ເອກະສານປະກອບການສອນວິຊາການສຶກສານອກໂຮງຮຽນ

5. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມຄີ ວາມຫມາຍແນວໃດແດ່ ? 2. ເປນັ ຫຍງັ ເຮາົ ຈ່ ງຶ ຕອ້ ງການຫາຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ? 3. ພວກເຮາົ ມວີ ທິ ໃີ ດແດ່ ໃນການຫາຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ? 6. ວຽກເພ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສະຫຸບຼ ໂດຍຫຍໍ້ ກ່ ຽວກບັ ແນວຄດິ ການຈດັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 45

ບດົ ທີ 6 ຂະບວນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: • ອະທບິ າຍ ແລະ ຊແີ້ ຈງໄດກ້ ່ ຽວກບັ ການຫາຄວາມຕອ້ ງການ, ໃນການກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ,ການກະກຽມ, ດໍາເນນີ ແລະ ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ແຜນວາດທີ 6 ຂະບວນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫາຄວາມຕອ້ ງການໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ປະເມນີ ຜນົ ການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ດາໍ ເນນີ ການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ກະກຽມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ 1. ການຫາຄວາມຕອ້ ງການໃນການອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ສາມາດຈດັ ການ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫຕ້ ອບສະຫນອງຕາມຄວາມຕອ້ ງການຂອງອງົ ການ ຜູເ້ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ ໂດຍການເກບັ ລວບລວມຂມໍ້ ນູ ແລະ ວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ . • ວທິ ກີ ານເກບັ ລວບລວມຂໍມ້ ນູ - ການສາໍ ພາດ. - ການສອບຖາມ. - ການປະຊຸມ. - ການສກຶ ສາເອກະສານ. - ການສງັ ເກດ. 2. ການກາໍ ນດົ ຈດຸ ປະສງົ ຕອ້ ງລະບຸໄວວ້ ່ າ ຈດັ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ຫຍງັ ຈະແກໄ້ ຂອນັ ໃດ? 3. ການກະກຽມການເຝກິ ອບົ ຮມົ • ກາໍ ນດົ ຫຼກັ ສູດ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 46

ເພດ • ກາໍ ນດົ ຜູເ້ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ . ອາຍຸ ລະດບັ ການສກຶ ສາ ຫຼື ປະສບົ ການ ຈາໍ ນວນ - ໄລຍະເວລາເຝກິ ອບົ ຮມົ (ວນັ , ເດອື ນ, ປ)ີ . - ກະກຽມເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະອບົ ຮມົ . - ເອກະສານປະກອບການອບົ ຮມົ . - ວທິ ະຍາກອນຜູໃ້ ຫກ້ ານອບົ ຮມົ . ສ່ ງິ ພມິ • ສ່ ື ແລະ ອຸປະກອນໃນການອບົ ຮມົ . ເທບ, ວທິ ະຍຸ LCD ເຄ່ ອື ງສາຍແຜ່ ນໃສ ໂທລະທດັ -ວດິ ໂີ ອ ບນັ ລະຍາຍ • ວທິ ກີ ານອບົ ຮມົ ການມສີ ່ ວນຮ່ ວມ ອ່ ນື ໆ - ສະຖານທ່ ອີ ບົ ຮມົ ແລະ ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ. - ງບົ ປະມານທ່ ໃີ ຊ.້ 4. ດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ • ເນອື້ ໃນ. • ວທິ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ . - ການບນັ ລະຍາຍ. - ການສາທດິ . - ການປະຊຸມ. - ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບບຸກຄນົ ຫຼື ການເຝກິ ແບບຈບັ ຄ່ ູ. - ການເຝກິ ຊອ້ ມ ຫຼື ການເຮດັ ຊາໍ້ . - ການທດັ ສະນະສກຶ ສາ. - ການສກຶ ສາບາງກລໍ ະນຕີ ວົ ຢ່ າງ. - ການອະພປິ າຍ. - ການແບ່ ງກ່ ຸມຍ່ ອຍ. - ການແກໄ້ ຂບນັ ຫາ. - ການຈດັ ນເິ ທດສະການ. - ການສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 47

- ເກມ. - ເບ່ ງິ ວດິ ໂີ ອ. - ສາຍແຜ່ ນໃສ. • ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດ 1. ຮອ້ ງເພງ. 2. ເລ່ າົ ນທິ ານ ເລ່ ອື ງຕະຫຼກົ ເຮຮາ. 3. ການສະແດງກດິ ຈະກໍາເຂາົ້ ແຂ່ ງຂນັ . 4. ການຫຼນິ້ ເກມ ຫຼື ກດິ ຈະກໍາາກ່ ຸມສາໍ ພນັ ໄດແ້ ກ່ : - ກດິ ຈະກາໍ ສາ້ ງຄວາມລງື້ ເຄຍີ . - ກດິ ຈະກາໍ ໃນການແບ່ ງກ່ ຸມຍ່ ອຍ. - ກດິ ຈະກໍາສາ້ ງຄວາມສະຫນຸກສະຫນານ. 5. ປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ການປະເມນີ ຜນົ ດາ້ ນປະຕກິ ລິ ຍິ າ: ຖາມຄວາມເຫນັ ຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ກ່ ຽວກບັ ຄວ ຮູທ້ ່ ໄີ ດຮ້ ບັ , ວທິ ີ ຈດັ ການ, ສະຖານທ່ ອີ ບົ ຮມົ , ອາຫານ, ວທິ ະຍາກອນອ່ ນື ໆ. ການປະເມນີ ຜນົ ດາ້ ນການຮຽນຮູ ້ ເພ່ ອື ວດັ ຜນົ ການຮຽນ ຮູໃ້ ນດາ້ ນຕ່ າງໆ. ການປະເມນີ ຜນົ ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າ: ເພ່ ອື ວດັ ເຖງິ ຄວາມປ່ ຽນແປງທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ (ໃນຕວົ ຜູເ້ ອບົ ຮມົ ) ຫຼງັ ຈາກຜ່ ານການອບົ ຮມົ ແລວ້ . 5.1. ການປະເມນີ ຜນົ ກະທບົ ເພ່ ອື ສກຶ ສາຜນົ ກະທບົ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈາກໂຄງການອບົ ຮມົ ໂດຍນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມລື ່ ຸມ ນ:ີ້ - ແບບສອບຖາມ - ການສງັ ເກດ. - ການສໍາພາດ. - ການສະ ແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ - ການລະບາຍຄວາມຮູສ້ ກຶ . 6. ໃຈຄວາມ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ການຫາຄວາມຕອ້ ງການໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ການກໍາານດົ ຈດຸ ປະສງົ , ການກະກຽມ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼື ການວາງ ແຜນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ດໍາາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ສ່ ີ ແລະ ອຸປະກອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 7. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ການກະກຽມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງກະກຽມໃນເລ່ ອື ງໃດແດ່ ? 2. ເຄ່ ອື ງມໃື ນການປະເມນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ສ່ ວນຫຼາຍໃຊປ້ ະເພດໃດ? 8.ວຽກເພ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສະຫຸບຼ ຫຍກໍ້ ່ ຽວກບັ ຂະບວນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 48

ບດົ ທີ 7 ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄສູ ອນທ່ ດີ ີ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: • ອະທບິ າຍ ແລະ ຊແີ້ ຈງໄດກ້ ່ ຽວກບັ ບດົ ບາດຂອງວທິ ະຍາກອນ. • ຈາໍ ແນກໄດກ້ ່ ຽວກບັ ລກັ ສະນະຂອງວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄູສອນທ່ ດີ .ີ • ບອກໄດກ້ ່ ຽວກບັ ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນທ່ ດີ ີ ແລະ ແນວທາງເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນການເວາົ້ . ຜູທ້ ່ ສີ າມາດເປນັ ວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄູສອນຕອ້ ງເປນັ ບຸກຄນົ ດ່ ງັ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ - ຜູຮ້ ູ ້ ຫຼື ຜູຊ້ ໍານານວຽກງານໃດຫນ່ ງຶ ໃນຊຸມຊນົ ໄດແ້ ກ່ ຊາວບາ້ ນທ່ ມີ ຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາ ມາດ ແລະ ມີ ປະສບົ ການຜ່ ານມາຫາຼ ຍແລວ້ ໃນສະເພາະເລ່ ອື ງໃດເລ່ ອື ງຫນ່ ງຶ ເຊ່ ນັ ຜູທ້ ່ ມີ ີ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການໃນການລຽ້ ງ ໄກ່ , ປູກເຫດັ , ຕ່ ໍາຫູກ ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ວິທະຍາກອນອາດເປັນພະນກັ ງານໃນກົມກອງ ຫຼື ສໍານກັ ງານຕ່ າງໆຂອງລັດ ແລະ ເອກະ ຊົນ, ພະນກັ ງານທ່ ເີ ຮດັ ວຽກໃກຊ້ ດິ ກບັ ປະຊາຊນົ ສາມາດໃຫຄ້ ວາມຮູ,້ ຄາໍ ແນະນາໍ ແລະ ເປກີ ສາຫາລໄື ດ.້ - ຫນ່ ວຍງານເອກະຊນົ ບາງແຫ່ ງ ມໂີ ຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼື ໄປພດັ ທະນາຮ່ ວມກບັ ຊຸມຊນົ ສາມາດໃຫ້ ຄວາມຮູ ້ ຫຼື ແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ເຫນັ , ປະສບົ ການເຮດັ ວຽກຮ່ ວມກບັ ຊາວບາ້ ນ ໄດເ້ ປນັ ຢ່ າງດ.ີ - ເຫນັ ໄດວ້ ່ າຊຸມຊນົ ສາມາດຈດັ ການຮຽນຮູຂ້ ອງຕນົ ເອງໄດ້ ໂດຍການຮ່ ວມມື ສະຫນບັ ສະ ຫນນູ ຈາກ ຊາວບາ້ ນໃນຊຸມຊນົ , ຜູນ້ ໍາຂອງຊຸມຊນົ ຕະຫຼອດເຖງິ ສໍານກັ ງານ ແລະ ຫນ່ ວຍງານ ຕ່ າງໆ, ລວມທງັ ພາກສ່ ວນ ລດັ ຖະບານ ແລະ ເອກະຊນົ . - ຮູກ້ ານຈດັ ການຮຽນຮູໃ້ ນລກັ ສະນະຊາວບາ້ ນສອນກນັ ເອງ ກເໍ ປນັ ການຈດັ ການຮຽນຮູແ້ ບບ ງ່າຍໆເຊ່ ງິ ກໍ ເຮດັ ໄດ.້ ສ່ ງິ ສໍາຄນັ ຄກື ານສາ້ ງ ແລະ ປູກຝງັ ຈດິ ສໍານກຶ ອນັ ດງີ າມທ່ ມີ ຕີ ່ ໍຊຸມຊນົ ໃຫ້ ເຫນັ ເຖງິ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການ ຮຽນຮູ ້ ເພ່ ອື ນາໍ ໄປສ່ ູການພດັ ທະນາຄຸນນະພາບຊວີ ດິ ຂອງ ຊຸມຊນົ ນນັ້ . 1. ບດົ ບາດຂອງວທິ ະຍາກອນ ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ມບີ ດົ ບາດແຕກຕ່ າງກນັ ໄປ ເພາະວ່ າຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ຜູມ້ ີ ປະສບົ ປະການໃນການເຮດັ ວຽກມາແລວ້ . ວທິ ະຍາກອນທ່ ດີ ີ ຕອ້ ງສາມາດເຊ່ ອື ມໂຍງທດິ ສະດຫີ ກຼັ ການ ແລະ ການ ປະຕບິ ດັ ໃຫປ້ າກດົ ຜນົ ເປນັ ຈງິ ຈ່ ງິ ຈະໄດຮ້ ບັ ຄວາມເຊ່ ອື ຖ,ື ເກດີ ຄວາມສດັ ທາ ແລະ ຜູຮ້ ບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈ່ ງຶ ຈະ ຍອມຮບັ ເອາົ ເນອື້ ໃນວຊິ າສອນນນັ້ . ໂດຍທ່ ວົ ໄປແລວ້ ເຮາົ ອາດຈະຕອ້ ງຈາໍ ແນກບດົ ບາດວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ອອກເປນັ 2 ລກັ ສະນະໃຫຍ ຄື 1.1. ບດົ ບາດຕາມຄວາມຄາດຫນາຍ ບດົ ບາດໃນລກັ ສະນະນີ້ ອາດແບ່ ງອອກເປນັ 2 ລກັ ສະນະ ຄື • ບດົ ບາດຂອງວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕາມຄວາມຄາດຫມາຍຂອງຜູຈ້ ດັ ຫຼື ຜູເ້ ປນັ ເຈາົ້ ຂອງໂຄງການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ເວາົ້ ອກີ ດາ້ ນຫນ່ ງຶ ຄສື ່ ງິ ທ່ ຜີ ູຈ້ ດັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄາດຫວງັ ທ່ ຈີ ະໄດເ້ ຫນັ ຈາກຜູ ້ ທ່ ເີ ປນັ ວທິ ະຍາກອນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 49

ເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ນັ ຄາດຫວງັ ວ່ າວທິ ະຍາກອນຈະໄດມ້ ກີ ານກະກຽມຕ່ າງໆ, ຕງັ້ ອກົ ຕງັ້ ໃຈທ່ ຈີ ະຖ່ າຍທອດຄວາມຮູ ້ ຢ່ າງເຕມັ ຄວາມສາມາດ ແລະ ດງຶ ດູດຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮມົ ໄດຕ້ ງັ້ ໃຈທ່ ຈີ ະຮຽນຮູ ຢ້ ່ າງ ສະຫນາໍ ສະເຫມ.ີ • ບດົ ບາດຂອງວທິ ະຍາກອນເຝິກອບົ ຮມົ ຕາມຄວາມຄາດຫມາຍຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮົມມີ ຄວາມຄາດຫວງັ ທ່ ຈີ ະໄດເ້ ຫນັ ຈາກຜູເ້ ປນັ ວທິ ະຍາກອນ ເຊ່ ນັ - ຄວາມເປນັ ກນັ ເອງ. - ຄວາມເຕມັ ໃຈທ່ ຈີ ະຊ່ ວຍເຫອຼື ຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຄວາມຕງັ້ ໃຈທ່ ຈີ ະຖ່ າຍທອດຄວາມຮູໂ້ ດຍບ່ ປໍ ດິ ບງັ . - ເປນັ ຜູທ້ ່ ຮີ ູແ້ ຈງ້ ເຫນັ ຈງິ ໃນເລ່ ອື ງທ່ ຕີ ນົ ໃຫກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ສາມາດຊ່ ວຍແກໄ້ ຂບນັ ຫາທ່ ກີ ່ ຽວກບັ ເລ່ ອື ງທ່ ຕີ ນົ ໃຫກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດ.້ - ສາມາດເປນັ ທ່ ເີ ພ່ ງິ (ໃຫຄ້ ໍາເປກີ ສາແນະນາໍ ) ໃນໂອກາດຕ່ ໍໆໄປ. 1.2. ບດົ ບາດໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບດົ ບາດຫນາ້ ທ່ ຂີ ອງວທິ ະຍາກອນຈະຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ໃນ 3 ບດົ ບາດ ຄ:ື ກ. ບດົ ບາດກ່ ອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບດົ ບາດກ່ ອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທຸກໆຄັງ້ ວທິ ະຍາກອນຄວນຈະເຮດັ ແນວໃດ? ເຊ່ ງິ ໂດຍທ່ ວົ ໄປແລວ້ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງສກຶ ສາຫາຄວາມເຂາົ້ ໃຈເຖງິ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ລກັ ສະນະຂອງກ່ ຸມເປາົ້ ຫມາຍທ່ ເີ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ (ແມ່ ນໃຜ? ມາຈາກໃສ?) ເນອື້ ໃນເອກະສານ, ອຸປະກອນໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ຂ. ບດົ ບາດໃນລະຫວ່ າງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບດົ ບາດໃນລະຫວ່ າງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທຸກໆຄງັ້ ເຊ່ ນັ ເວລາເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫເ້ ປນັ ໄປຕາມທ່ ກີ າໍ ນດົ ໄວ້ ມາທນັ ເວລາ, ເລກີ ຖກື ເວລາ, ຖາຍທອດຄວາມຮູ ້ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ໃຫແ້ ກຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງຈະແຈງ້ ຄບົ ຖວ້ ນ. ຄ. ບດົ ບາດພາຍຫຼງັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບດົ ບາດພາຍຫຼງັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ບດົ ບາດທ່ ສີ າໍ ຄນັ ສວນຫນ່ ງຶ ເພ່ ອື ຮບັ ຟງັ ຜນົ ກະທບົ ຈາກຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ (ຈດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ອອນ) ເພ່ ອື ຈະໄດແ້ ນວທາງໃນການປັບປຸງ - ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ວທິ ກີ ານ ໃຫກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ຂອງວທິ ະຍາກອນໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ ໃນໂອກາດຕ່ ໄໍ ປ ເຊ່ ງິ ບາງຄງັ້ ວທິ ະຍາກອນເອງຕອ້ ງຍອມຮບັ ແລະ ເຂົາ້ ໃຈຕ່ ໍຜູເ້ ຂົາ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮົມເພາະບາງຄັງ້ ຜູເ້ ຂົາ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮົມອາດບ່ ໍພໍໃຈ, ບ່ ໍເຂົາ້ ໃຈ ຫຼື ມີ ທດັ ສະນະຄະຕບິ ່ ໍຄກື ນັ . ນອກຈາກນແີ້ ລວ້ ຕອ້ ງຕດິ ຕາມເບ່ ງິ ວາ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດນ້ ໍາຄວາມຮູທ້ ່ ໄີ ດ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ມານນັ້ ໄປນາໍ ໃຊໃ້ ຫເ້ ກດີ ປະໂຫຍດຕ່ ໍການເຮດັ ວຽກງານຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ຫຼາຍຫນອ້ ຍຊ່ າໍ ໃດ ພອ້ ມທງັ ໃຫຄ້ ໍາ ແນະນາໍ ເຂາົ ເຈາົ້ ເທ່ າົ ທ່ ຈີ ະເຮດັ ໄດ.້ 2. ລກັ ສະນະຂອງວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄູສອນ ໂດຍທ່ ວົ ໄປວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄສູ ອນທ່ ດີ ຄີ ວນມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ - ບຸກຄະລກິ ລກັ ສະນະ ຄວນເປນັ ຜູທ້ ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະທ່ ສີ າມາດດງຶ ດູດຄວາມເຊ່ ອື ຖຈື າກຜູອ້ ່ ນື ໄດ,້ ເວາົ້ ແຈງ້ ເຂາົ້ ໃຈງ່າຍ ແລະ ສະແດງຄວາມເຊ່ ອື ຫມນັ້ ໃນສ່ ງິ ທ່ ຕີ ນົ ເວາົ້ . - ຕອ້ ງເປນັ ຜູທ້ ່ ມີ ປີ ະສບົ ການ ໃນການເຮດັ ວຽກຜ່ ານມາພໍສມົ ຄວນ, ມປີ ະຫວດັ ແລະ ຜນົ ງານດີ ເພ່ ອື ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 50

ສາມາດນາໍ ໃຊທ້ ດິ ສະດເີ ຂາົ້ ໃນການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໄດເ້ ປນັ ຢ່ າງດ.ີ - ສາມາດເຮດັ ວຽກຮ່ ວມກບັ ຄນົ ອ່ ືນໄດເ້ ປັນຢ່ າງດີ ເພາະວຽກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງກ່ ຽວຂອ້ ງກັບຄນົ ເປນັ ຈາໍ ນວນຫຼາຍ. - ເປນັ ຄນົ ຫນກັ ແຫນນ້ ແລະ ພອ້ ມສະເຫມທີ ່ ຈີ ະເຮດັ ວຽກງານແບບຫາ້ ວຫນັ , ຍມິ້ ແຍມ້ ແຈ່ ມໃສ, ເມ່ ອື ມີ ອຸປະສກັ ກໍຄດິ ສະເຫມວີ ່ າ ວຽກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ນເີ້ ປນັ ວຽກບໍລກິ ານຄວາມຮູ,້ ຄວາມຄດິ ແລະ ວຊິ າການໃຫມໆ ໃຫແ້ ກ່ ຜູອ້ ່ ນື . - ຕອ້ ງພະຍາຍາມສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາ ໃຫສ້ ອດຄ່ ອງກບັ ເລ່ ອື ງທ່ ເີ ວາົ້ . - ຕອ້ ງປະຕບິ ດັ ຕ່ ຜໍ ູຮ້ ບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງສະເຫມພີ າບ ບ່ ຄໍ ວນເຫນັ ຄວາມຮ່ ງັ ມ,ີ ລກັ ສະນະຮູບຮ່ າງຫນາ້ ຕາ, ຜູມ້ ປີ ນັ ຍາບາລະມ,ີ ຕໍາແຫນ່ ງຍດົ ຖາບນັ ດາສກັ ໃຫເ້ ກດີ ການເລອື ກປະຕບິ ດັ ຂນຶ້ . - ຕອ້ ງໃຫຄ້ ວາມເມດຕາ, ເອອື້ ເຟອື້ ເພ່ ອື ແຜ່ ແລະ ຄດິ ສະເຫມວີ ່ າ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຂາົ ເຈາົ້ ມີ ຄວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດໃນການຮຽນຮູແ້ ຕກຕ່ າງກນັ . - ຕອ້ ງຫມ່ ນັ ສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ສ່ ງິ ໃຫມ່ ໆຢ່ ູສະເຫມ,ີ ຕອ້ ງຮູຢ້ ່ າງເລກິ ເຊ່ ງິ , ເຂາົ້ ໃຈເຫດຜນົ ແລະສາມາດສ່ ງົ ຄວາມຮູເ້ ປນັ ລະບບົ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດເ້ ຂາົ້ ໃຈ. 3. ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນທດີ ີ ວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ ແລະ ມປີ ະສດິ ທພິ າບນນັ້ ຄວນສໍາາຫຼວດຕນົ ເອງ ຢ່ ູສະເຫມີ ໃນດາ້ ນຕ່ າງໆຕ່ ໄໍ ປນ:ີ້ 3.1. ດາ້ ນບຸກຄະລກິ ສ່ ວນຕວົ - ການເວາົ້ ຈະແຈງ້ , ຫຼຽນໄຫ,ຼ ມຈີ ງັ ຫວະຄ່ ອງແຄວ້ , ໃຊສ້ ຽງພໍດ.ີ - ແຕ່ ງກາຍສຸພາບຮຽບຮອຍເຫມາະສມົ ແກ່ ກາລະໂອກາດ. - ອາລມົ ດ,ີ ຍມິ້ ແຍມ້ ແຈ່ ມໃສເປນັ ກນັ ເອງ, ສຸພາບອ່ ອນນອ້ ມ. - ຮູຈ້ ກັ ສງັ ເກດ. - ມອີ າລມົ ຕະຫກຼົ ເຮຮາ. - ຂຽນຫນງັ ສຖື ກື ຕອ້ ງ, ວ່ ອງໄວ ແລະ ຊດັ ເຈນ. - ຕງົ ຕ່ ໍເວລາ. 3.2. ດາ້ ນທດັ ສະນະຄະຕິ - ບ່ ໍມອີ ະຄະຕ,ິ ມພີ າວະວໄິ ສ. - ໃຈກວາ້ ງຂວາງ. - ສະແຫວງຫາຄວາມຮູ.້ - ທຸກສ່ ງິ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ແລວ້ ຖວື ່ າເປນັ ປະສບົ ການທ່ ເີ ປນັ ປະໂຫຍດ. - ຍອມຮບັ ຕນົ ເອງ ແລະ ຍອມຮບັ ຜູອ້ ່ ນື . 3.3. ດາ້ ນຈດິ ຕະວທິ ະຍາ - ຍອມຮບັ ວ່ າຄນົ ແຕກຕ່ າງກນັ ໃນດາ້ ນຕ່ າງ ໆ. - ປະສບົ ການໃນການເຮດັ ວຽກ ແລະ ປະສບົ ການໃນຊວີ ດິ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 51

- ຄວາມເຊ່ ອື . - ຄ່ ານຍິ ມົ . - ການຮບັ ຮູ.້ - ອາຍຸ, ເພດ. - ພນື້ ຖານຄວາມຮູ.້ - ຍອມຮບັ ວ່ າການເຮດັ ວຽກຮ່ ວມກນັ ເປນັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍໄດຮ້ ບັ ຜນົ ດກີ ວ່ າການເຮດັ ຕາມລໍາພງັ . - ຮຽນຮູທ້ າໍ ມະຊາດຂອງຄນົ . - ຮຽນຮູລ້ ະບບົ ຂອງສງັ ຄມົ . - ຕອບຮບັ , ຂອບໃຈ. - ຕບົ ມຊື ມົ ເຊຍີ , ຍອ້ ງຍ.ໍ 3.4. ດາ້ ນເທກັ ນກິ - ໃຊວ້ ທິ ກີ ານໃຫມ່ ໆ ໃຫແ້ ຕກຕ່ າງໄປຈາກເດມີ . - ສກຶ ສາຈດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ອ່ ອນຢ່ ູສະເຫມີ (ປະເມນີ ຜນົ ຕນົ ເອງທຸກຄງັ້ ). - ຄດິ ຫາວທິ ປີ ບັ ປຸງເທກັ ນກິ ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນ. - ສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ຢ່ ູສະເຫມ,ີ ອ່ ານຕໍາລາ, ຈດົ ບນັ ທກຶ . - ກຽມພອ້ ມທຸກຄງັ້ ທ່ ເີ ປນັ ວທິ ະຍາກອນ. - ກຽມເນອື້ ໃນທ່ ຈີ ະບນັ ລະຍາຍ (ສກຶ ສາກ່ ອນຢ່ າງລະອຽດ). - ກຽມກດິ ຈະກາໍ , ກຽມອຸປະກອນ. - ກຽມຄໍາເວາົ້ ທ່ ຈີ ະໃຊ,້ ນທິ ານ, ເພງັ ເປນັ ຕວົ ຢ່ າງ. - ສງັ ເກດ, ຈດົ ຈາໍ , ເທກັ ນກິ ຂອງຜູອ້ ່ ນື ແລວ້ ນໍາມາຮບັ ໃຊເ້ ປັນຂອງຕນົ ເອງ, ແຕ່ ບ່ ໍຄວນລອກແບບທັງ ຫມດົ . • ເລອື ກໃຊເ້ ທກັ ນກິ ໃຫເ້ ຫມາະສມົ - ເນອື້ ໃນທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເກດີ ການຮຽນຮູ.້ - ບຸກຄນົ , ເພດ, ອາຍຸ. - ພນື້ ຖານການສກຶ ສາ. - ຕາໍ ແຫນ່ ງ - ສະຖານະການ. - ເວລາ, ສະຖານທ່ .ີ - ພະຍາຍາມໃຫສ້ ະມາຊກິ ໃນກ່ ຸມໄດສ້ ະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 52

ຮູບທີ 5 ການບນັ ຍາຍໂດຍນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງສາຍແຜ່ ນໃສ 4. ແນວທາງເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນການເວາົ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 53 4.1. ການວາງແຜນ - ສາ້ ງການຍອມຮບັ . - ຄວາມປະທບັ ໃຈເມ່ ອື ເຫນັ . - ສລິ ະປະການເລ່ ມີ ເວາົ້ (ນາໍ ເຂາົ້ ສ່ ູບນັ ຫາ). - ການຊໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ຄວາມສໍາຄນັ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດ. - ກຽມສ່ ງິ ທ່ ດີ ງຶ ດດູ ຈດິ ໃຈ. - ກຽມຄໍາຖາມ, ກຽມຕວົ ຢ່ າງ, ກຽມອຸປະກອນ, ກຽມຄາໍ ສະຫຸບຼ . 4.2. ການວເິ ຄາະ - ສະຖານະການໃນການເວາົ້ . - ຜູຟ້ ງັ . - ເລ່ ອື ງທ່ ຈີ ະເວາົ້ . - ໂອກາດ. - ບນັ ລະຍາຍ. 4.3. ການປບັ ໃຫເ້ ຂາົ້ ກບັ ຜູຟ້ ງັ - ປບັ ເນອື້ ໃນ. - ປບັ ການໃຊອ້ ຸປະກອນ. - ປບັ ການເລອື ກໃຊຄ້ ໍາເວາົ້ . - ສງັ ເກດປະຕກິ ລິ ຍິ າຂອງຜູຟ້ ງັ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້

- ປບັ ວທິ ກີ ານເວາົ້ ບນັ ລະຍາຍ. - ປບັ ອາການກລິ ຍິ າທ່ ສີ ະແດງອອກ. - ປບັ ລະດບັ ສຽງ. 4.4. ການເວາົ້ ຕ່ ໍຜູຟ້ ງັ - ເວາົ້ ຢ່ າງເປນັ ທາໍ ມະຊາດ - ເວາົ້ ຢ່ າງມຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ. - ເວາົ້ ຢ່ າງກງົ ໄປກງົ ມາ. - ເວາົ້ ກງົ ໄປສ່ ູຈດຸ ຫມາຍ. - ເວາົ້ ຢ່ າງຈງິ ຈງັ . 5. ໃຈຄວາມ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ບດົ ບາດ ແລະ ລກັ ສະນະຂອງວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄສູ ອນ, ການເປນັ ວິ ທະຍາກອນທ່ ດີ ,ີ ແນວທາງເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນການເວາົ້ . 6. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ມບີ ດົ ບາດແນວໃດແດ່ ? 2. ວທິ ະຍາກອນ ຫຼື ຄູສອນຄວນເປນັ ຄນົ ແນວໃດ? 3. ການເປນັ ວທິ ະຍາກອນທ່ ດີ ຄີ ວນເຮດັ ແນວໃດ? 4. ແນວທາງໃນການເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນການເວາົ້ ຄວນເຮດັ ແນວໃດ? 7. ວຽກເພ່ ມີ • ກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງ: “ຄພູ ມິ ພອນ” ພມົ ພອນ ເປນັ ຄູເກ່ າົ ແກ່ ລາວສອນຢ່ ູໂຮງຮຽນປະຖມົ ມາໄດ້ 17 ປແີ ລວ້ , ປຜີ ່ ານມາທາງແຂວງອະນຸຍາດ ໃຫໂ້ ຮງຮຽນຂອງລາວໄຂການສອນຫນງັ ສື ໃຫຜ້ ູໃ້ ຫຍ່ ແບບອບົ ຮມົ ວຊິ າຊບີ , ລາວໄດຮ້ ບັ ຄດັ ເລອື ກເປນັ ຄູສອນຫອ້ ງ ຮຽນຜູໃ້ ຫຍ່ ເພາະລາວອາດຈະມເີ ວລາຫວ່ າງໃນຕອນກາງຄືນ ອີກດາ້ ນໜ່ ຶງເຮອື ນລາວກໍຢ່ ູໃກໂ້ ຮງຮຽນ ເຊ່ ິງ ເປນັ ຄວາມສະດວກຕ່ ໍການສອນໃນເວລາກາງຄນື ໄທເຮອື ນ ກໍຈະບ່ ໍມໃີ ຜເປນັ ຫ່ ວງ ເຖງິ ວ່ າຈະມອີ າຍຸແກ່ ແດ່ ແລວ້ ແຕ່ ກໍຍງັ ມນີ ອ້ ງສາວຜູນ້ ອ້ ຍຢ່ ູເປັນໝ່ ູຕະຫຼອດເວລາ ສໍາລບັ ລາວກບັ ເມອື ເຖງິ ເຮອື ນກໍບ່ ໍມວີ ຽກຫຼາຍ ນອກຈາກ ອ່ ານຫນງັ ສພື ມິ ລາຍອາທດິ ເຊ່ ງິ ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ລີ າວມກັ ຫຼາຍ ກນິ ເຂາົ້ ແລວ້ ກໍນອນຟງັ ເພງັ “ຄນົ ໂສດ” ກໍບ່ ໍມຫີ ຍງັ ຫຍຸງ້ ຍາກ , ລາວຄດິ . ການເປນັ ຄສູ ອນຜູໃ້ ຫຍ່ ຂອງລາວ ເຖງິ ແມ່ ນວ່ າ ລາວຈະໄດຜ້ ່ ານການອບົ ຮມົ ກ່ ຽວກບັ ການ ສອນຜູໃ້ ຫຍ່ ມາ ແລວ້ ລາວກຍໍ ງັ ຫນກັ ໃຈວ່ າ ວທິ ສີ ອນທ່ ເີ ຄຍີ ສອນນກັ ຮຽນຈບົ ໄປລຸນແລວ້ ລຸນເຫ່ ຼາົ ນນັ້ ແລະ ເປນັ ວທິ ທີ ່ ຈີ ະໃຫກ້ ານ ຮຽນຮູດ້ ທີ ່ ສີ ຸດ ນກັ ຮຽນຄນົ ໃດເສລີ ເຫງາົ ນອນ ຫຼື ມາຊາ້ ຄູທ່ ດີ ກີ ໍຕອ້ ງ ໄດເ້ ວາົ້ ໄດວ້ ່ າ ເຖງິ ເວລາສອນກໍສອນເຕມັ ສ່ ວນ ລາວອະທບິ າຍໄດຫ້ ມດົ ທຸກວຊິ າ ແລະ ລາວເປນັ ຄນົ ປະຕບິ ດັ ເວລາເຂມັ້ ງວດຫາຼ ຍ ຄື ພໍເຖງິ ເວລາກເໍ ລ່ ມີ ສອນ ແລະ ບ່ ໍຫມດົ ເວລາກໍບ່ ໍເລີກ. ໃຜມາບ່ ໍ ຖກື ເວລາກໍຖືກຕໍານິ ບາງເທ່ ອື ລາວກໍເວາົ້ ໃຫວ້ ່ າ: “ໃຫຍ່ ແລວ້ ຄວນຈະມີ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບ” ຖາ້ ຖາມ ໃຜຫາກຜູຖ້ ກື ຖາມຕອບບ່ ໍໄດ້ ລາວກໍຈະວ່ າສະຫມອງຂເີ້ ລ່ ອື ຍ ຫຼື ຟາງແຕ່ ເຫງາົ ນອນ, ຢ່ ູເຮອື ນບ່ ອໍ ່ ານຫນງັ ສື ລາວຄດິ ວ່ າການຈມົ ວ່ າແນວນນັ້ ເປນັ ຄວາມຫວງັ ດີ ແຕ່ ລາວກສໍ ງັ ເກດເຫນັ ວ່ າຜູຮ້ ຽນໃນ ຫອ້ ງ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 54

ຂອງລາວຂາດໄປເລອື້ ຍໆ ແລະ ມຫື້ ນ່ ງຶ ທາ້ ວອຸທດິ ນກັ ຮຽນອາຍຸ 30 ປີ ເຊ່ ງິ ເຮດັ ວຽກຢ່ ູໃນ ໂຮງງານໄມອ້ ດັ ຖກື ຕ່ ໍາ ນິ ເພາະບ່ ໍໄດເ້ ຮດັ ບດົ ເຝກິ ຫດັ ມາສ່ ງົ , ທາ້ ວ ອຸທດິ ໄດໂ້ ຕຖ້ ຽງກບັ ລາວວ່ າ “ ພວກເຮາົ ໃຫຍ່ ແລວ້ ຄູຫນາ້ ຈະຮູ ວ້ ່ າ ພວກເຮົາຕອ້ ງໄດເ້ ຮັດວຽກງານເມອື ຍມາຕະຫຼອດມື້ ການທ່ ີອດົ ສາມານ່ ງັ ຮຽນກາງຄືນນີ້ ກໍເພ່ ືອຢາກໄດໃ້ ບ ປະກາສະນຍີ ະບດັ ໄປຮຽນຕ່ ໍ ເພ່ ອື ຈະໄດເ້ ຮດັ ໃຫເອາຊບີ ຂອງພວກເຮາົ ດຂີ ນຶ້ ຂອ້ ຍຄດິ ວ່ າ ຄູນນັ້ ຫວງັ ດີ ແຕ່ ຄດິ ວ່ າ ຫາຼ ຍຄນົ ທ່ ເີ ຂາົ ຖກື ຕ່ ໍານິ ເຂາົ ກອໍ າຍເປນັ ແລະ ພວກທ່ ເີ ຂາົ ອອກໂຮງຮຽນໄປນນັ້ ເຂາົ ກເໍ ວາົ້ ກນັ ວ່ າ ເມ່ ອື ເຂາົ້ ໄດກ້ ອໍ ອກ ໄດ້ ໂຮງຮຽນອ່ ນຶ ກມໍ ,ີ ເຖງິ ໄກແດ່ ຫນອ້ ຍຫນ່ ງຶ ກບໍ ່ ໍເປນັ ຫຍງັ ບ່ ອນໃດສະບາຍໃຈກໍຈະໄປ ຂອ້ ຍຂໂໍ ທດທ່ ເີ ວາົ້ ຊ່ !ື • ບນັ ຫາ 1. ຈາກເລ່ ອື ງນີ້ ຈ່ ງົ ບອກຈດຸ ດ,ີ ຈດຸ ອ່ ອນ ຂອງຄພູ ມິ ພອນ 2. ທ່ ານຄດິ ວ່ າ ຄູສອນຄວນມລີ ກັ ສະນະຢ່ າງໃດແດ່ ? ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 55

ບດົ ທີ 8 ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: - ອະທບິ າຍ, ຊີແ້ ຈງ ແລະ ຈໍາແນກກ່ ຽວກັບຂໍຄ້ ວນພິຈາລະນາເບອື້ ງຕນົ້ ສໍາລບັ ການເລືອກວິທີການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ລກັ ສະນະຂອງເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຕ່ າງໆໄດ.້ - ບອກກ່ ຽວກບັ ເທກັ ນກິ ການສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູຟ້ ັງ, ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດ ແລະ ລະ ດບັ ຂນັ້ ຕອນ ຂອງການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດ.້ ອງົ ປະກອບທ່ ສີ ໍາຄນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ຈີ ະນໍາໄປສ່ ູເປາົ້ ຫມາຍ ຫຼື ບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ກໍຄກື ານເລອື ກໃຊ້ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງຖືກຕອ້ ງ ແລະ ເຫມາະສມົ ເພາະເທກັ ນກິ ການເຝິກອບົ ຮມົ ຈະເປັນວທິ ີການທ່ ີ ກ່ ໃໍ ຫເ້ ກດີ ການຮຽນຮູ ້ ແລະ ປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແຕ່ ລະວທິ ີ ມລີ ກັ ສະນະແຕກຕ່ າງກນັ ອອກໄປ, ການເລອື ກເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ . ສໍາລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃນ ຫກຼັ ສູດຕ່ າງໆ ຈ່ ງິ ເປນັ ຕວົ ກາໍ ນດົ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ຕ່ ໍປະສດິ ທຜິ ນົ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແຕ່ ລະຄງັ້ . ຜູທ້ ່ ເີ ປັນວທິ ະຍາກອນ ຈໍາເປນັ ຕອ້ ງສກຶ ສາລກັ ສະນະວທິ ກີ ານເຝິກອບົ ຮມົ ແຕ່ ລະຄງັ້ ແລະ ແຕ່ ລະວທິ ີ ພອ້ ມທງັ ຈດຸ ດີ ແລະ ຈດຸ ອ່ ອນ ເພ່ ອື ພຈິ າລະນາຕດັ ສນິ ໃຈເລອື ກວທິ ກີ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດຢ້ ່ າງເຫມາະສມົ . 1. ຂໍຄ້ ວນພຈິ າລະນາເບອື້ ງຕນົ້ ສໍາລບັ ການເລອື ກຂໍມ້ ູນການເຝກິ ອບົ ຮມົ 1.1. ຈດຸ ປະສງົ ຈະເປນັ ເຄ່ ອື ງກໍານດົ ວທິ ກີ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງສອບຖາມວ່ າຜູເ້ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງຮຽນຮູຫ້ ຍງັ , ທກັ ສະ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕທິ າງດາ້ ນໃດເສຍກ່ ອນ, ຈ່ ງິ ຈະຕດັ ສນິ ໃຈເລອື ກວທິ ີການທ່ ີເຫມາະສມົ ໄດ,້ ເພາະ ເທກັ ນກິ ວທິ ກີ ານແຕ່ ລະຢ່ າງໃຫບ້ ນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ໄດແ້ ຕກຕ່ າງກນັ . 1.2. ຊບັ ພະຍາກອນ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງພຈິ າລະນາເຖງິ ຊບັ ພະຍາກອນ ທຈີ ະເອອື້ ອໍາານວຍຕ່ ໍການໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ນັ ອຸປະກອນ, ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍ ແລະ ວນັ ເວລາ. 1.3.ວທິ ະຍາກອນ ແລະ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມສາມາດ ແລະ ນໍາໃຊເ້ ທກັ ນກິ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ ມາໃຊ້ ຄື ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງສໍາ ຫວຼ ດຕນົ ເອງໃນແງ່ຂອງຄວາມຮູ,້ ປະສບົ ການ, ເນອື້ ໃນວຊິ າ, ທດັ ສະນະ ແລະ ຄວາມຖະຫນດັ ໃນການຖ່ າຍທອດ. ສ່ ວນຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝິກອົບຮມົ ວິທະຍາກອນຕອ້ ງພຈິ າລະນາເຖິງບຸ ກຄະລກິ , ລກັ ສະນະປະຫວດັ , ປະສບົ ການ, ການສກຶ ສາ, ຄວາມຮູ,້ ຄວາມຊໍານານ, ເພດ, ຕໍາແຫນ່ ງຫນາ້ ທ່ ,ີ ລກັ ສະນະ ວຽກງານ ແລະ ການມີ ສ່ ວນຮ່ ວມຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການອບົ ຮມົ . 1.4. ຄວາມເຫມາະສມົ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບາງປະເພດເຫມາະສມົ ສໍາລບັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ກ່ ຸມ ບາງເທກັ ນກິ ເຫມາະສມົ ສະເພາະຕວົ ບຸກຄນົ ອກີ ປະການຫນ່ ງຶ ສ່ ງິ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ຄື ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງພຈິ າລະນາຈາໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 56

ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ວ່ າສອດຄ່ ອງກບັ ເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊ້ ຫຼື ບ່ ໍ? ການເລອື ກໃຊເ້ ທກັ ນກິ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ນນັ້ ວທິ ະຍາກອນອາດເລອື ກໃຊເ້ ທກັ ນກິ ຕ່ າງໆ ໂດຍບ່ ໍຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງໃຊແ້ ຕ່ ພຽງເທກັ ນກິ ດຽວ, ການໃຊເ້ ທກັ ນກິ ຫຼາຍໆຢ່ າງປນົ ກນັ ຈະຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ ແລະ ຈະເປນັ ການກະຕຸນ້ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຮາົ ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈເນອື້ ໃນໄດດ້ ຂີ ນຶ້ . ເທກັ ນກິ ການເຝິກອບົ ຮມົ ເປັນວທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມໃື ນການຖ່ າຍທອດຄວາມຮູ,້ ຄວາມ ຄດິ ເຫນັ , ຂໍຄ້ ວາມເປນັ ຈງິ , ປະສບົ ການ ຫຼື ຂໍມ້ ູນຕ່ າງໆລະຫວ່ າງວທິ ະຍາກອນ ແລະ ຜູເ້ ຂາົ້ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ໃຫເ້ ກດີ ການ ຮຽນຮູ,້ ການປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ.້ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍທ່ ວົ ໆໄປ ມຫີ ຼາຍແບບ ແລວ້ ທງັ ນຂີ້ ນຶ້ ຢ່ ູກບັ ເກນທ່ ີ ໃຊດ້ ່ ງັ ແຜນວາດລ່ ຸມນ:ີ້ ແຜນວາດທີ 7 ປະເພດຂອງເຕກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ປະເພດຂອງເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບ່ ງຕາມລກັ ສະນະ ແບ່ ງຕາມບດົ ບາດ ແບ່ ງຕາມຈາໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ກດິ ຈະກໍາ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ການພດັ ທະນາ ຕນົ ໃຊກ້ ບັ ບຸກຄນົ ເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊວ້ ທິ ກີ ານ ເອງ ຫຼື ບຸກຄນົ ເວາົ້ ໃຊກ້ ບັ ກ່ ຸມນອ້ ຍ ເປນັ ການມສີ ່ ວນຮ່ ວມ ເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊວ້ ທິ ີ ຂອງຜູ ້ ເຂາົ້ ຮບັ ການ ໃຊກ້ ບັ ກ່ ຸມໃຫຍ່ ການເບ່ ງິ ທ່ ເີ ປນັ ບດົ ບາດຂອງ ເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊວ້ ທິ ີ ວທິ ະຍາກອນ ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ 2. ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ການຖາຍທອດຄວາມຮູ,້ ທກັ ສະ ແລະ ການປ່ ຽນແປງທດັ ສະນະຄະຕໃິ ຫແ້ ກ່ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປັນເລ່ ືອງສໍາຄັນຈະຕອ້ ງໃຊເ້ ທກັ ນກິ ວິທີການຕ່ າງໆປະກອບກັນຫຼາຍປະການ ເນ່ ອື ງຈາກຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ສ່ ວນຫຼາຍບ່ ໍຄ່ ອຍສນົ ໃຈຕ່ ໍການຮບັ ເອາົ ຄວາມຮູ ້ ເພາະເປນັ ຜູໃ້ ຫຍ່ ແລວ້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ການສກຶ ສາເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈງິ ເປນັ ເລ່ ອື ງຈາໍ ເປນັ , ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ກໍຄວື ທິ ກີ ານຖ່ າຍທອດຄວາມຮູ,້ ທກັ ສະ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕິ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດຮ້ ຽນຮູຫ້ າຼ ຍທ່ ສີ ຸດໃນເວລາຈາໍ ກດັ , ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 57

ແບ່ ງອອກເປນັ 2 ປະເພດໃຫຍ່ ໆ ດ່ ງັ ລ່ ຸມນ:ີ້ - ໃຊວ້ ທິ ະຍາກອນເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ.້ - ໃຊຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ.້ 2.1. ເທກັ ນກິ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ະຍາກອນເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ ້ ກ. ການບນັ ລະຍາຍ (Lecture) ວທິ ະຍາກອນບນັ ລະຍາຍຕາມຫວົ ຂໍ້ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການມອບຫມາຍ ອາດໃຊສ້ ່ ຕື ່ າງໆປະກອບ ການບນັ ລະຍາຍ ເຊ່ ນັ ຮູບພາບ, ແຜ່ ນໄສ, LCD ຫຼື ວທິ ະຍຸ - ເທບ ເປນັ ຕນົ້ ບາງຄງັ້ ອາດເປດີ ໂອກາດ ໃຫຜ້ ູຟ້ ງັ ສອບຖາມ. ແຜນວາດທີ 8 ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ະຍາກອນເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ ້  ຂໍດ້ ີ ໄດເ້ ນອື້ ໃນວຊິ າການຕາມຫວົ ຂໍທ້ ່ ກີ ໍານດົ ຄບົ ຖວ້ ນ ການສະເຫນເີ ນອື້ ໃນເປນັ ລະບຽບຕາມອນັ ດບັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມ ການເຝິກອົບຮົມມີໂອກາດສອບຖາມ ໄດຮ້ ັບເນືອ້ ໃນວິຊາການຫຼາຍໃນເວລາຈໍາກັດ, ສາມາດໃຊກ້ ັບການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຈີ າໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈາໍ ນວນຫຼາຍໆ ຖາ້ ວທິ ະຍາກອນບນັ ລະຍາຍດ,ີ ກະກຽມມາດີ ແລະ ມສີ ປື ະກອບຈະໄດຮ້ ບັ ຄວາມສນົ ໃຈຫາຼ ຍ, ສາມາດຄວບຄຸມເວລາໃຫເ້ ປນັ ໄປຕາມກາໍ ນດົ ໄດງ້ ່າຍ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ເປນັ ການສ່ ສື ານທາງດຽວ (One way) ຜູຟ້ ງັ ອາດເບ່ ອື ຫນ່ າຍໄວ, ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູກ້ ່ ຽວກບັ ເນອື້ ໃນວຊິ າເປນັ ຢ່ າງດີ ແລະ ມຄີ ວາມສາມາດໃນການບນັ ລະຍາຍໄດດ້ ດີ ວ້ ຍ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຊນັ້ ຮຽນ ໂດຍວທິ ະຍາກອນອາດຢນື ຫຼື ນ່ ງັ ບນັ ລະຍາຍກໍໄດ້ ແຕ່ ບ່ ໍຄວນໃຊເ້ ວລາ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 58

ເກນີ 2 ຊ່ ວົ ໂມງ. ຂ. ການອະພປິ າຍເປນັ ຄະນະ (Panel Discussion) ການອະພປິ າຍເປນັ ຄະນະ, ເປນັ ການອະພປິ າຍໂດຍຜູຊ້ ງົ ຄຸນວຸດທິ 3 - 5 ຄນົ , ໃຫຂ້ ໍ້ ຄວາມເປນັ ຈງິ , ຄວາມ ຄດິ ເຫນັ , ບນັ ຫາ, ອຸປະສກັ , ແນວທາງແກໄ້ ຂມພີ ທິ ກີ ອນຫນ່ ງຶ ຄນົ ເປນັ ຜູດ້ ໍາ ເນນີ ການອະພປິ າຍ, ປະສານ, ເຊ່ ອື ມ ໂຍງ ແລະ ສະຫຸຼບການອະພປິ າຍຂອງວທິ ະຍາກອນແຕ່ ລະ ຄນົ ຫຼງັ ການອະພປິ າຍ ແລວ້ ເປດີ ໂອກາດໃຫຜ້ ູຟ້ ັງໄດ້ ສອບຖາມ.  ຂໍດ້ ີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະໄດຮ້ ບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງຜູອ້ ະພປິ າຍຫາຼ ຍຄນົ ເຮດັ ໃຫ້ ເກດີ ການຮຽນຮູ ້ ຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງ ແລະ ການອະພປິ າຍເປນັ ກດິ ຈະກາໍ ທ່ ດີ ງຶ ດູດຄວາມສນົ ໃຈໄດດ້ ,ີ ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ, ມບີ ນັ ຍາກາດທ່ ເີ ປນັ ກນັ ເອງ, ຜູຟ້ ງັ ມໂີ ອກາດສອບຖາມໄດ.້ ນອກຈາກນີ້ ຍງັ ເຫມາະ ສມົ ສໍາລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຜີ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈາໍ ນວນຫາຼ ຍໆອກີ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຜູອ້ ະພປິ າຍສະເຫນຄີ ວາມຄດິ ເຫນັ ບ່ ໍເຕມັ ເມດັ ເຕມັ ຫນ່ ວຍ ເພາະໄລຍະເວລາສນັ້ ຖາ້ ຜູອ້ ະ ພປິ າຍມຄີ ວາມ ຮູ,້ ປະສບົ ການຫນອ້ ຍ ຈະບ່ ເໍ ກດີ ປະໂຫຍດເທ່ າົ ທ່ ຄີ ວນ ການຄວບຄຸມການອະພິ ປາຍ ແລະ ການຮກັ ສາເວລາເຮດັ ໄດຍ້ າກ, ບາງຄງັ້ ອະພິປາຍນອກເລ່ ືອງຫຼາຍເກີນໄປ ເຮດັ ໃຫເ້ ປນັ ພາລະຂອງພທິ ກີ ອນ ໃນການຄວບຄຸ ມການ ອະພປິ າຍ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຊນັ້ ຮຽນ ໂດຍຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ໃຫວ້ ທິ ະຍາກອນສູງກວ່ າຜູຟ້ ງັ ເພ່ ອື ຈະໄດເ້ ຫນັ ຜູຟ້ ງັ ຊດັ ເຈນ ແລະ ພທິ ກີ ອນນ່ ງັ ກາງ, ບ່ ຄໍ ວນໃຊເ້ ວລາເກນີ 3 ຊ່ ວົ ໂມງ. ຄ. ການຊຸມນຸມປາຖະກະຖາ ຫຼື ການປະຊຸມທາງວຊິ າການ (Symposium) ການຊຸມນຸມປາຖະກະຖາ ຫຼື ການປະຊຸມທາງວຊິ າການ ເປນັ ການບນັ ລະຍາຍແບບມວີ ທະຍາກອນ ຫຼື ຜູ ້ ຊ່ ຽວຊານປະມານ 2-6 ຄນົ , ມພີ ທິ ກີ ອນເປນັ ຜູດ້ ໍາເນນີ ການອະພປິ າຍ ແລະ ສະຫຸຼບການບນັ ລະຍາຍ ການຊຸມນຸມ ປາຖະກະຖາມລີ ກັ ສະນະຄາ້ ຍການອະພປິ າຍເປນັ ຄະນະ ແລະ ເປນັ ຫວົ ຂໍວຊິ າເປນັ ສໍາຄນັ ເມ່ ອື ສໍາເລດັ ການບນັ ລະ ຍາຍຈະເປດີ ໂອກາດ ໃຫຜ້ ູຟ້ ງັ ສອບຖາມບນັ ຫາຕ່ າງໆໄດ.້  ຂໍດ້ ີ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮູຈ້ າກວທິ ະຍາກອນຫຼາຍຄນົ , ຫຼາຍດ.້ ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ ເພາະຟັງຈາກວທິ ະຍາກອນຫຼາຍຄນົ , ການບນັ ລະຍາຍໃຊເ້ ວລາສນັ້ ໆ ເຮດັ ໃຫໄ້ ດ້ ໃນກງົ ກບັ ຫວົ ຂໍວ້ ຊິ າ, ວທິ ີນີ້ ສາມາດໃຊກ້ ບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຈີ າໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼາຍໆໄວ.້  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ວທິ ະຍາກອນແຕ່ ລະຄນົ ອາດບນັ ລະຍາຍທດັ ສະນະແຕກຕ່ າງກນັ ອອກໄປ ຍາກແກ່ ການສະຫຸບຼ ໃຫກ້ ງົ ກບັ ຫວົ ຂໍວ້ ຊິ າ, ຜູຟ້ ງັ ອາດເບ່ ອື ຫນ່ າຍ ຖາ້ ວທິ ະຍາກອນບນັ ລະຍາຍບ່ ດໍ ີ ເພາະເປນັ ການ ສ່ ສື ານທາງດຽວ ວທິ ະຍາກອນມີ ເວລາຈາໍ ກດັ , ການບນັ ລະຍາຍອາດບ່ ໍຊດັ ເຈນພໍ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 59

ຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຊນັ້ ຮຽນ ໂດຍໃຫວ້ ທິ ະຍາກອນນ່ ງັ ສູງກ່ ວາຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ພທິ ີ ກອນນ່ ງັ ກາງ ຄວນໃຊເ້ ວລາບ່ ໍເກນີ 3 ຊ່ ວົ ໂມງ. ງ. ການສາທດິ (Demonstration) ການສາທດິ ເປນັ ການສະແດງໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດເ້ ຫນັ ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ເຊ່ ງິ ການເຮດັ ຫຼື ປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ຈະມລີ ກັ ສະນະຄາ້ ຍຄກື ານສອນ, ວຽກງານການສາທດິ ນຍິ ມົ ໃຊ້ ກບັ ຫວົ ຂໍວ້ ຊິ າທ່ ມີ ກີ ານປະຕບິ ດັ ເຊ່ ນັ ການເຝິກອບົ ຮມົ ກ່ ຽວກບັ ການໃຊມ້ ື ຫຼື ອຸປະກອນຕ່ າງໆ, ການຮອ້ ງລໍາທໍາເພງັ , ການຫຼນິ້ ກລິ າ, ສລິ ະປະ ວນັ ນະຄະດ.ີ  ຂໍດ້ ີ ເກດີ ຄວາມຮູຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈໄວ ແລະ ມຄີ ວາມເຊ່ ອື ຖສື ູງ ເພ່ ມີ ທກັ ສະຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດ້ ດ,ີ ບ່ ເໍ ບ່ ອື ຫນ່ າຍ, ສາມາດປະຕບິ ດັ ໄດຫ້ າຼ ຍຄງັ້ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາກະກຽມຫຼາຍ ເຫມາະກບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ກ່ ຸມນອ້ ຍໆ, ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມີ ຄວາມຊໍານານ ແທໆ້ ແລະ ຕອ້ ງບ່ ມໍ ຄີ ວາມຜດິ ພາດ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ເປນັ ຮູບວງົ ມນົ ຫຼື ຕວົ ຢູ (U) ແລະ ເວລາທ່ ໃີ ຊບ້ ່ ໍຄວນເກນີ 2 - 3 ຊ່ ວົ ໂມງ. ຈ. ການສອນວຽກງານ (Coaching). ການສອນວຽກງານ ເປນັ ການແນະນາໍ ໃຫຮ້ ູຈ້ ກັ ວທິ ປີ ະຕບິ ດັ ວຽກງານໃຫຖ້ ກື ຕອ້ ງ ໂດຍປກົ ກະຕເິ ປນັ ການ ສອນ ຫຼື ອບົ ຮມົ ໃນລະຫວ່ າງການປະຕບິ ດັ ວຽກງານ ອາດສອນເປນັ ລາຍບຸກຄນົ ຫຼື ສອນເປນັ ກ່ ຸມນອ້ ຍໆ ເຊ່ ງິ ຜູ ້ ສອນຕອ້ ງມປີ ະສບົ ການ ແລະ ທກັ ສະໃນເລ່ ອື ງທ່ ສີ ອນຕວົ ຈງິ .  ຂໍດ້ :ີ ເນນັ້ ເນອື້ ໃນຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ຂອງແຕ່ ລະຄນົ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ : ຄຸນຄ່ າຂນຶ້ ກບັ ຜູສ້ ອນວຽກງານ ເຊ່ ງິ ສ່ ວນຫາຼ ຍຄຫື ວົ ຫນາ້ ຄຸມວຽກງານ  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ: ບ່ ໍຈາໍ ກດັ ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ 2.2. ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍໃຊຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ ້ ແຜນວາດທີ 9 ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍໃຊຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໃຈກາງໃນການຮຽນຮູ ້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 60

2.2.1. ການລະດມົ ສະຫມອງ (Brain Storming) ການລະດມົ ສະຫມອງ ເປນັ ການປະຊຸມກ່ ຸມນອ້ ຍບ່ ໍເກນີ 15 ຄນົ ເປີດໂອກາດໃຫທ້ ຸກຄນົ ສະແດງຄວາມ ຄດິ ເຫນັ ຢ່ າງເສລີ ໂດຍປາສະຈາກຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຫຼື ກດົ ເກນໃດໆ ໃນຫວົ ຂໃໍ້ ດຫນ່ ງຶ ຫຼື ບນັ ຫາ ໃດຫນ່ ງຶ ໂດຍບ່ ຄໍ ໍານງຶ ວ່ າ ຈະຖກື ຫຼື ຜດິ , ດີ ຫຼື ບ່ ໍດີ ຄວາມຄດິ ຫຼື ຂໍສ້ ະເຫນທີ ຸກຢ່ າງຈະຖກື ຈດົ ໄວລ້ າບກນັ ກອງອກີ ເທ່ ອື ຫນ່ ງຶ . ດ່ ງັ ນນັ້ , ພໍ ເລ່ ມີ ປະຊຸມຕອ້ ງມກີ ານເລອື ກປະທານ ແລະ ເລຂານຸການຂອງກ່ ຸມເສຍກ່ ອນ.  ຂໍດ້ ີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມໂດຍກງົ , ຊ່ ວຍກນັ ຄດິ , ຊ່ ວຍກນັ ສະເຫນີ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດິ ຄວາມຄດິ ສາ້ ງສນັ ສາມາດແກໄ້ ຂບນັ ຫາທ່ ປີ ະເຊນີ ຢ່ ູໄດ້ ເຮດັ ໃຫໄ້ ດຄ້ ວາມຄດິ ທ່ ຫີ ຼາຍຮູບຫຼາຍສໃີ ນເວລາຈາໍ ກດັ ສາມາດດງຶ ດູດຄວາມ ສນົ ໃຈຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດເ້ ປນັ ກນັ ເອງ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ໄດຄ້ ວາມຄດິ ເຫນັ ຈາໍ ນວນຫາຼ ຍ ແຕ່ ອາດມຄີ ຸນຄ່ າຫນອ້ ຍ ແລະ ຕອ້ ງຈາໍ ກດັ ກ່ ຸມເຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ໃຫທ້ ຸກຄນົ ໄດຮ້ ່ ວມສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ ບນັ ຫາທ່ ນີ າໍ ມາລະດມົ ສະໝອງ ຄວນເປນັ ບນັ ຫາດຽວ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບຕວົ ຢູ, ແບບວງົ ມນົ ຫຼື ແບບຕວົ ວີ ໃຫເ້ ວລາປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ບ່ ໍເ.ກນີ 15 ນາທີ ໃຊ້ ເວລາທງັ ຫມດົ ລວມທງັ ສະຫຸບຼ ບ່ ໍເກນີ 1 ຊ່ ວົ ໂມງ 30 ນາທ.ີ 2.2.2. ການປະຊຸມກ່ ຸມຍ່ ອຍ (Buzz Session) ການປະຊຸ ມກ່ ຸ ມຍ່ ອຍບາງຄງັ້ ເອີນ້ ວ່ າ Buzz Group ຫືຼ Phillip 6-6 ເປັນການແບ່ ງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍຈາກກ່ ຸມໃຫຍ່ , ກ່ ຸມຍ່ ອຍລະ 2 - 6 ຄນົ ເພ່ ອື ພຈິ າລະນາປະເດນັ ບນັ ຫາ ອາດເປນັ ບນັ ຫາ ດຽວກນັ ຫຼື ຕ່ າງກນັ ໃນໄລຍະເວລາທ່ ກີ ໍນດົ , ວທິ ະຍາກອນຊ່ ວຍເຫອຼື ທຸກກ່ ຸມ ແຕ່ ລະກ່ ຸມຕອ້ ງເລອື ກປະທານ ແລະ ເລຂານຸການຂອງກ່ ຸມ ເພ່ ອື ດໍາເນນີ ການແລວ້ ນ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງກ່ ຸມສະເຫນຕີ ່ ໍກອງປະຊຸມ ໃຫຍ່ . ສໍາລບັ ການ ປະຊຸມແບບຟລິ ລປິ 6-6 ນນັ້ ເປນັ ການຈດັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍຢ່ າງໄວ ໂດຍຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມບີ ່ ອນນ່ ງັ ຢ່ ູໃນຫອ້ ງ ປະຊຸມແຖວຫນາ້ 3 ຄນົ , ຍກົ ຕ່ ງັ ຫນັ ກບັ ໄປຫາຜູນ້ ່ ງັ ແຖວຫຼງັ ຕນົ 3 ຄນົ ລວມກ່ ຸມກນັ ເປນັ 6 ຄນົ , ໃຫໃ້ ຊເ້ ວລາ ເປກີ ສາ ກນັ 6 ນາທີ ແລວ້ ແຍກກ່ ຸມກບັ ບ່ ອນເກ່ າົ .  ຂໍດ້ ີ ເປດີ ໂອກາດໃຫທ້ ຸກຄນົ ປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ບນັ ຍາກາດເປນັ ກນັ ເອງ  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ການປະຊຸມກ່ ຸມຍ່ ອຍໃນຫອ້ ງດຽວກນັ ອາດເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ສຽງລບົ ກວນກນັ ປະທານທ່ ເີ ລອື ກໄດ້ ອາດບ່ ໍມີ ລກັ ສະນະຜູນ້ ໍາ ດໍາເນນີ ການປະຊຸມບ່ ໍດີເຮດັ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມປະຊຸມບ່ ໍປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ບາງກ່ ຸມອາດໄດກ້ ານ ປະກອບຄາໍ ຄດິ ເຫນັ ຫນອ້ ຍ, ບາງກ່ ຸມອາດໃຊເ້ ວລາຫຼາຍເຮດັ ໃຫຄ້ ວບຄຸມເວລາຍາກ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນແບບວງົ ມນົ ຫຼື ສຫິ ຼຽມ ເວລາປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ບ່ ໍຄວນເກນີ 2 ຊ່ ວົ ໂມງ ຫຼື ຫາຼ ຍກ່ ວານນັ້ . ທງັ ນີ້ ຂນຶ້ ກບັ ຈາໍ ນວນກ່ ຸມ ແລະ ຫວົ ຂບໍ້ ນັ ຫາ. 2.2.3. ການສກຶ ສາກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງ (Case Study). ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 61

ການສກຶ ສາກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງ ເປນັ ການສກຶ ສາເລ່ ອື ງລາວທ່ ລີ ວບລວມມາຈາກເຫດການ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຈງິ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕດັ ສນິ ໃຈແກໄ້ ຂບນັ ຫາຕ່ າງໆ ພາຍໃນສະຖານະການທ່ ໃີ ກຄ້ ຽງຄວາມເປນັ ຈງິ ຫຼາຍ ທ່ ີສຸ ດ ເປັນເທັກນິກທ່ ີເຫມາະສົມກັບກ່ ຸມນອ້ ຍໆ ເລ່ ືອງທ່ ີມອບຫມາຍ ລະອຽດພຽງພໍ ທ່ ີຜູເ້ ຂົາ້ ຮ່ ວມການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະເບ່ ງິ ເຫນັ ຈດຸ ສາໍ ຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ແລະ ຂໍມ້ ູນເພ່ ອື ນມາພຈິ າລະນາ, ການສກຶ ກລໍ ະນຕີ ວົ ຢ່ າງອາດໃຫສ້ ກຶ ສາເປນັ ລາຍບຸກຄນົ ຫຼື ເປນັ ກ່ ຸມນອ້ ຍໆກໍໄດ.້  ຂໍດ້ ີ ຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດວ້ ເິ ຄາະ ຕດັ ສນິ ບນັ ຫາໃນເລ່ ອື ງທ່ ຄີ າ້ ຍເປນັ ຈງິ ແລະ ສາມາດນາໍ ໄປ ປບັ ໃຊກ້ ບັ ການປະຕບິ ດັ ວຽກງານໄດ.້ ການສກຶ ສາກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງເປນັ ກດິ ຈະກໍາທ່ ມີ ບີ ນັ ຍາກາດເປນັ ກນັ ເອງ ເພາະ ທຸກຄນົ ມໂີ ອກາດແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ເຫນັ ແລະ ປະສບົ ການ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ສະມາຊກິ ບາງຄນົ ອາດຄອບງຄວາມຄດິ ຂອງຜູອ້ ່ ນື ເພາະບຸກຄະລກິ ກະພາບ, ເພດ, ໄວອາຍຸ ແລະ ລະດບັ ການການສກຶ ສາ ຫຼື ຕໍາແຫນ່ ງ... ການສກຶ ສາກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງທ່ ເີ ປນັ ເລ່ ອື ງຈງິ ຫາຍາກ ໂດຍສະເພາະເລ່ ອື ງທ່ ເີ ຫມາະ ສມົ ກບັ ກ່ ຸມຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ເຫມາະສມົ ກບັ ເວລາ, ການສາ້ ງການສກຶ ສາ ກລໍ ະນຕີ ວົ ຢ່ າງເປັນວຽກ ງານທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊເ້ ວລາ ແລະ ງບົ ປະມານ, ຕອນສະຫຸຼບຜນົ ການສກຶ ສາ ກໍລະນຕີ ວົ ຢ່ າງວທິ ະຍາກອນມກັ ບ່ ໍໃຫຄ້ ວາມ ສໍາຄນັ ແລະ ຟາ້ ວສະຫຸບຼ ໃຫຈ້ ບົ .  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບວງົ ມນົ , ສ່ ຫີ ຽຼ ມ ຫຼື ເປນັ ຮູບຕວົ ຢ່ ູ ເວລາທ່ ໃີ ຊບ້ ່ ຄໍ ວນເກນີ 1 - 2 ຊ່ ວົ ໂມງ. 2.2.4. ການປະຊຸມແບບຟຣີ (Forum) ການປະຊຸມແບບຟໍຣໍາ ເປນັ ເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊກ້ ບັ ການປະຊຸມກ່ ຸມໃຫຍ ເຊ່ ງິ ເປີດໂອກາດໃຫຜ້ ູ ້ ເຂາົ້ ຮ່ ວມກອງ ປະຊຸມປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ແລະ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍການສອບ ຖາມ, ປະກອບສ່ ງິ ທ່ ເີ ປນັ ຈງິ , ເບກີ ສາຫາລື ຫຼື ປະກອບຄາໍ ຄດິ ເຫນັ ກບັ ວທິ ະຍາກອນ.  ຂໍດ້ ີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮມົ ມໂີ ອກາດປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ , ວເິ ຄາະບນັ ຫາ ເປນັ ການກະ ຕຸນ້ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງກຽມຄວາມພອ້ ມໃຫດ້ ີ ແລະ ມບີ ນັ ຍາກາດເປນັ ກນັ ເອງ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ເວລາອາດບ່ ໍພຽງພໍ ຖາ້ ເປນັ ເນອື້ ໃນທ່ ີຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ສນົ ໃຈກນັ ທຸກຄນົ ພທິ ີ ກອນ ແລະ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດສູງ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ບາງຄນົ ບ່ ໍກາ້ ເວາົ້ , ບ່ ໍປະກອບຄໍາຄດິ ເຫນັ ຫຼື ບາງຄນົ ເວາົ້ ນອກປະເດນັ ກມໍ .ີ  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ຫອ້ ງແບບຊນັ້ ຮຽນ ຫຼື ຕວົ ຢູ ເວລາທ່ ໃີ ຊບ້ ່ ໃໍ ຫເ້ ກນີ 30 - 40 ນາທ.ີ 2.2.5. ເກມການບໍລຫິ ານ (Management Games) ເກມການບໍລຫິ ານ ເປນັ ການແຂ່ ງຂນັ ລະຫວ່ າງກ່ ຸມບຸກຄນົ ຕງັ້ ແຕ່ 2 ກຸມຂນຶ້ ໄປ ໂດຍແຂງຂນັ ກນັ ໃຫບ້ ນັ ລຸ ຈດຸ ປະສງົ ຢ່ າງໃດຫນ່ ງຶ , ເປນັ ການປະຕບິ ດັ ຄາ້ ຍເຫດການຕວົ ຈງິ ອາດເປນັ ເລ່ ອື ງກ່ ຽວກບັ ການສ່ ສື ານ, ການຕດັ ສນິ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 62

ໃຈ, ການວາງແຜນ, ການເປນັ ຜູນ້ າໍ , ມະນດຸ ສາໍ ພນັ ແລະ ອ່ ນື ໆ. ຂະຫນາດຂອງກ່ ຸມ ໃນການແຂ່ ງຂນັ ຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ເກມ ທ່ ນີ າໍ ມາໃຊ.້  ຂໍດ້ ີ ເປນັ ການຫຍໍສ້ ະ ຖານະການຕວົ ຈງິ ໃຫເ້ ຝກິ ໃນໄລຍະເວລາສນັ້ ໆ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມສີ ່ ວນ ຮ່ ວມ, ຊ່ ວຍກນັ ຄດິ , ຊ່ ວຍກນັ ເຮດັ , ເຮດັ ໃຫມ້ ບີ ນັ ຍາກາດເປນັ ກນັ ເອງ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ການເລອື ກເກມທ່ ບີ ່ ໍເຫມາະສມົ ຈະບ່ ໍເກດີ ປະ ໂຫຍດ, ການແບ່ ງກຸມຫຼາຍເກນີ ໄປຈະເປັນອຸ ປະສກັ ໃນ ການແຂ່ ງຂນັ ແລະ ເກມບາງຊະນດິ ຕອ້ ງໃຊອ້ ຸປະກອນ ແລະ ເວລາຫຼາຍ.  ສະ ຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ການຈດັ ສະຖານທ່ ຂີ ນຶ້ ກບັ ລກັ ສະນະຂອງເກມ, ອຸປະກອນ ແລະ ຈາໍ ນວນຄນົ ເວລາທ່ ໃີ ຊ້ 30 ນາທີ ເຖງິ 3 ຊ່ ວົ ໂມງ. 2.2.6. ການສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດ (Role Playing) ການສະແດງບດົ ບາດສມົ ມຸດ ເປນັ ການໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ສະແດງບດົ ບາດ ໃນສະຖານະການ ທ່ ຄີ າ້ ຍຄວາມເປນັ ຈງິ ໂດຍກໍານດົ ໂຄງເລ່ ອື ງ ແລະ ໃຫຜ້ ູສ້ ະແດງຄດິ ຄາໍ ເວາົ້ ໄປ ຕາມເລ່ ອື ງ ແລະ ບດົ ບາດທ່ ກີ າໍ ນດົ ໃຫ້ ເມ່ ອື ສໍາເລດັ ແລວ້ ໃຫຜ້ ູເ້ ບ່ ງິ ວເິ ຄາະສະເຫນແີ ນວທາງແກໄ້ ຂ ບນັ ຫາວທິ ນີ ເີ້ ຫມາະສມົ ກບັ ກ່ ຸມທ່ ກີ າ້ ສະແດງອອກ ແລະ ມຄີ ວາມສາມາດພຽງພທໍ ່ ຈີ ະວເິ ຄາະ, ກວດ ສອບ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາໄດ.້  ຂໍດ້ ີ ກະຕຸນ້ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ສນົ ໃຈ ເຮດັ ໃຫໄ້ ດແ້ ນວທາງທ່ ຈີ ະນໍາໄປແກໄ້ ຂບນັ ຫາໄດ້ ແລະ ເປນັ ກດິ ຈະກໍາທ່ ມີ ບີ ນັ ຍາກາດເປນັ ກນັ ເອງ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ບາງຄນົ ບ່ ມໍ ກັ ສະແດງອອກ ບາງຄງັ້ ຜູສ້ ະ ແດງບ່ ເໍ ຂາົ້ ໃຈບດົ ບາດ, ເຮດັ ໃຫກ້ ານ ສະ ແດງບ່ ໄໍ ດຕ້ າມເລ່ ອື ງທ່ ກີ າໍ ນດົ ໃຫ.້  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດິ ໃຫເ້ ຫມາະກບັ ສະຖານະການທ່ ສີ ມົ ມຸດ ແລະ ໃຫທ້ ຸກຄນົ ເບ່ ງິ ເຫນັ ການສະແດງຢ່ າງທ່ ວົ ເຖງິ ຄວນໃຊ້ ເວລາປະມານ 10 = 30 ນາທ.ີ 2.2.7 ການສໍາມະນາ (SINinu) ການສມະນາ ເປນັ ການປະຊຸມຂອງຜູປ້ ະຕບິ ດັ ວຽກງານຢ່ າງດຽວກນັ ຫຼື ຄາ້ ຍກນັ ແລວ ພບົ ບນັ ຫາທ່ ຄີ າ້ ຍໆ ກນັ , ເພ່ ອື ຮ່ ວມກນັ ປະກອບຄວາມຄດິ ເຫນັ , ຫາແນວທາງປະຕບິ ດັ ໃນການແກ ້ ໄຂບນັ ຫາທຸກຄນົ ທ່ ໄີ ປຮ່ ວມການ ສໍາມະນາຕອ້ ງຊ່ ວຍກນັ ເວາົ້ , ຊ່ ວຍກນັ ປະກອບຄວາມຄດິ ເຫນັ ປກົ ກະຕຈິ ະບນັ ລະຍາຍໃຫຄ້ ວາມຮູພ້ ນື້ ຖານກ່ ອນ ແລວ້ ແບ່ ງກ່ ຸມຍ່ ອຍ, ຈາກນນັ້ ນຜນົ ການອຍພໍ ປາຍຂອງກ່ ຸມຍ່ ອຍສະເຫນທີ ່ ປີ ະຊຸມໃຫຍ່ .  ຂໍດ້ ີ ເປນັ ການແລກປ່ ຽນຄວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຣບົ ມໂີ ອກາດ, ມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍ, ຜນົ ສະຫຸຼບຂອງການສາໍ ມະນາ ນາໍ ໄປເປນັ ແນວທາງໃນການແກໄ້ ຂບນັ ຫາໄດເ້ ປນັ ຢ່ າງດ.ີ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 63

 ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ທ່ ເີ ປກິ ສາກ່ ຸມ ຫຼື ສະມາຊກິ ບາງຄນົ ອາດຄອບງາໍ ຄວາມຄດິ ຂອງຜູອ້ ່ ນຶ ໄດ້ ເພາະບຸກຄະລກິ ະພາບ, ເພດ, ໄວ ອາຍຸ, ລະດບັ ການສກຶ ສາ ຫຼື ຕໍາແຫນ່ ງຫນາ້ ທ່ ວີ ຽກງານ, ຖາ້ ເວລາຈາວກໍຟາ້ ວສະຫຸຼບຜນົ ອາດໄດຂ້ ໍສ້ ະຫຸຼບທ່ ບີ ່ ໍເພ່ ງິ ພໍໃຈ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ສະຖານທ່ ໃີ ນຮູບການປະຊຸມໃຫຍ່ ແລະ ປະຊຸມກ່ ຸມຍ່ ອຍ ໃຊເ້ ວລາປະມານ 1. 3 ນີ້ 2. 2.8 ທດັ ສະນະສກຶ ສາ (Tield Trip) ການພດັ ທະນາສຶກສາ ເປັນການນໍາຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝິກອົບຮົມ ໄປສຶກສາຢ່ ູສະຖານທ່ ີອ່ ນື ໆ ນອກ ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ໃຫພ້ ບົ ເຫນັ ຂອງຈງິ ເຊ່ ງິ ຜູຈ້ ດັ ການຕອ້ ງກະກຽມເປນັ ຢ່ າງດ.ີ  ຂໍດ້ ີ ເພ່ ມີ ຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ, ໄດເ້ ຫນັ ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ , ສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ກະຕລື ລື ນົ້ , ສາ້ ງ ຄວາມສາໍ ພນັ ລະຫວ່ າງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ດວ້ ຍກນັ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາ ແລະ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍຫຼາຍ ຕອ້ ງໄດຮ້ ບັ ການຮ່ ວມໄມຮ້ ່ ວມມຈື າກທຸກຝ່ າຍ ໂດຍສະເພາະເຈາົ້ ຂອງສະຖານທ່ ບີ ່ ອນຈະໄປທດັ ສະນະສກຶ ສາ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ໃຊສ້ ະຖານທ່ ຕີ ວົ ຈງິ ແລະ ໃຊເ້ ວລາ 1 - 7 ມ.ື້ 2.2.9 ການປະຊຸມປະຕບິ ດັ ການ (Work Shop) ການປະຊຸມປະຕບິ ດັ ການ ເປນັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ໃີ ຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດປ້ ະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໂດຍ ທ່ ວົ ໄປຈະມກີ ານບນັ ລະຍາຍໃຫຄ້ ວາມຮູພ້ ນື້ ຖານກ່ ອນ ແລວ້ ຈ່ ງິ ໃຫລ້ ງົ ມປື ະຕບິ ດັ ອາດເປນັ ການເຝິກການໃຊ້ ເຄ່ ອື ງມໃື ຫມ່ ໆ ປະຊຸມເພ່ ອື ຊ່ ວຍກນັ ສາ້ ງຄ່ ູມື ຫຼື ປະຊຸມເພ່ ອື ສາ້ ງອຸປະ ກອນຕ່ າງໆ, ເປນັ ຕນົ້ ການປະຕບິ ດັ ສ່ ວນ ຫາຼ ຍນຍິ ມົ ໃຫຮ້ ່ ວມກນັ ເປນັ ກ່ ຸມຍ່ ອຍໆ ຫຼາຍກ່ ວາປະຕິ ບດັ ເປນັ ກ່ ຸມໃຫຍ່ ໆ ຫຼື ສ່ ວນບຸກຄນົ .  ຂໍດ້ ີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມ ໃນການປະຊຸມ ເຮດັ ໃຫບ້ ່ ເໍ ບ່ ອື ຫນ່ າຍ.  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງທຸມ້ ເທເວລາ ໃຫແ້ ກ່ ວຽກງານຫຼາຍ ແລະ ເປນັ ກດິ ຈະກາໍ ທ່ ໃີ ຊງ້ ບົ ປະມານ ຫຼາຍ, ໃນບາງຄງັ້ ຕອ້ ງໃຊອ້ າຄານສະຖານທ່ ີ ແລະ ໃຊວ້ ດັ ສະດຸອຸປະກອນຫຼາຍ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ແບບຊນັ້ ຮຽນ ໃນການບັນລະຍາຍ ແລວ້ ຈດັ ເປັນຮູ ບວົງມນົ ຫຼື ຕົວຢູໃນການປະຊຸ ມ ຍ່ ອຍ ຫຼື ລກັ ສະນະອ່ ນື ຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ຂອງການປະຕບິ ດັ ໃຊເ້ ວລາ 3 - 5 ມື້ 2.2.10. ການເຝກິ ປະສາດສໍາພດັ (Sensitivity Training) ກດິ ຈະການີ້ ເປນັ ກດິ ຈະກໍາການເຝກິ ປະສາດສາພດັ ໃຫເ້ ຂາົ ໃຈຜູອ້ ່ ນື ໂດຍການສງັ ເກດລກັ ສະນະທ່ າທຂີ ອງ ຜູອ້ ່ ນື , ວທິ ີການເຝິກອບົ ຮມົ ຈະບ່ ໍໃຊກ້ ານບນັ ລະຍາຍ ຫຼື ບອກຫຼກັ ເກນ, ແຕ່ ໃຫນ້ ໍາພດຶ ຕກິ ໍາທ່ ີເກດີ ຂນຶ້ ໃນຫອ້ ງ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 64

ເຝກິ ອບົ ຮມົ ມາເປນັ ຕວົ ຢ່ າງສດົ ໆຮອ້ ນໆ ແລວ້ ໂຍງໄປເຖງິ ພດຶ ຕກິ ໍາອ່ ນື ໆໃນຂະນະປະຕບິ ດັ ວຽກງານໃນອງົ ການ, ວທິ ກີ ານສາ້ ງບນັ ຍາກາດໃນຂະນະເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄື ພະຍາຍາມໃຫເ້ ກດີ ສ່ ງິ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ - ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແຕ່ ລະຄນົ ສະແດງຕວົ ຫຼື ເປດີ ເຜຍີ ຕວົ ອອກມາ. - ໃຫມ້ ກີ ານວເິ ຄາະພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງແຕ່ ລະບຸກຄນົ ວ່ າມຂີ ໍຜ້ ດິ ພາດບ່ ອນໃດ. - ໃຫໂ້ ອກາດທດົ ລອງແກໄ້ ຂພດຶ ຕກິ ໍາທ່ ຜີ ດິ ພາດໃຫມ່ ວ່ າໃຊໄ້ ດ້ ຫຼື ຍງັ . - ມກີ ານປະເມນີ ຜນົ .  ຂໍດ້ ີ ສະມາຊກິ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມ, ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວ່ າຕນົ ເອງມຄີ ຸນຄ່ າ, ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍຕ່ ກໍ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ສນີ້ ເປອື ງເວລາ, ຫຍຸງ້ ຍາກໃນການປະເມນີ ແລະ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍສູງ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ເປນັ ວງົ ມນົ ຫຼື ສ່ ຫີ ່ ຽຼ ມ ໃຊເ້ ວລາ 1 ຊ່ ວົ ໂມງ ເຖງິ 1 ຊ່ ວົ ໂມງເຄ່ ງິ . 2.2.11. ການໃຊກ້ ດິ ຈະກາໍ ນເິ ທດສະການ (Recreational Activity) ເປນັ ການໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຮ່ ວມກນັ ເຮດັ ກດິ ຈະກຢ່ າງໃດຫນ່ ງຶ ຫຼື ຫາຼ ຍຢ່ າງ ເຊ່ ນັ ການຮອ້ ງ ເພງັ , ການຕບົ ມເື ປນັ ຈງັ ຫວະພອ້ ມໆກນັ , ການຮອ້ ງເພງັ ປະກອບທ່ າທ,ີ ການຫນຼິ້ ເກມສນັ ໆ ເປນັ ຕນົ້ ໂດຍເນນັ້ ການ ເຮດັ ກດິ ຈະກໍາເປນັ ກ່ ຸມ ທງັ ນເີ້ ພ່ ອື ປ່ ຽນທດັ ສະນະຄະຕ,ິ ສາ້ ງຄວາມສໍາພນັ ແລະ ສາ້ ງຄວາມເບກີ ບານມ່ ວນຊ່ ນື ໃນ ລະຫວ່ າງການເຝກິ ອບົ ຮມົ .  ຂໍດ້ ີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມທຸກຄນົ , ບນັ ຍາກາດເບກີ ບານມ່ ວນຊ່ ນື ແລະ ມີ ໂອກາດໃຫ້ ສະແດງອອກທຸກຄນົ .  ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ປະຊາເທານນ ສ່ ວນຫຼາຍຈະໃຊເ້ ພ່ ອື ເປນັ ການສະລບັ ການບນັ ລະຍາຍ ບາງຄນົ ມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວ່ າເປນັ ການ ຫນຼິ້ , ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມທີ ກັ ສະ ໃນການນາໍ ພາກ່ ຸມ.  ສະຖານທ່ ີ ແລະ ເວລາ ຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບຊນັ້ ຮຽນ ຫຼື ເປນັ ກ່ ຸມໆ ບ່ ຄໍ ວນໃຊເ້ ວລາເກນີ 20 - 40 ນາທ.ີ ເທກັ ນກິ ການ ເຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ຫວົ ຂໍວ້ ຍິ . ຮມົ ຄງັ້ ນ່ ງຶ ໆ ມກັ ໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການການສກຶ ສາຜູໃ້ ຫຍ່ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕ່ າງໆດ່ ງັ ກ່ າວມາແລວ້ ຈະຕອ້ ງເລອື ກໃຊໃ້ ຫເ້ ຫມາະສມົ ກບັ ຜູ ້ ກອບົ ຮມົ , ຫວົ ຂໍວ້ ຊິ າ ແລະ ຈດຸ ປະສງົ ຫຼກັ ຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃນການເຝກິ ອບົ ມກັ ໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼາຍຢ່ າງປະກອບກນັ ສະເຫມີ ການ ເລອື ກໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການຝກຶ ອບົ ຮມົ ມຜີ ນົ ຕ່ ຜໍ ນົ ສາໍ ເລດັ ຂອງວທິ ະຍາກອນເປນັ ຢ່ າງດ.ີ 3. ເທກັ ນກິ ການສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູຟ້ ງັ ວິທະຍາກອນທຸກຄົນ ຫຼື ເກືອບທຸກຄນົ ຍ່ ອມຕອ້ ງການໃຫຜ້ ູຟ້ ັງສົນໃຈເລ່ ອື ງທ່ ີຕົນສະເຫນໃີ ນບາງ ສະຖານະການ ເນອື້ ໃນທ່ ດີ ດີ ງຶ ດູດຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູຟ້ ງັ , ແຕ່ ສະຖານະການເຊ່ ນັ ວ່ າ ນເີ້ ກດີ ຂນຶ້ ບ່ ໍງ່າຍ ຄວາມຫນາ້ ສນົ ໃຈໃນການຖ່ າຍທອດຂອງວທິ ະຍາກອນ ແທຈ້ ງິ ແລວ້ ຢ່ ູທ່ ຄີ ວາມສາມາດ ຂອງວທິ ະຍາກອນເອງ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 65

ຄວາມສາມາດຂອງວທິ ະຍາກອນທ່ ີປະສບົ ຜົນສໍາເລດັ ຂນຶ້ ກບັ ເທກັ ນກິ ການດງຶ ດູດຄວາມສນົ ໃຈຫຼາຍ ລກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ 3.1.ໃຊພ້ າສາທ່ າທາງ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງໃຊພ້ າສາທ່ າທາງໃຫຫ້ ນາ້ ສນົ ໃຈ ບ່ ໍຢນື ບນັ ລະຍາຍ, ໂຕແຂງ, ສຽງແຫບແຫງ້ ແຕ່ ໃຊມ້ ,ື ສຫີ ນາ້ , ທ່ າທາງ, ນາໍ້ ສຽງສມົ ຈງິ ສມົ ຈງັ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູຟ້ ງັ ຕດິ ຕາມຢ່ າງຕ່ ເໍ ນ່ ອື ງ. 3.2. ທາ້ ທາຍ ໃຊເ້ ທກັ ນກິ ການທາ້ ທາຍ ເຊ່ ນັ ຕງັ້ ຄໍາຖາມທາ້ ທາຍ, ບອກວ່ າຈະເວາົ້ ເລ່ ອື ງທ່ ຍີ າກ ແລະ ເຄຍີ ຕງັ້ ຄໍາຖາມ ກ່ ຽວກບັ ເລ່ ອື ງນມີ້ າຍງັ ບ່ ໍທນັ ມຄີ ນົ ຕອບຖກື ກໍຈະ ໃຫຜ້ ູຟ້ ງັ ຕງັ້ ໃຈຟງັ ເພ່ ອື ພະຍາຍາມ ຕອບຄໍາຖາມໃຫຖ້ ກື ຫຼື ອາດ ທາ້ ທາຍໂດຍມລີ າງວນັ ອອຍໃຈກໍໄດ.້ 3.3. ເລ່ າົ ເລ່ ອື ງ ເລ່ ືອງລາວກ່ ຽວກັບໃຜຕ່ ໍໃຜ ເຊ່ ິງອາດເປັນເລ່ ືອງຈງິ ຫຼເື ລ່ ອື ງແຕ່ ງເອາົ ກໍຕາມ ແຕ່ ຫາກເລ່ າົ ຊມົ ໆໃຊ້ ປະໂຫຍກງ່າຍໆ ແລະ ຊບີ້ ນັ ຫາ ໃຫຊ້ ດັ ເຈນຈະຊ່ ວຍສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈໃຫກ້ ບັ ຜູຟ້ ງັ ບ່ ຫໍ ນອ້ ຍ. 3.4. ເລ່ າົ ເລ່ ອື ງຕະລກົ ການເລ່ າົ ເລ່ ອື ງຕະລກົ (ເຊ່ ງິ ບາງໂອກາດມລີ ກັ ສະນະສອງແງ່ສອງດາ້ ນ) ເປນັ ເທກັ ນກິ ທ່ ດີ ີ ປະການຫນ່ ງຶ ໃນ ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດ ແລະ ຄວາມສນົ ໃຈແກ່ ຜູຟ້ ງັ ແຕ່ ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງຟງັ , ລະວງມູນເລອງຫຼາຍ ແລະ ເສຍເນອື້ ໃນ, ວທິ ະຍາກອນຄວນເລ່ າົ ເລ່ ອື ງຕະລກົ ແລະ ໂຍງເຂາົ້ ກບັ ເມອື ໃນທ່ ເີ ວາົ້ ສ່ ວນການເວາົ້ ໃຫຊ້ າໍ ນານເປນັ ເລ່ ອື ງການ ໃຊສ້ ໍານວນພາສາໃນລກັ ສະນະຂະຫຍາຍຄວາມ ຫຼື ປຽບທຽບເກນີ ຄວາມຈງິ ແນບນຽນຢ່ າງສຸພາບ ໂດຍລະວງັ ບ່ ໍ ໃຫກ້ າຍເປນັ ການຍກົ ຕນົ ເອງຊມົ ທ່ ານ ແລະ ກໍຄວາມຮູສ້ ກຶ ບ່ ດໍ ຕີ ່ ຜໍ ູຟ້ ງັ . 3.5. ການເວນັ້ ຈງັ ຫວະ ວິທະຍາກອນຄວນສັງເກດປະຕິກິລິຍາຂອງຜູ ຟ້ ັງເມືອເຫັນວ່ າຜູຟ້ ັງເລີມເມີນເສີຍບ່ ໍຄ່ ອຍ ສົນໃຈ ວທິ ະຍາກອນແລວ້ ອາດໃຊເ້ ຕກັ ນກິ ການເວນັ້ ວກັ ຈງັ ຫວະ ຄື ແທນທ່ ຈີ ະບນັ ລະຍາຍ ຫຼື ຖ່ າຍຖອດວທິ ອີ ່ ນື ຕ່ ໍເນ່ ອື ງ ໄປເລຍີ ອາດຢຸດພກັ ຜ່ ອນ (ນອກຈາກການພກັ ປກົ ກະຕ)ິ ໂດຍອາດເອາົ ຫນ່ ງຶ ເສຍກ່ ອນ ຫຼື ຈດັ ກດິ ຈະກໍາແທນ ແຕ່ ກ່ ໍ ຕອ້ ງນາໍ ເລ່ ອື ງເລ່ ມີ ຕນົ້ ໃຫມ່ ໂດຍກບັ ໄປຫາຈດຸ ທ່ ຢີ ນື ເພ່ ອື ໃຫເ້ ກດີ ການຕ່ ໍເນ່ ອື ງໄດ.້ 3.6. ການໃຊສ້ ່ ຕື ່ າງໆ ສ່ ຕື ່ າງ ໆ ບ່ ໍວ່ າຈະເປນັ ວດິ ໂີ ອ, LCD, ເທບສຽງ, ແຜ່ ນໃສ, ຄອມພວິ ເຕີ ລວ້ ນເປນັ ສ່ ທື ່ ຊີ ່ ວຍ ສາ້ ງຄວາມ ສນົ ໃຈແກ່ ຜູຟ້ ງັ ໄດດ້ ີ ຫາກສ່ ດື ່ ງັ ກ່ າວມຄີ ວາມເຫມາະສມົ ແລະ ວທິ ະຍາກອນສາມາດໃຊ້ ໄດຖ້ ກື ຈງັ ຫວະ, ສອດຄ່ ອງ ກບັ ເນອື້ ໃນ ໂດຍສະເພາະຢ່ າງຍ່ ງິ ສ່ ທື ່ ສີ ະແດງພາບຊ່ ວຍໃຫເ້ ຫນັ ສະຖາ ນະການທ່ ເີ ປນັ ຮູບປະທໍາໄດງ້ ່ າຍກວ່ າການ ໃຊວ້ ທິ ບີ ນັ ລະຍາຍ. 3.7. ການສ່ ສື ານທ່ ຊີ ດັ ເຈນ ການສ່ ສື ານທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫຫ້ ນາ້ ສນົ ໃຈ ຄກື ານສ່ ສື ານທ່ ຊີ ດັ ເຈນ, ມເີ ລ່ ອື ງແນ່ ນອນ ບ່ ໍເວາົ້ ຈາ ກວນຈນົ ເກນີ ໄປຜູ ້ ຟງັ ຕດິ ຕາມບ່ ໍທນັ ເພາະຫາກຕດິ ຕາມບ່ ໍທນັ ຜູຟ້ ງັ ກ່ ໍບ່ ໍສນົ ໃຈ, ການສ່ ສື ານທ່ ຊີ ດັ ເຈນ ນອີ້ າໄສເທກັ ນກິ , ວທິ ຕີ ່ າງໆຫຼາຍ ວທິ ີ ເຊ່ ນັ ໃຊປ້ ະໂຫຍກສນັ້ , ມຄີ ວາມເຊ່ ອື ມໂຍງ, ມກີ ານວາງແຜນ, ສະເຫນເີ ນອື້ ໃນທ່ ຕີ ່ ເໍ ນ່ ອື ງສອດຄ່ ອງກນັ ໃຊຄ້ ໍາ ຫຼື ຕວົ ຢ່ າງທ່ ເີ ປນັ ຮູບປະທໍາ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 66

3.8. ການຕງັ້ ຄໍາຖາມ ເປນັ ເທກັ ນກິ ຫນ່ ງຶ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ ໃນການກວດສອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈ, ການຕດິ ຕາມເນອື້ ໃນຂອງຜູ ້ ຟງັ ແລະ ຊ່ ວຍດງຶ ຜູຟ້ ງັ ໃຫເ້ ຂາົ້ ມາມສີ ່ ວນຮ່ ວມ. ຂໍຄ້ ວນລະວງັ ຄື ວທິ ະຍາກອນບ່ ໍຕງັ້ ຄໍາຖາມຍາກ ເກນີ ໄປ ຈນົ ຕອບບ່ ໍໄດ້ ຫຼື ບ່ ຊໍ ດັ ເຈນຈນົ ຜູຖ້ ກື ຖາມງງົ ແລະ ບ່ ຄໍ ວນປ່ ອຍໃຫຜ້ ູຖ້ ກື ຖາມຢນື ຄດິ ດນົ ເກນີ ໄປ, ເຮດັ ໃຫບ້ ນັ ຍາກາດອດຶ ອດັ . ນອກຈາກເທກັ ນກິ ບາງສ່ ວນທ່ ກີ ່ າວໄວຂ້ າ້ ງເທງິ ຍງັ ມເີ ທກັ ນກິ ອ່ ນື ໆ ທ່ ຊີ ່ ວຍສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈໃຫກ້ ບັ ຜູຟ້ ງັ ແຕ່ ບ່ ໍວ່ າຈະໃຊເ້ ທກັ ນກິ ໃດກໍຕາມຂໍພ້ ຈິ າລະນາທ່ ສີ ໍາຄນັ ທ່ ສີ ຸດ ຄື ວທິ ະຍາກອນຕອ້ ງມີ ຄວາມສນົ ໃຈກບັ ຜູຟ້ ັງໃຫ້ ຫາຼ ຍ ໂດຍສະເພາະພະຍາຍາມວເິ ຄາະຫາລກັ ສະນະຕ່ າງໆຂອງຜູຟ້ ງັ ວ່ າ ມກັ ຫຍງັ , ບ່ ມໍ ກັ ຫຍງັ , ມຄີ ວາມສນົ ໃຈຫຍງັ ແລະ ສງັ ເກດປະຕກິ ລິ ຍິ າຂອງຜູຟ້ ງັ ຕະຫຼອດເວລາວ່ າຜູ ້ ຟງັ ກາໍ ລງັ ສນົ ໃຈເລ່ ອື ງທ່ ສີ ະເຫນຢີ ່ ູ ຫຼື ບ່ ໍ, ຫຼື ກາໍ ລງັ ເລ່ ມີ ເບ່ ອື ແລະ ພະຍາຍາມປບັ ວທິ ກີ ານຖ່ າຍ ທອດຂອງຕນົ ໃຫເ້ ຫມາະສມົ ສອດຄ່ ອງກບັ ຜູຟ້ ງັ ຕະຫຼອດຈນົ ເລອື ກເທກັ ນກິ ໃຫເ້ ຫມາະສມົ ໃນແຕ່ ລະຊ່ ວງໂອກາດ. 4. ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເມ່ ອື ທ່ ານໄດອ້ ່ ານບດົ ຮຽນຕ່ າງໆ ມາຕາມລາໍ ດບັ ການວເິ ຄາະ ແລະ ການຕດັ ສນິ ໃຈທ່ ຈີ ະເຝກິ ອບົ ຮມົ . ການ ກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ວທິ ກີ ານປະເມນີ ຜນົ ໄລຍະເຝກິ ອບົ ຮມົ . ການກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ການ ຮຽນຮູ ້ ແລະ ວາງແຜນການຮຽນ-ການສອນ ທ່ ານອາດຄດິ ວ່ າ ທ່ ານສາມາດອບົ ຮມົ ໄດຜ້ ນົ ສໍາເລດັ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ີ ໄດກ້ ໍານດົ ໄວຕ້ ງັ້ ແຕ່ ຕອນຕນົ້ ແຕ່ ຂໍແ້ ທຈ້ ງິ ແລວ້ ເປນັ ໄປຕາມນນັ້ ຫຼື ບ່ ໍ ເພາະການດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ນນັ້ ມີ ເຫດຜນົ ສະຫນບັ ສະຫນນູ ຢ່ ູຫາຼ ຍປະການ, ເຫດຜນົ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ອກີ ປະການຫນ່ ງຶ ຄບື ນັ ຍາກາດຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ບນັ ຍາກາດການເຝກິ ອບົ ຮມົ ດ່ ງັ ກ່ າວ ຄື ຄວາມເປນັ ກນັ ເອງ ຫຼື ສາ້ ງຄວາມສາໍ ພນັ ກນັ ລະຫວ່ າງຜູສ້ ອນກບັ ຜູ ້ ຮຽນ ແລະ ຜູສ້ ອນກບັ ຜູສ້ ອນດວ້ ຍກນັ ເຊ່ ງິ ທ່ ານຈະໄດຮ້ ຽນຮູໃ້ ນ ບດົ ຮຽນ. ບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ປີ ະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ຕອ້ ງປະກອບດວ້ ຍ: • ຜູຮ້ ຽນ. • ຜູສ້ ອນ. • ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດ. 1). ຜູຮ້ ຽນ: ສ່ ວນໃຫຍ່ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ນນັ້ ໄດພ້ ບົ ວ່ າຜູຮ້ ຽນມກັ ຈະເປັນຜູໃ້ ຫຍ່ ແລວ້ ຄວາມເປັນກນັ ເອງໃນດາ້ ນຄວາມຄດິ ເຫນັ ຊນິ ເຄຍີ ກບັ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການແກໄ້ ຂບນັ ຫາການຕດັ ສນິ ໃຈການປະເມນີ ຂໍມ້ ູນ ຕ່ າງໆ ແລະ ປະສບົ ການໃນການສາ້ ງຄວາມສໍາພນັ ອນັ ດກີ ບັ ຜູອ້ ່ ນື , ແຕ່ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ປີ ະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ ຈະ ຕອ້ ງມກີ ານຍອມຮບັ ແລະ ສະຫນບັ ສະຫນນູ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງຜູຮ້ ຽນ ໃຫສ້ ະແດງຄວາມສາມາດເຮດັ ໃນສ່ ງິ ຕ່ າງໆຢ່ າງອດິ ສະຫຼະ, ດ່ ງັ ນນັ້ , ຜູສ້ ອນຈ່ ງິ ຄວນຄໍານງຶ ເຖງິ ສ່ ງິ ເຫ່ າຼົ ນນີ້ າໍ ແລະ ນາໍ ມາໃຊໃ້ ຫເ້ ປນັ ປະໂຫຍດຫຼາຍທ່ ສີ ຸດ ເທ່ າົ ທ່ ຈີ ະຫາຼ ຍໄດ.້ ສ່ ງິ ທ່ ຜີ ູຮ້ ຽນມ່ ຸງຫວງັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄື - ຄວາມມ່ ຸງຫມາຍຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ວທິ ກີ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຜູສ້ ອນຄວນປະຕບິ ດັ ຢ່ າງໃດ. - ຜູຮ້ ຽນຄວນປະຕບິ ດັ ຢ່ າງໃດ. - ສ່ ງິ ຕ່ າງໆເຫ່ າຼົ ນມີ້ ຜີ ນົ ຕ່ ກໍ ານອບົ ຮມົ ຫຼາຍ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 67

2). ຜູສ້ ອນ: ຕາມທ່ ີກ່ າວມາແລວ້ ສະແດງວ່ າຜູຮ້ ຽນເປັນຜູທ້ ່ ີສໍາຄັນທ່ ີສຸ ດ ແຕ່ ຢ່ ູໃນລະຫວ່ າງການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ຜູຮ້ ຽນກໍມຄີ ວາມຮູສ້ ກຶ ວ່ າຜູສ້ ອນມຄີ ວາມສໍາຄນັ ຫຼາຍເຊ່ ນັ ກນັ , ສ່ ງິ ສໍາຄນັ ກໍຄກື ານຜູ ້ ສອນຈະເປນັ ແບບຢ່ າງທ່ ດີ ຂີ ອງຜູຮ້ ຽນໄດກ້ ໍຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ຜູສ້ ອນ ຄວນເປນັ ຄນົ ເປີດເຜຍີ ຮບັ ຜດິ ຊອບ ຕນກຮຽນ, ສ່ ງິ ເຫ່ ຼາົ ນຈີ້ ະເຮດັ ໃຫບ້ ນັ ຍາກາດການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໄປຢ່ າງອບົ ອ່ ຸນ ແລະ ຜູຮ້ ຽນປະສບົ ການຈາກການຮຽນເປນັ ຢ່ າງດ,ີ ຜູສ້ ອນທ່ ດີ ີ ຕອ້ ງມຄີ ວາມສາມາດໃນການເຝກິ ອບົ ແລະ ສະແດງອອກເຖງິ ລກັ ສະນະທ່ າທາງບຸກຄະລກິ ເຊ່ ງິ ເປນັ ການເສມີ ສາ້ ງ ປະສບົ ການ ຕອ້ ງການຮຽນຮູ ້ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ປະກອບດວ້ ຍຜູຮ້ ຽນ ແລະ ຜູສ້ ອນ, ນອກຈາກນນັ້ ຜູກ້ ວດກາວຽກ ງານກໍຕອ້ ງມາມສີ ່ ວນ ໃນການເຝິກອບົ ຮມົ ຈ່ ງິ ຈະເກດິ ຂນຶ້ ເມ່ ອື ຜູສ້ ອນຜູກ້ ວດກາ ແລະ ຜູຮ້ ຽນຕກົ ລງົ ກນັ ວ່ າ ມີ ຄວາມຄາດຫວງັ ຫຍງັ ແດ່ . ຈາກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ງິ ຈະເປນັ ການສາ້ ງສໍາພນັ ທະພາບລະຫວ່ າງບຸກຄນົ ແລະ ທຸກຄນົ ຕອ້ ງຍອມຮບັ ໃນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດອນັ ດໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ພາຍໃນກ່ ຸມ. 3). ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ີ ບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ນນັ້ ກຄໍ ບື ນັ ຍາກາດທ່ ຍີ ອ້ ງຍໍຍອມຮບັ ແລະ ສ່ ງົ ເສມີ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງ ຜູຮ້ ຽນ ໃຫຄ້ ວາມເປນັ ອດິ ສະຫຼະ ແລະ ໃຊຄ້ ວາມສາມາດຂອງຜູຮ້ ຽນມາເປນັ ປະໂຫຍດໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ທ່ າທີ ແລະ ພດຶ ຕກິ ໍາຂອງຜູສ້ ອນຈະຕອ້ ງສະແດງອອກວ່ າ ຜູສ້ ອນເປນັ ຫ່ ວງ, ຍອ້ ງຍໍ, ນບັ ຖື ແລະ ສນົ ໃຈບນັ ຫາຂອງຜູ ້ ຮຽນຢ່ ູຕະຫຼອດເວລາ ຈະເປນັ ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດ ແຫ່ ງຄວາມໄວວ້ າງໃຈເຊ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ . ທງັ ນີ້ ກໍຕອ້ ງຄາໍ ນງຶ ເຖງິ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງຜູຮ້ ຽນວ່ າມີ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຫາຼ ຍກວ່ າຄວາມຕອ້ ງການຂອງຜູສ້ ອນ. 4.1. ຮູບແບບໃນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແຜນວາດທີ 10 ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ີ ຜູສ້ ອນຮູສ້ ກຶ : ບນັ ຍາກາດ: ຜນົ ທ່ ມີ ຕີ ່ ກໍ ານເຝກິ - ໃກສ້ ດິ . - ອດິ ສະຫຼະ ອບົ ຮມົ : - ເປນັ ຫວ່ ງຜູຮ້ ຽນ. - ເປດີ ເຜຍີ . - ຄວາມພະຍາ - ຍອມຮບັ ວ່ ານກັ ຍາມສູງ, ຮຽ ນຕອ້ ງກ ານມີ - ພໍໃຈ. ສ່ ວນຮວມຕ່ ໍການ - ຊ່ ວຍກນັ ເຮດັ . - ມປີ ະໂຫຍດ, ຮຽນ - ການສອນ. - ເປນັ ເຈາົ້ ຕນົ ເອງ. - ໄວວ້ າງໃຈ. - ຍາກສອນ. ຜູຮ້ ຽນຮູສ້ ກຶ : - ເປນັ ເພ່ ອື ນກນັ . - ມອີ ດິ ສະຫຼະທ່ ສີ ະແດງອອກ. - ຍອມຮບັ ຜູອ້ ່ ນື . - ຢາກຮຽນ. ຕາມຮູບແບບນສີ້ ະແດງວ່ າບນັ ຍາກາດທ່ ີດໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເກີດຂນຶ້ ໄດຢ້ ່ າງໃດ, ຄວາມ ຮູສ້ ກຶ ຂອງຜູ ້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 68

ສອນ ແລະ ຜູຮ້ ຽນຈະນາໍ ໄປສ່ ູບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ີ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ລກັ ສະ ນະຫຼາຍຢ່ າງໃນການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ລກັ ສະນະ ເຫ່ ຼາົ ນີ້ ຈະ ຖກື ກບັ ຄນື ໄປມຜີ ນົ ຕ່ ໍຄວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງທັງຜູສ້ ອນ ແລະ ຜູຮ້ ຽນຊ່ ວຍເສມີ ສາ້ ງບນັ ຍາກາດອັນດີໃຫ້ ແຫນນ້ ແຟນ້ ຍ່ ງິ ຂນຶ້ ແລະ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະປະສບົ ຜນົ ສໍາເລດັ . 4.2. ຮູບແບບບນັ ຍາກາດທບີ ໍດໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ • ຜູສ້ ອນຮູສ້ ກຶ - ຫ່ າງເຫນີ . - ມກັ ວຈິ ານ. - ບງັ ຄບັ . - ມກັ ຊກັ ຈງູ . - ບ່ ຢໍ າກສອນ. • ບນັ ຍາກາດ - ບ່ ໍເປນັ ກນັ ເອງ. - ຕ່ ຕໍ າ້ ນ. • ຜນົ ທ່ ມີ ຕີ ່ ໍການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ເປດີ ເຜຍີ ຫນອ້ ຍ. - ຫມດົ ຫວງັ . - ຂດັ ແຍ່ ງ. - ຫບຼົ ຫຼກີ . - ສງົ ໄສ. • ຜູຮ້ ຽນຮູສ້ ກຶ - ບ່ ເໍ ປນັ ທ່ ຍີ ອມຮບັ . - ຖກື ລງົ ໂທດ. - ອ່ ອນເພຍ. - ປອ້ ງກນັ ຕວົ . - ຂດັ ຂອ້ ງ. - ບ່ ຢໍ າກຮຽນ. ຈາກຮູບແບບນສີ້ ະແດງໃຫເ້ ຫນັ ບນັ ຍາກາດທ່ ບີ ່ ດໍ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທງັ ຜູຮ້ ຽນ ແລະ ຜູສ້ ອນ ເຊ່ ງິ ຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ບ່ ໍສໍາເລດັ ຜນົ . 5. ລະດບັ ຂນັ້ ຕອນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຂນັ້ ຕອນທ່ ເີ ປນັ ພນື້ ຖານຂອງການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມດີ ່ ງັ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ 5.1. ການສາ້ ງຄວາມຫວງັ ຕ່ ໍກນັ ສ່ ງິ ທຄີ າດຫວງັ ວ່ າຈະໄດຈ້ າກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງແນ່ ນອນ ຈະຊ່ ວຍໃຫກ້ ່ ຸມຜູຮ້ ຽນບ່ ໍເກດີ ຄວາມກງັ ວນົ ແລະ ທຸກຄນົ ທ່ ມີ ສີ ່ ວນກ່ ຽວຂອ້ ງໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄວນມກີ ານຍອມຮບັ ໃນຈດຸ ມຸງ້ ໝາຍຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 69

ຢ່ າງດຽວກນັ . ກ່ ອນເລ່ ມີ ຕນົ້ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຜູຮ້ ຽນ ແລະ ຜູສ້ ອນຈະຕອ້ ງມຄີ ວາມຄາດຫວງັ ຮ່ ວມກນັ ວ່ າຈະໄດຫ້ ຍງັ ແດ່ ຈາກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ງິ ສະແດງອອກດ່ ງັ ລ່ ຸມນ:ີ້ • ຄວາມຄາດຫວງັ ໂດຍທ່ ວົ ໄປນນັ້ ມີ 4 ປະເພດ ຄື - ຜູສ້ ອນຕ່ ຜໍ ູຮ້ ຽນ: ຜູສ້ ອນຄາດຫວງັ ວ່ າຜູຮ້ ຽນສາມາດຈະຮຽນໄດຕ້ າມຈດຸ ປະສງົ ທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ.້ - ຜູຮ້ ຽນຕ່ ໍຜູສ້ ອນ: ຜູຮ້ ຽນຄາດຫວງັ ວ່ າຕອ້ ງການຮຽນຮູໃ້ ນສ່ ງິ ທ່ ຕີ ນົ ເອງຍງັ ບ່ ໍທນັ ຮູຈ້ າກຜູສ້ ອນ. - ຜູຮ້ ຽນຕ່ ໍຜູຮ້ ຽນ: ຕ່ າງມຄີ ວາມຄາດຫວງັ ວ່ າມກີ ານແລກປ່ ຽນປະສບົ ການ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນທາງດຽວກນັ . - ຜູຮ້ ຽນຕ່ ໍຜູກ້ ວດກາ: ຜູຮ້ ຽນມຄີ ວາມຫວງັ ຜູກ້ ວດກາສາມາດໃຫຄ້ ໍາແນະນໍາ ແລະ ແນະແນວ ການ ປະຕບິ ດັ ໃຫກ້ ບັ ຕນົ ເອງເມ່ ອື ປະສບົ ບນັ ຫາຕ່ າງໆໄດ.້ - ຜູກ້ ວດກາຕ່ ຜໍ ູຮ້ ຽນ: ຜູກ້ ວດກາຄາດຫວງັ ວ່ າຜູຮ້ ຽນຈະສາມາດນາໍ ຄວາມຮູທ້ ່ ໄີ ດຈ້ າກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄປ ໃຊໄ້ ດຖ້ ກື ຕອ້ ງ ຫຼື ບ່ .ໍ - ຜູສ້ ອນຕ່ ໍຜູກ້ ວດກາ: ຜູສ້ ອນຄາດຫວງັ ວ່ າຜູກ້ ວດກາສາມາດຈະໄປຊ່ ວຍຕດິ ຕາມແກໄ້ ຂແນະ ນໍາຜູຮ້ ຽນ ໄດ້ ຫງຼັ ຈາກທ່ ຜີ ູຮ້ ຽນໄດພ້ ບົ ບນັ ຫາ ໃນການປະຕບິ ດັ ວຽກງານ. - ຜູ ້ກວດກາຕ່ ໍຜູ ສ້ ອນ: ຜູ ກ້ ວດກາຄາດຫວັງວ່ າຜູ ້ສອນສາມາດຊຸ ກຍູ ຜ້ ູຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮູ ຈ້ າກການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃນສ່ ວນທ່ ຂີ າດ ຈາກການປະຕບິ ດັ ວຽກງານໃນແນວທາງດຽວກນັ ຄວາມຄາດຫວງັ ທງັ ຫມດົ ນີ້ ຈະນາໍ ໄປສ່ ູຄວາມເຂາົ້ ໃຈອນັ ດຽວກນັ ວ່ າ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະມກີ ານກ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຫຍງັ ເຊ່ ງິ ເປນັ ອງົ ປະກອບສໍາຄນັ ໃນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດຂອງກ່ ຸມ ທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫເ້ ກດີ ການຮຽນຮູດ້ ່ ງັ ແຜນວາດລ່ ຸມນ:ີ້ • ຄວາມສາໍ ພນັ ຂອງຄວາມຄາດຫວງັ ລະຫວ່ າງຜູຮ້ ຽນ - ຜູສ້ ອນ - ຜູກ້ ວດກາວຽກງານ ແຜນວາດທີ 11 ຄວາມສາໍ ພນັ ຂອງຄວາມຄາດຫວງັ ລະຫວ່ າງຜູຮ້ ຽນ-ຜູສ້ ອນ-ຜູກ້ ວດກາ ຄວາມຄາດ ຄວາມຄາດຫວງັ ຫວງັ ຜູກ້ ວດກາ ຜູຮ້ ຽນອ່ ນຶ ໆ ຄວາມຄາດ ຫວງັ ຜູຮ້ ຽນ ຄວາມຄາດ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 70 ຫວງັ ຜູສ້ ອນ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້

5.2. ການສາ້ ງຄວາມສໍາພນັ ລະຫວ່ າງບຸກຄນົ ຜູສ້ ອນເປນັ ບຸກຄນົ ທ່ ສີ ໍາຄນັ ໃນການທ່ ີຈະວາງແຜນກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆ ເພ່ ອື ໃຫທ້ ຸກຄນົ ປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ ໍາທ່ ີ ຈະເຮດັ ໃຫກ້ ່ ຸມສະຫນດິ ສະຫນມົ ເປນັ ກນັ ເອງນນັ້ ຄວນຈະສາ້ ງກດິ ຈະກາໍ ທ່ ຈີ ະເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ບນັ ຍາກາດທ່ ໄີ ດຮ້ ູຈ້ ກັ ກນັ ຢ່ າງສະຫນຸກສະຫນານ ເປນັ ກນັ ເອງຫຼາຍທ່ ສີ ຸດ ຜູສ້ ອນທ່ ປີ ະສບົ ຄວາມສໍາເລດັ ຄວນເຝກິ ຝນົ ແລະ ນາການຕິ ຊມົ ທ່ ເີ ວາົ້ ມາແລວ້ ນນັ້ ໄປດດັ ແປງໃຊ້ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫບ້ ນັ ຍາກາດຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໄປໃນທາງທ່ ດີ ຍີ ່ ງິ ຂນຶ້ . ຖາ້ ມແີ ຕ່ ຜູສ້ ອນພຽງຜູດ້ ຽວ ຈະບ່ ໍສາມາດ ຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ອີ ບົ ອ່ ຸນເຊ່ ນັ ນໄີ້ ດ້ ຖາ້ ຫາກວ່ າຜູຮ້ ຽນ ຫາກບ່ ໍໃຫຄ້ ວາມຮ່ ວມມື ແລະ ສະຫນບັ ສະຫນນູ . 5.3. ການຕຊິ ມົ ທ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະເສມີ ສາ້ ງ ໃນການຕຊິ ມົ ຈາກຜູສ້ ອນ ເປນັ ສ່ ງິ ທ່ ມີ ປີ ະໂຫຍດຕ່ ໍຜູຮ້ ຽນເປນັ ຢ່ າງຍ່ ງິ ເພາະເຮດັ ໃຫບ້ ນັ ຍາ ກາດໃນການ ຮຽນດຂີ ນຶ້ . 5.3.1. ສ່ ງິ ທ່ ຄີ ວນປະຕບິ ດັ ໃນການໃຫກ້ ານຕຊິ ມົ ທ່ ດີ ີ - ຄວນຍອ້ ງຍເໍ ມ່ ອື ເຂາົ ເຮດັ ດ.ີ - ຍກົ ແຕ່ ສ່ ວນທ່ ດີ ຂື ອງເຂາົ ອອກມາເວາົ້ ທຸກຄງັ້ ທ່ ມີ ໂີ ອກາດ, ພະຍາຍາມຕດັ ສວນທ່ ບີ ່ ໍດີ ຫຼື ຈດຸ ອ່ ອນຂອງ ເຂາົ ອອກ. - ຄວນລະມດັ ລະວງັ ໃນການໃຫຄ້ າແນະນາ◌ແໍ ກ່ ຜູຮ້ ຽນ ແລະ ພະຍາຍາມຊ່ ວຍສະຫນບັ ສະຫນນູ ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫຄ້ ວາມພະຍາຍາມຂອງເຂາົ ປະສບົ ຄວາມສາໍ ເລດັ ຢ່ ູຕະຫຼອດການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຄວນຈະນມິ້ ນວນ, ສຸພາບ ແລະ ມວີ ທິ ໃີ ນການທ່ ຈີ ະຊບີ້ ອກຂໍບ້ ກົ ຜ່ ອງຂອງເຂາົ ແລະ ເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ແກ ້ ໄຂເອາົ ເອງ. - ຄວນຈະຍອ້ ງຍຕໍ ່ ໍຫນາ້ ຄນົ ອ່ ນື , ແຕ່ ຖາ້ ຈະຕາໍ ນິ ຕອ້ ງເຮດັ ສະເພາະຕວົ ຂອງເຂາົ ເຈາົ້ ເອງ ໃນບ່ ອນທ່ ລີ ບັ . 5.3.2. ຂໍຫ້ າ້ ມໃນການໃຫຄ້ ໍາຕຊິ ມົ - ບ່ ໍຄວນຖມິ້ ຜນົ ງານຂອງຜູຮ້ ຽນ ເຖງິ ແມ່ ນວ່ າຜນົ ງານນນັ້ ຈະບ່ ໍມຄີ ວາມສໍາຄນັ ສໍາລບັ ຕວົ ຜູສ້ ອນ. - ບ່ ຄໍ ວນເນນັ້ ໃນສ່ ງິ ທ່ ບີ ່ ໍດີ ແລະ ບອກຜູຮ້ ຽນວ່ າທຸກສ່ ງິ ຜດິ ຫມດົ , ບ່ ໍຄວນເຮດັ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເສຍ ກາໍ ລງັ ໃຈ. - ບ່ ຄໍ ວນທາໍ ຕວົ ໃຫເ້ ປນັ ທ່ ຂີ ່ ຸນເຄອື ງໃຈແກ່ ຜູຮ້ ຽນ ເຊ່ ນັ ເມນີ ເສຍີ ທ່ ຈີ ະຊ່ ວຍເຫຼອື ເມ່ ອື ເຂາົ ມີ ບນັ ຫາ. - ບ່ ຄໍ ວນສະຫຸບຼ ເອາົ ງ່າຍໆ ວ່ າຜູຮ້ ຽນບ່ ໍສະຫຼາດ ເມ່ ອື ເຂາົ ເຮດັ ບດົ ເຝກິ ຫດັ ຜດິ . - ບ່ ໍຄວນເຮດັ ໃຫຜ້ ູຮ້ ຽນເກດີ ຄວາມອບັ ອາຍ ໂດຍຮາ້ ຍແຮງ ຫຼື ວຈິ ານຈນົ ເຮດັ ໃຫເ້ ຂາົ ເຈາົ້ ຖກື ຫມ່ ເູ ພ່ ອື ນດູ ຫມ່ ນິ . 6. ໃຈຄວາມ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ຂໍຄ້ ວນພຈິ າລະນາເບອື້ ງຕນົ້ ສາ◌ໍລບັ ການເລອື ກຂໍມ້ ູນການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ລກັ ສະນະ ຂອງເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຕ່ າງໆ, ເຕກັ ນກິ ການສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູຟ້ ງັ , ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ລະດບັ ຂນັ້ ຕອນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ີ ໃນ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 7. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ເປນັ ຫຍງັ ເຮາົ ຈ່ ງິ ມຂີ ຄໍ້ ວນພຈິ າລະນາເບອື້ ງຕນົ້ ສາ◌ໍລບັ ການເລອື ກວທິ ກີ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ? 2. ເຕກັ ນກິ ການສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜູຟ້ ງັ ມຫີ ຍງັ ແດ່ ? ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 71

3. ການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ປະກອບອນັ ໃດແດ່ ? 4. ຊນັ້ ຕອນອນັ ເປນັ ພນື້ ຖານຂອງການສາ້ ງບນັ ຍາກາດທ່ ດີ ໃີ ນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມອີ ນັ ໃດແດ່ ? 8 ວຽກເພ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສະຫຸບຼ ຫຍໍ້ ກ່ ຽວກບັ ລກັ ສະນະຂອງເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບ ຕ່ າງໆ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 72

ບດົ ທີ 9 ອຸປະກອນ ແລະ ການຈດັ ສະຖ່ ານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: - ຈາໍ ແນກໄດກ້ ່ ຽວກບັ ຄວາມສາມາດໃນການຮບັ ຮູ,້ ການຮບັ ຮູຂ້ ອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມເຝກິ ອບົ ຮມົ , ປະໂຫຍດ ຂອງການໃຊອ້ ຸປະກອນ, ລກັ ສະນະຂອງອຸປະກອນທ່ ດີ ີ ແລະ ປະເພດຂອງອຸປະກອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ອະທບິ າຍໄດກ້ ່ ຽວກບັ ຫຼກັ ການເລອື ກໃຊອ້ ຸປະກອນປະກອບການໄດກ້ ານຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ບອກໄດກ້ ານຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ການຈດັ ສະຖານທ່ ສີ າໍ ລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຕ່ າງໆ. ປັດໄຈສໍາຄນັ ທ່ ີຈະເຮດັ ໃຫກ້ ານເຝກິ ອົບຮມົ ບັນລຸຕາມຈດຸ ປະສງົ ຫຼື ບ່ ໍນນັ້ , ນອກຈາກການເລອຶື ກໃຊ້ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ ແລວ້ ອຸປະກອນ ແລະ ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ສ່ ງິ ສໍາຄນັ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ການມອີ ຸປະກອນທ່ ອີ ໍານວຍຄວາມສະດວກໃຫແ້ ກ່ ວທິ ະຍາກອນ ແລະ ຈດັ ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງເຫມາະສມົ ນນັ້ ຜູບ້ ລໍ ຫິ ານການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະຕອ້ ງເປນັ ຜູທ້ ່ ຊີ ອກຮູ ້ ແລະ ສກຶ ສາມາພສໍ ມົ ຄວນ. ອຸປະກອນໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫມາຍເຖງິ ສ່ ງິ ຂອງ ຫຼື ເຄ່ ອື ງມຕື ່ າງໆທ່ ີໃຊປ້ ະກອບໃນການ ຖ່ າຍທອດ ຄວາມຮູ ້ ແລະ ປະສບົ ການໄປສ່ ູຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ປດັ ຈບຸ ນັ ນຍິ ມົ ເອນີ້ ກນັ ວ່ າ “ສ່ ກື ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ” 1. ຄວາມສາມາດໃນການຮບັ ຮູ ້ ການສກຶ ສາໄດສ້ ກຶ ສາກ່ ຽວກບັ ການຮບັ ຮູ ້ ຂອງການຮຽນຮູ ້ ພບົ ວ່ າ ການຮບັ ຮູຈ້ ະຫາຼ ຍ ຫຼື ຫນອ້ ຍຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ປະສາດສໍາຜດັ ຂອງຜູຮ້ ບັ ຮູເ້ ປນັ ຫຼກັ . ລ/ດ ວທິ ກີ ານຮຽນຮູ ້ ເປເີ ຊນັ (%) 1 ການອ່ ານ 10 2 ໄດຍ້ ນິ 20 3 ໄດເ້ ຫນັ 30 4 ໄດຍ້ ນິ ແລະ ໄດເ້ ຫນັ 50 5 ມໂີ ອກາດໄດເ້ ວາົ້ ແລະ ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ 70 6 ການເວາົ້ ແລະ ການປະຕບິ ດັ 90 ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 73

2. ຄວາມຮບັ ຮູຂ້ ອງ ຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ແຜນວາດທີ 12 ລໍາດບັ ຄວາມຮບັ ຮູຂ້ ອງຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ນາມມະທາໍ ຮບັ ຮູໜ້ ອ້ ຍ ລູບ ຄາໍ ຮູບຕວົ ໜງັ ສື ວທິ ະຍຸ-ເທບ ພາບນງິ້ ຮູບເງາົ ລາຍການສດົ ທາງ ໂທລະທດັ ນເິ ທດສະການ ທດັ ສະນະສກຶ ສາ ສາທດິ ປະສບົ ການ ຮູບປະທາໍ ຮບັ ຮູຫ້ າຼ ຍ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະເກດີ ຄວາມຮບັ ຮູໄ້ ດຫ້ ຼາຍທ່ ສີ ຸດ ຈາກປະສບົ ການ ແລະ ສໍາຮອງລງົ ໄປ ຄື ການໃຊອ້ ຸປະກອນປະກອບການໃຊຄ້ ໍາສບັ ແລະ ຕວົ ອກັ ສອນຕາມອນັ ດບັ ໃນເລ່ ອື ງຂອງປະສບົ ການໃນການຮບັ ຮູ ້ ນນັ້ . 3. ປະໂຫຍດຂອງການໃຊອ້ ຸປະກອນ ການໃຊອ້ ຸປະກອນປະກອບໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະຊ່ ວຍໃຫເ້ ກດີ ການຮບັ ຮູຫ້ ຼາຍຂນຶ້ ຕາມທດິ ສະດທີ ່ ກີ ່ າວ ມາແລວ້ ໃນເລ່ ອື ງຂອງການຮບັ ຮູ ້ ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈະເຫນັ ວ່ າອຸປະກອນມປີ ະໂຫຍດຫາຼ ຍປະການດ່ ງັ ນ:ີ້ - ຊ່ ວຍໃຫເ້ ກດີ ການຮຽນຮູໄ້ ວຂນຶ້ , ງ່າຍຂນຶ້ . - ປະກອບການບນັ ລະຍາຍໃຫເ້ ບ່ ງິ ເຫນັ ເປນັ ຮູບປະທໍາຫຼາຍຂນຶ້ . - ຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ມສີ ່ ວນຮ່ ວມຫາຼ ຍຂນຶ້ . - ເພ່ ມີ ຄວາມຮູໂ້ ດຍການຜ່ ານປະສາດສາໍ ຜດັ ຫາຼ ຍກວ່ າ 1 ທາງ. - ເພ່ ມີ ຄວາມຈ່ ຈື າໍ ໃຫຫ້ ຼາຍຂນຶ້ ແລະ ດນົ ນານຂນຶ້ . 4. ລກັ ສະນະຂອງອຸປະກອນທ່ ດີ ີ ອຸປະກອນປະກອບການຖ່ າຍທອດຄວາມຮູຂ້ ອງວທິ ະຍາກອນ ຄວນມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ ໃ - ສາ້ ງງ່າຍ, ສະດວກ, ບ່ ໍຫຍຸງ້ ຍາກ ແລະ ບ່ ໍຊາໍ້ ຊອ້ ນກນັ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 74

- ມຄີ ວາມຊດັ ເຈນ, ຖາ້ ເປນັ ຮູບຕອ້ ງຈະແຈງ້ , ປະເພດເຄ່ ອື ງສາຍຕ່ າງໆ, ແສງສະຫວ່ າງຕອ້ ພຽງພໍ, ເຄ່ ອື ງ ສຽງຕອ້ ງມສີ ຽງຊດັ ເຈນ. - ຈງູ ໃຈໃຫເ້ ກດີ ຄວາມສນົ ໃຈ ແລະ ຕອບສະຫນອງຕາມຄວາມຕອ້ ງການ. - ຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດມ້ ສີ ່ ວນຮ່ ວມຫຼາຍຂນຶ້ . 5. ປະເພດຂອງອຸປະກອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ອຸປະກອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບ່ ງໄດດ້ ່ ງັ ນ:ີ້ - ວດັ ສະດຸ ເຊ່ ນັ ແຜນວາດ, ຮູບພາບ, ຕວົ ອກັ ສອນ ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ຫ່ ຸນຈາໍ ລອງ ເຊ່ ນັ ຫ່ ຸນຄນົ , ສດັ , ເຄ່ ອື ງຈກັ ຈາໍ ລອງ, ອາຄານຈາໍ ລອງ ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ເຄ່ ອື ງສຽງ ເຊ່ ນັ ວທິ ະຍຸ - ເທບ ເຄ່ ອື ງຂະຫຍາຍສຽງ ແລະ ອ່ ນື ໆ.. - ເຄ່ ອື ງສາຍ ເຊ່ ນັ ເຄ່ ອື ງສາຍ, LCD, ເຄ່ ອື ງສາຍແຜ່ ນໃສ, ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລ, ເຄ່ ອື ງສາຍຮູບເງາົ , ໂທລະທດັ , ເຄ່ ອື ງຫນຼິ້ VDO ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ຂອງຈງິ ເປນັ ຂອງຈງິ ທ່ ໃີ ຊຢ້ ່ ູເປນັ ປກົ ກະຕິ ເຊ່ ນັ ເຄ່ ອື ງໃຊສ້ ອຍ, ເຄ່ ອື ງຈກັ ຕ່ າງໆ. - ເອກະສານ ເຊ່ ນັ ຄ່ ູມ,ື ຕາໍ ລາ ແລະ ອ່ ນື ໆ. 6. ຫຼກັ ການເລອື ກໃຊອ້ ຸປະກອນປະກອບການເຝກິ ອບົ ຮມົ ອຸປະກອນທ່ ນີ າໍ ມາໃຊ້ ປະກອບການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ໃຫເ້ ກດີ ປະໂຫຍດຫາຼ ຍທ່ ສີ ຸດ ຄວ ເລອື ກອຸປະກອນ ດ່ ງັ ນ:ີ້ - ເໝາະສມົ ກບັ ເນີ້ ໃນວຊິ າ. - ເຫມາສມົ ກບັ ຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ວທິ ະຍາກອນ. - ເຫມາະສມົ ກບັ ເວລາ ແລະ ສະ ຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ . - ມຄີ ວາມຊດັ ເຈນ, - ຢ່ ູໃນສະພາບທ່ ພີ ອ້ ມຈະໃຊວ້ ຽກງານໄດດ້ .ີ - ຄ່ າ ໃຊຈ້ ່ າຍບ່ ໍແພງຫາຼ ຍເກນີ ໄປ. 7. ອຸປະກອນທ່ ນີ ຍິ ມົ ໃຊກ້ ນັ ທ່ ວົ ໄປໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ 7.1. ເຄ່ ອື ງຂະຫຍາຍສຽງ ເຄ່ ອື ງຂະຫຍາຍສຽງມຄີ ວາມຈາໍ າເປນັ ຫຼາຍ ສາໍ ລບັ ການຈດັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ ສານກບັ ຄນົ ຈາໍ ນວນຫຼາຍ, ເຄ່ ອື ງຂະຫຍາຍສຽງ ຄວນຢ່ ູໃນສະພາບໃຊວ້ ຽກງານໄດ,້ ສຽງ, ຊດັ , ບ່ ໍມສີ ຽງລບົ ກວນ, ຄວນປບັ ແລະ ທດົ ລອງ ສຽງກ່ ອນໃຊ້ ເມ່ ອື ປັບໄດດ້ ີແລວ້ ບ່ ໍຄວນ ຂະນະທ່ ີໃຊແ້ ລວ້ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫມ້ ີສຽງລົບກວນໄດງ້ າຍ, ເສຍ ບນັ ຍາກາດໃນການພດັ .. ຂະຫຍາຍສຽງຢ່ າງຫນອ້ ຍມລີ ໍາໂພງ 2 ຫນ່ ວຍ, ໄມໂຄຼໂຟນ 2 ອນັ . - ຂໍດ້ ີ ສຽງດງັ ຟງັ ຈະແຈງ້ , ໄດຍ້ ນິ ທ່ ວົ ເຖງິ , ການໃຊສ້ ະດວກ, ລາຄາບ່ ແໍ ພງປານໃດ. - ຂໍຈ້ າໍ ກດັ ເຄ່ ອື ນທ່ ບີ ່ ສໍ ະດວກປານໃດ, 7.2. ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລ ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລແຜ່ ຫາຼ ຍ ເພາະເຮດັ ໄດງ້ ່າຍ ແລະ ລາຄາຖກື , ເປນັ ທ່ ນີ ຍິ ມົ ໃຊກ້ ນັ ຫາຼ ຍ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພາະສາມາດຖ່ າຍຮູບຕ່ າງໆ ທ່ ຕີ ອ້ ງການມາສາຍປະກອບໃນການບນັ ລະຍາຍ ພາບສະໄລມທີ ງັ ພາບສີ ແລະ ຂາວດ, ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 75

ການສາຍສະໄລໃນປດັ ຈບຸ ນັ ຈະໃຊລ້ ະບບົ ອະເນກທດັ (multivision) ຄື ສາຍພອ້ ມກນັ ຫາຼ ຍເຄ່ ອື ງ. - ຂໍດ້ :ີ ກຽມງ່າຍ, ການໃຊສ້ ະດວກ, ບ່ ໍຕອ້ ງໃຊເ້ ທກັ ນກິ ຫຼາຍ, ເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍງ່ າຍ, ໃຊປ້ ະກອບສຽງໄດ,້ ບ່ ໍ ຕອ້ ງໃຊຫ້ ອ້ ງມດື . - ຂໍຈ້ າໍ ກດັ : ຕອ້ ງຈດັ ອນັ ດບັ ລ່ ວງຫນາ້ ເພາະບ່ ມໍ ກີ ານຕ່ ໍເນ່ ອື ງຄຮື ູບເງາົ . 7.3. ເຄ່ ອື ງສາຍແຜ່ ນໃສ ແຜ່ ນໃສທ່ ໃີ ຊເ້ ປນັ ແຜ່ ນປຼາສະຕກິ ໃສທນົ ຄວາມຮອ້ ນ ໃຊຂ້ ຽນ ຫຼື ພມິ ເນອື້ ໃນໃຈຄວາມ, ພາບ ຫຼື ແຜ່ ນ ວາດໃດໆກໍໄດ້ ລວມທງັ ຍງັ ສາມາດນໍາໄປຖ່ າຍແບບ, ຖ່ າຍເອກະສານໄດດ້ ວ້ ຍ, ເຄ່ ອື ງ ສາຍແຜ່ ນໃສ ນຍີ້ ງັ ສາມາດ ໃຊແ້ ທນກະດານດໍາໄດດ້ .ີ - ຂໍດ້ :ີ ໃຊສ້ ະດວກ, ສະອາດ, ບ່ ໍເປອື້ ນຄໃື ຊກ້ ະດານດາໍ , ເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍໄດງ້ ່າຍ. - ຂຈໍ້ າໍ ກດັ : ຕອ້ ງໃຊໃ້ ນຫອ້ ງມດື ຈ່ ງິ ຈະເຫນັ ດ.ີ 7.4.ໂທລະທດັ ວງົ ຈອນປດິ . ໂທລະທດັ ວງົ ຈອນປດິ ເປນັ ອຸປະກອນທ່ ໃີ ຊຖ້ ່ າຍທອດສດົ ຂະນະດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂຶ ດຍໃຊກ້ ອງ້ ຖ່ າຍໂທລະທດັ ແລວ້ ສ່ ງົ ເຂາົ້ ເຄ່ ອື ງຮບັ ໂທລະທດັ ທ່ ຕີ ງັ້ ຢ່ ູຕາມຈດຸ ຕ່ າງໆ ໃນຫອ້ ງເຝກິ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຜີ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈາໍ ນວນຫາຼ ຍໆ ຊ່ ວຍໃຫຜ້ ູທ້ ່ ຢີ ່ ູຫ່ າງຈາກວທິ ະຍາກອນ ເບ່ ງິ ເຫນັ ໄດຊ້ ດັ ເຈນ, ປດັ ຈບຸ ນັ ນຍິ ມົ ໃຊກ້ ນັ ຫາຼ ຍ. - ຂໍດ້ :ີ ໃຊກ້ ບັ ເນອື້ ໃນຕ່ າງໆໄດ້ ແລະ ເຫມາະສມົ ສໍາລບັ ການປະຊຸມກ່ ຸມໃຫຍ່ . - ຂໍຈ້ າໍ ກດັ : ຕອ້ ງໃຊຜ້ ູຊ້ ໍານານການ, ເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍຍາກ ແລະ ລາຄາແພງ. 7.5. ເຄ່ ອື ງຫຼນິ້ ວດິ ໂີ ອ ເຄ່ ອື ງຫຼນິ້ ວດີ ໂີ ອ ໃຊປ້ ະກອບກບັ ເຄ່ ອື ງຮບັ ໂທລະທດັ , ກຽມການໂດຍຖ່ າຍວດິ ໂີ ອໄວກ້ ່ ອນ. ປະຈບຸ ນັ ມີ ເຄ່ ອື ງຖ່ າຍວດິ ໂີ ອ ເຊ່ ງິ ຖ່ າຍທໍາໄດສ້ ະດວກກ່ ວາການຖ່ າຍທໍາຮູບເງາົ ຫຼາຍ. ເມ່ ອື ນາມາ ສາຍເຂາົ້ ເຄ່ ອື ງຮບັ ໂທລະທດັ ຈະໄດພ້ າບເຄ່ ອື ນໄຫວຕ່ ໍເນ່ ອື ງ ຄື ຮູບເງາົ , ເຄ່ ອື ງຫນຼິ້ ວດິ ໂີ ອສາມາດ ໃຊປ້ ະກອບການບນັ ລະຍາຍ ຫຼື ໃຊສ້ ກຶ ສາດວ້ ຍ ຕນົ ເອງໄດສ້ ະດວກ.. - ຂໍດ້ :ີ ໄດພ້ າບເຄ່ ອື ນໄຫວຫນາ້ ສນົ ໃຈ, ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ, ສາມາດເກບັ ພາບເລ່ ອື ງລາວຕ່ າງໆໄດ້ ທຸກປະເພດ ແລະ ໃຊສ້ ະດວກ. - ຂຈໍ້ າໍ ກດັ : ລາຄາແພງ ຕອ້ ງກຽມບນັ ທກຶ ເທບໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ 7.6. ເຄ່ ອື ງບນັ ທກຶ ສຽງ ເຄ່ ອື ງບນັ ທກຶ ສຽງໃຊກ້ ນັ ຫຼາຍທ່ ວົ ໄປ ນາໍ ມາປະກອບການບນັ ລະຍາຍ ໂດຍການບນັ ທກຶ ສຽງໄວກ້ ່ ອນ ເຊ່ ນັ ການສໍາພາດບຸກຄນົ ສໍາຄນັ , ສຽງເພງັ ປະກອບການບນັ ລະຍາຍເປນັ ຕນົ້ . ເຄ່ ອື ງ ບນັ ທກຶ ສຽງໃຊປ້ ະກອບການເຝິກ ປະຕບິ ດັ ທ່ ຕີ ອ້ ງໃຊສ້ ຽງ ເຊ່ ນັ ເຝກິ ການເວາົ້ , ເຝກິ ການປາຖະກະຖາ, ເຝກິ ການຮອ້ ງເພງັ ເປນັ ຕນົ້ . - ຂໍດ້ :ີ ໃຊສ້ ະດວກ, ລາຄາຖກື , ເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍງ່າຍ, ໃຊຊ້ ຫຼາຍເທ່ ອື ກໍໄດ.້ - ຂໍຈ້ າໍ ກດັ : ມສີ ະເພາະສຽງ ແຕ່ ບ່ ໍມຮີ ູບພາບ. 7.7. ເຄ່ ອື ງສາຍ LCD ປດັ ຈບຸ ນັ ນຍິ ມົ ໃຊກ້ ນັ ຫາຼ ຍ ສາມາດມຮີ ູບພາບ ແລະ ຂມໍ້ ນູ ຄບົ ຖວ້ ນ, ມທີ ງັ ຮູບຂາວດໍາແລະ ສ.ີ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 76

- ຂໍດ້ :ີ ສະດວກ, ໄດຮ້ ູບພາບຕວົ ຫນງັ ສເື ຄ່ ອື ນໄຫວ, ຫນາ້ ສນົ ໃຈ, ບ່ ໍເບ່ ອື ຫນ່ າຍ. - ຂໍຈ້ າໍ ກດັ : ລາຄາແພງ (ປະກອບມຄີ ອມພວິ ເຕີ notebook, ມເີ ຄ່ ອື ງສາຍ LCD). 8. ການຈດັ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຂີ ະຫນາດໃຫຍ່ , ກາງ ຫຼື ນອ້ ຍ ຈະມກີ ານໃຊອ້ ຸປະກອນຕກົ ແຕ່ ງຫອ້ ງທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ອອກໄປ. ຫອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍທ່ ວົ ໄປຈະມລີ ກັ ສະນະຄາ້ ຍຫອ້ ງຮຽນ ຄທ ມໂີ ຕະ, ຕ່ ງັ ອີ້ ທ່ ສີ າມາດເຄ່ ອື ນຍາ້ ຍໄດ້ ສະດວກ ໂດຍທ່ ວົ ໄປມອີ ຸປະກອນຕ່ າງໆປະກອບດງັ ນ:ີ້ • ເວທີ ແລະ ຜາ້ ກງັ້ ເທງິ ເວທີ - ຈສໍ ໍາລບັ ສາຍແຜ່ ນໃສ ແລະ ສະໄລ ຫຼື ຮູບເງາົ - ກະດານຂາວພອ້ ມອຸປະກອນ 1 ຊຸດ. - ໂຕະສາໍ ລບັ ວທິ ະຍາກອນຢນື ຫຼື ນ່ ງັ ບນັ ລະຍາຍ. - ເຄ່ ອື ງສາຍແຜ່ ນໃສ, ເຄ່ ອື ງສາຍສະໄລ, ເຄ່ ອື ງສາຍຮູບເງາົ , ເຄ່ ອື ງສາຍ LCD - ເຄ່ ອື ງຂະຫຍາຍສຽງ 1 ຊຸດ,ໄມໂຄຼໂຟນ 2 ອນັ . - ເຄ່ ອື ງຫນຼິ້ ເທບ. - ເຄ່ ອື ງຫນຼິ້ ວດິ ໂີ ອ ແລະ ໂທລະທດັ . - ຫອ້ ງເກບັ ແລະ ຄວບຄຸມອຸປະກອນຕ່ າງໆ. 9. ການຈດັ ສະຖານທ່ ສີ ໍາລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແບບຕ່ າງໆ ການຈດັ ສະຖານທ່ ສີ າ◌ໍລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະມກີ ານຈດັ ແບບຕ່ າງກນັ ຕາມເທກັ ນກິ ທ່ ໃີ ຊ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ແຕ່ ລະລາຍວຊິ າ ຫຼື ແຕ່ ລະຄງັ້ ດ່ ງັ ນ:ີ້ 9.1. ການຈດັ ແບບຫອ້ ງຮຽນ ເປນັ ການຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ລຽງເປນັ ແຖວ ວທິ ະຍາກອນຢນື ຫຼື ນ່ ງັ ບນັ ລະຍາຍຢ່ ູທາງຫນາ້ ເຊ່ ງິ ຈດັ ໃຫສ້ ູງກວ່ າຜູ ້ ຟງັ ເພ່ ອື ຈະໄດເ້ ຫນັ ຜູບ້ ນັ ລະຍາຍໂດຍທ່ ວົ ກນັ . ການຈດັ ແບບຫອ້ ງຮຽນເຫມາະສາ ລບັ ການບນັ ລະຍາຍທ່ ມີ ຜີ ູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈາໍ ນວນຫາຼ ຍ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 77

9.2. ການຈດັ ແບບວງົ ມນົ ໃຊກ້ ບັ ເທກັ ນກິ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ຕີ ອ້ ງການ ໃຫສ້ ະມາຊກິ ໄດອ້ ະພປິ າຍ ຫຼື ແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ການປະຊຸມ ກ່ ຸມຍ່ ອຍ, ການສາໍ ມະນາ, ການລະດມົ ສະຫມອງ ແລະ ອ່ ນື ໆ. 9.3. ການຈດັ ແບບຮູບຕວົ ຍູ ໃຊກ້ ບັ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫສ້ ະມາຊກິ ໄດອ້ ະພປິ າຍ ແລະ ແລກປ່ ຽນ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ກນັ ຫຼື ໃຊສ້ າໍ ລບັ ການສາທດິ . 9.4. ການຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບສ່ ຫີ ່ ຽຼ ມ ໃຊກ້ ບັ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫສ້ ະມາຊກິ ໄດອ້ ະພປິ າຍແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ເຫນັ ກນັ ເຊ່ ນັ ດຽວກບັ ການຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບວງົ ມນົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 78

9.5. ການຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ແບບຕວົ ວ.ີ ໃຊກ້ ບັ ເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ຕີ ອ້ ງການໃຫສ້ ະມາຊກິ ອະພປິ າຍ ແລກປ່ ຽນຄວາມຄດິ ເຫນັ ກນັ . 9.6. ການຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ເທງິ ເວທີ ສາໍ ລບັ ການອະພປິ າຍທ່ ມີ ວີ ທິ ະຍາກອນຫຼາຍຄນົ ອາດຈດັ ບ່ ອນນ່ ງັ ໃຫວ້ ທິ ະຍາກອນເທງິ ເວທໄີ ດຫ້ າຼ ຍແບບ ດ່ ງັ ນ:ີ້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 79

10. ສະຫຸບຼ ທາ້ ຍບດົ ອຸ ປະກອນການເຝິກອບົ ຮມົ ມຄີ ວາມຈາໍ ເປັນຫຼາຍ ອຸປະກອນການເຝິກອບົ ຮມົ ຈະຊ່ ວຍອໍານວຍຄວາມ ສະດວກ, ຊ່ ວຍໃຫວ້ ທິ ະ ຍາກອນປະຢດັ ເວລາ, ເຮດັ ໃຫຜ້ ູເ້ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ ມຄີ ວາມຮູ ້ .ເຂາົ້ ໃຈໄວ ແລະ ຊດັ ເຈນ, ສາ້ ງ ຄວາມດງຶ ດູດຈດິ ໃຈບ່ ໍເກດີ ຄວາມເບ່ ອື ຫນ່ າຍໃນການເຝກິ ອບົ ອມື ດ່ ງັ ນນັ້ , ການລງົ ທນຶ ໃນການຈດັ ຫາອຸປະກອນ ແລະ ເຄ່ ອື ງມທື ່ ີທັນສະໄຫມ ຈ່ ງິ ມີຄວາມຈໍາເປັນ ທາຍ ຖາ້ ສາມາດເຮດັ ໄດ,້ ນອກຈາກນີ້ ການຈດັ ສະຖານທ່ ີ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫປ້ ່ ຽນແປງໄປຕາມເທກັ ນກິ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ຫວົ ຂໍເ້ ຝກິ ອບົ ຮມົ ກເໍ ປນັ ສ່ ງິ ຈາໍ ເປນັ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ . 11. ໃຈຄວາມ ເນອື້ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖິງອຸ ປະກອນ ແລະ ການຈດັ ສະຖານທ່ ເີ ຝິກອບົ ຮມົ ນກັ ຮຽນຄູສາມາດເລອື ກໃຊ້ ອຸປະກອນ ແລະ ສາມາດຈດັ ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ການທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດຫ້ ຼາຍແບບ. 12. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ການນາໍ ໃຊອ້ ຸປະກອນເຂາົ້ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມປີ ະໂຫຍດແນວໃດແດ່ ? 2. ອຸປະກອນທ່ ນີ ຍິ ມົ ໃຊກ້ ນັ ທ່ ວົ ໄປໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມອີ ນັ ໃດແດ່ ? 3. ການຈດັ ສະຖານທ່ ສີ າໍ ລບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມແີ ບບໃດແດ່ ? 13 ວຽກເພ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສງັ ລວມໂດຍຫຍໍ້ ກ່ ຽວກບັ ອຸປະກອນ ແລະ ການຈດັ ສະ ຖານທ່ ີ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 80

ບດົ ທີ 10 ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: - ອະທບິ າຍໄດກ້ ່ ຽວກບັ ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຄວາມຫມາຍຂອງການປະເມນີ ຜນົ . - ຈາໍ ແນກ ແລະ ນາໍ ໃຊໄ້ ດກ້ ່ ຽວກບັ ຮູບແບບ, ໄລຍະອງົ ປະກອບ, ວທິ ີ ແລະ ເຄ່ ອື ງມຮື ບັ ໃຊການປະເມນີ . 1. ຈດຸ ປະສງົ ການປະເມນີ ຜນົ - ຕອ້ ງການຮູວ້ ່ າການອບົ ຮມົ ນນັ້ ບນັ ລຸຕາມຈດຸ ປະສງົ ຂອງໂຄງການອບົ ຮມົ ຫຼື ບ່ ?ໍ - ປບັ ປຸງການຈດັ ອບົ ຮມົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . - ຊ່ ວຍໃຫຂ້ ໍມ້ ນູ ແກ່ ຜູຈ້ ດັ ອບົ ຮມົ , ວທິ ະຍາກອນ ແລະ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຮູເ້ ຖງິ ຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການອບົ ຮມົ (Training needs) ຄງັ້ ຕ່ ໍໄປ. 2. ຄວາມຫມາຍຂອງການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແມ່ ນ ການສກຶ ສາຫາຂໍມ້ ູນຕາມສະພາບຄວາມເປນັ ຈງິ ເພ່ ອື ປະເມນີ ເບ່ ງິ ວ່ າໂຄງການຈດັ ຂນຶ້ ເພ່ ອື ພດັ ທະນາບຸກຄນົ ກ່ ຸມໃດກ່ ຸມຫນ່ ງຶ ນນັ້ ໄດບ້ ນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ຫຼື ບ່ ?ໍ - ການພຈິ າລະນາຄຸນຄ່ າຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼື ກດິ ຈະກາໍ ການສກຶ ສາຕ່ າງໆ (EU Activities). 3. ຮູບແບບການປະເມນີ ໂຄງການການເຝກິ ອບົ ຮມົ 1. ຮູບແບບຈາກແນວຄດິ ຂອງ Donald Kinkpatrick ເອນີ້ ວ່ າ RLER Model ເຊ່ ງິ ວດັ 4 ດາ້ ນ - ດາ້ ນປະຕກິ ລິ ຍິ າ (Reaction). - ດາ້ ນການຮຽນຮູ ້ (Learning). - ດາ້ ນພດຶ ຕກິ າໍ (Behavior). - ດາ້ ນວດັ ຜນົ ສາໍ ເລດັ / ຜນົ ກະທບົ (Results/ImpactS) 2. ຮູບແບບຂອງແຮມບຼນີ (Hemblin). - ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ປະເມນີ ປະຕກິ ລິ ຍິ າ (Reactions). - ການຮຽນຮູ ້ (Learming). - ພດຶ ຕກິ າໍ ໃນການປະຕບິ ດັ ງານ (Jop Behavior). - ຜນົ ການກະທບົ ຕ່ ໍອງົ ກອນ (Organization impact). - ຜນົ ປະກດົ (Additional outcome). 3. ຮູບແບບ CTPP Model ຂອງ Calvin. - ປະເມນີ ສະພາບທ່ ວົ ໄປ (Context Evaluation). - ປະເມນີ ປດັ ໄຈປອ້ ນ (Input Evaluation). - ປະເມນີ ຂະບວນການ (Process Evaluation). ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 81

- ການປະເມນີ ຜນົ ຜະລດິ (Product Evaluation). Context Input Process Product 4. ດຣ. ອຸທຸມພອນ ທອງອຸໄທ ໄດສ້ ະເຫນຮີ ູບແບບ IPOO 4 ດາ້ ນ. - Input (ສ່ ງິ ທ່ ປີ ອ້ ນເຂາົ້ ໄປ) ເປນັ ການປະເມນີ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການອບົ ຮມົ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມໃນໄລຍະ ຕນົ້ ເຊ່ ນັ ຄວາມຮູ,້ ທດັ ສະນະຄະຕ,ິ ຄວາມຊໍານານ, ຄວາມສາມາດ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມ ເຊ່ ນັ ຄວາມພອ້ ມ ໃນການຈດັ ອບົ ຮມົ . - ຂະບວນການ (Process) ເປນັ ການປະເມນີ ໃນລະຫວ່ າງການຈດັ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ສກຶ ສາວ່ າ ການດໍາເນນີ ການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ໄປຕາມຈດຸ ປະສງົ ຫຼື ບ່ ໍ? - ຜນົ ທ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ (Output) ເປນັ ການປະເມນີ ເມ່ ອື ສນິ້ ສຸດໂຄງການອບົ ຮມົ ວ່ າບນັ ລຸຕາມຈດຸ ປະສງົ ຫຼາຍ ຫນອ້ ຍພຽງໃດ. - ຜົນທ່ ີຕາມມາ (Outcome) ເປນັ ການປະເມນີ ຕດິ ຕາມຜນົ ຫລງັ ຈາກທ່ ກີ ານອບົ ຮມົ ສິນສຸ ວ ລງົ ແລວ້ ໄລຍະຫນ່ ງຶ ເພ່ ອື ກວດກາເບ່ ງິ ວ່ າເປາົ້ ຫມາຍ, ຈດຸ ປະສງົ ຂອງໂຄງການໄດຮ້ ບັ ກາຕອບສະຫນອງຫາຼ ຍຫນອ້ ຍພຽງໃດ. 4. ໄລຍະການປະເມນີ ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດແ້ ບ່ ງອອກເປນັ 3 ໄລຍະ ຄື 4.1 .ການປະເມນີ ຜນົ ກ່ ອນການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ສະຖານທ່ ີ ເຊ່ ນັ ອາຄານ, ເຕະຕງັ , ແສງສະຫວ່ າງ, ອຸປະກອນ... - ວທິ ະຍາກອນ ເຊ່ ນັ ຈາໍ ນວນວທິ ະຍາກອນ, ຄວາມຮູ,້ ຄວວາມສາມາດ, ທກັ ສະ, ການ, ການຍອມຮບັ - ຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການອບົ ຮມົ ເຊ່ ນັ : ພນື້ ຖານຄວາມຮູ,້ ເພດ, ໄວ, ຄວາມພອ້ ມ, ທດັ ສະນະ, ຄວາມສນົ ໃຈ... - ຫກຼັ ສູດ ເຊ່ ນັ ຫວົ ຂໍວ້ ຊິ າ, ເນອື້ ໃນ, ເກນການປະເມນີ ຜນົ . - ສ່ ິງອໍານວຍຄວາມສະດວກອ່ ືນໆ ເຊ່ ັນ ການສະຫນບັ ສະຫນນູ , ງບົ ປະມານ, ອຸ ປະກອນເຄ່ ອື ງຮັບ ໃຊອ້ ່ ນື ໆ. 4.2. ງານປະເມນີ ຜນົ ໃນລະຫວ່ າງການອບົ ຮມົ ແມ່ ນການປະເມນີ ກ່ ຽວກບັ ປະຕກິ ລິ ີ ຍາ (Reaction) ແລະ ການຮຽນຮູ ້ (Learning) 4.2.1. ການປະເມນີ ຜນົ ປະຕກິ ລິ ຍິ າ (Reaction) ຄກື ານສກຶ ສາທດັ ສະນະຄະຕຄິ ວາມຮູສ້ ກຶ ຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃນດາ້ ນ - ວທິ ະຍາກອນ - ຫກຼັ ສູດ ແລະ ເນອື້ ໃນ - ວທິ ກີ ານຖ່ າຍທອດ ແລະ ເທກັ ນກິ ການສອນ “ ອຸປະກອນ (ສຽງ, ແສງ...) - ການດໍາເນນີ ການ. 4.2.2. ການປະເມນີ ການຮຽນຮູ ້ (Learning) ຄກື ານວດັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການອບົ ຮມົ ວ່ າໄດຮ້ ບັ ຄວາມຮູທ້ າງດາ້ ນວຊິ າການຈາກການ ຮມົ ຫາຼ ຍຫນອ້ ຍພຽງໃດ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 82

- ການວດັ ຜນົ ຕາມຈດຸ ປະສງົ - ສ່ ງິ ທ່ ຄີ າດວ່ າຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການອບົ ຮມົ ຄວນໄດຮ້ ບັ . - ການເຊ່ ອື ມໂຍງຄວາມຮູຕ້ ່ ໍການປະຕບິ ດັ ງານ 4.3. ການປະເມນີ ຫລງັ ການອບົ ຮມົ 4.3.1. ການປະເມນີ ພດຶ ຕກິ າ (Behavior) ເປນັ ການວດັ ກວດສອບພດຶ ຕກິ ່ ໍຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮບັ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃນດາ້ ນການປະຕບິ ດັ ງານອນັ ເປນັ ເປນັ ຜນົ ສບຶ ຕ່ ຈໍ າກການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ງິ ຜູຜ້ ່ ານການອບົ ຮມົ ແລວ້ ຄວນຈະມກີ ານປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ດຂີ ນຶ້ . 4.3.2 ການປະເມນີ ຜນົ ໄດຮ້ ບັ (IResults) ເປນັ ການສກຶ ສາຜນົ ກະທບົ ຈາກການອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຕີ ່ ຫໍ ນ່ ວຍງານ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມຂອງວຽກງານ. - ຕນົ້ ທນຶ ຕ່ ໍ - ກໍາລງັ ໃຈດຂີ ນຶ້ 5. ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ 5.1. ປະເມນີ ຜນົ ບຸກຄນົ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງ • ວທິ ະຍາກອນ - ເຕກັ ນກິ ການນາໍ ສະເຫນີ ແລະ ວທິ ສີ ດິ ສອນ - ການສາ້ ງແຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ບນັ ຍາກາດການສນົ ທະນາ - ການກຽມເນອື້ ໃນ, ເອກະສານ ແລະ ປະກອບການສນົ ທະນາ - ບຸກຄະລກິ ກະພາບ - ຄວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດໃນດາ້ ນວຊິ າການ • ຜູຈ້ ດັ ອບົ ຮມົ - ຄວາມພອ້ ມໃນການຈດັ ອບົ ຮມົ - ຄວາມເອາົ ໃຈໃສ່ ຂອງຜູຈ້ ດັ ອບົ ຮມົ ຕ່ ຜໍ ູເ້ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ - ການອໍານວຍຄວາມສະດວກ ແລະ ການໃຫບ້ ໍລກິ ານ • ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຄວາມຮູ ້ - ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ - ທດັ ສະນະຄະຕິ - ຄວາມຊາໍ ນານ - ການນາໍ ໄປໃຊ້ - ປະຕກິ ລິ ຍິ າ ຫຼື ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 5.2. ປະເມນີ ຂະບວນການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຈດຸ ປະສງົ - ວທິ ກີ ານອບົ ຮມົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 83

- ຂນັ້ ຕອນການອບົ ຮມົ - ເວລາການອບົ ຮມົ ແຕ່ ລະຫວົ ຂໍ້ - ອຸປະກອນຮບັ ໃຊ້ (ສຽງ, ແສງ...) - ຮູບແບບການອບົ ຮມົ - ກດິ ຈະກາການເຝກິ ອບົ ຮມົ 5.3.ປະເມນີ ສະພາບແວດລອ້ ມທ່ ມີ ຜີ ນົ ຕ່ ໍການຈດັ ອບົ ຮມົ - ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ - ອາຫານ ແລະ ເຄ່ ອື ງດ່ ມື ລະຫວ່ າງການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ບນັ ຍາກາດການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຫກຼັ ສູດ ແລະ ເນອື້ ໃນການອບົ ຮມົ - ສ່ ,ື ອຸປະກອນ 5.4 ປະເມນີ ຜນົ ໄດຮ້ ບັ ຈາກການອບົ ຮມົ - ຄວາມຮູຂ້ ອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຜນົ ການປະຕບິ ດັ ວຽກງານຂອງຜູຜ້ ່ ານການອບົ ຮມົ - ຜນົ ກະທບົ ທ່ ມີ ຕີ ່ ໍຫນ່ ວຍງານ ຫຼື ອງົ ການ • ປະເມນີ ປດັ ໃຈ, ຊບັ ພະຍາກອນໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ງບົ ປະມານ ວດັ ຖຸອຸປະກອນ - ເອກະສານ 6. ວທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມຮື ບັ ໃຊກ້ ານປະເມນີ 1. ແບບສອບຖາມ 2. ແບບສາໍ ພາດ 3. ສງັ ເກດ (ຜູສ້ ງັ ເກດມສີ ່ ວນຮ່ ວມໃນການອບົ ຮມົ ດວ້ ຍ) 4. ແບບທດົ ສອບການຮຽນຮູ ້ 5. ການເຝກິ ປະຕບິ ດັ 6. ການສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ , ອະທບິ າຍ ແລະ ໂອລ້ ມົ ໂດຍ - ຂຽນໃສ່ ເຈຍ້ - ໃຊຄ້ າໍ ເວາົ້ 7. ການໂຕວ້ າທີ (Adversary Technique) ໂດຍແບ່ ງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມເປນັ 2 ກ່ ຸມ - ກ່ ຸມ 1 ສະເຫນຂີ ດໍ ີ - ກ່ ຸມ 2 ສະເຫນຂີ ບໍ້ ກົ ຜ່ ອງ 8. ໃຫສ້ ະແດງລະຄອນ ທງັ ນກີ້ ານປະເມນີ ຜນົ ຈະຕອ້ ງເລອື ກວທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມໃື ຫເ້ ຫມາະສມົ ະ.. ການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ໄລຍະ ເວລາການອບົ ຮມົ , ເນອື້ ໃນການອບົ ຮມົ ແລະ ຄວາມຖະໜດັ . ຜູປ້ ະເມນີ ຕອ້ ງເລອື ກໃຊວ້ ທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມື ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 84

ຕ່ າງໆດວ້ ຍ. 7. ໃຈຄວາມ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ຈດຸ ປະສງົ ການປະເມນີ , ຄວາມຫມາຍຂອງການປະເມນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ຮູບແບບ ການປະເມນີ ໂຄງການການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ໄລຍະການປະເມນີ , ອງົ ປະກອບການປະ ເມນີ , ວທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມື ຮບັ ໃຊກ້ ານປະເມນີ . 8. ວຽກມອບຫມາຍ 1. ໄລຍະການປະເມນີ ຜນົ ມຈີ ກັ ໄລຍະຄໄື ລຍະ ໃດແດ່ ? ອະທບິ າຍ 2. ອງົ ປະກອບຂອງການປະເມນີ ຜນົ ມອີ ນັ ໃດແດ່ ? 3. ວທິ ກີ ານ ແລະ ເຄ່ ອື ງມຮື ບັ ໃຊກ້ ານປະເມນີ ຜນົ ມອີ ນັ ໃດແດ່ ? 9. ວຽກເພ່ ມີ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສະຫຸບຼ ໂດຍຫຍກໍ້ ່ ຽວກບັ ການປະເມນີ ຜນົ ການອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 85

ບດົ ທີ 11 ອງົ ປະກອບທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: - ຈາໍ ແນກ, ອະທບິ າຍ ແລະ ຊແີ້ ຈງໄດກ້ ່ ຽວກບັ ອງົ ປະກອບທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສໍາເລດັ ໃນກາເຝກິ ອບົ ຮມົ . ອງົ ປະກອບທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສໍາເລດັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ປະກອບດວ້ ຍ - ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕອ້ ງມກີ ານຄດັ ເລອື ກຜູສ້ ນົ ໃຈ, ສາມາດປະຕບິ ດັ ໄດ,້ ຈດັ ກຸໃນລະດບັ ດຽວ ກນັ , ປະເພດດຽວກນັ ແລະ ອ່ ນື ໆ. - ການຈດັ ຫຼກັ ສູດທກີ ງົ ກບັ ຄວາມຕອ້ ງການ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາໃນວຽກງານ. - ວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຄີ ຸນນະພາບ, ມຄີ ວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດໃນການສອນ, ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ີ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ. - ຄວາມເຫມາະສມົ ຂອງສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ສະພາບແວດລອ້ ມທ່ ຈີ ງູ ໃຈ. 1. ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄວນພຈິ າລະນາຈາກ - ການຄດັ ເລອື ກຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈາກຜູທ້ ່ ຈີ າໍ ເປນັ ຕອ້ ງເຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຄວາມຕອ້ ງການ ຄວາມສນົ ໃຈ. - ຄວາມຕງັ້ ໃຈເຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄດັ ຂອ້ ງ, ບ່ ຢໍ າກຮຽນ, ຖກື ບງັ ຄບັ . - ຄວາມພອ້ ມຂອງຜູຮ້ ຽນ. - ຄວາມຮູສ້ ກຶ ທ່ າທ່ ຕີ ່ ກໍ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ດອ້ ຍກ່ ວາ, ລບົ ຫນາ້ , ຖກື ລງົ ໂທດ. - ຄວາມສາມາດໃນການຮຽນຮູ.້ - ຈາໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຄວາມຄາດຫວງັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ທດັ ສະນະຄະຕ,ິ ແນວຄວາມຄດິ , ຄ່ ານຍິ ມົ . - ແຮງຈງູ ໃຈ, - ການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ.້ - ບຸກຄະລກິ ກະພາບ. • ປະຫວດັ ຫຍຂໍ້ ອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມເຝກິ ອບົ ຮມົ - ອາຍຸ, ເພດ ເພ່ ອື ການຈດັ ກ່ ຸມທ່ ເີ ຫມາະສມົ . - ພນື້ ຖານຄວາມຮູເ້ ດມີ . - ພນື້ ຖານຄອບຄວົ . - ຕາໍ ແຫນ່ ງຫນາ້ ທ່ ວີ ຽກງານ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 86

ຖາ້ ບ່ ໍເລອື ກຜູທ້ ່ ີເຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫດ້ ີ ກໍຈະເຮດັ ໃຫຫ້ ຼກັ ສູດທ່ ີດ,ີ ວທິ ະຍາກອນດີ, ໂຄງການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ດີ ເີ ສຍໄປ ເພາະເຂາົ ຈະເຂາົ້ ໄປລບົ ກວນຜູທ້ ຕີ ງັ້ ໃຈເຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍສະແດງພດຶ ຕກິ ໍາຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ ບ່ ໍ ເຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ , ບ່ ຮໍ ່ ວມມໃື ນການເຝກິ ປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ , ມາຊາ້ , ຂາດຮຽນ, ບ່ ຕໍ ງັ້ ໃຈຮຽນ, ລມົ ກນັ , ນອນຫບຼັ , ເວາົ້ ຈາສຽດສຕີ ່ ຫໍ ມ່ ູເພ່ ອື ນທ່ ເີ ຂາົ້ ອບົ ຮມົ ແລະ ວທິ ະຍາກອນ ເຮດັ ຫຍງັ ກໍມບີ ນັ ຫາທຸກສ່ ງິ ທຸກຢ່ າງ. ທ່ ານ ຈາງວາງຫ່ ຼໍ ໄດປ້ ຽບທຽບການຄດັ ເລອື ກຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ບີ ່ ໍເຫມາະສມົ ຄກື ນັ ກບັ ການ ດອງຫວົ ຜກັ ທຽມດວ້ ຍນສມົ້ ຫຼື ນາໍ ້ ຫມາກພາ້ ວກໄໍ ດ້ ກແໍ ຊບຄກື ນັ ຂໍສ້ າໍ ຄນັ ຄື ຫວົ ຜກັ ທຽມທ່ ຈີ ະນາໍ ມາດອງນນັ້ ຈະ ຕອ້ ງເປັນຫວົ ຜັກທຽມທ່ ີບ່ ໍເນ່ າົ ນນັ້ ຄຕື ອ້ ງເລອື ກຫົວຜັກທຽມ. ຕອ້ ງຄັດ ເລອື ກຄົນທ່ ີເຫມາະສົມທ່ ີຈະເກີດ ປະໂຫຍດໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 2. ຫຼກັ ສູດເຫມາະສມົ - ກໍານດົ ຫຼກັ ສູດເພ່ ອື ແກໄ້ ຂບນັ ຫາຂອງອງົ ການ. - ການກໍານດົ ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຄວາມຄາດຫມາຍຂອງຫກຼັ ສູດ. - ການກໍານດົ ເນອື້ ໃນສາລະໃນແຕ່ ລະວຊິ າ, ແຕ່ ລະສາຍວຊິ າ. - ການຈດັ ລະດບັ ກ່ ອນຫງຼັ ໃຫວ້ ຊິ າຕ່ ໍເນ່ ອື ງ ເພ່ ອື ສະຫນບັ ສະຫນນູ ການສອນ ແລະ ການຮຽນຮູ.້ - ການບນັ ຈວຸ ຊິ າສະເພາະທ່ ຈີ ະແກໄ້ ຂບນັ ຫາຂອງອງົ ການ. - ການກໍານດົ ລະດບັ ຄວາມຍາກງ່າຍ ຂອງວຊິ າທ່ ເີ ຫມາະສມົ ແກ່ ຄວາມສາມາດ ໃນການ ຮູຂ້ ອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ການການດົ ກດິ ຈະກໍາເພ່ ອື ປ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າໍ ຂອງຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ການກາໍ ນດົ ໄລຍະເວລາເຫມາະສມົ ແນ່ ນອນ. - ການກາໍ ນດົ ຜູສ້ ອນໃນແຕ່ ລະວຊິ າ ແລະ ແຕ່ ລະຕອນຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 3. ການສກຶ ສາຜູໃ້ ຫຍ່ ວທິ ະຍາກອນເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດ - ການຄດັ ເລອື ກວທິ ະຍາກອນທ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດໃນການຖ່ າຍທອດ, ມປີ ະສບົ ການພຽງພໍ.ມທີ ກັ ສະໃນ ການສອນ. - ຄວາມຮູຄ້ ວາມສາມາດໃນວຊິ າການ. - ຄວາມຕງັ້ ໃຈໃນການສອນ, ການຖ່ າຍທອດ. - ທດັ ສະນະຄະຕໃິ ນການສອນ, ການອບົ ຮມົ . - ຄວາມຮູສ້ ກຶ ຕ່ ວໍ ຊິ າທ່ ສີ ອນ. - ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການອບົ ຮມົ (ດຸຫມ່ ນັ , ປະຕບິ ດັ ໂມງເວລາ, ກະກຽມການສອນ....). - ທດັ ສະນະຄະຕ,ິ ແນວຄວາມຄດິ , ຄວາມນຍິ ມົ ຊມົ ຊອບ. - ພດຶ ຕກິ ໍາຂອງວທິ ະຍາກອນ, ບຸກຄະລກິ ລກັ ສະນະ. - ຄວາມພອ້ ມ ແລະ ຄຸນນະພາບຂອງຜູສ້ ອນ. - ຄວາມຮູໃ້ ນວຊິ າທ່ ສີ ອນເປນັ ທ່ ຍີ ອມຮບັ . - ວທິ ກີ ານ, ເທກັ ນກິ ໃນການສອນ ແລະ ການຖ່ າຍທອດຄວາມຮູ.້ - ການໃຊຈ້ ດິ ຕະວທິ ະຍາໃນການສາ້ ງບນັ ຍາກາດໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 87

- ສໍາພນັ ຕະພາບ ແລະ ມະນຸດສໍາພນັ ກບັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ (ຫ່ າງເຫນີ ຫຼື ສະຫນດິ ສະຫນມົ , ເປນັ ກນັ ເອງ, ການຍອມຮບັ ຟງັ ເຫດຜນົ ). - ໂຕແ້ ຍງ້ , ຢັງ້ ຢືນ, ຕອບໂຕ,້ ວພິ າກວຈິ ານ ແຕ່ ບ່ ໍໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຂດັ ແຍງ້ , ບ່ ໍແຂງກະດາ້ ງ, ບ່ ໍລງົ ລອຍ, ໄປນາໍ ກນັ ບ່ ໍໄດ.້ - ການໃຊອ້ ຸປະກອນ, ສປື ະກອບການສອນ ແລະ ການນາໍ ໃຊຢ້ ່ າງມທີ ກັ ສະ. • ປະຫວດັ ຫຍໍ້ - ອາຍຸ, ເພດ. - ພນື້ ຖານຄວາມຮູ,້ ລະດບັ ການສກຶ ສາ, ສະຖາບນັ ການສກຶ ສາ. - ພນື້ ຖານຄອບຄວົ , ຄວາມປະພດຶ . - ຕາໍ ແຫນ່ ງຫນາ້ ທ່ ວີ ຽກງານ. 4. ຄວາມເຫມາະສມົ ຂອງສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ - ຫອ້ ງອບົ ຮມົ , ໂຕະ, ຕ່ ງັ , ແສງສະຫວ່ າງ ສະດວກສະບາຍ. - ຄວາມສະອາດກ່ ໃໍ ຫເ້ ກດີ ຄວາມຈງູ ໃຈໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ຂະຫນາດຂອງຊນັ້ , ຫອ້ ງອບົ ຮມົ ມພີ ຽງພໍ, ຈາໍ ນວນຜູເ້ ຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ບນັ ຍາກາດຂອງສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ຈງູ ໃຈ, ມບີ ່ ອນພກັ ຜ່ ອນ, ມບີ ່ ອນຫນຼິ້ ກລິ າ... - ສະດວກໃນການພກັ ອາໄສ, ຫອ້ ງນອນ, ສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ, ບນັ ຍາກາດ, ອາຫານແຊບ,ສະດວກສະບາຍ. - ຄວາມເປນັ ກນັ ເອງຂອງພະນກັ ງານຜູບ້ ລໍ ກິ ານເຕມັ ໄປດວ້ ຍການຊ່ ວຍເຫຼອື . - ສ່ ກື ານສອນ ອຸປະກອນການສອນ ມຄີ ວາມສະດວກໃນການຮຽນຮູ.້ - ຄວາມນຍິ ມົ ຊມົ ຊອບ, ເຫອຼື ມໃສ, ເຊ່ ອື ຖໃື ນສະຖາບນັ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ການປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ເີ ຫມາະສມົ . 5. ໃຈຄວາມ ໃນບດົ ນໄີ້ ດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ , ຫກຼັ ສູດ, ວທິ ະຍາກອນ ແລະ ສະຖານທີ ທ່ ຈີ ະຊ່ ວຍໃຫ້ ມຜີ ນົ ສໍາເລດັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 6. ວຽກມອບຫມາຍ ໂດຍທ່ ວົ ໄປອງົ ປະກອບທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມຄີ ແື ນວໃດແດ່ ? 7. ວຽກເພ່ ມີ ຫນກັ ຮຽນຂຽນບດົ ສະຫຸຼບໂດຍຫຍກໍ້ ່ ຽວກບັ ອງົ ປະກອບທ່ ຊີ ່ ວຍໃຫມ້ ຜີ ນົ ສາໍ ເລດັ ໃນການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 88

ບດົ ທີ 12 ການຂຽນໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈດຸ ປະສງົ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ: - ຈາໍ ແນກ ແລະ ອະທບິ າຍ ໄດກ້ ່ ຽວກບັ ການຂຽນໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ - ຂຽນໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໄດ.້ 1. ຮູບແບບການຂຽນ ຫຼື ໂຄງສາ້ ງ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມດີ ່ ງັ ນ:ີ້ 1.1 ຊ່ ໂື ຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ການກາໍ ນດົ ຊ່ ໂື ຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ອາດກາໍ ນດົ ຈາກສ່ ງິ ຕ່ ໍໄປນ:ີ້ - ກໍານດົ ຈາກຊ່ ວື ຊິ າ ເຊ່ ນັ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫກຼັ ສູດປກົ ປກັ ຮກັ ສາສ່ ງິ ແວດລອ້ ມພາຍໃນ ໂຮງຮຽນ. - ກໍານດົ ຈາກກ່ ຸມຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝິກອບົ ຮມົ ເຊ່ ນັ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼກັ ສູດການກໍາຈດັ ຂີເ້ ຫຍອື້ , ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຮກັ ສາສ່ ງິ ແວດລອ້ ມພາຍໃນໂຮງຮຽນ. - ກໍານດົ ຕາມຊ່ ວື ຊິ າ ແລະ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເຊ່ ນັ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼກັ ສູດສຸຂະສກຶ ສາ ແລະ ອະນາໄມ 3 ສະອາດ. 1.2. ຫນ່ ວຍງານທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການ ເປນັ ການລະບຸວ່ າຫນ່ ວຍງານໃດຮບັ ຜິດຊອບໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍທ່ ວົ ໄປຈະເປັນ ຝ່ າຍບຸກຄະລາ ກອນ ຫຼື ອາດຈະເປນັ ຫນ່ ວຍງານອ່ ນື ເຊ່ ນັ ຫນ່ ວຍງານບໍາລຸງຄ,ູ ຫອ້ ງການສ່ ງົ ເສມີ ວຊິ າການ ແລະ ອ່ ນື ໆ. 1.3 ຫກຼັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ ສະແດງເຖງິ ຄວາມເປັນມາ, ບນັ ຫາ, ຄວາມຈາໍ ເປນັ ທ່ ີຈະຕອ້ ງເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕະຫຼອດເຖິງທດິ ສະດີ ແລະ ຫກຼັ ການທ່ ສີ ະຫນບັ ສະຫນນູ ການຈດັ ທາໂຄງການ ຜູຂ້ ຽນຈະຕອ້ ງພະຍາຍາມຫາເຫດຜນົ . ກການ ແລະ ທດິ ສະດມີ າ ສະຫນບັ ສະຫນນູ ໂຄງການ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູພ້ ຈິ າລະນາໂຄງການໄດເ້ ຫນັ ຄວາມ ເປນັ ແລະ ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງໂຄງການ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານສະຫນບັ ສະຫນນູ ແລະ ອະນມຸ ດັ ໂຄງການ. 1.4. ຈດຸ ປະສງົ ເປນັ ການບນັ ລະຍາຍພາບລວມຂອງຄວາມຕອ້ ງການທ່ ຈີ ະໃຫເ້ ກດີ ຂນຶ້ ຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງເປນັ ຂໍໆ້ ການຂຽນ ຈດຸ ປະສງົ ຄວນມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ - ກງົ ກບັ ຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ . - ມຄີ ວາມເປນັ ໄປໄດ.້ - ລະບຸພດຶ ຕກິ ທ່ ຕີ ອ້ ງການປ່ ຽນແປງ. - ໂດຍທ່ ວົ ໄປຈະເລ່ ງັ ໃສ່ ການພດັ ທະນາຄວາມຮູ ້ ຄວາມສາມາດ, ທກັ ສະ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕ.ີ - ຄາໍ ເວາົ້ ໃນການຂຽນຈດຸ ປະສງົ ຄວນສະ ແດງອອກຄື ບອກ, ອະທບິ າຍ, ປະຕບິ ດັ , ໄຈແ້ ຍກ ວເິ ຄາະ, ຈາໍ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 89

ແນກ-ແຕກຕ່ າງ ລະບຸ, ເຮດັ -ທາໍ , ຊແີ້ ຈງ້ , ສະເຫນແີ ນະ ສະຫຸບຼ , ກາໍ ນດົ ແລະ ອ່ ນື ໆ. 1.5. ເປາົ້ ຫມາຍ ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່ າ ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາຂອງໂຄງການຈະເຮດັ ຫຍງັ ຢ່ າງຊດັ ເຈນການຂຽນ ເປາົ້ ຫມາຍ ຄວນມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ.ີ້ - ກໍານດົ ເປນັ ຕວົ ເລກ ຫຼື ປະລມິ ານ ເຊ່ ນັ ອບົ ຮມົ ພະນກັ ງານ 5 ຊຸດ ໆ ລະ 40 ຄນົ ຜະລດິ ຄ່ ູມມື ກີ ານ ປະຕບິ ດັ ງານ 50 ສະບບັ - ສາມາດວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ໄດ.້ 1.6. ຫກຼັ ສູດການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຄວນລະບຸເລ່ ອື ງຕ່ ໍໄປນ:ີ້ - ຈດຸ ປະສງົ ຂອງຫກຼັ ສູດນນັ້ . - ວຊິ າທ່ ຈີ ະເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍແບ່ ງອອກເປນັ ແຕ່ ລະຫວົ ຂໍ້ - ຈດຸ ປະສງົ ຂອງແຕ່ ລະລາຍວຊິ າ - ແນະນາໍ ວທິ ກີ ານເພກື ອບົ ຮມົ ທອ້ ປະກອນ ແລະ ສ່ .ື - ໄລຍະເວລາທ່ ໃີ ຊໃ້ ນແຕ່ ລະລາຍວຊິ າ - ລາຍຊ່ ວື ທິ ະຍາກອນ (ຖາ້ ສາມາດເຮດັ ໄດ,້ ໃນແຕ່ ລະລາຍວຊິ າ) 1.7. ວທິ ກີ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ຫວົ ຂໍ້ ຫຼື ວຊິ າທ່ ກີ ໍານດົ ໄວໃ້ ນຫຼກັ ສູດ ແລະ ຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ດວ້ ຍ ຄວນ ກາໍ ນດົ ວທິ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ໄວວ້ າຈະໃຊວ້ ທິ ໃີ ດແດ່ ເຊ່ ນັ - ການບນັ ລະຍາຍ - ການສະແປາຍ. - ການຝກຶ ປະຕບດັ ຕວົ ຈງິ . - ບດົ ບາດສມົ ມຸດ. - ການໃຊເ້ ກມ ຫຼື ກລໍ ະນສີ ກຶ ສາຕວົ ຢ່ າງ. - ການໃຊສ້ ະຖານະການຈາລອງ. - ການສກຶ ສານອກສະຖານທ່ (ີ ທດັ ສະນະສກຶ ສາ) 1.8. ວທິ ະຍາກອນ ໂດຍປົກກະຕິຈະເປັນຜູທ້ ່ ີມີຄວາມຮູ ,້ ຄວາມຊໍານານ ໃນແຕ່ ລະລາຍວິຊາທ່ ີກໍານົດໄວໃ້ ນຫຼັກສູ ດ ວທິ ະຍາກອນອາດເປນັ ບຸກຄນົ ໃນອງົ ການ ຫຼື ພາຍນອກອງົ ການແລວ້ ແຕ່ ຄວາມເຫມາະສມົ ໂດຍທ່ ວົ ໄປບ່ ໍສາມາດ ລະບຸ ຊ່ ວື ທິ ະຍາກອນໄດ້ ເພາະຕອ້ ງວາງແຜນສະເຫນໂີ ຄງການໄວລ້ ່ ວງຫນາ້ ເປນັ ໄລຍະເວລາດນົ ຈ່ ງຶ ນຍິ ມົ ລະບຸ ວທິ ະຍາກອນໃນຮູບຕ່ ໍໄປນ:ີ້ - ຜູບ້ ລໍ ຫິ ານໃນອງົ ການ - ວທິ ະຍາກອນຈາກສະມາຄມົ ... - ວທິ ະຍາກອນຈາກມະຫາວທິ ະຍາໄລ... ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 90

- ຜູຊ້ ່ ຽວຊານຈາກ... 1.9. ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ການກໍານດົ ວ່ າຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແມ່ ນໃຜໃຫຊ້ ດັ ເຈນ ຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູ ້ ປະສບົ ການ, ຜ່ ານ ຫຼກັ ສູດມາກ່ ອນ ຫຼື ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະຕອ້ ງດໍາລງົ ຕໍາແຫ່ ນງຫຍງັ ການກໍານດົ ຄຸນສມົ ບດັ , ພາລະກດິ , ຫນາ້ ທ່ ີ ແລະ ຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ ເກດີ ປະສດິ ທຜິ ນົ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ . 1.10. ໃບປະກາດສະນຍິ ະບດັ ໃຫກ້ ໍານດົ ເງ່ອື ນໄຂ ຫຼື ເວລາໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ວ່ າຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະຕອ້ ງ ປະຕບິ ດັ ແນວໃດ ຈ່ ງຶ ຈະມສີ ດິ ໄດຮ້ ບັ ໃບປະກາດສະນຍີ ະບດັ ເຊ່ ນັ ຕອ້ ງເຂາົ້ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ບ່ ໍນອ້ ຍກວ່ າ 60% ຂອງເວລາເຝກິ ອບົ ຮມົ ທງັ ຫມດົ ຫຼື ຕອ້ ງຜ່ ານການທດົ ສອບໃຫຄ້ ະແນນບ່ ໍນອ້ ຍກວ່ າ 70% ຂນຶ້ ໄປ. 1.11. ຜູຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການ ໃຫລ້ ະບຸຊ່ ບື ຸກຄນົ ວ່ າມໃີ ຜແດ່ ໃຜເປນັ ຫວົ ຫນາ້ ໂຄງການ ຫຼື ຖາ້ ເປນັ ໃນຄະນະກໍາມະການ ໃຫລ້ ະບຸວ່ າມີ ໃຜແດ່ ໃຜເປນັ ປະທານກາໍ ມະການ ທງັ ນີ້ ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານຕດິ ຕາມການກວດສອບ ແລະ ການປະສານງານເຮດັ ໄດຢ້ ່ າງ ສະດວກວ່ ອງໄວ ແລະ ເຮດັ ໃຫມ້ ຜີ ູຮ້ ບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຢ່ າງແທຈ້ ງິ . 1.12. ໄລຍະເວລາ ໃຫລ້ ະບຸຈາໍ ນວນວນັ , ສບັ ປະດາ ຫຼື ເດອື ນ ແລະ ລະບຸໄລຍະເວລາຂນຶ້ ຢ່ ູກບັ ປດັ ໃຈຕ່ ໄໍ ປນ:ີ້ - ລະດບັ ຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ມຫີ ຼາຍຫນອ້ ພຽງໃດ ຖາ້ ຫາກມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ຫຼາຍຕອ້ ງໃຊ້ ເວລາດນົ . - ລະດບັ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຜູບ້ ລໍ ຫິ ານລະດບັ ສູງຈະໃຫເ້ ວວາໜອ້ ຍກວ່ າລະດບັ ປະຕບິ ດັ ການ. - ຫກຼັ ສູດການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຖາ້ ມລີ າຍວຊິ າຫຼາຍຈະຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາຫາຼ ຍ. - ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຖາ້ ຕອ້ ງການເພ່ ມີ ຄວາມຮູອ້ າດໃຊເ້ ວລາບ່ ໍດນົ ປາໃດ ແຕ່ ຖາ້ ຕອ້ ງການ ປ່ ຽນພດຶ ຕກິ າໍ ຜູເ້ ຂາົ້ ຮ່ ວມການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຫຼື ເພ່ ມີ ທກັ ສະຫາຼ ຍໆອາດໃຊເ້ ວລາດນົ . 1.13. ສະຖານທ່ ເີ ຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ການລະບຸ ວ່ າຈະໃຊສ້ ະຖານທ່ ໃີ ດ, ຫອ້ ງປະຊຸມ ຫຼື ຕກຶ ໃດ, ຊນັ້ ໃດໃນກໍລະນທີ ່ ໃີ ຊສ້ ະຖານທ່ ຫີ ຼາຍ ແຫ່ ງຕອ້ ງມກີ ານລະບຸໃຫຊ້ ດັ ເຈນ. 1.14. ຂນັ້ ຕອນດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ການກໍານດົ ຂນັ້ ຕອນການດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຈະເຮດັ ອນັ ໃດກ່ ອນ ຫຼື ຫຼງັ ຕາມລໍາດບັ ຕງັ້ ແຕ່ ລວບລວມຂໍມ້ ູນ, ວາງແຜນການເຝິກອບົ ຮມົ , ດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ຕະຫຼອດຈນົ ຕດິ ຕາມປະເມນີ ຜົນການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍຂຽນເປນັ ຂໆໍ້ ຕາມລາໍ ດບັ . 1.15. ປະຕທິ ນີ ດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫກ້ າໍ ນດົ ໄລຍະເວລາໃນການປະຕບິ ດັ ງານແຕ່ ລະຂນັ້ ຕອນຂອງການດາເນນງາກາໍ ນດົ ເປນັ ອາທດິ ຫຼື ເດອື ນ ແລວ້ ແຕ່ ຄວາມເຫມາະສມົ ໂດຍໃຊແ້ ຜນວາດແກຼນ (Gantt chart) ເພ່ ອື ໃຊຄ້ ວບຄຸມ ແລະ ກວດກາໂຄງການ ເຝກິ ອບົ ຮມົ ດ່ ງັ ຕວົ ຢ່ າງຕ່ ໍໄປນ:ີ້ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 91

ລ/ດ ຂນັ້ ຕອນການດາໍ ເນນີ ງານ 2006 2007 1 ລວບລວມຂມໍ້ ູນ 9 10 11 12 1 2 3 4 2 ປະຊຸມວາງແຜນໂຄງການ 3 ຫາຄວາມຈາໍ ເປນັ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ 4 ກໍານດົ ຫຼກັ ສູດ 5 ກະກຽມການເຝກິ ອບົ ຮມົ 6 ດໍາເນນີ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ 7 ຕດິ ຕາມປະເມນີ ຜນົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ 1.16. ງບົ ປະມານ ການກໍານດົ ຈາໍ ນວນເງນິ ທ່ ຈີ ະຕອ້ ງໃຊຈ້ ່ າຍທ່ ຈີ າໍ ເປນັ ຈະຕອ້ ງຈ່ າຍຕວົ ຈງິ ໃນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໂດຍທ່ ວົ ໄປຈະ ໃຊເ້ ງນິ ຢ່ ູ 3 ປະເພດດ່ ງັ ນ:ີ້ - ຄ່ າຕອບແທນ: ວທິ ະຍາກອນ, ເຮດັ ວຽກເກນີ ເວລາ. - ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍຕ່ າງໆ: ອດັ ຕາກນິ , ພາຫະນະ, ບ່ ອນພກັ ເຊາົ , ອາຫານ, ເຄ່ ອື ງດ່ ມື , ພມິ ເອກະສານ.ຫອ້ ງ ປະຊຸມ. - ຄ່ າອຸປະກອນ: ເຈຍ້ ແຜ່ ນໃຫຍ່ , ເຈຍ້ A4, ບກິ , ປມື້ ຂຽນ, ເຟດີ ຂຽນເຈຍ້ , ສໍ, ຟມີ ຖ່ າຍຮູບ. 1.17. ຜນົ ຄາດວ່ າຈະໄດຮ້ ບັ ເມ່ ອື ສນິ້ ສຸດການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລວ້ ຈະເກດີ ຜນົ ແນວໃດແດ່ ໃຫລ້ ະບຸຜນົ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ທາງກງົ ແລະ ທາງອອ້ ມ ຕະຫຼອດຜນົ ກະທບົ ຕ່ ໍສ່ ງິ ແວດລອ້ ມ ໃນດາ້ ນວຽກງານ ຈະບອກຜນົ ປະສດິ ທຜິ ນົ ຂອງວຽກງານ. 1.18. ກໍານດົ ການເຝກິ ອບົ ຮມົ ແລະ ຕາຕະລາງເຝກິ ອບົ ຮມົ ເປນັ ການກໍານດົ ເວລາການບນັ ລະຍາຍ ຫຼື ປະຕບິ ດັ ກດິ ຈະກໍາຕ່ າງໆ ວ່ າຈະເຮດັ ເວລາໃດ ຄວນມກີ ໍານດົ ການຢ່ າງລະອຽດ ໂດຍກໍານດົ ວນັ ເວລາ ແລະ ຊ່ ວື ທິ ະຍາກອນ ພອ້ ມທງັ ເຮດັ ຕາຕະ ລາງການເຝິກອບົ ຮມົ ໂດຍ ສງັ ເຂບ ເພ່ ອື ສະແດງພາບລວມໆຂອງການເຝກິ ອບົ ຮມົ . 2. ລກັ ສະນະແຜນເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ດີ ີ ແຜນເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ດີ ເີ ປນັ ທ່ ຍີ ອມຮບັ ໂດຍທ່ ວົ ໄປ ຊ່ ງຶ ມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ 2.1. ຄວາມຍດື ຫຍ່ ຸນ ແຜນທ່ ດີ ຄີ ວນມຄີ ວາມຍດື ຫຍ່ ຸນ ຫຼື ສອດຄ່ ອງຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຍຸດທະວທິ ີ ໃຫເ້ ຂາົ້ ກບັ ສະພາບແວດລອ້ ມ ແລະ ໂອກາດໃຫມ່ ໆທາງວຽກງານ. 2.2. ຄວບຄຸມ ໃຫຄ້ ວບຄຸມໄປເຖງິ ຫນາ້ ທ່ ຕີ ່ າງໆ ແລະ ລະດບັ ຕ່ າງໆຂອງອງົ ການ ເພ່ ອື ເປາົ້ ຫມາຍຂອງວຽກ ງານອນັ ດຽວ ກນັ . ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 92

2.3 ຄຸມ້ ຄ່ າ ການເຮດັ ແຜນໃດໆ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍໃນການເຮດັ ແຜນ ຫຼື ການນາໍ ແຜນໄປໃຊຄ້ ວນປະຫຍດັ ແລະ ຄຸມ້ ຄ່ າ. 2.4. ມຄີ ວາມຊດັ ເຈນ ແຜນທ່ ີເຮດັ ຂນຶ້ ຈະຕອ້ ງຊດັ ເຈນວ່ າ ໃຜເປັນຜູເ້ ຮດັ , ຈະເຮດັ ຫຍ,ັ .ເຮດັ ຢ່ ູໃສ, ຈະເຮດັ ແນວໃດ, ຈະໃຊ້ ງບົ ປະມານເທ່ າົ ໃດ ແລະ ຢ່ ູໃນຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງໃຜ. 2.5. ໄລຍະເວລາຂອງແຜນ ຈະຕອ້ ງກາໍ ນດົ ໃຫແ້ ນ່ ນອນວ່ າຈະ ເລມີ ຕນົ້ ແລະ ສນິ້ ສຸດເມ່ ອື ໃດ? 2.6. ຄວນເປນັ ພທິ ກີ ານ ການເຮດັ ແຜນຕອ້ ງຜ່ ານຂນັ້ ຕອນຕ່ າງໆຕາມລໍາດບັ ເລ່ ມີ ແຕ່ ກະກຽມ, ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນ, ເຮດັ ແຜນ, ນໍາ ແຜນໄປປະຕບິ ດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ທງັ ນແີ້ ຜນຈະຕອ້ ງໄດຮ້ ບັ ການອະນຸມດັ ຈາກຜູທ້ ່ ມີ ອີ າໍ ນາດຂອງອງົ ການກ່ ອນ. 2.7. ປດິ ລບັ ໃນດາ້ ນວຽກງານ ຫຼື ທຸລະກດິ ຈະຕອ້ ງໃຫຮ້ ູສ້ ະເພາະຜູທ້ ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ ງເທ່ າົ ນນັ້ ບ່ ດໍ ່ ງັ ນນັ້ , ຖາ້ ຫາກເສຍລບັ ຈະ ພາໃຫອ້ ງົ ການເສ່ ອື ມເສຍ. 2.8 ມເີ ຫດຜນົ ຄວນກາໍ ນດົ ຂນຶ້ ຢ່ າງມເີ ຫດຜນົ , ມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ , ສາມາດນາໍ ໄປປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໄດ້ ແລະ ມແີ ນວທາງທ່ ຈີ ະ ນາໍ ໄປສ່ ູເປາົ້ ຫມາຍທ່ ກີ ໍານດົ ໄວ.້ 2.9. ມຄີ ວາມສອດຄ່ ອງ ແຜນທ່ ດີ ຄີ ວນຢ່ ູໃນຂອບເຂດ ຫຼື ສອດຄ່ ອງກບັ ຈດຸ ປະສງົ ແລະ ນະໂຍບາຍຂອງອງົ ການທ່ ີ ກໍານດົ ໄວ.້ 2.10. ເນນັ້ ທ່ ອີ ະນາຄດົ ຄວນກາໍ ນດົ ໄລຍະເວລາຂອງແຜນໃຫຊ້ ດັ ເຈນຈະແຈງ້ ແລະ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ. 2.11. ການຕ່ ໍເນ່ ອື ງ ແມ່ ນການຕ່ ໍເນ່ ອື ງກບັ ແຜນອ່ ນື ໆ ແລະ ຕ່ ໍເນ່ ອື ງໃນຂະບວນການຈດັ ການ ລວມທງັ ມກີ ານປະເມນີ ຜົນ ແຜນທ່ ນີ າໍ ໄປປະຕບິ ດັ ແລວ້ ແລະ ຜນົ ປະເມນີ ມາປບັ ປຸງຄນື ໃຫມ່ . 3. ສະຫຸຼບ ການວາງແຜນການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ດີ ີ ຄກື ານຂຽນໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ໃຫດ້ ີ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ອະນຸຍາດຈາກຜູ ້ ບໍລຫິ ານລະດບັ ສູງ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ທ່ ດີ ຈີ ະຕອ້ ງເຫມາະສມົ ເປນັ ໄປຕາມນະໂຍຂອງອງົ ການ, ປະຫຍດັ ແລະ ສາມາດນາໍ ໄປປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ໄດ້ ການຂຽນໂຄງການໃຫລ້ ະອຽດ ເທ່ າົ ທ່ ຈີ ະຫຼາຍໄດ້ ກຈໍ ະເຮດັ ໃຫຜ້ ູກ້ ່ ຽວຂອ້ ງນໍາໄປ ປະຕບິ ດັ ໄດຢ້ ່ າງສະດວກຫຼາຍ. ຕວົ ຢ່ າງ ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ອງົ ການ: ກມົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ. ແຜນງານ: ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ເພ່ ອື ສ່ ງົ ເສມີ ການຫາລາຍໄດໃ້ ຫແ້ ກ່ ຊາວຫນ່ ຸມ ແລະ ຊາວບາ້ ນໃນ ເຂດຊນົ ນະບດົ . ຊ່ ໂື ຄງການ: ໂຄງການເຝກິ ອບົ ຮມົ ການຂຽນຂ່ າວສນັ້ , ບດົ ວຽກດຄີ ນົ ເດ່ ນັ ທາງວທິ ະຍຸ ແລະ ໂທລະໂຄງ. ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 93

ຫນ່ ວຍງານທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບ: ພະແນກລບົ ລາ້ ງຄວາມບ່ ໍຮູຫ້ ນງັ ສື 1. ຫຼກັ ການ ແລະ ເຫດຜນົ ກມົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ໄດຮ້ ່ ວມມກື ບັ ອງົ ການອຸຍແນດສະໂກບາງກອກ ປະຕບິ ດັ ໂຄງການການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ ເພ່ ອື ສ່ ງົ ເສມີ ການຫາລາຍໄດໃ້ ຫແ້ ກ່ ຊາວຫນ່ ມຸ ແລະ ຊາວບາ້ ນໃນເຂດ ຊນົ ນະບດົ ໂດຍນໍາໃຊສ້ ່ ສື ານຂອງຍຸກສະໄຫມ (ICT) ໃນໄລຍະ ທ່ ີ 2 (2004 - 2006) ທ່ ບີ າ້ ນຜາຮອມ, ພູດນິ ແດງ, ໂພນສູງ ແລະ ນາມອນເຫນອື ເມອື ງວງັ ວຽງ ແຂວງ ວຽງຈນັ ໃນໂຄງການໄດປ້ ະກອບເຄ່ ອື ງສ່ ສື ານຈໍານວນ ຫນ່ ງຶ ເຊ່ ນັ ຊຸດໂທລະໂຄ່ ງ, ວທິ ະຍຸ - ເທບ, ໂທລະພາບ, ເຄ່ ອື ງຫຼນິ້ ວຊີ ດີ ,ີ ຊຸດຄອມພວິ ເຕີ ແລະ ອ່ ນື ໆ ເພ່ ອື ນາໍ ໃຊ້ ເຂົາ້ ໃນການເກບັ ກໍາ, ລວບລວມ ແລະ ເຜີຍແຜ່ ຂ່ າວສານຂໍມ້ ູນຕ່ າງໆ ເຊ່ ັນ ຂ່ າວສັນ້ , ວຽກດີຄນົ ເດ່ ນັ , ດາ້ ນ ວດັ ທະນະທໍາອນັ ດງີ າມຂອງບາ້ ນ, ການຜະລດິ ຂອງຊາວບາ້ ນ ແລະ ຄວາມຮູອ້ ່ ນື ໆ ທ່ ເີ ປນັ ຂໍມ້ ູນທ່ ຮີ ບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ການ ເປນັ ຢ່ ູ ຂອງຊາວບາ້ ນ. ເພ່ ອື ເຮດັ ໃຫຄ້ ະນະຮບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການຂນັ້ ກະຊວງ, ແຂວງ, ເມອື ງ, ບາ້ ນ, ຊາວຫນ່ ຸມ ແລະ ແມ່ ຍງິ ໃນ 4 ບາ້ ນ ສາມາດນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງສ່ ສື ານດ່ ງັ ກ່ າວ ແລະ ສາມາດຜະລດິ ລາຍການອອກຂ່ າວ ທາງໂທລະໂຄ່ ງປະຈາໍ ບາ້ ນໃຫ້ ຖກື ຕອ້ ງກບັ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງໂຄງການ ແລະ ຖກື ຕອ້ ງຕາມຫຼກັ ວຊິ າການ. ດ່ ງັ ນນັ້ , ຈ່ ງຶ ຈາໍ ເປນັ ຕອ້ ງໄດເ້ ຝກິ ອບົ ຮມົ ການ ຜະລດິ ລາຍການອອກຂ່ າວໂທລະໂຄງຂນຶ້ . 2. ຈດຸ ປະສງົ - ເພ່ ອື ເສມີ ສາ້ ງຄວາມສາມາດດາ້ ນການນໍາໃຊເ້ ຄ່ ອື ງສ່ ສື ານແລະການໂຄສະນາເຜີຍແຜ່ ຂ່ າວສານຂໍມ້ ູນໃຫ້ ຄະນະຮບັ ຜດິ ຊອບໂຄງການຂນັ້ ກະຊວງ, ແຂວງ, ເມອື ງ, ບາ້ ນ, ຊາວຫນ່ ມຸ ແລະ ແມ່ ຍງິ ໃນບາ້ ນເປາົ້ ຫມາຍ. - ເພ່ ອື ນາໍ ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງສ່ ສື ານ ເຊ່ ນັ ໂທລະໂຄງ, ເຄ່ ອື ງສຽງ, ໂທລະພາບ, ເຄ່ ອື ງຫນຼິ້ ວຊີ ດີ ໃີ ຫຖ້ ກື ຕອ້ ງຕາມຫຼກັ ວຊິ າການ. - ເພ່ ອື ສາ້ ງເຄ່ ອື ງມສື ລບັ ເກບັ ກໍາຂມໍ້ ູນ, ພອ້ ມທງັ ເກບັ ຂ່ າວຕ່ າງໆໃນທອ້ ງຖ່ ນິ ເພ່ ອື ຂຽນຂ່ າວສນັ້ , ບດົ ວຽກດີ ຄນົ ເດ່ ນັ . - ຂຽນຂ່ າວສນັ້ ແລະ ຈດັ ລາຍການອອກຂ່ າວໂທລະໂຄ່ ງປະຈາໍ ບາ້ ນຂອງຕນົ ເອງໄດ.້ 3. ເປາົ້ ຫມາຍ - ຄະນະຮບັ ຜດິ ຊອບການເຝກິ ອບົ ຮມົ 3 ຄນົ - ວທິ ະຍາກອນ 2 ຄນົ - ວຊິ າການກມົ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 1 ຄນົ - ວຊິ າການພະແນກສກຶ ສາປະຈາໍ ແຂວງວຽງຈນັ 1 ຄນົ - ວຊິ າການຫອ້ ງການສກຶ ສາປະຈາໍ ເມອື ງວງັ ວຽງ 1 ຄນົ - ຊາວບາ້ ນ ບາ້ ນຜາຮອມ 3 ຄນົ - ຊາວບາ້ ນ ບາ້ ນພູດນິ ແດງ 5 ຄນົ - ຊາວບາ້ ນ ບາ້ ນໂພນສູງ 5 ຄນົ - ຊາວບາ້ ນ ບາ້ ນນາມອນເຫນອື 3 ຄນົ - ຜູຮ້ ບັ ໃຊກ້ ານເຝກິ ອບົ ຮມົ 1 ຄນົ ຮຽບຮຽງໂດຍ ອຈ ປທ ແອງທລິ າດ ຫາຼ້ ອ່ ຸນແກວ້ ການສກຶ ສານອກໂຮງຮຽນ 94