สื่อการเรียนการสอนภาษาไทย-ม.1 เรื่อง พื้นฐานการอ่านเขียน

๑. สระเด่ียว (สระแท)้ มี ๑๘ เสยี ง แบง่ เป็นเสยี งสัน้ -เสยี งยาวได้ ๙ คู่ (เป็นสระคกู่ ัน) สระเสียงสนั้ สระเสยี งยาว ตัวอย่าง ตัวอยา่ ง เอะ เอ เตะ เต แอะ แอ แปะ แป โอะ โอ ดม โดม เอาะ ออ เจาะ จอ เออะ เออ เจอะ เจอ

๒. สระประสม มี ๓ เสยี ง คือ เอยี เออื อัว เอีย อี + อา เอียะ อ+ิ อะ เอือ ออื + อา เออื ะ อ+ึ อะ อัว อู +อา อัวะ อ+ุ อะ

๓. สระเกนิ มี ๘ เสียง อา ไอ ใอ เอา ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ

ให้นักเรยี นแบง่ กลุ่ม ศึกษาความรดู้ ้วยตวั เอง เร่อื ง เสียงในภาษาไทย (เสยี งสระ) ในหัวขอ้ ต่อไปนี้ สามารถดาวน์โหลดใบความร้ไู ด้ท่ี www.dltv.ac.th รายวิชา ภาษาไทย ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 1

กล่มุ ท่ี ๑ ศกึ ษาความหมายของเสียงในภาษา กลุ่มท่ี ๒ ศึกษากาเนิดของเสียงในภาษา กลมุ่ ท่ี ๓ ศกึ ษาความหมายของเสยี งสระ กลมุ่ ท่ี ๔ ศึกษาสระเดยี่ ว สระประสม สระเกิน กลุ่มที่ ๕ ข้อสงั เกตของเสยี งสระ

ตัวแทนกลุ่มนาเสนอ ผลงานหนา้ ช้นั เรียน

ใหน้ ักเรยี นช่วยกนั รวบรวมคาใหไ้ ด้ มากท่สี ุด ทาใสใ่ บงานพรอ้ มทง้ั ตกแตง่ ใหส้ วยงาม

รายวชิ า ภาษาไทย รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ หนว่ ยท่ี ๑ พื้นฐานอ่านเขียน เรื่อง เสียงในภาษาไทย (เสยี งสระ) ผสู้ อน ครูนิสาชล รงุ่ เนย ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๑

เสยี งในภาษาไทย (เสียงสระ)

จุดประสงค์การเรยี นรู้ ๑. อธิบายตาแหน่งของสระในภาษาไทยได้ ๒. จาแนกสระในภาษาไทยได้

ชนิดและลกั ษณะของเสียงสระในภาษาไทย เสียงในภาษามอี ยู่ ๓ ชนดิ ได้แก่ เสยี งสระ เสียงพยญั ชนะ และเสยี งวรรณยุกต์

สระในภาษาไทย มี ๒๑ รูป ๒๑ เสียง รูปสระ เป็นเครื่องหมายที่เขียนข้ึนแทน เสียงสระ โดยใช้เขียนโดด ๆ หรือใช้เขียน ประกอบกับรปู สระใหม่ มี ๒๑ รปู

เสียงสระ เสียงสระในภาษาไทยมี ๒๑ เสยี ง แบง่ เปน็ ๑. สระเดยี่ ว ๑๘ เสยี ง ๒. สระประสม ๓ เสียง

ประเภทของรูปสระ สระคงรปู คือ สระทีน่ าไปประสมกับพยญั ชนะแล้ว ไมม่ กี ารเปลย่ี นรูป ไมว่ ่าคานนั้ จะมตี วั สะกดหรือไม่มีตวั เช่น ม + -า มา ข + โ- + น โขน ล + เ-อะ เลอะ จ + ะ จะ

ประเภทของรปู สระ สระลดรปู คือ สระท่นี าไปประสมกบั พยัญชนะแล้ว รปู สระบางตวั จะหายไปเมอื่ มตี วั สะกด ค + โ- ะ +น คน จ + อ + ร จร

ประเภทของรปู สระ สระเปลยี่ นรปู คือ สระทน่ี าไปประสมกับพยญั ชนะแล้ว รูปสระบางตวั เปลี่ยนรูปไปเมื่อมตี ัวสะกด ได้แก่ สระ – ะ เปล่ียนรปู – ะ เป็น - ั เชน่ ก + -ะ + ด สระ เ-ะ เปลีย่ นรูป – ะ เป็น - เช่น ป + เ–ะ + น

สระอยูท่ ใ่ี ด ๑. เขยี นไวห้ น้าพยัญชนะมี ๔ รปู ไดแ้ ก่ เ ใ ไ โ ๒. เขียนไวห้ ลงั พยัญชนะ ๗ รูป ไดแ้ ก่ ะ า ฤ ย ร ว อ ๓. เขียนไว้บนพยัญชนะ มี ๕ รูป ได้แก่ ั ิ ่ ๔. เขียนไวล้ า่ งพยัญชนะมี ๒ รปู ไดแ้ ก่ ุ ู ๕. เขียนโดด ๆ ไมต่ ้องประสมพยญั ชนะมี ๔ รูป ไดแ้ ก่ ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ

สระอย่ทู ใ่ี ด ๖. ใช้ไดต้ ามลาพังไมต่ ้องประสมกับรูปสระอืน่ มี ๑๗ รูป ไดแ้ ก่ ะ ั า ิ ุ ู เ ใ ไ โ ฤ ฤๅ ฦ ฦๅ ร อ ๗. ต้องประสมกบั รปู สระอืน่ มี ๔ รปู ไดแ้ ก่ ่ ย ว ๘. ใชล้ าพงั กได้ใช้ควบกับพยญั ชนะกได้ ออกเสียงคลา้ ยมี ร อยู่ดว้ ย มี ๑ รูป คือ ฤ (ตวั ฤๅ ฦ ฦๅ ตามหลกั กใช้ควบกบั พยญั ชนะไดแ้ ตไ่ มม่ ที ่ใี ช้) ๙. ใช้เปน็ สระกได้ ใชเ้ ปน็ พยญั ชนะกได้ มี ๔ รูป ไดแ้ ก่ ย ร ว อ

ให้นักเรียนระดมความคดิ เก่ียวกบั การวางสระไมถ่ กู ตาแหน่ง จะมีผลอย่างไร พร้อมศึกษาใบความรู้ เรอ่ื ง ตาแหนง่ ของสระในภาษาไทย สามารถดาวน์โหลดใบความรไู้ ด้ที่ www.dltv.ac.th รายวชิ า ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1



ใหน้ ักเรียนทาใบงาน เรือ่ ง เสียงในภาษาไทย (เสียงสระ) สามารถดาวน์โหลดใบงานได้ที่ www.dltv.ac.th รายวชิ า ภาษาไทย ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

ใบงาน เร่อื ง เสยี งในภาษาไทย (เสยี งสระ) กจิ กรรมท่ี ๑ คาชี้แจง ใหน้ ักเรียนเขียนเครอ่ื งหมาย หนา้ ข้อความท่ีถูกต้อง และเขยี น เครื่องหมาย หน้าขอ้ ความที่ไมถ่ กู ต้อง ........................ ๑. แหลง่ เริ่มต้นของเสยี ง คือ ปาก ........................ ๒. เสยี งสระ และเสยี งพยัญชนะนบั เป็นเสยี งในภาษา ........................ ๓. เสยี งท่มี นุษย์ใชเ้ พื่อสอื่ ความหมาย คอื เสยี งในภาษา ........................ ๔. เสยี งในภาษาเกดิ จากลมเดินทางจากปอดผ่านหลอดลมออกมาทางชอ่ งปากหรือ จมูกโดยไมก่ ระทบส่งิ ใดเลย ........................ ๕. อวยั วะต่าง ๆ ในปาก เช่น ลนิ้ ไก่ ลน้ิ ฟนั เพดาน และริมฝีปาก มสี ว่ นในการ ทาให้เกดิ เสียงในภาษาฟงั เปน็ เสยี งต่างกนั ออกไป

ใบงาน เรือ่ ง เสยี งในภาษาไทย (เสยี งสระ) กิจกรรมท่ี ๒ คาชแี้ จง ใหน้ ักเรยี นตอบคาถามลงในช่องวา่ งต่อไปน้ใี ห้ถูกตอ้ งเหมาะสม ๑. เสียงในภาษาเริม่ ตน้ ที่ ....................................................................................................... ๒. เสียงในภาษาไทยแบง่ ออกได้............... เสียง ไดแ้ ก.่ ......................................................... ๓. เสยี งสระทอ่ี ยูใ่ นคาเหลา่ น้ี คอื ซู่ ......................แซง .........................งอ .......................... ววั .........................

ใบงาน เร่ือง เสยี งในภาษาไทย (เสียงสระ) กจิ กรรมท่ี ๒ คาชีแ้ จง ให้นักเรียนตอบคาถามลงในชอ่ งว่างตอ่ ไปนี้ให้ถูกตอ้ งเหมาะสม ๔. นกั เรียนจาแนกคาสระเสยี งเด่ยี วแท้ลงในชอ่ งวา่ ง กวน จดื กลงึ ตู้ ขลุ่ย เบ่อื เตรียม เทพ เกลด เพลยี กัด จาน ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ใบงาน เรอื่ ง เสยี งในภาษาไทย (เสยี งสระ) กิจกรรมที่ ๒ คาช้ีแจง ให้นักเรียนตอบคาถามลงในชอ่ งวา่ งตอ่ ไปนีใ้ ห้ถกู ตอ้ งเหมาะสม ๕. ขดี เส้นใต้คาทม่ี สี ระประสม (สระเล่ือน) ทุ่งนา ป่าเขา หนองนา้ บา้ นเรือน

ใบงาน เรอื่ ง เสียงในภาษาไทย (เสียงสระ) เฉลย กจิ กรรมท่ี ๑ คาชแ้ี จง ให้นกั เรียนเขยี นเครอื่ งหมาย หน้าข้อความทีถ่ กู ตอ้ ง และเขียน เคร่ืองหมาย หน้าข้อความทไ่ี มถ่ ูกตอ้ ง .........✘............... ๑. แหลง่ เรม่ิ ตน้ ของเสยี ง คือ ปาก .........✓............... ๒. เสียงสระ และเสยี งพยัญชนะนบั เป็นเสียงในภาษา .........✓............... ๓. เสียงทมี่ นษุ ยใ์ ชเ้ พอ่ื สอ่ื ความหมาย คอื เสียงในภาษา .........✘............... ๔. เสียงในภาษาเกดิ จากลมเดินทางจากปอดผ่านหลอดลมออกมาทางชอ่ งปากหรอื จมูกโดยไม่กระทบสิ่งใดเลย .........✓............... ๕. อวยั วะต่าง ๆ ในปาก เช่น ล้ินไก่ ล้นิ ฟนั เพดาน และรมิ ฝปี าก มสี ่วนในการ ทาใหเ้ กดิ เสยี งในภาษาฟังเปน็ เสยี งตา่ งกนั ออกไป

ใบงาน เร่อื ง เสียงในภาษาไทย (เสียงสระ) เฉลย กจิ กรรมท่ี ๒ คาช้แี จง ให้นักเรยี นตอบคาถามลงในชอ่ งว่างตอ่ ไปนี้ให้ถกู ต้องเหมาะสม ๑. เสยี งในภาษาเริม่ ตน้ ที่ ...........ล..ม...จ..า..ก...ป..อ...ด........................................................................... ๒. เสียงในภาษาไทยแบ่งออกได้....๓......เสยี ง ได้แก.่เ.ส..ีย..ง..พ...ย..ัญ...ช..น..ะ.....เ.ส..ีย..ง..ส..ร..ะ....แ..ล..ะ..เ.ส...ีย..ง.ว..ร..ร..ณ...ย..กุ..ต. ์ ๓. เสียงสระทีอ่ ยใู่ นคาเหล่าน้ี คือ ซู่ .....ส...ร..ะ..อ..ู........แซง ......ส...ร..ะ..แ..อ..........งอ .........ส...ร..ะ..อ..อ........ ววั ......ส...ร..ะ..อ..วั..........

ใบงาน เรอื่ ง เสยี งในภาษาไทย (เสียงสระ) เฉลย กิจกรรมท่ี ๒ คาชีแ้ จง ให้นักเรียนตอบคาถามลงในชอ่ งว่างต่อไปน้ีให้ถูกตอ้ งเหมาะสม ๔. นกั เรยี นจาแนกคาสระเสียงเด่ียวแท้ลงในช่องวา่ ง กวน จืด กลงึ ตู้ ขลยุ่ เบอื่ เตรียม เทพ เกลด เพลีย กัด จาน จดื กลึง ตู้ ขลุ่ย………………………(…ส…ร…ะ…อ…อื …)………………………………(ส…ร…ะ…อ…)ึ …………………………(ส…ร…ะ…อ…)ู …………………………………(ส…ร…ะ…อ…)ุ …… กัด จาน เทพ เกลด……………………(…ส…ร…ะ…อ…ะ…)………………………………(ส…ร…ะ…อ…า…)……………………………(ส…ร…ะ…เ…อ…)…………………………(…ส…ร…ะ…เอ…ะ…)… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงาน เรอ่ื ง เสยี งในภาษาไทย (เสียงสระ) เฉลย กจิ กรรมท่ี ๒ คาชแี้ จง ให้นกั เรียนตอบคาถามลงในช่องวา่ งต่อไปน้ใี หถ้ กู ต้องเหมาะสม ๕. ขดี เสน้ ใต้คาที่มีสระประสม (สระเลื่อน) บ้านเรือน ทุง่ นา ป่าเขา หนองน้า



เสยี งในภาษา หมายถงึ เสียงท่มี นุษย์เปลง่ ออกมา เพ่อื ใชส้ ่อื ความหมายระหว่างมนษุ ยด์ ้วยกัน อวัยวะที่ทาให้เกิดเสียง ได้แก่ ปอด หลอดลม กล่องเสียง ล้ินไก่ ในช่องปาก ได้แก่ เพดาน ลิ้น ป่มุ เหงือก และรมิ ฝีปาก

เสียงสระ ในภาษาไทยแต่เดมิ นักภาษาศาสตรก์ ลา่ วว่า มี ๒๔ เสียง ใน ปัจจบุ ันนับเพยี ง ๒๑ เสียง และมีรปู สระ อีก ๒๑ รูป

รายวิชา ภาษาไทย รหัสวชิ า ท๒๑๑๐๑ หน่วยท่ี ๑ พน้ื ฐานอา่ นเขยี น เร่อื ง เสียงในภาษาไทย (เสียงพยญั ชนะ) ผูส้ อน ครูนสิ าชล รงุ่ เนย ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๑

เสยี งในภาษาไทย (เสียงพยญั ชนะ)

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ ๑. อธบิ ายความหมายเสยี งพยญั ชนะในภาษาไทยได้ ๒. อธบิ ายลักษณะของเสยี งพยัญชนะในภาษาไทยได้

พยญั ชนะไทย

เสียงพยัญชนะ (เสียงแปร) หมายถึง............ เสียงที่เกิดจากลมที่ออกจาก ปอด แต่ขณะท่ี ลมผ่านหลอดลม หรือออกมาทางช่องทางเดิน ของลมจะถูกสกัดกั้น ณ ที่ใดที่หน่ึง ตั้งแต่ในลาคอ ในช่องปาก หรือในช่องจมูก และลมอาจถูกสกัดกั้น ไวท้ ง้ั หมด

แผนภูมิพยญั ชนะ กขฃคฅฆ งจฉชซฌ ญฎฏฐฑฒ ณดตถทธน บปผฝพฟภม ยรลวศษสหฬอฮ ภาพ www.freepik.com @tigatelu

รปู และ เสียง พยัญชนะในภาษาไทย พยญั ชนะ มี ๔๔ รูป ๒๑ เสียง

แต่ รปู พยัญชนะ ๔๔ รูป ไมไ่ ดแ้ ทนพยัญชนะ ๔๔ เสียง เสียงพยัญชนะไทย มีแค่ ๒๑ เสยี ง เพราะวา่ พยญั ชนะหลายรปู มีเสยี งซา้ กนั

ญ ยเช่น รูป ๑ รปู ๒ ออกเสียงไม่ตา่ งกัน ภาพ www.freepik.com @julanee

เราใชเ้ คร่ืองหมาย /-/ เปน็ เครื่องหมายแสดง เสยี ง

รปู และเสยี ง มีอะไรบ้าง ?

เสยี งพยัญชนะไทย ๒๑ เสยี ง รูปพยัญชนะไทย ๔๔ รปู ๑. /ก/ ก ๒. /ค/ ข ฃ ค ฅ ฆ ๓. /ง/ ง ๔. /จ/ จ ๕. /ช/ ช ฌ ฉ ๖. /ซ/ ซ ส ศ ษ

เสยี งพยญั ชนะไทย ๒๑ เสียง รูปพยัญชนะไทย ๔๔ รปู ๗. /ด/ ดฎ ๘. /ต/ ตฏ ๙. /ท/ ทธฑฒถฐ ๑๐. /น/ นณ

เสยี งพยัญชนะไทย ๒๑ เสยี ง รปู พยญั ชนะไทย ๔๔ รปู ๑๑. /บ/ บ ๑๒. /ป/ ป ๑๓. /พ/ พภผ ๑๔. /ฟ/ ฟฝ ๑๕. /ม/ ม

เสยี งพยญั ชนะไทย ๒๑ เสยี ง รปู พยัญชนะไทย ๔๔ รปู ๑๖. /ย/ ยญ ๑๗. /ร/ ร ๑๘. /ล/ ลฬ ๑๙. /ว/ ว ๒๐. /ฮ/ ฮห ๒๑. /อ/ อ

ขอ้ สังเกต บ า ง ค รั้ ง เ สี ย ง พ ยั ญ ช น ะ เ สี ย ง เ ดี ย ว มี รูปพยัญชนะมากที่สุดถึง ๖ ตัว เช่น เสียง ท มี รูปพยัญชนะ ท ธ ฑ ฒ ถ ฐ เป็นต้น แต่ บางเสียงก็มรี ปู พยัญชนะเพยี งรูปเดยี วเท่านั้น

พยัญชนะไทย แบง่ ออกเปน็ ๒ สว่ น พยญั ชนะตน้ พยญั ชนะทา้ ย เสียงพยญั ชนะตน้ แบง่ ออกเปน็ ๒ ชนิด คือ ๑. เสียงพยัญชนะตน้ เดี่ยว ๒. เสยี งพยญั ชนะควบกล้า

พยัญชนะตน้ เด่ยี ว ๑. เสียงพยัญชนะต้นเด่ียว เช่น กัน ขาน คิด ฉาน ชอบ /ก/ /ข/ /ค/ /ช/ เป็น เสยี งพยัญชนะตน้