การศึกษาสภาวการณ์และปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาวะกาย จิต สังคม และ ความสามารถการคิดเชิงบริหารของสมองในผู้สูงอายุ: ชมรมผู้สูงอายุแห่ง ประเทศไทยในพระบรมราชนูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

Adjusted R2 = 0.058 พบวาํ ป๓จจัยสุขภาวะทางกาย จิต และสังคม รํวมกันอธิบายทักษะความสามารถ การคดิ เชงิ บรหิ ารของผ๎สู ูงอายุ ในด๎าน working memory ร๎อยละ 12.5 และสํวนที่เหลืออีกร๎อยละ 87.5 มาจากปจ๓ จยั อ่ืน ๆ นอกจากนี้ สามารถสรปุ ผลการทดสอบนยั สาํ คญั ของคําสัมประสทิ ธิ์ การถดถอยเชิงสํวนด๎วย สถิติ t ได๎ดงั น้ี เมอื่ ควบคมุ อทิ ธพิ ลของตวั แปรอืน่ ๆ พบวาํ โรคสมองเสือ่ ม (b = 6.319) หมายความวํา ผ๎ูสูงอายทุ ่ีปุวยเป็นโรคสมองเส่ือม จะมีคะแนนทักษะ ความสามารถการคิดเชงิ บรหิ ารในด๎าน working สูงกวําเมื่อเทียบกับผู๎สูงอายุท่ีปุวยไมํเป็นโรคสมองเสื่อม อยํู 6.319 คะแนน 96

ตารางที่ 3 ปจ๓ จยั ทีม่ อี ทิ ธพิ ลตํอทกั ษะความสามารถการคิดเชงิ บริหารของสม ปัจจยั ทกั Coe ด้าน Plan Organize 5 Coefficient S.E. - 1. Constant 61.086 5.476 - - 2.ปจั จยั สุขภาวะทางกาย - 2.1 โรคและการเจบ็ ปุวย (1 = ปวุ ย, ไมปํ ุวย= 0 ) - โรคความดนั โลหิตสงู 3.856 1.481 โรคเบาหวาน -.707 1.961 โรคหวั ใจ 2.051 3.443 โรคหลอดลม 3.526 4.261 โรคต๎อหิน 1.672 3.289 โรคตอ๎ กระจก 2.812 1.867 โรคมะเร็ง -5.888 7.030 โรคกระเพาะอาหาร 2.472 2.083 โรคข๎อเสอ่ื ม -.334 1.683 โรคพารก๑ นิ สนั 3.000 3.362 โรคไต -3.013 3.727 โรคสมองเสือ่ ม 2.681 2.156 การออกกาํ ลังกาย -1.867 2.653 (1= ทาํ , 0= ไมทํ าํ ) สูบบหุ ร่ี (1= ทํา, 0= ไมทํ ํา) .141 2.429 ดื่มสุรา (1= ทาํ , 0= ไมํทาํ ) -.105 2.001

มองด๎าน Plan, Task monitor, Organization, MI ในผสู๎ งู อายุ ( n = 297) กษะความสามารถการคิดเชงิ บริหารของผู้สงู อายุ ดา้ น Task ดา้ น Organization ด้าน MI Coefficient S.E. efficient S.E. Coefficient S.E. 60.040 5.199 57.391 5.249 54.279 4.742 1.666 1.420 .178 1.282 2.803 1.406 -2.524 1.879 -1.138 1.698 -1.400 1.862 .925 3.300 7.065 2.981 4.516 3.269 -1.267 4.084 4.652 3.689 3.017 4.046 1.255 3.152 1.156 2.848 1.281 3.123 -2.040 1.790 .994 1.617 1.867 1.773 8.760 6.739 1.772 6.087 3.027 6.675 .664 1.996 2.394 1.803 2.877 1.977 1.061 1.613 .147 1.457 -.330 1.598 5.010 3.222 2.062 2.911 3.369 3.192 -2.005 3.572 -4.083 3.227 -4.240 3.538 .531 2.067 .762 1.867 3.367 2.047 1.330 2.543 -.713 2.297 -1.781 2.519 -1.570 2.328 -.263 2.103 .068 2.306 .339 1.918 -.386 1.733 -1.082 1.900

ปัจจัย ดา๎ น Plan Organize ท Coefficient S.E. Coe 2.ปัจจยั สุขภาวะทางกาย (ต่อ) ทานอาหารครบ 5 หมํู -8.398 6.306 -1 (1 = ทาํ , 0 ไมํทํา) รบั ประทานผักผลไม๎ 3.249 6.948 (1 = ทํา, 0 ไมทํ าํ ) รบั ประทานอาหารเสรมิ -3.217 1.606 - (1 = ทํา, 0 ไมํทํา) ตรวจรํางกายสม่ําเสมอ -.662 2.301 - (1 = ทํา, 0 ไมทํ าํ ) 3.ปัจจยั สขุ ภาพจติ 2.469 3.502 (1=ซึมเศร้า, 0=ปกติ) 4.ปัจจยั สุขภาพสงั คม -2.901 2.349 - การเขา๎ รวํ มกจิ กรรมทางศาสนา (1 = มี , 0= ไมํมี) 1.358 F-Statistics (p-value) (0.139) 0.094 R2 0.025 Adjusted R2 *P<0.05, (คะแนนความสามารถการคิดเชงิ บรหิ าร T< 40= Good Brain

ทักษะความสามารถการคดิ เชงิ บริหารของผส๎ู ูงอายุ ดา๎ น Task ด๎าน Organization ดา๎ น MI efficient S.E. Coefficient S.E. Coefficient S.E. 11.022 6.045 -3.166 5.460 -7.560 5.988 9.895 6.660 2.043 6.016 4.544 6.597 -1.176 1.539 -.662 1.391 -3.262* 1.525 -3.019 2.206 -2.958 1.993 -3.041 2.185 2.263 3.357 2.981 3.032 4.583 3.325 -2.907 2.252 -2.723 2.034 -3.736 2.231 1.199 1.390 1.965 (0.251) (0.122) (0.008) 0.084 0.095 0.131 0.014 0.027 0.064 n Executive Function, 39 <T< 59= Normal, T>60= Should be support) 98

9. ทกั ษะความสามารถการคิดเชิงบรหิ ารของผสู้ ูงอายุดา้ น Plan Organize ป๓จจยั สขุ ภาวะทางกาย จติ และสงั คม ไมํมีอิทธิพลตํอทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองในผูส๎ ูงอายุ ในดา๎ น Plan Organize ( p > 0.05) 10.ทักษะความสามารถการคดิ เชิงบริหารของผ้สู งู อายุดา้ น Task monitor ปจ๓ จัยสุขภาวะทางกาย จติ และสงั คม ไมํมีอิทธิพลตํอทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองในผสู๎ ูงอายุ ในด๎าน Task monitor ( p > 0.05) 11. ทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของผู้สูงอายุดา้ น Organization ปจ๓ จัยสขุ ภาวะทางกาย จิต และสังคม ไมํมีอิทธิพลตํอทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองในผู๎สูงอายุ ในดา๎ น Organization ( p > 0.05) 12. ทักษะความสามารถการคดิ เชิงบรหิ ารของผู้สงู อายุดา้ น MI ป๓จจัยสุขภาวะทางกาย จิต และสังคม มีอิทธิพลตํอทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของ ผ๎ูสูงอายุ ในด๎าน MI อยํางมีนัยสําคัญทางสถิติท่ีระดับ 0.05 แตํเมื่อพิจารณาคํา Adjusted R2 = 0.064 พบวํา ป๓จจัยสุขภาวะทางกาย จิต และสังคม รํวมกันอธิบายทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของ ผู๎สูงอายุ ในดา๎ น initiate ร๎อยละ 13.1 และสํวนท่ีเหลืออีกร๎อยละ 86.9 มาจากปจ๓ จยั อ่ืน ๆ นอกจากนี้ สามารถสรปุ ผลการทดสอบนยั สาํ คญั ของคําสมั ประสทิ ธ์ิ การถดถอยเชิงสํวนด๎วย สถิติ t ได๎ดังน้ี เมือ่ ควบคุมอทิ ธพิ ลของตวั แปรอ่นื ๆ พบวํา รับประทานอาหารเสริม (b = -3.262) หมายความวํา ผ๎ูสูงอายุท่ีรับประธานอาหารเสริม จะมี คะแนนทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารในด๎าน MI ตํ่ากวําเมื่อเทียบกับ ผู๎สูงอายุที่ไมํรับประธาน อาหารเสรมิ อยูํ 3.262 คะแนน

3. ผลการดาเนนิ งานวิจัยของวัตถุประสงคท์ ่ี 3 (เพื่อศกึ ษาแนวทางปฏิบัตทิ ี่ดขี องชมรมผสู้ ูงอายุ ใน การสง่ เสริมสขุ ภาวะและความสามารถการคิดเชิงบรหิ ารของสมองในผู้สูงอายุ) 3.1 ภาคเหนือ 3.1.1 เชยี งใหม่ กิจกรรมของชมรมผ้สู ูงอายุ กิจกรรมของชมรมผ๎ูสูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สงํ เสรมิ สขุ ภาพจติ กจิ กรรมทางสังคมและวฒั นธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เก้ือกูลสมาชิก และการสนับสนุนด๎านการศึกษา ซ่ึงการจัดกิจกรรมของชมรมจะจัดรํวมกันทุกวันท่ี 20 ของเดือน กิจกรรมของโรงเรียนผส๎ู ูงอายุจดั ทกุ วนั ศุกร๑ และกิจกรรมศูนยส๑ รา๎ งเสริมพ้นื ฟสู ภาพตาํ บลยุหวํา จัดทุกวันพุธ การมีแผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายในแตํละด๎านจะเป็นเครื่องมือชํวย สงํ เสริมสุขภาวะกาย จติ สังคม และความสามารถการคิดเชงิ บรหิ ารของสมองได๎เป็นรูปธรม การส่งเสรมิ สขุ ภาพกาย กิจกรรมด๎านการสงํ เสริมสุขภาพกายถือเป็นกิจกรรมหลักของชมรม โดยได๎รับความรํวมมือ จากโรงพยาบาลสันปุาตองเป็นหนํวยบริการหลักในการจัดบริการตรวจสุขภาพประจาปี ตามสิทธิท่ี ประชาชนพงึ ไดร๎ บั การคดั กรองเบาหวาน ความดันโลหิต ภาวะซึมเศร๎าและสมองเส่ือม การดูแลสุขภาพ ชํองปาก การบริหารกล๎ามเน้ือรอบชํองปากและล้ิน นอกจากนี้ยังมีการให๎ความรู๎และคําแนะนําด๎าน สุขภาพแกํสมาชิกในเร่ือง การปูองกันภาวะสมองเส่ือม โภชนาการท่ีเหมาะสาหรับผู๎สูงอายุ การดูแล สุขภาพเพ่ือปูองกันโรคแทรกซ๎อนจากเบาหวาน ความดันโลหิต และการดูแลสุขภาพด๎วยการนวด ด๎วย การใช๎สมุนไพร ซึ่งทําตามหลักสูตรท่ีกําหนดไว๎ในโรงเรียน มีการออกกําลังกายทุกวัน โดยการเต๎นออก กําลังกายแบบแอโรบิคล๎านนา และฟูอนเจิง นอกจากนี้ในทุกวันพุธ โรงเรียนผู๎สูงอายุจะเปิดศูนย๑สร๎าง เสริมและฟ้ืนฟูสุขภาพชุมชนให๎บริการแกํประชากรทุกวัย โดยผ๎ูรับบริการสํวนใหญํจะเป็นผู๎สูงอายุใน ชมุ ชน นอกจากนยี้ งั มีการไดร๎ ับบรกิ าร การฟ้นื ฟสู ภาพกายโดยทีมนักกายภาพบาบัด และแพทย๑แผนไทย ให๎บริการ อบ ประคบ นวด ด๎วยสมุนไพร และมีตัวแทนจิตอาสาจากโรงเรียนผู๎สูงอายุ อสม. และ อผส. คอยให๎การชวํ ยเหลือในการดาเนนิ กจิ กรรมตํางๆ การสง่ เสริมสขุ ภาพจิต ด๎านการสํงเสริมสุขภาพจิต ชมรมใชบ๎ ริการ การคัดกรองและการสํงเสริมสุขภาพจิตจาก อส ม. และทมี สขุ ภาพของโรงพยาบาลสันปาุ ตอง และ รพ.สต. นอกจากนี้ชมรมมีการจัดกิจกรรมในหลักสูตร หลายกิจกรรม ท่ีทําใหส๎ มาชิกได๎มาพบปะพดู คุย สังสรรค๑ และได๎ความรู๎ในการดูแล ซึ่งทําให๎สุขภาพจิตดี นอกจากนี้ยงั มีกิจกรรมนนั ทนาการที่ทําให๎เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน ได๎แกํ รําวงย๎อนยุค ซึ่งชมรม ได๎นําไปแสดงในงานในชุมชน นอกจากน้ีชมรมได๎สํงเสริมให๎สมาชิกรํวมเข๎าวัด ปฏิบัติธรรม ฟ๓งเทศน๑ฟ๓ง ธรรม นั่งสมาธิ และจัดห๎องสมดุ ธรรมะในโรงเรยี นเพอื่ ใหเ๎ กดิ ความสงบสขุ ภายในจติ ใจ การสนบั สนุนกจิ กรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ดา๎ นการสนบั สนนุ กิจกรรมทางสงั คม และวฒั นธรรม ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกได๎เข๎ารํวม กิจกรรมทางวัฒนธรรมตํางๆ งานเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ๎าอยํูหัว สมเด็จ พระบรมราชินีนาถ และกิจกรรมตําง ๆ ที่เกี่ยวข๎องกับวันสาคัญทางศาสนา ประเพณีวัฒนธรรม และ เทศกาลตาํ งๆ เชนํ วนั สงกรานต๑ วันเข๎าพรรษา วันลอยกระทง วันพระใหญํ เป็นต๎น รวมท้ังสนับสนุนให๎ สมาชกิ ท่มี พี ืน้ ความรภ๎ู มู ปิ ๓ญญาชาวบา๎ น ประเพณีแตํโบราณนากลบั มาเผยแพรํให๎แกํชนรุํนหลัง เพื่อดํารง ไว๎ไมํให๎สูญหาย เชํน รําวงย๎อนยุค ทําของสืบชะตาหลวง และตัดตุง เป็นต๎น โดยกิจกรรมเหลําน้ี จะมี

สมาชกิ ในครอบครัวของผูส๎ งู อายมุ าเข๎ารํวมในการทํากิจกรรมซึ่งเป็นการสํงเสริมความสัมพันธ๑ที่ดีภายใน ครอบครวั การสนับสนุนกจิ กรรมดา้ นสวัสดิการและการเก้ือกูลสมาชกิ ชมรมมีการสนับสนุนกิจกรรมด๎านสวัสดิการและการเกื้อกูลแกํสมาชิก ได๎แกํ การจัดต้ัง กองทนุ สวัสดิการเพือ่ นชวํ ยเพ่ือน เพอื่ ชํวยเหลือเพื่อนสมาชิกด๎วยกัน ในกรณีสมาชิกเจ็บปุวยต๎องรับการ รกั ษาในโรงพยาบาล จะมีตวั แทนกลมุํ สมาชกิ เปน็ ผู๎ไปเยี่ยมให๎กาลังใจ พร๎อมของเยี่ยมและมอบเงินให๎แกํ สมาชกิ คนื ละ 100 บาท ไมเํ กิน 5 คืนตํอปี กรณีสมาชกิ เสียชีวติ ชมรมจะเก็บเงินคําฌาปนกิจจากสมาชิก คนละ 10 บาท มอบเงินฌาปนกิจให๎แกํครอบครัวในการจัดการศพ และหักเงินร๎อยละ 8 เพ่ือนําเข๎าใช๎ เป็นสวัสดิการในการดําเนินงานของชมรม นอกจากน้ีหากสมาชิกเกิดความเดือดร๎อนจากอุบัติภัยทาง ธรรมชาติ ชมรมจะประสานงานกับเทศบาล และหนํวยงานอ่ืนๆ เพ่ือให๎การชํวยเหลือสมาชิกตามความ เหมาะสมตํอไป การสนบั สนุนดา้ นการศึกษา ชมรมไดส๎ นับสนุนสมาชิกให๎มีการศึกษาหาความรู๎อยํางตํอเนื่อง จึงได๎เปิดโรงเรียนผู๎สูงอายุ ตําบลยุหวําข้ึนในปี พ.ศ.2554 โดยมี 9 หลกั สตู ร ได๎แกํ ประเภทงานใบตอง ประเภทงานไม๎ ประเภทงาน กระดาษ ประเภทงานเย็บป๓กษ๑ ประเภทอาหาร ประเภทงานเกษตร ประเภทดนตรี/ นาฏศิลป์ ประเภท นันทนาการ และประเภทความร๎ูพิเศษ ในการเรียนการสอนเปิดโอกาสตามความสนใจของสมาชิก นอกจากนี้โรงเรียนประสานงานกับหนํวยบริการสุขภาพเชิญวิทยากรจาก รพ.สต. และโรงพยาบาลให๎ ความร๎ใู นเร่ืองทเี่ ก่ียวข๎องกับการดูแลสุขภาพกายและจิตของผสู๎ งู อายุ สาหรับกิจกรรมเสริมรายได๎สําหรับ สมาชิก จะมีครูจาก กศน. มาฝึกทักษะอาชีพ เชํนการทํากระเป๋าผ๎าญ่ีปุน การทําพวงกุญแจ การทําไม๎ กวาด สํวนสมาชิกท่ีมีความสามารถด๎านภูมิป๓ญญาท๎องถ่ินจะเป็นผู๎ถํายทอดความร๎ู ได๎แกํการทําบายศรี ประดิษฐ๑ดอกไมจ๎ ากกระดาษหรอื ใบเตย การทําของสบื ชะตา ตดั ตงุ ให๎แกํสมาชิกทส่ี นใจ การสนับสนนุ ด้านเศรษฐกจิ ชมรมผ๎ูสูงอายุได๎สนับสนุนให๎สมาชิกที่สนใจ รํวมกิจกรรมฝึกอาชีพเสริมรายได๎ โดยที่ โรงเรียนผ๎ูสูงอายุมีกลํุมการผลิตสินค๎าหัตถกรรม ได๎แกํ งานจักสาน ประดิษฐ๑ดอกไม๎จากใบเตย ทํา กระเป๋าผ๎า การทําไม๎กวาด โดยรายได๎จากการจําหนํายผลิตภัณฑ๑จะถูกหักเข๎าโรงเรียนร๎อยละ 40 นอกเหนือจากการหารายได๎แล๎ว โรงเรียนผส๎ู งู อายไุ ดส๎ นับสนนุ ให๎สมาชิกเพิ่มการเก็บออมเงิน โดยการเข๎า รํวมกองทุนตํางๆ ในหมํูบ๎าน เชํน กองทุนออมวันละบาท เพ่ือประกันความมั่นคงด๎านเศรษฐกิจของ สมาชิก สํวนด๎านการสารวจเบ้ียยังชีพของผ๎ูสูงอายุ ทางเทศบาลจะเป็นผู๎รับผิดชอบหลักในการสํารวจ และลงทะเบียนขอ๎ มูลผ๎สู ูงอายุภายในตําบล การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมได๎มกี ารประชมุ หารือแลกเปลยี่ นข๎อคดิ เห็นระหวาํ งกรรมการ โดยจัดประชุมกรรมการ เดือนละ 1 คร้ัง ทุกวันที่ 20 ของเดือน และจัดประชุมสามัญประจาปีแกํสมาชิกปีละ 1 ครั้งเพื่อแจ๎ง ขาํ วสารกิจกรรมผลการดาํ เนนิ งานของโรงเรยี นผ๎สู งู อายุรวมทงั้ ด๎านการเงิน รายรับ-รายจํายของโรงเรียน ในการประชุมแตํละครง้ั ครใู หญํเปิดโอกาสให๎กรรมการและสมาชิกได๎แสดงความคิดเห็นตํอกิจกรรมตํางๆ ของชมรม เพ่ือปรับปรุงกจิ กรรมให๎สอดคล๎องกบั ความตอ๎ งการของสมาชิก 101

3.1.2 กาแพงเพชร กจิ กรรมของชมรมผ้สู ูงอายุ กิจกรรมของชมรมมีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การสํงเสริมสุขภาพจิต กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม กจิ กรรมดา๎ นเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและเกื้อกูลสมาชิก และ การสนับสนุนด๎านการศึกษา ซึ่งมีกิจกรรมท่ีเดํนๆได๎แกํ กิจกรรมด๎านการดูแลสุขภาพ การใช๎สมุนไพร กจิ กรรมสร๎างงานสร๎างรายได๎ และกิจกรรมเพ่อื ชํวยเพอ่ื น เป็นตน๎ การมแี ผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบ และมีเปาู หมายในแตํละดา๎ นจะเป็นเครื่องมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการ คิดเชิงบริหารของสมองได๎เป็นรูปธรม การสง่ เสริมสุขภาพกาย กิจกรรมดา๎ นการสงํ เสรมิ สุขภาพกายถือเปน็ กิจกรรมหลกั ของชมรมผส๎ู งู อายุแหงํ น้ี โดยชมรม ได๎ประสานกับกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล๎อม เทศบาลตําบลลานกระบือ และโรงพยาบาลลานกระบือ ซง่ึ เป็นหนวํ ยบริการหลกั ในการจัดบริการการตรวจสุขภาพประจาํ ปี เชํน การคัดกรองเบาหวาน ความดัน โลหิต วัดรอบเอว ดัชนีมวลกาย การดูแลสุขภาพชํองปาก การบริหารกล๎ามเนื้อรอบชํองปากและล้ิน นอกจากนีย้ ังมีการใหค๎ วามร๎แู ละคาํ แนะนาดา๎ นสุขภาพแกํสมาชิกโดยทมี วทิ ยากรจากกองสาธารณสุขและ สงิ่ แวดล๎อม โรงพยาบาล ลานกระบือ และ รพ.สต.ลานกระบือ ในเร่ืองการดูแลสุขภาพชํองปากและฟ๓น โภชนาการตามวยั การควบคมุ นํ้าาหนักโครงการคนไทยไร๎พงุ และการใช๎สมุนไพรเพอ่ื การดแู ลสุขภาพ กิจกรรมที่ทําสมํ่าเสมอในทุกวันอังคารที่เป็นวันเปิดโรงเรียน ได๎แกํ การวัดความดันโลหิต การให๎ความรู๎เก่ียวกับสุขภาพ การออกกาลังกายวิธีตํางๆ เชํน การใช๎ไม๎พลอง ยางยืด กิจกรรม นันทนาการ ไดแ๎ กํ การรอ๎ งเพลง รากลองยาว ราไทยประยุกต๑ และการถํายทอดภูมิป๓ญญา ได๎แกํ การทํา น้ําสมนุ ไพร กิจกรรมการแชํมือและเท๎าด๎วยน๎าสมุนไพร โดยมี อสม. คอยให๎การชํวยเหลือในการดําเนิน กิจกรรมตาํ งๆ นอกจากนชี้ มรมยังไดส๎ นบั สนุนให๎สมาชิกมีการจดั สภาพสิ่งแวดล๎อมที่ดีในชุมชน โดยมีการ คัดแยกขยะ จัดทําโครงการทอดผ๎าปุาขยะ เพ่ือจัดหารายได๎สํวนหนึ่งชํวยเหลือผู๎ยากไร๎ และสํวนหนึ่งทํา เปน็ กองทุนธนาคารขยะในโรงเรยี น การส่งเสรมิ สขุ ภาพจติ ด๎านการสํงเสริมสุขภาพจิต ชมรมไมํมีกิจกรรมการคัดกรองป๓ญหาสุขภาพจิต การสํงเสริม สขุ ภาพจติ หรือปูองกันป๓ญหาสขุ ภาพจติ ทชี่ ดั เจน แตํมกี ารจดั กิจกรรมนันทนาการหรือกิจกรรมอื่นๆ ท่ีทํา ให๎สมาชิกได๎มาพบปะพูดคุย สังสรรค๑ มีกิจกรรมการร๎องเพลง และการฟูอนรํา ซึ่งทําให๎เกิดความ สนกุ สนานเพลดิ เพลิน นอกจากนี้ทางชมรมได๎สํงเสริมให๎สมาชิกรวํ มเข๎าวัด ปฏิบัติธรรม ฟ๓งเทศน๑ฟ๓งธรรม น่ังสมาธิ เพ่ือให๎เกิดความสงบสุขภายในจิตใจ การสนบั สนุนกจิ กรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ดา๎ นการสนบั สนนุ กิจกรรมทางสงั คม และวัฒนธรรม ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกได๎เข๎ารํวม กิจกรรมทางวัฒนธรรมตํางๆ ท้ังท่ีจดั โดยหนวํ ยงานราชการและเอกชนในพืน้ ที่ งานเฉลิม พระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจา๎ อยํูหวั สมเด็จพระบรมราชินีนาถ และกิจกรรมตํางๆ ที่เก่ียวข๎องกับวันสําคัญทาง ศาสนา ประเพณีวฒั นธรรม และเทศกาลตํางๆ เชํน วันสงกรานต๑ วันเข๎าพรรษา วันลอยกระทง วันพระ ใหญํ รวมทั้งสนับสนุนให๎สมาชิกที่มีพื้นความร๎ูภูมิป๓ญญาชาวบ๎านและด๎านประเพณีสมัยโบราณกลับมา เผยแพรํให๎แกํชนรุํนหลังเพ่ือดารงไว๎ไมํให๎สูญหาย เชํน เพลงกลํอมเด็ก เพลงฉํอย การทําขนมพ้ืนบ๎าน เปน็ ตน๎ โดยกจิ กรรมเหลํานจ้ี ะมสี มาชิกในครอบครวั ของผ๎สู ูงอายมุ าเข๎ารํวมในการทํากิจกรรม ซึ่งเป็นการ สงํ เสริมความสมั พันธ๑ทีด่ ีภายในครอบครวั 102

การสนบั สนุนกจิ กรรมด้านสวัสดิการและการเกอื้ กูลสมาชกิ ด๎านการสนับสนุนกิจกรรมด๎านสวัสดิการและการเก้ือกูลสมาชิก ทางชมรมมีกิจกรรมเพื่อ สงํ เสรมิ สวสั ดกิ ารและการเกอ้ื กลู กนั ระหวาํ งสมาชิก ไดแ๎ กํ การจดั ตั้งกองทนุ สวสั ดิการเพ่ือนชํวยเพื่อน ซ่ึง กองทนุ ดงั กลาํ วมีวตั ถุประสงค๑ เพื่อชวํ ยเหลอื เพ่ือนสมาชิกด๎วยกัน ซึ่งชมรมจะมีรายได๎จากการจัดเก็บคํา บารุงชมรมคนละ 100 บาทตํอปี รายได๎จากกองทุนขยะและการทอดผ๎าปุา รายได๎จากการผลิตและ จําหนํายสินค๎าจากสมุนไพรน๎ายาบ๎วนปาก ยาสระผม น๎ายาล๎างจาน เป็นต๎น เม่ือมีสมาชิกในชมรม เจ็บปุวยท่ีบ๎าน ตัวแทนกลํุมสมาชิกในชมรมเป็นผ๎ูไปเยี่ยมพร๎อมของเย่ียม แตํหากสมาชิกเจ็บปุวยต๎อง นอนรบั การรักษาในโรงพยาบาล ตัวแทนกลํุมสมาชิกในชมรมเป็นผ๎ูไปเยี่ยมพร๎อมของเย่ียมและมอบเงิน ชํวยเหลือ การสนบั สนุนด้านการศึกษา ชมรมได๎สนับสนุนสมาชกิ ใหม๎ กี ารศึกษาหาความร๎ูอยํางตํอเน่ืองในวันที่สมาชิกมารวมตัวกัน หรอื ตามโอกาสทม่ี หี นวํ ยบรกิ ารสุขภาพจากโรงพยาบาลมาให๎บริการ ในรูปแบบของการเชิญวิทยากรมา บรรยายเรอ่ื งท่ีเกี่ยวขอ๎ งกบั การดแู ลสขุ ภาพของผูส๎ ูงอายุ และสิทธิของผ๎ูสูงอายุ นอกจากน้ียังสนับสนุนให๎ สมาชิกเรียนรู๎การทําผลิตภัณฑ๑เสริมรายได๎จากผู๎ที่เช่ียวชาญ และสนับสนุนให๎สมาชิกในชมรมที่มี ความสามารถตามภูมปิ ๓ญญาท๎องถ่ินเป็นผู๎ถํายทอดความรู๎และทักษะเกี่ยวกับจักสาน การทําวําว การทํา ดอกไม๎จันทน๑ การทําบายศรี การทําขนม เชํน ขนมกะแดกงาโบราณ ขนมต๎ม ข๎าวเกรียบโปุง และข๎าว เกรียบงา ให๎แกํสมาชิกในชมรมตามความสนใจเฉพาะบุคคล เปน็ ต๎น การสนบั สนุนดา้ นเศรษฐกิจ ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกท่ีสนใจ รํวมกิจกรรมอาชีพเสริมรายได๎ โดยเข๎ากลุํมการผลิต ผลติ ภัณฑ๑เกีย่ วกับสมนุ ไพรทม่ี ีผู๎เชีย่ วชาญเปน็ ผู๎สอน ซึ่งสนิ ค๎าตาํ งๆ สามารถสร๎างรายได๎ให๎กับผ๎ูสูงอายุ อีก ทง้ั ในวนั ที่เปิดโรงเรยี นผสู๎ ูงวัย ชมรมจะให๎สมาชิกนําผักพื้นบ๎านมาขายเพื่อเพ่ิมรายได๎ นอกเหนือจากการ หารายได๎แล๎ว ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกเพ่ิมการเก็บออมเงิน โดยการเข๎ารํวมกองทุนตํางๆ ในหมํูบ๎าน เชนํ กองทุนออมวันละบาท เพือ่ ประกันความมนั่ คงดา๎ นเศรษฐกจิ ของสมาชิก มีเงินเก็บสารองและสามารถ กย๎ู ืมไดเ๎ ม่ือจาเป็น และเปน็ สวสั ดกิ ารตอบแทนในยามเจ็บปุวย เพ่ือลดภาระคําใชจ๎ ํายของครอบครวั การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมมกี ารประชุมหารือแลกเปลี่ยนขอ๎ คิดเห็นระหวํางกรรมการและสมาชิก โดยจัดประชุม ซึ่งมีท้ังกรรมการและสมาชิกเข๎ารํวมประชุม กําหนดประชุมทุกวันอังคารสัปดาห๑ท่ี 2 ของเดือน โดยใน วาระการประชุมจะมีการแจ๎งขําวสารกิจกรรมและผลการดาเนินงานของชมรม และเปิดโอกาสให๎ กรรมการและสมาชกิ ไดแ๎ สดงความคิดเห็นตํอกิจกรรมตํางๆ ของชมรม 3.1.3 สโุ ขทัย กจิ กรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมมีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การสํงเสริมสุขภาพจิต กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม กิจกรรมดา๎ นเศรษฐกจิ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและเกื้อกูลสมาชิก และ การสนับสนุนด๎านการศึกษา การมีแผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายในแตํละด๎านจะเป็น เคร่อื งมอื ชํวยสํงเสรมิ สขุ ภาวะกาย จติ สงั คม และความสามารถการคิดเชงิ บริหารของสมองไดเ๎ ปน็ รปู ธรม 103

การส่งเสรมิ สุขภาพกาย ชมรมมกี ารสํงเสรมิ เกย่ี วกบั สุขภาพกายของสมาชิก เร่ืองการตรวจสขุ ภาพประจาปี มีการนัด ผ๎ูสูงอายุมาตรวจที่ รพ.สต.กลางดง มีการวัดความดันโลหิต ตรวจสายตา ตรวจเลือด มีการทดสอบ สมรรถภาพทางกาย การดแู ลสขุ ภาพชํองปากและฟน๓ มีเจา๎ หนา๎ ท่ีตรวจรักษาให๎ที่ รพ.สต.กลางดง การให๎ ความรู๎เรื่องการดูแลสุขภาพ ได๎แกํ วิธีการปฏิบัติตัวในการดูแลสุขภาพ การดูแลเฉพาะโรค การ รับประทานอาหารให๎ถกู ตอ๎ งตามหลักโภชนาการ โดยการแนะนําสมาชิกให๎รับประทานอาหารครบ 5 หมํู และรับประทานอาหารท่มี ีประโยชน๑ สาหรบั กจิ กรรมการออกกําลังกายน้ันชมรมได๎จัดให๎มีการออกกําลัง กายให๎กับสมาชิก ไดแ๎ กํ รํากระบีก่ ระบอง ไท๎เก๏ก ซ่ึงจัดกิจกรรมในวันจันทร๑ พุธ และศุกร๑ โดยมีวิทยากร มาสอนเรื่อง การจดั สภาพสิง่ แวดลอ๎ มสาหรบั ผ๎สู งู อายุ การสง่ เสรมิ สุขภาพจติ เนื่องด๎วยผู๎สูงอายุในตําบลมีความเลื่อมใสและศรัทธาในพระพุทธศาสนา และชมรมเห็น ความสาํ คญั และเปน็ ผลดที ่เี กิดกับสมาชกิ ของชมรมเก่ียวกบั การสงํ เสรมิ สุขภาพจิตของสมาชิก จึงได๎มีการ สํงเสริมกิจกรรมอันประกอบด๎วย การเข๎าวัดฟ๓งธรรม การสนทนาธรรม การนั่งสมาธิ และจัดให๎มีการ ทําบญุ 9 วัด ซึง่ กิจกรรมเหลาํ น้ีทาํ ให๎สมาชิกชมรมไดร๎ บั ความพงึ พอใจมาอยํางตํอเนอ่ื ง การสนบั สนุนกิจกรรมทางสงั คมและวฒั นธรรม ชมรมมีการสนบั สนนุ กิจกรรมทางสงั คมและวัฒนธรรมให๎กับผ๎ูสูงอายุ มีการจัดกิจกรรมตาม ประเพณี เชํน วันเขา๎ พรรษา วันออกพรรษา วนั ทาํ บุญปใี หมํ วนั สงกรานต๑ เป็นต๎น มีการเข๎ารํวมกิจกรรม ทางพระพทุ ธศาสนา การนิมนต๑พระไปเทศนาในการทาโครงการ “แกอํ ยาํ งมีคณุ คาํ ชราอยาํ งมคี วามสุข” การสนบั สนุนกจิ กรรมด้านสวัสดิการและการเก้อื กูลสมาชิก ชมรมให๎การสนับสนุนกิจกรรมด๎านสวัสดิการและการเก้ือกูลสมาชิก โดยมีการชํวยเหลือ เกอ้ื กลู ให๎กับสมาชิกที่เจ็บปุวยนอนโรงพยาบาล โดยมีกรรมการชมรมและสมาชิกชมรมไปเยี่ยม และนํา ของเยี่ยมไปให๎สมาชิกท่ีเจ็บปุวย มีการชํวยเหลือสมาชิกกรณีเสียชีวิต ซ่ึงครอบครัวสมาชิกจะได๎รับ กําลังใจเป็นพวงหรีดพร๎อมเงินชํวยเหลือ โดยเงินจํานวนน้ีได๎จากการเก็บเงินสมาชิกและจากการเก็บคํา บํารงุ รายปี การสนบั สนนุ ดา้ นการศกึ ษา ชมรมให๎การสนับสนุนด๎านการศึกษาแกํสมาชิกของชมรมอยํางตํอเนื่อง ป๓จจุบันมีการให๎ ความรู๎แกํสมาชิก เชํน การให๎ข๎อมูลขําวสารเก่ียวกับสิทธิของผ๎ูสูงอายุ กฎหมายและอ่ืนๆ การ ประสานงานกับผู๎ใหญํบ๎านเพื่อแจ๎งข๎อมูลขําวสารตํางๆ ให๎สมาชิกทราบ และการฝึกจักสาน ตะกร๎า กระบุง และชะลอม โดยการเชิญวิทยากรซึ่งเป็นผู๎สูงอายุมาสอนสมาชิกในชมรม นอกจากน้ี ชมรมได๎ จัดการอบรมเพอ่ื พัฒนาความร๎ูและทักษะตามภูมปิ ๓ญญาทอ๎ งถิ่น ได๎แกํ การทําแหนม การทอถุงยําม และ การทอผ๎า เปน็ ต๎น การสนับสนุนดา้ นเศรษฐกจิ สําหรับการสนับสนุนด๎านเศรษฐกิจแกํสมาชิก ชมรมมีการสํารวจการได๎รับเบ้ียยังชีพของ ผู๎สูงอายุ และสํงเสริมการสร๎างรายได๎โดยการนําผลผลิตจากภูมิป๓ญญาท๎องถ่ินท่ีได๎จากการอบรม ได๎แกํ การทําแหนม การทอถงุ ยําม การทอผา๎ นาํ ไปขายในหมํูบ๎านและงาน OTOP 104

การทบทวนการดาเนินงาน ชมรมมีการทบทวนการดาํ เนินงาน โดยมกี ารประชุมกรรมการ 2 เดือน/ครั้ง หรือหากมีงาน สาคัญก็จะมีการประชุมวาระพิเศษน กรรมการส่ือสาร ข๎อมูล ขําวสารตํางๆ ที่สําคัญแกํสมาชิก ชมรมมี การประชุมใหญปํ ลี ะ 1 ครง้ั ซงึ่ ในการประชุมจะมีการชี้แจงให๎สมาชิกทราบเก่ียวกับการเบิกจํายเงินของ ชมรม การเปดิ โอกาสให๎กรรมการและสมาชิกได๎แลกเปล่ียนและแสดงความคิดเห็น ซึ่งเป็นผลให๎สมาชิก และกรรมการร๎ูสึกวําตนเองมีคุณคําเม่ือได๎แสดงความคิดเห็นและมีสํวนรํวมใน วางแผนการทํางานของ ชมรม 3.1.4 อตุ รดิตถ์ กจิ กรรมของชมรมผูส้ ูงอายุ กิจกรรมของชมรมมีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การสํงเสริมสุขภาพจิต กิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม กจิ กรรมด๎านเศรษฐกจิ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและเกื้อกูลสมาชิก และ การสนับสนุนด๎านการศึกษา กิจกรรมของชมรมจะครอบคลุมทั้ง 4 มิติของการสํงเสริมภาวะสุขภาพ ชมรมผู๎สูงอายมุ กี จิ กรรม ทีเ่ ดนํ ๆ ได๎แกํ ต๎นแบบการแปรงฟ๓นทดี่ ี การประดิษฐ๑ดอกไม๎ใบเตย เต๎นกระตําย ชมจันทร๑ งานจักสาน ไม๎ไผํ สานใบลาน นวดแผนไทย และนวดฝุาเท๎าด๎วยอํางลูกแก๎ การมีแผนการจัด กิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายในแตํละด๎านจะเป็นเครื่องมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคดิ เชงิ บริหารของสมองไดเ๎ ปน็ รปู ธรม การสง่ เสรมิ สุขภาพกาย ชมรมได๎จัดให๎มีการตรวจสุขภาพรํางกายและชํองปากประจําปี โดยจัดปีละ 2 ครั้ง ซึ่งมี แพทย๑ ทันตแพทย๑ จากโรงพยาบาลลบั แล และเจา๎ หน๎าทขี่ อง รพ.สต.ไผลํ อ๎ ม มาใหบ๎ รกิ าร มีการ คัดกรอง โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง ประเมินภาวะเสยี่ งตํอโรคหลอดเลือดสมอง ตรวจสุขภาพปากและฟ๓น โดยทีมแพทย๑จากโรงพยาบาลลบั แลมาใหบ๎ ริการด๎านสขุ ภาพทกุ สัปดาหท๑ ่ี 2 ของเดือน และทันตแพทย๑มา ให๎บริการทุกวันอังคาร มีการตรวจสุขภาพเบื้องต๎นทุกเดือนๆ ละครั้ง โดย รพ.สต. ไผํล๎อม เชํน การวัด ความดันโลหิต ช่ังน๎าหนัก วัดรอบเอว และตรวจเบาหวาน เป็นต๎น และชมรมยังจัดโครงการอบรมให๎ ความรู๎แกํผู๎สูงอายุที่เป็นสมาชิกชมรมและผู๎ดูแลผู๎สูงอายุในเรื่องการดูแลสุขภาพกายและจิตใจ โรคไมํ ติดตํอและการปูองกัน เชํน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง เป็นต๎น รวมท้ังมีการให๎คําแนะนําเรื่อง การรับประทานอาหารตามหลักโภชนาการ การควบคุมนํ้าหนัก โดยบุคลากรทางสุขภาพจากทาง โรงพยาบาลลับแล และ รพ.สต. ไผํล๎อม และการให๎คําแนะนําเรื่องการจัดสภาพแวดล๎อม เชํน การแยก ขยะมูลฝอย โดยเจา๎ หน๎าท่ีจากเทศบาลตาบลทุํงย้ัง ชมรมจัดให๎มีกิจกรรมออกกําลังกายทุกวันจันทร๑ พุธ และศุกร๑ เวลา 16.00-17.00 น. เชํน แอโรบิค ราํ ไมพ๎ ลอง ฤาษดี ัดตน เตน๎ กระตํายชมจันทร๑ เต๎นบาสโลบ เลนํ เปตอง ราํ มวยไทย และวิง่ เป็นต๎น ชมรมมีต๎นแบบสุขภาพที่ดี คือ ผู๎สูงอายุหญิงซึ่งมีอายุ 101 ปี ซ่ึงมี อายยุ นื และสขุ ภาพแข็งแรงดี และมตี น๎ แบบการแปรงฟ๓นทด่ี ซี ่ึงได๎รับรางวลั ดว๎ ย การส่งเสริมสุขภาพจติ ชมรมมีการจัดกิจกรรมท่ีสํงเสริมสุขภาพจิต โดยจัดกิจกรรมรํวมกันทุกวันท่ี 15 ของเดือน และตามเทศกาลหรือวันสําคัญตํางๆ ซึ่งกิจกรรมจะเริ่มต๎นด๎วยการสวดมนต๑ไหว๎พระ อวยพรวันเกิด สมาชิกโดยมีบายศรีผูกข๎อมอื พร๎อมกับมขี องขวัญให๎ตามความเหมาะสม มีการให๎ความร๎ูเกี่ยวกับการดูแล สุขภาพจิตจาก รพ.สต.ไผํล๎อม นอกจากนี้ชมรมยังจัดให๎มีการไปทําบุญ ตักบาตร ถือศีล ปฏิบัติธรรม มี กิจกรรมการไปไหว๎พระ 9 วัด การให๎ความร๎ูด๎านการดูแลสุขภาพจิตโดยทีมแพทย๑จากโรงพยาบาลเป็น ประจําทกุ สปั ดาหท๑ ี่ 2 ของเดอื น 105

การสนบั สนุนกิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม ชมรมมีการสนับสนนุ กจิ กรรมทางสงั คมและวัฒนธรรมให๎กับผ๎ูสูงอายุ มีการจัดกิจกรรมตาม ประเพณี เชนํ วนั เข๎าพรรษา วนั ออกพรรษา วันทําบุญปีใหมํ วันสงกรานต๑ เป็นต๎น ชมรมจัดกิจกรรมวัน สาคัญ ได๎แกํ วันพํอ วันแมํ ซ่ึงจัดในวันท่ีมีกิจกรรมตามปกติของชมรม โดยทางชมรมได๎จัดให๎มีการ อญั เชญิ พระบรมฉายาลกั ษณข๑ องพระบาทสมเด็จพระเจ๎าอยูํหัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ๎า สิริกิต์ิพระบรมราชินนี าถมาประดษิ ฐานเพื่อถวายความจงรักภักดีและถวายความเคารพ นอกจากน้ีชมรม ยงั สนบั สนนุ ใหส๎ มาชิกชมรมเข๎ารวํ มกิจกรรมทางสงั คมและทางพทุ ธศาสนาตามโอกาสตาํ งๆ เป็นประจาํ การสนับสนนุ กจิ กรรมด้านสวสั ดิการและการเกือ้ กลู สมาชิก ชมรมได๎กําหนดกิจกรรมการชํวยเหลือผู๎สูงอายุท่ีเดือดร๎อนทั้งผู๎เจ็บปุวย ผ๎ูเสียชีวิต และ ผป๎ู ระสบภยั นา๎ ทวํ ม โดยกรณเี จ็บปุวย กรรมการชมรมจะเชิญชวนสมาชิกชํวยเหลือตามกําลังศรัทธาและ ไปเย่ียมผ๎ูเจ็บปุวยพร๎อมให๎ของขวัญ ถ๎าสมาชิกที่เจ็บปุวยต๎องนอนพักรักษาในโรงพยาบาลจะมีเงินจาก กองทุนเงินสวัสดิการหมํูบ๎านให๎ตามความเหมาะสม นอกจากนี้ชมรมยังมีกิจกรรมเพ่ือนชํวยเพื่อน จัด เดือนละ 1 คร้ัง โดยจัดให๎สมาชิกชมรมที่อยํูในแตํละหมูํบ๎านๆ ละ 5 คน หมุนเวียนผลัดกันไปเดินเย่ียม เพ่ือนสมาชิกที่บ๎านท่ียากจนหรือถูกทอดทิ้งให๎อยํูตามลําพัง หรือผ๎ูท่ีมีอายุมากๆ รวมท้ังกลุํมติดเตียงที่ ไมํไดเ๎ ปน็ สมาชิกของชมรม การสนบั สนนุ ด้านการศกึ ษา ชมรมได๎จัดกิจกรรมด๎านการศึกษาแกํสมาชิก โดยการพัฒนาศักยภาพสมาชิกในชมรมจาก ภมู ปิ ญ๓ ญาท๎องถิ่น เชนํ การนวดแผนไทย การทําบายศรี การประดิษฐ๑ดอกไม๎จากใบเตย การทําขนมไทย การเย็บผ๎า การจักสานไม๎ไผํ การสานใบลานเป็นรูปสัตว๑ เชํน กุ๎ง ปลา กบ และนก เป็นต๎น การประคบ สมุนไพร การอบสมุนไพร การรับประทานอาหารให๎ถูกกับธาตุ และการปลูกผักปลอดสารพิษ เป็นต๎น กํอนทากิจกรรมดา๎ นการศกึ ษากจ็ ะมกี ารสอบถามสมาชิกวํา “อยากเรียนอะไร หรืออยากทําอะไร” แล๎ว นัดกันมาเรียนในเรือ่ งน้นั ๆ ซึง่ วทิ ยากรสํวนใหญคํ อื ผ๎สู งู อายุในชมรม นอกจากนี้ยังมีการเชิญวิทยากรจาก ภายนอกมาสอนในบางกิจกรรม เชํน สอนการทํากับข๎าว 4 ภาค เป็นต๎น นอกจากนี้สมาชิกชมรมท่ีมี ความรู๎ความชํานาญจะไดร๎ ับการเชิญเป็นวิทยากรใหก๎ ับหนํวยงานอื่นๆ อีกดว๎ ย การสนบั สนุนด้านเศรษฐกิจ การสนับสนุนด๎านเศรษฐกิจทางชมรมยังไมํมีรูปแบบกิจกรรมเพ่ือการสร๎างรายได๎ให๎กับ สมาชกิ ทชี่ ดั เจน แตํสงํ เสรมิ การเกบ็ ออมโดยการออมวนั ละบาทกับหมํูบ๎าน ถ๎าฝากครบ 5 ปีจะได๎เงินคืนปี ละ 500 บาท นอกจากนย้ี ังสนับสนุนการไปประกอบอาชพี สํวนตัวโดยการสอนการนวดแผนไทย ผ๎ูท่ีผําน การเรียนแลว๎ ก็จะไปรับจา๎ งนวดเพ่ือหารายได๎ การทบทวนการดาเนินงาน ชมรมมีการประชมุ คณะกรรมการทุกวนั ที่ 15 ของเดอื น สวํ นการประชุมใหญสํ ามญั ประจําปี จะจัดรํวมกันท้ังคณะกรรมการและสมาชิกชมรม 2 คร้ัง/ปี โดยเปิดโอกาสให๎สมาชิกได๎รํวมแสดงความ คิดเห็น ในการประชุมประจําเดือนแตํละคร้ังจะมีเลขานุการเป็นผู๎บันทึกการประชุม และมีการประเมิน การทาํ งานรวํ มกนั ในแนวทาง “ทํางานเปน็ อยํางไร มปี ญ๓ หาอะไร เหนอื่ ยไหม พอใจขนาดไหน” 106

3.1.5 ลาปาง กจิ กรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมมีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การสํงเสริมสุขภาพจิต กจิ กรรมทางสงั คมและวฒั นธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกจิ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและเกื้อกูลสมาชิก และ การสนบั สนนุ ด๎านการศึกษา กจิ กรรมของชมรมจะครอบคลุมทั้ง 4 มิติของการสํงเสริมภาวะสุขภาพ การ มแี ผนการจัดกิจกรรมท่ีเปน็ ระบบและมีเปูาหมายในแตํละด๎านจะเป็นเคร่ืองมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สงั คม และความสามารถการคิดเชงิ บรหิ ารของสมองไดเ๎ ป็นรปู ธรม การสง่ เสรมิ สุขภาพกาย ชมรมมีการจัดกิจกรรมการสํงเสริมสุขภาพกายของสมาชิกโดยมีการสํงเสริมการออก กําลัง กาย เชํน การรํามวยไทเก๏ก รําไม๎พลอง โดยมีการสลับหมุนเวียนกันให๎สมาชิกชมรมเป็นผ๎ูนําในการออก กาํ ลังกาย มีการเลํนเปตอง เดนิ วง่ิ ในหมูํบ๎าน เต๎นแอโรบิคล๎านนา ป่๓นจักรยาน เวลา 17.00-18.00 น.ทุก วันจันทร๑ พุธ ศุกร๑ นอกจากนี้เจ๎าหน๎าท่ีสาธารณสุขยังให๎ความร๎ูในการปรับเปล่ียนพฤติกรรมการ รบั ประทานอาหารทเ่ี หมาะสม การควบคมุ น้ําหนัก การจดั สภาพสิ่งแวดล๎อมโดยการแนะนําลักษณะที่อยูํ อาศัย หอ๎ งน๎า ประตูห๎องนํ้าท่ีเหมาะสม มี นอกจากนี้ทางชมรมได๎จัดประกวดต๎นแบบผู๎สูงอายุสุขภาพดี ประจําปี เชํน ผ๎ูสูงอายุต๎นแบบสุขภาพดีอายุ 80 ปี ไมํมีโรคประจาตัว สุขภาพแข็งแรง ผ๎ูสูงอายุต๎นแบบ สขุ ภาพฟ๓นแข็งแรง เปน็ ตน๎ มกี ารประเมินความร๎หู รือการรับร๎ูเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพกาย รวมทั้งมีการ ตรวจประเมินสุขภาพผ๎ูสูงอายุรํวมกับ อสม. โดยมีกิจกรรม เชํน การวัดความดันโลหิต การประเมิน สุขภาพขณะเย่ียมบ๎าน ประมาณอาทิตย๑ละคร้ัง นอกจากน้ีชมรมได๎รับการสนับสนุนด๎านการสํงเสริม สขุ ภาพจากทีมสุขภาพโรงพยาบาลห๎างฉตั ร มีแพทย๑ พยาบาลมาใหค๎ วามรเ๎ู ก่ียวกับการรบั ประทานอาหาร ตามหลกั โภชนาการ อาหารลดหวาน มัน เคม็ แนะนําอาหารสาหรบั ผู๎ปุวยโรคเบาหวาน และโรคความดัน โลหิตสูง เป็นต๎น รํวมกับจัดให๎มีการตรวจสุขภาพประจําปีของสมาชิกในชมรม นอกจากน้ียังมีการจัด กิจกรรมสํงเสริมการดูแลสุขภาพปากและฟ๓น โดยการให๎ความรู๎ในการดูแลสุขภาพชํองปากและการ บริหารกล๎ามเน้ือรอบชํองปากและล้ิน การสอนแปรงฟ๓น และตรวจสุขภาพฟ๓นโดยทันตแพทย๑จาก โรงพยาบาลห๎างฉัตร ซ่ึงจะมาให๎การตรวจและคําแนะนําโดยจัดข้ึนปีละ 1 คร้ัง มีการตรวจวัดความดัน โลหิต การตรวจระดับนา๎ ตาลในเลือด การชั่งน้ําหนัก เดือนละ 1 คร้ัง ในวันทมี่ ารับเบ้ียยังชีพ สมาชิกสํวน ใหญจํ ึงมารวํ มกจิ กรรม มพี ยาบาลแนะนําเรอ่ื งการดแู ลสขุ ภาพ มีการจดั การแขงํ ขนั กฬี าผ๎สู งู อายุ การส่งเสรมิ สุขภาพจิต ชมรมมีการจัดกิจกรรมการสํงเสริมสุขภาพทางจิต โดยให๎สมาชิกในชมรมหมุนเวียนกันไป เยี่ยมเยียน พูดคุยให๎กําลังใจผู๎สูงอายุท่ีอยํูบ๎าน และใช๎วัดเป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวจิตใจผ๎ูสูงอายุโดยการจัด กิจกรรมธรรมบรรยาย โดยได๎นิมนต๑พระอาจารย๑เทศน๑ให๎ข๎อคิด คติเตือนใจในการดําเนินชีวิต มีการจัด โครงการเขา๎ วัดปฏิบตั ิธรรมบริกรรมสมาธทิ กุ หมํบู า๎ น อกี ท้ังมีเจ๎าหน๎าที่สาธารณสุขมาตรวจเย่ียมประเมิน สขุ ภาพจิตในผส๎ู ูงอายุ ทกุ วนั ที่ 5 ของเดือน โดยเฉพาะผสู๎ ูงอายทุ อี่ ยํูเพียงลําพงั นอกจากน้ีทางชมรมมีการ จัดกิจกรรมนนั ทนาการ คลายความเครยี ด โดยสลบั สับเปล่ยี นกิจกรรมทุกเดอื น ในทุกวันจันทร๑ท่ีสองของ เดือน ไดแ๎ กํ การรําวง การร๎องรําทําเพลง กิจกรรมลานพบปะสัมพนั ธ๑จะมารํวมกนั ทง้ั ครอบครวั เป็นต๎น การสนบั สนนุ กจิ กรรมทางสงั คมและวัฒนธรรม ชมรมมกี ารจดั กจิ กรรมตามวนั สําคญั ตาํ งๆ เชนํ วันปีใหมํ วันพํอแหํงชาติ วันแมํแหํงชาติ วัน สงกรานต๑ วันเข๎าพรรษา และวันออกพรรษา เป็นต๎น มีสมาชิกในชมรมมารํวมกิจกรรมกันจํานวนมาก โดยพบวําเทศบาล ต.หา๎ งฉัตร มีสวํ นสนบั สนนุ งบประมาณจัดกิจกรรม ชมรมสํงเสริมกิจกรรมทางศาสนา 107

ตํางๆ เชํน การฟ๓งเทศน๑ ฟ๓งธรรม จัดให๎มีกิจกรรมธรรมสัญจร โดยจัดให๎สมาชิกในชมรมทัศนศึกษาวัด ตาํ งๆ เพ่ือฝึกสมาธิและฝกึ ปฏิบัติธรรม อีกทั้งยังมีการแลกเปลี่ยนเรียนร๎ูในกิจกรรมการดําเนินงานตํางๆ ของชมรมอ่ืนๆ ผํานการไปทัศนศึกษา ซ่ึงเปิดโอกาสให๎บุตรหลานเข๎าไปมีสํวนรํวมในกิจกรรมและฝึก ปฏิบตั ิการดูแลผูส๎ งุ อายใุ นอกี ทางหนึง่ ดว๎ ย การสนบั สนุนกจิ กรรมดา้ นสวัสดิการและการเกื้อกูลสมาชิก ชมรมผ๎ูสูงอายุ มีการสนับสนุนด๎านสวัสดิการกรณีเจ็บปุวยและเสียชีวิต โดยใช๎งบประมาณ จากกองทุนเงินออมวันละ 1 บาท เป็นเงินออมให๎ผู๎สูงอายุ มีสมาชิกประมาณ 1,600 คน ซ่ึงผ๎ูสูงอายุใน ชมรมทกุ คนจะเขา๎ รํวมกองทุนนี้ ในกรณเี จบ็ ปวุ ยจะได๎รบั การชํวยเหลอื จากสมาชิกของชมรม โดยการจัด ของเยี่ยมไปเยี่ยมทั้งที่โรงพยาบาลและที่บ๎าน กรณีสมาชิกเสียชีวิตจะมีเพ่ือนสมาชิกชํวยเหลืองานศพ นอกจากนี้ยงั มกี องทุนสวัสดิการชุมชนเพ่ือชวํ ยเหลือสมาชิกตาํ งๆ เชํน ในกรณที ่ีผู๎สูงอายุมีอาการเจ็บปุวย หรือประสบภัยพิบัติ เชํน ไฟไหม๎ น๎าทํวม และพายุ จะมีการเยี่ยมเยียนถึงบ๎าน และสอบถามถึงความ ตอ๎ งการของผู๎สูงอายุวําจะให๎ชํวยเหลืออะไรบ๎าง เชํน โถส๎วมเคลื่อนที่ เป็นต๎น นอกจากน้ีทางชมรมยังมี การจัดกิจกรรมการเยี่ยมบ๎านผ๎ูสูงอายุกลํุมติดเตียง โดยทีมเย่ียมบ๎าน ได๎แกํ ประธานชมรมฯ พยาบาล และ อสม. เดือนละหนง่ึ คร้ัง ซ่ึงกิจกรรมเย่ียมบ๎าน ได๎แกํ การกระตุ๎นให๎ออกกําลังกาย พูดคุยให๎กาลังใจ วัดความดันโลหิต ชวํ ยดูแลด๎านอ่ืนๆ ตามความเหมาะสม ซึ่งมีการหมุนเวียนสมาชิกในชมรมคร้ังละ 3-4 คน ในการออกเยี่ยม สําหรับในการเยี่ยมบ๎านแตํละคร้ังเมื่อพบวําผู๎สูงอายุมีอาการหนักจะติดตํอ ประสานงานไปยงั เทศบาล หรอื โรงพยาบาลเพื่อดําเนนิ การสงํ รับการรักษาตํอไป การสนบั สนนุ ด้านการศึกษา ชมรมมีการสนับสนุนความร๎ูเก่ียวกับสิทธิผู๎สูงอายุตามกฎหมาย โดยทางชมรมจัดให๎มี เจ๎าหน๎าที่นักพัฒนาสังคมมาให๎ข๎อมูลเกี่ยวกับสิทธิของผู๎สูงอายุท่ีพึงได๎รับ เชํน การรักษาพยาบาล การ ลดหยํอนคําโดยสาร การลดอัตราคําเข๎าชมสถานท่ีตํางๆ เชํน สวนสัตว๑ พิพิธภัณฑ๑ รายละเอียดข๎อมูล เกยี่ วกบั เงนิ เบย้ี ยงั ชีพ ดา๎ นกฎหมายตาํ งๆสาหรับผสู๎ งู อายุ เป็นตน๎ รวมทั้งมีการแจกเอกสารแจ๎งให๎สมาชิก ในชมรมรับทราบโดยทัว่ กนั การแจ๎งขาํ วสารให๎แกํสมาชิกในชมรมจะแจ๎งในวันที่แจกเบี้ยยังชีพ พร๎อมทั้ง แจง๎ สิทธติ ํางๆ แกผํ ูส๎ งู อายุทั้งรายเกําและรายใหมํ เพอ่ื ความเข๎าใจทช่ี ดั เจนและตรงกนั ด๎านการสํงเสริมการพัฒนาศักยภาพการเป็นผ๎ูนําด๎านกีฬา ได๎เข๎ารํวมกิจกรรมการแขํงขัน กีฬาชมรมท่ีทางเทศบาลจัดข้ึนปีละคร้ัง มีการสํงเสริมการพัฒนาทักษะตามภูมิป๓ญญาท๎องถิ่นในการทํา ดอกไมป๎ ระดิษฐ๑ ดอกไมจ๎ ันทน๑ การทําบายศรี การทาํ ตงุ พ้นื เมอื ง อยาํ งตํอเน่ือง โดยผ๎ูสูงอายุท่ีมีความรู๎ใน การทําบายศรี ทําตุงพื้นเมือง จะได๎รับเชิญเป็นวิทยากรในการถํายทอดความรู๎ให๎กับสมาชิกในชมรม มี การแลกเปลย่ี นความคดิ ระหวาํ งผูส๎ ูงอายแุ ละรํนุ ลูกหลานเพอ่ื ใหเ๎ กิดชิ้นงานทม่ี ีความคิดสร๎างสรรค๑กวาํ เดมิ การสนับสนุนดา้ นเศรษฐกิจ ชมรมได๎สนับสนุนด๎านเศรษฐกิจแกํสมาชิก มีการสํงเสริมการเก็บออมเงิน โดยการจัด โครงการออมวันละบาท เก็บเงินทุกวันที่ 5 และมีข๎อตกลงรํวมกันที่จะจํายไมํเกินวันที่ 10 ของทุกเดือน โดยโครงการน้สี มาชกิ ในหมํูบา๎ นทุกรายสามารถเข๎ารํวมได๎ ไมํจํากัดอายุ ซ่ึงหากสมาชิกออมเงินครบ 2 ปี จะไดร๎ บั เงนิ คนื เดือนละ 100 บาท และโครงการจะมผี ลตอบแทนที่นอกเหนือจากเงินท่ีเก็บด๎วย เชํน เงิน ชดเชยจากการนอนโรงพยาบาล คํารถในการเดนิ ทางไปโรงพยาบาล เปน็ ต๎น นอกจากนี้มีทางชมรมมีการ สงํ เสรมิ การสรา๎ งรายได๎ และสรา๎ งอาชีพใหก๎ ับสมาชกิ ในชมรม โดยการเชิญผท๎ู มี่ ีความร๎ูความชํานาญพิเศษ มาเป็นวิทยากรให๎ความร๎ูและสอนการทําสินค๎าหัตถกรรมตํางๆ เชํน เชิญผู๎สูงอายุ หรือ พระอาจารย๑มา สอนการทําตุงพ้ืนเมือง การทําดอกไม๎ประดิษฐ๑ และดอกไม๎จันทน๑ เชิญวิทยากรจาก กศน. มาให๎ความร๎ู 108

และสอนการทาํ พรมเชด็ เทา๎ เชิญวทิ ยากรจากศนู ยส๑ งํ เสริมอาชีพสตรมี าใหค๎ วามรู๎และสอนทากระเป๋าจาก เส๎นพลาสติก ผลผลิตที่ได๎จากการทําหัตถกรรมของสมาชิกในชมรม จะนําไปสํงขายในที่ตํางๆ ซึ่งเงินที่ ได๎รบั จากการขายหลังจากการหกั ตน๎ ทนุ แลว๎ จะนาํ เขา๎ เป็นสํวนกลางของชมรม แล๎วรายได๎สํวนท่ีเหลือจะ นาํ มาเฉลยี่ ให๎กับสมาชิก และมีการดูแลให๎ไดร๎ ับเบี้ยยงั ชีพของผู๎สงู อายตุ ามงอายุ การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมมีการจัดประชุมทบทวนการดําเนินงานของชมรม มีการแลกเปล่ียนข๎อมูลและความ คิดเห็นรวํ มกบั คณะกรรมการชมรมเปน็ ประจาํ ทกุ เดือน การประชุมเป็นการประชุมสัญจรไปตามหมูํบ๎าน เดือนละ 1 ครั้ง ทกุ วนั ท่ี 2 ของเดือน โดยมีการจัดทีว่ ัด มีการประชุมปรึกษาหารือเกี่ยวกับการสํงเสริมให๎ เกิดรายได๎กับสมาชิกผู๎สูงอายุในชมรม รํวมกันชํวยเหลือออกความคิดเห็นในการสร๎างรายได๎ มีการสรุป รายงานประจําเดือน ถ๎าหากมีการประชุมเรํงดํวนจะมีการประกาศเสียงตามสายของหมูํบ๎าน หรือให๎ ผู๎ใหญํบ๎านประกาศแจ๎งใหส๎ มาชกิ ชมรมทราบโดยทั่วกัน 3.2 ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ 3.2.1 หนองคาย กจิ กรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมผู๎สูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สํงเสริมสุขภาพจิต กิจกรรมทางสงั คมและวฒั นธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เกื้อกูลสมาชกิ และการสนบั สนุนด๎านการศึกษา การมแี ผนการจัดกิจกรรมท่ีเป็นระบบและมีเปูาหมายใน แตํละด๎านจะเป็นเคร่อื งมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองได๎เป็นรูปธรม การส่งเสรมิ สุขภาพกาย กิจกรรมด๎านการสํงเสริมสุขภาพกายน้ัน ทางชมรมได๎ประสานงานกับ รพ.สต. และ โรงพยาบาลทําบํอในการจัดการตรวจสุขภาพประจําปี ซึ่งรวมทั้งตรวจหามะเร็ง ปากมดลูก สมาชิกจะ ไดร๎ ับการตรวจสุขภาพเบอ้ื งต๎นจาก อสม. ได๎แกํ วัดความดันโลหิต เบาหวาน เป็นประจําทุกเดือน มีการ ให๎ความรู๎เรื่องการดูแลสุขภาพ ได๎แกํ วิธีการปฏิบัติตัวในการดูแลสุขภาพ การดูแลเฉพาะโรค การ รบั ประทานอาหารให๎ถูกต๎อง และการควบคุมนํ้าหนัก เป็นต๎น นอกจากน้ี มีการฟ้ืนฟูสภาพรํางกายโดย กายภาพบาบัด การตรวจสุขภาพฟ๓น ปีละ 1 ครั้ง สําหรับกิจกรรมการออกกําลังกายของชมรมผู๎สูงอายุ น้ันมหี ลากหลาย ท้ังรูปแบบและชนิดการออกกําลังกายขึ้นอยูํแตํละหมํูบ๎าน เชํน วันจันทร๑ถึงพุธเต๎นแอ โรบิคนา วันพฤหสั บดถี ึงวนั ศุกร๑กิจกรรมจะมีรําไม๎พลองนา นอกจากน้ีชมรมยังมีการเน๎นการจัดการขยะ รวํ มกับทาง อบต. ซ่ึงจะเป็นผใ๎ู ห๎คาํ แนะนําในการแยกขยะ มีปฏิทินในการเก็บขยะ นอกจากนใี้ นหมํูบ๎านมี การรณรงค๑การจัดการขยะรีไซเคิลทุกหมูํบ๎าน ซ่ึงได๎รับรางวัลระดับประเทศ โดยโรงพยาบาลเป็น ผ๎ูดําเนินการหลัก สาหรับการจัดสิ่งแวดล๎อมเพ่ือสุขภาพนั้น ทางชมรมไมํได๎มีกิจกรรมสนับสนุน แตํ สมาชิกสํวนใหญํมีการปรับสิ่งแวดล๎อม สภาพบ๎านให๎เหมาะสมกับผู๎สูงอายุ เชํน ใช๎ห๎องน้ําแบบชักโครก เน่อื งจากมีป๓ญหา ขอ๎ เขาํ เสือ่ ม ไมํสามารถน่งั ยองๆ หรือลกุ ขึน้ จากทาํ น้ีได๎ การสง่ เสรมิ สขุ ภาพจติ กิจกรรมด๎านการสํงเสริมสุขภาพจิตของสมาชิกนั้น ชมรมรํวมกับ รพ.สต. ดําเนินการคัด กรองสุขภาพจิตของประชาชน โดยให๎ อสม. เป็นผ๎ูคัดกรองตามแบบฟอร๑มการคัดกรองสุขภาพจิต นอกจากนี้ชมรมผู๎สงู อายุมกี ารจัดกิจกรรมนันทนาการตาํ งๆ ในวันท่ีมารํวมกิจกรรม ได๎แกํ ร๎องเพลง และ 109

เต๎นรํารํวมกับกิจกรรมอ่ืนๆ ทําให๎สมาชิกได๎มีโอกาสมาพบปะพูดคุย สังสรรค๑ นอกจากนี้ยังมีการเข๎าวัด สวดมนต๑ ปฏิบัติธรรม ซ่ึงทางชมรมให๎ความสําคัญกับกิจกรรมทางศาสนา และเช่ือวําจะสํงผลดีตํอ สุขภาพจิตของสมาชิก นอกจากกิจกรรมตํางๆ ที่ชมรมจัดขึ้นซ่ึงชํวยให๎มีสุขภาพจิตที่ดีแล๎ว การท่ีบุตร หลานเอาใจใสํดูแลผู๎สูงอายุ ไมํทิ้งให๎อยํูคนเดียว จะทําให๎ผู๎สูงอายุ ไมํเครียด ไมํเหงา ไมํร๎ูสึกว๎าเหวํ เป็น การสํงเสริมสุขภาพจิตให๎ดีขึ้นอีกทางหนึ่งได๎ ซ่ึงวัฒนธรรมอีสานได๎มีธรรมเนียมปฏิบัติที่จะมีสมาชิก ครอบครัว 1 ราย รบั ผดิ ชอบดูแลผ๎สู ูงอายุอยํางนอ๎ ย 1 คน การสนบั สนุนกจิ กรรมทางสงั คมและวัฒนธรรม ชมรมผู๎สูงอายุได๎สนับสนุนให๎สมาชิกได๎เข๎ารํวมกิจกรรมทางสังคมตํางๆ ท่ีจัดข้ึน ซึ่งเป็น กิจกรรมตามประเพณี เชํน วันสงกรานต๑ วันกตัญ๒ู ซึ่งผ๎ูท่ีมีอายุน๎อยจะมาขอพรจากผ๎ูสูงอายุ วัน เข๎าพรรษา ออกพรรษา วันพํอ วันแมํ วันลอยกระทง และวันพระใหญํ เป็นต๎น กิจกรรมเหลํานี้จะมี สมาชิกในครอบครัวของผ๎ูสูงอายุมาเข๎ารํวมกิจกรรมด๎วย ในสํวนของชมรมผู๎สูงอายุเองได๎สนับสนุนให๎ สมาชิกมารวํ มกจิ กรรมทางศาสนาตํางๆ เชนํ ชวํ งเข๎าพรรษา จะมีการนํุงขาวหํมขาว การถือศีล 8 และทุก วันพระผ๎สู ูงอายุจะมารักษาศีลและอยูํวัด ถ๎าผู๎ใดสามารถรักษาศีลและมารํวมกิจกรรมติดตํอกันจนถึงวัน ออกพรรษา ทาง อบต.จะมีรางวัลให๎ ซึ่งกิจกรรมนี้ อบต.เป็นผู๎ริเร่ิม ชํวงเดือน 4 (ปลายเดือนกุมภาพันธ๑ ถึงมีนาคม) จะมีงานบญุ ผะเหวดหรอื พระเวสสนั ดร ผู๎สูงอายจุ ะรวํ มในการแหผํ ะเหวดเข๎าเมือง มีการฟูอน นําขบวน สํวนในเดือน 6 (ประมาณเดือนพฤษภาคม) จะมีงานบุญบั้งไฟ นอกจากน้ี ในทุกวันพระสํวน ใหญํผู๎สูงอายุและครอบครัวจะมาทาบุญตักบาตร ทําวัตร สวดมนต๑ ฟ๓งเทศน๑ รักษาศีล 8 กันอยูํเป็น ประจํามากทั้งเปน็ สมาชิกและไมํเปน็ สมาชกิ ชมรม การสนบั สนนุ กจิ กรรมด้านสวัสดิการและการเก้ือกลู สมาชกิ ชมรมได๎จัดการด๎านสวัสดิการสําหรับสมาชิกกรณีเจ็บปุวย โดยมีตัวแทนชมรมผู๎สูงอายุไป เย่ียมผ๎ูสูงอายุ ณ โรงพยาบาล มีการให๎เงินชํวยเหลือการนอนโรงพยาบาลตามเหมาะสม หรือเจ็บปุวย นอนพักท่ีบ๎านจะได๎รับของเยี่ยมหรือเงินชํวยเหลือเชํนกัน นอกจากน้ีในกรณีสมาชิกชมรมเกิดความ เดือดร๎อน เชํน ไฟไหม๎ในชํวงหน๎าแล๎ง ชมรมผ๎ูสูงอายุรํวมกับ อบต. จะให๎ความชํวยเหลือแกํสมาชิกที่ เดือดร๎อนทง้ั สง่ิ ของและท่ีนอน และมกี ารประสานงานและรายงานกับ อบต. สํวนกรณีเสียชีวิต ทางชมรม จะมอบพวงหรีดเคารพศพ รํวมเป็นเจ๎าภาพสวดพระอภิธรรม และมอบเงินให๎แกํทายาท ซึ่งเงินสําหรับ การจัดสวัสดิการนี้จะได๎จากคําสมัครสมาชิกซึ่งจะเก็บรายละ 20 บาทตลอดชีพ สํวนเงินสนับสนุน ฌาปนกจิ จะเกิดจาก สมาชิกที่สมัครใจเข๎ารํวมกองทุนฌาปนกิจ รายละ 100 บาท ซ่ึงมีสมาชิกท่ีเข๎ารํวม กองทุนฌาปนกจิ ปจ๓ จบุ นั ประมาณ 495 คน จะมีการหักเงินเข๎าชมรมร๎อยละ 3 ของเงินทั้งหมดท่ีทายาท จะไดร๎ บั การสนับสนุนด้านการศึกษา ชมรมผู๎สูงอายุสนับสนุนสมาชิกให๎มีความร๎ูในด๎านการดูแลสุขภาพในผ๎ูสูงอายุซ่ึงเจ๎าหน๎าท่ี จากทางโรงพยาบาลหรือ รพ.สต.จะเป็นรับผิดชอบ สํวน อบต. จะเป็นผู๎ให๎ความรู๎เร่ืองสิทธิของผ๎ูสูงอายุ สิทธิการรักษาพยาบาลฟรี นอกจากนี้การให๎ข๎อมูลเก่ียวกับสิทธิทางกฎหมายตํางๆ ไมํเป็นที่สนใจของ สมาชิกเทําเร่ืองเบ้ียยังชีพ แตํทางชมรมเห็นความสาคัญในประเด็นเหลําน้ี จึงได๎เร่ิมเตรียมการและ วางแผนในการจัดกิจกรรมด๎านน้ี สาหรับกิจกรรมการพัฒนาทักษะตามภูมิป๓ญญา ทางชมรมผู๎สูงอายุมี สมาชกิ ทม่ี ภี มู ิป๓ญญาในเรื่องตํางๆ ได๎แกํ การจักสาน แกะสลักไม๎ กลอนกลํอมเด็ก การป๓้นรูปสัตว๑ในบาง หมํูบ๎าน ซึ่งมีการสอนเด็กให๎สามารถสืบทอดภูมิป๓ญญาเหลําน้ีได๎ นอกจากน้ี มีการทอเส่ือ การทําปุ๋ย อนิ ทรยี ๑ การทาํ น้ําหมกั ชวี ภาพ การปลกู พชื ผกั สวนครวั 110

การสนบั สนนุ ด้านเศรษฐกิจ ชมรมผส๎ู งู อายนุ ี้ไมํมีกองทุนออมทรัพยเ๑ อง แตํสนับสนุนให๎สมาชิกเข๎ารํวมกิจกรรม การออม เชํน กองทุนสัจจะเงินออม กองทุนวันละบาทซ่ึงเป็นกองทุนของตําบลที่จัดข้ึนในแตํละหมํูบ๎าน เพื่อ ประกันความม่ันคงด๎านเศรษฐกิจของสมาชิก สํวนด๎านการสํารวจเบ้ียยังชีพของผู๎สูงอายุน้ัน ทาง อบต. จะเป็นผรู๎ ับผิดชอบหลักในการสํารวจทงั้ หมดภายในตําบล การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมผ๎ูสูงอายุดําเนินการจัดประชุมสามัญระหวํางกรรมการชมรมทุกเดือน และมีการ ประชุมวิสามัญตามความจําเป็น สาหรับการประชุมประจําปีเป็นการประชุมปรึกษาหารือกันระหวําง กรรมการและสมาชิกชมรม โดยมกี ารนาํ เสนอรายงานผลการดาํ เนินงานในปที ่ีผํานมา รวมท้ังด๎านการเงิน รายรบั -รายจํายของชมรม การประชมุ แตํละคร้ังน้ันประธานจะเปิดโอกาสให๎ผ๎ูรํวมเข๎าประชุมได๎มีโอกาส แลกเปลี่ยนขอ๎ คิดเหน็ ซึง่ กนั และกัน 3.2.2 มหาสารคราม กิจกรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมผู๎สูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สํงเสรมิ สขุ ภาพจติ กิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เก้ือกลู สมาชกิ และการสนับสนุนดา๎ นการศึกษา การมแี ผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายใน แตํละด๎านจะเป็นเครื่องมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองได๎เป็นรูปธรม การส่งเสริมสขุ ภาพกาย ชมรมผ๎สู งู อายุดาํ เนินงานกบั รพ.สต เพื่อให๎ผ๎ูสูงอายุได๎รับการบริการตรวจรํางกายประจําปี ปีละ 1-2 ครงั้ และได๎รบั การตรวจสุขภาพชํองปากจากเจ๎าหนา๎ ทส่ี าธารณสขุ ปลี ะ 1-2 ครั้งตามโอกาส ใน กรณีท่ีมีโครงการพิเศษเพิ่มเติมจะมีการตรวจสุขภาพชํองปาก ในกรณีที่สมาชิกเป็นโรคเร้ือรังเชํน เบาหวาน หรอื ความดันโลหิตสูง สมาชิกจะได๎รับการตรวจรํางกายและตรวจนํ้าตาลในเลือดจาก รพ.สต. นอกจากนี้ ชมรมประสานงานกับ รพ.สต.ทําขอนยาง และ คณะพยาบาลศาสตร๑ มหาวิทยาลัย มหาสารคาม ในการจดั ใหม๎ กี ารใหค๎ วามรด๎ู ๎านสุขภาพอนามัยอยํางตํอเนื่องแกํสมาชิก ชมรมมีการจัดการ ออกกาํ ลงั กายสัปดาห๑ละ 3 วนั วันละ 30-50 นาที ได๎แกํ การรําไม๎พลอง การยืดเหยียดนาโดยเจ๎าหน๎าที่ จาก รพ.สต. การส่งเสริมสุขภาพจิต ชมรมสํงเสริมสุขภาพจิตแกํสมาชิกผํานกิจกรรมตํางๆ ของโรงเรียนผ๎ูสูงอายุ โดยเฉพาะ กิจกรรมทางศาสนา ได๎แกํ ทําบุญ ฟ๓งธรรม นั่งสมาธิ การได๎รับประทานอาหารกลางวันรํวมกัน ทําให๎มี โอกาสพบปะกนั พูดคยุ กัน เกดิ ความสขุ เพลิดเพลนิ ไดพ๎ บเพือ่ นฝงู รวํ มรํุน ไดห๎ ัวเราะ ไมํเหงา การได๎ร๎อง เพลงฟอู นราํ ทาํ ใหน๎ กึ ถงึ วัยเด็กสมัยเปน็ นกั เรยี นชน้ั ประถม การสนับสนุนกิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม ชมรมผ๎ูสูงอายุสํงเสริมให๎ผู๎สูงอายุรํวมกันแสดงศิลปวัฒนธรรมของตนเองและอนุรักษ๑ ศิลปวฒั นธรรมตาํ งๆ สมาชิกชมรมจะเข๎ารํวมกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรมในโอกาสตํางๆ เชํน งาน 111

วันสาคัญตํางๆ ทางศาสนา วันเข๎าพรรษา วนั พอํ วนั แมํ วันปใี หมํ วนั สงกรานต๑ และงานรดน๎าดาหัว เป็น ต๎น ซ่ึงวันผ๎ูสูงอายุแหํงชาติ และวันปีใหมํจะมีหนํวยงานเทศบาลฯ และ รพ.สต. รํวมกันเป็นเจ๎าภาพจัด งานทุกปี การสนับสนุนกิจกรรมด้านสวสั ดกิ ารและการเกอ้ื กูลสมาชิก ชมรมได๎จดั ใหม๎ สี วสั ดกิ ารสาํ หรบั สมาชิก รวมทงั้ การระดมทุนท้ังจากภาครัฐและเอกชน กรณี สมาชิกมกี ารเจบ็ ปุวย ถ๎าพักรกั ษาตัวในโรงพยาบาล ชมรมดาํ เนนิ การจัดของเย่ยี มตามความเหมาะสม โดย มีตวั แทนจากชมรมไปเยย่ี มสมาชกิ ท่เี จ็บปุวย สาํ หรบั การเยยี่ มบ๎านผสู๎ งู อายไุ ด๎รับความรํวมมือจาก รพ.สต. อาสาสมัครดูแลผู๎สูงอายุ (อผส.) และ อสม. นอกจากนี้ทางชมรมได๎จัดตั้งกองทุนฌาปนกิจเพ่ือชํวยเหลือ สงเคราะห๑ศพ เพ่ือชํวยเหลือครอบครัวสมาชิกท่ีเสียชีวิต สําหรับกรณีที่สมาชิกได๎รับความเดือดร๎อนและ ประสบภัยพบิ ัติตํางๆ เชํน น้ําทํวม ไฟไหม๎ ทางชมรมจะมีการติดตํอประสานงานกับหนํวยงานอ่ืนๆ ตาม ความจําเป็น ชมรมแหํงนี้ไมํคํอยเกิดเหตุการณ๑เดือดร๎อน แตํในอดีตเคยเกิดน้ําทํวม และได๎รับความ ชวํ ยเหลอื จากเอกชนบรษิ ัทเครือเจริญโภคภัณฑ๑ (ซีพี) และเหลาํ กาชาดในการชํวยเหลือเร่ืองถุงยังชพี การสนบั สนุนด้านการศึกษา ชมรมมีการสนับสนุนด๎านการศึกษาแกํสมาชิกในเรื่องสิทธิผ๎ูสูงอายุ โดยประสานงาน กับ มหาวิทยาลยั มหาสารคามเป็นวิทยากรในการใหค๎ วามร๎ู นอกจากนี้ชมรมนี้มีภูมิป๓ญญาท๎องถ่ิน หลายอยําง ไดแ๎ กํ ผา๎ คราม เสื้อชุดย๎อม อนุรักษ๑ภาษาย๎อ โดยการสอนลูกหลาน มีการทําบายศรี ขันหมากเบ็ง ผ๎าขิด ลายวงเดือน ทอเสื่อ และทอผ๎าฝูาย ทางชมรมจัดให๎มีการสอนกันเองภายในชมรมและได๎รับเชิญเป็น วิทยากรถํายทอดภูมิป๓ญญาให๎แกํผู๎ท่ีสนใจ ผ๎าขิดลายวงเดือนเป็นเอกลักษณ๑ของท๎องถิ่นทําขอนยาง นอกจากสอนเผยแพรคํ วามรู๎แลว๎ สมาชิกได๎ทาํ ใชแ๎ ละจําหนาํ ยอีกด๎วย นอกจากนช้ี มรมมีการจดั อบรมเร่ือง การใช๎สมนุ ไพร การทาลูกประคบ น๎ามันนวดจากไพล การทําข๎าวกล๎องงอก ชมรมน้ีมีการจัดต้ังโรงเรียน ผ๎ูสูงอายุ ช่ือวํา “โรงเรียนผู๎สูงอายุเมืองทําขอนยาง” โดยมีความเช่ือท่ีวํา “คนเราทุกชํวงวัย สามารถ เรียนรไ๎ู ดต๎ ลอดชีวิต” ซึ่งมีการจัดการเรียนการท่ีหลากหลายรูปแบบตามความต๎องการของสมาชิก โดยมี รองศาสตราจารย๑ ดร. ดรณุ ี รุจกรการ เป็นครูใหญํ หลกั สตู รมหี ลากหลายประกอบด๎วย วิชาภาวะสุขภาพ ของผ๎ูสูงอายุ หลักการใช๎ยาเบื้องต๎นสาหรับผู๎สูงอายุ ภูมิป๓ญญากับวิถีชีวิต การออกกําลังกายและการ พกั ผอํ น กฎหมายกบั ผสู๎ งู อายุ การดูแลระยะสุดท๎ายของชีวติ ศลิ ปะและหัตกรรมเพ่ือชีวิตที่เป็นสุข ธรรมะ สาหรับชีวิตวัยทอง กิจกรรมตามอัธยาศัย เชํน คอมพิวเตอร๑ การทําอาหาร ร๎องเพลง และรําวง เป็นต๎น โรงเรียนไดเ๎ ปดิ สอนทกุ วนั พฤหัสบดีและมีการอํานวยความสะดวกในการเดนิ ทางของผส๎ู งู อายุโดยจัดรถราง รับ-สงํ ผส๎ู งู อายตุ ามบ๎านในการมาโรงเรียนและรวํ มกิจกรรมตํางๆ การสนับสนนุ ด้านเศรษฐกิจ ชมรมสงํ เสริมใหผ๎ ูส๎ ูงอายุทํางานสร๎างรายได๎ด๎วยตนเองและสืบสานภูมิป๓ญญาท๎องถิ่นท่ีเคยมี มากํอน ชมรมและเจ๎าอาวาสวัดเจริญผลจึงรํวมกันทําโครงการทําผ๎าย๎อมคราม มีการไปศึกษาดูงานการ ปลูกคราม การย๎อมครามทจ่ี ังหวดั สกลนคร โดยมีความเปน็ ไปได๎สูงในทางธุรกิจ และขณะนี้เริ่มมีการปลูก คราม ปลูกฝูาย มอบหมายงานและแบํงความรับผิดชอบให๎แกํสมาชิก ซึ่งตํอไปกรรมการและแกนนา เชื่อม่ันวําจะขอความอนุเคราะห๑จากมหาวทิ ยาลัยมหาสารคาม เกี่ยวการออกแบบผลิตภัณฑ๑และวางแผน การตลาดตํอไป นอกจากนี้ในชุมชนยังมีเครือขํายอื่นๆ ที่ให๎การสนับสนุนทางเศรษฐกิจแกํชมรม เชํน ชมรมผูป๎ ระกอบการโฮมสเตย๑ซ่ึงชํวยสรา๎ งรายได๎ให๎กบั สมาชิกเพิ่มข้นึ 112

การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมมีการจดั ประชุมทุก 2 เดือน เพ่ือนาํ เสนอผลงานกจิ กรรมท่ีดําเนนิ ตามแผน สาหรับการ ประชุมประจําปีเป็นการประชุมเพื่อปรึกษาหารือกันระหวํางกรรมการและสมาชิกชมรม โดยมีการ นําเสนอผลการดาํ เนนิ งานในปที ี่ผํานมา ซ่ึงสมาชิกท่เี ข๎าประชุมสามารถเสนอขอ๎ คิดเหน็ ตํางๆ เพือ่ วางแผน และปรับปรงุ กจิ กรรมของชมรม 3.2.3 กาฬสินธุ์ กิจกรรมของชมรมผสู้ ูงอายุ กิจกรรมของชมรมผ๎ูสูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สงํ เสริมสขุ ภาพจติ กจิ กรรมทางสงั คมและวัฒนธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เกื้อกลู สมาชิก และการสนับสนุนดา๎ นการศึกษา การมแี ผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายใน แตํละด๎านจะเป็นเคร่ืองมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองไดเ๎ ปน็ รูปธรม การสง่ เสริมสุขภาพกาย กิจกรรมด๎านการสํงเสริมสุขภาพกายนั้น ทางชมรมได๎ประสานงานกับ รพ.สต.ในการ ให๎บริการตรวจสุขภาพกายแกํสมาชิก มีการตรวจหู ตา และสุขภาพชํองปากและฟ๓น โดยแพทย๑จาก โรงพยาบาล นอกจากนี้ผูส๎ ูงอายุยังได๎รบั การตรวจคดั กรองโรค วดั ความดันโลหิต และตรวจเบาหวาน ทุก เดือนจาก อสม. สาหรับกิจกรรมการออกกําลังกายจัดขึ้นทุกวันจันทร๑–วันศุกร๑ เวลา 17.00-18.00 น. โดยใช๎สถานที่บริเวณลานหน๎าเทศบาล ซึ่งกิจกรรมมีหลากหลายชนิดประกอบด๎วย การรําไม๎พลอง เต๎น แอโรบิค เต๎นบาสโลบ กายบริหาร รากระบ่ีกระบอง ร็อคลาซ่ิง ทางชมรมได๎ประสานงานกับ รพ.สต.ใน การให๎ความร๎ูเร่ืองการดูแลสุขภาพ ได๎แกํ วิธีการปฏิบัติตัวในการดูแลสุขภาพ การดูแลเฉพาะโรค การ รับประทานอาหารให๎ถูกต๎อง และการควบคุมน้ําหนัก การดูแลสุขภาพชํองปากและฟ๓น เป็นต๎น ชมรมมี การให๎คําแนะนําเรือ่ งการจดั ส่งิ แวดลอ๎ มท่ีเหมาะสมสาหรบั ผ๎สู ูงอายุ การใชห๎ ๎องนํา้ แบบชักโครก เนื่องจาก มีป๓ญหาข๎อเขําเส่ือม ไมํสามารถนั่งยองๆ หรือลุกขึ้นจากทําน้ีได๎ หากครอบครัวไมํสามารถดําเนินการ ปรับปรงุ ได๎ ทางชมรมจะนาขอ๎ มลู มาปรกึ ษาเทศบาล และ รพ.สต. เพอื่ ใหก๎ ารชวํ ยเหลอื ตอํ ไป การส่งเสรมิ สุขภาพจิต กิจกรรมด๎านการสํงเสริมสุขภาพจิตของสมาชิกนั้น ชมรมได๎จัดกิจกรรมสันทนาการ เชํน เตน๎ รํา รอ๎ งเพลงสมัยเกาํ ทําให๎สมาชิกมีความสนุกสนานเพลิดเพลิน นอกจากน้ียังมีกิจกรรมใน วันสาคัญ ตํางๆ เชํน วันปีใหมํ งานวันสงกรานต๑ รดน้ําดําหัวผู๎สูงอายุ การมารํวมกิจกรรมของชมรมได๎มาพบปะ พูดคุยปรึกษาหารือ ล๎วนแตํเป็นการสํงเสริมสุขภาพกายและจิต รวมท้ังการจัดกิจกรรมทางศาสนา เชํน ทอดผ๎าปุา จัดกิจกรรมถนนสายบุญมีการนําข๎าวสารอาหารแห๎งที่ได๎จากการรํวมทําบุญ ไปเย่ียมเยียน ผู๎ปุวยและแบํงป๓นให๎ผู๎ด๎อยโอกาส ซึ่งทําให๎สมาชิกได๎มารํวมทําบุญและมีความสุขทางใจ สาหรับการคัด กรองสุขภาพจิต จะมี อผส. หรือ อสม.คอยดูแลและคดั กรองผ๎สู งู อายุที่บ๎านตามนโยบายของโรงพยาบาล ซ่ึงทผี่ ํานมาไมํพบวาํ มีผส๎ู งู อายุซึมเศร๎ารนุ แรงหรือฆําตวั ตาย การสนบั สนุนกจิ กรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ชมรมผ๎ูสูงอายุได๎สนับสนุนให๎สมาชิกได๎เข๎ารํวมกิจกรรมทางสังคมตํางๆ ท่ีจัดขึ้นซ่ึงเป็น กิจกรรมตามประเพณี เชํน วันสงกรานต๑ การรดนา๎ ดาหัว วันเขา๎ พรรษา วันออกพรรษา วันพํอ วันแมํ วัน ลอยกระทง วันพระใหญํ และถนนสายบญุ เปน็ ต๎น กิจกรรมเหลํานี้จะมีสมาชิกในครอบครัวของผู๎สูงอายุ มาเขา๎ รํวมกิจกรรมดว๎ ย 113

การสนบั สนนุ กจิ กรรมดา้ นสวสั ดกิ ารและการเกอ้ื กลู สมาชิก ชมรมได๎มกี จิ กรรมด๎านสวัสดิการสําหรับสมาชิกกรณีเจ็บปุวย ชมรมจัดให๎มีการเย่ียม โดยมี ตัวแทนชมรมผูส๎ ูงอายุไปเยย่ี มผป๎ู ุวยและให๎กาลังใจท่ีบ๎านรํวมกับอาสาสมัครดูแลผู๎สูงอายุ (อผส.) ภายใต๎ แนวคิดทว่ี าํ “ผ๎ูสงู อายุเทศบาลตําบลโคกศรีไมํทอดทิ้งกัน” ในกรณีติดเตียงจะเยี่ยมเดือนละ 2 ครั้ง โดย แยกตามหมูํบ๎าน เงินสวัสดิการท่ีใช๎ภายในชมรมได๎มาจากคําสมัครสมาชิกรายละ 10 บาท และคําบํารุง ชมรม 20 บาทตอํ ปี ในกรณไี ปเย่ยี มตามโรงพยาบาล กรรมการที่มีรถยนต๑หรือหนํวยงานเทศบาลจะเป็น ธุระในการรับสํงสมาชิกให๎ สํวนกรณีเสียชีวิต ทางชมรมมีการจัดต้ังกองทุนฌาปนกิจ ชํวยเหลือสมาชิก และครอบครัวผ๎เู สยี ชีวิต โดยจะเก็บศพละ 20 บาท ทางชมรมจะมอบพวงหรดี เคารพศพ รํวมเป็นเจ๎าภาพ สวดพระอภิธรรม และมอบเงินใหแ๎ กทํ ายาท นอกจากนี้ในกรณีสมาชิกชมรมเกิดความเดือดร๎อน เชํน ไฟ ไหม๎ ภัยแล๎ง นํา้ ทวํ ม ชมรมผูส๎ งู อายุจะประสานงานกับเทศบาล รพ.สต.และหนํวยงานที่เกี่ยวข๎องในการ ใหค๎ วามชํวยเหลอื แกํสมาชิกทีเ่ ดือดร๎อน รวมทั้งประชาสัมพันธ๑ให๎ชุมชนได๎รับทราบและรํวมบริจาคท้ังใน รูปของเงินและส่ิงของ การสนับสนุนดา้ นการศึกษา ชมรมไดจ๎ ัดตง้ั โรงเรียนผูส๎ งู อายุ ซง่ึ จะสนบั สนุนดา๎ นการศึกษาแกํสมาชิก โดยวิทยากรมาจาก สมาชกิ ของชมรมและหนํวยงานอนื่ ทีเ่ กีย่ วขอ๎ ง เชนํ รพ.ยางตลาด รพ.สต. และกศน. เป็นต๎น สมาชิกชมรม มีการแลกเปล่ียนความรู๎ด๎านภูมิป๓ญญาท๎องถ่ิน เชํน สมุนไพร-แพทย๑แผนไทย (ทับหม๎อเกลือ) การทอผ๎า ทอเสื่อ ทําพรมเช็ดเท๎า ไม๎กวาด บายศรี และพวงมาลัย เป็นต๎น มีการเผยแพรํความรู๎เก่ียวกับการทอผ๎า การทําบายศรี และพวงมาลยั ใหแ๎ กเํ ดก็ นักเรียนตามโรงเรียนตํางๆ นอกจากน้ียังมีการให๎ข๎อมูลแกํสมาชิก เก่ยี วกบั สิทธผิ ูส๎ ูงอายุ โดยนายกเทศมนตรี รํวมกับบุคลากรจาก รพ.สต. สําหรับเร่ืองกีฬาผู๎สูงอายุ ชมรม ผู๎สงู อายุรํวมกับเทศบาลจัดให๎มีการแขํงขันกีฬาของสมาชิกภายในชมรมเป็นประจําทุกปี การดําเนินงาน ของโรงเรียนผู๎สูงอายุ จะทําการทุกวันศุกร๑ เวลา 9.00-12.00 น. โดยใช๎ศาลาวัดในการจัดกิจกรรม หลกั สูตรและเนอื้ หาจัดสอนตามความต๎องการของสมาชิก เชํน ภาษาอังกฤษวันละคํา การฝึกอาชีพเสริม รายได๎ เชํน การทําดอกไม๎จันทน๑ ซ่ึงกิจกรรมตํอไปที่สมาชิกสนใจและจะเปิดสอน คือ การทําสวนถาด และพวงหรีด วทิ ยากรทีเ่ ชญิ มาจะขนึ้ กบั เรื่องท่ีสมาชกิ สนใจ เชํน การดูแลสุขภาพ ได๎รับความมือจาก รพ. สต.มาให๎ความรู๎ สวํ นการเผยแพรํภมู ิป๓ญญาจะมสี มาชกิ ภายในชมรมหมุนสลับมาสอนตามความชาํ นาญ การสนับสนุนดา้ นเศรษฐกจิ ชมรมผู๎สูงอายุสนับสนุนให๎สมาชิกเข๎ารํวมกิจกรรมการออมเงินในโครงการออมเงินวันละ 1 บาท โดยแตํละหมูํบ๎านจัดขึ้นเพื่อเสริมสร๎างการเงินของครอบครัวสมาชิก สํวนด๎านการสํารวจเบี้ยยังชีพ ของผ๎ูสูงอายุน้ัน ทางเทศบาลเปน็ ผูร๎ บั ผดิ ชอบหลักในการสํารวจทง้ั หมดภายในตําบล สํวนชมรมจะชํวยกัน ตรวจสอบและสํารองเงินให๎กับสมาชิกท่ียังไมํได๎รับเงินเบี้ยยังชีพ นอกจากน้ี ทางชมรมมีการสนับสนุน กิจกรรมทส่ี รา๎ งรายไดแ๎ กสํ มาชกิ ไดแ๎ กํ การทําปลารา๎ บอง การทําบายศรี ไม๎กวาดทางมะพร๎าว จักสาน ยา ดม ยาหมํอง ลูกประคบ ซ่ึงผลิตภัณฑ๑เหลํานี้ สามารถนําไปจาหนํายในตลาดหรือสํงให๎ผ๎ูที่สนใจส่ังซื้อ พบวาํ สามารถสร๎างรายไดแ๎ กกํ ลํุมผ๎ูสูงอายุไดด๎ ี การทบทวนการดาเนินงาน ชมรมผ๎ูสูงอายุจัดประชุมรรํวมกับ อสม. และ อผส. เดือนละ 1 คร้ัง (ทุกวันที่ 5 ของเดือน) และมีการประชุมวิสามัญตามความจําเป็น สาหรับการประชุมใหญํสามัญประจาปีเป็นการประชุม ปรึกษาหารือกันระหวํางกรรมการและสมาชิกชมรม โดยต๎องมีสมาชิกเข๎ารํวมประชุมใหญํต๎องน๎อย ครึ่งหน่ึงของจํานวนสมาชิกทั้งหมด มีการนําเสนอรายงานผลการดําเนินงานในปีท่ีผํานมารวมท้ังด๎าน 114

การเงิน รายรบั -รายจาํ ยของชมรม การประชุมแตลํ ะคร้งั นน้ั ประธานจะเปดิ โอกาสใหผ๎ ูร๎ ํวมเขา๎ ประชุมได๎มี โอกาสแลกเปลยี่ นขอ๎ คิดเห็นซ่งึ กันและกนั ซึง่ ทําให๎สมาชิกและกรรมการทุกคนร๎ูสึกวําตนเองมีคุณคําเม่ือ ได๎แสดงความคิดเหน็ และมีสํวนรวํ มในชมรมผสู๎ ูงอายุ 3.2.4 ร้อยเอด็ กจิ กรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมผู๎สูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สํงเสริมสุขภาพจติ กิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เก้ือกลู สมาชกิ และการสนับสนนุ ด๎านการศกึ ษา การมีแผนการจัดกิจกรรมที่เป็นระบบและมีเปูาหมายใน แตํละด๎านจะเปน็ เคร่ืองมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองไดเ๎ ปน็ รปู ธรม การส่งเสรมิ สขุ ภาพกาย ชมรมจดั ให๎มกี ารตรวจสขุ ภาพประจําปี คัดกรองโรคเรื้อรัง ทุก 6 เดือนหรือ 1 ปีตาม ความ เส่ียง ตรวจนาํ้ ตาลในเลอื ด วัดความดนั โลหิต วัดรอบเอว ตรวจไขมนั มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต๎านม การ ตรวจสุขภาพชํองปาก กิจกรรมสุขาภิบาลอาหารและค๎ุมครองผู๎บริโภค (รํวมกับหนํวยงานอื่นๆ) โดยมี อาสาสมัครประจาหมูํบ๎าน (อสม.) แตํละหมูํบ๎านชํวยคัดกรองและดําเนินงาน นอกจากกิจกรรมดังกลําว ชมรมจัดกจิ กรรมการออกกาํ ลังกาย กิจกรรมท่ีทําเป็นประจําคือ การรําไม๎พลองในวันจันทร๑ วันพุธ และ วันศุกร๑ เวลา 16.00-17.00 น. มีผู๎มีออกกําลังกายคร้ังละประมาณ 20-30 คน โดยใช๎สถานที่ภายในวัด นอกจากน้ียังมีการเต๎นแอโรบิค ในตอนเย็นของทุกวันโดยใช๎สถานที่บริเวณหน๎าอําเภอพนมไพร มีการ ประกวดการออกกําลังกายในงานประจําปี นอกจากนี้ ชมรมมีต๎นแบบสุขภาพอายุยืนเกิน 100 ปี ประมาณ 2-3 คน มกี ารเก็บรวบรวมรายช่ือผทู๎ อี่ ายุ 100 ปขี ้ึนไป และมอบโลหํ แ๑ ละของรางวัลแกํผ๎ูสูงอายุ ทีอ่ ายุยืน 90 ปขี ึ้นไปด๎วย มบี ุคคลต๎นแบบสุขภาพดี ได๎แกํ คุณแมํสุกัลยา ซ่ึงเป็นต๎นแบบการปรับเปล่ียน พฤติกรรมลดโรคมะเร็ง โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด ซ่ึงได๎รับเชิญเป็นวิทยากรให๎ ความร๎ูแกํผู๎สูงอายุชมรมอื่นด๎วย ทางชมรมได๎เป็นต๎นแบบการสํงเสริมสุขภาพและได๎ขยายเครือขํายการ สงํ เสรมิ สขุ ภาพสทูํ กุ ตําบล สาํ าหรับด๎านส่งิ แวดล๎อมชมรมได๎แนะนําสมาชิกให๎จัดสภาพแวดล๎อมภายในท่ี อยํอู าศัยของตนเองใหเ๎ หมาะสม และปจ๓ จบุ นั สมาชิกประมาณร๎อยละ 90 มีหอ๎ งส๎วมที่เป็นแบบชกั โครก การสง่ เสรมิ สขุ ภาพจติ ชมรมมีกิจกรรมที่สํงเสริมสุขภาพจิตและทําให๎สมาชิกมีความสุข หลายกิจกรรมซึ่งจะ ดาํ เนินการในวันท่มี าออกกําลังกายและวนั ที่ประชมุ โดยมกี จิ กรรมแลกเปล่ยี นเรยี นรู๎พบปะพดู คยุ สังสรรค๑ กิจกรรมนันทนาการ มีการร๎องรําทําเพลง ร๎องเพลงคุณธรรม เพลงพื้นบ๎าน หมอลา รําวงย๎อนยุค นอกจากน้ชี มรมไดง๎ านในโอกาสตํางๆ เชํน วันปีใหมํ วนั ผสู๎ งู อายุ ได๎เขา๎ รวํ มงานบุญตํางๆ ของตําบล และ มรี ําเซิ้งบ๎องไฟซ่ึงจะจัดในงานประจําปีของตําบล เป็นต๎น ชมรมมีกิจกรรมทัศนศึกษา ซ่ึงเป็นกิจกรรมที่ สมาชิกชื่นชอบมากเพราะนอกจากไดแ๎ ลกเปล่ยี นเรียนรูก๎ ารทํางานกับชมรมผ๎ูสงู อายุอื่นแล๎วยังร๎ูสึกถึงการ ได๎พกั ผอํ น ไดพ๎ บเพ่อื นใหมํอีกดว๎ ย นอกจากนีส้ มาชิกชมรมไดร๎ ับการประเมินภาวะซึมเศร๎า โดย อสม.ทุก 3 เดอื น คดั กรองสุขภาพจิตปลี ะ 1 ครงั้ รวํ มกับการตรวจสุขภาพกาย จากเจ๎าหน๎าที่ของโรงพยาบาลพนม ไพร พร๎อมทั้งการไดร๎ บั คาํ ปรึกษาและสํงตํอเพื่อการรกั ษาเมื่อพบความผดิ ปกติ 115

การสนับสนุนกิจกรรมทางสังคมและวฒั นธรรม ชมรมรสนับสนนุ ให๎สมาชิกเข๎ารํวมกิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม โดยประชาสัมพันธ๑ให๎ สมาชกิ ไดเ๎ ข๎ารํวมงานตํางๆของชมรมเป็นประจํา โดยเฉพาะงานบุญประเพณี 12 เดือน แตํละเดือนจะมี การจัดบรรยายธรรมะที่วัดในแตํละตําบลหมุนเวียนกันไปเดือนละ 1 คร้ัง นอกจากนี้ชมรมยังเข๎ารํวม กิจกรรมตามประเพณีหรือวันสาคัญตํางๆ ที่อําเภอและจังหวัดจัดข้ึนในโอกาสตํางๆ เชํน วันเข๎าพรรษา วันครอบครัว วันผู๎สูงอายุ วันปีใหมํ วันพํอ วันแมํ และรํวมกับชุมชนในการจัดทําโครงการหมํูบ๎านศีล 5 รวมทั้งการอนุรักษ๑วัฒนธรรมพ้ืนบ๎านอีสาน โดยสวมใสํเส้ือผ๎าที่ตัดเย็บด๎วยผ๎าไหมแบบอีสาน ในโอกาส สาคัญตํางๆ การสนบั สนุนกจิ กรรมด้านสวัสดกิ ารและการเกือ้ กูลสมาชกิ ชมรมจดั สวัสดิการชํวยเหลือสมาชิกโดยใชเ๎ งนิ จากคําสมคั รสมาชกิ ซึ่งบุคคลที่มีอายุน๎อยกวํา 60 ปี เสียคําสมัคร 20 บาท บุคคลท่ีมีอายุ 60-65 ปี เสียคําสมัคร 100 บาท และบุคคลท่ีมีอายุมากกวํา 65 ปีขึ้นไป เสียคาํ สมัคร 300 บาท รวมคําบํารุงชมรมอีกคนละ 20 บาทตํอปี กรณีสมาชิกมีการเจ็บปุวย จะไปเยี่ยมและให๎กําลังใจทั้งที่บ๎านและโรงพยาบาล นอกจากนี้ชมรมได๎จัดตั้งกองทุนฌาปนกิจเพื่อ ชวํ ยเหลอื สงเคราะหศ๑ พ (กฌศ.) เพือ่ ชํวยเหลือครอบครัวสมาชิกท่ีเสียชีวิต โดยทางชมรมจะวางพวงหรีด และเป็นเจ๎าภาพสวดพระอภิธรรม 1 คนื และทายาทของผ๎เู สียชวี ิตจะไดเ๎ งินชํวยเหลือคําจัดการศพจาก 2 กองทุนทท่ี างชมรมจดั ขนึ้ สําหรบั กรณที ี่สมาชิกชมรมประสบความเดือดร๎อน เชํน ไฟไหม๎ น๎าทํวม ชมรม จะมีการจัดสรรเงินในการชํวยเหลือตามความเหมาะสม และประสานงานกับหนํวยงานอื่นๆ ในการให๎ ความชํวยเหลอื ลาํ ดับตอํ ไป การสนับสนนุ ด้านการศกึ ษา ชมรมสนับสนุนให๎สมาชิกศึกษาหาความรู๎ตลอดชีวิต ป๓จจุบันมีการให๎ความร๎ูด๎านตํางๆ แกํ สมาชกิ โดยเชิญวิทยากรท่ีมีความร๎ทู ้งั จากผูส๎ งู อายทุ ่ีมคี วามสามารถพิเศษในชุมชนและจากหนํวยงานอ่ืนๆ เชํน การดูแลสุขภาพ การอบรมเร่ืองสิทธิผู๎สูงอายุและกฎหมายสาหรับผ๎ูสูงอายุ การแลกเปลี่ยนความรู๎ เผยแพรํภูมิป๓ญญาอีสานจากผ๎ูท่ีมีความชํานาญสํูสมาชิก และลูกหลานในชุมชนรวมถึงคนที่สนใจ ซ่ึงที่ ชมรมน้ีมีภูมิป๓ญญาด๎าน การจักสาน (ตะกร๎าไม๎ไผํ และกระติบ) การทอผ๎าไหมผ๎าขิด การทอเสื่อ การทํา ขันหมากเบ็ง บายศรี หมอแคน พิณ และหมอลา ป๓จจุบันชมรมจัดต้ังโรงเรียนผ๎ูสูงอยํางเป็นทางการเพ่ือ สนบั สนนุ การศึกษาอยํางตํอเน่ืองและการเพิ่มพูนความรู๎ของสมาชิกเน๎นการเรียนรู๎เชิงวัฒนธรรม โดยไป ศกึ ษาดูงานโรงเรียนผูส๎ ูงอายุชมรมรักษ๑สุขภาพวดั อโศการาม อาํ เภอนามน จังหวัดกาฬสนิ ธ๑ุ การสนับสนุนดา้ นเศรษฐกจิ ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกมีการออมเงิน โดยจัดตั้งกองทุนเงินออมวันละ 1 บาท สมาชิก ออมเงนิ ด๎วยความสมัครใจไมํบงั คับ ซง่ึ ทางชมรมจะจัดเกบ็ เงินออมปลี ะ 2 ครง้ั (ปจ๓ จุบันกองทุนนี้มีสมาชิก ประมาณ 500-600 คน) สําหรบั การเสรมิ สรา๎ งรายได๎ให๎แกสํ มาชิก ทางชมรมมกี ารให๎สมาชิกกู๎เงินเพื่อการ ประกอบอาชพี โดยให๎กู๎ไดป๎ ระมาณคนละ 1,000-2,000 บาท ดอกเบย้ี รอ๎ ยละ 1.5 แตํจะหักเข๎าชมรมเป็น เงินรายได๎ นอกจากนี้ชมรมได๎สนับสนุนการรวมกลํุมผลิตสินค๎าหน่ึงผลิตภัณฑ๑หน่ึงตําบล (OTOP) โดยเฉพาะการสานกระติบ ซึ่งมีตลาดศรีสะเกษรองรับ นอกจากนี้ยังมีกลํุมทอผ๎าซึ่งท่ีผํานมาไมํสามารถ สร๎างรายได๎แกํสมาชิกได๎เพราะไมํมีตลาดรองรับ แตํชมรมยังสนับสนุนกิจกรรมทอผ๎าอยํูเพ่ือสืบสาน วฒั นธรรมอสี าน มกี ลุํมทําดอกไมจ๎ ันทน๑เพือ่ จําหนาํ ยหรือใช๎ภายในชุมชน และมีการทํากระทงจําหนํายใน เทศกาลวันลอยกระทงเพ่ือหางบประมาณเข๎าชมรม นอกจากนีใ้ นเร่ืองเบี้ยยังชีพ เป็นความรับผิดชอบของ 116

ผใ๎ู หญบํ ๎านและเทศบาลในการสํารวจเบี้ยยงั ชพี ของผสู๎ งู อายุ สวํ นชมรมจะใหค๎ าํ แนะนาํ ในเรือ่ งเบี้ยยังชีพแกํ สมาชิกท่ยี ังไมํได๎รบั เพ่อื ให๎สมาชิกไดร๎ ับเบี้ยยงั ชีพอยาํ งท่ัวถึง การทบทวนการดาเนนิ งาน ชมรมมีการประชุมสามัญประจําเดือน เพ่ือนําเสนอกิจกรรมที่ดําเนินงานตามแผน และ นําเสนอแผนกิจกรรมในเดือนตํอไป การประชุมวิสามัญใช๎ในกรณีมีวาระเรํงดํวน สําหรับการประชุม ประจําปีเป็นการประชุมเพ่ือปรึกษาหารือกันระหวํางกรรมการและสมาชิกชมรม โดยมีการนําเสนอ รายงานผลการดําเนินงานในปีที่ผํานมารวมทั้งด๎านการเงิน รายรับ-รายจํายของชมรม ซ่ึงสมาชิกท่ีเข๎า ประชมุ สามารถเสนอข๎อคดิ เหน็ ตํางๆ เพ่ือวางแผนและปรบั ปรงุ กิจกรรมของชมรม 3.2.5 นครราชสีมา กจิ กรรมของชมรมผู้สูงอายุ กิจกรรมของชมรมผู๎สูงอายุตําบลยุหวํามีครบทุกด๎าน ได๎แกํ การสํงเสริมสุขภาพกาย การ สงํ เสรมิ สขุ ภาพจติ กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม กิจกรรมด๎านเศรษฐกิจ กิจกรรมด๎านสวัสดิการและ เกอื้ กลู สมาชกิ และการสนับสนนุ ด๎านการศกึ ษา การมีแผนการจัดกิจกรรมท่ีเป็นระบบและมีเปูาหมายใน แตลํ ะด๎านจะเป็นเครอื่ งมือชํวยสํงเสริมสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถการคิดเชิงบริหารของ สมองไดเ๎ ปน็ รูปธรม การส่งเสรมิ สขุ ภาพกาย ในด๎านกิจกรรมสํงเสริมสุขภาพกาย ชมรมผ๎ูสูงอายุดําเนินการประสานงานเพื่อขอความ รวํ มมอื จากโรงพยาบาลสํงเสริมสุขภาพตาบล เพื่อให๎ความร๎ูเกี่ยวกับ การดูแลสุขภาพของตนเองสําหรับ ผ๎ูสูงอายุ นอกจากนีค้ ณะกรรมการชมรมฯ เป็นผู๎นําให๎สูงอายุแตํละหมูํบ๎านออกกําลังกาย โดยหมุนเวียน ไปแตํละหมํูบ๎านเดือนละ 1 ครั้ง และให๎แตํละหมํูบ๎านดําเนินการออกกาลังกายด๎วยตนเอง นอกจากน้ีมี การตรวจสุขภาพทางดา๎ นรํางกาย และการตรวจสุขภาพจิต โดย รพ.สต. ซง่ึ ประกอบด๎วย การวัดความดัน โลหติ และการตรวจสุขภาพปากและฟน๓ การสง่ เสรมิ สขุ ภาพจติ เน่ืองดว๎ ยผ๎ูสงู อายใุ นตําบลรังกาใหญํมีความเลื่อมใสและศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นอยําง มาก กิจกรรมทช่ี ุมชนแหํงน้ไี ดป๎ ฏบิ ัตอิ ยํูเป็นประจาํ คือ การเข๎าวัดและฟ๓งธรรมในทุกวันพระ มีการสนทนา ธรรม และการน่งั สมาธิ ซึ่งกรรมการชมรมผูส๎ ูงอายุไดเ๎ ล็งเห็นถึงความสําคัญและผลดีที่เกิดกับสมาชิกของ ชมรมเก่ียวกบั การสงํ เสริมสุขภาพจิตจึงได๎มีสํงเสริมกิจกรรมอันประกอบไปด๎วย การเข๎าวัดฟ๓งธรรมและ การสนทนาธรรมโดยการนําของคณะกรรมการของชมรมซึ่งจะเป็นการหมุนเวียนไปในแตํละหมูํบ๎าน ผล จากการดาํ เนินการพบวาํ กจิ กรรมดังกลําวไดร๎ ับความพงึ พอใจจากสมาชิกของชมรมมาอยํางตํอเนื่อง การสนบั สนนุ กิจกรรมทางสังคมและวัฒนธรรม ชมรมสนบั สนนุ ให๎สมาชิกเขา๎ รํวมกจิ กรรมในวนั สําคัญตํางๆ ได๎แกํ วันเฉลิมพระชนมพรรษา ของสมเดจ็ พระเจา๎ อยํหู ัวและสมเด็จพระนางเจ๎าพระบรมราชินีนาถ และ วันสําคัญทางพุทธศาสนา ซ่ึงจะ เป็นการเข๎ารํวมกจิ กรรมในระดับตาํ บล สําหรับกจิ กรรมท่ีจัดให๎กับสมาชิกทุกปี คือ กิจกรรมผ๎าปุาสามัคคี ผส๎ู งู อายตุ าบลรังกาใหญํ ผ๎ูสูงอายจุ ะเข๎ารํวมกิจกรรมของชมรมในวันที่ 11 เมษายน ของทุกปี ในแตํละปี จะมสี มาชกิ เขา๎ รํวมกจิ กรรมจานวนมากถึง 500 คน กิจกรรมภายในงานประกอบด๎วย กิจกรรมทอดผ๎าปุา สามัคคี การรดน้ําดําหัวผ๎ูสูงอายุที่มีอายุ ตั้งแตํ 80 ปีขึ้นไปและมีการมอบเงินให๎กับผ๎ูสูงอายุ แบํงเป็น 117

ผ๎ูสูงอายุท่มี ีอายุ 80-89 ปี ได๎รบั เงิน 300 บาท ผ๎สู งู อายุทีม่ ีอายุ 90 ปขี ึน้ ไป ได๎รับเงิน 500 บาท นอกจาก กิจกรรมดังกลาํ วแล๎ว ยงั มกี จิ กรรมการละเลํนภายในงาน ไดแ๎ กํ ราํ โทน รําวง และการเลนํ สะบ๎า การสนับสนนุ กจิ กรรมดา้ นสวัสดิการและการเกอื้ กูลสมาชิก ชมรมผสู๎ งู อายจุ ดั ทาํ โครงการกองทุนสวสั ดิการของชมรม โดยการจัดสรรงบประมาณแตํละปี เพอ่ื ให๎การชวํ ยเหลือสมาชิกของชมรมเมอื่ เจ็บปวุ ย โดยมกี ารจดั ของเยี่ยมและการเย่ียมท่ีบ๎าน รวมถึงการ มอบเงินชวํ ยเหลอื ในแตลํ ะราย สําหรับสมาชิกของชมรมที่นอนพักรักษาตัวที่โรงพยาบาลจะให๎สมาชิกนํา ใบเสร็จมาเบิกกับกองทนุ ตามวงเงินที่กําหนดไว๎ ชมรมมีการจัดต้ังกองทุนอาชีพสําหรับสมาชิกของชมรม โดยให๎มีการจัดฝึกอบรมเก่ียวกับ การทําปุ๋ยหมักชีวภาพ การทําดอกไม๎จันทน๑ การจักสาน และไม๎กวาด ผลิตภณั ฑท๑ ง้ั หมดนี้ได๎มีการสนับสนุนให๎มีการจําหนํายภายในชุมชน โดยท่ีชมรมมีการออกทุนให๎สมาชิก เพื่อใช๎ในการเร่ิมต๎นดําเนินการและเมื่อขายผลิตภัณฑ๑ได๎ ให๎นําเงินทุนน้ันมาคืนให๎กับชมรมในภายหลัง ชมรมมีการชํวยเหลือผ๎ูสูงอายุท่ียากไร๎เกี่ยวกับส๎วมแบบน่ัง ซึ่งมีการประสานงานกับเทศบาลตําบลรังกา ใหญเํ พื่อใหก๎ ารชํวยเหลือโดยการจดั ทําสว๎ มแบบนัง่ ใหก๎ ับสมาชกิ ของชมรมผส๎ู งู อายทุ ัง้ ที่บา๎ น รวมถึงส๎วมที่ วดั ของชุมชน การสนับสนนุ ด้านการศึกษา ชมรมผู๎สูงอายุได๎ให๎การสนับสนุนความรู๎แกํสมาชิกเก่ียวกับ การฝึกอาชีพเพ่ือเสริมรายได๎ ได๎แกํ การทําปุ๋ย การทาํ ดอกไมจ๎ ันทน๑ ไม๎กวาด หัตถกรรมเครือ่ งจกั สาน และเฟอร๑นเิ จอร๑เครื่องจักสาน ซึ่ง ได๎รบั การสนับสนนุ วิทยากรจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย๑ ซ่ึงให๎การสนับสนุน งบประมาณอยาํ งตํอเนือ่ ง และมกี ารให๎ทนุ เริ่มตน๎ กับสมาชกิ ทต่ี ๎องการสร๎างรายได๎ โดยให๎สมาชิกคนื เงินทุน เมื่อขายผลิตภัณฑ๑ได๎ นอกจากน้ีเทศบาลตําบลรังกาใหญํได๎ประสานงานกับมหาวิทยาลัยราชภัฏ นครราชสมี า เข๎ามามีสวํ นรํวมในการพฒั นาชมรมผูส๎ ูงอายุในด๎านการสงํ เสรมิ ภูมิปญ๓ ญาของผส๎ู ูงอายุภายใน ชมรม การสนบั สนนุ ดา้ นเศรษฐกิจ ชมรมผูส๎ ูงอายุนม้ี ีการสงํ เสริมและสนับสนุนด๎านเศรษฐกิจให๎แกํสมาชิกชมรม ได๎แกํ สํงเสริม การออมเงินวันละบาท การจัดต้ังกองทุนอาชีพ โดยกองทุนน้ีจะมีการให๎ทุนเร่ิมต๎นกับสมาชิกท่ีต๎องการ สร๎างรายได๎ หลังจากขายผลิตภัณฑ๑ได๎ สมาชิกต๎องคืนเงินทุนเข๎าชมรมคิดเป็นร๎อยละ 10 ของรายได๎ นอกจากนี้ในทุกๆ ปี ผู๎สูงอายุได๎มีโอกาสเข๎ารํวมกิจกรรมระดับจังหวัด ทุกวันที่ 10 เมษายน ของทุกๆ ปี ซงึ่ ชมรมผส๎ู งู อายุไดม๎ กี ารนาผลิตภณั ฑท๑ ม่ี าจากโครงการอบรมอาชีพให๎กับสมาชิก นํามาจัดแสดงและขาย ภายในงาน ได๎แกํ หัตถกรรมเครื่องจักสาน เฟอร๑นิเจอร๑เครื่องจักสาน ไม๎กวาด และปุ๋ยหมักชีวภาพ เป็น ต๎น การทบทวนการดาเนินงาน คณะกรรมการของชมรมผ๎ูสูงอายุรังกาใหญํมีการทบทวนการดําเนินงานของชมรมทุก 1 เดอื น ซง่ึ สมาชิกชมรมได๎มีโอกาสเข๎ารํวมรับฟ๓งและเสนอข๎อคิดเห็นกับผลการดําเนินงานของชมรม การ ประชุมใหญํสามัญประจําปีจะจัดขึ้นปีละ 1 คร้ัง โดยเป็นการประชุมเพื่อปรึกษาหารือกันระหวําง กรรมการและสมาชกิ ชมรม โดยมีการนําเสนอรายงานผลการดําเนินงานในปีที่ผํานมารวมท้ังด๎านการเงิน รายรบั -รายจาํ ยของชมรม ซ่ึงสมาชิกทเี่ ขา๎ ประชุมสามารถเสนอขอ๎ คดิ เห็นตาํ งๆ เพื่อวางแผนและปรับปรุง กิจกรรมของชมรม 118

บทท่ี 5 สรปุ ผลการวิจัย (ระยะ 12 เดือน) การวจิ ยั ทําการศึกษาสถานการณแ๑ ละวเิ คราะห๑สขุ ภาวะกาย จิต สังคม และมีความสามารถของการ คดิ เชิงบรหิ ารของสมองในผู๎สงู อายุจากชมรมผ๎ูสูงอายุท่ีเป็นชมรมแกนนําเข๎มแข็งของสมาคมสภาผู๎สูงอายุ แหํงประเทศไทยในพระบรมราชนปู ถมั ภส๑ มเด็จพระศรนี ครินทราบรมราชชนนี โดยแบงํ ออกเป็นภาคเหนือ ภาคกลาง/กรุงเทพมหานคร ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ และภาคใต๎ จํานวน 20 ชมรม โครงการวิจัยทําการ ลงพ้ืนที่วิจัยกับชมรมผู๎อายุท้ังหมดจํานวน 20 ชมรมและมีจํานวนผ๎ูสุงอายุเข๎ารํวมโครงการวิจัยจํานวน ประมาณ 440 คน ณ วนั ที่ 15 มิถนุ ายน 2562 ข๎อมูลที่นํามานําเสนอครั้งนี้เป็นข๎อมูลของผู๎สูงอายุจาก 10 ชมรมในภาคเหนือและภาค ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื โดยพบวํามีจํานวนผู๎สูงเพศชายร๎อยละ 35.7 เพศหญิงร๎อยละ 64.3 และมีเชื้อชาติ ไทย สัญชาติไทยร๎อยละ 100 ข๎อมลู ดา๎ นอาชีพพบวํา ผูส๎ ูงอายุประกอบอาชีพเกษตรกรรมร๎อยละ 31.3 ทํางานบ๎านร๎อยละ 23.2 เป็นข๎าราชการบํานาญร๎อยละ 15.5 ประกอบอาชีพธุรกิจสํวนตัวร๎อยละ 12.1 รัฐวิสาหกิจร๎อยละ 0.7 ทํางานบา๎ นร๎อยละ 23.2 และไมไํ ดท๎ ํางานร๎อยละ 13.5 ข๎อมลู ดา๎ นสขุ ภาพกายพบวาํ ผู๎สงู อายมุ ภี าวะโภชนาการปกติรอ๎ ยละ 34.0 น้ําหนักเกินร๎อยละ 27.9 โรคอ๎วนรอ๎ ยละ 32.3 และผอมรอ๎ ยละ 5.7 กลํุมผู๎สูงอายุเจ็บปุวยโรคความดันโลหิตสูงร๎อยละ 41.4 เป็น โรคเบาหวานร๎อยละ 17.2 เป็นโรคหัวใจร๎อยละ 5.4 เป็นโรคหลอดลมอักเสบ ถุงลมโปุงพอง หอบหืด ปอดอักเสบรอ๎ ยละ 4.4 เป็นวัณโรคปอดร๎อยละ 1.3 โรคต๎อหินร๎อยละ 6.4 โรคต๎อกระจกร๎อยละ 18.27 มะเร็งร๎อยละ 1.7 โรคตํอมลูกหมากโตร๎อยละ 4.4 กระเพาะอาหารอักเสบร๎อยละ 15.8 โรคเก๏าต๑ รูมา ตอยด๑ร๎อยละ 33.0 โรคไตร๎อยละ 4.7 และเป็นโรคความจําเส่ือมร๎อยละ 16.5 โดยพบวํา 5 อันดับแรก ของการเจบ็ ปุวยในผ๎ูสูงอายคุ อื โรคความดันโลหติ สูง โรคเก๏าต๑/รูมาตอยด๑ โรคตาต๎อกระจก โรคเบาหวาน และโรคสมองเสื่อม ข๎อมลู ดา๎ นสุขภาพจติ พบวาํ ผสู๎ ูงอายุมีสขุ ภาพจิตปกติร๎อยละ 95.6 มีความเศร๎าเล็กน๎อยร๎อยละ 4.0 และมีความเศร๎าปานกลางร๎อยละ 0.3 สํวนข๎อมูลด๎านสุขภาพสังคมพบวํา ผู๎สูงอายุเข๎ารํวมกิจกรรมทาง ศาสนาร๎อยละ 87.2 เข๎ารํวมกิจกรรมชุมชนร๎อยละ 87.2 ผู๎สูงอายุมีแหลํงสนับสนุนทางการเงินร๎อยละ 100 และผู๎สงู อายุมผี ู๎ดูแลร๎อยละ 100 ขอ๎ มลู ดา๎ นความสามารถการคิดเชงิ บริหารของสมองพบวาํ ผส๎ู งู อายุมีระดับความสามารถการคิดเชิง บริหารแบบองค๑รวมอยเูํ กณฑ๑ดีรอ๎ ยละ 2.3 ปกตริ ๎อยละ 56.6 และควรได๎รับการสํงเสรมิ ร๎อยละ 41.1 และ เมือ่ ทําการวเิ คราะห๑เชิงลึกถึงองค๑ประกอบของความสามารถการคิดเชิงบริหารของสมองพบวํา ผู๎สูงอายุ ควรไดร๎ ับการสงํ เสริมความสามารถการคดิ เชิงบริหารของสมองดา๎ นความจาํ ขณะทาํ งานร๎อยละ 51.9 ด๎าน การยืดหยํนุ ทางความคิดรอ๎ ยละ 49.5 และการวางแผนร๎อยละ 40.7 (3 ลาดับแรกที่ควรให้การส่งเสริม ในผู้สูงอายุ) การเจ็บปุวยในโรคความดันโลหิตสูง โรคต้อหิน โรคความจาเสื่อม และการมีสุขภาพจิตที่เศร้า สํงผลตํอความสามารถที่ถดถอยของทักษะความสามารถการคิดเชิงบริหารของสมองในผ๎ูสูงอายุ แต่การ เข้ารว่ มกจิ กรรมทางศาสนา การไดร้ ับอาหารเสริมอย่างเพียงพอจะส่งผลดีตํอทักษะความสามารถการ คิดเชงิ บรหิ ารของสมองในผู๎สุงอายเุ ชํนกัน 119

แนวทางปฏิบตั ิของชมรมผ๎ูสงู อายุทส่ี ํงเสรมิ สุขภาวะกาย จติ สังคม และความสามารถการคดิ เชิง บรหิ ารของสมองสามารถสรุปเปน็ แนวทางได๎ดงั นี้ 1. การวางแผนการดําเนินงานของชมรมด๎านการสํงเสริมสุขภาพกายให๎กับผ๎ูสูงอายุมีดังนี้ ชมรม ผูส๎ ูงอายุมกี จิ กรรมสํงเสริมสุขภาพกายที่คล๎ายคลึงกัน ได๎แกํ การตรวจรํางกายประจําปี การคัดกรองโรค เร้ือรัง การออกกําลังกาย 3 ครั้งตํอสัปดาห๑ และการให๎ความร๎ูเก่ียวกับการดูแลสุขภาพ สํวนใหญํเป็นไป ตามตัวชี้วัด แม๎บางแหํงจะไมํมีลายลักษณ๑อักษร วิธีการออกกําลังกายจะมีหลากหลายตามลักษณะ วัฒนธรรมและความสนใจของสมาชิก โดยจะหมุนเวียนชนิดของการออกกําลังกาย โดยท่ีทุกชมรมจะ กาํ หนดความถ่แี ละระยะเวลาในการออกกําลังกายท่ีเหมาะสม อีกท้ังในแตํละชมรมจะมีต๎นแบบผู๎สุงอายุ สขุ ภาพดี ซึ่งแนวทางดงั กลําวเปน็ การสํงเสริมสุขภาพกาย สุขภาพสังคม และทักษะความสามารถการคิด เชิงบรหิ ารดา๎ นความจาํ ขณะทาํ งาน การยับย้งั ช่งั ใจ การยืดหยนํุ ทางความคดิ และการวางแผน 2. การสํงเสริมสุขภาพจิตแกํผ๎ูสูงอายุ ชมรมสํวนใหญํมีการประเมินสุขภาพจิตท่ีเหมาะสมกับ ผู๎สูงอายุ และทกุ ชมรมมกี ารจดั กจิ กรรมสงํ เสริมสุขภาพจิตและกจิ กรรมนันทนาการตามตัวชว้ี ัด ทุกชมรมมี กิจกรรมทางศาสนาอันเป็นแหลํงศูนย๑รวมจิตใจและสํงผลตํอสุขภาพจิตดี และสํงผลตํอทักษะ ความสามารถการคิดเชิงบริหารดา๎ นการควบคมุ อารมณ๑ และด๎านการจดจํอ/ความสนใจ 3. การสงํ เสรมิ กิจกรรมทางสังคมและพัฒนาศักยภาพสมาชิก ชมรมทั้งหมดได๎สนับสนุนให๎สมาชิก รวมท้ังครอบครวั เข๎ารํวมกจิ กรรมตามเทศกาลหรอื ในวันสาคัญตาํ งๆ อยํางสมํ่าเสมอซ่ึงเป็นไปตามตัวชี้วัด ผส๎ู ูงอายุสวํ นใหญจํ ะเขา๎ รํวมกิจกรรม ยกเวน๎ ผ๎ูท่ีติดบ๎านติดเตียงท่ีไมํสามารถเข๎ารํวมกิจกรรมได๎ ด๎านการ พัฒนาศกั ยภาพสมาชิกของชมรมรวมทั้งดา๎ นการศึกษา ชมรมสํวนใหญมํ ีการสํงเสรมิ การเรยี นร๎ูของสมาชิก ในด๎านตํางๆ ท่ีเป็นประโยชน๑ตามความต๎องการของสมาชิก โดยเน๎นกิจกรรมสร๎างรายได๎ตามภูมิป๓ญญา ทอ๎ งถิ่น โดยวทิ ยากรจะมาจากทัง้ แหลํงภายนอกและจากสมาชิกชมรม อีกท้ังชมรมแตํละแหํงมีการจัดตั้ง โรงเรียนผ๎สู ูงอายุ โดยแนวทางหลักสูตรจะตอบสนองความต๎องการของสมาชิกเป็นหลัก แนวทางดังกลําว สํงเสรมิ สขุ ภาพสังคม และทักษะการคิดเชิงบริหารด๎านความจําขณะทํางาน การยับย้ังช่ังใจ การยืดหยุํน ทางความคดิ การวางแผน และการควบคมุ พฤติกรรมตนเอง 4. การสํงเสรมิ กจิ กรรมด๎านสวสั ดกิ ารและการเก้ือกูลสมาชกิ ชมรมท้ังหมดมีการจัดสวัสดิการและมี การเกื้อกูลสมาชิกตามตัวช้ีวัดที่กําหนด ได๎แกํ การชํวยเหลือและเย่ียมเยียนเมื่อสมาชิกเจ็บปุวย และการ ชํวยเหลือครอบครัวเม่ือสมาชิกเสียชีวิตและ มีการชํวยเหลือเมื่อสมาชิกเดือดร๎อน โดยสํวนใหญํจะมี สวัสดิการและกองทุนฌาปนกิจ สํวนกิจกรรมการออมนั้น ชมรมได๎สนับสนุนให๎สมาชิกมีการออมเงินโดย เข๎ารํวมกับกองทุนเงินออมท่ีดําเนินการในแตํละหมูํบ๎าน แนวทางดังกลําวสํงเสริมสุขภาพจิต สังคม และ ทักษะการคิดเชิงบริหารด๎านการยับยั้งช่ังใจ การยืดหยํุนทางความคิด การวางแผน และการควบคุม พฤตกิ รรมตนเอง 5. การสํงเสริมกิจกรรมดา๎ นการระดมทนุ และการมสี ํวนรํวมกับชมุ ชน ชมรมสํวนใหญํมีการระดมทุน ท้ังจากสมาชิกและจากเครือขํายหรือหนํวยงานตํางๆ ที่มีสํวนเก่ียวข๎องในการดําเนินงานของชมรม โดยเฉพาะจากทั้งภาครัฐและเอกชน องค๑การบริหารสํวนตําบลหรือเทศบาล สํานักงานพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงมนษุ ย๑จังหวัด สาขาสมาคมสภาผู๎สงู อายุแหงํ ประเทศไทยฯ ประจําจังหวัด ซ่ึงต๎องทําในรูปของ โครงการและมแี ผนกิจกรรมและตัวช้วี ัด โดยแนวดังกลําวจะชวํ ยสํงเสรมิ สขุ ภาวะกาย จติ สังคมในผู๎สงู อายุ 120

6. แหลํงทรัพยากรท่ีสนับสนุนการดําเนินงานของชมรม ชมรมทั้งหมดจะมีหนํวยงานซึ่งสํวนใหญํ เป็นหนํวยงานภาครัฐสนับสนุนการดําเนินงานในรูปแบบตํางๆ โดยหนํวยงานหลัก ได๎แกํ อบต. หรือ เทศบาล จะให๎การสนับสนุนด๎านงบประมาณตามโครงการที่ชมรมขอรับการสนับสนุนและสนับสนุน บคุ ลากร รพ.สต. ดแู ลดา๎ นสขุ ภาพและให๎คําปรกึ ษาในการดําเนินกจิ กรรมในแตลํ ะชมรม สิ่งที่นําสนใจและ เป็นรากเหง๎าของคนไทยนั่นคือ วัดเป็นแหลํงศูนย๑รวมจิตใจ นอกจากวัดจะสํงเสริมด๎านจิตใจแล๎ว ยังเป็น แหลงํ สนับสนนุ ด๎านสถานท่ีสําหรับการจัดกิจกรรมตํางๆ ในหลายๆ ชมรม นอกจากน้ียังมีหนํวยงานอื่นๆ เปน็ แหลงํ สนับสนุนอีกดว๎ ยขนึ้ อยกูํ ับบรบิ ทของแตํละชมรมผู๎สุงอายุ หมายเหตุ โครงการงานวิจยั อยูรํ ะหวาํ งวเิ คราะห๑ขอ๎ มลู และสรุปถอดบทเรียนพื้นท่ีภาคกลางและภาคใต๎ ซึ่งจะ นําเสนอผลลัพธ๑ในวันทน่ี าํ เสนอการวิจัย เอกสารอ้างอิงภาษาไทย 1. มูลนธิ สิ ถาบันวจิ ยั และพัฒนาผู๎สงู อายุไทย. รายงานสถานการณ๑ผ๎ูสงู อายุไทย พ.ศ. 2553 2. มูลนิธสิ ถาบนั วจิ ัยและพฒั นาผส๎ู ูงอายุไทย. รายงานสถานการณ๑ผ๎ูสงู อายุไทย พ.ศ. 2554 3. มลู นธิ สิ ถาบันวิจัยและพฒั นาผ๎สู งู อายไุ ทย. รายงานสถานการณ๑ผู๎สูงอายุไทย พ.ศ. 2555 4. มูลนิธสิ ถาบนั วิจยั และพฒั นาผส๎ู ูงอายไุ ทย. รายงานสถานการณผ๑ ๎ูสูงอายไุ ทย พ.ศ. 2556 5. มูลนิธสิ ถาบันวจิ ัยและพัฒนาผสู๎ ูงอายุไทย. รายงานสถานการณ๑ผ๎ูสงู อายุไทย พ.ศ. 2557 6. มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู๎สงู อายไุ ทย. รายงานสถานการณ๑ผ๎ูสูงอายไุ ทย พ.ศ. 2558 7. มูลนิธิสถาบนั วจิ ัยและพัฒนาผ๎ูสูงอายุไทย. รายงานสถานการณผ๑ ู๎สูงอายุไทย พ.ศ. 2559 8. สาํ นกั สํงเสริมและพิทักษ๑ผู๎สูงอายุ แผนพฒั นาผูส๎ งู อายุแหํงชาติ ฉบบั ท่ี 2 กรงุ เทพฯ, 2546 9. สํานกั สํงเสรมิ และพิทักษ๑ผู๎สูงอายุ พระราชบญั ญัตผิ สู๎ งู อายุแหํงชาติ กรุงเทพฯ, 2546. 10. สํานกั งานสถิติแหํงชาติ. ผู๎สูงอายุไทย 2550 มุมมอง เสียงสะทอ๎ นจากขอ๎ มูลสถิติ. กรุงเทพฯ:พี.เอ. ลีฟ ว่ิง จํากัด, 2551 11. สาํ นกั นายกรฐั มนตรี. รัฐธรรมนูญแหํงราชอาณาจักรไทย พุทธศกั ราช 2550 12. สํานกั งานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและสังคมแหงํ ชาติ. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แหํงชาติ ฉบับท่ี 10 (พ.ศ. 2550 - 2554), 2552 13. คณะกรรมการสํงเสรมิ และประสานงานผู๎สงู อายแุ หํงชาติ. แผนผูส๎ งู อายุแหงํ ชาติ ฉบับท่ี 2 (พ.ศ. 2545 - 2564), 2545 14. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่นั คงของมนษุ ย๑. พระราชบญั ญตั ผิ สู๎ งู อายุ พ.ศ. 2546, 2550 15. กระทรวงการพฒั นาสังคมและความม่นั คงของมนษุ ย๑. ปฎญิ ญาผ๎สู ูงอายไุ ทย, 2542 16. ศิรางค๑ ทับสายทอง. จิตวทิ ยาผ๎สู งู อายุ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณม๑ หาวทิ ยาลยั , 2533 17. สุรกลุ เจนอบรม. วทิ ยาการผ๎ูสูงอายุ. กรงุ เทพฯ: ภาควชิ าการศึกษานอกโรงเรยี น คณะครศุ าสตร๑ จฬุ าลงกรณม๑ หาวิทยาลัย, 2534 18. สุทธชิ ัย จติ ะพันธ๑กลุ . หลักสําคัญของเวชศาสตร๑ผ๎ูสงู อาย.ุ พมิ พค๑ รั้งที่ 3. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พ๑แหํง จฬุ าลงกรณ๑มหาวิทยาลยั , 2544 121

19. ประเวศ วะส.ี คณุ ภาพผู๎สูงอายทุ ีพ่ ึงปรารถนา. เอกสารประกอบการประชมุ วิชาการแหํงชาตวิ าํ ด๎วย ผู๎สูงอายกุ รมประชาสงเคราะห๑ กระทรวงแรงงานและสวัสดกิ ารสงั คม สมาคมพฤฒวทิ ยาและเวช ศาสตร๑ผสู๎ งู อายุไทย และสมาคมสภาผู๎สงู อายุแหํงประเทศไทย, กรุงเทพฯ: ม.ป.ท. 2542 20. สุรกลุ เจนอบรม. นโยบายการจดั กจิ กรรมการศกึ ษานอกโรงเรยี นสําหรับผู๎สูงอายุ. กรุงเทพกรมการ ศกึ ษานอกโรงเรียน กระทรวงศกึ ษาธิการ, 2537 21. สาํ นกั งานสงํ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย. รายงานระดับชาตเิ รอ่ื งสภาพและ การพัฒนาการเรียนรู๎และการศกึ ษาผู๎ใหญํ. กรงุ เทพฯ : สํานักงานสํงเสรมิ การศึกษานอกระบบและ การศึกษาตามอัธยาศยั , 2551. เอกสารอา้ งองิ ภาษาองั กฤษ 1. Active Aging: A Policy Framework, 2002 2. United Nations, Populations ageing, 2000. 3. Zelazo PD, Craik FI, Booth L. Executive function across the life span. Acta Psychol (Amst). 115 (2-3):167-83, 2004. 4. Gilbert, S. J., & Burgess, P. W.Executive function. Curr Biol, 18(3), 2008. 5. Huei-Ling Chiu, Hsin Chu, Jui-Chen Tsai, Doresses Liu, Ying-Ren Chen, Hui-Ling Yang, Kuei-Ru Chou. The effect of cognitive-based training for the healthy older people: A meta-analysis ofrandomized controlled trials. PLOS ONE. 2017 May, 1. 6. Thow ME, Summers MJ, Saunders NL, Summers JJ, Ritchie K, Vickers JC. Further education improves cognitive reserve and triggers improvement in selective cognitive functions in older adults: The Tasmanian Healthy Brain Project. Alzheimers Dement (Amst). 2017 Sep 19;10:22-30. 7. Ge S, Wu B, Bailey DE Jr1, Dong X. Social Support, Social Strain, and Cognitive Function Among Community-Dwelling U.S. Chinese Older Adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2017 Jul 1;72. 8. Demnitz N, Esser P, Dawes H, Valkanova V, Johansen-Berg H, Ebmeier KP, Sexton C. A systematic review and meta-analysis of cross-sectional studies examining the relationship between mobility and cognition in healthy older adults. Gait Posture. 2016 Oct;50:164-174. 9. Campanholo KR, Boa INF, Hodroj FCDSA, Guerra GRB, Miotto EC.. Impact of sociodemographic variables on executive functions. Dement Neuropsychol. 2017 Jan- Mar;11(1):62-68. 10. Anderson V. Executive function in children: introduction. Child Neuropsychol. 2002 Jun;8(2):69-70. 122

ภาคผนวก ก รายช่อื ชมรมผส๎ู ูงอายุสมาคมสภาผ๎ูสูงอายุแหํงประเทศไทยในพระบรมราชนปู ถัมภ๑สมเดจ็ พระศรีนครนิ ทราบรม ราชชนนี ลาดับที่ ชื่อชมรม ชอ่ื ชมรมขยายผล ภาคเหนือ 1. ชมรมผสู๎ งู อายุตาํ บลยุหวาํ 1.ชมรมผส๎ู ูงอายตุ .บ๎านกลาง อ.สนั ปาุ ตอง อ.สันปาุ ตอง จ.เชยี งใหมํ 2.ชมรมผู๎สงู อายตุ .ทํุงรวงทอง อ.แมวํ าง 3.ชมรมผู๎สูงอายุต.ดอยหลํอ อ.ดอยหลอํ 4.ชมรมผส๎ู งู อายุต.สารภี อ.สารภี 2. ชมรมผส๎ู งู อายตุ ําบลหา๎ งฉตั ร 1.ชมรมผู๎สูงอายตุ .แมํสนั อ.ห๎างฉัตร อ.หา๎ งฉัตร จ.ลําปาง 2.ชมรมผ๎สู ูงอายุต.สบปราบ อ.สบปราบ 3.ชมรมผู๎สูงอายุต.แมํเมาะ อ.แมเํ มาะ 4.ชมรมผู๎สูงอายุต.ทาํ ผา อ.เกาะคา 3. ชมรมรวมใจไผลํ อ๎ ม 1.ชมรมผส๎ู งู อายุตาํ บลงว้ิ งาม อ.เมอื ง ต.ไผลํ อ๎ ม อ.ลบั แล จ.อตุ รดติ ถ๑ 2.ชมรมผู๎สงู อายุ รพ.สต.บา๎ นหว๎ ยไคร๎ อ.นํา้ ปาด 3.ชมรมผส๎ู งู อายุรพ.สต.น้าํ อําง อ.ตรอน 4.ชมรมผู๎สูงอายุต.นํ้าหมนั อ.ทําปลา 4. ชมรมอบุ าลรี วมใจ 1.ชมรมผู๎สงู อายุครบู าศรวี ชิ ยั อ.ทุํงเสลีย่ ม ต.กลางดง อ.ทํงุ เสลี่ยม 2.ชมรมผส๎ู ูงอายุ อ.กงไกลาศ อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทยั 3.ชมรมผู๎สงู อายอุ .สวรรคโ๑ ลก อ.สวรรคโ๑ ลก 4.ชมรมผู๎สูงอายุบ๎านปูอม อ.คริ ีมาศ 5. ชมรมผส๎ู ูงอายเุ ทศบาลลาน 1.ชมรมผส๎ู ูงอายดุ อกทานตะวัน อ.ลานกระบือ กระบือ อ.ลานกระบอื 2.ชมรมผส๎ู งู อายุ รพ.สต. ทํามะเขือ อ.คลองคลุง จ.กาํ แพงเพชร 3.ชมรมผส๎ู ูงอายุเทศบาลพรานกระตําย อ.พรานกระตาํ ย 4.ชมรมผสู๎ ูงอายเุ ทศบาลขาณลุ กั ษณ๑บรุ อี .ขาณุลกั ษณบ๑ รุ ี ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื 1. ชมรมดอกรกั รวมใจ 1.ชมรมผู๎สูงอายุบ๎านหนองจมุํ อ.กนั ทรวชิ ัย ต.ทาํ ขอนยาง อ.กันทรวิชัย 2.ชมรมผู๎สงู อายุต.ดอนเงนิ อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม 3.ชมรมผ๎สู ูงอายตุ .เหลาํ ดอกไม๎ อ.ช่นื ชม 4.ชมรมผูส๎ งู อายุต.เขวา อ.เมอื ง 2. ชมรมรักษส๑ ุขภาพวดั อโศกการาม 1.ชมรมผส๎ู งู อายุต.หนองอีบุตร อ.ห๎วยผึ้ง ต.ยอดแกง อ.นามน จ.กาฬสนิ ธุ๑ 2.ชมรมผส๎ู งู อายุต.ศรสี มเดจ็ อ.สมเด็จ 3.ชมรมผู๎สูงอายตุ .เหลําใหญํ อ.กุฉินารายณ๑ 4.ชมรม60 ยังแจ๐วบ๎านหนองหญา๎ ปลอ๎ ง อ.นามน 3. ชมรมผส๎ู ูงอายุตําบลบ๎านเดือ่ 1.ชมรมผส๎ู ูงอายบุ ๎านวําน อ.ทาํ บอํ อ.ทาํ บํอ จ.หนองคาย 2.ชมรมผูส๎ ูงอายอุ บต.ผาตั้ง อ.สงั คม 3.ชมรมผู๎สงู อายตุ าํ บลประโค อ.เมือง 4.ชมรมผู๎สูงอายตุ ําบลเขิม อ.โพนพสิ ัย 4. ชมรมผส๎ู งู อายพุ นมไพร 1.ชมรมผู๎สงู อายุต.นานวล อ.พนมไพร อ.พนมไพร จ.ร๎อยเอ็ด 2.ชมรมผ๎สู งู อายุต.ข้ีเหล็ก อ.อาจสามารถ 3.ชมรมผส๎ู งู อายุต.สวําง อ.โพนทอง 4.ชมรมผส๎ู ูงอายบุ ๎านอมํุ เหม๎าสงิ ห๑นคร อ.เกษตรวิสัย 123

ลาดบั ท่ี ช่อื ชมรม ชื่อชมรมขยายผล 5. ชมรมผส๎ู งู อายุตําบลรงั กาใหญํ 1.ชมรมผส๎ู งู อายุต.โบสถ๑ อ.พมิ าย 1. 2.ชมรมผูส๎ งู อายตุ .ประสุขเขต2 อ.ชมุ พวง อ.พิมาย จ. 3.ชมรมผส๎ู ูงอายวุ ัดสระบวั อ.เมอื งยาง 2. 4.ชมรมผส๎ู ูงอายตุ .โนนเตง็ อ.คง 3. นครราชสีมา 4. 1.ชมรมผส๎ู งู อายุเขตทวีวัฒนา 1 ชมรม 5. ภาคกลางและกรุงเทพมหานคร 2.ชมรมผู๎สงู อายุเขตดอนเมอื ง 1 ชมรม 3.ชมรมผูส๎ ูงอายุเขตพญาไท 1 ชมรม 1. ชมรมผสู๎ งู วยั ในสาํ นกั เขต 4.ชมรมผส๎ู ูงอายุเขตบางนา 1 ชมรม 2. กรุงเทพมหานคร 3. 1.ชมรมผสู๎ ูงอายชุ มุ ชนกฤษดานคร อ.ปากเกรด็ 4. ชมรมผส๎ู งู อายปุ ระชานิเวศน๑ 2 2.ชมรมผู๎สูงอายุรพสต.ทาํ ทรายสามัคคี อ.เมือง 5. ระยะ3 นนทบรุ ี อ.ปากเกรด็ จ. 3.ชมรมผูส๎ ูงอายอุ ําเภอบางบวั ทอง นนทบุรี 4.ชมรมผู๎สูงอายบุ างแมํนาง อ.บางใหญํ 1.ชมรมผส๎ู งู อายุดงพระรามสามคั คี อ.เมือง ศูนย๑บริการผู๎สงู อายใุ นวัดโดย 2.ชมรมผสู๎ ูงอายตุ .นนทรี อ.กบนิ ทรบ๑ รุ ี ชุมชนวัดปาุ ทรงคณุ อ.เมอื ง จ. 3.ชมรมผส๎ู ูงอายุ ต.ดงกระทงยาม อ.ศรีมหาโพธ์ิ ปราจีนบรุ ี 4.ชมรมผูส๎ ูงอายุต.บางขาม อ.บ๎านสรา๎ ง 1.ชมรมผู๎สูงอายวุ ังคู๎ อ.ทําวงุ๎ ชมรมผส๎ู ูงอายเุ ทศบาลต.โพตลาด 2.ชมรมผส๎ู ูงอายตุ .โพลทอง อ.บ๎านหม่ี แกว๎ อ.ทาํ วงุ๎ จ.ลพบุรี 3.ชมรมผส๎ู ูงอายุต.ทาํ มะนาว อ.ชัยบาดาล 4.ชมรมสร๎างเสรมิ สุขภาพต.เขาสามยอด อ.เมอื ง ชมรมผสู๎ ูงอายุตําบลหนองแหนอ 1.ชมรมผ๎สู ูงอายตุ .สาวชะโงก อ.บางคล๎า อ.พนมสารคาร จ.ฉะเชงิ เทรา 2.ชมรมผส๎ู งู อายุ อบต.พนมสาร อ.พนมสารคาม 3.ชมรมผส๎ู งู อายุตาํ บลดงน๎อย อ.ราชสาสน๑ ภาคใต้ 4.ชมรมผู๎สงู อายตุ .หนองไม๎แกนํ อ.แปลงยาว ศนู ยบ๑ รกิ ารผ๎สู งู อายุวดั มาตคุ ณุ า ราม พงั งา 1.ชมรมผู๎สูงอายุบา๎ นบํอดาน ต.นาเตย อ.ท๎ายเหมือง 2.ชมรมผู๎สูงอายุอบต.กระโสม ต.กระโสม อ.ตะกั่วทํงุ ชมรมผส๎ู ูงอายเุ ทศบาลต.ทําช๎าง 3.ชมรมผู๎สูงอายุรพ.สต.ตากแดด ต.ตากแดด อ.เมือง จ.สงขลา 4.ชมรมผู๎สูงอายุรพ.สต.บางเตย ต.บางเตย อ.เมอื ง 1.ชมรมผูส๎ ูงอายุรพ.สต.บ๎านปาุ ยาง อ.บางกล่ํา ชมรมผสู๎ ูงอายุตาํ บลเขาหวั ควาย 2.ชมรมผส๎ู งู อายตุ .แมทํ อม อ.บางกลํา่ จ.สุราษฎร๑ธานี 3.ชมรมผูส๎ งู อายตุ .เกาะยอ อ.เมอื ง 4.ชมรมผูส๎ งู อายุวดั ปานศึกษาธกิ าราม อ.ควนเนยี ง ชมรมผสู๎ ูงอายุ จ.ภเู ก็ต 1.ชมรมผู๎สูงอายุรพ.นาสาร อ.บา๎ นนาสาร ชมรมผสู๎ ูงอายุ จ.นครศรีธรรมราช 2.ชมรมผส๎ู งู อายุตาํ บลบางโพธิ อ.เมอื งสุราษ 3.ชมรมผส๎ู งู อายุต.ทําข๎าม อ.พุนพนิ 4.ชมรมผ๎ูสงู อายบุ ๎านห๎วยใหญํ อ.บา๎ นนาเดิม 124

แบบประเมนิ ภาวะสุขภาพของผูส้ งู อายุ (ฉบบั วจิ ยั ) Elderly Health Profile (Research edition) คาชแ้ี จง แบบสอบถามนี้ออกแบบเพื่อใช้ในการสัมภาษณ์และการประเมินภาวะสุขภาพของ ผู้สูงอายุใน ประเด็นที่เก่ียวกบั สขุ ภาพผูส้ งู อายุ ประกอบด้วย 5 ส่วน คือ สว่ นที่ 1 ข้อมลู ทว่ั ไปของผู้สงู อายุ สว่ นที่ 2 สขุ ภาพกายของผู้สูงอายุ 2.1 การรับรู้ภาวะสขุ ภาพ 2.2 โรคและการเจ็บปว่ ย 2.3 ปัญหาสาคัญของผูส้ ูงอายุ 2.4 พฤติกรรมสุขภาพ ส่วนที่ 3 ความสามารถเชิงปฏิบตั ิของผู้สงู อายุ 3.1 ความสามารถในการปฎิบัตกิ จิ วัตรประจาวนั พน้ื ฐาน สว่ นที่ 4 สขุ ภาพจิตของผสู้ งู อายุ 4.1 ภาวะซึมเศรา้ 4.2 สภาพสมอง ส่วนที่ 5 สุขภาพสังคมของผู้สงู อายุ 5.1 ครอบครวั และสมั พันธภาพ 5.2 แหลง่ สนับสนนุ ดา้ นการเงนิ 5.3 แหล่งสนบั สนนุ ดา้ นผูด้ แู ล 5.4 แหล่งสนับสนนุ ดา้ นจิตสงั คม 125

ส่วนท่ี 1 ขอ้ มูลทว่ั ไปของผสู้ ูงอายุ ชอ่ื .........................................นามสกลุ ................................เพศ ( ) ชาย ( ) หญงิ อายุ.........................ปี ........................เดือน เชื้อชาติ ........................ ศาสนา......................... สถานภาพสมรส ( ) โสด ( ) คํู ( ) หมา๎ ย ( ) หยาํ / แยก ที่อยํู .................................................................................................................................................. หมายเลขโทรศพั ท๑ ..................................................... อาชีพ/การทํางานในป๓จจุบันเพอ่ื สรา๎ งรายได๎ หรือ ได๎รับบํานาญ (งานท่ที าํ เพอ่ื รายได๎) ( ) ไมํไดท๎ ํางาน ( ) ทํางานบา๎ น ( ) เกษตรกรรม ระบุ............................................ ( ) ธรุ กิจสํวนตัว ระบ.ุ ........................................... ( ) ข๎าราชการบาํ นาญ ( ) รฐั วสิ าหกิจ ระบุ....................................................... ( ) อน่ื ๆ ระบ.ุ .............................................................. การเข๎ารํวมกิจกรรมขององค๑กร/ชมรม/กลุมํ ตาํ งๆ ( ) ไมํได๎เขา๎ รํวม ( ) เขา๎ รวํ ม ระบุ กิจกรรมและองคก๑ ร/ชมรม/กลุํมที่เขา๎ รํวม 1................................................................................. ส่วนที่ 2 สขุ ภาพกายของผู้สงู อายุ นา้ํ หนัก...............กิโลกรมั สํวนสงู ...............เซนติเมตร ดัชนมี วลกาย (BMI) = ………………………..กก./ตร.ม. รอบเอว.....................................เซนติเมตร รอบสะโพก.....................................เซนติเมตร ชพี จร...................ครง้ั /นาที ความแรง ( ) ปกติ ( ) เบา ความเรว็ /จังหวะ ( ) สมํ่าเสมอ ( ) ไมสํ ม่าํ เสมอ ความดนั โลหิต..................../มม.ปรอท ทาํ ท่ีใช๎วดั ( ) นง่ั ( ) นอน ความสามารถในการมองเห็น ( ) เห็นชดั เจน ( ) เหน็ ไมํชดั มวั ( ) ไมํเหน็ ความสามารถในการได๎ยิน ( ) ได๎ยินชดั เจน ( ) ไดย๎ ินไมชํ ดั เจน ( ) ไมไํ ดย๎ นิ การรบั รภู้ าวะสขุ ภาพ สุขภาพโดยท่ัวไปของทํานในปจ๓ จุบันเป็นอยาํ งไร ( ) ดมี าก ( ) ดี ( ) ปานกลาง ( ) แยํ ( ) แยมํ าก สขุ ภาพของทาํ นเป็นอยํางไรเม่ือเปรียบเทียบกบั บุคคลอื่นที่มีอายุเทาํ กนั ( ) ดกี วาํ ( ) เทาํ กัน ( ) ด๎อยกวาํ ระบุ............................................. อุปกรณ๑ทางการแพทย๑/เคร่อื งชวํ ยเหลอื ที่ใช๎ เชํน ฟ๓นปลอม ไม๎เท๎า อุปกรณ๑ชํวย เดิน รถนง่ั เขน็ เครื่องชวํ ยฟ๓ง แวํนตา อ่นื ๆ ( ) ไมมํ ี ( ) มี ระบุ 1...................... 2..................... 3........................... 126

โรคและการเจบ็ ป่วย มี/เป็น ไมมํ ี/ไมํ ไมํ มี/เปน็ เป็น ทราบ ทํานเป็นโรคหรือมภี าวะเจ็บปุวย ไมมํ ี/ไมํ ไมํ - ความดนั โลหิตสงู เป็น ทราบ - เบาหวาน - โรคหัวใจ ระบ.ุ .................................................. - หลอดลมอักเสบ ถุงลมโปุงพอง หอบหืด ปอดอักเสบ - วัณโรคปอด - ต๎อหนิ - ตอ๎ กระจก - มะเรง็ - ตํอมลกู หมากโต - กระเพาะอาหาร / กระเพาะอาหารอกั เสบ - ขอ๎ เส่อื ม เก๏าต๑ รูมาตอยด๑ ปวดขอ๎ - โรคพารก๑ ินสัน โรคสั่น - โรคไต ระบ.ุ ..................................................... - สมองเส่ือม โรคหลงลมื ความจําเส่อื ม - แผลกดทับ - อน่ื ๆ ระบ.ุ ........................................................ ปัญหาสาคัญของผู้สูงอายุ (ภายใน 6 เดือน) ทํานเคยมีป๓ญหาดังนี้ หรือไมํ - หกลม้ ถา๎ มีระบุ……………………………………………………… (ความถ่ี สถานที่ วันเวลา กลางวัน-กลางคืน) - กลนั้ ปัสสาวะไม่อยู่ (มีป๓สสาวะเล็ด-ราด ไมสํ ามารถ กล้นั ป๓สสาวะได๎ขณะไอ หวั เราะ หรอื เคลื่อนไหว) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… (ความถี่ จํานวน ระยะเวลา) - ท้องผกู /อจุ จาระราด (ไมสํ ามารถกลั้นอจุ จาระได๎) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… - มีปญั หาเรื่องการนอนหลับ (ต่นื กลางคืน นอนหลบั กลางวันมา อ่ืนๆ) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… 127

ทาํ นเคยมีป๓ญหาดังนี้ หรือไมํ มี/เป็น ไมมํ /ี ไมํ ไมํ เป็น ทราบ - สูญเสยี ความจา (ขี้ลืม ทบทวนความจาํ ไดย๎ าก) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… - มปี ัญหาเรอื่ งการรับประทานอาหาร (เคีย้ วและกลนื ลาํ บาก ไมอํ ยากรบั ประทานอาหาร มีอาการเจบ็ ปวดในชํอง ปาก) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… - มปี ญั หาเรอื่ งการไดย้ นิ (ได๎ยินไมํชดั เจน ใช๎เครอ่ื งชวํ ยฟง๓ ) ถา๎ มี ระบุ…………………………………………………………… - มปี ัญหาเรอ่ื งการมองเหน็ (สายตายาว มองเห็นไมํชดั เจน) ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… - มีปัญหาเร่อื งการเคลือ่ นท่ี (เดนิ ลาํ บาก ต๎องใช๎อปุ กรณ๑ ชวํ ยเดนิ ) ถา๎ มี ระบุ…………………………………………………………… - มีปญั หาเรอ่ื งการนอนกรน ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… - ป๓ญหาอนื่ ๆ ถ๎ามี ระบุ…………………………………………………………… พฤตกิ รรมสุขภาพ (ในรอบ 6 เดอื นทผ่ี ่านมา) ไมเํ ลย ไดท๎ าํ ได๎ทาํ บางครง้ั สมํ่าเสมอ - ทา่ นออกกาลังกายหรอื ไม่ ถา๎ ทํา ระบุ…………………………………………………………… (ชนดิ จํานวนวนั ตํอสปั ดาห๑ และระยะเวลาท่ใี ช๎) - ทา่ นทางานอดเิ รก เชนํ ทาํ สวน เย็บปก๓ ถักร๎อย จกั สาน วาดรปู เลีย้ งสัตว๑ อื่นๆ หรือไมํ ถา๎ ทํา ระบุ…………………………………………………………… (ประเภทงานอดเิ รก จํานวนวนั ตํอสปั ดาห๑ และ ระยะเวลาทีใ่ ช)๎ - ทา่ นสูบบุหรี่หรอื ไม่ ถา๎ สบู ระบุ…………………………………………………………… (ชนิด จํานวนทสี่ บู ตํอวัน) - ท่านดื่มสรุ าหรอื ไม่ ถา๎ เคย ระบุ…………………………………………………………… (ชนดิ จํานวนทีท่ ดี่ ่มื ตํอสัปดาห๑) 128

ไมเํ ลย ได๎ทาํ ได๎ทาํ พฤตกิ รรมสุขภาพ (ในรอบ 6 เดือนที่ผ่านมา) บางคร้งั สมา่ํ เสม อ - ท่านไดร้ ับประทานอาหาร ท้งั เนื้อสตั ว์ แปง้ และ ไขมนั เพยี งพอกบั ความต้องการในแตล่ ะวนั หรอื ไม่ ถา๎ ไมเํ พียงพอ ระบุ…………………………………………………………… (ปริมาณตอํ วนั ประเภทอาหารทีข่ าด) - ท่านรับประทานผกั ผลไมส้ มา่ เสมอหรือไม่ ถา๎ รับประทานสมํ่าเสมอ ระบุ…………………………………………… (จาํ นวนครง้ั /สปั ดาห๑) - ท่านรบั ประทานอาหารเสริมหรอื ไม่ (รวมทง้ั สมนุ ไพร วติ ามนิ แรธ่ าตุ) ถา๎ รับประทาน ระบุ……………………………………………………… (ประเภท ปรมิ าณ จาํ นวนครั้งตํอสปั ดาห๑) - ท่านตรวจร่างกายสม่าเสมอหรือไม่ (หมายถึงการ ตรวจร่างกายโดยไมไ่ ด้มารักษาโรค) ถ๎าตรวจ ระบุ…………………………………………………………… (จํานวนครง้ั ตํอปี สถานทไ่ี ปตรวจ) - ท่านเข้ารว่ มกจิ กรรมของชมุ ชนบา้ งหรือไม่ เชน่ การพฒั นาชุมชนการประชุมในชมุ ชน บ้างหรือไม่ ถา๎ ตรวจ ระบุ…………………………………………………………… (ประเภทของกิจกรรม จํานวนครงั้ ตํอสปั ดาห/๑ เดือน) 129

ส่วนที่ 3 ความสามารถเชงิ ปฏิบตั ิของผู้สงู อายุ โปรดระบุผู๎ใหข๎ อ๎ มลู ในสํวนน้ี ( ) ผูส๎ งู อายุ ( ) ผ๎ดู แู ล ระบุ....................................... ( ) ผส๎ู มั ภาษณ๑ ( ) อ่นื ๆ ระบ.ุ ......... 3.1 ความสามารถในการปฏบิ ตั กิ จิ วัตรประจาํ วนั พ้ืนฐาน (ดชั นีบารเ๑ ธลเอดแี อล : Barthel ADL Index) ขอ๎ ความ คะแนน 1. Feeding (รบั ประทานอาหารเมอื เตรียมสาํ รบั ไวใ๎ ห๎เรยี บร๎อยตํอหน๎า) 0. ไมสํ ามารถตกั อาหารเข๎าปากได๎ ตอ๎ งมีคนชวํ ยปูอนให๎ 1. ตกั อาหารเองได๎ แตํงตอ๎ งมีคนชํวย เชํน ชํวยใช๎ช๎อนตักเตรียมไว๎ให๎ หรือตัด ให๎เปน็ ชิน้ เล็กๆ ไว๎ลํวงหน๎า 2. ตกั อาหารและชวํ ยตนเองได๎เป็นปกติ 2. Grooming (ล๎างหน๎า หวีผม แปรงฟ๓น โกนหนวด ในระยะ 24 – 48 ช่ัวโมงทผ่ี ํานมา) 0. ความตอ๎ งการความชวํ ยเหลอื 1. ทาํ ไดเ๎ อง (รวมทง้ั ท่ีทําไดเ๎ องถา๎ เตรยี มอุปกรณ๑ไว๎ให)๎ 3. Transfer (ลุกนง่ั จากท่ีนอน หรือจากเตยี งไปยังเกา๎ อ)้ี 0. ไมสํ ามารถน่ังได๎ (นงั่ แลว๎ จะล๎มเสมอ) หรือต๎องใชส๎ องคนชํวยกันยกขึน้ 1. ตอ๎ งการความชํวยเหลอื อยํางมากจึงจะน่ังได๎ เชํน ต๎องใช๎คนที่แข็งแรงหรือมี ทกั ษะ 1 คน หรอื ใชค๎ นทวั่ ไป 2 คน พยงุ หรือดันขึ้นมาจึงจะนัง่ อยํูได๎ 2. ต๎องการความชํวยเหลือบ๎าง เชํน บอกให๎ทําตาม หรือชํวยพยุงเล็กน๎อย หรอื ต๎องมคี นชํวยดูแลเพือ่ ความปลอดภยั 3. ทาํ ไดเ๎ อง 4. Toilet use (ใช๎หอ๎ งสขุ า) 0. ชวํ ยเหลอื ตนเองไมํได๎ 1. ทาํ เองไดบ๎ า๎ ง (อยํางน๎อยทําความสะอาดตนเองได๎หลังธุระ) แตํต๎องการความ ชวํ ยเหลือในบางส่งิ 2. ชํวยเหลือตนเองได๎ดี (ข้ึนน่ังหรือลงจากชักโครกได๎เอง ทําความสะอาดได๎ เรยี บรอ๎ ยหลงั จากเสร็จธรุ ะ ถอดใสํเสือ้ ผ๎าได๎เรียบรอ๎ ย) 5. Mobility (การเคล่อื นทีภ่ ายในหอ๎ งหรือบา๎ น) 0. เคลือ่ นทไี่ ปไหนไมไํ ด๎ 1. ต๎องใช๎รถเข็นชํวยตัวเองให๎เคล่ือนท่ีได๎เอง (ไมํต๎องมีคนเข็นให๎) และจะต๎อง เขา๎ ออกมมุ หอ๎ งหรือประตูได๎ 2. เดินหรือเคล่ือนท่ีโดยมีคนชํวย เชํน พยุง หรือบอกให๎ทําตาม หรือต๎องให๎ ความสนใจดแู ลเพ่ือความปลอดภยั 3. เดนิ หรือเคล่ือนท่ไี ด๎เอง 130

ข้อความ คะแนน 6. Dressing (การสวมใสํเสอ้ื ผา๎ ) 0. ตอ๎ งมีคนสวมใสใํ ห๎ ชํวยเหลอื ตนเองแทบไมํไดห๎ รือนอ๎ ย 1. ชวํ ยเหลือตนเองได๎ราว รอ๎ ยละ 50 2. ชวํ ยเหลือตนเองได๎ดี (รวมทั้งการติดกระดุม รูดซิป หรือใช๎เส้ือผ๎าท่ีดัดแปลง ให๎เหมาะสมกไ็ ด๎) 7. Stair (การขนึ้ ลงบนั ได 1 ชนั้ ) 0. ไมสํ ามารถทาํ ได๎ 1. ต๎องการคนชํวย 2. ขึ้นลงได๎เอง (ถ๎าต๎องใช๎เครื่องชํวยเดิน เชํน Walker จะต๎องเอาขึ้นลงได๎ ดว๎ ย) 8. Bathing (การอาบน้ํา) 0. ต๎องมีคนชวํ ยหรอื ทําให๎ 1. อาบน้าํ เองได๎ 9. Bowel (การกลนั้ การถาํ ยอุจจาระในระยะ 1 สปั ดาห๑ทผ่ี าํ นมา) 0. กล้ันไมไํ ด๎ หรอื ตอ๎ งการการสวนอุจจาระอยํางสมํ่าเสมอ 1. กลั้นไมไํ ด๎เปน็ บางคร้ัง (เป็นน๎อยกวํา 1 คร้งั ตอํ สปั ดาห)๑ 2. กลน้ั ได๎ปกติ 10. Bladder (การกลัน้ ปส๓ สาวะในระยะ 1 สปั ดาห๑ ท่ีผาํ นมา) 0. กล้ันไมไํ ด๎ หรอื ใสํสายสวนปส๓ สาวะแตํไมํสามารถดูแลตนเองได๎ 1. กลน้ั ไมไํ ด๎บางครง้ั (เป็นน๎อยกวาํ วันละ 1คร้ัง) 2. กลนั้ ไดเ๎ ปน็ ปกติ รวม หมายเหตุ 1. เป็นการวัดวําผ๎ูปุวยทําอะไรได๎บ๎าง (ทําอยูํได๎จริง) ไมํใชํเป็นการทดสอบวํา/หรือถามวํา สามารถทําไดห๎ รอื ไมํ 2. โดยทั่วเปน็ การสอบถามถงึ กจิ ท่ีปฏิบัตใิ นระยะ 24 -48 ชัว่ โมง 3. จุดประสงค๑เป็นการวัดระดับ Independence ดังนั้น ถ๎าหากมีคนคอยดูแลหรือเฝูาระวัง เวลาปฏิบตั กิ จิ ใหถ๎ อื วําได๎คะแนนไมํเตม็ 4. ถา๎ หมดสตใิ ห๎คะแนน 0 ท้งั หมด 5. ระดับความรุนแรงของ BAI * 0-4 = very low initial score (total dependence) * 5-8 = low initial score (severe dependence) * 9-11 = intermediate initial score (mild severe dependence , consideration of discharging home) * 12 = initial high (mild severe dependence, consideration of discharging home) 131

ส่วนท่ี 4 สุขภาพจิตผสู้ ูงอายุ 4.1 ภาวะซมึ เศร๎า (แบบวดั ความซมึ เศร๎าในผ๎ูสูงอายขุ องไทย Thai Geriatric Depression Scale : TGDS) คาช้ีแจง โปรดอํานข้อความแต่ละข้ออย่างละเอียด และประเมนิ ความรู้สึกของผ้สู งู อายใุ นช่วงเวลาหน่ึงสปั ดาห์ที่ ผา่ นมา และให้ขีด / ลงในชอ่ งที่ตรงกบั “ใช่” ถ้าข้อความนนั้ ตรงกบั ความรู้สกึ ของผ้สู งู อายุให้ขีด / ลงในช่องท่ีตรงกับ “ไม่ใช่” ถ้าข้อความนนั้ ไมต่ รงกับความรู้สึกของผ้สู งู อายุและในกรณีท่ีผ้สู งู อายุ ถ้าสามารถอ่านออกและเขียนได้ สามารถทาแบบประเมนิ นีไ้ ด้ด้วยตนเอง ลาดบั ในชว่ ง 3 เดอื นท่ผี ่านมา ใช่ ไมใ่ ช่ คะแนน 1. ทาํ นพอใจกบั ชีวิตความเป็นอยํตู อนน้ี 2. ทาํ นไมอํ ยากทาํ ในสิ่งท่ีเคยสนใจหรอื เคยทําเป็นประจํา 3. ทํานรสู๎ กึ ชวี ติ ของทํานชวํ งน้วี าํ งเปลาํ ไมร๎ ๎ูจะทําอะไร 4. ทํานรู๎สึกเบื่อหนาํ ยบํอยๆ 5. ทาํ นหวังวาํ จะมสี ิ่งท่ีดเี กิดขน้ึ ในวนั หนา๎ 6. ทาํ นมีเร่อื งกังวลตลอดเวลา และเลิกคดิ ไมไํ ด๎ 7. สํวนใหญํแล๎วทาํ นร๎สู กึ อารมณ๑ดี 8. ทาํ นรสู๎ ึกกลัววาํ จะมเี รื่องไมํดีเกดิ ขน้ึ กับทําน 9. สวํ นใหญทํ าํ นร๎ูสกึ มคี วามสุข 10. บํอยครง้ั ทท่ี าํ นรู๎สึกไมมํ ีทพ่ี ง่ึ 11. ทํานรู๎สกึ กระวนกระวาย กระสบั การสํายบอํ ยๆ 12. ทํานชอบอยกํู ับบ๎านมากกวําทีจ่ ะออกนอกบา๎ น 13. บํอยครั้งท่ที าํ นร๎ูสึกวติ กกงั วลเก่ยี วกับชีวิตขา๎ หน๎า 14. ทาํ นคดิ วําความจําทํานไมํดีเทํากบั คนอืน่ 15. การทีม่ ีชวี ติ อยํถู งึ ปจ๓ จุบันน้เี ป็นเร่อื งที่นาํ ยินดหี รอื ไมํ 16. ทาํ นรส๎ู กึ หมดกาํ ลงั ใจหรือเสร๎าใจบํอยๆ 17. ทาํ นรู๎สกึ วาํ ชีวติ ทาํ นคํอนข๎างไมมํ ีคุณคํา 18. ทาํ นรู๎สกึ กงั วลมากกับชวี ิตทผี่ าํ นมา 19. ทํานรส๎ู ึกวําชีวติ นี้มีเรื่องนําสนกุ อกี มาก 20. ทาํ นรส๎ู ึกลาํ บากที่จะเร่ิมต๎นทาํ อะไรใหมํ 21. ทํานรู๎สึกกระตอื รือรน๎ 22. ทาํ นรู๎สกึ ส้ินหวัง 23. ทาํ นคดวาํ คนอน่ื ดีกวาํ ทําน 24. ทํานอารมณ๑เสียงาํ ยกบั เร่อื งเลก็ ๆนอ๎ ยๆ อยูํเสมอ 25. ทํานรส๎ู กึ อยากร๎องไห๎บํอยๆ 26. ทาํ นมคี วามตัง้ ใจทําส่งิ ใดสิ่งหน่งึ ไดไ๎ มํนาน 27. ทํานรู๎สึกสดชื่นในเวลาต่ืนนอนตอนเช๎า 132

28. ทํานไมํอยากพบปะพดู คุยกับคนอืน่ 29. ทาํ นตัดสินใจอะไรได๎เรว็ 30. ทาํ นมจี ติ ใจสบายแจมํ ใสเหมอื นกํอน รวม หมายเหตุ 1. การคิดคะแนน ขอ๎ 1,5,7,9,15,19,21,27,29,30 ถา๎ ตอบวาํ “ไมํใชํ” ได๎ 1 คะแนน ข๎อท่ีเหลือถ๎าตอบวาํ “ใช”ํ ได๎ 1 คะแนน 2. การแปลผล * ผส๎ู งู อายุปกติ คะแนน 0 – 12 คะแนน * ผ๎ูมีความเศร๎าเล็กน๎อย (Mild depression) คะแนน 13 – 18 คะแนน * ผู๎มคี วามเศรา๎ ปานกลาง (Moderate depression) คะแนน 19 – 24 คะแนน * ผมู๎ ีความเศรา๎ รนุ แรง (Severe depression) คะแนน 25 – 30 คะแนน 133

4.2 สภาพสมอง (แบบทดสอบสภาพสมองเบ้ืองตน๎ ฉบับภาษาไทย : MMSE –Thai 2002) คาชแี้ จง 1. แบบทดสอบนี้ไมํใช๎ในผส๎ู งู อายุท่ีตาบอด หูหนวก หรือมีคะแนนภาวะซึมเศร๎ามากกวํา หรือ เทํากบั 25 คะแนน ตามแบบประเมินความเศร๎าในผูส๎ ูงอายไุ ทย (ข๎อ 4.1) 2. ในกรณีทผ่ี ถู๎ กู ทดสอบอํานไมํออก เขียนไมํได๎ ไมตํ อ๎ งทําข๎อ 4,9 และ 10 1.Orientation for Time (5 คะแนน) บนั ทึกคําตอบทุกคร้งั คะแนน (ตอบถูกข๎อละ 1 คะแนน) (ท้งั คาํ ตอบท่ีถูกและผดิ ) คะแนน 1.1 วันน้ี วนั ทเ่ี ทาํ ไร 1.2 วนั นี้ วันอะไร บันทกึ คําตอบทกุ ครัง้ 1.3 เดอื นน้ี เดอื นอะไร ( ท้งั คาํ ตอบท่ีถกู และผดิ ) 1.4 ปนี ี้ ปีอะไร 1.5 ฤดนู ้ี ฤดอู ะไร 2.Orientation for Place (5 คะแนน) (ให๎เลือก ทําขอ๎ ใดข๎อหนึง่ ) (ตอบถกู ข๎อละ 1 คะแนน) กรณอี ยู่ทีบ่ ้านครอบครัวหรอื บ้านพกั คนชรา 2.1 สถานทีต่ รงน้ี เรียกวําอะไร และ......ชื่อวําอะไร 2.2 ขณะนี้ อยทูํ ่ีชัน้ เทําไรของตวั อาคาร 2.3 ทน่ี อี่ ยใูํ นอําเภอ – เขตอะไร 2.4 ทน่ี ีจ่ งั หวดั อะไร 2.5 ที่นภี่ าคอะไร 3. Registration (3 คะแนน) ตอํ ไปนี้เป็นการทดสอบความจาํ ผม (ดิฉัน) จะบอก ช่ือของ 3 อยําง คุณ (ลุง,ปูา..) ต้ังใจฟ๓งให๎ดีนะ เพราะจะบอกเพยี งครัง้ เดยี ว ไมํมีการบอกซํ้าอีก เม่ือ ผม (ดิฉัน) พูดจบ ให๎คุณ (ลุง,ปูา..) พูดทบทวน ตามท่ีไดย๎ ินให๎ครบทั้งสามช่ือ แล๎วพยายามจําไว๎ให๎ดี เด๋ียวผม (ดฉิ นั ) จะถามซ้าํ * การบอกชื่อแตํละคําให๎หํางกันประมาณ 1 วินาที ต๎องไมํช๎าหรือเร็วเกินไป (ตอบถูก 1 คํา ได๎ 1 คะแนน) ( ) ดอกไม๎ ( ) แมนํ า้ํ ( ) รถไฟ ( ) ตน๎ ไม๎ ( ) ทะเล ( ) รถยนต๑ 134

4. Attention /Calculation (5 คะแนน) ให๎เลือกทํา ..... ..... ..... ..... .... ขอ๎ ใดขอ๎ หนึ่ง วานะ ม ข๎อน้ีเป็นการคิดเลขในใจ เพ่ือทดสอบสมาธิ คุณ (ลุง ,ปาู ) คดิ เลขในใจเปน็ ไหม? * ถา๎ ตอบคิดเป็นใหต๎ อบข๎อ 4.1 * ถา๎ ตอบคดิ ไมเํ ป็นหรอื ไมตํ อบ ใหต๎ อบขอ๎ 4.2 4.1 “ข๎อน้ีคิดในใจ เอา 100 ต้ัง ลบออกทีละ 7 ไป เร่ือยๆ ไดผ๎ ลลพั ธเ๑ ทําไร บอกมา” บันทึกตัวเลขไว๎ทุกคร้ัง (ท้ังคําตอบท่ีถูกหรือผิด) ทํา ท้ังหมด 5 คร้งั ถา๎ ลบได๎ 1,2 หรือ 3 แล๎วตอบไมํได๎ ให๎คิดคะแนนเทําท่ี ทาํ ได๎ โดยไมํตอ๎ งยา๎ ยไปทําขอ๎ 4.2 4.2 “ผม (ดิฉัน) สะกดคําวํามะนาว ให๎คุณ (ลุง,ปูา..) ฟง๓ แล๎วให๎คุณ (ลงุ ,ปาู ..) สะกดถอยหลังจาพยญั ชนะตัว หลงั ไปตวั แรก” คาํ วํา มะนาว สะกดวาํ มอมา๎ -สระอะ-นอหนู-สระอา- วอแหวน ไหนคุณ (ลุง,ปาู ..) สะกดถอยหลังใหฟ๎ ๓งซิ 5. Recall (3 คะแนน) “เม่อื สกั ครทูํ ีใ่ ห๎จาํ ของ 3 อยาํ จําได๎ไหม มอี ะไรบา๎ ง” (ตอบถกู 1 คํา ได๎ 1 คะแนน) ( ) ดอกไม๎ ( ) แมนํ ํ้า ( ) รถไฟ ( ) ตน๎ ไม๎ ( ) ทะเล ( ) รถยนต๑ 6. Naming (2 คะแนน) 6.1 ยื่นดินสอให๎ผู๎สูงอายุแล๎วถามวํา“ของสิ่งนี้เรียกวํา อะไร” 6.2 ช้นี าฬิกาข๎อมือให๎ผู๎สูงอายุดูแล๎วถามวํา “ของสิ่งนี้ เรยี กวาํ อะไร” 7. Repetition (1 คะแนน) (พูดตามไดถ๎ กู ตอ๎ งได๎ 1 คะแนน) “ต้งั ใจฟ๓งผม (ดิฉัน) นะ เม่ือผม (ดิฉัน) ให๎คุณ (ลุง,ปูา ..) พดู ตาม ผม (ดฉิ ัน) จะบอกเพียงครง้ั เดียว ” “ใคร ใคร่ ขาย ไก่ ไข่” 135

บันทกึ คาํ ตอบทุกครั้ง คะแนน ( ทั้งคําตอบที่ถกู และผิด ) 8. Verbal command (3 คะแนน) “ฟง๓ ดีดีนะครับ/คะ เด๋ียวผม (ดิฉัน) จะสํงกระดาษให๎ แล๎วคุณ (ลุง,ปูา..) ให๎รับด๎วยมือขวา แล๎วพับครึ่ง จากน้ันวางที่..... (พืน้ ,โต๏ะ,ตัก) ผทู๎ ดสอบแสดงกระดาษเปลํา ขนาดประมาณ A 4 ไมํ มรี อยพับใหผ๎ ๎ูสงู อายุ ( ) รับด๎วยมือขวา ( ) พับครึ่ง ( ) แล๎ววางท่ี.... (พื้น,โต๏ะ,ตกั ) 9. Written command (3 คะแนน) ตํอไปน้เี ปน็ คําสั่งที่เขียนเป็นตัวหนังสือ ต๎องการให๎คุณ (ลุง,ปูา..) อํานแล๎วทําตาม คุณ (ลุง,ปูา..) จะอํานออก เสียงหรอื ในใจก็ได๎ ผทู๎ ดสอบแสดงกระดาษให๎ผสู๎ งู อายุดู หลับตา ( ) หลับตาได๎ 10. Writing (1 คะแนน) ขอ๎ ความนี้เป็นคําสง่ั ใหค๎ ณุ (ลงุ ,ปูา..) เขียนขอ๎ ความอะไร กไ็ ด๎ ทอี่ ํานแล๎วรเู๎ อง หรือมคี วามหมายมา 1 ประโยค ...........เชนํ ....ฉนั มคี วามสุข.... 11. Visuo-construction (1 คะแนน) ข๎อนี้เป็นคําสั่ง “จงวาดให๎เหมือนภาพตัวอยําง”ในที่ วํางดา๎ นขา๎ งของภาพตวั อยําง รปู หา๎ เหลยี่ มต๎องมีมมุ 5 มุม ตามภาพตวั อยําง การตัด กันตอ๎ งเกิดรปู สี่เหล่ียมด๎ายในทําตามได๎ทั้งหมดจึงจะได๎ คะแนน 1 คะแนน คะแนนรวม ลงช่อื ผู๎ทําการทดสอบ......................................... วนั ที่ .............เดือน............................พ.ศ.................... 136

จุดตดั Cut-off สาหรับคะแนนท่สี งสยั ภาวะสมอง คะแนน เสอ่ื ม (Congenital impaired) ระดับการศึกษา จุดตัด เต็ม < 14 23 - ผส๎ู ูงอายุปกติ ไมํไดเ๎ รยี นหนังสือ (อาํ นไมํออกเขียน ไมํได๎) (ต๎องไมทํ ําข๎อ 4,9,10) - ผส๎ู งู อายปุ กติ เรียนระดบั ประถมศกึ ษา - ผูส๎ งู อายปุ กติ เรียนระดับสูงกวาํ ประถมศึกษา < 17 30 < 22 30 สว่ นท่ี 5 สขุ ภาพสงั คมผ้สู ูงอายุ 5.1 สมั พันธภาพในครอบครวั และชุมชน 5.1.1 คสูํ มรส ( ) ถงึ แกํกรรม ( ) มชี วี ติ อยํู อาย.ุ ........................ อาชพี ............................... 5.1.2 บุตร มีชวี ิตอยํ.ู ................................ คน ถงึ แกํกรรม...............................คน - บุตรทม่ี ีชีวติ คนที่ 1 ( ) ชาย ( ) หญงิ อาย.ุ ..................ที่อยูํ................................................ - บุตรที่มีชีวิตคนที่ 2 ( ) ชาย ( ) หญงิ อายุ...................ทอ่ี ยูํ................................................ - บตุ รที่มชี วี ิตคนท่ี 3 ( ) ชาย ( ) หญงิ อาย.ุ ..................ที่อยูํ................................................ - บตุ รท่มี ชี วี ติ คนที่ 4 ( ) ชาย ( ) หญิง อายุ...................ทอี่ ย.ูํ ............................................... - บตุ รทมี่ ชี วี ิตคนที่ 5 ( ) ชาย ( ) หญิง อายุ...................ที่อย.ํู ............................................... - บุตรท่มี ชี ีวติ คนที่ 6 ( ) ชาย ( ) หญงิ อาย.ุ ..................ท่อี ยูํ................................................ - บตุ รทมี่ ชี วี ิตคนที่ 7 ( ) ชาย ( ) หญิง อาย.ุ ..................ทอ่ี ย.ํู ............................................... 5.1.3 บคุ คลทอี่ ยูใํ นครอบครัว/ครัวเรือน (ปจ๓ จบุ ัน) จาํ นวน........................คน - คนท่ี 1 สถานภาพเปน็ ................................... สัมพันธภาพ....................................... - คนท่ี 2 สถานภาพเปน็ ................................... สมั พนั ธภาพ....................................... - คนท่ี 3 สถานภาพเปน็ ................................... สัมพันธภาพ....................................... - คนท่ี 4 สถานภาพเปน็ ................................... สัมพันธภาพ....................................... - คนท่ี 5 สถานภาพเป็น................................... สัมพันธภาพ....................................... 5.2 แหล่งสนบั สนุนด้านการเงิน 5.2.1 แหลงํ /ผ๎ชู วํ ยทาํ นด๎านการเงนิ คอื ใคร (เลือกไดม๎ ากกวาํ 1 คําตอบ พรอ๎ มจดั ลาํ ดบั ความสําคญั ตามการรับรู๎) ( ) คูสํ มรส ( ) รัฐบาลหรอื ชุมชน ( ) บตุ ร ( ) หนํวยงาน ระบุ............................ ( ) หลาน ( ) ญาติ ระบุ.................................... ( ) บาํ เหนจ็ บาํ นาญ ( ) อื่นๆ ระบุ..................................... 137

การประกันสขุ ภาพ ( ) ไมมํ ี ( ) บัตรทอง ( ) สวัสดิการขา๎ ราชการ ( ) ประกนั สุขภาพเอกชนอ่ืนๆ ระบุ........... 5.2.2 ทาํ นสามารถจําย/จดั การกับคาํ รักษาพยาบาลของตนได๎ ( ) ใชํ ( ) ไมํใชํ ระบุ............................... 5.2.3 ทาํ นได๎รับคาํ แนะนําการวางแผนเรื่องการเงินสําหรบั ดูแลตวั ทํานเองระยะยาวหรอื ไมํ ( ) ใชํ ( ) ไมใํ ชํ ระบุ............................... 5.2.4 ทํานมีความกังวลเรอ่ื งการเงนิ หรอื ไมํ ( ) ไมํใชํ ( ) ใชํ 5.3 แหลง่ สนับสนุนด้านผดู้ ูแล 5.3.1 เมือ่ ทาํ นเจบ็ ปวุ ย ใครคอื ผู๎ดูแลหลกั สําหรับทําน (สามารถตอบได๎มากกวํา 1 ตาํ ตอบ) ( ) ไมมํ ี ( ) มี ระบุ ( ) คํสู มรส ( ) เจ๎าหนา๎ ท่ีบา๎ นพกั ผ๎ูสูงอายุ ( ) บุตร ( ) เจา๎ หน๎าท่ีด๎านบรกิ ารสังคม ระบ.ุ .................... ( ) หลาน ( ) สมาชิกครอบครัว ระบ.ุ ....................... ( ) เพื่อน ( ) อ่นื ๆ ระบุ........................... 5.3.2 ผดู๎ ูแลหลกั ของทํานทํางานหรือไมํ ( ) ไมํทํา ( ) ทาํ ระบุ ( ) ทํางานนอกบ๎าน ( ) ทํางานท่ีบา๎ น ( ) อ่ืนๆ ระบุ.......................... 5.3.3 โดยปกตใิ ครเปน็ ผด๎ู ูแลบ๎าน เชํน ทําความสะอาด เปน็ ตน๎ ( ) ผส๎ู ูงอายุ ( ) บุคคลอน่ื ( ) ผ๎ูสงู อายุ และบุคคลอ่ืนรํวมกัน 5.4 แหลง่ สนบั สนนุ ด้านจติ สงั คม 5.4.1 ทํานมบี คุ คลท่ีไว๎วางใจหรอื ไมํ ( ) ไมมํ ี ( ) มี ระบ.ุ .................................(เป็นใคร) 5.4.2 ทาํ นมบี ุคคลที่ชวํ ยเหลอื เกอ้ื หนุนด๎านจติ ใจ เมื่อทาํ นต๎องการหรือไมํ ( ) ไมํมี ( ) มี ระบ.ุ .............................(เป็นใคร และให๎ความชวํ ยเหลือในดา๎ นใด) 5.4.3 ทํานมีบคุ คลท่ีสามารถพูดคยุ ดว๎ ยเมื่อทํานเกิดความกงั วลใจหรอื ไมํ ( ) ไมมํ ี ( ) มี ระบุ..................................(เปน็ ใคร) 5.4.4 เมื่อทาํ นเจ็บปุวยมีบุคคลมาเยย่ี มเยียนทํานบํอยๆ หรือไมํ ( ) ไมมํ ี ( ) มี ระบุ..................................(เป็นใคร และความถี)่ 5.4.5 ความบํอยของการเขา๎ รํวมกจิ กรรมทางศาสนา ( ) ไมเํ ข๎ารวํ ม ( ) เขา๎ รวํ ม ระบุกจิ กรรมและความถี่ 1.............................................................................. 2.............................................................................. 138

ฉบบั บวจิ ยั แบบประเมินความสามารถการคดิ เชิงบรหิ ารสาหรับผ้ใู หญ่ โครงการวจิ ัย “การศึกษาสภาวการณ์และปัจจัยท่ีมีผลต่อสุขภาวะกาย จิต สังคม และความสามารถ การคิดเชิงบริหารของผู้สูงอายุ: ชมรมผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยในพระบรมราชนูปถัมภ์ สมเด็จ พระศรีนครนิ ทราบรมราชชนนี” วันท่ี..................... เดือน ........................ พ.ศ. ....................... ชอื่ -สกลุ ......................................................................................................................................................... เพศ ........................ อายุ .................... ปี วัน/เดอื น/ปีเกดิ .......................................................................... ระดบั การศึกษา .................................................................................................................................................. 1 = ไมเํ คย 2 = บางครั้ง 3=บอํ ยครัง้ โปรดทาเครอื่ งหมายวงกลมท่ตี วั เลข 1, 2 หรือ 3 1. เม่อื โกรธ ฉนั ระเบิดอารมณ๑ 123 2. ฉนั ทํางานเสรจ็ แตํผดิ พลาดเพราะความสะเพราํ 123 3. ฉนั เปน็ คนไมมํ ีระเบยี บ 123 4. ฉนั มปี ญ๓ หาในการจดจอํ กับงาน เชํน งานบา๎ น อํานหนงั สือ การทาํ งาน เป็นตน๎ 1 2 3 5. ฉนั มักเคาะน้ิวหรอื กระดิกขา 123 6. แม๎วําจะเตม็ ใจทํางาน แตํฉันตอ๎ งมคี นเตอื นใหท๎ ํางานน้ัน 123 7. ต๎เู สอื้ ผา๎ ของฉันรก ไมมํ ีระเบยี บ 123 8. ฉันมีป๓ญหาเม่อื ตอ๎ งเปลีย่ นไปทาํ งานอีกอยาํ งหนึ่ง ในขณะท่ีทํางานป๓จจบุ นั อยูํ 1 2 3 9. ฉันร๎สู กึ วาํ รบั ไมไํ หวเม่ือเจองานชน้ิ ใหญํ 123 10 ฉันลืมชอ่ื ตัวเอง 123 11 ฉันมีปญ๓ หาในการทาํ งานทม่ี ีมากกวาํ 1 ขนั้ ตอน 123 139

12 ฉันแสดงอารมณ๑ออกมามากเกนิ ไป 123 13 ฉนั ไมํทนั สงั เกตวาํ ตัวเองเป็นต๎นเหตุทาํ ใหค๎ นอนื่ หงดุ หงิดอารมณเ๑ สีย กวําจะรู๎ก็ 1 2 3 สายเกนิ ไป 14 ฉนั มีป๓ญหาในการเตรียมตัวใหพ๎ รอ๎ มในแตลํ ะวัน 123 15 ฉนั มปี ญ๓ หาในการจดั ลําดบั ความสําคญั ของงาน 123 16 ฉันนง่ั น่งิ อยกูํ บั ท่นี านๆ ไมไํ ด๎ 123 17 ฉนั ลมื วํากําลงั ทาํ อะไร ขณะท่ีกาํ ลงั ทําสิ่งน้นั อยํู 123 18 ฉนั ไมํตรวจสอบความถกู ตอ๎ งของงาน 123 19 ฉนั มอี ารมณ๑เกรยี้ วกราดดว๎ ยเรือ่ งเพียงเล็กนอ๎ ย 123 20 บํอยครงั้ ทฉ่ี นั หมกตัวอยํูในบา๎ นดว๎ ยความขี้เกียจ 123 21 ฉนั เร่ิมทํางาน เชํน ทําอาหาร ทาํ โครงงาน ทงั้ ท่ีไมํไดเ๎ ตรียมวัสดุ อุปกรณ๑ที่ต๎อง 1 2 3 ใช๎ 22 ฉนั มีป๓ญหาในการยอมรับวิธีการแก๎ปญ๓ หาหรือความคดิ ทแี่ ตกตํางในการทาํ งาน 1 2 3 กบั เพอ่ื น 23 ฉนั พดู ไมถํ กู กาละเทศะ หรอื พดู ในเวลาที่ไมคํ วรพูด 123 24 ฉนั ประเมินความยากงํายของงานผิดไป 123 25 ฉันมีปญ๓ หาเวลาทต่ี ๎องเร่มิ ลงมอื ทํางานดว๎ ยตนเอง 123 140

26 ฉันมคี วามลําบาก ถา๎ ตอ๎ งจดจอํ กบั การสนทนาหัวข๎อเดิมเปน็ เวลานาน 123 27 ฉันรู๎สกึ เหนือ่ ย 123 28 ฉนั แสดงอารมณ๑ตอํ สถานการณต๑ าํ งๆ มากกวาํ เพอื่ นๆ 123 29 ฉนั มปี ๓ญหาในการรอคอยใหถ๎ งึ ลาํ ดับเวลาของตนเอง 123 30 มคี นพดู วํา ฉนั เป็นคนไมํมีระเบียบ 123 31 ฉนั มกั ทําของหาย เชนํ กญุ แจ เงิน กระเปา๋ สตางค๑ การบ๎าน และอนื่ ๆ 123 32 เมื่อเจออปุ สรรค ฉันมีปญ๓ หาในการคิดวิธที ่หี ลากหลายในการแกไ๎ ขปญ๓ หา 123 33 ฉันมีปฏิกริ ิยาตอบสนองมากเกนิ ไปกับเรอ่ื งเพียงเลก็ น๎อย 123 34 ฉนั ไมํมกี ารวางแผนลวํ งหน๎าในงานทีจ่ ะต๎องทาํ 123 35 ฉันมรี ะยะเวลาสนใจส้นั หรือ มีสมาธิสน้ั 123 36 ฉนั พดู เร่อื งเพศทค่ี นอ่นื อาจมองวําไมํเหมาะสม 123 37 ฉนั ไมํเข๎าใจวาํ ทาํ ไมคนอ่นื จึงหงุดหงดิ อารมณเ๑ สียกบั ฉัน 123 38 ฉันมีปญ๓ หาในการนบั เลข 1 ถึง 3 123 39 ฉันมีเปูาหมายทค่ี นอ่นื อาจมองวาํ เพ๎อฝ๓น 123 40 ฉนั ปลํอยใหห๎ อ๎ งน้าํ สกปรกเลอะเทอะ 123 41 ฉันทําผดิ พลาดเพราะความสะเพราํ 123 141

42 ฉันอารมณเ๑ สยี หงดุ หงิดงําย 123 43 ฉันตัดสินใจกระทําการบางอยํางที่ทําให๎เกิดความเสียหายตามมา เชํน ทําผิด 1 2 3 กฎหมาย สูญเสียเงิน ถูกสังคมตําหนิ 44 ฉันรส๎ู ึกเปน็ ทกุ ข๑ ถ๎าตอ๎ งรบั มอื กับการเปลีย่ นแปลง 123 45 ฉันไมคํ ํอยรู๎สึกตืน่ เตน๎ กบั เรือ่ งตาํ งๆ 123 46 ฉนั มกั ลมื คําแนะนาํ ไดง๎ ําย 123 47 ฉันมคี วามคดิ ท่ีดี แตไํ มสํ ามารถเขยี นอธิบายเพอื่ ส่ือสารได๎ 123 48 ฉันทาํ อะไรก็บกพรอํ ง 123 49 ฉนั มีปญ๓ หาในการเริม่ ตน๎ ทาํ งาน 123 50 ฉนั พดู โดยไมยํ ั้งคดิ 123 51 ความโกรธของฉันรุนแรง แตํก็หายอยาํ งรวดเรว็ 123 52 ฉันมปี ญ๓ หาในการทํางานตํางๆ ให๎แล๎วเสร็จ เชํน งานบ๎าน งานทท่ี าํ งาน 123 53 ฉันเร่ิมทํางานตํางๆ ในชํวงเวลาสุดท๎าย เชํน งานท่ีได๎รับมอบหมาย งานบ๎าน 1 2 3 หรอื งานอืน่ ๆ 54 ฉนั มีความยากลําบากในการทํางานใหเ๎ สรจ็ ด๎วยตวั เอง 123 55 คนอ่นื บอกวําฉนั วอกแวกงาํ ย ถูกกํอกวนให๎เสยี สมาธิงําย 123 56 ฉันมีป๓ญหาในการจําส่ิงตํางๆ แม๎เพียงช่ัวครํู เชํน ทิศทาง หมายเลขโทรศัพท๑ 1 2 3 142

ฯลฯ 57 คนอน่ื บอกวาํ ฉันเป็นคนเจา๎ อารมณ๑ 123 58 ฉันทาํ งานลวกๆ รีบให๎เสร็จไป 123 59 ฉนั รู๎สกึ ราํ คาญ 123 60 ฉนั ปลํอยให๎หอ๎ งหรอื บา๎ นของฉันรก 123 61 ฉนั รู๎สึกไมพํ อใจหรอื โมโหเม่อื มกี ารเปลย่ี นแปลงทไี่ มคํ าดคดิ ในกจิ วตั รประจําวนั 1 2 3 62 ฉันมีปญ๓ หาในการคิดวําจะทาํ อะไรดใี นเวลาทฉี่ ันวําง 123 63 ฉนั ไมํมกี ารวางแผนการทํางานลํวงหน๎า 123 64 คนอ่นื บอกวํา ฉันเปน็ คนทที่ ําโดยไมคํ ดิ 123 65 ฉนั มีป๓ญหาในการหาสิง่ ของในหอ๎ ง ในตู๎เส้อื ผา๎ หรอื บนโตะ๏ ทํางาน 123 66 ฉนั มปี ญ๓ หาในการจดั ระบบระเบยี บของกิจกรรมตํางๆ 123 67 ฉันกา๎ วขา๎ มป๓ญหาตํางๆ ดว๎ ยความยากเย็น 123 68 ฉันมีปญ๓ หาในการทาํ งานหลายอยํางในเวลาเดียวกัน 123 69 ฉันมอี ารมณ๑แปรปรวน 123 70 ฉันทําลงไปโดยไมํทนั ได๎นึกถงึ ผลทจ่ี ะตามมา 123 71 ฉนั มีป๓ญหาในการจัดระบบงาน 123 143