພິ າວະ ແລະ ການຮຽນຮູທ້ ູ່ ມີ ຕີ ູ່ ກໍ ານພດັ ທະນາບຸກຄນົ ຄວາມສໍາຄນັ ລະຫວູ່ າງວຸດທພິ າວະ ແລະ ການຮຽນຮູສ້ າມາດສະຫຼ-ຸ່ບໄດດ້ ູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ພດັ ທະນາການຂອງບຸກຄນົ ເປັນຜນົ ຮວມກນັ ລະຫວູ່ າງວຸດທພິ າວະ ແລະ ການຮຽນຮູ ້ 2) ວຸ ດທພິ າວະເປັນຕວົ ກາໍ ນດົ ຂອບເຂດຂອງການພດັ ທະນາຂອງບຸກຄນົ , ການທູ່ ວີ ຸ ດທິພາວະມຂີ ອບ ເຂດຈໍາກດັ ເຮດັ ໃຫດ້ າ້ ນຮຽນຮູທ້ ູ່ ດີ ທີ ູ່ ສີ ຸດອາດຈະບູ່ໄໍ ດຜ້ ນົ ຖາ້ ເກນີ ຂອບເຂດຂອງວຸດທພິ າວະທູ່ ບີ ຸກຄນົ ມ.ີ 3) ເມູ່ອຍງັ ບູ່ ໍເຖິງວຸ ດທພິ າວະ, ການທູ່ ໃີ ຫກ້ ານເຝິກຝົນໃດໆ ກໍຈະບູ່ ມໍ ປີ ະໂຫຍດຍງັ ເລຍີ ຕູ່ ໍພດັ ທະນາ ການ. 4) ພດັ ທະນາການຂອງໃນໄລຍະທໍາອດິ ຂອງຊວີ ດິ ອາໄສວຸດທພິ າວະເປັນສໍາຄນັ ແຕູ່ ພດັ ທະນາການໃນ ໄລຍະຕູ່ ໍມາ ແລະ ໃນໄລຍາວຂອງຊວີ ດິ ຈະຕອ້ ງອາໄສການຮຽນຮູຫ້ າຼ ຍກວູ່ າວຸດທພິ າວະ. 6.6 ຂະບວນການຮຽນຮູ ້( Learning Process ) 118

ຂະບວນການຮຽນຮູເ້ ປັນຂະບວນການທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຕູ່ ໍເນູ່ ອງ ແລະ ມຄີ ວາມສໍາພນັ ກນັ , ມນີ ກັ ຈດິ ຕະວທິ ະ ຍາໄດກ້ ູ່ າວເຖງິ ຫຼາຍແນວທາງໂດຍທູ່ ວົ ໄປຂະບວນການຮຽນຮູຂ້ ອງບຸ ກຄນົ ປະກອບດວ້ ຍການທູ່ ສີ າໍ ຄນັ 5 ຂນັ້ ຕອນ ຄ: 1) ສູ່ ງິ ກະຕຸ ນ້ ເປັນສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມສນົ ໃຈ. 2) ການສາໍ ພດັ ເມູ່ ອສໍາພດັ ກບັ ສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ຮູ່ າງກາຍເກດີ ຄວາມຮບັ ຮສູ ້ ໍາຜດັ ແລະ ສູ່ ງົ ກະແສສໍາຜດັ ນນັ້ ໄປ ຫາລະບບົ ປະສາດສູ່ ວນກາງ. 3) ການຮບັ ຮູ ້ ເປັນການເຮດັ ວຽກໃນລະບບົ ປະສາດໃນສູ່ ວນກາງເພູ່ ອວເິ ຄາະ ແລະ ແປຄວາມໝາຍຈາກ ສູ່ ສໍາຜດັ ນນັ້ ໂດຍອາໄສປະສບົ ການເດມີ ແລະ ປັກໄຈອູ່ ນໆ ເຊູ່ ນັ : ຄວາມສາມາດ, ຄວາມຖະໜດັ , ຄວາມພອ້ ມ ແລະ ສະຕປິ ັນຍາ. 4) ມະໂນທດັ ເປັນການສະຫຸບຼ ຄວາມຄດິ ທູ່ ຕີ ນົ ເຂາົ້ ໃຈ. 5) ການຕອບສະໜອງ ເມູ່ອສະຫຸບຼ ຄວາມຄດິ ທູ່ ຮີ ວບຮວມໄດສ້ ູ່ ງົ ຜນົ ຕູ່ ໍການປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ຫຼຶ ການມີ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ຕີ ອບສະໜອງເຊູ່ ງິ ສາມາດປະເມນີ ການຮຽນຮູຈ້ າກພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ຕີ ອບສະໜອງນ.ີ້ ສູ່ ິງກະຕຸນ້ ການສໍາຜັດ ການຮບັ ມະໂນ ການຕອບສະ ຮູ ້ ທດັ ໜອງ ແຜນພາບຂະບວນການຮຽນຮູ ້  ຄວາມແຕກຕູ່ າງໃນການຮຽນຮູ ້ ການຮຽນຮູຂ້ ອງບຸກຄນົ ມຄີ ວາມແຕກຕູ່ າງກນັ ທງັ ນຂີ້ ນຶ້ ຢູ່ ູກບັ ປັດໄຈຕູ່ າງໆ ທູ່ ມີ ອີ ດິ ທພິ ນົ ຕູ່ ກໍ ານຮຽນຮູ ້ ດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ປັດໄຈດາ້ ນຕວົ ຜູຮ້ ຽນ ລະບບົ ສະໝອງ, ວຸດທພິ າວະ, ຄວາມພອ້ ມ, ປະສບົ ການ, ແຮງຈງູໃຈ, ຄວາມ ບກົ ພູ່ ອງທາງຮູ່ າງກາຍ, ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ , ສະຕປິ ັນຍາ... 2) ປັດໄຈສູ່ ງິ ທູ່ ຮີ ຽນ ຫຼ ລກັ ສະນະຂອງການ ລໍາດບັ ເນອ້ ໃນໃຫສ້ ອດຄູ່ ອງກບັ ລະດບັ ຂອງຜູຮ້ ຽນ, ເນອ້ ໃນ ໃຈຄວາມ, ຄວາມຍາວຂອງບດົ ຮຽນ, ສູ່ ງິ ລບົ ກວນ.... 3) ປັດໄຈທາງເຕກັ ນກິ ການຖູ່ າຍທອດຄວາມຮູ ້ ການມສີ ູ່ ວນຮູ່ ວມໃນກດິ ຈະກໍາທຮີ ຽນຮູ,້ ການສາ້ ງແຮງ ຈງູໃຈ ຫຼ ການໃຊກ້ ານເສມີ ແຮງ, ການແນະແນວທາງຫາຄວາມຮູເ້ ພູ່ ມີ ເຕມີ , ວທິ ກີ ານສອນທູ່ ສີ ອດຄູ່ ອງກບັ ເນອ້ ໃນ. 4) ປັດໄຈກູ່ ຽວກບັ ຄວາມສາມາດໃນການຖູ່ າຍໂຍງການຮຽນຮູ ້ ເປັນການນໍາສູ່ ງິ ທູ່ ຜີ ູຮ້ ຽນມຄີ ວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການເດມີ ມາເຊູ່ ອມໂຍງກບັ ການຮຽນຄງັ້ ຕູ່ ໄໍ ປ ອາດເປັນການເຊູ່ ອມໂຍງທາງບວກ. 5) ປັດໄຈດາ້ ນສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມທາງກາຍ, ສູ່ ງິ ແວດລອ້ ມດາ້ ນຈດິ ໃຈ, ລກັ ສະນະຂອງວດັ ທະ ນະທໍາ, ປະເພນໃີ ນສງັ ຄມົ . 119

ບດົ ທີ 9 ການຈດັ ການ ແລະ ການຈດັ ລະບຽບໃນຫອ້ ງຮຽນ ຄມູ ປີ ະສດິ ທພິ າບບູ່ ໍພຽງແຕູ່ ກໍາໄດເ້ ນອ້ ໃນຂອງບດົ ສອນເທູ່ າົ ນນັ້ . ແຕູ່ ຍງັ ຮູຄ້ ໍານຶງເຖິງບັນຫາຕູ່ າງໆ ທູ່ ເີ ປັນ ອຸ ປະສກັ ຕູ່ ກໍ ບັ ການຮຽນ-ການສອນອກີ ດວ້ ຍ. ດູ່ ງັ ນນັ້ , ຄຈູ ູ່ ງຶ ຕອ້ ງມຄີ ວາມສາມາດວເິ ຄາະສະຖານະການຕູ່ າງໆ ຢູ່ ູໃນ ຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ສາມາດລະບຸຢູ່ າງຊດັ ເຈນວູ່ າ ຈະແກໄ້ ຂບນັ ຫາຕູ່ າງໆ ນນັ້ ຕາມຂນັ້ ຕອນແບບໃດ. ຖາ້ ຄຮູ ູຈ້ ກັ ດາໍ ເນນີ ການໃຫເ້ ໝາະສມົ ບນັ ຫາຕູ່ າງໆ ທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ກໍຈະຫຸດຼ ຜູ່ ອນລງົ . ກົງກນັ ຂາ້ ມຖ້າຄູໃຊເ້ ທັກນິກຂອງການຈດັ ການບູ່ ໍ ເໝາະສມົ ກໍຈະພາໃຫບ້ ນັ ຫາເລກັ ໆ ນອ້ ຍໆ ກາຍເປັນເລູ່ ອງໃຫຍູ່ ທູ່ ຮີ ູຸ່ ນແຮງ. ໄດມ້ ຜີ ນົ ການວໄິ ຈກູ່ ຽວກບັ ການຮຽນໃນຫາຼ ຍໆ ເລູ່ ອງພບົ ວູ່ າ ກະແຈທູ່ ີໄປສູ່ ູຄວາມສໍາເລດັ ຂອງການຈັດ ຫອ້ ງຮຽນຈະບູ່ ຂໍ ນຶ້ ກບັ ການທູ່ ຄີ ແູ ກໄ້ ຂບນັ ຫາພາຍຫງຼັ ນກັ ຮຽນເກດີ ພດຶ ຕກິ າໍ ບູ່ ດໍ ເີ ທູ່ າົ ນນັ້ , ແຕູ່ ຍງັ ຂນຶ້ ກບັ ການຊອກຫາ ແນວທາງປ້ອງກນັ ຂອງຄູ ເພູ່ ອບູ່ ໃໍ ຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ມກີ ານກະທາໍ ຜດິ ຫຼ ປ້ອງກນັ ບູ່ ໃໍ ຫເ້ ຂາົ ມພີ ດຶ ຕກິ າໍ ບູ່ ໍເໝາະສມົ ເກດີ ຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆ. ສະນນັ້ , ຢູ່ ູໃນບດົ ຮຽນນເີ້ ພູ່ ນິ ແບູ່ ງອອກເປັນ 2 ສູ່ ວນໃຫຍູ່ ຄ ສູ່ ວນທູ່ ເີ ປັນການວາງແຜນພັດທະນາການ ຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນ ເຊູ່ ງິ ເປັນການປ້ອງກນັ ບນັ ຫາຕູ່ າງໆ ແລະ ສູ່ ວນທູ່ ເີ ປັ ນການສະເໜແີ ນວທາງແກໄ້ ຂ ຫຼງັ ຈາກ ນກັ ຮຽນມພີ ດຶ ຕກິ ໍາບູ່ ດໍ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ແລວ້ . 120

1. ການຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນໃຫມ້ ປີ ະສິດທພິ າບ ການວາງແຜນສໍາລບັ ການຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນທູ່ ດີ ນີ ນັ້ ນອກຈາກເສູ່ ມີ ມສາ້ ງປະສດິ ທພິ າບໃຫແ້ ກູ່ ການຮຽນ-ການ ສອນແລວ້ , ຍງັ ເປັນການປອ້ ງກນັ ພດຶ ຕກິ າໍ ເປັນບນັ ຫາທູ່ ຈີ ະເກດີ ຂນຶ້ ອກີ ດວ້ ຍ. ການປ້ອງກນັ ທູ່ ີດີທູ່ ີສຸ ດກໍຄ ຄູຕອ້ ງ ເຂາົ້ ໃຈນກັ ຮຽນ. ໂດຍສະເພາະ ແມູ່ ນຄວາມແຕກຕູ່ າງລະວູ່ າງບຸກຄນົ . ຍອ້ ນວູ່ າມນີ ກັ ຮຽນບາງຄນົ ສະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ີ ມບີ ນັ ຫາດວ້ ຍການລບົ ກວນຜູອ້ ູ່ ນ, ພດຶ ຕກິ ໍາບນັ ຫານເີ້ ກດີ ມາຈາກ ເນອ້ ໃນ ຫຼ ຮູບການສດິ ສອນຂອງຄູບູ່ ໍເໝາະສມົ ກບັ ລະດບັ ຄວາມສາມາດຮບັ ຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນ ເຊູ່ ນັ ນກັ ຮຽນທູ່ ຮີ ຽນເກູ່ ງັ ກໍອາດເບູ່ ອໜູ່ າຍເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນທູ່ ງີ ູ່າຍໆ ທູ່ ີ ຄກູ ໍາລງັ ສອນຢູ່ ູ. ສູ່ ວນນກັ ຮຽນທູ່ ຮີ ຽນອູ່ ອນກໍຈະບູ່ ສໍ ນົ ໃຈຕູ່ ໍສງິ ທູ່ ຄີ ກູ ໍາລງັ ສອນເພາະເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນນນັ້ ມນັ ຍາກເຂາົ ບູ່ ໍສາມາດເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ຮບັ ຮູໄ້ ດ.້ ເພູ່ ອຊູ່ ວຍຄູຮບັ ຮູ ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈແນວທາງການວາງແຜນຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນໄດຢ້ ູ່ າງຊດັ ເຈນທງັ ສາມາດນໍາເອາົ ໄປປະຕບິ ດັ ໃຫໄ້ ດ ້ ທູ່ ານ ອເີ ວຣຊນັ ແລະ ເອມເມີ ໄດແ້ ຍກການວາງແຜນອອກເປັນ 3 ຂນັ້ ຕອນຄ ວາງແຜນການ ຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນກູ່ ອນເປີດພາກຮຽນ, ການວາງແຜນຫອ້ ງຮຽນໃນໄລຍະ 2-3 ອາທິດທໍາອດິ ຂອງສກົ ຮຽນໃໝູ່ ແລະ ການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນໃຫຄ້ ງົ ສະພາບພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ ຂອງນກັ ຮຽນໄວໝ້ ດົ ສກົ ຮຽນ. 1.1 ການວາງແຜນການຈັດຫອ້ ງຮຽນກູ່ ອນເປີດພາກຮຽນທາອດິ ໃນການວາງແຜນການຈດັ ການຫອ້ ງຮຽນຄູອາດແຍກອອກເປັນ 3 ຂນັ້ ຕອນຄ: - ລະບຸໃຫຊ້ ດັ ເຈນວູ່ າພດຶ ຕກິ າໍ ໃດຂອງນກັ ຮຽນທູ່ ຄີ ຄູ າດຫວງັ . - ຄູແປຄວາມຄາດຫວງັ ໄວເ້ ປັນລະບຽບ ແລະ ກດົ ເກນຂອງຫອ້ ງຮຽນ. - ລະບຸ ການກະທາໍ ທູ່ ນີ ກັ ຮຽນຈະໄດຮ້ ບັ ຫງຼັ ຈາກເຂາົ ສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາຕູ່ າງໆ ແລວ້ . ຂນັ້ ທ1ີ ການກໍານດົ ພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງນກັ ຮຽນທູ່ ຄີ ຄູ າດຫວງັ ໄວ ້ ສູ່ ງິ ສໍາຄນັ ທູ່ ສີ ຸດຂອງຂນັ້ ນຄີ້ ຕູ ອ້ ງຮບັ ຮູວ້ ູ່ າ ຕນົ ຕອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນມລີ ກັ ສະນະແນວໃດ. ກູ່ ອນອູ່ ນຄຕູ ອ້ ງ ຄາໍ ນງຶ ເຖິງຫອ້ ງຮຽນທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບຜູ່ ານມາວູ່ າເປັນແນວໃດ, ແລວ້ ກໍນໍາເອາົ ສູ່ ງິ ທູ່ ດີ ນີ ນັ້ ມາເປັນຄວາມຄາດຫວງັ ຂອງຕນົ . ຂນັ້ ຕອນ2 ການແປຄວາມຄາດຫວງັ ຂອງຄໄູ ປສູ່ ູລະບຽບ ແລະ ກດົ ເກນ. ຫງຼັ ຈາກຄໄູ ດກ້ ານດັ ພດຶ ຕກິ າຂອງນກັ ຮຽນທູ່ ຕີ ນົ ຄາດຫວງັ ແລວ້ , ຂນັ້ ຕູ່ໄໍ ປກໍແມູ່ ນການການດົ ກດົ ລະບຽບຢູ່ ູ ໃນຫອ້ ງຮຽນ. ທູ່ ານ ເວນສະໄຕ ແລະ ມກິ ນາໂນ ໄດສ້ ະເໜວີ ູ່ າ ຄຄູ ວນສາ້ ງກດົ ລະບຽບຄວບຄຸມເລູ່ ອງຕູ່ າງໆ ດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ລະບຽບການກວດການກັ ຮຽນເຊູ່ ນັ ການເຂາົ້ ຫອ້ ງຮຽນ 2) ລະບຽບການໄປມາເຊູ່ ນັ ການເຂາົ້ ຫອ້ ງ, ອອກຫອ້ ງ 3) ລະບຽບການຮກັ ສາຄວາມສະອາດຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ການຈດັ ໂຕະຕູ່ ງັ 4) ລະບຽບການແກບ້ ດົ ເຝິກຫດັ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງ ແລະ ວຽກບາ້ ນທູ່ ຄີ ູມອບໝາຍໃຫ ້ 5) ລະບຽບການພວົ ພນັ ກັບຄູເປັ ນຕົນ້ ແມູ່ ນເວລາຕອ້ ງການຄວາມຊູ່ ວຍເຫຼອຈາກຄູ, ນັກຮຽນຄວນ ປະຕບິ ດັ ແນວໃດ 6) ລະບຽບການສນົ ທະນາກບັ ໝູ່ ູເພູ່ ອນຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ. ຂນັ້ ຕອນທ3ີ ການກໍານດົ ຜນົ ທູ່ ນີ ກັ ຮຽນຈະໄດຮ້ ບັ . 121

ຄຄູ ວນມກີ ານກະກຽມກູ່ ອນຈະແຈງ້ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູວ້ ູ່ າຖາ້ ໃຜປະຕບິ ດັ ຕາມ ຫຼ ມກີ ານຝູ່ າຝູ່ ນກດົ ລະບຽບ ແມູ່ ນຈະໄດຮ້ ບັ ຜນົ ທາງບວກ ຫຼ ທາງລບົ . ການໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ຮູເ້ ຖິງຜນົ ການກະທໍານີຈ້ ະມຜີ ນົ ດຕີ ູ່ ໍການ ປູ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາຂອງນກັ ຮຽນຄ ດູ່ ງັ ທດິ ສະດຂີ ອງທູ່ ານ ສະກນິ ເນີ ທູ່ ກີ ູ່ າວມາແລວ້ . ຄຈູ ູ່ ງົ ພຈິ າລະນາໃຫຮ້ ອບຄອບທງັ ສອດຄູ່ ອງກບັ ໄວອາຍຸ ຂອງນກັ ຮຽນເຊູ່ ນັ ນກັ ຮຽນຢູ່ ູຊັນ້ ປະຖົມອາດ ຕອ້ ງການຜນົ ກາໍ ທາງບວກໃນຮູບຂອງການຍອ້ ງຍຊໍ ມົ ເຊຍີ ຫຼ ໄດຮ້ ບັ ສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ສາມາດກນິ ໄດ,້ ເປັນໜງັ ສກາຕູນ. ສູ່ ວນນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ອາດຕອ້ ງການຜນົ ກໍາທາງບວກໃນຮູບແບບຂອງການໄດຮ້ ບັ ອດິ ສະຫະຼ ແລະ ຮບັ ສດິ ທພິ ເິ ສດຕູ່ າງໆ. ພອ້ ມນກີ້ ານໃຫຜ້ ນົ ກໍາທາງລບົ ຄຕູ ອ້ ງລະມດັ ລະວງັ ເພາະອາດມຜີ ນົ ຂາ້ ງຄູ່ ຽງທູ່ ຄີ ບູ ູ່ ປໍ າຖະໜາ ຂນຶ້ ໄດ.້ ຕວົ ຢູ່ າງ ຜນົ ທາງລບົ ທູ່ ຄີ ໃູ ຫກ້ ບັ ນກັ ຮຽນ 1) ການຕດັ ສດິ ພເິ ສດດວ້ ຍວທິ ລີ ງົ ໂທດບູ່ ໃໍ ຫນ້ ກັ ຮຽນຜກັ ຜູ່ ອນຕອນທູ່ ຽງຫງຼັ ການເລກີ ຮຽນ 2) ການແຍກອອກຈາກກູ່ ຸມ. ບຸກຄນົ ໃດລບົ ກວນໝູ່ ູ ຫຼ ບູ່ ເໍ ຂາົ້ ຮູ່ ວມກດິ ຈະກາໍ ນາໍ ໝູ່ ,ູ ຄູອາດລງົ ໂທດດວ້ ຍ ການແຍກເຂາົ ອອກຈາກກູ່ ມຸ , ຈນົ ກວູ່ າເຂາົ ມຄີ ວາມພອ້ ມເຂາົ້ ຮູ່ ວມກດິ ຈະກາໍ ກບັ ໝູ່ ,ູ ວທິ ນີ ຈີ້ ະໃຊໄ້ ດຜ້ ນົ ກໍຕູ່ ເໍ ມູ່ ອເຂາົ ຕອ້ ງການມສີ ູ່ ວນຮູ່ ວມນໍາໝູ່ ເູ ທູ່ າົ ນນັ້ . ກລໍ ະນເີ ຂາົ ບູ່ ຕໍ ອ້ ງການກູ່ ຸມການແຍກເຂາົ ອອກຈາກກູ່ ຸມແທນທູ່ ຈີ ະເປັນຜນົ ກໍາ ທາງລບົ ກໍອາດຈະເປັນຜນົ ກໍາທາງບວກໃຫເ້ ຂາົ ກໍເປັນໄດ.້ 1.1.1 ກດິ ຈະກໍາໃນໄລຍະເລູ່ ີມຕົນ້ ຂອງພາກຮຽນທໍາອດິ ໄລຍະເລູ່ ມີ ຕນົ້ ຂອງສກົ ຮຽນໃໝູ່ ຈະມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ ທູ່ ສີ ຸດເພາະແມູ່ ນໄລຍະທູ່ ຄີ ຕູ ອ້ ງດໍາເນນີ ການກາໍ ນດົ ລະບຽບຕູ່ າງໆ ເພູ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນທຸກຄນົ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາຄວາມຄາດຫວງັ ຂອງຄູທູ່ໄີ ດວ້ າງໄວ.້ ທູ່ ານອເີ ວຊີ ນັ ແລະ ເອມເມຣີ ໄດສ້ ະເໜແີ ນວທາງການດາໍ ເນນີ ການເພູ່ ອກໍານດົ ລະບບົ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນດູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ໃນວນັ ທາໍ ອດິ ເຂາົ້ ຮຽນຄູຕອ້ ງອະທບິ າຍຊແີ້ ຈງ້ ກດົ ລະບຽບຂອງຫອ້ ງໃຫນ້ ກັ ຮຽນທຸກຄນົ ຮບັ ຮູ ້ ແລະ ໄດ ້ ປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ຕູ່ ກໍ ບັ ລະບຽບດູ່ ງັ ກູ່ າວນນັ້ . 2) ຄສູ ອນແຕູ່ ລະວຊິ າກໍຄວນແນະນາໍ ການປະຕບິ ດັ ກດົ ລະບຽບຕູ່ າງໆ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ. 3) ຄູບູ່ ໍຄວນກາໍ ນດົ ລະບຽບທູ່ ຫີ ຍຸ ງ້ ຍາກເກນີ ໄປ ຫຼ ສູ່ ິງທູ່ ນີ ັກຮຽນປະຕບິ ັດບູ່ ໄໍ ດ,້ ຕອ້ ງເລູ່ ມີ ຕົນ້ ດວ້ ຍກດົ ລະບຽບທູ່ ງີ ູ່າຍດາຍສາກູ່ ອນ, ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າມນັ ບູ່ ໍຍາກເຂາົ ສາມາດປະຕບິ ດັ ໄດ ້ ເປັນຕນົ້ ແມູ່ ນໄລຍະ 2-3 ວນັ ທາໍ ອດິ ຂອງການເລູ່ ມີ ສກົ ຮຽນໃໝູ່ . 4) ໃນອາທດິ ທາໍ ອດິ ຄຄູ ວນໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ ທູ່ ເີ ນນັ້ ເຖິງຄວາມເປັນລະບຽບ, ຄູບູ່ ໍຄວນໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ ທູ່ ຈີ ະນໍາໄປສູ່ ູຂາດລະບຽບ. 5) ຄູບູ່ ຄໍ ວນຄດິ ເອງວູ່ າພາຍຫງຼັ ຕນົ ໄດຊ້ ແີ້ ຈງ້ ອະທບິ າຍກດົ ລະບຽບຕູ່ າງໆ ນກັ ຮຽນທຸກຄນົ ຈະປະຕິບັດໄດ ້ ຕາມຄູໝດົ . ດທີ ູ່ ສີ ຸ ດຄຕູ ອ້ ງໃຫເ້ ວລານກັ ຮຽນໄດທ້ ດົ ລອງປະຕບິ ດັ ກູ່ ອນ. 1.1.2 ການເລູ່ ີມຕົນ້ ຈັດຫອ້ ງຮຽນທູ່ ີມປີ ະສິດທິພາບຢູ່ ູ ຊັນ້ ມດັ ທະຍົມ ການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ແມູ່ ນຄຈູ ດັ ຫອ້ ງຮຽນໃຫມ້ ລີ ະບຽບເລູ່ ີມແຕູ່ ອາທດິ ທໍາອດິ . ໂດຍສະເພາະແມູ່ ນຄມູ ກີ ານສສານທູ່ ດີ ເີ ພູ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ຮູຜ້ ນົ ກາໍ ທາງບວກ ແລະ ທາງລບົ ຢູ່ າງສະເໝຕີ ົນ້ ສະເໝີ ປາຍ, ທງັ ມກີ ານເບູ່ ງິ ແຍງດແູ ລຢູ່ າງໃກສ້ ດິ ຕດິ ແທດ. ຖາ້ ນກັ ຮຽນຜູໃ້ ດລະເມດີ ຕູ່ ກໍ ດົ ລະບຽບຄຄູ ວນໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດ ້ ຮບັ ຮູເ້ ຖິງຜນົ ກະທາໍ ນນັ້ ໃຫທ້ ນັ ເວລາ. ພອ້ ມນຄີ້ ຕູ ອ້ ງກໍາໄດຈ້ ດິ ຕະສາດຂອງນກັ ຮຽນອກີ . 122

1.1.3 ການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນທູ່ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບເພູ່ ອຄົງສະພາບພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ ໄວຕ້ ະລອດສກົ ຮຽນ ທູ່ ານອາດໄດຍ້ ນິ ຄາໍ ທູ່ ວີ ູ່ າ “ ການດໍາເນີນງານໃດໆ ກໍຕາມຖາ້ ເລູ່ ມີ ຕົນ້ ດກີ ໍເໝອນກັບວູ່ າປະສບົ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ໄປແລວ້ ເຄູ່ ງິ ໜູ່ ງຶ ” ແຕູ່ ຖາ້ ມກີ ານເລູ່ ມີ ຕນົ້ ດແີ ລວ້ ພດັ ບູ່ ສໍ ານຕູ່ ໍການດໍາເນນີ ງານທູ່ ມີ ແີ ນວໂນມ້ ດີກໍສາມາດ ຫມຼົ້ ເຫຼວໄດຢ້ ູ່ າງສນິ້ ເຊງີ . ການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນກຄໍ ກນັ ຖາ້ ຄເູ ລູ່ ມີ ຕນົ້ ດໃີ ນ 2-3 ອາທດິ ທໍາອດິ ແຕູ່ ບູ່ ໍມວີ ິທີທູ່ ີດີໃນການ ດາໍ ເນນີ ງານຕູ່ ໄໍ ປຢູ່ າງຕູ່ ເໍ ນູ່ ອງກໍຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານຈດັ ຫອ້ ງຮຽນບູ່ ມໍ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. ການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບຈະມຫີ ຼາຍຮູບແບບເຊູ່ ງິ ສູ່ ວນຫາຼ ຍແມູ່ ນມກີ ານພວົ ພນັ ກັບການສອນ ຂອງຄູ. ທູ່ ານ ຄູອນິ ໄດສ້ ກຶ ສາພບົ ວູ່ າ ກນົ ວທິ ສີ ໍາຄນັ ທູ່ ຊີ ູ່ ວຍການຈດັ ຫອ້ ງຮຽນດໍາເນນີ ໄປຢູ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບມຄີ : ກ. ການຮູ ເ້ ທູ່ ົາທັນນັກຮຽນ. ຄາໍ ວູ່ າ “ ຮູເ້ ທູ່ າົ ທນັ “ແມູ່ ນການສູ່ ສານໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າຄກູ ຮໍ ູເ້ ທູ່ າົ ທນັ ໃນສູ່ ງິ ທູ່ ກີ ໍາລງັ ເກີດຂຶນ້ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງ ຮຽນຄູທາໍ ຕນົ ຄກບັ ວູ່ າມຕີ າຫງຼັ , ໂດຍຮບັ ຮູວ້ ູ່ າແມູ່ ນໃຜກບໍ ນັ ຫາ, ແມູ່ ນຄຮູ ບັ ຮູຢ້ ູ່ າງໄວວູ່ າ ແລະ ມປີ ະຕກິ ລິ ຍິ າຕູ່ ໍພດຶ ຕິ ກາໍ ທູ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ໃນຫອ້ ງທນັ ທ.ີ ຄູບູ່ ໍປູ່ ອຍເວລາໃຫຜ້ ູ່ ານໄປເປັນເວລາດນົ ກູ່ ອນຈະຕອບສະໜອງຕູ່ ໍພດຶ ຕິກໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍເໝາະ ສມົ ຂອງເຂາົ ເພາະຈະພາໃຫບ້ ນັ ຫາເລກັ ໆ ນອ້ ຍໆ ກາຍເປັນບນັ ຫາໃຫຍູ່ . ການກນັ້ ຫາ້ ມໄວກ້ ູ່ ອນຈູ່ງຶ ເປັນການປ້ອງກນັ ບນັ ຫາທູ່ ດີ ທີ ູ່ ສີ ຸ ດອກີ ວທິ ໜີ ູ່ ງຶ . ຂ. ການຈດັ ກດິ ຈະກໍາສອງຢູ່ າງໃນເວລາດູ່ ຽວກນັ ການທູ່ ຄີ ູສາມາດຈດັ ກດິ ຈະກາໍ 2 ຢູ່ າງຂນຶ້ ໄປໃນເວລາດຽວກນັ ຍູ່ ອມເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນບູ່ ຢໍ ຸ ດ ສະງດັ . ຕວົ ຢູ່ າງ ໃນເວລາທູ່ ຄີ ູກໍາລງັ ສອນມນີ ກັ ຮຽນສອງຄນົ ລມົ ກນັ . ແທູ່ ນທູ່ ຄີ ຈູ ະຢຸດການສອນແລວ້ ຂໍໃຫນ້ ກັ ຮຽນ ທງັ ສອງມາສນົ ໃຈຟັງຄູເວາົ້ . ຄອູ າດໃຊວ້ ທິ ຍີ ູ່ າງເຂາົ້ ໄປຫານກັ ຮຽນທງັ ສອງນນັ້ ຢູ່ າງຊາ້ ໆ ໂດຍທູ່ ຄີ ູດໍາເນີນການສອນ ປົກກະຕຢິ ູ່ ູ, ນກັ ຮຽນສອງຄນົ ນນັ້ ກໍຈະຢຸດລມົ ກນັ , ແລວ້ ຄູກໍສອນຕູ່ໄໍ ປໂດຍບູ່ ມໍ ສີ ູ່ ງິ ໃດມາຂດັ ຂວາງອກີ . ການຈດັ ການກດິ ຈະກໍາສອງຢູ່ າງໃນເວລາດຽວກນັ ຄຄູ ວນດໍາເນນີ ຄູ່ ຽງຄູ່ ກູ ບັ ການດແູ ລນກັ ຮຽນທງັ ໝດົ ຫອ້ ງ ຢູ່ າງທູ່ ວົ ເຖງິ , ບູ່ ແໍ ມູ່ ນສນົ ໃຈສະເພາະນກັ ຮຽນ 2-3 ຄົນຄດູ່ ງັ ຕວົ ຢູ່ າງທູ່ ເີ ວາົ້ ນັນ້ . ໃນຂະນະດຽວກນັ ຄູກໍຄວນ ຍູ່ າງເລາະເພູ່ ອກວດກາເບູ່ ງິ ໃຫແ້ ນູ່ ໃຈວູ່ ານກັ ຮຽນທຸກຄນົ ໄດມ້ ສີ ູ່ ວນຮູ່ ວມຕູ່ ໍກດິ ຈະກໍານນັ້ ຢູ່ າງທູ່ ວົ ເຖິງ. ຄ. ການປູ່ ຽນກິດຈະກໍາ ແລະ ຄວາມຕູ່ ໍເນູ່ ອງຂອງບົດຮຽນ ການສອນຂອງຄູທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ຈະດາໍ ເນນີ ໄປດວ້ ຍດີ ແລະ ຕູ່ ເໍ ນູ່ ອງ. ຄູຈະເສຍເວລາໜອ້ ຍທູ່ ີສຸ ດຕູ່ ໍ ການປູ່ ຽນກດິ ຈະກາໍ ໜູ່ ງຶ ໄປສູ່ ູອກີ ກດິ ຈະກໍາໜູ່ ງຶ . ຄູນນິ ໄດຄ້ ນົ້ ພບົ ວູ່ າ ຫອ້ ງຮຽນທູ່ ບີ ູ່ ສໍ ນົ ໃຈບດົ ຮຽນ ແລະ ມບີ ນັ ຫາ ທາງລະບຽບວໄິ ນຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນສູ່ ວນຫຼາຍແມູ່ ນເພາະການສອນຂອງຄບູ ູ່ ຕໍ ູ່ ເໍ ນູ່ ອງ ຫຼ ຄູບູ່ ໍໄ້ ດກ້ ະກຽມການສອນຢູ່ າງ ລະອຽດດ.ີ ຖາ້ ການສອນຂອງຄຫູ າກສບັ ສນົ ແລະ ອະທບິ າຍແບບຊໍາ້ ຊາກສູ່ ງີິ ທູ່ ນີ ັກຮຽນເຂາົ້ ໃຈແລວ້ ກໍພາໃຫ ້ ນກັ ຮຽນເພູ່ ມີ ຄວາມວນົ ແຊວຂນຶ້ ຈາກນນັ້ ກໍພາໃຫຫ້ ອ້ ງຮຽນຂາດຄວາມເປັນລະບຽບ. ງ. ການໃຫນ້ ັກຮຽນເຮັດກິດຈະກໍາຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ທາ້ ທາຍ ຄນູ ນິ ໄດຄ້ ນົ້ ພົບວູ່ າ ສູ່ ງິ ສໍາຄັນຂອງການໃຫນ້ ັກຮຽນເຮັດວຽກຕາມລໍາພງັ ຢູ່ ູເທງິ ໂຕະໄດດ້ ົນຢູ່ າງມີ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍດນີ ນັ້ . ແມູ່ ນຂນຶ້ ກບັ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຄວາມຍາກງູ່າຍທາ້ ທາ້ ຍ, ຄວາມສາມາດຂອງ ນກັ ຮຽນ. ຖາ້ ຄຄູ າດຫວງັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນນູ່ ງັ ເຮດັ ວຽກເປັນເວລາດນົ , ວຽກທູ່ ຄີ ໃູ ຫຄ້ ວນມຄີ ວາມຍາກທູ່ ເີ ໝາະສມົ ກບັ ເຂາົ ທງັ ສອດຄູ່ ອງກບັ ຄວາມສນົ ໃຈ. ໄດມ້ ຜີ ນົ ງານວໄິ ຈພບົ ວູ່ າ ນກັ ຮຽນຈະຮຽນຮູໄ້ ດຫ້ ຼາຍຂຶນ້ ຖ້າເຂາົ ໄດຮ້ ັບຄວາມ 123

ສາໍ ເລດັ ໃນການທາໍ ງານນນັ້ ປະມານ 80%-90%. ກງົ ກນັ ຂາ້ ມຖາ້ ວຽກງານນນັ້ ບູ່ ໍມຄີ ວາມຫາຼ ກຫາຼ ຍ ຫຼ ຍາກເກນີ ໄປຫຼ ໂອກາດຈະມຜີ ນົ ສໍາເລດັ ຕູ່ ໍາເຂາົ ກໍຈະຮຽນຮໄູ ້ ດໜ້ ອ້ ຍ. ຈ. ການໃຫນ້ ັກຮຽນໃຊເ້ ວລາຫຼາຍຕູ່ ໍການຮຽນຫຼາຍທູ່ ສີ ຸ ດ ຖາ້ ພຈິ າລະນາການໃຊເ້ ວລາຢູ່ ູໃນໂຮງຮຽນພວກເຮາົ ອາດແບູ່ ງເວລາທງັ ໝດົ ອອກເປັນ 3 ສູ່ ວນຄ ເວລາທູ່ ີ ໃຊກ້ ານຮຽນເນອ້ ໃນວຊິ າການ ເຊູ່ ນັ ການຮຽນອູ່ ານ, ຮຽນຂຽນ, ວຊິ າສັງຄມົ , ວິຊາຄະນດິ ສາດ ແລະ ອູ່ ນໆ... ເວລາທູ່ ໃີ ຊກ້ ານຮຽນເນອ້ ໃນເສມີ ວຊິ າການເຊູ່ ນັ ຮຽນດນົ ຕ,ີ ສລີ ະປະ, ກດິ ຈະກໍາແນະແນວ ແລະ ອູ່ ນໆ... ແລະ ເວລາທູ່ ໃີ ຊໃ້ ນກດິ ຈະກາໍ ອູ່ ນໆ ທູ່ ບີ ູ່ ໍແມູ່ ນວຊິ າການເຊູ່ ນັ ການເລກີ ຫນຼິ້ , ການເຂາົ້ ຫອ້ ງນາໍ້ , ການລຖໍ າ້ ຄູເຂາົ້ ສອນ ແລະ ອູ່ ນໆ...ໃນຈໍານວນເວລາເຫູ່ າຼົ ນີ້ ເວລາທູ່ ໃີ ຊເ້ ຂາົ້ ໃນການຮຽນວຊິ າການຈະໄດກ້ ໍານດົ ຫາຼ ຍທູ່ ສີ ຸ ດ. ເຖິງຢູ່ າງໃດກໍຕາມ ເວລາຄກູ າໍ ນດົ ໃຫຮ້ ຽນເນອ້ ໃນວຊິ ານນັ້ , ນກັ ຮຽນກໍຈະບູ່ ໍໃຊໃ້ ນການຮຽນຮູທ້ ງັ ໝດົ . ມບີ າງຄງັ້ ເຂາົ ກໍຈະໃຊເ້ ວລາຮຽນ ລບົ ກວນໝູ່ ,ູ ອອກຈາກຫອ້ ງ ແລະ ອູ່ ນໆ...ຖາ້ ຄູສາມາດຄວບຄຸມນກັ ຮຽນໃຫໃ້ ຊເ້ ວລາເຂາົ້ ໃນການຮຽນໃຫຫ້ າຼ ຍທູ່ ີ ສຸດກໍສາມາດປ້ອງກນັ ບນັ ຫາການຂາດລະບຽບວໄິ ນໃນຫອ້ ງຮຽນໄດ.້ ໃນຄວາມເປັນຈງິ ແລວ້ ຄອູ າດເບູ່ ງິ ແຍງດແູ ລນກັ ຮຽນທຸກຄນົ ຢູ່ າງທູ່ ວົ ເຖງິ ໄດ.້ ຄູຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນທູ່ ີດີ ເພູ່ ອສູ່ ງົ ເສມີ ນກັ ຮຽນທໍາງານດວ້ ຍຕນົ ເອງຢູ່ າງມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ. (ຮູບ ພາບການຈັດການຫອ້ ງຮຽນ ຕາມຄວາມເໝາະສມົ ) 2. ການແກໄ້ ຂພຶດຕິກໍາທູ່ ີເປັນຫາຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ ການແກໄ້ ຂບນັ ຫາພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ບີ ນັ ຫາຂອງນກັ ຮຽນຈະມຫີ ຼາຍວິທີ ຄູສາມາດເລອກໃຊວ້ ິທກີ ານເຫູ່ ຼົານບີ້ ນົ ພນ້ ຖານແນວຄດິ ທູ່ ແີ ຕກຕູ່ າງກນັ , ມຄີ ວາມເຊູ່ ອຕູ່ າງກນັ . ໃນບດົ ນຈີ້ ະໄດກ້ າ້ ວເຖງິ ການແກພ້ ດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ບີ ນັ ຫາຂອງນກັ ຮຽນຕາມແນວຄດິ ຂອງນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາ 2 ກູ່ ຸມຄ ກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ າໍ ນຍິ ມົ ແລະ ວທິ ຂີ ອງກູ່ ຸມມະນດຸ ນຍິ ມົ . ກູ່ ຸມພດຶ ຕກິ ໍານຍິ ມົ ມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງນກັ ຮຽນ ແມູ່ ນຜນົ ມາຈາກການໄດຮ້ ບັ ການເສູ່ ມີ ແຮງ, ບດົ ບາດຂອງຄດູ ວ້ ຍການສາ້ ງລະບຽບ, ການປະຕບິ ດັ ຕາມລະບຽບ, ການສູ່ ສານໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈຕູ່ ໍກດົ ລະບຽບ ແລະ ໃຫຜ້ ນົ ກໍາໃນເມູ່ອເຂາົ ປະຕບິ ດັ ຫຼ ຝູ່ າຝນຕູ່ ກໍ ບັ ກດົ ລະບຽບນນັ້ . ສູ່ ວນກູ່ ຸມມະນຸດນຍິ ມົ ມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ໂດຍທູ່ ວົ ໄປແລວ້ ນກັ ຮຽນສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ ຢູ່ ູແລວ້ , ມບີ າງຄງັ້ ເຂາົ ກະທາໍ ສູ່ ງິ ທູ່ ສີ ູ່ ງິ ບູ່ ເໍ ໝາະສມົ ນນັ້ ກໍຍອ້ ນ ພວກເຂາົ ບູ່ ເໍ ຂາົ້ ໃຈເຖິງສາເຫດ ຫຼ ຜນົ ທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ຕູ່ ໍພຶດຕກິ ໍາທູ່ ີບູ່ ໍເໝາະ ສມົ ນນັ້ . ດູ່ ງັ ນນັ້ , ໜາ້ ທູ່ ຂີ ອງຄູກໍແມູ່ ນສາ້ ງຄວາມສໍາພນັ ທູ່ ດີ ຕີ ູ່ ນໍ ກັ ຮຽນ, ສາ້ ງຄວາມເຊູ່ ອຖ ແລະ ສູ່ ຄວາມໝາຍທູ່ ີດີ ເພູ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດແກໄ້ ຂບນັ ຫາຂອງເຂາົ ເອງໄດຢ້ ູ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ. 124

2.1 ການແກໄ້ ຂພຶດຕກິ ໍາທູ່ ມີ ບີ ັນຫາຂອງແນວຄິດກູ່ ຸມພຶດຕກິ ໍານຍິ ົມ ການສະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ໍເໝາະສມົ ຂອງນກັ ຮຽນເພູ່ ິນອາດຈໍາແນກອອກເປັນ 2 ກູ່ ຸມໃຫຍູ່ ຄ ກູ່ ຸ ມທູ່ ບີ ູ່ ໍ ສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ພູ່ ງິ ປາຖະໜາ ຫຼ ສະແດງກໍສະແດງອອກມາໜອ້ ຍເຊູ່ ັນ ຄວາມສົນໃຈຕູ່ ໍບດົ ຮຽນ, ການແກ ້ ວຽກບາ້ ນ ແລະ ອູ່ ນໆ... ແລະ ກູ່ ຸມທູ່ ສີ ະແດງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາເຊູ່ ນັ ການລມົ ກນັ ຢູ່ ູໃນຫອ້ ງເວລາຮຽນ, ການ ລບົ ກວນຜູອ້ ູ່ ນ, ການລຸກອອກຈາກຫອ້ ງເວລາຮຽນ ແລະ ອູ່ ນໆ...ສະນນັ້ , ການແກໄ້ ຂພຶດຕກິ າດູ່ ງັ ກູ່ າວ ເພູ່ ິນຈູ່ ງຶ ຈາໍ ແນກເປັນ 2 ກໍລະນຄີ ການເພູ່ ມີ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ປີ າຖະໜາ ແລະ ການຫຸຼດພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາ. 2.2.1 ການເພູ່ ີມພດຶ ຕິກໍາທູ່ ປີ າຖະໜາ ເທກັ ນກິ ທູ່ ເີ ພູ່ ມີ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ປີ າຖະນາຈະມຫີ າຼ ຍວທິ ທີ ູ່ ສີ າໍ ຄນັ ຄ ການເຮັດສັນຍາຕາມເງູ່ອນໄຂ, ການ ກາໍ ນດົ ເງ່ອູ ໄຂສໍາລບັ ກູ່ ຸມ, ການກໍານດົ ເງູ່ອນໄຂຂອງຄອບຄວົ . ກ. ການເຮດັ ສັນຍາເງູ່ອນໄຂ ວທິ ກີ ານເພູ່ ມີ ພດຶ ຕກິ ໍາ ດວ້ ຍການເຮດັ ສນັ ຍາຕາມເງອູ່ ນໄຂ ແມູ່ ນຈະເປັນໄປຕາມກດົ ພຣີ ແມກັ ເຊູ່ ງິ ມໃີ ຈ ຄວາມວູ່ າ ຖາ້ ກດິ ຈະກາໍ ທູ່ ເີ ດກັ ມກັ ກະທໍາຖກນາໍ ໄປຄວບຄູ່ ກູ ບັ ກດິ ຈະກາໍ ທູ່ ເີ ຂາົ ບູ່ ມໍ ກັ ກະທາໍ ຕູ່ ມໍ າເດກັ ກໍຈະມກັ ກະທໍາ ສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ຂາົ ບູ່ ໍມກັ ນນັ້ ຂນຶ້ ເລຍ້ ໆ. ຫຼ ອກີ ຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ຖາ້ ຄູໃຊກ້ ດິ ຈະກໍາທູ່ ີເຂາົ ມກັ ເປັ ນຕວົ ເສູ່ ມີ ແຮງກໍມໂີ ອກາດໃຫເ້ ຂົາ ກະທໍາກດິ ຈະກໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍມກັ ນນັ້ ເພູ່ ມີ ຂນຶ້ . ຜູ່ ານມາຜູປ້ ົກຄອງມກັ ໃຊວ້ ທິ ຢີ ູ່ ູສະເໝີ ແລະ ເຫນັ ວູ່ າໄດຜ້ ນົ ດເີ ຊູ່ ນັ ຖາ້ ລກູ ກນິ ຜກັ ກໍຈະເຫນັ ຮູບກາຕູ່ ູນ, ຖາ້ ລູກຖູພນ້ ເຮອນກໍຈະໄດຂ້ ູ່ ລີ ດົ ຖີບ ເປັນຕນົ້ ...ລກັ ສະນະທູ່ ກີ ູ່ າວມານກີ້ ໍແມູ່ ນການເພູ່ ີມ ພດຶ ຕກິ າໍ ດວ້ ຍການເຮດັ ສນັ ຍາຕາມເງູອ່ ນໄຂນນັ້ ເອງ. ການເຮດັ ສນັ ຍາຕາມເງູ່ອນໄຂມທີ ງັ ລກັ ສະນະທູ່ ເີ ປັນຄໍາເວາົ້ ແລະ ເປັນລາຍລກັ ອກັ ສອນແລວ້ ແຕູ່ ຈະຢູ່ ູໃນ ລກັ ສະນະໃດ, ສນັ ຍາກໍລວ້ ນແຕູ່ ມຢີ ູ່ ູໃນຮູບ “ ຖາ້ ...ແລວ້ ...” ທງັ ນນັ້ . ຕົວຢູ່ າງ ການເຮັດສນັ ຍາຕາມເງູ່ອນໄຂ ວນັ ທ.ີ ...............ເດອຶ ນ..............ປີ.............. ສນັ ຍາ ສນັ ຍາສະບບັ ນເີ້ ປັນຂໍຕ້ ກົ ລງົ ລະຫວູ່ າງ..............................ແລະ........................... ວນັ ເລູ່ ມີ ຕນົ້ ຂອງສນັ ຍາ...................................................ຂຄໍ້ ວາມໃນສນັ ຍາມດີ ູ່ ງັ ນີ້ ນກັ ຮຽນຈະ.............................................................................................. ............................................................................................................ ຄຈູ ະ....................................................................................................... .............................................................................................................. ຖາ້ ນກັ ຮຽນປະຕບິ ດັ ຕາມຂຕໍ້ ກົ ລງົ ແລວ້ ເຂາົ ຈະໄດຮ້ ບັ ລາງວນັ ທູ່ ຄີ ູກໍານດົ ໄວ.້ ລາຍເຊູ່ ນັ ຂອງນກັ ຮຽນ .............................................. ລາຍເຊູ່ ນັ ຂອງຄູ .............................................. 125

ສູ່ ງິ ສໍາຄນັ ຂອງການສນັ ຍານຈີ້ ະປະກອບດວ້ ຍພດຶ ຕກິ ໍາຂອງນກັ ຮຽນ, ຕວົ ເສມີ ແຮງ ແລະ ຜນົ ທູ່ ຈີ ະໄດຮ້ ັບຢູ່ ູ ໃນສນັ ຍາ, ຄູ່ ສູ ນັ ຍາ, ວນັ ເລູ່ ມີ ຕນົ້ ສນັ ຍາ ແລະ ຂຕໍ້ ກົ ລງົ ກນັ ຕູ່ ໍການຮບັ ເງອູ່ ນໄຂທງັ ສອງຝູ່ າຍ. ຂ. ການກໍານົດເງູ່ອນໄຂສໍາລບັ ກູ່ ຸມ ກູ່ ຸມໃດຫາກປະຕບິ ດັ ຕາມມາດຖານທູ່ ລີ ະບຸໄວຜ້ ນົ ທູ່ ຮີ ບັ ຈະແມູ່ ນສູ່ ງິ ໃດເຊູ່ ນັ ນກັ ຮຽນຫອ້ ງ ກ ບູ່ ໍວົນ ແຊວໃນເວລາຮຽນກໍຈະໄດຮ້ ບັ ການເສູ່ ມີ ແຮງດວ້ ຍການໃຫເ້ ລກີ ຮຽນໄວກູ່ ອນກໍານດົ ຫຼ ບູ່ ໍໃຫວ້ ຽກບາ້ ນ. ການການດົ ເງອູ່ ນໄຂສາລບັ ກູ່ ມຸ ອາດກະທໍາໃນຮູບການແຂູ່ ງຂນັ ກໄໍ ດ.້ ຄອູ າດແບູ່ ງນກັ ຮຽນອອກເປັນ 2 ກູ່ ຸມ. ຖາ້ ກູ່ ຸມໃດຝູ່ າຝນກດົ ເຊູ່ ນັ ເວາົ້ ສຽງດງັ , ຍູ່ າງໄປມາ ຫຼ ເຄູ່ ອນຍາ້ ຍໂຕະໂດຍບູ່ໄໍ ດຮ້ ບັ ອະນຍຸ າດ. ຄູຈະຂດີ ໝາຍໄວຢ້ ູ່ ູ ກະດານ. ຖາ້ ທງັ ສອງກູ່ ຸມຂດີ ເກນີ ຫາ້ ຂດີ ຂນຶ້ ໄປ, ກູ່ ຸມໃດຫາກມຂີ ດີ ໜອ້ ຍກວູ່ າສະແດງວູ່ າກູ່ ຸມນນັ້ ຊະນະ, ຖາ້ ທງັ ສອງ ກູ່ ຸມມີ 5 ຂດີ ລງົ ມານນັ້ ສະແດງວູ່ າທງັ ສອງກູ່ ຸມນນັ້ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາໄດມ້ າດຖານກລໍ ະນນີ ທີ້ ງັ ສອງກູ່ ຸມລວ້ ນແຕູ່ ຊະນະ. ການໃຊອ້ ດິ ທຜິ ນົ ຂອງກູ່ ຸມເພູ່ ອຮກັ ສາລະບຽບຢູ່ ູຫອ້ ງຮຽນນີ້ ແມູ່ ນວທິ ໜີ ູ່ ງຶ ທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ ແຕູ່ ຄູກໍຕອ້ ງ ລະມດັ ລະວງັ ຜນົ ຂາ້ ງຄຽງຈະເກດີ ຂນຶ້ ເຊູ່ ນັ ວູ່ າ ນກັ ຮຽນອາດຈະຂູ່ ົມຂູ່ ູຄູ່ ູຕູ່ ໍສູ ້ ຫຼ ໃຊວ້ ິທທີ ໍາລາຍຄູ່ ູຕູ່ ໍສູເ້ ພູ່ ອໃຫໄ້ ດ ້ ໄຊຊະນະ ສະນນັ້ , ຄຕູ ອ້ ງອະທບິ າຍໃຫເ້ ຂາົ ເຂົາ້ ໃຈ ແລະ ຊອກຫາປ້ອງກັນຜົນຂາ້ ງຄຽງເພູ່ ອບູ່ ໍໃຫເ້ ກີດຂຶນ້ ກັບ ນກັ ຮຽນ. ຄ. ການກໍານົດເງູ່ອນໄຂທາງຄອບຄົວ ການເພູ່ ມີ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບອກີ ວທິ ໜີ ູ່ ງຶ ກໍແມູ່ ນນກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ການເສມີ ແຮງຈາກຜູປ້ ົກຄອງ. ການກໍານດົ ເງ່ອູ ນໄຂຕູ່ າງໆ ນນັ້ ຄຄູ ວນສມົ ທບົ ກບັ ຜູປ້ ົກຄອງ ການເສມີ ແຮງຈາກຜູປ້ ົກຄອງຕອ້ ງສະເໝຕີ ນົ້ ສະເໝີ ປາຍຈູ່ ງຶ ຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານກາໍ ນດົ ເງ່ອູ ນໄຂນນັ້ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ. ຜູປ້ ົກຄອງຈະໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງແກລູກຍອ້ ນວູ່ າລູກຂອງຕນົ ມພີ ດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ດີ ຢີ ູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນນນັ້ ສູ່ ງິ ສໍາຄນັ ທູ່ ສີ ຸດ ຈະຕອ້ ງຮບັ ຮູຂ້ ໍມ້ ູນພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງລກູ ຕະຫຼອດເວລາ.ວທິ ຊີ ູ່ ວຍໃຫຜ້ ູປ້ ົກຄອງຮບັ ຮູຂ້ ໍມ້ ນູ ກມໍ າຈາກການບນັ ທກຶ ຂອງຄ.ູ 2.1.2 ການລຸ ດພຶດຕິກໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາ ວທິ ຫີ ຸຼດພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ວີ ູ່ າງເງູອ່ ນໄຂຈະຢູ່ ູບນົ ພນ້ ຖານວູ່ າ ຖາ້ ຕວົ ເສມີ ແຮງເຄູ່ ອນຍາ້ ຍອອກໄປ ຫຼ ຢຸດຕິ ຫງຼັ ຈາກມພີ ດຶ ຕກິ າໍ ຢູ່ າງໃດຢູ່ າງໜູ່ ງຶ ແລວ້ ໂອກາດທູ່ ບີ ຸກຄນົ ຈະສະແດງພດຶ ຕກິ ໍານນັ້ ໆ ຈະຫຸດຼ ລງົ . ນອກຈາກນຍີ້ ງັ ມວີ ທິ ີ ອູ່ ນຫາຼ ຍວທິ ໄີ ດແ້ ກູ່ ການໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ກີ ງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ປໍ າຖະໜາ,ການປູ່ ຽນແປງສູ່ ງິ ກະ ຕຸນ້ ແລະ ການລງົ ໂທດ. ກ. ການເສມີ ແຮງພຶດຕິກໍາທູ່ ກີ ົງກັນຂາ້ ມກບັ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍປາຖະໜາ ວທິ ກີ ານຈະຫຸດຼ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ປໍ າຖະໜາກໍແມູ່ ນ ໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ກີ ງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ໍ ປາຖະໜາ. ຕວົ ຢູ່ າງເຊູ່ ນັ ການໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງນກັ ຮຽນເວລາທູ່ ເີ ຂາົ ຮູ່ ວມມກັບຄູກໍຈະເປັນການກໍເປັນການຫຸຼດ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ເີ ຂາົ ນູ່ ງັ ຢູ່ ູເສຍີ ໆ. ການໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງດວ້ ຍວທິ ໃີ ຫເ້ ຂາົ ເຮດັ ວຽກຢູ່ ູເທງິ ໂຕະຮຽນກໍຈະເປັນການຫຸຼດ ພດຶ ຕກິ ໍາການອອກຈາກໂຕະຂອງຕນົ ໄປຫາໂຕະຜູອ້ ູ່ ນ. ທູ່ ານ ແບກັ ເກີ ແລະ ຄະນະໄດສ້ ະຫຸຼບການທດົ ລອງຂອງເຂາົ ວູ່ າ ການເສມີ ແຮງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ປີ າຖະໜາຈະເຮດັ ໃຫ ້ ນກັ ຮຽນມພີ ດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ເີ ໝາະສມົ ທດົ ແທນພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ບີ ູ່ ເໍ ໝາະສມົ . ທູ່ ານໄດສ້ ກຶ ສາກບັ ນກັ ຮຽນຊນັ້ ປະຖົມທູ່ ມີ ພີ ຶດຕິ ກາໍ ຕູ່ າງໆ ເຊູ່ ນັ ການດງຶ ຜມົ ໝູ່ ,ູ ຜດິ ຖຽງກນັ , ບູ່ ໍປະຕບິ ດັ ຕາມຄໍາສູ່ ງັ ຂອງຄູ ແລະ ມກັ ຍູ່ າງໄປມາທູ່ ົວຫອ້ ງໃນເວລາ 126

ຮຽນ ແລະ ພດຶ ຕກິ ໍາອູ່ ນໆ. ຄຈູ ູ່ ງົ ຢູ່ າສນົ ໃຈກບັ ພດຶ ຕກິ ໍາເຫູ່ າຼົ ນນັ້ ໃນຂະນະດຽວກນັ ນນັ້ ກໍຍອ້ ງຍໍຊົມເຊຍີ ນກັ ຮຽນຜູ ້ ສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ , ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ບູ່ ດໍ ນົ ຈາໍ ພວກມພີ ດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ໍດກີ ໍຄູ່ ອຍຫຸຼດຜູ່ ອນລງົ . ຂ. ການປູ່ ຽນສູ່ ິງກະຕຸ ນ້ ຄູສາມາດຄວບຄຸມພດຶ ຕກິ ໍາບາງຢູ່ າງໄດດ້ ວ້ ຍການປູ່ ຽນສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ທູ່ມີ ອີ ດິ ທຜິ ນົ ຕູ່ ໍພດຶ ຕກິ າໍ ນນັ້ ໆ ເຊູ່ ນັ ເວລາ ຮຽນຖາ້ ມສີ ຽງລບົ ກວນຈາກຂາ້ ງນອກຢູ່ າງອກຶ ກະທກຶ , ການປູ່ ຽນແປງສະຖານທູ່ ຮີ ຽນກໍຈະຊູ່ ວຍຫຸຼດຜູ່ ອນການລົບ ກວນນນັ້ , ຖາ້ ເປັນວຽກທູ່ ຄີ ໃູ ຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ນນັ້ ພາໃຫເ້ ຂາົ ເກດີ ຄວາມຂດັ ຂອ້ ງໃຈຄູອາດປູ່ ຽນວຽກທູ່ ມີ ຄີ ວາມຍາກ ຫຸດຼ ລງົ ກວູ່ າເກູ່ າົ . ມບີ າງຄງັ້ ສູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ໃໝູ່ ທູ່ ຄີ ູໃຫນ້ ກັ ຮຽນກໍອາດເປັນຕວົ ຊບີ້ ອກພດຶ ຕກິ າທູ່ ເີ ໝາະສມົ ແລະ ຢັບຢັງ້ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ບີ ູ່ ໍເ ໝາະສມົ ໄດເ້ ຊູ່ ນັ ມນີ ກັ ຮຽນສອງຄນົ ມກັ ຢອກກນັ ແລະ ບູ່ ໍແກບ້ ດົ ເຝິກຫດັ ທູ່ ຄີ ູມອບໃຫ ້ ແຕູ່ ຖາ້ ຄນູ າໍ ພາເຮັດເຂາົ ກໍ ຈະແກບ້ ດົ ເຝິກຫດັ ຫາຼ ຍກວູ່ າຢອກກນັ . ຄ. ການລງົ ໂທດ ແມູ່ ນວທິ ກີ ານໜູ່ ງຶ ທູ່ ຫີ ຸດຼ ພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ບີ ູ່ ປໍ າຖະໜາ. ການລງົ ໂທດມີ 2 ຮູບແບບຄ ການໃຫສ້ ູ່ ງິ ກະຕຸນ້ ທູ່ ຜີ ູຮ້ ບັ ບູ່ ໍປາຖະໜາ ແລະ ການຖອນສູ່ ງິ ທູ່ ພີ ໃໍ ຈອອກໄປ. ນກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາໄດຄ້ ນົ້ ພບົ ວູ່ າ ການລງົ ໂທດຈະບູ່ ໍກໍາຈດັ ພຕຶ ກິ ໍາທູ່ບີ ູ່ ໍດ,ີ ກງົ ກນັ ຂາ້ ມນກັ ຮຽນຈະເກບັ ກດົ ພດຶ ຕກິ ໍາດູ່ ງັ ກູ່ າວນນັ້ ໄວ.້ ທູ່ ານ ຄາຣິຊໂິ ອຟໄດກ້ ູ່ າວໄວວ້ ູ່ າ ເຖງິ ວູ່ າການລງົ ໂທດເປັນວທິ ຢີ ັບຢັ້ງພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ເໍ ໝາະສມົ ແຕູ່ ກໍມຈີ ດຸ ອູ່ ອນຢູ່ ູບູ່ ອນວູ່ າການລງົ ໂທດບູ່ໄໍ ດບ້ ອກໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າພດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ ນນັ້ ແມູ່ ນພດຶ ຕກິ ໍາແນວໃດ, ດູ່ ງັ ນນັ້ , ຄູຈູ່ ງຶ ຕອ້ ງໃຊກ້ ານເສມີ ແຮງທາງບວກຄວບຄຸມກບັ ການລງົ ໂທດເຊູ່ ນັ ຄູລງົ ໂທດນກັ ຮຽນເພູ່ ອໃຫຫ້ ຸດຼ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ໍດ,ີ ໃນຂະນະດຽວກນັ ນນັ້ ກໍໃຫກ້ ານເສມີ ແຮງທາງບວກແກູ່ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ດີ ,ີ ເພູ່ ອໃຫພ້ ດຶ ຕກິ ໍາທູ່ ເີ ໝາະສມົ ເກດີ ຂນຶ້ ແທູ່ ນພດຶ ຕກິ ໍາບູ່ ເໍ ໝາະສມົ ນນັ້ . ຜູ່ ານມາມນີ ກັ ຈດິ ຕະວທິ ະຍາຫຼາຍທູ່ ານໄດພ້ ະຍາຍາມອະທບິ າຍການລງົ ໂທດອາດມຜີ ນົ ຂາ້ ງຄຽງເກດີ ຂຶນ້ , ແລະ ມຜີ ນົ ຮາ້ ຍຫາຼ ຍກວູ່ າຜນົ ດກີ ໍຕາມ, ແຕູ່ ການລງົ ໂທດກໍມຄີ ຸນຄູ່ າຕູ່ ໍການຫຸດຼ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ບີ ູ່ ດໍ ໄີ ດ.້ ຫກຼັ ການສາໍ ຄນັ ຂອງການລງົ ໂທດທູ່ ສີ າໍ ຄນັ ມດີ ູ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ການລງົ ໂທດຄວນກະທໍາເມູ່ ອຄູກບັ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມສໍາພນັ ທູ່ ດີ ຕີ ູ່ ກໍ ນັ , ກຍໍ ອ້ ນວູ່ າຄວາມສໍາພນັ ທູ່ ດີ ລີ ະ ຫວູ່ າງຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນນນັ້ ຈະພາໃຫເ້ ຂາົ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວູ່ າການລງົ ໂທດນນັ້ ຄກູ ະທາໍ ໄປກໍເພູ່ ອເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ເປັນຄນົ ດ.ີ ການລງົ ໂທດຕອ້ ງກະທາໍ ໄປບນົ ພນ້ ຖານຄວາມຮກັ , ຄວາມເມດຕາ ແລະ ຄວາມປາຖະໜາດ.ີ 2) ການລງົ ໂທດຕອ້ ງກະທໍາທນັ ທູ່ ເີ ວລາເຂາົ ເລູ່ ມີ ກະທໍາຜດິ , ຄູບູ່ ຄໍ ວນລຖໍ າ້ ເຂາົ ກະທໍາຜດິ ໄປຫາຼ ຍແລວ້ . 3) ການລງົ ໂທດຕອ້ ງກະທາໍ ຢູ່ າງສະເໝຕີ ນົ້ ສະເໝປີ າຍເຊູ່ ນັ ທຸກຄງັ້ ທູ່ ເີ ຂາົ ກະທາໍ ຜດິ ເຂາົ ຈະຕອ້ ງໄດຮ້ ບັ ໂທດ. ຖາ້ ຄກູ ະທາໍ ບູ່ ໍສະເໝຕີ ນົ້ ສະເໝປີ າຍກໍຈະເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມສບັ ສນົ ວູ່ າພດຶ ຕກິ ໍາ ທູ່ ເີ ຂາົ ກະທາໍ ໄປນນັ້ ມຄີ ວາມ ຜດິ ຫຼ ບູ່ ໍ. 4) ການລງົ ໂທດຈະຕອ້ ງເໝາະສມົ ກບັ ຄວາມຜດິ ບູ່ ໍຄວນກະທໍາຢູ່ າງຮູຸ່ ນແຮງເກນີ ໄປ. ການລງົ ໂທດທູ່ ມີ ຄີ ວາມເ ໝາະສມົ ຈະມປີ ະສດິ ທພິ າບດກີ ວູ່ າ ການລງົ ໂທດດວ້ ຍຄວາມຮູຸ່ນແຮງ. 5) ກູ່ ອນຈະລງົ ໂທດຄູຄວນຊແີ້ ຈງ້ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮູວ້ ູ່ າເຂາົ ກະທາໍ ຜດິ ແນວໃດສາກູ່ ອນຈູ່ ງຶ ລງົ ໂທດ. 127

6) ການລງົ ໂທດທູ່ ດີ ຄີ ູບູ່ ຄໍ ວນບອກນກັ ຮຽນວູ່ າເຂາົ ກະທາໍ ຜດິ ສູ່ ງິ ໃດເທູ່ າົ ນນັ້ ແຕູ່ ຕອ້ ງອະທິບາຍໃຫເ້ ຂາົ ຮູວ້ ູ່ າ ພດຶ ຕກິ ໍາໃດທູ່ ເີ ຂາົ ຄວນກະທາໍ , ເພູ່ ອໃຫເ້ ຂາົ ຮບັ ຮູແ້ ນວທາງປະຕບິ ດັ ໃນຕູ່ ໜໍ າ້ . 7) ຄບູ ູ່ ຄໍ ວນລງົ ໂທດດວ້ ຍຄໍາເວາົ້ ແບບເກູ່າົ ຫຼວທິ ດີ ຽວຫາຼ ຍຄງັ້ . ເພາະຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ຊນິ້ ເຄຍີ ແລະ ບູ່ ໍຮູສ້ ກຶ ວູ່ າ ຕນົ ຖກລງົ ໂທດ, ດທີ ູ່ ສີ ຸ ດແມູ່ ນຄູຕອ້ ງໃຊວ້ ທິ ກີ ານລງົ ໂທດດວ້ ຍຫຼາຍວທິ ີ ຫຼ ໃຊຄ້ ໍາເວາົ້ ຕາໍ ນດິ ວ້ ຍຫາຼ ຍຮູບການ 2.2 ການແກໄ້ ຂພດຶ ຕິກໍາທູ່ ີມບີ ັນຫາຕາມແນວຄດິ ຂອງກູ່ ຸມມະນຸດນຍິ ມົ ທູ່ ານ ກໍຣດອນ ໄດພ້ ດັ ທະນາເຝິກໂຄງການປະສດິ ທພິ າບຂອງຄວາມເປັນຄູໂດຍອີງໃສູ່ ພນ້ ຖານແນວຄດິ ຄວາມສໍາພນັ ລະຫວູ່ າງບຸກຄນົ ຂອງທູ່ ານ ຄາລໂຣເຈີ ສາລະສາໍ ຄນັ ຂອງໂຄງການນີແ້ ມູ່ ນການສາ້ ງຄວາມສໍາພັນທູ່ ດີ ີ ລະຫວູ່ າງຄູກບັ ນກັ ຮຽນດວ້ ຍການພດັ ທະນາທກັ ສະການສູ່ ສານທູ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ, ຈຸດມຸງ້ ໝາຍກໍແມູ່ ນຫຸຼດຜູ່ ອນ ບນັ ຫາການຂດັ ແຍູ່ ງລະຫວູ່ າງຄກູ ບັ ນກັ ກຮຽນ. 2.2.1 ການຟັງຢູ່ າງໃສູ່ ໃຈ ແລະ ການກູ່ າວເພູ່ ອສະທອ້ ນເຖິງຄວາມຮູສ້ ຶກ ເປົາ້ ໝາຍຂນັ້ ຕນົ້ ຂອງການເຝິກປະສດິ ທພິ າບຂອງຄວາມເປັນຄູກໍແມູ່ ນການປັບປຸ ງຄຸນນະພາບການສູ່ ຄວາມໝາຍລະຫວູ່ າງຄູກບັ ນກັ ຮຽນ ທູ່ ານ ກໍຮດອນໄດສ້ ະເໜວີ ູ່ າ ສູ່ ງິ ທູ່ ພີ າໃຫບ້ ນັ ລຸເປົ້າໝາຍຢູ່ ູຂນັ້ ຕນົ້ ກໍແມູ່ ນການ ຟງັ ນກັ ຮຽນ, ຄຕູ ອ້ ງຮູຟ້ ັງຢູ່ າງເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຄວາມຮູສ້ ຶກຂອງເຂາົ , ສາມາດສັງລວມຄວາມຄດິ ເຫັນຂອງ ນກັ ຮຽນໄດ,້ ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ຄູກໍສະທອ້ ນເຖງິ ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງນກັ ຮຽນຢູ່ າງຊດັ ເຈນ, ຄູສາມາດກາ້ ວເຖິງຄວາມຮູສ້ ຶກ ຂອງນກັ ຮຽນອອກມາຢູ່ າງຊດັ ເຈນນນັ້ ຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ສະແດງຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງຕນົ ທູ່ ມີ ຢີ ູ່ ູໃນໃຈອອກມາໃຫຫ້ ຼາຍຂນຶ້ ຈາກນນັ້ ເຂາົ ກໍຮູສ້ ກຶ ວູ່ າຄູມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຕນົ ສູ່ ງິ ດູ່ ງັ ກູ່ າວຈະເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມໄວໃ້ ຈຄູເພູ່ ມີ ຂນຶ້ ແລະ ເຮດັ ໃຫ ້ ເຂາົ ຊອກຮູທ້ ດິ ທາງເພູ່ ອແກໄ້ ຂບນັ ຫາດວ້ ຍຕນົ ເອງໄດ.້ ທູ່ ານ ກຣໍ ດອນ ມຄີ ວາມຄດິ ວູ່ າ ການຟັງທູ່ ໃີ ສູ່ ໃຈ ແລະ ກູ່ າວສະທອ້ ນເຖິງຄວາມຮູສ້ ກຶ ເປັນການຫຸຼດຜູ່ ອນ ປະຕກິ ລິ ຍິ າທາງລບົ ຂອງນກັ ຮຽນ, ນກັ ຮຽນກໍຈະລະບາຍສູ່ ງິ ທູ່ ເີ ປັນບັນຫາອອກມາເຊູ່ ິງເປັນການຊູ່ ວຍຫຸຼດຜູ່ ອນ ຄວາມຂດັ ຂອ້ ງໃຈ ແລະ ຮູສ້ ກຶ ຜູ່ ອນຄາຍເພາະມຜີ ູທ້ ູ່ ເີ ຂາົ້ ໃຈທງັ ມຄີ ວາມສໍາຄນັ ທູ່ດີ ຕີ ູ່ ຄໍ ູອກີ , ສູ່ ງິ ດູ່ ງັ ກູ່ າວນຈີ້ ະເປັນການ ກາໍ ຈດັ ພດຶ ຕກິ າໍ ທູ່ ມີ ບີ ນັ ຫາຢູ່ ູໃນຫອ້ ງຮຽນ. 128

ເອກະສານອາ້ ງອີງ - ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ, ສູນພດັ ທະນາຄູ, ຈດິ ຕະວທິ ະຍາສຶກສາ (1996) - ຮສ ດຣ ແກວ້ ຕາ ຄະນະວອນ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ ຈດິ ຕະການສຶກສາ, ຄະນະສຶກສາສາດ ມະຫາໄລບວົ ລະພາ (ພດຶ ສະພາ 2543) - ຮສ ເຂັມເພດັ ບູລມົ ໄຊ ພອ້ ມຄະນະຈດິ ຕະວິທະຍາ ວິຊາຊີບຄູ, ຄະນະສຶກສາສາດ ມະຫາ ໄລແຫູ່ ງຊາດ (2000) - ສຸລາງໂຄຕະກນູ ຈດີ ຕະການສກຶ ສາ ມະຫາໄລຈລູ າລົງກອນ ສະບັບປັບປຸງໃໝູ່ (ພ.ສ2541) - ຮສ ດຮ ປຮະສາດ ອີາຮປີຮດາ ຄະນະສຶກສາສາດ ມະຫາໄລສະລະຄາມ(ພ.ສ 2547) - http//sites.comgoogle.com - http//www.scribd.com 129