ເອກະສານປະກອບການສອນວິຊາສຶກສາສາດທົ່ວໄປ ສົກຮຽນ2021-2022

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ບດົ ທີ 10 ຫກຼັ ສູດການສອນ, ການຈດັ ລະບບົ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ 1. ຫຼກັ ສູດການສອນ 1.1. ຄວາມໝາຍຂອງຫຼກັ ສູດການສອນ ຄາໍ ວ່ າຫກຼັ ສູດ( Curriculum)ມຄີ ວາມໝຍຫຼາຍຢ່ າງມີ 3 ກ່ ຸມໃຫຍ່ ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຕ່ າງກນັ ເຊ່ ນັ : ກ່ ຸມ ທ່ ີເຫັນວ່ າຫຼັກສູດເປັນສ່ ິງທ່ ີຄາດຫວັງ(Intended), ກ່ ຸ ມ ທ່ ີເຫັນວ່ າຫຼັກສູ ດເປັນສ່ ິງທ່ ີເກີດຂຶນ້ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ (Actualzed) ແລະ ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດຄວບຄຸມທງັ ສອງກ່ ຸມທ່ ກີ ່ າວມາ. - ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫຼກັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ີຄາດຫວງັ ແມ່ ນກ່ ຸມທ່ ໃີ ຫຄ້ ວາມໝາຍວ່ າຫຼກັ ສູດ ແມ່ ນວຊິ າ ແລະ ເນອື້ ໃນວຊິ າ, ຫຼກັ ສູດເປນັ ໂປຼແກມການສກຶ ສາ, ເປນັ ເອກະສານ ຫຼກັ ສູດເປນັ ແມ່ ແບບ. - ກ່ ຸມທ່ ີເຫນັ ວ່ າຫຼກັ ສູດເປັນສ່ ງິ ທ່ ເີ ກີດຂນຶ້ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ ກ່ ຸມນໃີ້ ຫຄ້ ວາມໝາຍຫຼກັ ສູດວ່ າ ແມ່ ນປະສບົ ການ. - ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫຼກັ ສູດຄວບຄຸມທງັ 2 ຢ່ າງເຊ່ ນັ : ຫຼກັ ສູດແມ່ ນແມ່ ແບບ ແລະ ປະສບົ ການ ໃຫຄ້ ວາມ ໝາຍຫກຼັ ສູດດ່ ງັ ແຜນວາດລ່ ຸມນ:ີ້ ຄວາມໝາຍຂອງຫຼກັ ສູດ ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫຼກັ ສູດແມ່ ນ ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫຼກັ ສູດ ສ່ ງິ ທ່ ຄີ າດຫວງັ ແມ່ ນສ່ ງິ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈງິ ຫຼກັ ສູດແມ່ ນວຊິ າ ແລະ ເນອື້ ໃນວຊິ າ ຫຼກັ ສູດແມ່ ນປະສບົ ການ ຫຼກັ ສູດເປນັ ໂປຼແກມການສກຶ ສາ ຫຼກັ ສູດເປນັ ເອກະສານອາ້ ງອງີ ຫຼກັ ສູດແມ່ ນແມ່ ແບບ  ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດແມ່ ນສ່ ງິ ທ່ ຄີ າດຫວງັ ຫກຼັ ສູດມຄີ ວາມໝາຍວ່ າແມ່ ນສ່ ງິ ທ່ ຈີ ດັ ເກບັ ໄວ້ ເພ່ ອື ເປນັ ແນວທາງ ຫຼື ນາໍ ໄປໃຊສ້ ອນໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນໄດ້ ຮຽນຮູ,້ ການສອນເປນັ ການໃຊຫ້ ກຼັ ສູດ ໃນນຍີ້ ງັ ມຄີ ວາມໝາຍສະເພາະເຊ່ ນັ : 1). ຫຼກັ ສູດແມ່ ນວຊິ າ ແລະ ເນອື້ ໃນລາຍວຊິ າ ທ່ ີຈະສອນ ແລະ ຮຽນ ທ່ ານ ໂບແຊມ ໄດກ້ ່ າວເຖິງ ຄວາມໝາຍຂອງຫຼກັ ສູດວ່ າ: ບ່ ໍວ່ າຈະພຈິ າລະນາລກັ ສະນະໃດກໍຕາມ ເນອື້ ໃນລາຍວຊິ າແມ່ ນສູນ ກາງຂອງຫຼກັ ສູດ. ຕວົ ຢ່ າງ: ຫກຼັ ສູດວຊິ າພາສາລາວ ການສກຶ ສາຂນັ້ ພນື້ ຖານມ:ີ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 96

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ເນອື້ ໃນທີ 1: ການອ່ ານ ເນອື້ ໃນທີ 2: ການຂຽນ ເນອື້ ໃນທີ 3: ການຟງັ , ການເບ່ ງິ ແລະ ການເວາົ້ ເນອື້ ໃນທີ 4: ຫຼກັ ການໃຊພ້ າສາ(ຫກຼັ ໄວຍາກອນ) ເນອື້ ໃນທີ 5: ວນັ ນະຄະດີ ແລະ ວນັ ນະກໍາ ຫກຼັ ສູດຕາມຄວາມໝາຍນຈີ້ ່ ງິ ໝາຍເຖງິ ເນອື້ ໃນພຽງໜ່ ງຶ ເລ່ ອື ງຂອງແຕ່ ລະວຊິ າ. 2). ຫຼກັ ສູດເປນັ ໂປຼແກມການສກຶ ສາໃນຄວາມໝາຍນຫີ້ ຼກັ ສູດ ແມ່ ນຊຸດວຊິ າຕ່ າງໆເຊ່ ນັ : ຫຼກັ ສູດຊນັ້ ປະຖົມ, ຫຼກັ ສູດຊັນ້ ມດັ ທະຍມົ , ຫຼກັ ສູດວທິ ະຍາສາດ, ຫຼັກສູດກຽມແພດ, ຫຼກັ ສູດປະລິນຍາຕ,ີ ຫຼກັ ສູດ ປະລນິ ຍາໂທ ແລະ ອ່ ນຶ ໆ. ຕວົ ຢ່ າງ: ຫຼກັ ສູດປະລນິ ຍາຕີ ສາຂາວຊິ າ ຄູພູມສາດ ຂອງຄະນະສກຶ ສາສາດ ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍວຊິ າ ຕ່ າງໆ ລວມໜ່ ວຍກດິ ທ່ ຈີ ະຕອ້ ງຮຽນ........ໜ່ ວຍກດິ . 3). ຫຼກັ ສູດແມ່ ນເອກະສານໜ່ ງຶ ໃນຄວາມໝາຍນລີ້ ວມເຖງິ ຕາລາ, ໜງັ ສແື ບບຮຽນ ແລະ ແຜນການ ສອນ. 4). ຫຼກັ ສູດໝາຍເຖິງແມ່ ແບບທ່ ກີ ະຊວງສກຶ ສາທກິ ານການດົ ຂນຶ້ , ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ກີ ານດົ ແນວທາງດາເນນີ ງານໃນສ່ ງິ ທ່ ກີ ່ ຽວກບັ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການບໍລຫິ ານສະຖານສກຶ ສາ ສ່ ງິ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໃ້ ນຫຼກັ ສູດແມ່ ແບບປະກອບມີ 6 ຂໍສ້ ໍາຄນັ ຄ:ື - ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ລະດບັ ຄາດໝາຍການສກຶ ສາ. - ນະໂຍບາຍ ແລະ ຫກຼັ ການຈດັ ການສກຶ ສາຂອງຊາດແຕ່ ລະ ລະດບັ . - ໂຄງສາ້ ງຫຼກັ ສູດ. - ເນອື້ ໃນ ແລະ ວຊິ າຕ່ າງໆທ່ ຈີ ະຊ່ ວຍໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນໄປສ່ ູຈດຸ ປະສງົ . - ເວລາຮຽນເຊ່ ນັ : ຈານວນປຮີ ຽນ, ເວລາຮຽນແຕ່ ລະປ,ີ ເວລາຮຽນແຕ່ ລະກ່ ຸມວຊິ າໃນແຕ່ ລະອາທດິ . - ຂໍກ້ ານດົ ອ່ ນຶ ໆກ່ ຽວກບັ ການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນ. ຫກຼັ ສູດແມ່ ນແມ່ ແບບແຕ່ ລະສະບບັ ໄດກ້ ໍານດົ ລາຍລະອຽດຂໍຕ້ ່ າງໆທງັ 6 ຂໍ.້ ຍງັ ນຍິ າມຫຼກັ ສູດອກິ ວ່ າ: ຫຼກັ ສູດແມ່ ນຊຸດຂອງແຜນການຮຽນຢ່ າງໜ່ ງຶ ເຊ່ ງິ ຈດັ ຂນຶື້ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ວົ ໄປ ແລະ ຈດຸ ປະສງົ ສະເພາະເຊ່ ງິ ເປນັ ໜາ້ ທ່ ຂີ ອງໂຮງຮຽນ.  ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ແທຈ້ ງິ . ໃນແນວຄດິ ນຈີ້ ະລວມການສອນເຂາົ້ ເປນັ ສ່ ວນໜ່ ງຶ ຂອງຫຼກັ ສູດ, ໃນຄວາມໝາຍນຈີ້ ່ ງິ ໝາຍເຖງິ ປະສບົ ການຂອງຜູຮ້ ຽນ ມຜີ ູໃ້ ຫນ້ ຍິ າມຄວາມໝາຍຫກຼັ ສູດຂອງກ່ ຸມທ່ ເີ ຫນັ ວ່ າຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ເກດີ ຂນຶ້ ແທຈ້ ງິ ເຊ່ ນັ : - ປະສບົ ການທງັ ໝົດຂອງນກັ ຮຽນທ່ ີໂຮງຮຽນຮບັ ຜິດຊອບ ເປັນທດິ ສະດີຂອງທ່ ານ (Ragan and Shepherd. 1971: 3) - ປະສບົ ການທງັ ໝດົ ທ່ ນີ ກັ ຮຽນແຕ່ ລະຄນົ ໄດຮ້ ບັ ຈາກໂປຼແກມການສກຶ ສາ ເຊ່ ງິ ແນ່ ໃສ່ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນບນັ ລຸ ຜນົ ສາໍ ເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໂ້ ດຍໃຊທ້ ດິ ສະດີ ແລະ ຜນົ ການວໄິ ຈຂອງທ່ ານ Hass. 1977:5 . ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 97

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ - ຫກຼັ ສູດໃນຄວາມໝາຍນີ້ ລວມເຖງິ ບໍລກິ ານຕ່ າງໆຂອງໂຮງຮຽນທ່ ໄີ ດວ້ າງແຜນໄວເ້ ຊ່ ນັ : ຫອ້ ງສະມຸດ , ບໍລກິ ານສຸຂະພາບ, ບລໍ ກິ ານອາຫານທ່ ຽງ, ການສກຶ ສານອກສະຖານທີ ແລະ ອ່ ນຶ ໆ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຫຼກັ ສູດໝາຍເຖິງປະສບົ ການທ່ ີນກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ພາຍໃຕກ້ ານແນະນໍາຂອງຄູ ຫຼື ເປັນຄວາມ ຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງໂຮງຮຽນການຈດັ ປະສບົ ການຕ່ າງໆຈ່ ງິ ຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນ ແລະ ຖຫື ຼກັ ສູດແມ່ ແບບເປນັ ຫຼກັ ຖານ. ຈາກຄວາມໝາຍທ່ ໜີ ່ ງຶ ແລະ ທ່ ສີ ອງ ເຫນັ ວ່ າ: ຫຼກັ ສູດມຄີ ວາມໝາຍຫຼາຍຢ່ າງ, ທຸກຢ່ າງມຄີ ວາມໝາຍ ທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງ ສູນພດັ ທະນາຫກຼັ ສູດແບ່ ງອອກເປນັ 3 ສ່ ວນຄ:ື 1). ຫກຼັ ສູດແມ່ ແບບ, ເປນັ ຂກໍ້ ານດົ ແນວທາງ, ຈດຸ ໝາຍ, ໂຄງສາ້ ງເນອື້ ໃນ ແລະ ກດິ ຈະກາທ່ ກີ ານດົ ໃຫ້ ໂຮງຮຽນຕ່ າງໆປະຕບິ ດັ ຕາມຜູກ້ ໍານດົ ຫຼກັ ສູດສາໍ ລບັ ລະບບົ ສາມນັ ແມ່ ນກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ. 2). ເອກະສານປະກອບຫຼກັ ສູດ ແລະ ສ່ ກື ານສອນຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ : ຄ່ ູມຄື ູ, ແຜນການສອນ, ຕາລາ, ອຸ ປະກອນການສອນ ແລະ ແບບຟອມຕ່ າງໆ ແມ່ ນນກັ ວຊິ າການຫຼາຍລະດບັ ເປັນຜູສ້ າ້ ງຂນຶ້ ເຊ່ ັນ: ລວມທັງ ໂຮງຮຽນເອກະຊນົ ກ່ ໍສາ້ ງຂນຶ້ ໄດ້ ພຽງໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ຫຼກັ ສູດແມ່ ແບບ ແລະ ເໝາະສມົ ທ່ ຈີ ະນາໍ ໄປໃຊປ້ ະກອບ ການຮຽນບາງອນັ ອາດເປນັ ອນັ ເກ່ າົ ທ່ ມີ ແີ ລວ້ ແລະ ບາງອນັ ຕອ້ ງສາ້ ງຂນຶ້ ໃໝ່ . 3). ກິດຈະກາແມ່ ນການປະຕບິ ດັ ເຊ່ ນັ : ການບໍລຫິ ານຫຼັກສູດ, ການບໍລຫິ ານວິຊາການ, ການຈດັ ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ-ການສອນ, ການສອບເສງັ , ການວດັ ຜນົ ກດິ ຈະກາເຫ່ າຼົ ນມີ້ ຜີ ູປ້ ະຕບິ ດັ ຈາກຫາຼ ຍພາກສ່ ວນ. ຈາກຄໍາວ່ າ: ຫຼກັ ສູດ ມຄີ ວາມໝາຍຫຼາຍຢ່ າງ, ການເວາົ້ ເຖິງຫຼກັ ສູດຈ່ ງິ ຕອ້ ງເວາົ້ ເຖິງຄວາມກະຈ່ າ ງແຈງ້ ຊດັ ເຈນຂອງເນອື້ ໃນການຮຽນ-ການສອນ. 1.2. ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງຫຼກັ ສູດ ຫຼກັ ສູດເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ີສໍາຄນັ ໃນລະບບົ ການຮຽນ-ການສອນ ຫຼກັ ສູດປຽບເໝອື ນແຜນທ່ ີ ແລະ ເຂມັ ທດິ ເພ່ ອື ບອກໃຫຄ້ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນຮູວ້ ່ າ ການຮຽນ-ການສອນດໍາເນນີ ໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ເປາົ້ ໝາຍຫຼື ບ່ ໍ? ຖາ້ ບ່ ມໍ ຫີ ກຼັ ສູດກໍຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນຂາດປະສດິ ທພິ າບ ແລະ ບ່ ໍໄດຮ້ ບັ ຜນົ ສໍາເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ີ ກາໍ ນດົ ໄວ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ການພດັ ທະນາຫກຼັ ສູດເປນັ ຂະບວນການສາ້ ງຫຼກັ ສູດ, ເປນັ ການປບັ ປຸງຫກຼັ ສູດ ແລະ ເປນັ ການ ຍກົ ຮ່ າງຫກຼັ ສູດການຮຽນ-ການສອນດຂີ ນຶ້ ເລອື້ ຍໆ. 1.3. ຄວາມສາພນັ ລະຫວ່ າງຫກຼັ ສູດ ແລະ ການສອນ ການພດັ ທະນາຄູ, ພດັ ທະນາຫຼກັ ສູດຈະເຫນັ ວ່ າ: ການນາໍ ເອາົ ຫຼກັ ສູດໄປໃຊເ້ ປນັ ຂນັ້ ຂອງການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໃນການປະຕບິ ດັ ນນັ້ ຈະຕອ້ ງອາໄສກດິ ຈະກໍາຫຼາຍໆຢ່ າງ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານໃຊຫ້ ກຼັ ສູດບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ້ ກດິ ຈະກໍາທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ສີ ຸດແມ່ ນການສອນ ຫຼກັ ສູດຈະສໍາເລດັ ຜນົ ໜອ້ ຍ ຫຼື ຫຼາຍແມ່ ນຂນຶ້ ກບັ ການສດິ ສອນ ຂອງຄູ ເຊ່ ງິ ການສອນເປນັ ອງົ ປະກອບຂອງຫກຼັ ສູດ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຫຼກັ ສູດກບັ ການສອນມກີ ານພວົ ພນັ ເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ຢ່ າງສະນດິ ແໜນ້ . ຫຼກັ ສູດກບັ ການສອນ ຕອ້ ງຄວບຄ່ ູກນັ ຢ່ ູສະເໝີ ເພາະຫຼກັ ສູດແມ່ ນໂຄງການ ຫຼື ແຜນງານ ການຮຽນ-ການສອນ ແມ່ ນການນໍາເອາົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 98

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ຫກຼັ ສູດໄປໃຊໃ້ ຫບ້ ນັ ລຸຕາມໂຄງການ. ສອດຄ່ ອງກບັ ຄໍາເວາົ້ ຂອງ ທ່ ານ ຮອກສຟອດ ກ່ າວວ່ າ: ຫກຼັ ສູດເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ີ ນາໍ ໄປປະຕບິ ດັ ໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ຜນົ , ຫກຼັ ສູດມກີ ານປ່ ຽນແປງ ແກໄ້ ຂໂດຍຂະບວນການນາໍ ໄປໃຊ້ ສະນນັ້ ຫກຼັ ສູດການ ຮຽນ-ການສອນເປນັ ສ່ ງິ ຈາໍ ເປນັ ສໍາລບັ ການສກຶ ສາ. ແຜນວາດສະແດງການພວົ ພນັ ລະຫວ່ າງຫກຼັ ສູດກບັ ການສອນ ການສອນ ຫຼກັ ສູດ ການຮຽນຮູ ້ ການຮຽນ-ການສອນ ທ່ ານ ແມັກໂດນັດ ໄດກ້ ່ າວວ່ າ: ຄວາມ ສໍາພັນລະຫວ່ າງຫຼັກ ສູດ, ການສອນ ແລະ ກ ານຮຽນ (Curriculum Teaching and Learning) ຫກຼັ ສູດໝາຍເຖງິ ການວາແຜນການສາໍ ລບັ ຂນັ້ ປະຕບິ ດັ ໃນຂນັ້ ຕ່ ໍໄປ ການຮຽນ-ການສອນ ເປນັ ການນາໍ ໂຄງການອອກສ່ ູການປະຕບິ ດັ ແລະ ຍງັ ໄດອ້ ະທບິ າຍເຖງິ ຄວາມສໍາພນັ ຂອງ 4 ປະໂຫຍກເຊ່ ນັ : ການສອນແມ່ ນພດຶ ຕກິ ໍາຂອງຄູ, ການຮຽນຮູແ້ ມ່ ນການປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາຂອງນກັ ຮຽນ, ການ ຮຽນ-ການສອນແມ່ ນຄວາມສໍາພນັ ລະຫວ່ າງຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນ, ຫຼກັ ສູດແມ່ ນໂຄງການທ່ ຈີ ດັ ໃຫມ້ ຂີ ນຶ້ ຫຼື ເວາົ້ ອິກຢ່ າງໜ່ ຶງວ່ າ: ການຮຽນຮູ ້ ຄືການຕອບສະໜ ອງຄວາມຕອ້ ງການ ການສອນແມ່ ນການກະຕຸ ນ້ ດວ້ ຍ ການສະແດງອອກໃນຮູບແບບຂອງການປະຕບິ ດັ ຢ່ າງມລີ ະບບົ ຊດັ ເຈນ. ການສກຶ ສາຈະເປນັ ຮູບແບບໃດກໍຕາມຕອ້ ງມຫີ ຼກັ ສູດ ແລະ ການສອນ ຫຼກັ ສູດເປນັ ຕວົ ສໍາຄນັ ການ ສອນປຽບເໝອື ນຫວົ ໃຈຂອງການນາໍ ຫຼກັ ສູດໄປໃຊ.້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຖາ້ ປາສະຈາກຫຼກັ ສູດ ການຮຽນ-ການສອນແລວ້ ກໍບ່ ໍສາມາດດໍາເນນີ ໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໄ້ ດ້ ແລະ ເຮດັ ໃຫກ້ ານຮຽນ-ການສອນຂາດປະສດິ ທພິ າບ. ສະຫຸຼບ: ຄວາມຮູພ້ ນື້ ຖານສາລບັ ຫຼກັ ສູດ ແລະ ການສອນເປນັ ເລ່ ອື ງຈາເປນັ ທ່ ີຄູຈະຕອ້ ງສກຶ ສາເພ່ ອື ໃຫ້ ເຂາົ້ ໃຈຢ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ ເພ່ ອື ຈະໄດນ້ າໍ ໄປໃຊໃ້ ນການພດັ ທະນາການຮຽນ-ການສອນໃຫໄ້ ດຮ້ ບັ ຜນົ ດ.ີ 2. ແນວຄດິ ໃນການຈດັ ລະບບົ ການສອນ 2.1. ການສອນເປນັ ລະບບົ  ເຫດຜນົ ໃນການສອນເປນັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ວທິ ະຍາການທ່ ມີ ລີ ະບບົ ຄວບຄຸມການດໍາເນນີ ການສອນນບັ ແຕ່ ການວາງແຜນ, ການກະ ກຽມການສອນ ຈນົ ເຖງິ ການປະເມນີ ແລະ ປບັ ປຸງການສອນ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ການສອນເປນັ ລະບບົ ຕອ້ ງຮບັ ປະກນັ 6 ເຫດຜນົ ດ່ ງັ ນ:ີ້  ຄູຕອ້ ງສໍາຫຼວດສະພາບແວດລອ້ ມທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ການສອນເຊ່ ນັ : ຊບັ ພະຍາກອນ. ພາບນກັ ຮຽນ ແລະ ເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະນາໍ ມາຖ່ າຍທອດໃຫແ້ ກ່ ນກັ ຮຽນ.  ຄຕູ ອ້ ງມກີ ານວາງແຜນໂດຍນາໍ ໃຊຂ້ ໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດມ້ າຈາກການສາໍ ຫວຼ ດສະພາບແວດລອ້ ມຕ່ າງໆ.ໃນການ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 99

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ວາງແຜນການສອນຄູຕອ້ ງກາໍ ນດົ ເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະສອນ, ຈດຸ ປະສງົ , ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ການປະ ເມນີ ຜນົ , ໂດຍຂຽນອອກໃນແຜນການສອນ.  ຄູຕອ້ ງກະກຽມເພ່ ອື ສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມການຮຽນ - ການສອນຕາມທ່ ວີ າງແຜນໄວ,້ ທາໍ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈຕ່ ໍເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະສອນ, ກຽມສາ້ ງແບບທດົ ສອບກ່ ອນ ແລະ ຫງຼັ ການຮຽນ, ການຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນຕ່ າງໆທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ .  ເມ່ ອື ເຖງິ ເວລາສອນຄຄູ ວນມແີ ນວທາງ ແລະ ວທິ ສີ ອນຕາມຂນັ້ ຕອນເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສະແດງການ ຮຽນຮູຕ້ າມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ.  ເມ່ ອື ສອນສໍາເລດັ ແລວ້ ຄຕູ ອ້ ງປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນເພ່ ອື ກວດສອບພດຶ ຕກິ ໍາ ການຮຽນຮູ ້ ຕາມເກນ, ເງ່ອື ນໄຂທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ້ ໃນຈດຸ ປະສງົ .  ຄູຕອ້ ງມກີ ານປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ຕ່ ໍຜນົ ສໍາເລດັ ໃນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ, ຈາກການປະເມນີ ຜນົ ການ ສອນຂອງຕນົ ເພ່ ອື ນາໍ ໄປປບັ ປຸງການສອນໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທພິ າບສູງຂນຶ້ . ຈາກເຫດຜົນດ່ ງັ ກ່ າວ ການສອນຕອ້ ງດໍາເນນີ ໄປຕາມລະບບົ ສະເພາະ(System Approach ) ເຊ່ ງິ ມຂີ ັນ້ ຕອນສາໍ ຄນັ ດ່ ງັ ນີ້ : ຂນັ້ ຂມໍ້ ູນທ່ ປີ ອ້ ນເຂາົ້ (INPUT), ຂນັ້ ຂະບວນການ(PROCESS) ແລະ ຜນົ ຮບັ (OUTPUT). ຂນັ້ ຕອນທີ 1: ແຕ່ ເຫດຜນົ ທີ 1-3 ແມ່ ນການສໍາຫຼວດສະພາບແວດລອ້ ມ, ການວາງແຜນ ແລະ ການ ກຽມການສອນຈດັ ຢ່ ູໃນຂນັ “ INPUT \" . ຂນັ້ ຕອນທີ 2 : ເຫດຜນົ ຂໍ້ 4 ແມ່ ນການດາໍ າເນນີ ການສອນຈດັ ຢ່ ູໃນຂນັ ( Process ). ຂນັ້ ຕອນທີ 3: ເຫດຜນົ ຂໍ້ 5 - 6 ແມ່ ນການປະເມນີ ຜນົ ຮບັ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງຈດັ ຢ່ ູຂນັ້ “OUTPUT\" and \"FEEDBACK\" ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງິ ສາມາດສະຫຸບຼ ໄດວ້ ່ າ: ການສອນເປນັ ລະບບົ ມແີ ຜນການ, ມກີ ານກະກຽມ, ການປະເມນີ ຜນົ ແລະ ການປບັ ປຸງການສອນ. 2.2. ອງົ ປະກອບຂອງການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ການຈດັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ການກໍານດົ ຂນຶ້ ຕອນຂອງການສອນທ່ ຈີ ະໃຊເ້ ປນັ ແມ່ ແບບຂອງການສອນ ຊ່ ງຶ ມເີ ອກະລກັ ເດ່ ນັ ຊດັ ສາໍ ລບັ ການຈດັ ການສອນໃນອະນາຄດົ , ການຈດັ ລະບບົ ການສອນມີ 4 ອປົ ະກອບຄື : - ການຈດັ ກຽມຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ. - ການເລອື ກວທິ ກີ ານສອນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ. - ການນດາໍ ເນນີ ການສອນ.” - ການປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ການປບັ ປຸງ. 1). ການຈດັ ກຽມຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ ການຈດັ ກຽມເປນັ ອງົ ປະກອບທໍາອດິ ທ່ ີຜູຈ້ ດັ ລະບບົ ສ່ ກື ານສອນຕອ້ ງເຮດັ ໃນອງົ ປະກອບນນມີ້ ີ 6 ບນັ ຫາຄື : - ສໍາຫຼວດບນັ ຫາ : ແມ່ ນການສໍາຫຼວດບນັ ຫາເກດີ ຂນຶ້ ໃນການສອນວ່ າມຫີ ຍງັ ແດ່ ? ທ່ ເີ ປນັ ອຸປະສກັ ເຮດັ ໃຫກ້ ານສອນບ່ ໍສາມາດບນັ ລຸຕາມຈດຸ ປະສງົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 100

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ - ສາໍ ຫຼວດຄວາມຕອ້ ງການ : ສາໍ ຫວຼ ດໃຫຮ້ ູວ້ ່ າເຮາົ ມຄີ ວາມຕອ້ ງການນດາ້ ນໃດແດ່ ທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊໃ້ ນການ ສອນຫາຼ ຍຫນອ້ ຍພຽງໃດເຊ່ ນັ : ຄວາມຕອ້ ງການສ່ ກື ານສອນ, ຄວາມມ່ ຸງຫມາຍທ່ ຈີ ະສອນໃຫ້ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ. - ສໍາຫວຼ ດຊບັ ພະຍາກອນ : ເມ່ ອື ຮູວ້ ່ າການສອນມບີ ນັ ຫາ ໃນດາ້ ນໃດຕອ້ ງການໃຊຫ້ ຍງັ ? ເຊ່ ນັ : ດາ້ ນ ງບົ ປະມານ, ວດັ ສະດຸອຸປະກອນ, ຄວາມຄດິ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມຕ່ າງໆ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃນການສອນ. - ດາ້ ນງບົ ປະມານ : ທາງໂຮງຮຽນມີງບົ ປະມານໃຫ້ ຫຼື ບ່ ໍ ? ຈໍານວນເທ່ ົາໃດ ? ຖາ້ ໂຮງຮຽນບ່ ໍ ມີ ງບົ ປະມານເຮາົ ຈະຫາມາຈາກແຫ່ ງຼ ໃດ - ດາ້ ນວດັ ສະດຸອຸປະກອນ : ການສອນຕອ້ ງໃຊສ້ ່ ກື ານສອນ, ການຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນບາງປະ ເພດອາດ ຜະລດິ ຂນຶ້ ໄດງ້ ່າຍ ໂດຍບ່ ໍຕອ້ ງຊວື້ ດັ ສະດຸລາຄາແພງ, ເອາົ ຈາກສ່ ງິ ທ່ ມີ ໃີ ນທອ້ ງຖ່ ນິ ຕາມທໍາມະ ຊາດ ຫຼື ວດັ ສະດຸ ທ່ ສີ າ້ ງຂນຶ້ ເອງເພ່ ອື ໃຊ,້ ໂດຍແມ່ ນຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນພອ້ ມກນັ ປະດດິ ສາ້ ງ. - ເຄ່ ອື ງມອື ຸປະກອນ : ສ່ ບື າງປະເພດເປນັ ວດັ ສະດຸຕອ້ ງໃຊຄ້ ວບຄ່ ູກບັ ອຸປະກອນເຊ່ ນັ : ສະໄລ ຕອ້ ງມີ ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລ ແລະ ອ່ ນື ໆ..... ຄູຕອ້ ງສໍາຫຼວດວ່ າເມ່ ອື ຜະລດິ ຂນຶ້ ມາແລວ້ ຈະມອີ ຸປະກອນໃຫໃ້ ຊ້ ຫຼື ບ່ ?ໍ - ຄວາມຄດິ ແລະ ວທິ ກີ ານ : ການຜະລດິ ສ່ ມື າໃຊໃ້ ນວຽກງານການສອນເປນັ ບນັ ຫາທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊແ້ ນວ ຄດິ ລເິ ລ່ ມີ ສາ້ ງສນັ ມຄີ ວາມຄດິ \" Idea ” ດໆີ ກ່ ໍສາມາດຜະລດິ ສ່ ກື ານສອນໄດຫ້ ຼາຍຊະນດິ ຄູຈ່ ງິ ຕອ້ ງສກຶ ສາໂດຍ ການອ່ ານ ຫຼື ໂອລ້ ມົ ກບັ ຜູທ້ ່ ເີ ຄຍີ ຜະລດິ ວ່ າຄວນມຮີ ູບແບບແນວໃດ. - ສະພາບແວດລອ້ ມ : ແມ່ ນການສໍາຫຼວດເບ່ ງິ ຄວາມພອ້ ມຂອງຫອ້ ງຮຽນວາເລາະ ສກື ານສອນນນັ້ ຫຼື ບ່ ເໍ ຊ່ ນັ : ການຄວບຄຸມແສງສະຫວ່ າງ , ມໄີ ຟຟາ້ ຫຼື ບ່ ໍ  ກໍານດົ ວດັ ຖຸປະສງົ : ເມ່ ອື ສຫຼວດຕາມຄວາມຕອ້ ງສາໍ ຫຼວດບນັ ຫາ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນທ່ ຕີ ອ້ ງການກໍ ຕອ້ ງກໍານດົ ວດັ ຖຸປະສງົ ການສອນທ່ ຈີ ະຮບັ ປະກນັ ການຮຽນຮູ ້ ທ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບຂອງນກັ ຮຽນ.  ວາງແຜນການສອນ: ແມ່ ນການກາໍ ນດົ ລ່ ວງຫນາ້ ວ່ າເພ່ ອື ໃຫກ້ ານສອນມປີ ະສດິ ທພິ າບນນັ້ ຄວນເຮດັ ຕາມລໍາດບັ ຂອງແຜນການສອນ. 2). ການເລອື ກວທິ ກີ ານສອນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ. ເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ກີ ່ ຽວກບັ ການສອນຕ່ າງໆນບັ ທງັ ການສອນກ່ ຸມໃຫ່ ຍ, ກ່ ຸມຍ່ ອຍ, ການສອນ ເປນັ ແຕ່ ລະບຸກຄນົ ແລະ ການເລອື ກສ່ ກື ານສອນທ່ ໄີ ດກ້ ໍານດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ . 3). ການດໍາເນນີ ການສອນ. ເປນັ ອງົ ປະກອບທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ເີ ປນັ ການສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມ ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ ເນອື້ ໃນ, ບນັ ຫາ, ປະສບົ ປະການຄວາມຮູຕ້ າມແຜນການສອນ ແລະ ຕາມວທິ ກີ ານທ່ ເີ ລອື ກ . 4). ການປະເມນີ ຜນົ ການສອນ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ . ເປັນການປະເມນີ ຜນົ ການສອນເປັນອງົ ປະກອບທ່ ຕີ ອ້ ງການກວດສອບຜົນສໍາເລດັ ຂອງນກັ ຮຽນ, ທງັ ພຈິ າລະນາຜນົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ເພ່ ອື ປະເມນີ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ທ່ ຈີ ະນາໍ ມາໃຊໃ້ ນການປບັ ປຸງການສອນໃນຂນັ້ ຕ່ ໄໍ ປ . ສະຫຸຼບ ແລ້ວ , ການຈັດລະບົບກ ານສອນມີອົງປະກ ອບສໍາຄັນ 4 ປະເດັນຄື : ກ ານຈັດກ ຽມ ຊບັ ພະຍາກອນ ແລະ ການວາງແຜນການ, ການເລອື ກວທິ ີການ ແລະ ສ່ ກື ານສອນ; ການດໍາເນນີ ການສອນ, ການປະເມນີ ຜນົ ການສອນ ແລະ ຜນົ ຢອ້ ນກບັ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງ. 2.3. ການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 101

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ການຈດັ ລະບບົ ການສອນມີ 4 ຂນັ້ ຕອນດ່ ງັ ນີ້ : 1). ການວເິ ຄາະລະບບົ ( Analysis ) ເປນັ ຂນັ້ ວເິ ຄາະຫາລະບບົ ການດາໍ ເນນີ ງານທ່ ມີ ຢີ ່ ູແລວ້ . 2). ການສງັ ເຄາະລະບບົ ( Synthesis ) ເປນັ ການຊອກຫາລະບບົ ການດາໍ ເນນີ ງານໃຫມ່ ເພ່ ອື ປບັ ປຸງ ລະບບົ ເກ່ າົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 3). ການຂຽນແບບຈາລອງລະບບົ (System model) ເປນັ ການຂຽນຂນັ້ ຕອນຂອງລະບບົ ໃຫມ່ ໃຫຢ້ ່ ູ ໃນຮູບແບບຈາໍ ລອງ . 4). ການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ໃນສະຖານະການຈາລອງ (System Simulation).ເປນັ ການນາລະບບົ ທ່ ີ ຂຽນຂນຶ້ ໄປທດົ ລອງໃຊເ້ ພ່ ອື ຈະນາໍ ມາປບັ ປຸງ. ຜ່ ານ 4 ຂນັ້ ຕອນທ່ ີເວາົ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ເຮາົ ສາມາດນໍາໃຊກ້ ານຈດັ ລະບບົ ການສອນໄດເ້ ປນັ 4 ຂນັ້ ຕອນ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ຄື : - ຂນັ້ ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ໃີ ຊຢ້ ່ ູໃນປະຈບຸ ນັ . - ຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນ ໃຫມ່ . - ຂນັ້ ສາ້ ງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນ. - ຂນັ້ ຈາລອງສະຖານະການ ເພ່ ອື ທດົ ສອບລະບບົ ການສອນທ່ ໄີ ດສ້ າ້ ງຂນຶ້ .  ຂນັ້ ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ໃີ ຊໃ້ ນປະຈບຸ ນັ ຂັນ້ ນີເ້ ປັນການວິເຄາະເບ່ ິງວ່ າລະບົບການສອນທ່ ີໃຊໃ້ ນປະຈຸບັນ ຫຼື ມີບັນຫາຂາດຕົກບົກພ່ ອງ ແນວໃດ? ເພ່ ອື ຫາວທິ ແີ ກໄ້ ຂຂບໍ້ ກົ ພ່ ອງດ່ ງັ ກາວ.  ຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນ ເປນັ ຂນັ້ ທ່ ເີ ຮາົ ຈະລວບລວມເອາົ ຂໍມ້ ູນທ່ ໄີ ດຈ້ າກການວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນເກ່ າົ ມາເປນັ ລະບບົ ການ ສອນແບບໃຫມ່ ຂນຶ້ ໂດຍກາໍ ນດົ ຂນັ້ ຕອນແຕ່ ຂນັ້ ຕນົ້ ຈນົ ເຖງິ ຂນັ້ ປະເມນີ ຜນົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ . ຕວົ ຢ່ າງ: ຂຽນຂໍໃ້ ຫ່ ຍ 1 , 2 , 3 ຍ່ ອຍ 1.1 , 1,2 , 1,3 ຕາມລາໍ ດບັ . ເມ່ ອື ນຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆມາລວມເປນັ ລະບບົ ການສອນສາມາດຂຽນໄດດ້ ່ ງັ ນີ້ : 1). ການສາໍ ຫວຼ ດບນັ ຫາການສອນ. 2). ການສໍາຫຼວດຊບັ ພະຍາກອນທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສອນ. 3). ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ. 4). ການວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ. 5). ການວາງແຜນການສອນ. 6). ການດົ ວທິ ກີ ານສອນ. 7). ກາໍ ນດົ ສ່ ກື ານສອນ. 8). ດາໍ ເນນີ ການສອນ. 9). ປະເມນີ ຜນົ ການສອນ. 10). ການວເິ ຄາະຜນົ ຢອ້ ນກບັ ແລະ ປບັ ປຸງ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 102

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ  ຂນັ້ ສາ້ ງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນ ໃນຂນັ້ ນີ້ ເຮາົ ຈະນາໍ ເອາົ ຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໃ້ ນຂນັ້ ສງັ ເຄາະລະບບົ ການມາໃສ່ ແບບຈາໍ ລອງ ເພ່ ອື ສະແດງລະດບັ ຂນັ້ , ການຂຽນແບບຈາໍ ລອງເຮດັ ໄດຫ້ ຼາຍແບບ ດ່ ງັ ທ່ ນີ ກັ ສກຶ ສາເຄຍີ ສກຶ ສາມາແລວ້ ໃນເອກະສານ ການສອນຂຸດອ່ ນື ໆ ແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ສ່ ກື ານສອນທ່ ເີ ຮາົ ຂຽນຂນຶ້ ຄວນສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ທງັ 4 ປະ ເດນັ ຂອງແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ກຣາບຊກິ ໂດຍສາມາດຊບີ້ ອກວ່ າ ຂນັ້ ຕອນໃດເປນັ \" Input \" ຂນັ້ ໃດເຖງິ ຂນັ້ ໃດເປນັ “ Process ” ແລະ ຂນັ້ ຕອນໃດແດ່ ເປນັ \" Output “Feedback \" ຕວົ ຢ່ າງ : ລະດບັ ຂນັ້ ທງັ 10 ຂໍ້ ( 2.2 ) ສາມາດນໍາມາເຂາົ້ ແບບຈາລອງໄດຫ້ ຼາຍແບບດ່ ງັ ຕວົ ຢ່ າງ ໃນຮູບ ລ່ ຸມນີ້ : ( 1 ) ຮູບທີ 1: ການປບັ ປຸງ 1 2 3 6 9 10 ສໍາຫຼວດ ການສາໍ ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ ການກາໍ ນດົ ວທິ ສີ ອນ ການປະ ວເິ ຄາະ ບນັ ຫາ ຫຼວດຊບັ ເມນີ ຜນົ ການ ພະຍາ 4 7 ການສອນ ສອນ ກອນ ການວເິ ຄາະຜູຮ້ ຽນ ການກາໍ ນດົ ສ່ ກື ານສອນ 5 8 ການວາງແຜນການ ການດາໍ ເນນີ ການສອນ ສອນ  ການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ສະຖານະການຈາໍ ລອງ ເມ່ ອື ຂຽນແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນຂນຶ້ ແລວ້ ເຮາົ ຕອ້ ງນໍາລະບບົ ການສອນໄປທດົ ລອງໃຊ້ ໂດຍ ສອນຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ກີ ຽມໄວ້ ເພ່ ອື ປະເມນີ ເບ່ ງິ ວ່ າລະບບົ ການສອນທ່ ໄີ ດສ້ າ້ ງຂນຶ້ ມຄີ ຸນນະພາບ ຫຼື ບ່ ?ໍ ສະຫຸບຼ ແລວ້ , ວທິ ຈີ ດັ ລະບບົ ການສອນຕອ້ ງດາໍ ເນນີ ໄປຕາມ 4 ຂນັ້ ຕອນຄ:ື - ວເິ ຄາະລະບບົ ການສອນທ່ ມີ ຢີ ່ ູແລວ້ . - ສງັ ເຄາະ ຫຼື ສາ້ ງລະບບົ ການສອນຂນຶ້ ໃຫມ່ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ . - ຂຽນແບບຈາລອງລະບບົ ການສອນຕາມຂນັ້ ຕອນທ່ ເີ ຮາົ ຂຽນຂນຶ້ . - ສາ້ ງສະຖານະການຈາລອງ ເພ່ ອື ທດົ ສອບລະບບົ ການສອນທ່ ເີ ຮາົ ຄດິ ຂນຶ້ . ຜ່ ານ 4 ຂນັ້ ຕອນເທງິ ຈ່ ງິ ສາມາດສາ້ ງລະບບົ ການສອນໄດໂ້ ດຍເປນັ ລະບບົ ການສອນຍ່ ອຍທ່ ີອງິ ຕາມ ລະບບົ ການສອນຫກຼັ , ເມ່ ອື ຂຽນຂນຶ້ ແລວ້ ກໍຄວນຕງັ້ ຊ່ ລື ະບບົ ການສອນ . ຕວົ ຢ່ າງ : • ຊ່ ຜື ູຄ້ ນົ້ ຄວ້ າລະບບົ ການສອນ.......................................................................... • ຊ່ ສື ະຖາບນັ ການສກຶ ສາ .............................................................................. • ຊ່ ເື ມອື ງ................................................................................................ 2.4. ທດິ ທາງສໍາລບັ ພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນຂອງຄູ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 103

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ 2.4.1. ຄວາມຈາໍ ເປນັ ທ່ ຄີ ູຕອ້ ງພດັ ທະນາການສອນ ດ່ ງັ ທ່ ກີ ່ າວມາແລວ້ ວ່ າການຈດັ ລະບບົ ການສອນເປນັ ການກາໍ ນດົ ຂນັ້ ຕອນການສອນແຕ່ ຂນັ້ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ເຖງິ ເວລາການສອນສໍາເລດັ ຮຽບຮອ້ ຍ. ທງັ້ ນບີ້ ່ ໍແມ່ ນການກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນສະເພາະໃນຊ່ ວງທ່ ຄີ ູຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງການ ສອນນກັ ຮຽນເທ່ າົ ນນັ້ . ໃນເງ່ອື ນໄຂປະຈບຸ ນັ ຄູສ່ ວນຫຼາຍດໍາເນນີ ການສອນຕາມຮູບແບບ ຂອງໃຜມນັ ໂດຍບ່ ໍ ສອນຕາມລະບບົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ,້ ພວກເຮາົ ຮູນ້ ໍາກນັ ແລວ້ ວ່ າ ຢາກສອນໄດດ້ ີ ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ີ ເປັນໄປໄດຍ້ າກ ເພາະຄູ ຕອ້ ງໃຊຄ້ ວາມພະຍາຍາມຫາເຄ່ ອື ງມຕື ່ າງໆມາຊ່ ວຍ, ການຫາເຄ່ ອື ງມາຊ່ ວຍ ນນັ້ ຈະເປນັ ໄປໄດກ້ ໍຕ່ ເໍ ມ່ ອື ຄມູ ເີ ວລາ ກຽມການສອນ, ມຊີ ບັ ພະຍາກອນສະຫນບັ ສະຫນນູ ສ່ ງິ ສໍາຄນັ ໄປກວ່ າ ນນັ້ ຄູຕອ້ ງມກີ ໍາລງັ ໃຈມຄີ ວາມກະຕລື ລື ນົ້ ທ່ ຈີ ະສອນໃຫໄ້ ດດ້ ີ . 2.4.2. ຄູສອນພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນແນວໃດ ເຖງິ ວ່ າທຸກຄນົ ຈະສາມາດພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນສະເພາະຂອງຕນົ ເອງໄດ,້ ແຕ່ ກມໍ ບີ າງຄນົ ສາມາດ ຈດັ ລະບບົ ການສອນດກີ ວ່ າຄນົ ອ່ ນື , ໃນກໍລະນເີ ຊ່ ນັ ນີ້ ການພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນຈ່ ງິ ຄວນ ເຮດັ ຮ່ ວມກນັ ເປນັ “ ທມິ ” ຂອງຄູຊນັ້ ດຽວກນັ . ອາດລະດມົ ຄວາມຄດິ ພດັ ທະນາລະບບົ ການສອນທ່ ຈີ ະໃຊຮ້ ່ ວມກນັ ຫຼື ຫາກ ເປນັ ການລເິ ລ່ ມີ ຂອງຜູເ້ ປນັ ຫວົ ຫນາ້ ກໍຍ່ ງິ ມຄີ ວາມຫມາຍເພ່ ມີ ຂນຶ້ . ເມ່ ອື ພດັ ທະນາຂນຶ້ ແລວ້ ກໍປະກາດໃຫເ້ ປນັ ລະບບົ ການສອນປະຈາໍ ໂຮງຮຽນ ແລະ ຍງັ ເຜຍີ ແຜ່ ຕ່ ໍໄປໄດອ້ ກີ .  ການພດັ ທະນາການສອນຂອງຄູຄວນປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ນ:ີ້ - ຄູຕອ້ ງເຂາົ້ ໃຈຂນັ້ ຕອນການຈດັ ລະບບົ ການສອນ. - ຄູຄວນກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການສງັ ເຄາະລະບບົ ການສອນໃຫຄ້ ບົ ຖວ້ ນ . - ຄູຕອ້ ງສກຶ ສາຄນົ້ ຄວ້ າບດົ ສອນທ່ ດີ ຂີ ອງບຸກຄນົ ອ່ ນື ເພ່ ອື ມາເປນັ ແນວທາງການສອນ. - ຄູຕອ້ ງການດົ ແຕ່ ລະຂນັ້ ຕອນແຕ່ ເລ່ ມີ ຕນົ້ ຈນົ ຮອດຂນັ້ ຕອນສຸດທາ້ ຍ. - ຄຄູ ວນອະທບິ າຍແຕ່ ລະຂນັ້ ຕອນໃຫຈ້ ະແຈງ້ ແລະ ເປນັ ລະບບົ . - ຂຽນແບບຈາໍ ລອງລະບບົ ການສອນທ່ ສີ ະເຫນໄີ ວໃ້ ນ ຮູບທີ 1. ເມ່ ອື ພັດທະນາການສອນແລວ້ ຄູຕອ້ ງດໍາເນີນການຕາມຂັນ້ ຕອນທ່ ີກໍານດົ ຂຶນ້ ແລວ້ ພະຍາຍາມ ລວບລວມຂມໍ້ ນູ ທ່ ໄີ ດຈ້ າກການທດົ ລອງໃຊລ້ ະບບົ ການສອນເພ່ ອື ມາປບັ ປຸງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . 3. ການວາງແຜນການສອນ 2.1. ຄວາມຫມາຍຂອງການວາງແຜນການສອນ ການວາງແຜນການສອນເປນັ ການກະກຽມລວງໜາ້ ກ່ ອນສອນ ເພ່ ອື ຢາກໃຫກ້ ານຮຽນ- ສອນບນັ ລຸ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ້ ໂດຍໃຊຂ້ ໍມ້ ູນທ່ ີໄດຈ້ າກການສໍາຫຼວດບນັ ຫາ, ການສໍາຫຼວດຊບັ ພະຍາກອນ, ການ ວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ, ວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ, ການກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ສອນ ແລະ ການປະເມນີ ຜົນ ແລວ້ ຂຽນແຜນອອກມາໃນຮູບແບບຂອງແຜນການສອນ, ການວາງແຜນການສອນອາດວາງແຜນທງັ ໄລຍະຍາວ ແລະ ໄລຍະສນັ້ . ກ່ ອນຈະເຮດັ ວຽກງານໃຫ່ ຍ ຫຼື ນອ້ ຍກໍຕາມ, ຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນການໄວລ້ ວງຫນາ້ ວຽກໃດ ປະຕບິ ດັ ກ່ ອນ ຫຼື ຫຼງັ . ສະຖາປະນກິ ອອກແບບເຮອື ນ, ກໍບ່ ໍໄດຄ້ ດິ ໄວໃ້ ນໃຈ ເພາະສະຖາປະນກິ ບ່ ໍໄດລ້ ງົ ມກື ່ ໍສາ້ ງເອງ, ບາງຄງັ້ ເມ່ ອື ມກີ ານວາງແຜນໄວແ້ ລວ້ ເມ່ ອື ເອາົ ແຜນໄປໃຊພ້ ດັ ແມ່ ນຄນົ ອ່ ນື , ໃນກໍລະນີ້ ການວາງແຜນຕອ້ ງເດ່ ນັ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 104

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ຊັດສ່ ືຄວາມຫມາຍໃຫຖ້ ືກກັນລະຫວ່ າງຜູວ້ າງແຜນ ແລະ ຜູນ້ ໍາແຜນໄປໃຊ້ ການວາງແຜນເພ່ ືອດໍາເນີນ ກດິ ຈະການໃດຜູວ້ າງແຜນມກັ ຈະມແີ ນວທາງ ຫຼື ຮູບແບບຂອງການວາງແຜນໄວກ້ ່ ອນ, ແນວທາງການວາງແຜນ ມກັ ຢ່ ູໃນຮູບຂອງລະບບົ ທ່ ີໄດມ້ ກີ ານກວດສອບຂນັ້ ຕອນແລວ້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ \" ການວາງແຜນ \" ເປນັ ຂນັ້ ຕອນຫນ່ ງຶ ຂອງການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ໃນການດໍາເນນີ ການສອນຄຕູ ອ້ ງມລີ ະບບົ ການສອນຍ່ ອຍດ່ ງັ ທ່ ສີ ະເຫນມີ າແລວ້ , ໃນລະບບົ ການສອນຍ່ ອຍແຕ່ ລະລະບບົ ກໍມກັ ຈະມຂີ ນັ້ ຕອນການວາງແຜນການສອນໄວ້ ສະເຫມ.ີ ພວກເຮາົ ຈ່ ງິ ສາມາດສະຫຸຼບໄດວ້ ່ າ ການວາງແຜນການສອນເປນັ ພາກສ່ ວນຫນ່ ງຶ ຂອງລະບບົ ການສອນ ຍ່ ອຍທ່ ເີ ປນັ ການກຽມລ່ ວງຫນາ້ ກ່ ອນສອນ ໂດຍໃຊຂ້ ມໍ້ ູນຕ່ າງໆທ່ ລີ ວບລວມໄວຈ້ າກການດໍາເນນີ ງານຕາມທ່ ໄີ ດ້ ຈດັ ລະບບົ ການສອນໄວ,້ ແລວ້ ນາໍ ຂໍມ້ ນູ ມາກໍານດົ ກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆທ່ ຄີ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນປະຕບິ ດັ ໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານຮຽນຂອງນກັ ຮຽນບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ.້ 2.2. ຂໍມ້ ນູ ແລະ ແນວທາງໃນການວາງແຜນການສອນ 2.2.1. ຂໍມ້ ູນທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊໃ້ ນການວາງແຜນການສອນ ໃນການວາງແຜນການສອນຜູວ້ າງແຜນຕອ້ ງໃຊຂ້ ໍມ້ ູນ ທ່ ີລວບລວມມາຈາກການດໍາເນີນງານ ຕາມ ລະບບົ ການສອນທ່ ຈີ ດັ ໄວຂ້ ໍມ້ ນູ ທ່ ຈີ າໍ ເປນັ ມີ 8 ປະການດ່ ງັ ນີ້ : 1). ສະພາບບນັ ຫາ ແລະ ຊບັ ພະຍາກອນ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ີກ່ ຽວກບັ ບນັ ຫາການຮຽນ - ການສອນທ່ ີລວບລວມໄດຈ້ າກການສໍາຫຼວດບນັ ຫາ ແລະ ການກວດສອບຊບັ ພະຍາກອນໃນແງ່ກາໍ ລງັ ຄນົ , ງບົ ປະມານ, ວດັ ສະດຸ, ອຸປະກອນ ແລະ ວທິ ກີ ານ ຂມໍ້ ູນສ່ ວນນີ້ ຈະເຮດັ ໃຫຜ້ ູວ້ າງແຜນກາໍ ນດົ ຮູບແບບການສອນ, ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ແລະ ສ່ ກື ານສອນໄດຊ້ ດັ ເຈນຂນຶ້ . 2).ການວເິ ຄາະເນອື້ ໃນ ເປນັ ຂມໍ້ ູນທ່ ມີ ຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ຢ່ າງຍ່ ງິ ເພ່ ອື ກາໍ ນດົ ບນັ ຫາທ່ ຈີ ະສອນໂດຍການດົ ເປນັ ລາໍ ດບັ ກ່ ຸມ ໃຫ່ ຍ ແລະ ສອນເປນັ ຫຼາຍຄງັ້ , ລໍາດບັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍທ່ ີເປັນປກີ ຍ່ ອຍຂອງກ່ ຸມໃຫ່ ຍ ແລະ ລໍາດບັ ບດົ ຮຽນທ່ ີ ເປັນເນອື້ ໃນ ຂອງການສອນ 1 ຄງັ້ , ສໍາຫບຼັ ເນອື້ ໃນລະດບັ ບດົ ຮຽນກໍຕອ້ ງວເິ ຄາະອອກເປນັ ຫວົ ຂຍໍ້ ່ ອຍເຊ່ ນັ ດຽວກນັ . 3). ການວເິ ຄາະນກັ ຮຽນ. ເປັນຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ອາຍຸ , ລະດັບຄວາມພອ້ ມ ແລະ ຄວາມຮູ ເ້ ດີມຂອງນກັ ຮຽນຂໍມ້ ູນທ່ ີກ່ ຽວກັບ ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ສາໍ ຫບຼັ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນທ່ ສີ ອດຄ່ ອງກບັ ນກັ ຮຽນໃນລະດບັ ຕ່ າງໆ. 4).ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ ເປນັ ຂໍມ້ ູນກ່ ຽວກບັ ເນອື້ ໃນຕນົ້ ຕໍ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນໄດຮ້ ບັ , ຊ່ ງຶ ອາດປຽບໄດງ້ ່າຍໆ ກບັ ການປຸງ ອາຫານທ່ ຕີ ອ້ ງມກີ ານກໍານດົ ສມົ ດູນຂອງ \" ສານອາຫານ \" ທ່ ຜີ ູບ້ ໍລໂິ ພກຈະໄດຮ້ ບັ , ການສອນກໍເຊ່ ນັ ດຽວ. ຄູ ຕອ້ ງກໍານດົ ໃຫເ້ ດ່ ນັ ຊດັ ກ່ ອນວ່ າຕອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນຮບັ ໄດຄ້ ວາມຮູທ້ ່ ລີ ວມຍອດທ່ ເີ ປນັ ໃຈ ກາງຂອງເນອື້ ໃນ ແນວໃດແດ່ ?. 5).ວດັ ຖຸປະສງົ ວດັ ຖຸປະສງົ ເປນັ ເປາົ້ ຫມາຍແຫ່ ງຄວາມສໍາເລດັ ໃນສ່ ວນຂອງການປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາ ໃນຕວົ ນກັ ຮຽນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 105

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ທ່ ີຄູກໍານດົ ໄວ,້ ການກໍານດົ ວດັ ຖຸ ປະສງົ ຕອ້ ງມທີ ັງວດັ ຖຸ ປະສງົ ທ່ ວົ ໄປ ແລະ ສະເພາະ, ສໍາຫຼບັ ວດັ ຖຸ ປະສງົ ສະເພາະນຍິ ມົ ກາໍ ນດົ ໄວໃ້ ນຮູບແບບວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ ໍາ. 6).ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ເປນັ ຂມໍ້ ູນທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ວ່ າ ຈະໃຫນ້ ກັ ຮຽນປະກອບກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນຫຍງັ ແດ່ , ໂດຍຄາໍ ນງຶ ເຖງິ ກດິ ຈະກໍາກ່ ຸມໃຫ່ ຍ, ກ່ ຸມຍ່ ອຍ ແລະ ກດິ ຈະກໍາແຕ່ ລະບຸກຄນົ , ກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ ຕອ້ ງຈດັ ໄວ້ ໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ວດັ ຖຸປະສງົ . 7). ສ່ ກື ານສອນ ເປນັ ຂມໍ້ ູນທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນລ່ ວງຫນາ້ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ໂດຍພຈິ າລະນາພດຶ ຕກິ າໍ ການຮຽນເປນັ ຫຼກັ . 8). ການປະເມນີ ຜນົ ເປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ຄີ ູຕອ້ ງຄາດຄະເນໄວວ້ ່ າ ຈະກວດສອບພດຶ ຕກິ ໍາການຮຽນຮູຂ້ ອງນກັ ຮຽນແນວໃດ ທງັ ໃນ ສ່ ວນພດຶ ຕກິ ໍາເດມີ , ພດຶ ຕກິ າໍ ຕ່ ເໍ ນ່ ອື ງ ແລະ ພດຶ ຕກິ າໍ ຂນັ້ ສຸດທາ້ ຍ.  ຫງຼັ ຈາກໄດຂ້ ມໍ້ ູນທງັ 8 ປະການນແີ້ ລວ້ ຄູສາມາດວາງແຜນການສອນໄດ.້ 2.2.2. ແນວທາງການວາງແຜນການສອນການວາງແຜນການສອນມີ 2 ວທິ ີ ຄື :  ການວາງແຜນໄລຍະຍາວ  ການວາງໄລຍະສນັ້ (ລະດບັ ບດົ ຮຽ) 1). ການວາງແຜນໄລຍະຍາວ ຫມາຍເຖງິ ການວາງແຜນການສອນ ຊ່ ງຶ ຖເື ອາົ ຫນ່ ວຍການສອນທ່ ຄີ ວບຄຸມເນອື້ ໃນກວາ້ ງຂວງ ແລະ ຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາໃນການສອນເປນັ ອາທດິ ຫຼື ເປນັ ເດອື ນ. ເມ່ ອື ວາງແຜນການສອນໄລຍະຍາວແລວ້ ແຜນການສອນ ທ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ກໍຈະເປນັ “ແຜນການສອນລະດບັ ກ່ ຸມໃຫ່ ຍ” ແລະ ແຜນການລະດບັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍ. 2). ການວາງແຜນການສອນໄລຍະສນັ້ ຫມາຍເຖງິ ການວາງແຜນການສອນທ່ ແີ ນໃສ່ ໃຫສ້ ໍາເລດັ ເປນັ ຂນັ້ ໆ, ຜນົ ການສອນທ່ ຂີ ຽນຂນຶ້ ຈາກການ ວາງແຜນໄລຍະສນັ້ ເອນີ້ ວ່ າ “ແຜນການສອນລະດບັ ບດົ ຮຽນ”. 4. ການຂຽນແຜນການສອນ 4.1. ແນວຄດິ ກ່ ຽວກບັ ແຜນການສອນ 4.1.1. ຄວາມຫມາຍຂອງແຜນການສອນ ບ່ ໍວ່ າຈະດໍາເນນີ ກດິ ຈະກໍາໃດໆຫາກຕອ້ ງການ ໃຫວ້ ຽກງານນນັ້ ດາໍ ເນນີ ໄປຢ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ແລວ້ ກໍ ຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງມກີ ານກະກຽມມແີ ຜນລ່ ວງຫນາ້ ໃນການສດິ ສອນກໍເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ຄູຕອ້ ງກຽມເນອື້ ໃນ ທ່ ຈີ ະສອນ ເອນີ້ ວ່ າ “ແຜນການສອນ \" ຈະຖກື ຄວາມຫມາຍກວ່ າຄໍາວ່ າ “ ບນັ ທກຶ ການສອນ \" ເພາະການ ບນັ ທກຶ ການສອນ ຈະຫມາຍເຖງິ ການບນັ ທກຶ ຜນົ ການສອນເພ່ ອື ປບັ ປຸງແກໄ້ ຂໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ຄໍາວ່ າແຜນການສອນເປນັ ຄໍາໃຊແ້ ທນຄໍາ ວ່ າ “ ປະມວນການສອນ ” ຫຼື “ ໂຄງການສອນ \" ໂດຍປ່ ຽນແປງຮູບແບບຂອງ ແຜນການສອນໃຫແ້ ຕກຕ່ າງໄປ ຈາກທ່ ເີ ຄຍີ ໃຊກ້ ນັ ໃນຫກຼັ ສູດຕ່ າງໆ ໄປສອນນກັ ຮຽນໄດຢ້ ່ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ. ແຜນການສອນເປນັ ແຜນເຊ່ ງິ ກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການສອນທ່ ີຄູແນໃສ່ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ມພີ ດຶ ຕກິ ໍາ ການ ຮຽນຮູເ້ ນອື້ ໃນ ແລະ ປະສບົ ປະການກ່ ຸມໃດກ່ ຸມຫນ່ ງຶ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ.້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 106

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ 4.1.2. ເປນັ ຫຍງັ ຈ່ ງິ ຕອ້ ງມແີ ຜນການສອນ “ ແຜນການສອນ ” ເປນັ ບນັ ຫາຕ່ າງໆ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກການນາໍ ໃຊຫ້ ກຼັ ສູດດ່ ງັ ນີ້ : - ຊ່ ວຍກາໍ ນດົ ເນອື້ ໃນໄວຈ້ ະແຈງ້ ສໍາລບັ ການສອນແຕ່ ລະຄງັ້ . - ຊ່ ວຍການດົ ວດັ ຖຸປະສງົ ໃຫຈ້ ະແຈງ້ ໃນຮູບແບບຂອງວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າຜ່ ານມາ, ການກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ ການສອນສ່ ວນຫຼາຍບ່ ໍໄດກ້ ໍານດົ ໃນຮູບແບບວດັ ຖຸປະສງົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າໍ . - ຊ່ ວຍໃຫມ້ ກີ ານກາໍ ນດົ ກດິ ຈະກໍາໃນຮູບແບບກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນ. ແຜນການສອນບ່ ໄໍ ດກ້ າໍ ນດົ ກດິ ຈະ ກໍາໄວຈ້ ະແຈງ້ ມກັ ຂຽນແບບລວມໆ ບ່ ວໍ ່ າຈະເປນັ ກດິ ຈະກໍາຂອງຄູ ຫຼື ນກັ ຮຽນ, ເຮດັ ໃຫຄ້ ູ ເປນັ ກດິ ຈະກໍາການ ສອນດາ້ ນນນັ້ , ນກັ ຮຽນຈ່ ງິ ຟງັ , ຂຽນຕາມຄໍາອະທບິ າຍຂອງຄູ, ດ່ ງັ ນນັ້ , ແຜນການສອນຄວນຈະມກີ ານແຍກ “ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ” ຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ກດິ ຈະກໍາຂອງຄູໄວຢ້ າງຈະແຈງ້ ໂດຍໃຫກ້ ດິ ຈະກໍາຂອງຄເູ ປນັ ສ່ ວນ ໜ່ ງຶ ຂອງສ່ ກື ານສອນ. - ຊ່ ວຍໃຫກ້ ໍານດົ ສ່ ກື ານສອນໄດຈ້ ະແຈງ້ , ໂຄງການສອນແບບເກ່ າົ ບ່ ໍໄດມ້ ກີ ານກໍານດົ ອຸປະກອນທ່ ີຊດັ ເຈນຄບົ ຖວ້ ນ ແລະ ບ່ ໍພວົ ພນັ ກບັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ, ປະຈບຸ ນັ ການສກຶ ສາໄດພ້ ດັ ທະນາຂນຶ້ ເລອື້ ຍໆ ຄໍາວ່ າ “ ອຸປະກອນ” ໄດປ້ ່ ຽນມາເປນັ “ສ່ ກື ານສອນ” ວທິ ກີ ານແມ່ ນກດິ ຈະກາໍ ການສາທດິ ຂອງຄູ..ສບັ ທ່ ວີ ່ າສ່ ກື ານສອນມີ ຄວາມຫມາຍກວາ້ ງກວ່ າສບັ ທ່ ວີ ່ າອຸປະກອນ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ໃນແຜນການສອນ ຈ່ ງິ ຄວນກໍານດົ ສ່ ກື ານສອນປະເພດ ຕ່ າງໆ ຊ່ ງຶ ຄວບຄຸມສ່ ງິ ທ່ ຄີ ູ ແລະ ນກັ ຮຽນນາໍ ໃຊ.້ - ຊ່ ວຍການດົ ຮູບແບບຂອງຫອ້ ງຮຽນ, ແຕ່ ກ່ ອນໂຄງການສອນບ່ ໍໄດກ້ ໍານດົ ຮູບແບບຂອງຫອ້ ງຮຽນວ່ າ ຈະຖືຄູ ຫຼື ນກັ ຮຽນເປັນໃຈກາງ, ເວລາຂຽນຫຼັກສູດທຸກຄງັ້ ເຮາົ ຕອ້ ງເບ່ ິງໃຫກ້ ວາ້ ງຂວາງ ແລະ ຄໍານງຶ ເຖິງ ລກັ ສະນະຂອງຫອ້ ງຮຽນ. ຖາ້ ຈດັ ຫອ້ ງຮຽນແບບເອາົ ຄູເປນັ ໃຈກາງ ເມ່ ອື ເວລາຂຽນຫຼກັ ສູດທຸກຄງັ້ ຕອ້ ງຂຽນ ຫກຼັ ສູດ ແລະ ແຜນການສອນອອກມາແບບຫນ່ ງຶ , ເມ່ ອື ຕອ້ ງການເອາົ ນກັ ຮຽນເປນັ ໃຈກາງກໍຕອ້ ງຂຽນອອກເປນັ ແບບຫນ່ ງຶ ອກີ . - ການດົ ແບບການສອນໂດຍພະຍາຍາມຫຼກີ ເວນັ້ ການຖຄື ່ ມູ ກື ານສອນຢ່ ູຕະລອດເວລາ. ຜ່ ານແຜນການສອນ 6 ຂໍ້ ທ່ ເີ ວາົ້ ມາຂາ້ ງເທງິ ນນັ້ ສາມາດຊ່ ວຍແບ່ ງເບາົ ພາລະຂອງຄູກ່ ຽວກບັ ຂະ ບວນ ການຮຽນ - ການສອນໃນແງ່ຕ່ າງໆເຊ່ ນັ :  ນກັ ຮຽນຕອ້ ງມສີ ່ ວນຮ່ ວມດາ້ ນກດິ ຈະກໍາໃຫຫ້ າຼ ຍ.  ຄູຕອ້ ງຖບື ດົ ບາດໃນການນາໍ ພາກດິ ຈະກໍາໃນຫອ້ ງຮຽນອອກເປນັ ກ່ ຸມ ຫຼື ແຕ່ ລະບຸກຄນົ .  ນກັ ຮຽນຕອ້ ງມຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງດາ້ ນສ່ ກື ານສອນເພ່ ອື ນາໍ ໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນກດິ ຈະກາໍ ການຮຽນໃຫແ້ ທດ ເຫມາະ, ບ່ ໍຫມາຍວ່ າຈະອາໄສແຕ່ ແບບຮຽນເທ່ າົ ນນັ້ .  ຄວນຈດັ ຫອ້ ງຮຽນໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆຕາມເນອື້ ໃນຫກຼັ ສູດທ່ ຄີ ກູ າໍ ນດົ ໄວ.້ ຖາ້ ຄເູ ຮດັ ໄດ້ ຕາມແຜນການສອນທ່ ີກ່ າວໃນເບອື້ ງຕນົ້ ນນັ້ , ນກັ ຮຽນສາມາດສະແຫວງຫາຄວາມຮູດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ, ມີຄວາມ ສາມາດເຮດັ ວຽກເປນັ ກ່ ຸມ, ມຄີ ວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ...ຕາມທ່ ຄີ ູໄດວ້ າງແຜນ. 4.2. ອງົ ປະກອບຂອງແຜນການສອນ ອງົ ປະກອບຂອງແຜນການສອນເກດີ ຂນຶ້ ຈາກຄວາມພະຍາຍາມຕອບຄາໍ ຖາມດ່ ງັ ຕ່ ໄໍ ປນ:ີ້ 1). ສອນຫຍງັ ( ຫນ່ ວຍ, ຫວົ ເລ່ ອື ງ, ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ). ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 107

ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ 2). ເພ່ ອື ຈດຸ ປະສງົ ຫຍງັ ? ( ຈດຸ ປະສງົ ສະເພາະ ). 3). ດວ້ ຍເນອື້ ໃນຫຍງັ ? ( ໂຄງຮ່ າງເນອື້ ໃນ ). 4). ໃຊວ້ ທິ ກີ ານໃດ ? ( ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ ). 5). ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມອື ນັ ໃດ ? ( ສ່ ກື ານສອນ ). 6). ວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນແນວໃດ? ( ການປະເມນີ ຜນົ ) ເພ່ ອື ຕອບຄາໍ ຖາມດ່ ງັ ກ່ າວ ຈ່ ງິ ກາໍ ນດົ ໃຫແ້ ຜນການສອນມອີ ງົ ປະກອບດ່ ງັ ນ:ີ້ - ວຊິ າ ແລະ ເລ່ ອື ງທ່ ຈີ ະສອນ - ຫວົ ເລ່ ອື ງ - ຄວາມຮູລ້ ວມຍອດ - ຈດຸ ປະສງົ - ເນອື້ ໃນ - ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ - ສ່ ກື ານສອນ - ປະເມນີ ຜນົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ ້ ອ່ ຸນແກວ້ 108

ໂຄງຮ່ າງຫກຼັ ສູດລາຍວຊິ າ ຊ່ ວື ຊິ າ: ສກຶ ສາສາດທ່ ວົ ໄປ ຫກຼັ ສູດສາ້ ງຄູມດັ ທະຍມົ ລະດບັ ປະລນິ ຍາຕີ ລະຫດັ ວຊິ າ: ພາຮຽນ ແລະ ປຮີ ຽນ ພາກຮຽນທີ 2 ປທີ ີ 1 ຈາໍ ນວນຊ່ ວົ ໂມງ 48 ຊ່ ວົ ໂມງ ຈາໍ ນວນໜ່ ວຍກດິ 2(1-2-2) ອະທບິ າຍຄ່ າໜ່ ວຍກດິ ວິຊານມີ້ ີ 2 ໜ່ ວຍກິດ, ຮຽນ 3 ຊ່ ວົ ໂມງຕ່ ໍອາທດິ , ໃນນນັ້ ຮຽນພາກທິດສະດີ 1 ຈດຸ ປະສງົ ຊ່ ວົ ໂມງ, ເຝກິ ປະຕບິ ດັ 2 ຊ່ ວົ ໂມງ ແລະ ວຽກບາ້ ນ 2 ຊ່ ວົ ໂມງ. ເພ່ ອື ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ຄູສາສາມາດ: ເນອື້ ໃນຫຍໍ້ 1. ອະທບິ າຍຄວາມເປນັ ມາຂອງການກ່ ສໍ າ້ ງຄກູ ບັ ການກ່ ສໍ າ້ ງໃນປະຈບຸ ນັ . 2. ເຂາົ້ ໃຈພດັ ທະນາການ ແລະ ພດຶ ຕກິ າ, ຄຸນລກັ ສະນະຜູທ້ ຈີ ະເປນັ ຄ.ູ ດໍາເນນີ ການສອນ 3. ອະທບິ າຍຫກຼັ ການສກຶ ສາ, ວທິ ສີ ກຶ ສາ ແລະ ເນອື້ ໃນການສກຶ ສາ. ສ່ ກື ານຮຽນ-ການສອນ 4. ສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ-ການສອນ, ການນາໍ ໃຊຫ້ ກຼັ ສູດເຂາົ້ ໃນການຮຽນ-ການ ອາທດິ ທີ 1 ສອນ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ. ວຊິ ານຈີ້ ະໄດຮ້ ຽນຄວາມຮູວ້ ວິ ດັ ການກ່ ໍສາ້ ງຄູ, ຄຸນລກັ ສະນະຂອງຄູ, ຫຼກັ ການສກຶ ສາ, ອາທດິ ທີ 2 ວທິ ສີ ກຶ ສາ, ເນອື້ ໃນການສກຶ ສາ, ການສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ-ການສອນ, ການນາໍ ອາທດິ ທີ 3 ໃຊຫ້ ກຼັ ສູດ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ. ວຊິ ານຮີ້ ຽນຢ່ ູ 16 ອາທດິ , ດໍາເນນີ ການຮຽນ-ການສອນ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ສີ ອນດວ້ ຍການ ອາທດິ ທີ 4 ອະທບິ າຍ, ສນົ ທະນາ, ກດິ ຈະກໍາກ່ ຸມ, ເຝກິ ປະຕບິ ດັ , ຂຽນບດົ ລາຍງານ. ເອກະສານປະກອບການສອນ, ແຫ່ ງຂໍມ້ ູນຕ່ າງໆທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ, ສ່ ເື ອເລກັ ໂທນກິ ບດົ ທີ 1 . ສະຖານະວຊິ າຊບີ ສກຶ ສາສາດ 1. ຄວາມເປນັ ມາຂອງສກຶ ສາສາດ 2. ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງສກຶ ສາສາດ 3. ເນອື້ ໃນຂອງສກຶ ສາສາດ ບດົ ທີ 1 . ສະຖານະວຊິ າຊບີ ສກຶ ສາສາດ(ຕ່ ໍ) 4. ວຊິ າຊບີ ສກຶ ສາສາດ 5. ສາຂາຂອງສກຶ ສາສາດ ແລະ ການພວົ ພນັ ກບັ ວທິ ະຍາສາດອ່ ນຶ ໆ 6. ວທິ ຄີ ນົ້ ຄວາ້ ສກຶ ສາສາດ ບດົ ທີ 2 . ຄຸນລກັ ສະນະທ່ ດີ ຂີ ອງຄູ 1. ຄວາມມ່ ຸງໝາຍ 2. ຄຸນລກັ ສະນະທ່ ດີ ຂີ ອງຄູ 3. ການເປນັ ຄກູ ບັ ການສດິ ສອນສ່ ງົ ຄວາມຮູ ້ ບດົ ທີ 3 . ການພດັ ທະນາບຸກຄະລກິ ະພາບ ແລະ ຄ່ ານຍິ ມົ ໃນອາຊບີ ຄູ 1. ຄວາມໝາຍຂອງບຸກຄະລກິ ະພາບ 2. ແນວທາງການພດັ ທະນາບຸກຄະລກິ ະພາບ 1

3. ຄູຄວນມບີ ຸກຄະລກິ ະພາບແນວໃດ 4. ຄ່ ານຍິ ມົ ອາທດິ ທີ 5 ບດົ ທີ 4 . ຈນັ ຍາບນັ ແລະ ຄຸນນະທາໍ ໃນການປະກອບອາຊບີ ຄູ ອາທດິ ທີ 6 1. ຈນັ ຍາບນັ ອາທດິ ທີ 7 ອາທດິ ທີ 8 2. ຄຸນນະທາ ອາທດິ ທີ 9 ບດົ ທີ 5 . ຄວາມສາມາດໃນອາຊບີ ຄູ ອາທດິ ທີ 10 1. ບນັ ດາຄວາມສາມາດ ແລະ ທກັ ສະ ອາທດິ ທີ 11 ອາທດິ ທີ 12 2. ຊະນດິ ຄວາມສາມາດ ອາທດິ ທີ 13 3. ຄວາມຮູ,້ ຄວາມຮູເ້ ຮດັ ເບອື້ ງຕນົ້ ແລະ ຄວາມຊານຊິ ານານອດັ ຕະບຸກຄນົ ອາທດິ ທີ 14 ອາທດິ ທີ 15 4.ຄວາມສາມາດໃນອາຊບີ ຄູ ອາທດິ ທີ 16 ການຕລີ າຄາ ບດົ ທີ 6 . ຄູກບັ ການພດັ ທະນາຕນົ ເອງ 1. ແນວຄດິ ໃນການພດັ ທະນາຕນົ ເອງຂອງຄູ 2. ວທິ ກີ ານພດັ ທະນາຕນົ ເອງຂອງຄູ ບດົ ທີ 7. ຈດິ ຕະວທິ ະຍາການສອນ 1. ຈດິ ຕະວທິ ະຍາການຮຽນ-ການສອນ 2. ການສງັ ລວມກ່ ຽວກບັ ການກາແໜນ້ ຄວາມຮູ ້ 3. ການສະແດງອອກໃນການກາແໜນຄວາມຮູ ້ ບດົ ທີ 7. ຈດິ ຕະວທິ ະຍາການສອນ(ຕ່ )ໍ 4. ພາກສ່ ວນຈດິ ຕະອນັ ຕນົ້ ຕຂໍ ອງການກາແໜນ້ ຄວາມຮູ ້ 5. ອງົ ປະກອບຂອງການຮຽນຮູ ້ 6. ສະຕປິ ນັ ຍາ ບດົ ທີ 8. ຫກຼັ ການສກຶ ສາ, ວທິ ສີ ກຶ ສາ ແລະ ເນອື້ ໃນການສກຶ ສາ 1. ຫລກັ ການສກຶ ສາ 2. ວທິ ີ ແລະ ເສນັ້ ທາງດາເນນີ ການສກຶ ສາ ບດົ ທີ 8. ຫກຼັ ການສກຶ ສາ, ວທິ ສີ ກຶ ສາ ແລະ ເນອື້ ໃນການສກຶ ສາ(ຕ່ ໍ) 3. ເນອື້ ໃນການສກຶ ສາ ບດົ ທີ 9. ການສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ - ການສອນ 1. ແນວຄດິ ໃນການສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ-ການສອນ ບດົ ທີ 9. ການສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ - ການສອນ(ຕ່ )ໍ 2. ການສກຶ ສາສະພາບການຮຽນ - ການສອນໃນຫອ້ ງຮຽນ ບດົ ທີ 10. ຫກຼັ ສູດການສອນ, ການຈດັ ລະບບົ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ 1. ຫກຼັ ສູດການສອນ 2. ແນວຄດິ ໃນການຈດັ ລະບບົ ການສອນ ບດົ ທີ 10. ຫກຼັ ສູດການສອນ, ການຈດັ ລະບບົ ແລະ ການວາງແຜນການສອນ(ຕ່ )ໍ 3. ການວາງແຜນການສອນ 4. ການຂຽນແຜນການສອນ ເຂາົ້ ຮ່ ວມຮຽນ ສອບເສງັ ຈບົ ວຊິ າ 10% 2

ກດິ ຈະກໍາກ່ ຸມ 10% ການມສີ ່ ວນຮ່ ວມຂອງບຸກຄນົ 20% ກວດກາກາງພາກ 20% ເສງັ ຈບົ ໜ່ ວຍກດິ 40% ເອກະສານອາ້ ງອງີ 1. ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ ຄະນະສກຶ ສາສາດ.(2007). ສກຶ ສາສາດ ສາລບັ ຜູຮ້ ຽບຮຽນຄນື ຄະນະສກຶ ສາສາດ(ສະບບັ ປບັ ປຸງ). 2. ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ສຸພານຸວງົ ຄະນະສກຶ ສາສາດ.(2007).ປະສບົ ການວຊິ າຊບີ ຄູ. 3. ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ ຄະນະສກຶ ສາສາດ.(2001).ວຽງຈນັ . ຈດິ ຕະວທິ ະຍາ ອາຊບີ ຄູ. 4. ຮອງສາດສະດາຈານ ດຣ. ສຸກກງົ ແສງ ໄຊຍະເລດີ .(23 ສງີ ຫາ 2008). ວວິ ດັ ທະນາການ ຂອງການສກຶ ສາລາວ. 5. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ.(2013). ຄ່ ມູ ແື ນະນາວທິ ສີ ດິ ສອນ. ປທ. ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນໍາ້ ທາ ໂທ: 020 55820558 ປທ. ແນວວາດີ ແກວ້ ແກ່ ນຈນັ ວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາໍ້ ທາ ໂທ: 020 28833625 3