ບົດວິໄຈ

ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນະຖາວອນ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ ກມົ ສາ້ ງຄູ ວິທະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາ ບດົ ລາຍງານການວິໄຈ ການນາໃຊວ້ ິທີສອນແບບCIPA Model ເຂົ້າໃນການສອນກຽ່ ວກບັ ຄວາມຮູພ້ ນ້ ຖານກຽ່ ວກບັ ລດັ ທິມາກ - ເລນິນ ໃຫແ້ ກນ່ ກັ ສຶກສາສາຍຄູອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ີວິທະຍາໄລຄູຫຼວງນ້າທາສກົ ຮຽນ 2019-2020 Using the CIPA Model in Teaching the Fundamental Knowledge of Marx-Lenin to Kindergarten Teacher Students, 1st years ກ, 12 + 2, Semester 1, Academic 2019-2020, Luang Namtha College. ຜູວ້ ິໄຈ: ປະລິນຍາຕີ ພູລິໄຊ ດວງມິກສະວງົ ທ່ ີ ປຶ ກສາ: ອາຈານ ປະລິນຍາໂທ ສຸກນັ ໄຊ ພງົ ສະຫວນັ ສກົ ຮຽນ 2019 - 2020

ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ສນັ ຕພິ າບ ເອກະລາດ ປະຊາທປິ ະໄຕ ເອກະພາບ ວດັ ທະນະຖາວອນ ວທິ ະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາ ເລກທີ /ອປ.ອຖ ຫອ້ ງການອະນບຸ ານ - ປະຖມົ ລງົ ວນັ ທີ ກນັ ຍາ 2019 ໜງັ ສສື ະເໜີ ຮຽນ: ທ່ ານຫວົ ໜາ້ ຫອ້ ງການອະນບຸ ານ - ປະຖມົ ທ່ ນີ ບັ ຖື ເລ່ ອື ງ: ຂອະນຸຍາດເຮດັ ການວໄິ ຈໃນຊນັ້ ຮຽນ ຂອງນກັ ສກຶ ສາສາຍອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ -ອງີ ຕາມ: ຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການໃນການສາ້ ງບຸກຄະລາກອນພາຍໃນວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນາ້ ທາ. -ອງີ ຕາມ: ແຜນຂອງໜ່ ວຍງານການວໄິ ຈໃນຊນັ້ ຮຽນກ່ ຄແື ຜນຂອງຫອ້ ງການພດັ ທະນາຄູ ແລະຜູບ້ ລຫິ ານ ການສກຶ ສາ. ເພ່ ອື ເປັນການພັດທະນາການຮຽນ-ການສອນພາຍໃນສາຍ ແລະ ພັດທະນາວຊິ າສອນຂອງຕົນເອງ ຂາ້ ພະເຈາົ້ ປຕ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ ສງັ ກດັ ຢ່ ູຫອ້ ງການພດັ ທະນາຄູ ແລະ ຜູບ້ ລຫິ ານການສກຶ ສາ, ໜ່ ວຍງານ ວໄິ ຈໃນຊນັ້ ຮຽນ, ຂຖເື ປັນກຽດຮຽນສະເໜມີ າຍງັ ທ່ ານ ເພ່ ຂື ອະນຍຸ າດເຮດັ ການວໄິ ຈຕວົ ຈງິ ຢ່ ູໃນໂຮງຮຽນຂອງ ນກັ ສກຶ ສາສາຍອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ ີ ວທິ ະຍາໄລຄູຫຼວງນາ້ ທາ.ໃນຫວົ ຂ:້ “ການນາໃຊວ້ ທິ ີການ ສອນແບບບນັ ຍາຍເຂາົ້ ໃນການສອນຄວາມຮູພ້ ນື້ ຖານກ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ,ວຊິ າ ການເມອື ງ ນກັ ສກຶ ສາ ສາຍອະນບຸ ານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນາ້ ທາ”. ດ່ ັງນັນ້ , ຈ່ ິງຮຽນສະເໜີ ມາຍັງທ່ ານ ເພ່ ອື ຄນົ້ ຄວ້ າ ແລະ ພຈິ າລະນາແກໄ້ ຂຕາມຄວາມເໝາະສມົ ດວ້ ຍ. ຮຽນມາດວ້ ຍຄວາມເຄາົ ລບົ ແລະ ນບັ ຖືຢ່ າງສູງ. ຫວົ ໜາ້ ຫອ້ ງການອະນບຸ ານ - ປະຖມົ ຜູຮ້ ອ້ ງຂ

ໃບຮບັ ຮອງປອ້ ງກນັ ບດົ ລາຍງານການວໄິ ຈ ຜວ້ ໄິ ຈ: ປຕ ພລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ ຫວົ ຂ:້ “ການນາໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບCIPA Model ເຂາົ້ ໃນການສອນກ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ໃຫແ້ ກ່ ນກັ ສກຶ ສາສາຍຄອະນຸບານ ລະບົບ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ທາສົກຮຽນ 2019- 2020”

I ຄຳຂອບໃຈ ຂຳ້ ພະເຈຳ້ ມຄີ ວຳມພຳກພູມໃຈເປັນຍງັ ຍິ່ ງິ ທ່ິ ໄີ ດມ້ ໂີ ອກຳດໄດເ້ ຮດັ ກຳນວໄິ ຈຄງັ້ ນີ້ ເພຳະວ່ິ ຳເປັນສ່ິ ງິ ທ່ິ ີ ເຮດັ ໃຫຂ້ ຳ້ ພະເຈຳ້ ໄດທ້ ງັ ຄວຳມຮູ,້ ຄວຳມສຳມຳດແລະ ປະສບກຳນຈຳກຳນສອນ, ຈຳກກຳນສຳ້ ງເຄິ່ ືອງມ,ື ກຳນເກບັ ກຳຂມ້ ູນ, ກຳນວເິ ຄຳະຂມ້ ູນດວ້ ຍໃຊສ້ ູດຕ່ິ ຳງໆ ລວມໄປເຖງິ ກຳນອະຟິປຳຍຜນຂອງກຳນວເິ ຄຳະຂ້ ມູນ ແລະ ກຳນວໄິ ຈອກີ ດວ້ ຍ. ກ່ິ ອນຈະປະສບຜນສຳເລດັ ນນັ້ ກ່ິ ພບຂສ້ ະດວກ ແລະ ຂຫ້ ຍງ້ ຍຳກ ແຕິ່ ກ່ິ ໄດ້ ທິ່ ປີ ຶກສຳ ແລະ ຜູຊ້ ິ່ ວຍທ່ິ ດີ ,ີ ເອຳໃຈໃສິ່ ແນະນຳປຶກສຳຫຳລື ແລະ ກວດແກບ້ ດວໄິ ຈສະບບັ ນໃີ້ ຫມ້ ເີ ນອື້ ໃນທິ່ ີ ສມບູນຍ່ິ ງິ ຂນຶ້ ດ່ິ ງັ ນນັ້ ຂຳ້ ພະເຈຳ້ ຂສະແດງຄວຳມຂອບໃຈມຳຍງັ : ຄູ-ອຳຈຳນໃນສະຖຳບນັ ວທິ ະຍຳໄລຄູຫຼວງນຳ້ ທຳ ທ່ິ ໄີ ດໃ້ ຫຄ້ ວຳມຮ່ິ ວມໄມຮິ່ ວມມ,ື ໃຫກ້ ຳລງັ ໃຈ, ໃຫກ້ ຳນຊ່ິ ວຍເຫອຼື ໃນກຳນສງັ ເສດກຳນສອນ, ກຳນຖອດຖອນບດຮຽນຕິ່ ຳໆເປັນຢ່ິ ຳງດ.ີ ຂຂອບໃຂມຳຍງັ ຄະນະກວດແກ ້ ບດວໄິ ຈປະຈຳສະຖຳບນັ ວທິ ະຍຳໄລຄູຫຼວງນຳ້ ທຳທກທ່ິ ຳນທິ່ ໃີ ຫ້ ຄຳປຶກສຳ, ກວດແກ,້ ດດັ ແປງບດຂອງຂຳ້ ພະເຈຳ້ ໃຫມ້ ເີ ນອື້ ໃນສມບູນຍິ່ ງິ ຂນຶ້ . ສະແດງຄວຳມຂອບໃຂ ແລະ ຮກັ ແພງມຳຍັງນັກສກຶ ສຳສຳຍຄູອະນບຳນລະບບ 12+2 ປີ 1 ກ ສກຮຽນ 2019-2020,ທກຄນທິ່ ໄີ ດໃ້ ຫຄ້ ວຳມຮ່ິ ວມມໃື ນກຳນເກບັ ກຳຂມ້ ນູ ແລະໃຫຂ້ ມ້ ູນທ່ິ ເີ ປັນຄວຳມຈງິ ຈນເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ມຄີ ວຳມສມບູນໃນບດວໄິ ຈສະບບັ ນ.ີ້ ທຳ້ ຍນຂີ້ ຳ້ ພະເຈຳ້ ຂອວຍພອນໄຊມຳຍງັ ອນັ ປະເສດີ ຈ່ິ ງເກດີ ແກ່ິ ບນັ ດຳທ່ິ ຳນໃຫມ້ ສີ ຂະພຳບແຂງແຮງ, ມພີ ຳລະນຳໄມສມບູນ ສຳເລດັ ໃນໜຳ້ ທ່ິ ວີ ຽກງງຳນທກປະກຳນ.

ຫວົ ຂ:້ໍ ການນາໃຊວໍ້ ທິ ສີ ອນແບບCIPA Model ເຂາົ້ໍ ໃນການສອນກ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ໍ ນ້ໍ ຖານກ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ໃຫແ້ໍ ກ່ ນກັ ສກຶ ສາສາຍຄອະນບຸ ານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາໍ້ ທາສກົ ຮຽນ 2019-2020 ອາຈານທ່ ປີ ຶກສາ: 1. ອາຈານ ປທ ສຸກນັ ໄຊ ພງົ ສະຫວນັ ຜວໍ້ ໄິ ຈ: ປຕ ພລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ ບດົ ຄດັ ຫຍ ້ໍ ການສກຶ ສາຄງັ້ໍ ນມີ້ໍ ຈີ ດຸ ປະສງົ ເພ່ ອປັບປຸງວທິ ສີ ອນຂອງຄກ່ ຽວກບັ ຄວາມຮເໍ້ ບອໍ້ ງຕນົໍ້ ກ່ ຽວກບັ ລດັ ທວິ ດັ ຖຸນຍິ ມົ ສດັ ຈະ ວພິ າກໃຫດໍ້ ຂີ ນຶໍ້ , ເພ່ ອສກຶ ສາວທິ ກີ ານສອນແບບ CIPA Model ເພ່ ອໃຫຮ້ໍ ເໍ້ ຕກັ ນກິ ຕ່ າງໆ ເຂາົໍ້ ໃນການສອນກ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ໍ ນໍ້ ຖານກ່ ຽວລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແລະ ເພ່ ອໃຫນ້ໍ ກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂົາໍ້ ໃຈກ່ ຽວກບັ ລະບບົ ການເມອງ ແລະ ການປົກຄອງຂອງ ສປປ ລາວຫຼາຍຂນຶ້ໍ . ກ່ ຸມຕວົ ຢ່ າງໃນການວໄິ ຈຄງັໍ້ ນີໍ້ ໄດແ້ໍ ກ່ ນກັ ສກຶ ສາສາຍຄອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ຈານວນ 34 ຄນົ ທ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາໍ້ ທາສກົ ຮຽນ 2018-2019. ເຄ່ ອງມທ່ ໃີ ຊໃ້ໍ ນການວໄິ ຈຄງັ້ໍ ນມີໍ້ :ີ ແບບ ທດົ ສອບນກັ ຮຽນ, ແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄ, ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ ແລະ ຜ່ ານການວເິ ຄາະຂມ້ໍ ນ 1 ສກົ ຮຽນ ເຫນັ ວ່ າ: ຜນົ ຈາກການຕອບແບບສອບຖາມຂອງນກັ ຮຽນເຫນັ ວ່ າຢ່ ໃນລະດບັ ຫາຼ ຍເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍເທ່ າົ ກບັ ((X̅=4.01) (S.D=0.59) ຜນົ ຈາກແບບສງັ ເກດການສອນຄເຫນັ ວ່ າຢ່ ໃນລະດບັ ຫາຼ ຍເຊ່ ງິ ມຄີ ່ າສະເລ່ ຍເທ່ າົ ກບັ ( X̅=4.20). ຜນົ ຈາກການທດົ ສອບຂອງນກັ ຮຽນກ່ ອນ-ຫຼງັ ກ່ ອນການຮຽນແມ່ ນຢ່ ໃນລະດບັ ປານກາງຄດິ ເປັນເປີເຊນັ ເທ່ ົາ ກບັ (���̅���=10.91) (S.D=2.56) ຫຼັງການຮຽນແມ່ ນມກີ ານປ່ ຽນແປງ ຫຼ ເພ່ ີມຂຶນ້ໍ ກວ່ າກ່ ອນການຮຽນ ຖາໍ້ ຄິດເປັນ ເປີເຊນັ ເທ່ າົ ກບັ (���̅���=18.35) (S.D=1.47) ເຊ່ ງິ ໄດເໍ້ ພ່ ມີ ຂນຶໍ້ 8 % ໝາຍຄວາມວ່ າ ຜົນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນກ່ ຽວ ກບັ ການຮຽນກ່ ຽວກບັ ລະບບົ ການເມອງ ແລະ ການປົກຄອງ ຂອງສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ຫຼງັ ການວໄິ ຈສງກວ່ າກ່ ອນການວໄິ ຈຢ່ າງມຄີ ວາມສາຄນັ ທາງສະຖຕິ ຕິ ່ າກວ່ າ 0.05 ຫຼ ຄ່ າ sig. (2-tailed) ຕ່ າກ່ ວາ 0.05 ກ່ ຄ sig. (2-tailed)ມຄີ ່ າເທ່ າົ ກບັ 0.00.

ຄຳນຳ ບດົ ລຳຍງຳນສະບບັ ນປ້ີ ະກອບດວ້ີ ຍ ບດົ ນຳ ຫືຼ ພຳກສະເໜ, ທດິ ສະດ, ບດົ ລຳຍງຳນຈບົ ຊນັ້ີ ຫືຼ ທດິ ສະດທ່ີ ກ່ີ ຽວຂອ້ີ ງ, ວທິ ດຳເນນກຳນສກຶ ສຳ, ຜນົ ກຳນວເິ ຄຳະຂມີ້ ູນ, ສະຫູບຜນົ , ອະຟິປຳຍຜນົ ແລະ ຂສ້ີ ະ ເໜແນະ ພຳກເພີ່ ມເຕມປະກອບມ: ເຄ່ີ ືອຼ ງມ:ຼື ບດົ ສອນ, ຮູບພຳບ, ເອກະສຳນອຳ້ີ ງອງ, ຕຳຕະລຳງດຳເນນ ກຳນວໄິ ຈ ເຊ່ີ ງິ ໃນກຳນດຳເນນກຳນວໄິ ຈຄງັີ້ ນີ້ ຂຳ້ີ ພະເຈຳົີ້ ໄດເີ້ ລອືຼ ກຫວົ ຂ,ີ້ ສຳ້ີ ງເຄີ່ ອືຼ ງມ,ືຼ ລງົ ມດຼື ຳເນນກຳນເກບັ ກຳຂມ້ີ ູນ ແລວີ້ ມຳຂຽນເປັນບດົ ວໄິ ຈຕຳມຂນັ້ີ ຕອນຂອງກຳນວໄິ ຈທຸກຂນັ້ີ ຕອນ. ກຳນຂຽນບດົ ວໄິ ຈຄງັີ້ ນອ້ີ ຳດປຳສະຈຳກຂຂີ້ ຳດຕກົ ບກົ ຜ່ີ ອງຕ່ີ ຳງໆບີ່ ໄດ.້ີ ດ່ີ ງັ ນນັີ້ , ຈີ່ ງຶ ຮຽກຮອ້ີ ງມຳຍງັ ທ່ີ ຳນຜູອ້ີ ີ່ ຳນທຸກທຳນ, ຜູທີ້ ່ີ ສກຶ ສຳຫວົ ຂນີ້ ຫ້ີ ຳກພບົ ເຫນັ ຂຂີ້ ຳດຕກົ ບກົ ຜີ່ ອງຕີ່ ຳງໆຂຄວຳມກະລຸນຳ ສີ່ ງົ ຂີ່ ຳວມຳ ຍງັ ຂຳີ້ ພະເຈຳົີ້ ເພີ່ ອືຼ ປັບປຸງກຳນວໄິ ຈດີ່ ງັ ກີ່ ຳວນໃີ້ ຫດ້ີ ຂນຶ້ີ ໃນຄງັ້ີ ຕີ່ ໄປອກດວ້ີ ຍ.

ສາລະບານ ເລກໜາ້ ໜງັ ສ່ື ສະເໜຂີ ໍເຮດັ ການວໄິ ຈ 1 ໃບຮບັ ຮອງການປອ້ ງກນັ ບດົ ວໄິ ຈ 3 ຄໍາຂອບໃຈ 3 ບດົ ຄດັ ຫຍໍ້ 3 ຄໍານາໍ 3 ສາລະບານ 3 4 ບດົ ທີ 1: ພາກສະເໜີ 4 1 ຄວາມເປັນມາ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງບນັ ຫາ 6 2 ຄໍາຖາມໃນການຄນົ້ ຄວ້ າ 15 20 3 ຈດຸ ປະສງົ 23 4 ຂອບເຂດທາງດາ້ ນແນວຄດິ 23 24 5 ສມົ ມຸດຕຖິ ານ 24 26 6 ຂອບເຂດການສກຶ ສາ 27 7 ນຍິ າມສບັ ສະເພາະ 27 8 ປະໂຫຍດທື່ ຄີ າດວື່ າຈະໄດຮ້ ບັ ບດົ ທີ 2: ທດິ ສະດ,ີ ບດົ ລາຍງານຈບົ ຊນັ້ ຫ ເອກະສານທ່ື ກີ ່ື ຽວຂອ້ ງ 1 ທດິ ສະດຕີ ື່ າງໆທື່ ກີ ່ື ຽວຂອ້ ງ 2 ເອກະສານຕື່ າງໆທື່ ກີ ື່ ຽວຂອ້ ງ 3 ບດົ ຄນົ້ ຄວ້ າທ່ື ກີ ື່ ຽວຂອ້ ງ ບດົ ທີ 3: ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ການສກຶ ສາ 1 ກື່ ຸມເປົາ້ ໝາຍ 2 ເຄ່ື ອງມທື່ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາ 3 ເກບັ ກໍາຂໍມ້ ູນ ແລະ ລວບລວມຂໍມ້ ນູ 4 ສະຖຕິ ທິ ່ື ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂໍມ້ ນູ 5 ສະຖຕິ ໃິ ຊທ້ ດົ ສອບສມົ ມຸດຕຖິ ານ ບບົ ທີ 4: ຜນົ ການວເິ ຄາະຂໍມ້ ູນ 1 ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ຈາກແບບທດົ ສອບ 2 ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ູນຈາກແບບສອບຖາມ

3 ຜນົ ການວເິ ຄາະຂອງແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄູ 28 ບດົ ທີ 5: ສະຫຸບ, ອະຟິປາຍ ແລະ ຂໍສ້ ະເໜແີ ນະ 30 31 1 ສະຫຸບຜນົ ການສກຶ ສາ 32 2 ອະຟປິ າຍຜນົ ການສກຶ ສາ 3 ຂໍສ້ ະເໜແີ ນະ ເອກະສານອາ້ ງອງີ ເອກະສານຊອ້ ນທາ້ ຍ ກ. ເຄ່ື ອງມທ່ື ໃີ ຊໃ້ ນການວໄິ ຈ ຂ. ຮູບພາບ

ບດົ ທ1ີ ພາກສະເໜີ 1. ຄວາມເປັນມາ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງບນັ ຫາ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ - ລດັ ທ່ີ ເີ ຫນັ ວີ່ າຄວາມສາຄນັ ຂອງການສກຶ ສາ ເພີ່ ອສຶກສາອບົ ຮົມບນັ ດາເຜ່ີ ົາ ຮຈ້ ກັ ພັນທະ ແລະ ໜາ້ ທ່ີ ີຂອງຕົນຕ່ີ ປະເທດຊາດ ແລະ ສັງຄົມນັນ້ ເປັນບັນຫາສາຄັນ ແລະຈາເປັນ ເຊ່ີ ິງ ວິຊາ ການເມອງໃນຖານະເປັນວທິ ະຍາສາດໜ່ີ ຶງທ່ີ ກີ ວມເອາົ ເນອ້ ໃນວທິ ະຍາສາດຫຼາຍຂງົ ເຂດທ່ີ ີມຄີ ວາມສາຄນັ ໃນການ ຮຽນ - ການສອນໃນຊນັ້ ໂຮຽນຕ່ີ າງເພີ່ ອສກຶ ສາແນວຄວາມຄິດຄຸນສມົ ບດັ ໃຫແ້ ກີ່ ປະຊາຊນົ ລາວ ແລະ ໄວໜ່ີ ຸມໃນ ປະເທດຊາດ. ນອກຈາກນນັ້ ວຊິ າ ການເມອງ ຍງັ ເຊ່ີ ອມເຂາົ້ ໃນແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ - ລດັ ພາຍຫຼງັ ກອງ ປະຊຸມໃຫຍ ຄງັ້ ທີ 5 ຂອງພກັ ປີ 1991 ແມີ່ ນໄດມ້ ວີ ີ່ າງແນວທາງທາງດາ້ ນການສກຶ ສາປະສມົ ປະສານກບັ ສະພາບ ການປີ່ ຽນແປງຂອງໂລກເຮາົ ໃນປັດຈບຸ ນັ . ຊລີ ະວດັ ນດິ ເນຕຣ ( ປີ 2528:71)ໃຫທ້ ດັ ສະນະວີ່ າ: ການສກຶ ສາ ເປັນຂະບວນການພດັ ທະນາບຸກຄນົ ທາງສະຕປິ ັນຍາ, ທກັ ສະ, ບຸກຄະລກິ ກະພາບ ຫຼ ນດິ ໄສໃຈຄ. ໂດຍມຜີ ຖ້ ີ່ າຍຖອດຄວາມຮ້ ແລະ ຈດັ ປະສບົ ການ ໃຫແ້ ກີ່ ຜຮ້ ຽນພາຍໃນສະຖາບນັ ການສກຶ ສາ, ເນີ່ ອງຈາກການສກຶ ສາເປັນການພດັ ທະນາບຸກຄນົ ແລະ ນກັ ວຊິ າການ ແຕ່ີ ລະວຊິ າ, ມຈີ ດຸ ມີ່ ຸງໝາຍທີ່ ຈີ ະໃຫບ້ ຸກຄນົ ບນັ ລຸເປົາ້ ໝາຍຢີ່ າງໃດຢ່ີ າງໜີ່ ຶງ ຫຼ ຫຼາຍຂຶນ້ ແມ່ີ ນຂນຶ້ ກບັ ປັດຊະຍາ ຫຼ ຄ່ີ ານຍິ ມົ ຢີ່ ໃນສງັ ຄມົ . ທ່ີ ານ ກາກມາກ - ເລນນິ ໄດໃ້ ຫທ້ ດັ ສະນະວີ່ າ: ທາດແທກ້ ານສກຶ ສາ ແມີ່ ນປະກດົ ການສະເພາະຂອງສງັ ຄມົ ມະນຸດ ທີ່ ີໄດກ້ າເນີດ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢີ່ ໃນການອອກແຮງງານ, ເປັນຄວາມຕອ້ ງການເພີ່ ອຄວາມຄງົ ຕວົ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງສັງຄມົ ມະນຸດ. ສະນນັ້ , ປັດໄຈອດັ ຕະວໄິ ສຈີ່ ງຶ ເປັນຂຂ້ ດັ ແຍງ້ ພາຍໃນຫຼາຍທີ່ ສີ ຸດ, ມນັ ປະກອບ ດວ້ ຍການຄດິ ໄລໄວກ້ ີ່ ອນ, ບີ່ ສະເພາະຂອງກາລງັ ອນັ ມະຫາສານທີ່ ຕີ ີ່ ສເ້ ພ່ີ ອຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຂອງສງັ ຄມົ ເທ່ີ າົ ນນັ້ , ແຕີ່ ມນັ ພດັ ຍງັ ປະກອບດວ້ ຍມມະນະຈດິ , ກາລງັ ແຮງ, ຄວາມເປັນລະບຽບການຈດັ ຕງັ້ ຂອງພວກເຂາົ ທີ່ ຂີ ດັ ຂວາງຄວາມ ກາ້ ວໜາ້ ຂອງສງັ ຄມົ ອກີ . ສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ີ່ າ ການສກຶ ສາແມ່ີ ນປະກດົ ການໜີ່ ງຶ ຂອງສງັ ຄມົ , ມພີ າລະບດົ ບາດໃນການ ພດັ ທະນາບຸກຄະລະກອນຕາມຄວາມຕອ້ ງການ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຄົນຍຸກໃໝ່ີ ຕາມ 3 ພາລະບົດບາດຄ: ພາລະບດົ ບາດທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ການຜະລດິ , ພາລະບດົ ບາດທາດາ້ ນການເມອງ ແລະ ສງັ ຄມົ ແລະ ພາລະ ບດົ ບາດທາງດາ້ ນແນວຄດິ ແລະ ວດັ ທະນະທາ. (ຮສ ນາລີ ບວົ ສງັ ທອງ (2011): ປຶມ້ ສກຶ ສາສາດ, ຄະນະສກຶ ສາ ສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລ ແຫີ່ ງຊາດ) ວຊິ າ ການເມອງ ເປັນວຊິ າ ໜີ່ ຶງທ່ີ ມີ ບີ ົດບາດອນັ ໃຫຍ່ີ ຫຼວງຍອ້ ນມນັ ປະກອບດວ້ ຍຄວາມຮວ້ ທິ ະຍາສາດ ຕາມທດັ ສະນະກາ້ ວໜາ້ ບນົ ພນ້ ຖານທດິ ສະດີ ມາກ - ເລນນິ ໄດສ້ ະແດງອອກໃນແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ -ລດັ , ລັດຖະທາມະນນ, ກົດໝາຍ, ລະບົບການປົກຄອງ ແລະ ຄວາມຮກ້ ່ີ ຽວກບັ ສາກດົ ຢ່ີ າງເປັນລະບົບ ເຊີ່ ິງເປັນ ພນ້ ຖານໃຫແ້ ກ່ີ ນກັ ຮຽນຮປ້ ັນຍາຊນົ ກີ່ ສາ້ ງທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງຕນົ ຢ່ີ າງຖກຕອ້ ງ, ມວີ ທິ ,ີ ຕລີ າຄີ່ າ, ແກໄ້ ຂຊວີ ດິ ການ ເປັນຢ່ີ ຢີ່ າງຖກຕອ້ ງແລະ ສອດຄີ່ ອງກບັ ສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ໃນສງັ ຄມົ .

2 ວຊິ າການເມອງ ແມ່ີ ນແມ່ີ ນມຄີ ວາມສາຄນັ ຫຼາຍໂດຍສະເພາແມ່ີ ນເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ການສກຶ ສາຮຽນຮບ້ ນັ ດາ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ - ລດັ ເພ່ີ ອມາໝນໃຊໃ້ ນວຽກງານຂອງອງົ ກອນ ຫຼ ອງົ ການ ແລະ ສະຖາບນັ ຂອງຕນົ ເພ່ີ ອມາຜນັ ຂະຫຍາຍມາໝນໃຊໃ້ ນການດາລງົ ຊວີ ດິ ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ມຄີ ຸນທາດການເມອງ, ມສີ ນິ ທາປະຕວິ ດັ , ມນີ າ້ ໃຈຮກັ ຊາດ, ຮກັ ລະບອບ, ເປັນພນົ ລລະເມອງທີ່ ີດຂີ ອງປະເທດຊາດນລີ້ ວ້ ນແຕ່ີ ແມ່ີ ນເປົ້າໝາຍ ຫຼ ຈຸດປະສງົ ຂອງ ວຊິ ແມີ່ ນການເມອງ ໃນນປີ້ ັດຊະຍາກີ່ ເປັນພາກໜ່ີ ງຶ ໃນວຊິ ການເມອງເຊ່ີ ງິ ແມີ່ ນສກຶ ສາເຖງິ ໂລກ ຫຼ ການເບີ່ ງິ ໂລກໃຫ້ ມວີ ທິ ະຍາສາດ ມຄີ ວາມຖກຕອ້ ງ, ມໂີ ລຂະທດັ , ຊວີ ະທດັ , ກດົ ເກນການພວົ ພນັ ຫຼ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງສງັ ຄມົ ເຮົາເຊ່ີ ງິ ວ່ີ າມຄີ ວາມຈາເປັນຕີ່ ການດາລງົ ຊວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮົາອກີ ອນັ ໜີ່ ຶງ ແມີ່ ນເພີ່ ອເຊ່ີ ອມຊມຕ່ີ ແນວທາງນະໂຍບາຍ ຂອງພກັ -ລດັ ໃຫເ້ ລກິ ເຊ່ີ ງິ ແລະ ສາມາດໃຊເ້ ປັນແນວທາງຢີ່ າງມຫີ ວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງເຂາົ້ ໃນສະພາບແວດລອ້ ມຕວົ ຊງິ ຂອງຕນົ (ຄາຜິວ ນາມລາມນ, ພອນເພັດ ມີແພງລາວນັ ປີ 1998: ປ້ມ ວິທະຍາສາດການເມອງ 1 ໜາ້ 37: ສນ ພດັ ທະນາຄ, ກະຊວງສກຶ ສາທິການ )ວທິ ສີ ອນໝາຍເຖິງ ຂະບວນການຕີ່ າງໆທ່ີ ີຜສ້ ອນໃຊໃ້ ນການຈດັ ກດິ ຈະກາ ການຮຽນ - ການສອນ ເພີ່ ອໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ການຮຽນຮຕ້ າມຈດຸ ປະສ່ີ ງົ ທີ່ ກີ ານດົ ໄວ.້ ວທິ ກີ ານສອນ ແມ່ີ ນມຄີ ວາມສາຄນັ ຫຼາຍ ເພາະມນັ ແມີ່ ນເຄ່ີ ອງມແບບໜ່ີ ຶງເຊ່ີ ງິ ມບີ ດົ ບາດ ແລະ ຄວາມສາ ຄນັ ຫາຼ ຍຕີ່ ຂະບວນກາານຮຽນ - ການສອນຂອງຄສອນເຊ່ີ ງິ ເຮາົ ສາມາດເວາົ້ ໄດວ້ ີ່ າເປັນເຄ່ີ ອງມ ຫຼ ຮບແບບທ່ີ ຜີ ສ້ ອນ ນາມາເຮັດໃຫຂ້ ະບວນການສອນເກດີ ມກີ ານປ່ີ ຽນແປງມປີ ະສິດທພິ າບ, ຄຸນະພາບ, ຖກຕອ້ ງ ແລະ ສາມາດບນັ ລຸ ຕາມວດັ ຖຸ ປະສງົ ຂອງການສດິ ສອນ ແລະ ຜຮ້ ຽນມຄີ ວາມກະຈ່ີ າງແຈງ້ ຫຼາຍຂນຶ້ ຕີ່ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ. ນອກນນັ້ ວທິ ສີ ອນຍງັ ເຮດັ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ມກີ ານປີ່ ຽນແປງທາງທດັ ສະນະຄະຕ,ິ ທກັ ສະ, ປະສບົ ການ, ຄ່ີ ານຍີ ມົ . ບນັ ຫາທ່ີ ສີ າຄນັ ອກີ ປະການໜີ່ ງຶ ທີ່ ພີ ບົ ເຫນັ ໃນການຮຽນ-ການສອນຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ນກີ້ ່ີ ຄຜຮ້ ຽນມຄີ ວາມຮ,້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກີ່ ຽວກບັ ເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນຍງັ ບີ່ ທນັ ຫຼາຍໃນການຈດັ ການຮຽນ-ການ ສອນແມ່ີ ນຍງັ ສອນແບບບນັ ຍາຍໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາການຮຽນ-ການສອນ ສະນນັ້ , ຈ່ີ ງຶ ເຮດັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຈາົ້ ໃຈບດົ ຮຽນແມ່ີ ນຍງັ ບ່ີ ໄດດ້ ເີ ທີ່ າົ ທີ່ ຄີ ວນ. ສະນນັ້ , ຄຜສ້ ອນໄດຊ້ ອກຫາວທິ ກີ ານສອນແບບໃໝີ່ ໆເປັນຕນົ້ ການສອນ ແບບການສອນ CIPA Model ເຂາົ້ ມາຊີ່ ວຍໃນການສອນເພ່ີ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈ ອີກບັນຫາໜີ່ ຶງ ການສດິ ສອນຂອງຄໃນໄລຍະຜີ່ ານມາແມ່ີ ນປະສມົ ປະສານເຮດັ ໃຫກ້ ານສດິ ສອນຂອງຄແມ່ີ ນພບົ ເຫນັ ບນັ ຫາ ແລະ ມຈີ ດຸ ຂງົ ຄາ້ ງຢີ່ ໃນຂະບວນການຮຽນ - ການຂອງຄ ແລະ ນກັ ຮຽນ ເມີ່ ອເຫນັ ບນັ ຫາດີ່ ງັ ກີ່ າວຄຜສ້ ອນຈ່ີ ງຶ ມຄີ ວາມຈາ ເປັນຕອ້ ງໄດຊ້ ອກຫາວິທີສອນທີ່ ີແທດເໝາະທ່ີ ີສຸດເພ່ີ ອມາເຮດັ ໃຫຂ້ ະບວນການຮຽນ - ການສອນເກີດມກີ ານ ປ່ີ ຽນແປງໄດຮ້ ັບປະສິດທິພາບ, ເພີ່ ອເຮັດໃຫຄ້ ຜສ້ ອນວຊິ າການເມອງ ໃນວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ຮເ້ ຖິງສະພາບ ບນັ ຫາ. ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບ CIPA Model ກີ່ ເປັນອກີ ຮບແບບໜີ່ ງຶ ທີ່ ສີ າມາດພດັ ທະນາຜຮ້ ຽນໃຫ້ ມຄີ ວາມສາມາດໃນການສາ້ ງອງົ ປະກອບການຮຽນຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງໂດຍທ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສາຄນັ ຊີ່ ງຶ ມີ 7 ຫຼກັ ປະການ ຄ 1. ການໃຊຜ້ ຮ້ ຽນສາ້ ງອງົ ປະກອບຄວາມຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ(conduction) 2. ການໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມປີ ະຕສິ າພນັ ຕີ່ ກນັ (interaction) 3. ການໃຫຜ້ ຮ້ ນຽນມບີ ົດບາດແລະ ສີ່ ວນຮ່ີ ວມໃນການຮຽນຮໃ້ ຫຫ້ ຼາຍທີ່ ສີ ຸດ (Process) 4. ການໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮຈ້ າກຂະບວນການ(participation) 5.ການໃຫຜ້ ຮ້ ຽນສາມາດນາຄວາມຮໄ້ ປປະຍຸກໃຊ້ ໃນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ (Application) (ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ 2545:280) ໂມເດວຊບີ ປາ ເປັນຮບແບບການຮຽນທີ່ ີ

3 ເນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສີ່ ງິ ສາຄນັ ພາຍໃຕກ້ ານເຮດັ ວຽກຂອງກ່ີ ຸມ ເພີ່ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາ ແລະ ຄນົ້ ພບົ ຄາຕອບໃນບດົ ຮຽນຊ່ີ ງຶ ມີ ລກັ ສະນະການຮຽນຂອງຊບິ ປາ(CIPA Model) ສອດຄີ່ ອງກບັ ກບັ ຂະບວນການໃນການສອນຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານ ກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເຊີ່ ງິ ຈະເປັນຮບແບບການສອນທີ່ ເີ ໝາະສມົ ທ່ີ ສີ ຸດແບບໜ່ີ ງຶ ມາໃຊໃ້ ນການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຈາກການສຶກສາ ຫຼັກການ ແລະ ງານວິໄຈຕ່ີ າງໆ ນບັ ວ່ີ າການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນແບບ CIPA Model ເປັນວທິ ສີ ອນທີ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພິ າບອກີ ວທິ ໜີ ່ີ ງຶ ເຊີ່ ງິ ຈະເປັນແນວທາງໃນການແກໄ້ ຂບນັ ຫາ ເລີ່ ອງການຮຽນ - ການສອນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ສະນນັ້ , ຜວ້ ໄິ ຈຈ່ີ ງຶ ມ່ີ ຄີ ວາມສນົ ໃຈເພີ່ ອສກຶ ສາ ການນາໃຊວ້ ິທສີ ອນແບບ CIPA Model ເຂາົ້ ໃນການສອນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລ ນນິ ໃຫແ້ ກ່ີ ນກັ ສກຶ ສາສາຍຄ ອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທີ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາ້ ທາ. 2. ຄາຖາມໃນການຄນົ້ ຄວ້ າ ພວກເຮາົ ຈະມເີ ຕກັ ນກິ ແນວໃດໃນການນາໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບ CIPA Model ເພີ່ ອນກັ ຮຽນໃຫມ້ ຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈ ຫາຼ ຍຂນຶ້ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ? 3. ຈດຸ ປະສງົ - ເພີ່ ອສຶກສາວິທີການສອນແບບ CIPA Model ເພີ່ ອໃຫຮ້ ເ້ ຕັກນກິ ຕ່ີ າງໆ ເຂົາ້ ໃນການສອນກີ່ ຽວກັບ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ - ເພ່ີ ອພດັ ທະນາຄວາມຮຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈກີ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ 4 ສມົ ມຸດຕຖິ ານ - ຜນົ ການຮຽນຮເ້ ລີ່ ອງຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຂອງນກັ ຮຽນຫຼງັ ການຮຽນ ແລະ ກີ່ ອນ ການຮຽນດວ້ ຍວທິ ກີ ານສອນແບບຊບິ ປາແຕກຕີ່ າງກນັ . 5. ຂອບເຂດທາງດາ້ ນຕວົ ປ່ີ ຽນ ຕວົ ປ່ີ ຽນຕນົ້ (Independent Avialibles ) ຕວົ ປີ່ ຽນຕາມ(Depentdent Avialibles) ຮບການສອນ CIPA Model ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ 6. ຂອບເຂດການສກຶ ສາ 6.1. ຂອບເຂດດາ້ ນເນອ້ ໃນ ເພີ່ ອສຶກສາການນາໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບ CIPA Model ເຂາົ້ ໃນການສອນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວ ກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ໃຫແ້ ກີ່ ນກັ ສກຶ ສາສາຍ ອະນຸບານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທີ່ ວີ ທິ ະຍາໄລຄຫວຼ ງນາ້ ທາ. 6.2. ຂອບເຂດດາ້ ນກາລະ ສກຶ ສາໃນພາກຮຽນ 1 ສກົ ຮຽນ 2019-2020 6.3. ຂອບເຂດດາ້ ນເທສະ ວທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ທາ

4 7. ນຍິ າມສບັ ສະເພາະ - ສກຶ ສາ ໝາຍເຖງິ ການຊອກຫາຂມ້ ນ. - ການນາໃຊ້ ໝາຍເຖງິ ການນາເອາົ ວທິ ກີ ານສອນແບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ເຂາົ້ ໃນການຮຽນ- ການສອນວຊິ າ ການເມອງ - ການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ໝາຍເຖິງການຈດັ ການຮຽນການສອນທີ່ ເີ ນນັ້ ຜ້ ຮຽນໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຄດິ , ຄວາມສາມາດຄນົ້ ພບົ ຄວາມຮໄ້ ດດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງ,ມທີ ກັ ສະ ແລະ ຂະບວນການໃນ ການຮຽນຮລ້ ວມທງັ ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນມສີ ີ່ ວນຮວມທາງດາ້ ນຮ່ີ ງກາຍ, ສະຕິປັນຍາ, ອາລມົ ແລະ ສງັ ຄມົ ສາມາດນາຄວາມຮມ້ າປະຍຸກໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ . - ວທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ທາ ໝາຍເຖິງສະຖາບນັ ການສກຶ ສາໃນລະດບັ ຊັນ້ ສງຂຶນ້ ໄປ ທ່ີ ຂີ ຶນ້ ກບັ ກະຊວງສຶກ ສາທກິ ານ ແລະ ກລິ າ - ທດັ ສະນະຄະຕ(ິ Attitude) ໝາຍເຖງິ ຄວາມຮຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈ, ຄວາມຮສ້ ກຶ ສາຂອງບຸກຄນົ ທີ່ ມີ ຕີ ່ີ ສີ່ ງິ ໃດສ່ີ ງິ ໜ່ີ ງຶ ເຊ່ີ ງິ ເປັນຜນົ ມາຈາກປະສບົ ການ ຫຼ ສ່ີ ງິ ແວດລອ້ ມອນັ ມແີ ນວໂນມ້ ທ່ີ ຈີ ະໃຫບ້ ຸກຄນົ ສະແດງປະຕກິ ລິ ຍິ າ ແລະ ກະທາສີ່ ງິ ນນັ້ ໆໃນທາງສະໜບັ ສະໜນ ຫຼ ປະຕເິ ສດ. 8. ປະໂຫຍດທີ່ ຄີ າດວ່ີ າຈະໄດຮ້ ບັ - ໄດຮ້ ເ້ ຖງິ ເຕກັ ນກິ ຕ່ີ າງໆເຂາົ້ ໃນການສດິ ສອນ ເພ່ີ ອພດັ ທະນາການຮຽນ - ການສອນໃຫມ້ ປີ ະສດິ ທພິ າບ. - ໄດຮ້ ເ້ ຖິງຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຈາກການຮຽນວຊິ າການເມອງກ່ີ ຽວກບັ ລະບບົ ການເມອງ ແລະ ການ ປົກຄອງຂອງສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊົນລາວດວ້ ຍວທິ ກີ ານສອນແບບຊິບປາ (CIPPA MODEL) - ໄດ້ຮ້ເຖິ ງຂັ້ນ ຕ ອ ນ ກ າ ນ ສ ອ ນ ແ ລ ະ ເປັ ນ ຂ້ມ ນ ໃ ຫ້ແ ກ່ີ ຜ້ທ່ີ ີ ສົ ນ ໃ ຈ ຈ ະ ສຶ ກ ສ າໃ ນ ຄັ້ງຕີ່ ໄປ .

ບດົ ທ2ີ ທດິ ສະດ,ີ ເອກະສານ ແລະ ບດົ ຄນົ້ ຄວ້ າທ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ ງ 1.ທດິ ສະດທີ ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອງ 1.1. ຄວາມໝາຍຂອງການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ທິດນາ ເຂັມມະນີ (2542:10-11) ໄດກ້ ່ີ າວວ່ີ າ ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບຊິບປາ(CIPPA MODEL) ຄກາານຈດັ ການຮຽນການສອນແບບເນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສາຄນັ ຮບແບບໜີ່ ງຶ ທີ່ ມີ ຫີ ຼກັ ການໃນການຈດັ ການ ຮຽນການສອນທ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງເພີ່ ອເປັນການຈດັ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ຄວາມຮ,້ ຄວາມຄດິ ແລະ ການຕດັ ສນິ ໃຈຢ່ີ າງມລີ ະບົບ ເຊ່ີ ງິ ເປັນຮບແບບການສອນທີ່ ີເປີດໂອກາດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮວມໃນກດິ ຈະກາການຮຽນການ ສອນທງັ ຮີ່ າງກາຍ, ສະຕປິ ັນຍາ, ສງັ ຄມົ ແລະ ອາລມົ ຕາມຫກຼັ ການຂອງໂມເດລຊບິ ປາດ່ີ ງັ ນ:ີ້ - C ມາຈາກ ຄາວີ່ າ construct ໝາຍເຖິງໃຫຜ້ ຮ້ ຽນສາ້ ງຄວາມຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງດວ້ ຍຂະບວນການຊອກຫາ ຂມ້ ນ, ເຮດັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ, ຄດິ ວເິ ຄາະ, ຕຄີ ວາມ, ແປຄວາມ ສາ້ ງຄວາມໝາຍສງັ ເຄາະ ແລະ ສະຫຼບເປັນ ຂຄ້ ວາມຮ.້ - I ມາຈາກ ຄາວີ່ າ Interaction ໝາຍເຖິງໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມປີ ະຕສິ າພັນຕກນັ ຮຽນຮຈ້ າກເຊ່ີ ິງກນັ ແລະ ກນັ ແລກປ່ີ ຽນຂມ້ ນຄວາມຄດິ ແລະ ປະສບົ ການຕ່ີ ກນັ ແລະ ກນັ . - P ມາຈາກ ຄາວ່ີ າ Physical Participation ໝາຍເຖິງໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມີສີ່ ວນຮ່ີ ວມທງັ ໃນດາ້ ນຮ່ີ າງກ່ີ າຍ, ອາລມົ , ປັນຍາ ແລະ ສງັ ຄມົ ໃນການຮຽນຮໃ້ ຫຫ້ ຼາຍທີ່ ສີ ຸດ ແລະ ມໂີ ອກາດເຄີ່ ອນໄຫວທາງຮີ່ າງກາຍໂດຍ ການເຮດັ ກດິ ຈະກາໃນລກັ ສະນະຕ່ີ າງໆ - Pມາຈາກ ຄາວີ່ າ process Leaarning ໝາຍເຖງິ ການໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮເ້ ປັນຂະບວນການຕີ່ າງໆເຊ່ີ ງິ ເປັນທກັ ສະທ່ີ ຈີ າເປັນໃນການດາລງົ ຊວີ ດິ ແລະ ມຜີ ນົ ງານຈາກການຮຽນຮ້ - A ມາຈາກ ຄາວ່ີ າ Application ໝາຍເຖິງໃຫຜ້ ຮ້ ຽນນາຄວາມຮທ້ ່ີ ໄີ ດຮ້ ຽນໄປໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ຊ່ີ ງຶ ຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ປະໂຫຍດຈາການຮຽນ ແລະ ຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ການຮຽນຮເ້ ພີ່ ມີ ຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆ. ທິດນາ ເຂັມມະນີ (2542:11) ໄດກ້ ີ່ າວໄວວ່ີ າການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນແບບຊິບປາ(CIPPA MODEL) ເປັນການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນທ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສາຄນັ ແບບປະສານ 5 ແນວຄດິ ຫກຼັ ຄ: 1. ແນວຄດິ ກ່ີ ຽວກບັ ການສາ້ ງຄວາມຮ້ (constructivism) 2. ແນວຄິດເລີ່ ອງຂະບວນການກີ່ ຸມ ແລະ ການຮຽນແບບຮີ່ ວມມ Group process and Coorparative Learning) 3. ແນວຄດິ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມພອ້ ມໃນການຮຽນຮ້ (Learning readlines) 4. ແນວຄດິ ກີ່ ຽວກບັ ການຮຽນຮຂ້ ະບວນການ(Process learning) 5.ແນວຄດິ ກ່ີ ຽວກບັ ການຖ່ີ າຍໂອນຄວາມຮ້ (Transfer of Learning) ກມົ ວຊິ າການ (ສຸພນົ ວງັ ສນິ 2542:41; ອາ້ ງອງີ ຈາກ ກມົ ວຊິ າການ 2539:1-2)ໄດກ້ ່ີ າວວີ່ າ ການຈດັ ການ ຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ຄການຮຽນການສອນທ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງມລີ າຍລະອຽດດີ່ ງັ ນ:ີ້

6 - C ໝາຍເຖງິ construct ໝາຍເຖງິ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນສາ້ ງຄວາມຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງດວ້ ຍຂະບວນການຊອກຫາຂມ້ ນ , ເຮັດຄວາມເຂົາ້ ໃຈ, ຄິດວິເຄາະ, ຕີຄວາມ, ແປຄວາມ ສາ້ ງຄວາມໝາຍສັງເຄາະ ແລະ ສະຫຼບເປັນ ຂຄ້ ວາມຮ.້ - I ໝາຍເຖິງ Interaction ໝາຍເຖິງໃຫ້ຜຮ້ ຽນມີປະຕິສາພັນຕກັນ ຮຽນຮຈ້ າກເຊີ່ ິງກັນ ແລະ ກັນ ແລກປີ່ ຽນຂມ້ ນຄວາມຄດິ ແລະ ປະສບົ ການຕີ່ ກນັ ແລະ ກນັ . - Pໝາຍເຖິງ Physical Participation ໝາຍເຖງິ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມທງັ ໃນດາ້ ນຮ່ີ າງກ່ີ າຍ, ອາລມົ , ປັນຍາ ແລະ ສງັ ຄມົ ໃນການຮຽນຮໃ້ ຫຫ້ ຼາຍທ່ີ ສີ ຸດ ແລະ ມໂີ ອກາດເຄີ່ ອນໄຫວທາງຮີ່ າງກາຍໂດຍການເຮດັ ກດິ ຈະກາໃນລກັ ສະນະຕີ່ າງໆ - Pໝາຍເຖິງ process and Product ໝາຍເຖິງການໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮເ້ ປັນຂະບວນການຕ່ີ າງໆເຊີ່ ິງ ເປັນທກັ ສະທີ່ ຈີ າເປັນໃນການດາລງົ ຊວີ ດິ ແລະ ມຜີ ນົ ງານຈາກການຮຽນຮ້ - A ໝາຍເຖງິ Application ໝາຍເຖງິ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນນາຄວາມຮທ້ ່ີ ໄີ ດຮ້ ຽນໄປໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ຈາກການສກຶ ສາຄວາມໝາຍຂອງການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL)ທ່ີ ກີ ີ່ າວມາ ຂາ້ ງເທີ່ ງິ ສະຫຼບໄດວ້ ່ີ າ ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL) ຄ ການຈດັ ການຮຽນການ ສອນທ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນເກດີ ຄວາມຄດິ , ສາມາດຄນົ້ ພບົ ຄວາມຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງມທີ ກັ ສະ ແລະ ຂະບວນການຮຽນຮ້ ລວມ ທງັ ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນມສີ ີ່ ວນຮີ່ ວທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍ, ສະຕປິ ັນຍາ, ອາລມົ ແລະ ສງັ ຄມົ ແລະສາມາດນາຄວາມ ຮທ້ ີ່ ໄີ ດໄ້ ປປະຍຸກໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ . 1.2. ຂນັ້ ຕອນໃນການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL) ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ (2545:281) ໄດເ້ ວາົ້ ວ່ີ າ ຊບິ ປາ(CIPPA) ເປັນຫກຼັ ການທ່ີ ສີ າມານາໄປໃຊເ້ ປັນຫຼກັ ໃນ ການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮຕ້ ່ີ າງໆ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນການຈດັ ຂະບວນການຮຍນ - ການສອນຕາມຫກຼັ ການ(CIPPA) ນີ້ ສາມາໃຊວ້ ທິ ີ ແລະ ຂະບວນການທ່ີ ຫີ ຼາກຫຼາຍເຊີ່ ງິ ອາດຈດັ ເປັນແຜນຫຼາຍຮບແບບ ຮບແບບໜ່ີ ງຶ ທີ່ ໄີ ດນ້ າສະເໜີໄວ້ ແລະ ໄດມ້ ກີ ານນາໄປທດົ ລອງໃຊແ້ ລວ້ ໄດຜ້ ນົ ດປີ ະກອບດວ້ ນຂນັ້ ຕອນການດາເນນີ ງານ 7 ຂນັ້ ຕອນດີ່ ງັ ນ:ີ້ 1. ຂນັ້ ທບົ ທວນຄວາມຮເ້ ກີ່ າົ ຂນັ້ ນເີ້ ປັນການດງຶ ຄວາມຮຂ້ ອງຜຮ້ ຽນໃນເລີ່ ອງທ່ີ ຮີ ຽນເພ່ີ ອຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມີ ຄວາມພອ້ ມໃນການເຊ່ີ ອມໂຍງຄວາມຮໃ້ ໝີ່ ກບັ ຄວາມຮເ້ ກ່ີ າົ ຂອງເຂາົ . 2. ຂນັ້ ຊອຫາຄວາມຮໃ້ ໝີ່ ຂັນ້ ນີເ້ ປັນການຊອກຫາຂມ້ ນຄວາມຮໃ້ ໝີ່ ທ່ີ ີຜຮ້ ຽນຍັງບ່ີ ຮຈ້ າກແຫີ່ ຼງຂມ້ ນ ຫຼ ຄວາມຮຕ້ ່ີ າງໆ. 3. ຂັນ້ ສຶກສາເຮັດຄວາມເຂົາ້ ໃຈກ່ີ ຽວກບັ ຂມ້ ນ ຫຼ ຄວາມຮໃ້ ໝ່ີ ແລະ ເຊ່ີ ອມໂຍງກັບຄວາມຮໃ້ ໝ່ີ ແລະ ຄວາມຮເ້ ກ່ີ າົ ຂນັ້ ເປັນຂນັ້ ຮຽນທ່ີ ຜີ ຮ້ ຽນຕອ້ ງໄດສ້ ກຶ ສາ ແລະ ເຮດັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກ່ີ ຽວກບັ ຂມ້ ນ/ຄວາມຮທ້ ີ່ ີ ຫາມາໄດ,້ ປະສບົ ການໃໝ່ີ ໆໂດຍໃຊຂ້ ະບວນການຮຽນຕ່ີ າງໆດວ້ ຍຕນົ ເອງ. 4. ຂນັ້ ແລກປ່ີ ຽນຄວາມຮຄ້ ວາມເຂົາ້ ໃຈກບັ ກີ່ ຸມ ຂັນ້ ນີເຊ່ີ ິງເປັນຂັນ້ ທ່ີ ີຜຮ້ ຽນອາໄສກີ່ ຸມເປັນເຄ່ີ ອງມໃນການ ກວດສອບຄວາມຮຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງຕນົ ກບັ ຄນົ ອີ່ ນ. 5. ຂນັ້ ສະຫຼບ ແລະ ຈດັ ລະບຽບຄວາມຮ້ ຂນັ້ ນເີ້ ປັນຂນັ້ ທ່ີ ໄີ ດສ້ ະຫຼບຄວາມຮທ້ ່ີ ໄີ ດຮ້ ບັ ທງັ ໝດົ ກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມ ຮເ້ ກ່ີ າົ ແລະ ຄວາມຮໃ້ ໝ່ີ ທ່ີ ຮີ ຽນໃຫເ້ ປັນລະບບົ .

7 6. ຂນັ້ ສະແດງຜນົ ງານ ເຊີ່ ງິ ເປັນຂນັ້ ຮຽນທ່ີ ໃີ ຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດສ້ ະແດງຜນົ ງານສາ້ ງຄວາມຮຂ້ ອງຕນົ ໃຫຄ້ ນົ ອີ່ ນຮບັ ຮ້ ເປັນການຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນຕອກຍາ້ ແລະ ກວດຊອບຄວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງຕນົ ເອງົ ແລະ ຊ່ີ ວຍເສມີ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນ ເສມີ ໃຫຜ້ ເ້ ກດີ ແນວຄດິ ສາ້ ງສນັ . 7. ຂນັ້ ປະຍຸກໃຊຄ້ ວາມຮ້ ຂນັ້ ນເີ້ ປັນຂນັ້ ສີ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດເ້ ຝິກຝົນການນາເອາົ ຄວາມຮຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈຂອງ ຕນົ ໄປໃຊໃ້ ນສະຖາການຕ່ີ າງໆ ທີ່ ຫີ າຼ ກຫາຼ ຍ. ຂັ້ນ ຕ ອ ນ ຕັ້ງແ ຕ່ີ ຂັ້ນ ທີ 1 – 6 ເປັ ນ ຂ ະ ບ ວ ນ ກ ານ ຂ ອ ງກ ານ ສ້າງຄ ວ າມ ຮ້( Construction of Knowledge) ເຊີ່ ິງຄສາມາດຈດັ ກິດຈະກາໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມປີ ະຕິສາພັນແລກປ່ີ ຽນຮຽນຮກ້ ັນ(Interation) ແລະ ເຝິກຝົນທັກສະນຂະບວນການຕ່ີ າງໆ(Process learning) ຢີ່ າງຕີ່ ເນີ່ ອງຈາກຂັນ້ ຕອນແຕ່ີ ລະຕອນຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ້ ຮຽນໄດເ້ ຮດັ ກດິ ຈະກາຫຼາກຫຼາຍທ່ີ ມີ ລີ ກັ ສະນະໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເຄີ່ ອນໄຫວທາງຮີ່ າງກາຍ, ສະຕປິ ັນຍາ, ທາງອາລມົ ແລະ ທາງສັງຄມົ ຢ່ີ າງເໝາະສມົ ອນັ ຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນຕ່ີ ນຕົວ(active)ສາມາດຮບັ ຮ້ ແລະ ຮຽນຮໄ້ ດຢ້ ີ່ າງດຈີ ີ່ ງຶ ເວາົ້ ເຖິງຂັນ້ ຕອນທີ 6 ມຄີ ຸນສມົ ບດັ ຕາມຫຼກັ ການ CIPPA ສີ່ ວນຂນັ້ ຕອນທີ 7 ຄ ແມ່ີ ນຂນັ້ ທ່ີ ຊີ ີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນນາເອາົ ຄວາມຮ້ ໄປໃຊ ້ (Application) ຈ່ີ ງຶ ເຮດັ ໃຫຮ້ ບແບບນເີ້ ປັນຄຸນສມົ ບດັ ຕາມຫກຼັ ການ CIPPA. ຈາກການສກຶ ສາຂນັ້ ຕອນການການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ທີ່ ີເວາົ້ ມາ ຂາ້ ງເທີ່ ງິ ນີ້ ສະຫຼບໄດວ້ ີ່ າການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ເປັນການຈດັ ກດິ ຈະກາ ການຮຽນເອາົ ນກັ ຮຽນເປັນສນກາງ ຕອ້ ງມກີ ານວາງແຜນການຮຽນຮ້ ເປັນຂນັ້ ຕອນທີ່ ຊີ ດັ ເຈນສາມາດນາໄປປະຕບິ ດັ ແລະ ເກດີ ການຮຽນຮໄ້ ດແ້ ທຈ້ ີ່ ງຶ ປະກອບດວ້ ຍຂນັ້ ຕອນດາເນນີ ງານ 7 ຂັນ້ ຕອນຄ ຂນັ້ ທບົ ທວນຄວາມຮເ້ ກີ່ າົ ຂັນ້ ສະແຫວງຫາຄວາມຮໃ້ ໝີ່ , ຂນັ້ ສກຶ ສາເຮດັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກ່ີ ຽວກບັ ຂມ້ ນ ຫຼ ຄວາມຮໃ້ ໝ່ີ , ຂັນ້ ແລກປີ່ ຽນຄວາມຮ້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກບັ ກ່ີ ຸມ, ຂນັ້ ສະຫຼບ ແລະ ຈດັ ລະບຽບຄວາມຮ,້ ຂນັ້ ສະແດງຜນົ ງານ ແລະ ຂນັ້ ປະຍຸກໃຊຄ້ ວາມຮ້ ເຊີ່ ງິ ຜວ້ ໄິ ຈໄດນ້ າມາໃຊໃ້ ນການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນວຊິ າການເມອງໃນຄງັ້ ນ.ີ້ 1.3.ຫຼກັ ການອອກແບບກດິ ຈະກາການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL) ຈາກແນວຄດິ ນາໄປສ່ີ ການອອກແບບກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ດ່ີ ງັ ນີ້ (ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ 2542:2-5) 1. ເປັນກດິ ຈະກາທີ່ ຊີ ີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍ, ສະຕປິ ັນຍາ, ອາລມົ ແລະ ສງັ ຄມົ ທງັ ນກີ້ ີ່ ເພີ່ ອ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມໂີ ອກາດເຂົາ້ ຮີ່ ວມໃນກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນຢີ່ າງທ່ີ ວົ ເຖິງ ແລະ ຫຼາຍທີ່ ີສຸດເທີ່ ົາທ່ີ ຈີ ະເຮດັ ໄດ້ ການທີ່ ຜີ ຮ້ ຽນມບີ ດົ ບາດໃນການກະທາຈະຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມຄີ ວາມພອ້ ມ ແລະ ຄວາມກະຕລ້ ຫຼນົ້ ທ່ີ ຈີ ະຮຽນຢ່ີ າງມີ ຊວີ ດິ ຊວີ າກດິ ຈະກາທ່ີ ຈີ ດັ ຈ່ີ ງຶ ຄວນເປັນກດິ ຈະກາທີ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະດ່ີ ງັ ນ:ີ້ 1.1. ຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດເ້ ຄີ່ ອນໄວໃນລກັ ສະນະໃດລກັ ສະນະໜີ່ ງຶ ທ່ີ ເີ ປັນໄລຍະເໝາະສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ຕາມຄວາມ ສນົ ໃຈຂອງຜຮ້ ຽນ. 1.2. ມປີ ະເດ່ີ ນັ ທ່ີ ທີ າ້ ທາ້ ຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຄ້ ດິ ເປັນປະເດີ່ ນັ ທ່ີ ີບີ່ ຍາກ ຫຼ ງີ່າຍເກດີ ນໄປເໝາະສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ຄວາມ ສາມາດຂອງຜຮ້ ຽນ ເພ່ີ ອກະຕຸນ້ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນຄດິ ຫຼ ລງົ ມປະຕບິ ດັ ເລີ່ ອງໃດເລ່ີ ອງໜີ່ ງຶ . 1.3. ຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮຈ້ າກບຸກຄນົ ຫຼ ສະພາບແວດລອ້ ມອອ້ ມຕວົ .

8 1.4. ສ່ີ ງົ ຜນົ ຕ່ີ ອາລມົ , ຄວາມຮສ້ ກຶ ຂອງຜຮ້ ຽນ ກີ່ ຽວຂອ້ ງກບັ ຊວີ ດິ , ປະສບົ ການ ແລະ ຄວາມເປັນຈງິ ຂອງຜຮ້ ຽນ. 2. ຍດຶ ກ່ີ ຸມເປັນແຫ່ີ ຼງຄວາມຮທ້ ່ີ ສີ າຄນັ ໂດຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມໂີ ອກາດໄດປ້ ະຕສິ າພນັ ກບັ ກ່ີ ຸມ, ໄດເ້ ວາົ້ , ເປິກສາຫາລ ແລກປ່ີ ຽນຄວາມຄເິ ຫນັ ແລະ ປະສບົ ການເຊີ່ ງິ ກນັ ແລະ ກນັ ຂມ້ ນຕ່ີ າງໆເຫີ່ ຼາົ ນຈີ້ ະຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນ ເກີດການຮຽນຮກ້ ່ີ ຽວກບັ ພຶດຕິກາຂອງຕົນເອງ ແລະ ຄນົ ອີ່ ນ ແລະ ຈະປັບຕົວໃຫສ້ າມາດຢີ່ ກັບຄົນອ່ີ ນໃດໃນ ສງັ ຄມົ . 3. ຍດຶ ການຄນົ້ ພບົ ດວ້ ຍຕນົ ເອງເປັນສ່ີ ງິ ສາຄນັ ໂດຍຄຜສ້ ອນພະຍາຍາມຈດັ ການຮຽນການສອນທ່ີ ສີ ີ່ ງົ ເສມີ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນ ໄດຄ້ ນົ້ ພບົ ຄາຕອບດວ້ ຍຕນົ ເອງທ່ີ ງັ ນີ້ ເພາະການຄນົ້ ພບົ ຄວາມຈງິ ໃດໆດວ້ ຍຕນົ ເອງນນັ້ ຍ ຜຮ້ ຽນຈະມກັ ຈດົ ຈ່ີ ໄດດ້ ີ ແລະ ມຄີ ວາມພະ ຍາຍາມໂດຍກງົ ຕຜຮ້ ຽນລວມທງັ ມຄີ ວາມຖາວອນຕ່ີ ການຮຽນຮ.້ 4. ເນນັ້ ຂະບວນການຄຽງຄ່ີ ກບັ ຜົນງານໂດຍການສີ່ ວົ ເສມີ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນຄດິ ວິເຄາະເຖິງຂະບວນການຕີ່ າງໆທີ່ ເີ ຮດັ ໃຫ້ ເກີດຜົນງານທ່ີ ີໃຊເ້ ນັນ້ ຜນົ ງານພຽງຢີ່ າງດຽວທັງນກີ້ ່ີ ເພາະປະສິດທິພາບຂອງຜນົ ງານຂນຶ້ ຢີ່ ກບັ ປະສດິ ທິພົນຂອງ ຂະບວນການ. 5. ເນນັ້ ການນາຄວາມຮໄ້ ປປະຍຸກໃຊ້ ຫຼ ໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ໂດຍຜຮ້ ຽນໄດມ້ ໂີ ອກາດຄດິ ຫາແນວທາງທ່ີ ີຈະນາ ຄວາມຮຄ້ ວາມເຂາົ້ ໃຈໄປໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ພະຍາຍາມສີ່ ງົ ເສມີ ໃຫເ້ ກດີ ການປະຕບິ ດັ ຕວົ ຈງິ ແລະ ພະຍາຍາມ ຕດິ ຕາມຜນົ ງານຂອງຜຮ້ ຽນ. ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ (2542:26) ໄດສ້ ະຫຼບກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນ ໂດຍຍດຶ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງ ແບບຊບິ ປາ ດີ່ ງັ ນ:ີ້ ການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນໂດຍເອາົ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງ ແບບຊບິ ປາ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງ ມບີ ດົ ບາດສາຄນັ ໃນການຮຽນຮ້ ມສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມໃນການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮຢ້ ີ່ າງຕີ່ ນຕວົ ຕີ່ ນໃຈ (Active participation ) ກາຍ (Physical) ສະຕປິ ັນຍາ(Intelligent ສງັ ຄມົ (Socail) + + + ອາລມົ Emotion ອາລມົ Emotion ອາລມົ Emotion ການເຄີ່ ອນໄຫວທາງດາ້ ນຮີ່ າງກາຍ ການສາ້ ງສນັ ຄວາມຮ້ ປະຕສິ າພນັ Physical Movement Construction of Knowledge Interaction ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding)

9 ການປະຍຸ ກໃຊ ້ Application ການໃຊຊ້ ວີ ດິ ປະຈາວນັ Actual Practices ຮບພາບ1: ການຮຽນການສອນໂດຍຍດຶ ຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງແບບຊບິ ປາ(ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ 2542:26) ຈາກການສກຶ ສາຫກຼັ ການອອກແບບກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາຂາ້ ງເທີ່ ງິ ສະຫບຼ ໄດວ້ ີ່ າ ການ ອອກແບບກດິ ຈະການັນ້ ຕອ້ ງເນນັ້ ທີ່ ີຕົວຜຮ້ ຽນເປັນສ່ີ ິງສາຄນັ ທີ່ ີສຸ ດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດມ້ ສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວທັງກາຍ, ອາລົມ, ສງັ ຄມົ ແລະ ສະຕປິ ັນຍາຍດຶ ການຄນົ້ ພບົ ຄວາມຮດ້ ວ້ ຍຕນົ ເອງມຂີ ະບວນການຮຽນຮທ້ ີ່ ເີ ປັນລະບບົ , ເປັນຂນັ້ ຕອນ ແລະ ສາມາດນາຄວາມຮນ້ ນັ້ ໄປໃຊໃ້ ນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ ໃຫຫ້ າຼ ຍທີ່ ສີ ຸດ. 1.4.ລກັ ສະນະການຮຽນຮຂ້ ອງກດິ ຈະກາການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL) ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນ(ີ 2542: 5-8) ໄດເ້ ວາົ້ ເຖງິ ລກັ ສະນະຂອງກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນແບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL)ໄວວ້ ່ີ າ: 1. ເພ່ີ ອຊ່ີ ວຍໃຫມ້ ຜີ ຮ້ ຽນທສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍ ແລະ ອາລມົ , ຈດິ ໃຈ, ກດິ ຈະກາການຮຽນຮທ້ ີ່ ຫີ ຼາກ ຫາຼ ຍໃຫໂ້ ອກາດຜຮ້ ຽນເຄ່ີ ອນໄຫວທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍ (Physical Movement )ເປັນໄລຍະຕາມຄວາມເໝາະສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ຄວາມສນົ ໃຈຂອງຜຮ້ ຽນການເຄ່ີ ອນໄຫວອະໄວຍະ ແລະ ກາ້ ມເນອ້ ຕ່ີ າງໆ ໄດແ້ ກ່ີ : - ການເຄີ່ ອນໄຫວກາ້ ມເນອ້ ມດັ ຍ່ີ ອຍ (Fine Motor Movement ) ກດິ ຈະກາການຂຽນ, ຟງັ , ວາດພາບ, ການພບັ ກະເຈຍ້ ແລະ ການຮອ້ ງເພງເປັນຕນົ້ . - ການເຄ່ີ ອນໄຫວອະໄວຍະກາ້ ມເນອ້ ມດັ ໃຫຍີ່ (Gross Motor Movement) ເຊີ່ ນັ ການຍາ້ ຍກ່ີ ຸມ,ການ ລຸກນ່ີ ງັ , ການກະໂດດ ແລະ ການຫຼນິ້ ເກມ ເປັນຕນົ້ ການເປີດໂອກາດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດເ້ ຄີ່ ອນໄຫວທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຍນເກດີ ຄວາມພອ້ ມ ໃນການ ຮຽນຮເ້ ມີ່ ອມຄີ ວາມຫາ້ ວຫັນຕ່ີ ນຕວົ ໄວຕ່ີ ຄວາມຮສ້ ຶກ ກດິ ຈະກາທ່ີ ີຈດັ ຕອ້ ງນກຶ ເຖິງການມສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມທາງດາ້ ນ ອາລມົ ຂອງຜຮ້ ຽນອກີ ດວ້ ຍ. 2. ເພ່ີ ອຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮີ່ ວມທາງດາ້ ນສຕິ ປິ ັນຍາ, ອາລມົ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮຕ້ ອ້ ງມລີ ກັ ສະນະກະ ຕຸນ້ ແລະ ທາ້ ທາ້ ຍຄວາມຄດິ ເຮດັ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ຄວາມຈດົ ຈຜກພນັ ກບັ ສ່ີ ງິ ທ່ີ ຄີ ດິ ເຊ່ີ ງິ ສີ່ ງົ ຜນົ ໃຫຜ້ ຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນຮຢ້ ີ່ າງ ດ,ີ ການຮຽນຮທ້ າງສະຕປິ ັນຍາ ແບີ່ ງອອກເປັນ 2 ປະເພດດ່ີ ງັ ນ:ີ້ 2.1. ການຮຽນຮທ້ າງດາ້ ນເນອ້ ໃນຄວາມຮ(້ Content or Knowledge) ໄດແ້ ກ່ີ ການຮຽນຮຂ້ ມ້ ນຂແ້ ທຈ້ ງິ ແລະ ຄວາມຮຕ້ ີ່ າງໆ. 2.2. ການຮຽນຮທ້ ກັ ສະຂະບວນການ(Process Skill ) ເຊີ່ ງິ ໄດແ້ ກີ່ ການຮຽນຮທ້ ກັ ສະຕ່ີ າງໆເຊີ່ ນັ : ທກັ ສະການຄດິ , ທກັ ສະນະການແກໄ້ ຂບນັ ຫາທກັ ສະນະການເຮດັ ວຽກຮ່ີ ວມກນັ ກບັ ຄນົ ອີ່ ນເປັນຕນົ້ . 3. ເພີ່ ອຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮີ່ ວທາງສງັ ຄມົ ແລະ ອາລມົ ກດິ ຈະກາຄວນເປີດໂອກາດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມປີ ະຕສິ າ ພນັ ກບັ ສ່ີ ງິ ແວດລອ້ ມຮອບຕວົ . - ບຸກຄນົ ແວດລອ້ ມໄດແ້ ກີ່ : ຄ, ເພີ່ ອໃນຫອ້ ງຮຽນ, ບຸກຄະລາກອນ, ຜປ້ ົກຄອງ, ຄນົ ໃນຊຸມຊນົ .

10 - ສີ່ ງິ ແວດລອ້ ມທາງກາຍະພາບ ເຊີ່ ນັ ສະຖານທ່ີ ຕີ ີ່ າງໆ ພາຍໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ຊີ່ ຸມຊມົ . - ສ່ີ ງິ ແວດລອ້ ມທາງທາມະຊາດ ເຊີ່ ນັ ສີ່ ວນສາທາລະນະ, ປີ່ າໄມ,້ ສດັ ຕ່ີ າໆ ເປັນຕນົ້ . - ສີ່ ງິ ແວດລອ້ ມທາງດາ້ ນໜງັ ສ່ີ ເຊ່ີ ັນ ເທກັ ໂນໂລຢີຕີ່ າງໆເຊ່ີ ນັ ໜງັ ສ່ີ , ຕາລາ, ວາລະສານ, ເກມຄອມພວິ ເຕີ ເປັນຕນົ້ . ກດິ ຈະກາການຮຽນຮທ້ ີ່ ເີ ປີດໂອກາດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມທງັ 4 ດາ້ ນ ສາມາດຊ່ີ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເກດີ ການ ຮຽນຮຕ້ າມວດັ ຖຸປະສງົ ທ່ີ ຕີ ງັ້ ໄວເ້ ນີ່ ອງຈາກກດິ ຈະກາການຮຽນຮທ້ ່ີ ຜີ ີ່ ານຂະບວນການຄດິ ຮ່ີ ນິ ຕອງໂດຍຜຮຽນເອງ ຜ້ ຮຽນເກດີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ຈາໃນສ່ີ ງິ ທີ່ ຕີ ນົ ເອງໄດຮ້ ຽນໄດເ້ ປັນຢີ່ າງດີ ແລະ ຫາກມກີ ານເຝິກຝົນນາຄວາມຮທ້ ີ່ ໄີ ດ້ ໄປປະຍຸກໃຊເ້ ຮັດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນສາມາດຖ່ີ າຍໂອນຄວາມຮ(້ Transfer of learning)ໄປໃຊໃ້ ນສະຖານະການຕ່ີ າງໆ ໃດ. ຈາກການສກຶ ສາລກັ ສະນະຂອງກດິ ຈະກາຂາ້ ງເທ່ີ ງິ ສາມາດສະຫຸຼບໄດວ້ ີ່ າການຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນການ ສອນແບບຊບິ ປານນັ້ ຄວນໃຫນ້ ກັ ຮຽນມກີ ານເຄ່ີ ອນໄຫວທາງດາ້ ນຮີ່ າງກາຍໃຫເ້ ໝາະສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ສະຖານະ ການລວມທງັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມໃນທຸກດາ້ ນ. 1.4.1.ບດົ ບາດຂອງຄຜສ້ ອນ ແລະ ຜຮ້ ຽນໃນການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ(CIPPA MODEL) ທດິ ນາ ເຂມັ ມະນີ (2542:13-16)ໄດເ້ ວາົ້ ວີ່ າ ການຮຽນການສອນແບບເອາົ ນກັ ຮຽນເປັນສນກາງບ່ີ ວ່ີ າຈະ ໃຊແ້ ນວຄວາມຄດິ ແນວໃດ ຈະປະສບົ ຜນົ ສາເລັດບີ່ ໄດຫ້ າກຄແລະນກັ ຮຽນບ່ີ ປ່ີ ຽນບົດບາດຂອງຕນົ ເຊ່ີ ງິ ບົດບາດ ຂອງຄ ແລະ ຜຮ້ ຽນຕາມແນວທາງການຈດັ ການຮຍນແບບຊບິ ປາ CIPPA MODELມດີ ີ່ ງັ ນ:ີ້ ❖ ບດົ ບາດຄ 1.ການກຽມການສອນ 1.1. ສກຶ ສາ ແລະ ວເິ ຄາະເລີ່ ອງທ່ີ ຈີ ະສອນໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈ 1.2. ສກຶ ສາແຫ່ີ ຼງຂມ້ ນທ່ີ ຫີ ຼາກຫາຼ ຍ 1.3. ວາງແຜນການສອນ − ການດົ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການຮຽນຮ້ − ວເິ ຄາະເນອ້ ໃນ ແລະ ແນວຄວາມຄດິ ລວມຍອດ ແລະ ການດົ ລາຍລະອຽດໃຫຊ້ ດັ ເຈນ − ອອກແບບກດິ ຈະກາການຮຽນຮແ້ ບບຜຮ້ ຽນເປັນສນກາງຕາມລກັ ການຂອງຊບິ ປາ − ການດົ ວທິ ກີ ານປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຮ້ 1.4.ກະກຽມ − ສ່ີ ການສອນ, ວດັ ສະດຸ, ການກຽມການສອນໃຫພ້ ຽງພສາລບັ ຜຮ້ ຽນ − ເອກະສານ, ໜງັ ສ ຫຼ ຂມ້ ນຕີ່ າງໆທ່ີ ຈີ າເປັນສາລບັ ຜຮ້ ຽນ − ຕດິ ຕີ່ ແຫີ່ ຼງຄວາມຮຕ້ ີ່ າງໆເຊີ່ ງິ ອາດເປັນບຸກຄນົ ຫຼ ສະຖານທ່ີ ີ ຫຼ ຫອ້ ງຟັງສຽງຕ່ີ າງໆ ສກຶ ສາຫາຄວາມຮເ້ ພີ່ ມີ ເຕມີ . − ເຄີ່ ອງມປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຮ້ − ຫອ້ ງຮຽນ ຫຼ ສະຖານທີ່ ເີ ພີ່ ອຈດັ ການຮຽນການສອນ

11 2.ການສອນ 2.1. ສາ້ ງບນັ ຍາກາດການຮຽນຮທ້ ີ່ ດີ ີ 2.2. ກະຕຸນ້ ຜຮ້ ຽນໃຫສ້ ນົ ໃນການຮີ່ ວມກດິ ຈະກາ 2.3. ຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຍນຮຕ້ າມແຜນທີ່ ີກຽມໄວໂ້ ດຍອາດມີການປັບແຜນໃຫເ້ ໝາະສມົ ກບັ ຜຮ້ ຽນ ແລະ ສະຖານທ່ີ ຈີ ງິ . − ເບ່ີ ງິ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນດາເນນີ ກດິ ຈະກາຕ່ີ າງໆແກບ້ ນັ ຫາທ່ີ ອີ າດເກດີ ຂນຶ້ − ອານວຍຄວາມສະດວກແກີ່ ຜຮ້ ຽນໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮ້ − ກະຕຸນ້ ຜຮ້ ຽນໃຫມ້ ສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາຢີ່ າງເຕມັ ທ່ີ ີ − ສງັ ເກດບນັ ທກິ ພດຶ ຕິກາຂະບວນການຮຽນຮຂ້ ອງຜຮ້ ຽນລວມທັງເຫດການທີ່ ີສ່ີ ງົ ຜົນຕການຮຽນຮຂ້ ອງຜ້ ຮຽນທ່ີ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາ. − ໃຫຄ້ າແນະນາ ແລະ ຂມ້ ນຕ່ີ າງໆແກີ່ ຜຮ້ ຽນຕາມຄວາມຈາເປັນ. − ບນັ ທກຶ ບນັ ຫາ ແລະ ຂຂ້ ດັ ຂອ້ ງຕີ່ າງໆໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາການຮຽນການສອນ 3.ການປະເມນີ 3.1. ເກບັ ລວບລວມຜນົ ງານ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ງານຂອງຜຮ້ ຽນ 3.2. ປະເມນີ ຜນົ ການຮຽນຮຕ້ າມທີ່ ກີ ານດົ ໄວໃ້ ນແຜນການສອນ ນດິ ຕະຍາພອນ ປະເສດີ ສງັ (2545:17-18) ໄດສ້ ະຫຸຼບແນວດາເນນີ ກດິ ຈະກາຂອງຄຜສ້ ອນໃນການຈດັ ຂະບວນການຮຽນຮທ້ ່ີ ເີ ນນັ້ ຜຮ້ ຽນສາຄນັ ໄວຍ້ ງັ ປະກອບທີ 2 ຮບແບບດາເນນີ ກດິ ຈະກາຂອງຄຜສ້ ອນໃນການຈດັ ລະບບົ ການຮຽນຮທ້ ີ່ ຜີ ຮ້ ຽນສາຄນັ ທີ່ ສີ ຸດ 1. ຂນັ້ ການກຽມການ 2. ຂນັ້ ດາເນນີ ການ 3.ຂນັ້ ປະເມນີ ຜນົ ສອນ ຈດັ ກດິ ຈະກາການຮຽນຮໂ້ ດຍໃຫຜ້ ້ ວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຕາມ - ກຽມຕນົ ເອງ ຮຽນ ສະພາບຄວາມຈງິ - ກຽມຂມ້ ນ - ຈດັ ແຜນການສອນ - ສາ້ ງຄນົ ພບົ ຄວາມຮດ້ ວ້ ຍ - ວທິ ກີ ານຫຼາກຫາຼ ຍ - ກຽມກດິ ຈະກາ ຕນົ ເອງ(C) - ຈາກການປະຕບິ ດັ - ກຽມສ່ີ , ວດັ ສະດຸ - ຈາດແຟມ້ ສະສມົ - ປະຕສິ າພນັ ກບັ ແຫີ່ ງຼ ການ ແລະ ອຸປະກອນ ຮຽນຮຫ້ ຼາກຫາຼ ຍ(I) ຜນົ ງານ - ກຽມການວດັ ແລະ - ມກີ ດິ ຈະກາການເຄີ່ ອນໄຫວ ປະເມນີ ຜນົ ທາງດາ້ ນຮ່ີ າງກາຍຢີ່ າງເໝາະ ສມົ ກບັ ໄວ ແລະ ຄວາມ ສນົ ໃຈ (P) - ໄດຮ້ ຍນຮຂ້ ະບວນການ ຕ່ີ າງໆ(P) - ນາຄວາມຮໄ້ ປປະຍຸກໃຊ້ (A)

12 ຮບທ2ີ : ແຜນດາເນນີ ກດິ ຈະກາຂອງຄຜສ້ ອນໃນການຈດັ ຂະບວນການຮຽນຮທ້ ີ່ ຜີ ຮ້ ຽນສາຄນັ ທ່ີ ສີ ຸດ (ນດິ ຕຍິ າພອນ ປະເສດີ ສງັ 2545:17-18) ❖ ບດົ ບາດຂອງຜຮ້ ຽນ ເມ່ີ ອຄປັບປ່ີ ຽນກດິ ຈະກາການຮຽນຮ້ ແລະ ພດຶ ຕກິ າການສອນຂອງຕນົ ຜຮ້ ຽນກ່ີ ຕອ້ ງປັບປີ່ ຽນພດຶ ຕກິ າການ ຮຽນຮຂ້ ອງຕນົ ດວ້ ຍ ການຮຍນການສອນຈີ່ ງຶ ຈະບັນລຸວັດຖຸ ປະສົງໂດຍທ່ີ ົວໄປແລວ້ ຜຮ້ ຽນຈະມບີ ົດບາດສາຄັນ ດ່ີ ງັ ນ:ີ້ 1. ທບົ ທວນຄວາມຮເ້ ກ່ີ າົ ແລະ ມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມໃນການສະແຫວງຫາຂມ້ ນຂເ້ ທດັ ຈງິ , ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຫຼ ປະສບົ ການຕ່ີ າງໆຈາກແຫ່ີ ງຼ ຄວາມຮທ້ ່ີ ຫີ ຼາກຫາຼ ຍ. 2. ສກຶ ສາ ຫຼ ລງົ ມເຮດັ ກດິ ຈະກາຕ່ີ າງໆ ເພ່ີ ອທາຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃຊຄ້ ວາມຄດິ ເຫນັ ໃນການໄຕຕອງ, ວເິ ຄາະ , ສງັ ເຄາະຂມ້ ນ ແລະ ສາ້ ງຄວາມໝາຍໃຫແ້ ກ່ີ ຕນົ ເອງ. 3. ສະຫຼບ ແລະ ຈດັ ລະບຽບຄວາມຮທ້ ່ີ ີໄດສ້ າ້ ງສນັ ຂຶນ້ ເພີ່ ອຊີ່ ວຍໃຫກ້ ານຮຽນຮເ້ ກີດຄວາມຖາວອນ ແລະ ສາມາດນາຄວາມຮໄ້ ປໃຊສ້ ະດວກ. 4. ນາຄວາມຮໄ້ ປປະຍຸກໃຊໃ້ ຫເ້ ກດີ ປະໂຫຍດຕ່ີ ຊວີ ດິ ການປະຍຸກໃຊຊ້ ວີ່ ຍຍາ້ ຄນຄວາມເຂາົ້ ໃຈ ແລະ ສາ້ ງຄວາມໝນັ້ ໃຈໃຫແ້ ກ່ີ ຜຮ້ ຽນ ແລະ ຍງັ ຊ່ີ ວຍໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຮຽນຮອ້ ີ່ ນໆເພີ່ ມີ ຕີ່ ມອກດວ້ ຍ. ໃນການດາເນີນບດົ ບາດທັງ 4 ນນັ້ ຜຮ້ ຽນຕອ້ ງສະແດງພດຶ ຕິກາທີ່ ຈີ າເປັນໃນການຮຽນຮຮ້ ີ່ ວກບັ ຄນົ ອ່ີ ນ ດີ່ ງັ ນ:ີ້ 1. ເຂາົ້ ຮ່ີ ວມກດິ ຈະກາດວ້ ຍຄວາມກະຕລ້ ລນົ້ . 2. ໃຫຄ້ ວາມຮີ່ ວມມ ແລະ ຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການເຮດັ ກດິ ຈະກາຕີ່ າງໆ ເຊີ່ ນັ ສະຫວາງຫາຄວາມຮ,້ ການສກຶ ສາ ຂມ້ ນ ແລະ ການສະຫຼບເປັນຕນົ້ . 3. ຮບັ ຟງັ , ພຈິ າລະນາ ແລະ ຍອມຮບັ ຄວາມຄດິ ເຫນັ ຂອງຄນົ ອ່ີ ນ. 4. ໃຊຄ້ ວາມຄດິ ຢ່ີ າງເຕມັ ທ່ີ ີ ປະຕິສາພນັ , ຕອບໂຕ,້ ຄັດຄານ, ສະໜັບສະໜນ, ແລກປີ່ ຽນຄວາມຄິດເຫນັ ແລະ ຄວາມຮສ້ ກຶ ຂອງຕນົ ກບັ ຄນົ ອີ່ ນ. 5. ສະແດງຄວາມສາມາດຂອງຕນົ ແລະ ຍອມຮບັ ຄວາມສາມາດຂອງຄນົ ອ່ີ ນ. ຈາກການສກຶ ສາບດົ ບາດຂອງຄ ແລະ ຜຮ້ ຽນທ່ີ ໄີ ດເ້ ວາົ້ ຂາ້ ງເທີ່ ງິ ນີ້ ສະຫຸຼບໄດວ້ ີ່ າ ຄນະຕອ້ ງມຄີ ວາມຮ້ ແລະ ກຽມຕວົ ເອງດີ ທງັ ໃນດາ້ ນການກຽມຕວົ ເອງ, ການກາຽມການດາ້ ນການສອນ ແລະ ກຽມການດາ້ ນການວດັ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ເພີ່ ອໃຫເ້ ກດີ ປະສດິ ທພິ າບແກີ່ ຜຮ້ ຽນຕອ້ ງມກີ ານປັບປ່ີ ຽນພດຶ ຕກິ າການຮຽນຮຂ້ ອງຕນົ ດວ້ ຍ ການກຽມ ການສອນຈີ່ ງຶ ຈະບນັ ລຸຕາມວດັ ຖຸປະສງົ ທ່ີ ໄີ ດກ້ ານດົ ໄວ.້ 1.5. ທດິ ສະດກີ ານສອນ ການສອນເປັນການປະຕິສາພັນ ສ່ີ ິສານລະຫວ່ີ າງມະນຸດ, ການສອນແມີ່ ນການສາ້ ງປະຕິສາພັນທ່ີ ີດີ ລະຫວີ່ າງຜຮ້ ຽນ ແລະ ຜສ້ ອນ ແລະ ສ່ີ ຊ່ີ ວຍເສີມສາ້ ງປະສິດທິພາບການຮຽນໃຫມ້ ປີ ະສິດທພິ າບຫຼາຍຂຶນ້ , ການ ສອນເປັນວວິ ດັ ທະນາການທ່ີ ມີ ຄີ ວາມຈະເລນີ ກາ້ ວໜາ້ ໄດຮ້ ບັ ການພດັ ທະນາຂນຶ້ ຕາມລາດບັ ,ເປັນການເຄີ່ ອນໄຫວທ່ີ ີ

13 ມີວິທະຍາສາດ, ມີສີລະປະທັງເປັນລະບົບ ແລະ ມີຂະບວນການ.(ຮສ ນາລີ ບົວສັງທອງ: ປ້ມ ສຶກສາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫີ່ ງຊາດ ປີ 2011 ໜາ້ ທີ 49). ການສອນ ໝາຍເຖິງຂະບວນການຕີ່ າງໆທ່ີ ີຄນາມາໃຊສ້ ອນນກັ ຮຽນ ເພີ່ ອໃຫກ້ ານຮຽນ - ການສອນມີ ປະສດິ ທພິ າບໃນຄວາມຮ,້ ຄວາມເຂົາ້ ໃຈ ແລະ ເປັນການເຝິກຝົນທດັ ສະນະຄຸນສມົ ບດັ , ແນວຄວາມຄດິ ຄວາມ ສາມາດໃຫແ້ ກ່ີ ນກັ ຮຽນ.(ສມົ ດີ ຖ່ີ ນິ ໄພສນົ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ: ວທິ ສີ ອນສກຶ ສາພນົ ລະເມອງປີ 2009 ໜາ້ ທີ 76). ການສອນ (Teaching) ແມ່ີ ນການດາເນນີ ການໃນລກັ ສະນະທີ່ ຄີ ວບຄຸມ້ ຊວີ ດິ ຂອງຜຮ້ ຽນທກສ່ີ ວນໂດຍ ມຄີ ເປັນຜກ້ ານດົ ການຮຽນ - ການສອນຕາມທ່ີ ຄີ ພໃຈທຸກໆດາ້ ນຂອງຜຮ້ ຽນແນ່ີ ໃສີ່ ຈດັ ການຮຽນ - ການສອນເພີ່ ໃຫ້ ບນັ ລຸຈດຸ ປະສງົ ໃດໜີ່ ງຶ ສະເພາະ, ກດິ ຈະກາການສອນບ່ີ ຄວບຄຸມ້ ກວາ້ ງຂວາງແຕີ່ ແນີ່ ໃສ່ີ ໃຫເ້ ກດີ ຜນົ ໃນການຮຽນຮ້ ຂອງຜຮ້ ຽນ ເພາະມກີ ານວາງແຜນດາເນນີ ຕາມຂະບວນການ ແລະ ປະເມນີ ຜນົ ຢີ່ າງເປັນລະບົບ ແລະ ປະເມນີ ຜົນ ຢີ່ າງເປັນລະບບົ ຄບົ ວງົ ຈອນ, ສາມາດກວດສອບປັບປຸງໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . (ຮສ ນາລີ ບວົ ສງັ ທອງ: ປມ້ ສກຶ ສາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫີ່ ງຊາດ ປີ 2011 ໜາ້ ທີ 49-52) ການສອນເປັນວຽກຫຼກັ ຂອງຄເຊີ່ ງິ ປັດຈບຸ ນັ ຖວ່ີ າຄເປັນວຊິ າອາຊບີ ຊນັ້ ສງທ່ີ ຄີ ົນໃນ ວຊິ າອາຊບີ ນີ້ ຕອ້ ງໄດ້ ຮບັ ການສກຶ ສາອົບຮົມໂດຍສະເພາະເພ່ີ ອໃຫມ້ ີຄວາມຊີ່ ຽວຊານໃນການປະຕິບດັ ໜາ້ ທ່ີ ີສາມາດເລອກວິທີການ ປະຕິບັດງານທີ່ ີເໝາະສົມເພີ່ ອຊ່ີ ວຍໃຫນ້ ັກຮຽນມີຄວາມຮ,້ ທັກສະ ແລະ ສະຕິຕີ່ ນຕົວດີ່ ັງທີ່ ີໄດລ້ ະບຸ ໄວໃ້ ນ ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສອນຄຕອ້ ງມກີ ານເຝິກຝົນດາ້ ນການສອນຢ່ີ ສະເໝີເພີ່ ອໃຫເ້ ກດີ ປະສິດທິພາບສງສຸດໃນວຽກ ງານຄກບັ ວຊິ າອາຊບີ ຊນັ້ ສງອີ່ ນໆ ແລະຕອ້ ງມມີ າດຕະຖານຂອງວຊິ າຊບີ ການທີ່ ຄີ ສາມາດປະຕບິ ດັ ງານການສອນໄດ້ ດຂີ ນຶ້ ຢ່ີ ກບັ ຄວາມສາມາດໃນການປະສມົ ປະສານວ່ີ າດວ້ ຍການສອນກບັ ສລິ ະປະຂອງການສອນເຂາົ້ ນາກນັ ເພ່ີ ອໃຫ້ ເກດີ ປະ ສດິ ທຜີ ນົ ທ່ີ ດີ .ີ (ຮສ ນາລີ ບວົ ສງັ ທອງ: ປມ້ ສກຶ ສາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ີ ງຊາດ ປີ 2011 ໜາ້ ທີ 49-52) ແລັງຟອສ (ປີ 1968:114)ກ່ີ າວວ່ີ າການສອນຄ ກດິ ຈະກາທ່ີ ີເກດີ ຂຶນ້ ເມີ່ ອບຸກຄນົ ໜ່ີ ຶງຍອມຮບັ ຜິດຊອບ ກ່ີ ຽວກບັ ການຮຽນຮຂ້ ອງບຸກຄນົ ອກີ ຄນົ ໜ່ີ ງຶ (ການສອນຈ່ີ ງຶ ເປັນກດິ ຈະກາທີ່ ຄີ ເຮດັ ເພີ່ ອໃຫນ້ ກັ ຮຽນເກດີ ການຮຽນ ຮ)້ ໃນໜງັ ສ ( Dictionary of Education, Good ປີ 1973:304 ແລະ 588) ໄດໃ້ ຫຄວາມໝາຍການສອນ ໄວດ້ ່ີ ງັ ນ:ີ້ - ຄວາມໝາຍຂອງການສອນໃນຄວາມໝາຍແຄບໝາຍເຖິງ ວິທີການທ່ີ ີຄຖ່ີ າຍທອດຄວາມຮອ້ ົບຮົມ ນກັ ຮຽນໃຫມ້ ຄີ ວາມຮຄ້ ດິ ເຈດຄະຕິ ແລະ ທກັ ສະດ່ີ ງັ ທີ່ ຈີ ດຸ ປະສງົ ຂອງການສກຶ ສາໄດລ້ ະບຸໄວ.້ - ສີ່ ວນຄວາມໝາຍຂອງການສອນໃນຄວາມໝາຍກວ້ າງໝາຍເຖງິ ການກະທາ ແລະ ການດາເນນີ ການຕ່ີ າງໆ ຂອງຄພາຍໃຕສ້ ະພາບການ, ການຮຽນ-ການສອນເຊີ່ ງິ ປະກອບດວ້ ຍ: 1. ການສາ້ ງສາພນັ ລະຫວ່ີ າງຄກບັ ນກັ ຮຽນ. 2. ຂະບວນການຕດັ ສນິ ໃຈ ແລະ ການວາງແຜນກີ່ ອນການສອນເຊ່ີ ງິ ໄດແ້ ກີ່ ການຈດັ ກຽມສ່ີ ອຸປະກອນ. ການສອນມຄີ ວາມສາຄນັ ຕີ່ ການຮຽນເພາະການສອນທ່ີ ດີ ເີ ປັນການສອນທີ່ ຕີ ງັ້ ໃຈເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ການຮຽນຮ,້ ຜ້ ສອນດາເນນີ ການສອນຢີ່ າງມຫີ ຼັກການ, ມຄີ ວາມຮ,້ ມທີ ກັ ສະ ເຊີ່ ງິ ຈະຊີ່ ວຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນ ຮຽນຢ່ີ າງມຄີ ວາມໝາຍ, ເກາະກີ່ າຍ, ເປັນລະບບົ ແລະ ມຄີ ຸນຄີ່ າ ທງັ ປະຢັດເວລາ. ສະຫຼບລວມແລວ້ ການສອນທີ່ ດີ ມີ ຄີ ວາມສາຄນັ 2 ດາ້ ນຫກຼັ ໆ ຄ:

14 1) ການສອນ ມຄີ ວາມສາຄນັ ໃນຂະບວນການພດັ ທະນາ ຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ. 2) ການສອນ ມຄີ ວາມສາຄນັ ສາລບັ ການພດັ ທະນາ ວທິ ະຍາສາດການສອນ. (ຮສ ນາລີ ບວົ ສງັ ທອງ: ປມ້ ສກຶ ສາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫີ່ ງຊາດ ປີ 2011 ໜາ້ ທີ 49-52) 1.6. ທດິ ສະດກີ ານຮຽນຮ້ ການຮຽນຮນ້ ນັ້ ເກດີ ຂນຶ້ ໄດທ້ ຸກແຫີ່ ງໃນຊວີ ດິ ປະຈາວນັ , ການຮຽນຮອ້ າດເກດີ ຈາກການລອງຜດິ ລອງຖກ ຈາກການວາງເງີ່ອນໄຂເຊີ່ ງິ ອາດເປັນຄວາມສາພນັ ລະຫວ່ີ າງປະສບົ ການເກ່ີ າົ ກບັ ສ່ີ ິງໃໝີ່ ໆຫຼ ການຮຽນຮແ້ ບບໃດກ່ີ ຕາມອາດເກດີ ຈາກຄວາມຕອ້ ງການເປັນແຮງຊຸກດນັ ເພ່ີ ອໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຢາກຮ,້ ຢາກເຫນັ ເມີ່ ອເກດີ ຄວາມຢາກຮ້ ຢາກເຫັນແລວ້ ກຈະລງົ ມປະຕບິ ດັ , ການຮຽນຮເ້ ປັນສີ່ ວນໜີ່ ຶງແຫີ່ ງການປັບຕົວໃຫເ້ ຂາົ້ ກບັ ສງັ ຄົມ, ສາມາດດາລົງ ຊວີ ດິ ແລະ ພດັ ທະນາສງັ ຄມົ ໃຫດ້ ຂີ ນຶ້ . ການຮຽນຮບ້ ່ີ ພຽງແຕ່ີ ເປັນກດິ ຈະກາທ່ີ ຈີ ດັ ຂນຶ້ ຢ່ີ ໃນໂຮງຮຽນເທ່ີ າົ ນນັ້ ແຕ່ີ ຍງັ ເກດີ ຂນຶ້ ໃນສະພາບແວດລອ້ ມ ທີ່ ວົ ໄປ, ການຮຽນຮຂ້ ອງນກັ ຮຽນຈະເກດີ ຈາກສະພາບແວດລອ້ ມອອມ້ ບາງດາ້ ນ ແລະ ຂະຫຍາຍຂນຶ້ ເລອ້ ຍໆເມ່ີ ອ ກາ້ ວສໂ້ ຮງຮຽນເຊ່ີ ງິ ເປັນແຫ່ີ ງຼ ໃຫຄ້ ວາມຮຢ້ ່ີ າງເປັນລະບບົ ລວມທງັ ຄວາມຮໃ້ ນວຊິ າອາຊບີ ທີ່ ຈີ ະນາໄປປະກອບອາຊບີ ໄດ.້ ການຮຽນຮ້ ຄ ຂະບວນການເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ປີ່ ຽນແປງພດຶ ຕກິ າ, ຄວາມຄດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ ສາມາດຮຽນຈາກການ ໄດຍ້ ນິ , ການສາພດັ , ການອີ່ ານ, ການໃຊເ້ ຕກັ ໂນໂລຊ,ີ ການຮຽນຮຂ້ ອງເດກັ ແລະ ຜໃ້ ຫຍ່ີ ຕ່ີ າງກນັ . ເດກັ ຈະຮຽນຮ້ ດວ້ ຍການຮຽນໃນຫອ້ ງຮຽນ, ການຊກັ ຖາມຂອງຜໃ້ ຫຍ່ີ ມກັ ຮຽນຮດ້ ວ້ ຍປະສບົ ການ, ຜສ້ ອນຈະຕອ້ ງພຈິ າລະນາ ຮບແບບການສອນລວມທງັ ການສາ້ ງຄວາມຄຸນ້ ເຄຍີ ກບັ ຜຮ້ ຽນ. ການຮຽນຮໝ້ າຍເຖງິ ການປີ່ ຽນແປງບຸກຄນົ ອນັ ເນ່ີ ອງມາຈາກການທ່ີ ໄີ ດພ້ ບົ ກບັ ສະຖານະການຊາ້ ໆໂດຍບ່ີ ແມ່ີ ນສນັ ຊາດຕະຍານ ຫຼ ເປັນສີ່ ວນພດັ ທະນາການໂດຍປົກກະຕ.ິ ຈດິ ຕຣາ ສຸ ວານດິ (2531 : 70) ໄດອ້ ະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງການຮຽນຮວ້ ີ່ າ ການຮຽນຮຄ້ ການປີ່ ຽນ ແປງພດຶ ຕກິ າເຊີ່ ງິ ເປັນຜນົ ຂອງປະຕກິ ລິ ຍິ າຕອບສະໜອງຕ່ີ ສ່ີ ງິ ກະຕຸນ້ , ການຮຽນຮຍ້ ງັ ໝາຍເຖິງ ການປັບປຸງທີ່ ີອາດ ຈະເກດີ ມຄີ ຸນຄີ່ າໃນທາງທີ່ ດີ ຂີ ນຶ້ ຫຼ ບ່ີ ດກີ ່ີ ອາດເປັນໄປໄດ.້ ເຄລນ Klein (1987 : 102) ໄດໃ້ ຫຄ້ າຈາກດັ ຂອງການຮຽນຮຄ້ ການຮຽນຮເ້ ປັນການປ່ີ ຽນແປງທ່ີ ີ ຖາວອນຢ່ີ າງເປັນຊດັ ສີ່ ວນໃນຄວາມສາມາດສະແດງພດຶ ຕິກາການປ່ີ ຽນແປງທີ່ ີເກດີ ຂນຶ້ ໃນຖານະຂອງປະສບົ ການ ການທ່ີ ໄີ ດຮ້ ບັ ຄວາມສາເລດັ ຫບຼ ່ີ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມສາເລດັ . (ຈາກ www.tumcivil.com/engfanatic/board/gen.php) ຮວິ ການ ແລະ ໂບເວີ Hilgard and Bower ກ່ີ າວວ່ີ າ ການຮຽນຮເ້ ປັນຂະບວນການທີ່ ເີ ຮດັ ໃຫພ້ ດຶ ຕກິ າ ປີ່ ຽນແປງໄປຈາກອນັ ເກາົ ເປັນຜນົ ມາຈາກການຝຶກຝົນ ແລະ ປະສບົ ການ. ແຕີ່ ບີ່ ແມ່ີ ນຜນົ ຈາກການຕອບສະ ໜອງທີ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ ຕາມທາມະຊາດ ເຊີ່ ນັ : ສນັ ຊາດຕະຍານ ຫຼ ຈາກການປ່ີ ຽນແປງຊີ່ ວົ ຄາວຂອງຮີ່ າງກາຍເຊ່ີ ນັ : ຄວາມ ເມ່ີ ອຍ, ພດິ ຂອງຢາເປັນຕນົ້ (ຈາກ https://WWW.sailomaonploy.blogspot /.com/.../kimble-1964-hilgard-bower-1981-cronb) ຄຣມິ ເບຣິ (Kimble, 1964) ເວາົ້ ວີ່ າການຮຽນຮເ້ ປັນການປີ່ ຽນແປງທ່ີ ຂີ ອ້ ນຂາ້ ງຖາວອນໃນພດຶ ຕກິ າອນັ ເປັນຜນົ ມາຈາກການເຝິກທ່ີ ໄີ ດຮ້ ບັ ການເສີ່ ມີ ແຮງ.

15 ຄອນເບັກ Cronbach ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການຮຽນຮວ້ ່ີ າການຮຽນຮເ້ ປັນການສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ເຖິງ ພດຶ ຕກິ າທ່ີ ປີ ່ີ ຽນແປງອນັ ເປັນຜນົ ເນີ່ ອງມາຈາກປະສບົ ການທີ່ ແີ ຕີ່ ລະຄນົ ໄດພ້ ບົ ພກ້ ບັ ຕວົ ຈງິ . ວດັ ຈະນານຸກົມຂອງເວັບຕີ້ (Webter is Third New International Dictionary) ເວົາ້ ວີ່ າ ການ ຮຽນຮຄ້ ຂະບວນການເພີ່ ມີ ພນ ແລະ ປຸງແຕີ່ ງເລ່ີ ອງລະບບົ ຄວາມຮດ້ າ້ ນທກັ ສະ, ນດິ ໄສ ຫຼ ການສະແດງອອກຕ່ີ າງໆ ອນັ ມຜີ ນົ ມາຈາກການກະຕຸນ້ ທາງອນິ ຊີໂດຍຜີ່ ານປະສບົ ການ, ການປະຕິບດັ ຫຼ ການຝຶກຝົນ. ( ອາ້ ງໃນແວບໄຊ https://www l-theory-g6.blogspot.com) ຈາກແບບວິທີການສອນແບບຕ່ີ າງໆທີ່ ີໃຊເ້ ຂາົ້ ໃນຂະບວນການຮຽນການສອນໃນໄລຍະຜ່ີ ານມາແມ່ີ ນຍງັ ປະສມົ ປະສານ ເຊ່ີ ງິ ຜວ້ ໃິ ຈເຫນັ ວີ່ າວທິ ກີ ານສອນແບບ ຊບິ ປາ ໂມເດລ (CIPPA MODEL) ແມ່ີ ນມຄີ ວາມແທດ ເໝາະກບັ ເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ, ສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ຂອງຂະບວນການຮຽນ - ການສອນກ່ີ ຽວກບັ ລະບບົ ການເມອງ ແລະ ການປົກຄອງຂອງ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ແລະ ມຄີ ວາມສນົ ໃຈ ສະນນັ້ , ຜວ້ ໄິ ຈຈີ່ ງຶ ເລອກເອາົ ວທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ມາສອນເຊີ່ ງິ ມຢີ ່ີ ໃນ 7 ຂນັ້ ຕອນຄ: ຂນັ້ ທບົ ທວນຄວາມຮເ້ ກ່ີ າົ ຂນັ້ ສະແຫວງຫາຄວາມຮໃ້ ໝີ່ , ຂນັ້ ສກຶ ສາເຮດັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກ່ີ ຽວກບັ ຂມ້ ນ ຫຼ ຄວາມຮໃ້ ໝີ່ , ຂນັ້ ແລກປ່ີ ຽນຄວາມຮ້ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈກບັ ກີ່ ຸມ, ຂນັ້ ສະຫຼບ ແລະ ຈດັ ລະບຽບຄວາມຮ,້ ຂນັ້ ສະແດງຜນົ ງານ ແລະ ຂນັ້ ປະຍຸກໃຊຄ້ ວາມຮ້ 2.ເອກະສານຕ່ີ າງທີ່ ກີ ີ່ ຽວຂອ້ ງ 2.1. ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມີ່ ນພນ້ ຖານແນວຄດິ ແລະ ທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ເຮາົ 2.1.1. ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເກດີ ຂນຶ້ ແນວໃດ; ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມີ່ ນຫຍງັ ? ກ. ການກາເນດີ ຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເກດີ ຂນຶ້ ໃນຊຸມປີ 40 ຂອງສະຕະວດັ ທີ XIX ບນົ ພນ້ ຖານການສບທອດຄວາມຄດິ ທດິ ສະດທີ ່ີ ກີ າ້ ວໜາ້ ຂອງຄນົ ລຸນ້ ກີ່ ອນ ພເິ ສດແມີ່ ນເກດີ ຂນຶ້ ພາຍຫຼງັ ທີ່ ລີ ະບອບທນຶ ນຍິ ມົ ຂະຫຍາຍຕົວ ເຖງິ ຂນັ້ ສຸ ກ ງ່ີອມເຊີ່ ນັ :ການລຸກຮຂ້ ນຶ້ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ທວ້ ງໃຫຫ້ ຸຼດຜ່ີ ອນເວລາເຮດັ ວຽກ, ເພ່ີ ມີ ເງນິ ເດອນ, ທວ້ ງໃຫລ້ ບົ ລາ້ ງລະບອບທຶນນິຍມົ , ສາ້ ງຕັງ້ ສັງຄົມໃໝີ່ ທ່ີ ີມີຄວາມກາ້ ວໜາ້ ຍຸ ຕິທາ, ຈາກນນັ້ ມນັ ຮຽກຮອ້ ງໃຫມ້ ີທິດສະດີ ວທິ ະຍາສາດ ເຍີ່ ອງທາງແກີ່ ການຕສໄ້ ດຮ້ ບັ ໄຊຊະນະ. ປັດໄຈຕ່ີ າງໆຂອງການກາເນດີ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ມຄີ : 1. ປັດໄຈທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດ ແລະ ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດ ໃນສະຕະວດັ ທີ XIX ວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດໄດຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ຢີ່ າງແຂງແຮງ ເປັນຕນົ້ ແມ່ີ ນ: ຟິຊກິ ສາດ, ເຄມສີ າດ, ຊວີ ະສາດ, ດາລາສາດ... ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດດີ່ ງັ ກ່ີ າວນນັ້ ແມີ່ ນຍອ້ ນການ ຄນົ້ ພບົ ກດົ ເກນທາມະຊາດ 3 ຢີ່ າງຄ: ກດົ ເກນຮກັ ສາ ແລະ ປີ່ ຽນພະລງັ ງານ, ທິດສະດກີ ີ່ ຽວກບັ ໂຄງປະກອບຈລຸ ງັ ຂອງສ່ີ ງິ ທີ່ ມີ ຊີ ວີ ດິ ແລະ ທດິ ສະດວີ ວິ ດັ ທະນາການຂອງທ່ີ ານດກັ ວນິ . 2. ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ມາກສ໌ ແລະ ອງັ ແກນໄດສ້ ບທອດເອາົ ບນັ ດາຜນົ ສາເລັດທາງດາ້ ນທດິ ສະດຂີ ອງມວນມະນຸດຢ່ີ າງມກີ ານ ເລອກເຟນັ້ ເປັນຕນົ້ ແມ່ີ ນ: • ປັດຊະຍຍາເຢຍລະມນັ ບຮານ(ຂອງທ່ີ ານ ເຮແກນ ແລະ ທີ່ ານ ເຟີແບກັ ) ທີ່ ຊີ ີ່ ວຍໃຫເ້ ພນິ ເກດີ ມຄີ ວາມຄດິ ກີ່ ຽວກບັ ການສາ້ ງປັດຊະຍາທີ່ ມີ ຄີ ຸນະພາບໃໝ່ີ ຂນຶ້ ຄ: ປັດຊະຍາວດັ ຖຸນຍິ ມົ ສດັ ຈະວພິ າກ ແລະ ປະຫວດັ

16 ວພິ າກການສາ້ ງປັດຊະຍາວດັ ຖຸນຍິ ມົ ເປັນບບາດລຽ້ ວແບບປະຕວິ ດັ ປັດຊະຍາ. • ເສດຖະສາດການເມອງດງັ ເດມີ ຂອງອງັ ກດິ (ຂອງທີ່ ານ ອາດາມສະມດິ , ເດວດິ ຣກີ າກໂດ) ທີ່ ເີ ປັນພນ້ ຖານ ດາ້ ນຄວາມຮທ້ າງເສດຖະສາດທ່ີ ຊີ ່ີ ວຍໃຫມ້ າກສສ໌ າມາຄໜົ້ ພົບບັນດາກກົດເກນເສດຖະກິດທ່ີ ີຄອບງາ ສງັ ຄມົ ນາຍທນຶ ແລະ ກນົ ໄກສາ້ ງຮີ່ ງັ ຄນມຂີ ອງພວກນາຍທນຶ . ເພ່ີ ນິ ໄດຢ້ ັງ້ ຢນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມອາດສາມາດ ທີ່ ຊີ ນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຈະໂຄນລມົ້ ຊົນຊນັ້ ນາຍທຶນຂດຮດີ . ກ ມາກສ໌ ເປັນຜທ້ າອິດທ່ີ ີສາ້ ງເສດຖະສາດ ການເມອງທີ່ ເີ ລີ່ ງັ ໃສີ່ ປົກປ້ອງຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານທ່ີ ຖີ ກຂດ ຮດີ ; ຫຼ ເອນີ້ ວີ່ າ ເສດຖະສາດການເມອງຂອງຊາວກາມາຊບີ . • ລດັ ທິສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ໄຝີ່ ຝັນຂອງຝຣ່ີ ງັ (ແຊງຊມີ ງົ , ຟຣແິ ອ) ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ແບບໄຝີ່ ຝັນເຖິງວ່ີ າຈະແມີ່ ນ ຄວາມຄດິ ແບບຈນິ ຕະນາການກ່ີ ຽວກບັ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ໃນອະນາຄດົ ກີ່ ຈງິ , ແຕີ່ ມນັ ຊີ່ ວຍໃຫມ້ າກສມ໌ ພີ ນ້ ຖານ ດາ້ ນການຄນົ້ ຄວ້ າສາ້ ງທດິ ສະດກີ ່ີ ຽວກວັ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດຂນຶ້ . 3. ປັດໄຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວທິ ະຍາສາດຕັ ກນກິ ໄດສ້ າ້ ງພນ້ ຖານໃຫແ້ ກ່ີ ການກາເນດີ ອຸດສາຫະກາຂະໜາດໃຫຍ່ີ , ຜນົ ຜະລິດນບັ ມນ້ ບັ ເພີ່ ມີ ຂນຶ້ , ຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນຶ ນບັ ມຮ້ ີ່ ງັ ມ,ີ ສີ່ ວນກາມະກອນຂາດສດິ ເສລີພາບ ແລະ ຄວາມຍຸຕິ ທາ; ເຂົາເຈາົ້ ຍງັ ມຊີ ີວດິ ຢ່ີ ໃນສະພາບທ່ີ ທີ ຸກຍາກຂາດເຂີນ ແລະ ກດົ ຂີ່ ຂີ ດຮີດຢີ່ າງໜັກໜ່ີ ວງ ຍອ້ ນແນວນນັ້ ຈ່ີ ງຶ ມີ ການຕ່ີ ສປ້ ະທວ້ ງເພາີ ມເງນິ ເດອນ, ປັບປຸງເງ່ີອນໄຂການເຮດັ ວຽກ, ຫຸຼດຜ່ີ ອນເວລາເຮດັ ວຽກລງົ ເຊີ່ ນັ : ▪ ການປະທວ້ ງກາມະກອນຝຣີ່ ງັ ຢີ່ ເມອງລອີ ງົ ▪ ການປະທວ້ ງຂອງຊີ່ າງຕີ່ າແຜີ່ ນຢີ່ ເຢຍລະມນັ ▪ ຂະບວນລຸກຮຂ້ ນຶ້ ຢີ່ ອງັ ກດິ ຂະບວນການຕ່ີ ສດ້ ່ີ ງັ ກ່ີ າວເຖິງວີ່ າບ່ີ ມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ແລະ ດາເນນີ ໄປຕາມເປັນຕາມເກດີ ແບບບີ່ ມຈີ ຸດໝາຍ ປາຍທາງແຫ່ີ ງການຕ່ີ ສອ້ ນັ ຈະແຈງ້ ກ່ີ ຕາມ, ມນັ ໄດສ້ ະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ສະພາບຊວີ ດິ ການເປັນຢີ່ ແລະ ຄວາມຮສ້ ກຶ ນກຶ ຄດິ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານໃນສະໄໝນນັ້ , ຊີ່ ງຶ ເລ່ີ ັງທວງໃຫມ້ າກສ໌ ຕອ້ ງສາ້ ງທດິ ສະດີ ປະຕວິ ດັ ຂນຶ້ ເພີ່ ອຮບັ ໃຊຂ້ ະບວນການຕີ່ ສດ້ ີ່ ງັ ກີ່ າວ. • ປັດໄຈທາງການເມອງ - ສງັ ຄມົ ສງັ ຄມົ ທນຶ ນຍິ ມົ ຂະຫຍາຍຕວົ ເທີ່ າົ ໃດ ຍ່ີ ງິ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຂດັ ແຍງ້ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນຶ ກບັ ກາມະກອນ ເພີ່ ມີ ຂນຶ້ , ກາລງັ ການຜະລດິ ຂະຫຍາຍຕວົ ເທີ່ າົ ໃດຍີ່ ງິ ທວງເລ່ີ ງັ ໃຫມ້ ກີ ານປີ່ ຽນແປງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ຄນໃໝີ່ . ຈາກນນັ້ ຕີ່ ສທ້ າງດາ້ ນເສດຖະກດິ ກາ້ ວໄປເຖງິ ການຕີ່ ສທ້ າງດາ້ ນການເມອງ. ຈາກນນັ້ ບ່ີ ທນັ ມກີ ານຈດັ ຕງັ້ , ດາເນນີ ໄປ ຕາມເປັນຕາມເກດີ ໄປເຖງິ ມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ; ຫວງັ ທວ້ ງລບົ ລາ້ ງລະບອບທນຶ ນຍິ ມົ ຈາກນນັ້ ມນັ ຕອ້ ງການ ໃຫມ້ ລີ ະບບົ ແນວຄວາມຄດິ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ສາລບັ ການຕ່ີ ສ.້ ລວມຄວາມວີ່ າ ລດັ ທມິ າກ ບ່ີ ໄດກ້ ເດຂີ ນຶ້ ໂດຍບງັ ເອນີ້ ແຕ່ີ ຫາກເກດີ ຂນຶ້ ຍອ້ ນມທີ ່ີ ານ ກາກມາກສ໌ (1818- 1883) ແລະ ທ່ີ ານ ອງັ ແກນ (1820-1895) ເປັນຜສ້ າ້ ງ. ລດັ ທມິ າກ ແມ່ີ ນລະບບົ ແນວຄດິ ແລະ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານທ່ີ ທີ ີ່ ານມາກສ໌ ແລະ ອງັ ແກນສາ້ ງຂນຶ້ ບນົ ພນ້ ຖານການສບທອດ ຜົນສາເລັດທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດ ແລະ ບນັ ດາຄຸນຄີ່ າທາງດາ້ ນແນວຄວາມຄິດຂອງມວນມະນຸດ, ວິໄຈໄຈແ້ ຍກ

17 ສງັ ຄມົ ທນຶ ນຍິ ມົ ແລະ ສະຫບຼ ພດຶ ຕກິ າຂອງຂະບວນການຕ່ີ ສຂ້ ອງກາມະກອນ. ທີ່ ານ ທງັ ສອງທງັ ເປັນນກັ ປະຕວິ ດັ ທີ່ ີ ກາ້ ແກີ່ ນ ແລະ ເປັນຜນ້ າຂະບວນການຕີ່ ສຂ້ ອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ, ຜນົ ງານອນັ ຍງິ ໃຫຍີ່ ຂອງເພີ່ ນິ ມ:ີ • ສາ້ ງປັດຊະຍາວດັ ຖຸນຍິ ມົ • ສາ້ ງເສດຖະສາດການເມອງຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ • ສາ້ ງລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດ ທ່ີ ານ ເລນນິ (1870-1924) ຜສ້ ບຕ່ີ ເສມີ ຂະຫຍາຍລດັ ທມິ າກ ໃນເງ່ີອນໄຂໃໝ່ີ ຂອງປະຫວດັ ສາດ. ທີ່ ານ ເລນນິ ແມີ່ ນນກັ ຄດິ - ນກັ ທດິ ສະດີ ແລະ ເປັນນກັ ປະຕວິ ດັ ຄນົ ສາຄນັ ຄນົ ໜີ່ ງຶ ທີ່ ມີ ທີ ັດສະນະຄກບັ ທີ່ ານ ມາກ ແລະ ອງັ ແກນ. ພາຍຫຼງັ ໄດຮ້ ຽນຮກ້ ່ີ ຍວກບັ ລດັ ທມິ າກ, ເລນນິ ໄດໝ້ ນໃຊລ້ ດັ ທດິ ີ່ ງັ ກີ່ າວເຂາົ້ ໃນຂະບວນ ການຕີ່ ສຂ້ ອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວນາລດັ ເຊຍ, ເພີ່ ນິ ໄດນ້ າພາສາ້ ງຕງັ້ ພກັ “ໂບນເຊວກິ ” ແລະ ເປັນເຈາົ້ ນາ ພາຂະບວນການຕສດ້ ່ີ ງັ ກີ່ າວນນັ້ ໂຄ່ີ ນລົມລະບອບສັກດນີ າ - ນາຍທຶນຂອງພະເຈາົ້ ຊາແຫ່ີ ງລດັ ເຊຍ ແລວ້ ສາ້ ງຕງັ້ ລດັ ທສິ ັງຄົມນຍິ ມົ ລັດທາອິດຂຶນ້ ໃນໂລກປີ 1917; ເຊີ່ ິງເປັນເຫດການອັນຍ່ີ ງິ ໃຫຍ່ີ ໃນປະຫວດັ ສາດໂລກເອິນ້ ວ່ີ າ ມະຫາປະຕວິ ດັ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເດອນຕຸລາ ລດັ ເຊຍ ປີ 1917. ທ່ີ ານ ເລນນິ ບີ່ ພຽງແຕ່ີ ເປັນຜໝ້ ນໃຊລ້ ດັ ທມິ າກເຂາົ້ ໃນເງ່ີອນໄຂຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດລດັ ເຊຍຢີ່ າງປະດດິ ສາ້ ງ ເທ່ີ າົ ນນັ້ , ແຕ່ີ ຫາກຍງັ ເປັນຜປ້ ົກປອ້ ງ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍລດັ ທມິ າກດວ້ ຍການຂຸ ດຄນົ້ ລກັ ສະນະສະເພາະຂອງລດັ ທິ ຈກັ ກະພດັ ເຊ່ີ ງິ ແມີ່ ນຂນັ້ ສງສຸດແຫ່ີ ງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງລະບອບທນຶ ນຍິ ມົ ; ອນັ ໄດເ້ ພີ່ ມີ ຄວາມຮີ່ ງັ ມໃີ ຫແ້ ກີ່ ຄງັ ສາງທດິ ສະດຂີ ອງມາກຢີ່ າງໜາ້ ສນັ ລະເສນີ . ຄວາມຄດິ ຂອງເລນນິ ໄດເ້ ຊີ່ ອມຈອດກບັ ແນວຄດິ ຂອງມາກກາຍເປັນ ລະບບົ ແນວຄດິ ທດິ ສະດອີ ນັ ໜີ່ ງຶ ທີ່ ນີ າໜາ້ ຂອງຍຸກສະໄໝນນັ້ ຄ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . ຂ. ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນຫຍງັ ? ລັດທິມາກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນວິທະຍາສາດກີ່ ຽວກບັ ກດົ ເກນລວມແຫ່ີ ງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທາມະຊາດ, ສງັ ຄມົ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ; ແມ່ີ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານໃນການ ຕີ່ ສປ້ ົດປ່ີ ອຍຕນົ ເອງອອກຈາກການຂດຮດີ ; ແມີ່ ນທດິ ສະດວີ ທິ ະຍາສາດກີ່ ຽວກບັ ການສາ້ ງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ບີ່ ແມ່ີ ນຄາພແີ ຕ່ີ ຫາກເປັນທດິ ນາສາລບັ ການເຄ່ີ ອນໄຫວປະຕິວດັ ແລະ ການກະທາຕວົ ຈງິ . ພວກເຮາົ ຖລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເປັນທດິ ນາໝາຍຄວາມວ່ີ າພວກເຮາົ ໝນໃຊລ້ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ໂດຍເລ່ີ ມີ ຈາກ ການກາແໜນ້ ສະພາວະຄວາມເປັນຈງິ ໃນທຸດາ້ ນຂອງປະເທດຊາດກ່ີ ອນ, ຈາກນນັ້ ຈ່ີ ງຶ ນາເອາົ ຫຼກັ ມນຕ່ີ າໆຂອງທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ເຂາົ້ ໃສີ່ ເງີ່ອນໄຂ ແລະ ສະພາວະຄວາມເປັນຈງິ ດ່ີ ງັ ກີ່ າວນນັ້ , ເຊດີ ຊຫວົ ຄດິ ປະດດິ ສາ້ ງເພ່ີ ອນາໃຊ້ ທດິ ສະດດີ ່ີ ງັ ກີ່ າວໃຫຖ້ ກຕອ້ ງຕາມຄວາມເປັນຈງິ . ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ນາເອາົ ບດົ ຮຽນຈາກພດຶ ຕກິ າອນັ ມຊີ ວີ ດິ ຊວີ ີ່ າຂອງ ເຮາົ ເຂາົ້ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ ຂະຫຍາຍລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ໃຫອ້ ຸດມົ ຮີ່ ງັ ມຂີ ນຶ້ ຕ່ີ ມ. ຄ. ສ່ີ ວນປະກອນຕນົ້ ຕຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . 1. ປັດຊະຍາມາກ - ເລນນິ ປັດຊະຍາມາກ - ເລນິນແມ່ີ ນວິທະຍາສາດທີ່ ີຄນົ້ ຄວ້ າບນັ ດາກດົ ເກນລວມຂອງທາມະຊາດ, ສັງຄົມ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ, ມນັ ແມີ່ ນທດັ ສະນະວທິ ະຍາສາດ ແລະ ສດັ ຈະວພິ າກກີ່ ຽວກບັ ການຮບັ ຮໂ້ ລກ ແລະ ຫນັ ປີ່ ຽນໂລກ ແຫ່ີ ງວດັ ຖຸໃຫມ້ າຮບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ . 2. ເສດຖະສາດການເມອງ ມາກ - ເລນນິ

18 ເສດຖະສາດການເມອງມາກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນວທິ ະຍາສາດທ່ີ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າກ່ີ ຽວກບັ ສາຍພວົ ພນັ ລະຫວີ່ າງຄນົ ກບັ ຄົນໃນຂະບວນວິວັດແຫີ່ ງການຜະລດິ , ການແຈກຢາຍ, ການແລກປ່ີ ຽນ ແລະ ການຊົມຊໃຊຜ້ ົນຜະລິດໃນ ສງັ ຄມົ ; ມນັ ແມ່ີ ນວທິ ະຍາສາດທ່ີ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າກີ່ ຽວກບັ ກດົ ເກນເສດຖະກດິ ທີ່ ຄີ ງົ ຕວົ ແລະ ມຜີ ນົ ກະທບົ ຢ່ີ າງພາວະວໄິ ສ ຢີ່ ໃນສງັ ຄມົ ໃດໜີ່ ຶງເປັນຕນົ້ ແມີ່ ນກດົ ເກນວ່ີ າດວ້ ຍຄວາມສອດຄ່ີ ອງລະຫວີ່ າງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ກບັ ລະດບັ ແລະ ລກັ ສະນະການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກາລງັ ການຜະລດິ ; ມນັ ແມ່ີ ນວທິ ະຍາສາດ ໃນການສາ້ ງພນ້ ຖານເສດຖະກດິ ຂອງລະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . 3. ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວິທະຍາສາດ ແມ່ີ ນວທິ ະຍາສາດທີ່ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າບນັ ດາກດົ ເກນແຫ່ີ ງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງ ສງັ ຄມົ ມະນດຸ . ເປັນຕນົ້ ແມີ່ ນແມ່ີ ນຄນົ້ ຄວ້ າກີ່ ຽວກບັ ວ່ີ າແມີ່ ນແມນຫຍງັ ເປັນສາເຫດທ່ີ ເີ ຮດັ ໃຫສ້ ງັ ຄມົ ນີ້ ຕອ້ ງສະລາຍ ຕວົ ແລະ ມສີ ງັ ຄມົ ເກດີ ຂນຶ້ ໃໝ່ີ ມາສບທອດປີ່ ຽນແທນ; ລັດທິສງັ ຄົມວິທະຍາສາດແມ່ີ ນທິດສະດກີ ່ີ ຽວກບັ ການ ກ່ີ ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝີ່ . ປັດຊະຍາ, ເສດຖະສາດການເມອງ ແລະ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດແມີ່ ນອງົ ປະກອບຕນົ້ ຕນອງລດັ ທິ ມາກ - ເລນນິ ທ່ີ ມີ ກີ ານພວົ ພນັ ກນັ ຢີ່ າງສະໜິດແໜນ້ ເໝອນດີ່ ງັ ກີ່ າຍອນິ ຊ,ີ ການຮຽນທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ແມີ່ ນ ການຮຽນທງັ ສາມອງົ ປະກອບດ່ີ ງັ ກ່ີ າວນນັ້ ໃຫເ້ ລກິ ເຊີ່ ງິ . 2.2. ຮຽນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຕອ້ ງກາແໜນ້ ເນອ້ ໃນວທິ ະຍາສາດ ແລະ ທາດແທປ້ ະຕວິ ດັ . ເນອ້ ໃນວິທະຍາສາດຂອງລັດທິມາກ - ເລນນິ ແມີ່ ນວທິ ີສັດຈະວິພາກອັນເປັນພນ້ ຖານຂອງໂລກະທັດ ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ປະຕວິ ດັ . ມນັ ແມີ່ ນວທິ ະຍາທີ່ ຖີ ກຕອ້ ງໃນການເບ່ີ ງິ ບນັ ຫາ, ແກໄ້ ຂບນັ ຫາ. ທຸກສີ່ ງິ ວດັ ຖຸ ແລະ ປະກດົ ການທ່ີ ີເກີດຂນຶ້ ຕອ້ ງໄດສ້ ງັ ເກດພຈິ າລະນາ ດວ້ ຍທດັ ສະນະພາວະວໄິ ສ, ຮອບດາ້ ນ, ຕວົ ຈງິ ; ອນັ ນນັ້ ແມ່ີ ນ ເນອ້ ໃນວທິ ະຍາສາດຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ສະແດງອອກແຕີ່ ລະດາ້ ນດີ່ ງັ ນ:ີ້ ທດິ ສະດຮີ ບຖານເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ແມີ່ ນທດິ ສະດທີ ີ່ ຊີ ບີ ອກ ກ່ີ ຽວກບັ ສາເຫດແຫີ່ ງການຫນັ ປີ່ ຽນຈາກຮບຖານ ເສດຖະກດິ ທ່ີ ສີ ງັ ຄມົ ໄປສີ່ ຮບຖານເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ອີ່ ນ. ການປ່ີ ຽນຮບຖານເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ແມ່ີ ນເກີດ ຂນຶ້ ແບບບງັ ເອນີ , ແຕີ່ ຫານເກີດຂນຶ້ ບົນພນ້ ຖານການກະທົບຢ່ີ າງຕງັ້ ໜາ້ ຂອງກາລັງການຜະລິດຕີ່ ການພວົ ພັນການ ຜະລດິ , ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກາລງັ ການຜະລດິ , ເວລາໃດກເລ່ີ ງັ ທວ້ ງໃຫກ້ ານພວົ ພນັ ການຜະລດິ ມກີ ານປັບຕວົ ປ່ີ ຽນແປງ. ຕາມການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກາລງັ ການຜະລດິ ເຮດັ ໃຫສ້ ງັ ຄມົ ຂະຫຍາຍຕວົ . ທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ກີ່ ຽວກບັ ຄຸນຄີ່ າສີ່ ວນເກດີ ແມີ່ ນທດິ ສະດທີ ່ີ ຊີ ໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ແຈງ້ ກດົ ເກນ ເສດຖະກດິ ຂອງ ສງັ ຄມົ ທນຶ ນຍິ ມົ , ຊໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ທາດແທຂ້ ດຮດີ ຂອງນາຍທນຶ ຕີ່ ກາມະກອນ. ທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ກີ່ ຽວກບັ ພະລະກາປະຫວດັ ສາດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນໄດຊ້ ບີ ອກວ່ີ າ ຊນົ ຊນັ້ ກາ ມະກອນແມ່ີ ນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕ ທ່ີ ຕີ ່ີ ສເ້ ພີ່ ອໃຫເ້ ກດີ ການປີ່ ຽນແປງໃນລະບອບທນຶ ນຍິ ມົ ແລະ ເປັນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕ ແຫ່ີ ງການສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່ີ . ທາດແທປ້ ະຕວິ ດັ ຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນທດິ ສະດທີ ີ່ ຊີ ໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ວ່ີ າ: ຈດຸ ໝາຍຂອງການປະຕວິ ດັ ແມ່ີ ນແນ່ີ ໃສ່ີ ປົດປ່ີ ອຍສງັ ຄມົ ດ ປົດປີ່ ອຍຊນົ ຊນັ້ , ປົດປ່ີ ອຍມະນຸດ, ເພ່ີ ອສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝີ່ ທ່ີ ມີ ອີ ດິ ສະຫຼະພາບ, ມມີ ະນດຸ ສະທາ, ຍຸຕທິ າ, ສນັ ຕສິ ຸກ ສວີ ໄິ ລ ແລະ ປາສະຈາກການກດົ ຂີ່ .ີ ເສນັ້ ທາງເພ່ີ ອບນັ ລຸຈດຸ ໝາຍຂາ້ ງເທ່ີ ງິ ນນັ້ ແມ່ີ ນການຕສປ້ ະຕວິ ດັ .

19 ກາລງັ ແຮງຂອງກາລງັ ການປະຕວິ ດັ ແມີ່ ນຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານທງັ ໝດົ , ທີ່ ມີ ພີ ກັ ນາພາ.ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມຕ່ີ ນຕວົ ທາງດາ້ ນການເມອງໂດຍໄດຮ້ ລັ ການສກຶ ສາອບົ ຮມົ ໃຫມ້ ຄີ ວາມຮໃ້ ນດາ້ ນຕ່ີ າງໆ ລວມທງັ ຄວາມຮກ້ ີ່ ຽວກບັ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ . 2.3. ໝນໃຊຢ້ ີ່ າງປະດດິ ສາ້ ງ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍຢ່ີ າງບ່ີ ຢຸດຢັງ້ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . 1. ຄວາມໝາຍຄາວີ່ າ: ເອາົ ທດິ ສະດໝີ າກ - ເລນນິ ເປັນພນ້ ຖານທາງດາ້ ນແນວຄດິ - ທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ເຮາົ . ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນຍອດສງແຫ່ີ ງສະຕປິ ັນຍາຂອງມວນມະນຸດ , ເຊີ່ ງິ ເປັນທດິ ສະດທີ ີ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະປະຕວິ ດັ , ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ມວີ ທິ ະຍາວດັ ຖຸສດັ ຈະວພິ າກເປັນແກ່ີ ນສານທາດແທ.້ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນພນ້ ຖານທາງ ດາ້ ນໂລກະທດັ ແບບວດັ ຖຸນຍິ ມົ ສດັ ຈະວພິ າກສາລບັ ຂະແໜີ່ ງວທິ ະຍາສາດອ່ີ ນໆ. ລະຫວ່ີ າງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ກບັ ຂະແໜ່ີ ງວທິ ະຍາສາດອ່ີ ນໆແມີ່ ນມສີ າຍກີ່ ຽວພນັ ແບບກ່ີ າຍອນິ ຊທີ ີ່ ຕີ ດັ ແຍກອອກຈາກກນັ ບີ່ ໄດ,້ ດວ້ ຍເຫດນ,ີ້ ພກັ ເຮາົ ຈີ່ ງຶ ຢີ່ ນຢັນວີ່ າລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນພນ້ ຖານທິດສະດຂີ ອງພກັ ເຮາົ ດ ແມີ່ ນເຂມັ້ ທິດຊນີ້ າພາລະກດິ ປະຕວິ ັດ ຂອງປະເທດເຮາົ ໃນໄລຍະຈະສະແດງອອກດີ່ ງັ ນ:ີ້ ນບັ ແຕີ່ ປະເທດເຮາົ ໄດມ້ ກີ ານຈດັ ຕງັ້ ອງົ ຄະນະພກັ ແຄວ້ ນລາວຈຂນຶ້ ໃນປີ 1934 ເພີ່ ອນາພາຂະບວນການຕ່ີ ສຂ້ ອງ ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານລາວຜຮ້ ກັ ຊາດພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ ກອມມນດິ ອນິ ດຈນີ , ອງົ ຄະນະພກັ ແຄວ້ ນລາວກ່ີ ໄດໝ້ ນໃຊ້ ແລະ ຖເອາົ ລັດທິມາກ - ເລນນິ ເປັນພນ້ ຖານແນວຄິ - ທດິ ສະດຂີ ອງພັກ ຕງັ້ ແຕີ່ ຫວົ ທ່ີ .ີ ພາຍລງັ ສາ້ ງຕງັ້ ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວຂນຶ້ ໃນວນັ ທີ່ ີ 22 ມນີ າ ປີ 1955; ພກັ ເຮາົ ກ່ີ ໄດຢ້ ຶດໝນັ້ ລດັ ມາກ - ເລນນິ ເປັນພນ້ ຖານທດິ ສະດຂີ ອງພກັ . ນາພາປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ີ າົ ຍາດເອາົ ໄຊຊະນະຢີ່ າງສມົ ບນ ໃນພາລະກດິ ຕີ່ ສປ້ ົດປ່ີ ອຍຊາດ. ສະຖາປະນາປະເທດລາວຂນຶ້ ຢີ່ າງສະຫງີ່າຜ່ີ າເຜຍີ ໃນວນັ ທີ 2 ທນັ ວາ 1975. ໄລຍະສາ້ ງສາ ແລະ ປົກປັກຮກັ ສາປະເທດຊາດພກັ ເຮາົ ກໄດຢ້ ຶດໝນັ້ ໃນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ , ພເິ ສດສຸດພກັ ເຮາົ ໄດວ້ ີ່ າງແນວທາງການປີ່ ຽນແປງໃໝີ່ ອອກ ໂດຍໝນໃຊລ້ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເຂາົ້ ໃສ່ີ ໃນສະພາບຄວາມເປັນຈງິ ຂອງ ປະເທດຊາດ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມຂອງສາກນົ ຢີ່ າງຄີ່ ອງແຄວ້ . ສະນນັ້ , ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ີ ຄງັ້ ທີ V ຂອງພັກໄດຢ້ ນຢັນວ່ີ າ: “ຖເອາົ ບນັ ດາຫຼກັ ມນທ່ີ ມີ ລີ ກັ ສະນະທີ່ ວົ ໄປ ຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເປັນພນ້ ຖານແນວຄດິ ທດິ ສະດຂີ ອງພກັ . ຮບັ ເອາົ ສີ່ ງິ ທີ່ ຍີ ອດຍ່ີ ງິ ທາງດາ້ ນສະຕປິ ັນຍາ ຂອງມວນມະນຸດ. ໝນໃຊທ້ ດິ ສະດວີ ທິ ະຍາສາດ ແລະ ບດົ ຮຽນຂອງຕ່ີ າງປະເທດໃຫແ້ ທດເໝາະກບັ ພດຶ ຕກິ າ ແລະ ເງີ່ອນໄຂຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດເຮາົ , ເສມີ ຂະຫຍາຍນາ້ ໃຈສາມກັ ຄຄີ ລດັ ທຮິ ກັ ຊາດອນັ ແທຈ້ ງິ ກບັ ລດັ ທສິ າກນົ ອນັ ຜີ່ ອງ ໃສີ່ ”. 2.4. ທດັ ສະນະພນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ຕອ້ ງກາແໜນ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຢ່ີ າງເລກິ ເຊີ່ ງິ ໃນລກັ ສະນະປະຕວິ ດັ , ລກັ ສະນະວທິ ະຍາສາດຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ; ໝາຍຄວາມວີ່ າ: ຕອ້ ງກາແໜນ້ ອນັ ທ່ີ ເີ ປັນແກນສານທາດແທຂ້ ອງທດິ ສະດີ ແລະ ເປັນເຈາົ້ ການໃນການໝນ ໃຊເ້ ຂາົ້ ກບັ ເງີ່ອນໄຂຕວົ ຈງິ ; ບີ່ ໝນໃຊທ້ ດິ ສະດແີ ບບກນົ ຈກັ ແຂງກະດາ້ ງບ່ີ ຖກທດິ ສະດເີ ປັນຄາພຕີ າຍຕວົ . ກາແໜນ້ ຈຸດພເິ ສດຂອງທອ້ ງຖ່ີ ິນ, ຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມສາກົນ.ເອົາໃຈໃສີ່ ການຄົນ້ ຄວ້ າ ສະຫຼບຕລີ າຄາການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ນແຕ່ີ ລະບາດກາ້ ວຢ່ີ າງພາວະວໄິ ສ. ຖອດຖອນບດົ ຮຽນຈາກພດຶ ຕກິ າຂອງຕນົ

20 ເພ່ີ ອນາມາພສິ ດ ແລະ ເພ່ີ ມີ ຕີ່ ມທດິ ສະດ;ີ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ກ່ີ ອ້ ງທາບທາມແລກປ່ີ ຽນບດົ ຮຽນບນັ ດາປະເທດອາ້ ຍນອ້ ງ ເພ່ີ ອນມດິ . 2.5. ຕາ້ ນການປະຕເິ ສດ ແລະ ບດິ ເບອນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ນບັ ແຕີ່ ສະຫະພາບໂຊຫວຽດ ແລະ ບນັ ດາປະເທດສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ຢ່ີ ເອຮີ ບົ ຕາເວນັ ອອກລມົ້ ລະລາຍນ,ີ້ ສດັ ຕ ໄດໂ້ ຄສະນາລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ທ່ີ ຫີ ຼາ້ ສະໄໝ, ແມ່ີ ນທດິ ສະດໃີ ນອະດດີ . ອນັ ນນັ້ ແມ່ີ ນການບດິ ເບອນຄວາມເປັນ ຈງິ ແລະ ທງັ ເປັນການໃສ່ີ ຮາ້ ຍປາ້ ຍສລີ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . ການລມົ້ ລະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊຫວຽດ ແລະ ບນັ ດາ ປະເທດສັງຄົມນຍິ ມົ ເອຮີ ົບຕາເວນັ ອອກນນັ້ , ບ່ີ ແມ່ີ ນຜດິ ພາດຂອງທດິ ສະດີ, ແຕີ່ ຫາກແມ່ີ ນຍອ້ ນຄວາມຜດິ ພາດ ຂອງການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດເີ ຂາົ້ ກບັ ເງ່ີອນໄຂຕວົ ຈງິ ຂອງປະເທດນນັ້ ໆ. ບດົ ຮຽນໄດບ້ ່ີ ງົ ບອກໄວວ້ ີ່ າພວກເຮາົ ຕອ້ ງຮອ້ ງີ ໃສ່ີ ຄວາມເປັນຈງີ ຂອງຕວົ ເຮາົ ເອງ ເພີ່ ອໝນໃຊທ້ ດິ ສະດີ ຫຼ ໃຊທ້ ິດສະດໃີ ຫຖ້ ກກບັ ຄວາມເປັນຈງິ . ປະຈຸບນັ ສສ ຫວຽດນາມ ແລະ ສປ ຈນີ ເພີ່ ິນຍງັ ສບຕີ່ ໝນໃຊທ້ ິດສະດີ ມາກ - ເລນນິ ເຂາົ້ ກບັ ເງ່ີອນໄຂຕວົ ຈງິ ຢີ່ າງປະດດິ ສາ້ ງ. ຈາກນນັ້ ຈີ່ ງຶ ເຮດັ ການສາ້ ງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ປະສບົ ຜນົ ສາເລດັ , ເຮດັ ໃຫລ້ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຊີ່ ງຶ ແມີ່ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ແລະ ວທິ ະຍາສາດອນັ ມຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ. 2.6. ເສມີ ຂະຫຍາຍ ແລະ ເພ່ີ ມີ ຄວາມອຸດມົ ຮ່ີ ງັ ມໃີ ຫແ້ ກ່ີ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . ການເສມີ ຂະຫຍາຍທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ຢີ່ າງບີ່ ຢຸດຢັງ້ ແມ່ີ ນຂອດສາຄນັ ໃນການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດດີ ີ່ ງັ ກ່ີ າວ ອນັ ນໝີ້ າຍຄວາມວ່ີ າພວກເຮາົ ຕອ້ ງກາ້ ຫານນາເອາົ ຜນົ ສາເລັດ, ນາເອາົ ບດົ ຮຽນທ່ີ ີຖອດຖອນໄດໃ້ ນການປົກປັກ ຮກັ ສາ ແລະ ການພດັ ທະນາປະເທດຊາດ; ນາເອາົ ສດັ ຈະທາເພ່ີ ມີ ເຕມີ ໃສ່ີ ຄງັ ສາງຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . ສະຫບຼ : ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ີ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ແລະ ວທິ ະຍາສາດ, ຢຶດໝນັ້ ໃນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຕອ້ ງກາແໜນ້ ທາດແທປ້ ະຕວິ ດັ , ວທິ ະຍາສາດ, ມະນຸດສະທາ; ໝນໃຊໃ້ ຫຖ້ ກຕອ້ ງສອດຄີ່ ອງກບັ ຈກຸ ພິເສດຂອງ ປະເທດເຮາົ ., ຖທິດສະດມີ າກ - ເລນນິ ເປັນທດິ ສະດີຫາກບ່ີ ແມີ່ ນຖເປັນຄາພີ; ຕອ້ ງຮເ້ ສມີ ຂະຫຍາຍ ແລະ ເດດັ ດຽວປກປ້ອງລັດທມິ າກ - ເລນນິ ດວ້ ຍການນາເອົາບດົ ຮຽນຈາກການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ນພາລະກດິ ປະຕວິ ັດປົດ ປ່ີ ອຍຊາດ ໃນໄລຍະຜີ່ ານມາກີ່ ຄ ບດົ ຮຽນແຫີ່ ງການປັກປັກຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດໃນໄລຍະໃໝີ່ ນເີ້ ຂົາ້ ເພ່ີ ມີ ເຕມີ ໃນທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ຂອງອດິ ທກິ າລງັ ປລະປັກ. 3.ບດົ ຄນົ້ ຄວ້ າທີ່ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ ງ 3.1. ບດົ ວໄິ ຈພາຍໃນປະເທດ ໝອນ ດວງບຸດດາ (2016-2017): ໄດສ້ ກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ີ ການສອນແບບ CIPPA MODEL ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ 4 ທ່ີ ີໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນຕຸມ້ ລານ ເມອງຕຸມ້ ລ ານ ບົດ ໂ ຄ ງກ ານ ຈົບ ຊັ້ນ ລ ະດັບ ປ ະລິນ ຍ າໂທ ສ າຂ າ ຫຼັກ ສ ດ ແ ລ ະ ກ ານ ສ ອ ນ ຄ ະນ ະສຶກ ສ າສ າດ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ີ ງຊາດ, ຈຸດສງົ ແມ່ີ ນ ເພີ່ ອສຶກສາປະສິດທິພາບຂອງບົດສອນຕີ່ ການນາໃຊກ້ ານສອນແບບ CIPPA MODEL, ເພ່ີ ອສຶກສາປະສິດທິພົນ ການຮຽນ - ການສອນ ວິຊາ ຄະນິດສາດໂດຍໃຊ້ CIPPA MODEL ແລະ ເພ່ີ ອສຶກສາຄວາມເພິງພໃຈຕີ່ ກບັ ການຮຽນ - ການສອນ ວິຊາ ຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊ້ CIPPA MODEL. ເຄີ່ ອງມທ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາມ:ີ ບດົ ສອນ, ແບບທົດສອບຍີ່ ອຍ, ແລະ ແບບທດົ ສອບວດັ ຜນົ ສາເລັດ ການຮຽນ ແລະ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນຄວາມເພ່ີ ງິ ພໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕີ່ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ, ກີ່ ຸມເປົ້າ

21 ໝາຍແມີ່ ນ 30 ຄນົ , ຍງິ 18 ຄນົ ,ສະຖຕິ ພິ ນ້ ຖານທ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂມ້ ນຄ ສີ່ ວນຮອ້ ຍ, ຄີ່ າສະເລ່ີ ຍ ແລະ ຄີ່ າຜນັ ປ່ີ ຽນມາດຖານ. ຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວີ່ າ: 1. ປະສດິ ທພິ າບຂອງບດົ ສອນໂດຍໃຊ້ CIPPA MODEL ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ 4 ທ່ີ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນຕຸມ້ ລານ ເມອງຕຸມ້ ລານາໄດ້ 79.29/73.33 ສງກວ່ີ າເກນທີ່ ຕີ ງັ້ ໄວ້ 70/70. 2. ຄ່ີ າດດັ ສະນປີ ະສດິ ທຜີ ນົ ການຮຽນຮຂ້ ອງນກັ ຮຽນເລ່ີ ອງການຮຽນວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນ ແບບ CIPPA MODEL ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ 4 ທ່ີ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນຕຸມ້ ລານ ເມອງຕຸມ້ ລານເທີ່ າົ ກບັ 0.50 ໝາຍຄວາມວີ່ າຫຼງັ ການສອນນກັ ຮຽນມຄີ ວາມຮເ້ ພີ່ ມີ ຂນຶ້ 50%. 3. ຄວາມເພ່ີ ງິ ພໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕີ່ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ ວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນ ແບບ CIPPA MODEL ຂອງນັກຮຽນຊັນ້ ມ 4 ທ່ີ ີໂຮງຮຽນມັດທະຍົມສົມ ບນຕຸ ມ້ ລານ ເມອງຕຸ ມ້ ລານ ໂດຍລວມແລວ້ ແມ່ີ ນຢີ່ ລະດບັ ຫາຼ ຍ X̅ =4.01; SD=0.69 ປາວີ ສຸ ວນັ ນະວງົ (2015-2016): ໄດນ້ າໃຊວ້ ທິ ີການສອນແບບ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃນການສອນ ວຊິ າ ຟີຊກິ ສາດ ເລ່ີ ອງ: ການເຄ່ີ ອນທ່ີ ີ ສາລບັ ນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ.5 ໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນບາ້ ນໄຜີ່ ລອ້ ມ ເມອງ ໄຊທານນີ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ , ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ລະດບັ ປະລນິ ຍາໂທ ສາຂາ ຫຼກັ ສດ ແລະ ການສອນ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫີ່ ງຊາດ, ຈດຸ ສງົ ແມີ່ ນ ເພ່ີ ອສກຶ ສາປະສດິ ທພິ າບຂອງບດົ ສອນ, ສກຶ ສາປະສດິ ທຜິ ນົ E,I ແລະ ສກຶ ສາຄວາມເພີ່ ງິ ພໃຈຂອງນກັ ຮຽນໂດຍການນາໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ເຄີ່ ອງມທ່ີ ໃີ ຊ້ ໃນການສຶກສາມ:ີ ບດົ ສອນ, ແບບທດົ ສອບວັດຜົນສາເລດັ ການຮຽນ ແລະ ແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນຄວາມເພີ່ ິງ ພໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕ່ີ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ, ກ່ີ ຸມເປົ້າໝາຍແມີ່ ນ 30 ຄົນ,ສະຖິຕິພນ້ ຖານທີ່ ໃີ ຊໃ້ ນການ ວເິ ຄາະຂມ້ ນຄ ຄີ່ າສະເລີ່ ຍ ແລະ ຄີ່ າຜນັ ປີ່ ຽນມາດຖານ. ຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວີ່ າ: 1. ປະສິດທິພາບຂອງບົດສອນໂດຍໃຊ້ CIPPA MODEL ໄດ້ 86.55/88.11 ສງກວີ່ າເກນທ່ີ ີຕັງ້ ໄວ້ 70/70. 2. ຜນົ ການຮຽນຮຂ້ ອງນກັ ຮຽນວຊິ າຟີຊິກສາດ ເລີ່ ອງ ການເຄີ່ ອນທີ່ ີ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ມປີ ະສດິ ທີຜົນເທ່ີ ົາກບັ 0.6834 ໝາຍຄວາມວີ່ າຫຼັງການສອນນກັ ຮຽນມີຄວາມຮເ້ ພີ່ ມີ ຂນຶ້ 68.34%. 3. ຄວາມເພ່ີ ງິ ພໃຈຂອງນກັ ຮຽນຕ່ີ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ ວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນ ແບບ CIPPA MODEL ໂດຍລວມແລວ້ ແມ່ີ ນຢີ່ ລະດບັ ຫຼາຍ X̅ =4.24; SD=0.62 3.2.ບດົ ວໄິ ຈຕີ່ າງປະເທດ ຣາດສະດາ ບວົ ໄພ(2552-2553):ສກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊຮ້ ບແບບການຮຽນການ ສອນແບບໂມເດລຊິບປາ(CIPPA MODEL)ທີ່ ີມຕີ ່ີ ຜົນສາເລດັ ທາງການຮຽນ ແລະ ເຈດຕະຄະຕວິ ທິ ະຍາສາດ ຂອງນກັ ຮຽນມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1, ໂຮງຮຽນສາທດິ ມະຫາວິທະຍາໄລຣາດຊະພດັ ສວນສຸນກັ ທາ, ຈດຸ ສງົ ແມີ່ ນ ເພີ່ ອ ສກຶ ສາຜນົ ສາເລດັ ທາງການຮຽນວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເຈດຕະຄະຕທິ າງວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ສກຶ ສາປີ ທີ 1 ທ່ີ ີໄດຮ້ ັບການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບ CIPPA MODEL ເຄ່ີ ອງມທ່ີ ີໃຊ້ໃນການສຶກສາມີ:

22 ແຜນການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບໂມເດລຊບິ ປາ, ແບບທດົ ສອບວດັ ຜນົ ສາເລດັ ການຮຽນ ແລະ ແບບວດັ ເຈດຕະຄະຕິ ທາງວທິ ະຍາສາດ, ກີ່ ຸມເປົາ້ ໝາຍແມ່ີ ນ 1 ຫອ້ ງຈານວນ 54 ຄນົ ,ສະຖິຕພິ ນ້ ຖານທີ່ ີໃຊໃ້ ນການວິເຄາະຂມ້ ນຄ ຄີ່ າ ສະເລ່ີ ຍ, ຄີ່ າຜນັ ປ່ີ ຽນມາດຖານ ແລະ ຄ່ີ າທດົ ສອບຄ່ີ າທ່ີ .ີ ຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວ່ີ າ: 1. ຫງຼັ ການຮຽນ ຄີ່ າສະເລີ່ ຍຂອງຄະແນນຜນົ ສາເລດັ ທາງການຮຽນວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ທີ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບ CIPPA MODEL ສງກວ່ີ າກີ່ ອນການຮຽນມຄີ ວາມ ສາພນັ ທາງສະຖຕິ ິ 0.05. 2. ຫງຼັ ການຮຽນ ຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍຂອງຄະແນນເຈດຕະຄະຕທິ າງວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ທີ່ ີ ໄດຮ້ ບັ ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບ CIPPA MODEL ສງກວີ່ າກີ່ ອນການຮຽນມຄີ ວາມສາພນັ ທາງ ສະຖຕິ ິ 0.05. ກຸນທດິ າ ຄນົ ເສງຽມ (2557): ສກຶ ສາຜນົ ສາເລດັ ການຂຽນພາສາອງັ ກດິ ໂດຍໃຊຮ້ ບແບບການສອນແບບ ຊບິ ປາຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ຂອງໂຮງຮຽນວດັ ພມົ ເພດັ , ຈດຸ ປະສງົ ແມ່ີ ນເພີ່ ອສກຶ ສາຜນົ ສາເລດັ ການ ຂຽນພາສາອງັ ກດິ ໂດຍໃຊຮ້ ບແບບການສອນແບບຊບິ ປາຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ຂອງໂຮງຮຽນວດັ ພມົ ເພດັ , ເຄີ່ ອງມທ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາມ:ີ ແຜນການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບໂມເດລຊບິ ປາ, ແບບທດົ ສອບວດັ ຜນົ ສາເລດັ ການຂຽນພາສາອງັ ກດິ , ກີ່ ຸມເປົ້າໝາຍແມີ່ ນ 1 ຫອ້ ງຈານວນ 25 ຄນົ ,ສະຖຕິ ພິ ນ້ ຖານທີ່ ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂມ້ ນຄ ຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍ, ຄີ່ າຜນັ ປ່ີ ຽນມາດຖານ ແລະ ຄີ່ າທດົ ສອບຄ່ີ າທ່ີ ີ ຜນົ ການສກຶ ສາພບົ ວ່ີ າ: 1. ຜນົ ສາເລັດການຂຽນພາສາອງັ ກດິ ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ຂອງໂຮງຮຽນວດັ ພມົ ເພດັ ໂດຍໃຊ້ ຮບແບບການສອນແບບຊບິ ປາ ຫງຼັ ການຮຽນສງກວ່ີ າກີ່ ອນການຮຽນ ມຄີ ວາມສາພນັ ທາງສະຖຕິ ິ 0.05.

ບດົ ທີ 3 ວທິ ດີ າເນນີ ການສກຶ ສາ ໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນຜີ້ ວ້ ໄິ ຈໄດດ້ າເນນີ ໄປຕາມຂນັ້ ຕອນດີ່ ງັ ນ:ີ້ 1) ການດົ ກ່ີ ຸມເປົາ້ ໝາຍ. 2) ເຄີ່ ອງມ ແລະ ການສາ້ ງເຄີ່ ອງມ. 3) ການເກບັ ກາຂມ້ ນ ແລະ ການລວບລວມຂມ້ ນ. 4) ການວເິ ຄາະຂມ້ ນ ແລະ ສະຖຕິ ໃິ ນການວເິ ຄາະຂມ້ ນ. 1. ກ່ີ ຸມເປົາ້ ໝາຍ ກ່ີ ຸມເປົາ້ ໝາຍທ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາຄງັ້ ນໄີ້ ດແ້ ກ່ີ : ນກັ ສຶກສາສາຍ ອະນຸບານ ລະບົບ 12+2 ປີ 1 ກ ມີຈານວນ 34 ຄນົ ທ່ີ ີວິທະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ທາ ສົກຮຽນ 2019 – 2020 2. ເຄີ່ ອງມທ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາ 2.1 ຊະນດິ ຂອງເຄ່ີ ອງມ ໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນີ້ ຜວ້ ໄິ ຈໃຊແ້ ບບສອບຖາມ, ແບບສງັ ເກດການສອນສາລບັ ຄຜສ້ ອນ ແລະ ແບບທດົ ສອບ ສາລບັ ນກັ ຮຽນກີ່ ອນ ແລະ ຫຼງັ ການສອນແບບ ເປັນເຄີ່ ອງມໃນການເກບັ ກາ ແລະ ລວບລວມຂມ້ ນ. 2.2 ວທິ ສີ າ້ ງເຄ່ີ ອງມ. ຜວ້ ໄິ ຈຄງັ້ ນໄີ້ ດດ້ າເນນີ ການສາ້ ງຕາມຂນັ້ ຕອນດີ່ ງັ ນ:ີ້ ❖ ຜວ້ ໄິ ຈໄດຄ້ ນົ້ ຄວ້ າສກຶ ສາເອກະສານທ່ີ ກີ ່ີ ຽວຂອ້ ງກບັ ເນອ້ ໃນຂອງວທິ ສີ ອນເພີ່ ອເປັນພນຶ້ ຖານ. ❖ ຜວ້ ໄິ ຈໄດນ້ າເອົາຂັນ້ ຕອນການສອນມາສາ້ ງເປັນແບບສອບຖາມ, ແບບສງັ ເກດການສອນ ແລະ ບດົ ທົດ ສອບ ຄ: ແບບສອບຖາມສາລບັ ນກັ ຮຽນ, ແບບສງັ ເກດສາລບັ ຄ ແລະ ແບບທດົ ສອບ. ❖ ຜວ້ ໄິ ຈໄດນ້ າເອາົ ແບບສອບຖາມ, ແບບສັງເກດການສອນ ແລະ ບດົ ທົດສອບ ໄປຫາອາຈານທ່ີ ີປຶກສາ ພຈິ າລະນາກວດສອບດາ້ ນເນອ້ ໃນ, ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ການໃຊສ້ ບັ ພາສາ. ❖ ນາເອາົ ແບບສອບຖາມແບບສງັ ເກດການສອນ ແລະ ບດົ ທດົ ສອບ ທ່ີ ສີ າເລດັ ແລວ້ ໄປໃຫອ້ າຈານທີ່ ປີ ຶກສາ. ❖ ນາເອາົ ແບບສອບຖາມ, ແບບສງັ ເກດການສອນ ແລະ ບດົ ທດົ ສອບ ມາປັບປຸງແກໄ້ ຂຕາມຄາຄດິ ເຫນັ ຂອງ ອາຈານທ່ີ ປີ ຶກສາແບບສອບຖາມ, ແບບສງັ ເກດການສອນ ແລະ ບົດທົດສອບ ຈີ່ ງຶ ຖກຕອ້ ງຕາມເນອ້ ໃນ ແລະ ໂຄງສາ້ ງ. ❖ ນາເອາົ ບດົ ແບບສອບຖາມ, ສງັ ເກດການສອນ ແລະ ບດົ ທດົ ສອບໄປທດົ ສອບກບັ ກີ່ ຸມນກັ ສກຶ ສາຫອ້ ງອີ່ ນ ເພ່ີ ອຊອກຫາຄ່ີ າຄວາມເຊ່ີ ອໝນັ້ ຂອງເຄ່ີ ອງມ ແລວ້ ນາມາປັບປຸງເຄີ່ ອງມຄນໃໝ່ີ . 2.3. ລກັ ສະນະຂອງເຄີ່ ອງມ - ແບບສອບຖາມສາລັບນັກຮຽນ: ຖາມກ່ີ ຽວກັບການສອນຂອງຄ, ວິທີການສອນ ແລະ ເນອ້ ໃນຂອງ ບດົ ຮຽນ

24 - ແບບສງັ ເກດການສອນສາລບັ ຄຜສ້ ອນ - ແບບທດົ ສອບສາລບັ ນກັ ຮຽນກ່ີ ອນ ແລະ ຫງຼັ ການສອນ 3. ວທິ ກີ ານເກບັ ກາຂມ້ ນ ແລະ ການລວບລວມຂມ້ ນ 3.1 ວທິ ເີ ກບັ ກາຂມ້ ນ - ຂອະນຸຍາດຈາກພາກສ່ີ ວນທ່ີ ກີ ຽ້ ວຂອ້ ງ ແລະ ລງົ ເກບັ ກາຂມ້ ນຈາກນກັ ສກຶ ສາ - ຜວ້ ໄິ ຈໄດນ້ າເອາົ ແບບສອບຖາມ, ສງັ ເກດການສອນ ໄປແຈກຢາຍດວ້ ຍຕນົ ເອງແລວ້ ນາຂມ້ ນມາວເິ ຄາະ. - ຜວ້ ໄິ ຈທດົ ສອບນກັ ສກຶ ສາກີ່ ອນການຮຽນ ແລະ ຫງຼັ ຈາການກສອນສາເລດັ ຄໄດທ້ ດົ ສອບຕີ່ ມ 3.2 ວທິ ກີ ວດສອບຂມ້ ນ ຜວ້ ໄິ ຈໄດລ້ ວບລວມຂມ້ ນທ່ີ ໄີ ດມ້ າທງັ ໝດົ ແລະ ກວດສອບການໃຫຄ້ ະແນນຕາມເກນທ່ີ ກີ ານດົ ໄວດ້ ີ່ ງັ ນີ ➢ ການແປຄວາມໝາຍຄີ່ າສະເລີ່ ຍ. • ແບບທດົ ສອບ: ວາງຄະແນນລວມເຕັມ 20 ຄະແນນ. ໄດຄ້ ະແນນ 11 ຂນ້ ໄປ ແປຄວາມໝາຍວາ່ ໄດ້ ໄດຄ້ ະແນນ 10 ລງົ ມາ ແປຄວາມໝາຍວາ່ ຕກົ (ບຸນຊມົ ສສີ ະອາດ: ການວໄິ ຈເບອ້ ງຕນົ້ ປີ ພ.ສ 2543 ; ການສາ້ ງເກນລວມໃນການໃຫຄ້ ະແນນ) • ແບບສອບຖາມ: ວາງຄະແນນລວມເຕມັ 5 ຄະແນນ. ໄດຄ້ ະແນນ 1.00-1.50 ແປຄວາມໝາຍວ່ີ າ ປະຕບິ ດັ ໜອ້ ຍທ່ີ ສີ ຸດ ໄດຄ້ ະແນນ 1.51-2.50 ແປຄວາມໝາຍວີ່ າ ປະຕບິ ດັ ໜອ້ ຍ ໄດຄ້ ະແນນ 2.51-3.50 ແປຄວາມໝາຍວີ່ າ ປະຕບິ ດັ ປານກາງ ໄດຄ້ ະແນນ 3.51-4.50 ແປຄວາມໝາຍວ່ີ າ ປະຕບິ ດັ ຫາຼ ຍ ໄດຄ້ ະແນນ 4.51-5.00 ແປຄວາມໝາຍວີ່ າ ປະຕບິ ດັ ຫາຼ ຍທີ່ ສີ ຸດ (ບຸນຊມົ ສສີ ະອາດ: ການວໄິ ຈເບອ້ ງຕນົ້ ປີ ພ.ສ 2543 ໜາ້ 38) 3.3 ການວເິ ຄາະຂມ້ ນ - ກ່ີ ຽວກບັ ສະຖານະພາບຂອງຜຕ້ ອບແບບສອບຖາມຜວ້ ໄິ ຈໄດວ້ ເິ ຄາະດວ້ ຍການແຈກຢາຍຄວາມຖ່ີ ີ (Frequency) ແລະ ຫາຄີ່ າສະເລ່ີ ຍສີ່ ວນຮອ້ ຍ (Percentage). - ສາລບັ ຂສ້ ອບຖາມທ່ີ ຖີ າມເຖງິ ສະພາບການຮຽນ-ການສອນຂອງຄໃນ ແຕ່ີ ລະຊີ່ ວົ ໂມງຮຽນນນັ້ ໄດນ້ າໃຊໄ້ ດ້ ຄດິ ໄລີ່ ຫາຄີ່ າສະເລີ່ ຍ X̅ (Arithmetic mean) ແລະ ຄ່ີ າຜນັ ປ່ີ ຽນມາດຕະຖານ S.D (standard deviation) (ບຸນຊມົ ສສີ ະອາດ: ການວໄິ ຈເບອ້ ງຕນົ້ ປີ ພ.ສ 2543 ໜາ້ 38). 4. ສະຖຕິ ທິ ່ີ ໃີ ຊໃ້ ນການວເິ ຄາະຂມ້ ນ 4.1. ສະຖຕິ ພິ ນ້ ຖານ − ການຊອກຫາສີ່ ວຍຮອ້ ຍ ຫຼ ຄ່ີ າເປີເຊນັ (% ) ໂດຍໃຊສ້ ດ P=NFx100 % P ໝາຍເຖງິ ເປີເຊນັ (%)

25 F ໝາຍເຖງິ ຄວາມຖີ N ໝາຍເຖງິ ຈານວນຄນົ ທງັ ໝດົ (ກ່ີ ຸມເປົາ້ ໝາຍ) − ການຊອກຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍ (̅X) ຂອງຄະແນນໂດຍນາໃຊຫ້ ກຼັ ການສດຄດິ ໄລດີ່ ງັ ນ:ີ້ X̅= ∑ ������������ ������ X̅ ແທນ ຄີ່ າສະເລ່ີ ຍ ∑ ������������ ແທນ ຜນົ ບວກຂອງຜນົ ຄນລະຫວີ່ າງຖີກບັ ຄະແນນຄວາມ N ແທນ ຈານວນຜຕ້ ອບແບບສອບຖາມທງັ ໝດົ − ການຊອກຫາຄີ່ າຜນັ ປີ່ ຽນມາດຖານຂອງຄະແນນ: S.D = √������ ∑ ������������������−(∑ ������������)������ ������(������−������) S.D ແທນໃຫຄ້ ີ່ າຜນັ ປີ່ ຽນມາດຖານ ∑ fx2 ແທນໃຫຜ້ ນົ ບວກຂອງຜນົ ຄນລະຫວີ່ າງ fx ກບັ x (∑ fx)2 ແທນຜນົ ບວກຂອງ fx ທງັ ໝດົ ຂນຶ້ ກາລງັ ສອງ N ແທນໃຫຈ້ ານວນຜຕ້ ອບແບບສອບຖາມທງັ ໝດົ ໃນການຄດິ ໄລຫາຄີ່ າສະເລ່ີ ຍ ແລະ ຄີ່ າຜນັ ປີ່ ຽນມາດຖານແມ່ີ ນນາໃຊໂ້ ປຣແກມັ (SPSS version 21) 4.2.ສະຖຕິ ເິ ພີ່ ອຫາຄຸນະພາບຂອງເຄ່ີ ອງມ a) ຫາຄວາມຍາກຍາຍຂອງແບບທດົ ສອບໂດຍຕດັ ກີ່ ຸມຄະແນນກີ່ ຸມເກີ່ ງັ ແລະ ກີ່ ຸມອີ່ ອນ 35 ເປີເຊນັ ແລວ້ ແທນຄີ່ າໃສີ່ ສດ (ລວ້ ນ ສາຍຍດົ ; ອງັ ຄະນາ ສາຍຍດົ 2543:199-200) PE =���������2���+������S(������������−������(���2������������−���������������������������������������������������)) ເມ່ີ ອ PE ແທນ ດດັ ສະນຄີ ວາມຍາກງ່ີາຍ ������������ ແທນ ຜນົ ລວມຂອງຄະແນນກີ່ ຸມເກ່ີ ງັ S������ ແທນ ຜນົ ລວມຂອງຄະແນນກີ່ ຸມອີ່ ອນ ������ ແທນ ຈານວນຜເ້ ຂາົ້ ເສງັ ຂອງກ່ີ ຸມເກ່ີ ງັ ຫຼ ກີ່ ຸມອ່ີ ອນ ������������������������ ແທນ ຄະແນນທີ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດສ້ ງສຸດ ������������������������ ແທນ ຄະແນນທີ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດຕ້ ີ່ າສຸດ b) ຫາອານາດຈາແນກຂອງບົດທົດສອບ ໂດຍຕດັ ກ່ີ ຸມຄະແນນກ່ີ ຸມເກ່ີ ງັ ແລະ ກ່ີ ຸມອ່ີ ອນ 35 ເປີເຊນັ ແລວ້ ແທນຄີ່ າໃສ່ີ ສດ (ລວ້ ນ ສາຍຍດົ ; ອງັ ຄະນາ ສາຍຍດົ 2543:210) D=������(���������������������������������−���−S������������������������������) ເມີ່ ອ D ແທນ ຄີ່ າອານາດຈາແນກ ������������ ແທນ ຜນົ ລວມຂອງຄະແນນກ່ີ ຸມເກີ່ ງັ S������ ແທນ ຜນົ ລວມຂອງຄະແນນກ່ີ ຸມອ່ີ ອນ

26 ������ ແທນ ຈານວນຜເ້ ຂາົ້ ເສງັ ຂອງກ່ີ ຸມເກີ່ ງັ ຫຼ ກີ່ ຸມອີ່ ອນ ������������������������ ແທນ ຄະແນນທ່ີ ນີ ກັ ຮຽນໄດສ້ ງສຸດ ������������������������ ແທນ ຄະແນນທີ່ ນີ ກັ ຮຽນໄດຕ້ ີ່ າສຸດ c) ຄ່ີ າຄວາມເຊ່ີ ອໝນັ້ ຂອງແບບທດົ ສອບ ໂດຍການຊອກຫາປະຕສິ າພນັ ແອນຟາ ໂດຍໃຊສ້ ດຂອງຄອນບັດ (Crobach) (ລວ້ ນ ສາຍຍດົ ; ອງັ ຄະນາ ສາຍຍດົ 2543:218) α= n ⦋1- ⦌∑ s 2 i n-1 s 2 t ເມ່ີ ອ α ແທນ ຄີ່ າປະຕສິ າພນັ ຂອງຄີ່ າເຊີ່ ອໝນັ້ N ແທນ ຈານວນຂສ້ ອບ s2 ແທນ ຄະແນນຜນັ ປີ່ ຽນຂອງຂສ້ ອບທງັ ໝດົ t s2 i ແທນ ຄະແນນຜນັ ປີ່ ຽນຂອງແຕ່ີ ລະຂ້  2 N X 2 − ( X )2 i i s =ໂດຍທ່ີ ີ N (N − 1) s2 ເມ່ີ ອ i ແທນ ຄະແນນຜນັ ປີ່ ຽນຂອງແຕີ່ ລະຂ້ ∑ X 2 ແທີ່ ນ ຜນົ ລວມຄະແນນຂອງແຕ່ີ ລະຄນົ ຍກົ ກາລງັ ໃນຂທ້ ີ i i  X ແທນ ຜນົ ທງັ ຜນົ ໃນຄະແນນໃນຂທ້ ີ i N ແທນ ຈານວນຄນົ ເຂາົ້ ເສງັ 5.ສະຖຕິ ໃິ ຊທ້ ດົ ສອບສມົ ມຸດຕຖິ ານ d) ໃຊວ້ ທິ ກີ ານທາງສະຖຕິ ິ ແບບ t – test for Dependent sample ເພ່ີ ອຊອກຫາຄວາມແຕກຕ່ີ າງໃນ ການຮຽນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແລະ ຫຼງັ ໃນການຈດັ ຮຸບແບບການຮຽນແບບ ຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ຈາກສດ (ລວ້ ນ ສາຍຍດົ ແລະ ອງັ ຄະນາ ສາຍຍດົ 2543:199 – 200) t=  D ; df= n-1 n D2 − ( D)2 N −1 ເມີ່ ອ t ແທນ ຄ່ີ າສະຖຕິ ພິ ຈິ າລະນາໃນ t – distribution  D ແທນ ຜນົ ລວມຂອງຄວາມແຕກຕີ່ າງລະຫວ່ີ າງການທດົ ສອບຫງຼັ ແລະ ກ່ີ ອນ ໄດຈ້ ດັ ການ ຮຽນຮແ້ ບບຊບິ ປາ (CIPPA MODEL) ( D)2 ແທນ ຜນົ ລວມກາລງັ ຂອງຄວາມແຕກຕີ່ າງລະຫວີ່ າງຄະແນນການທດົ ສອບກີ່ ອນ ແລະ ຫງຼັ ໄດຮ້ ບັ ການຮຽນຮຊ້ ບິ ປາ (CIPPA MODEL) N ແທນ ຈານວນນກັ ຮຽນ

ບດົ ທ4ີ ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນ ໃນການສກຶ ສາຄງັ້ ນີ,້ ມຈີ ດຸ ປະສງົ ເພີ່ ອສກຶ ສາການນາໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບຊບິ ປາ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃນການຮຽນ - ການສອນກີ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ , ວຊິ າ ການເມອງ ນກັ ສກຶ ສາ ສາຍອະນບຸ ານ ປີ 1 ກ ຈານວນທງັ ໝດົ 34 ຄນົ . ຜວ້ ໄິ ຈໄດສ້ ະແດງໃຫເ້ ຫນັ ໃນແຕ່ີ ລະດາ້ ນລະອຽດຄດ່ີ ງັ ລີ່ ຸມນ:ີ້ 1.ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກແບບທດົ ສອບສາລບັ ນກັ ຮຽນ ກ. ຜນົ ຈາກການທດົ ສອບກ່ີ ອນ ແລະ ຫຼງັ ການວໄິ ຈ ຕາຕະລາງທ1ີ : ຜນົ ລວມການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກແບບທດົ ສອນກ່ີ ອນ-ຫຼງັ ການຮຽນ ການທດົ ສອບ N X̅ S.D t Sig.(2-tailed) .00 ກ່ີ ອນການວໄິ ຈ 34 10.91 2.56 -15.15 ຫງຼັ ການວໄິ ຈ 34 18.35 1.47 ຈາກຕາຕະລາງທີ 1: ຈາກຕາຕະລາງ ສາມາດສະຫຸບຼ ວ່ີ າຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນສາຍອະນບຸ ານກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ກີ່ ອນການຮຽນຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍ(���̅���=10.91) (S.D=2.56) ແລະ ຫຼັງ ການຮຽນ (���̅���=18.35) (S.D=1.47) ໝາຍຄວາມວ່ີ າຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນຫຼງັ ການຮຽນເແມີ່ ນສງກວີ່ າກວ່ີ າ ກີ່ ອນການຮຽນຢ່ີ າງມຄີ ວາມສາຄນັ ທາງສະຖຕິ ຕິ ີ່ າກວີ່ າ 0.05. 2. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ ���̅��� S.D ແປຜນົ 4.17 0.91 ຫຼາຍ ຕາຕະລາງທ2ີ : ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກແບບສອບຖາມນກັ ຮຽນ 4.23 0.81 ຫາຼ ຍ ລ/ດ ເນອ້ ໃນ 3.60 1.30 ຫາຼ ຍ 1 ທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ີ າົ ກີ່ ອນຈະສອນບດົ ຮຽນໃໝີ່ 4.30 0.98 ຫາຼ ຍ 2 ສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈໃຫນ້ ກັ ຮຽນກ່ີ ຽວກບັ ບດົ ຮຽນເກີ່ າົ 4.73 0.58 ຫາຼ ຍທ່ີ ສີ ຸດ 3 ນາໃຊສ້ ່ີ ການສອນເຂາົ້ ໃນສ່ີ ບດົ ຮຽນໃໝ່ີ 4.33 1.02 ຫາຼ ຍ 4 ມກີ ານກຽມແຜນການສອນທຸກໆຄງັ້ ກ່ີ ອນຂນຶ້ ຫອ້ ງສອນ 4.03 1.12 ຫຼາຍ 5 ອະທບິ າຍເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນລະອຽດຈະແຈງ້ 3.20 1.51 ປານກາງ 6 ນາ້ ສຽງສານຽງຂອງຄຊດັ ເຈນເຂາົ້ ໃຈງ່ີາຍ 7 ມຄີ າຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນສນົ ທະນາ ແລວ້ ຕອບ 8 ມສີ ີ່ ການສອນປະກອບເຂາົ້ ໃນການຮຽນ-ການສອນ

28 9 ນາໃຊກ້ ະດີ່ ານຂຽນເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນ 3.73 1.04 ຫາຼ ຍ 10 ມນີ າໃຊວ້ ທິ ່ີ ສີ ອນທີ່ ຫີ ຼາກຫຼາຍ 4.03 0.92 ຫາຼ ຍ 11 ການສະຫຸບຼ ບດົ ຮຽນຂອງຄນກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈງ່ີາຍ 4.10 0.92 ຫຼາຍ 12 ຄສາມາດຄດັ ຈອ້ ນເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນທ່ີ ີສາຄນັ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນໃນເວລາ 4.20 0.99 ຫຼາຍ ສອນ 13 ຄເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັ ຮຽນມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມຫາຼ ຍຂນຶ້ 4.27 0.98 ຫຼາຍ 14 ຄສາມາດອະທບິ າຍເລີ່ ອງຍາກໆໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຈງ່ີາຍໆ 4.27 0.90 ຫຼາຍ 15 ເວລາສອນເມ່ີ ອເຖງິ ເນອ້ ໃນທີ່ ສີ າຄນັ ຄຈະເໜນັ້ ເປັນພເິ ສດ 4.40 0.89 ຫຼາຍ 16 ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈບດົ ຮຽນຫາຼ ຍຂນຶ້ ກວີ່ າເກີ່ າົ ຕ່ີ ການສອນຂອງຄ 4.03 0.85 ຫາຼ ຍ 17 ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈໄວ ແລະ ເກດີ ຄວາມຄດິ ໃໝີ່ ໆຂນຶ້ ມາ 3.67 1.09 ຫາຼ ຍ 18 ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມກະຕລລນົ້ ທ່ີ ຈີ ະຮຽນຫາຼ ຍຂນຶ້ ກວີ່ າເກ່ີ າົ ຕີ່ ແບບວທີ ສີ ອນ 3.93 1.08 ຫາຼ ຍ ຂອງຄ 19 ຄໃຫເ້ ວລາເໝາະສມົ ກບັ ແຕີ່ ລະກດິ ຈະກາ 4.23 .93 ຫຼາຍ 20 ນກັ ຮຽນບ່ີ ຟງັ ຄາອະທບິ າຍຂອງຄຕ່ີ ກບັ ແບບວທິ ສີ ອນຂອງຄ 3.20 1.09 ປານກາງ 21 ນກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຫາຼ ຍຕ່ີ ວທິ ສີ ອນຂອງຄ 3.73 1.20 ຫຼາຍ 4.01 0.59 ຫາຼ ຍ ລວມ ຈາກຕາຕະລາງທີ2 : ເຫນັ ວີ່ າຜຕ້ ອບແບບສອບຖາມສ່ີ ວນຫຼາຍແມ່ີ ນມຄີ ວາມເຫນັ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈບດົ ຮຽນ ແລະ ວທິ ກີ ານສດິ ສອນຂອງຄໃນເວລາສອນແມີ່ ນຢີ່ ໃນລະດບັ ຫຼາຍ(̅X=4.01)(S.D=0.59) ແຕີ່ ຖາ້ ຈາແນກໂດຍ ລະດັບດ້ານທ່ີ ີມີຄີ່ າສະເລີ່ ຍຫຼ າຍກ ວີ່ າໝ່ີ ແມ່ີ ນຂ້ 5 ຄ:ອະທິບາຍເນ້ອໃນຂອງບົດຮຽນລະອຽດຈະແ ຈງ້ (X̅=4.73)(S.D=0.58) ຢ່ີ ໃນລະດບັ ຫຼາຍ ຮອງລງົ ມາກ່ີ ຄ ຂ4້ ຄ: ມກີ ານກຽມແຜນການສອນທຸກໆຄງັ້ ກີ່ ອນຂນຶ້ ຫອ້ ງສອນ(X̅=4.30)(S.D=0.98), ສ່ີ ວນຂທ້ ີ່ ມີ ຄີ ີ່ າສະເລ່ີ ຍຕ່ີ າກວີ່ າຂອ້ ່ີ ນໝດົ ແມີ່ ນຂ້ 8 ແລະ 20 ຄ: ມກີ ານກຽມ ແຜນການສອນທຸກໆຄັງ້ ກີ່ ອນຂຶນ້ ຫອ້ ງສອນ, ນັກຮຽນບີ່ ຟັງຄາອະທິບາຍຂອງຄຕ່ີ ກັບແບບວິທີສອນຂອງ ຄ(̅X=3.20)(S.D=1.51) ຢີ່ (X̅=3.20)(S.D=1.09) ໃນລະດບັ ປານກາງ 3.ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄ ���̅��� ແປຜນົ ຕາຕະລາງທ3ີ : ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນຈາກການສງັ ເກດຢີ່ ໃນຂນັ້ ນາເຂາົ້ ສີ່ ບດົ ຮຽນ 4.50 ຫຼາຍ ລ/ດ ເນອ້ ໃນ 5.00 ຫຼາຍທ່ີ ສີ ຸດ 1 ທວນຄນບດົ ຮຽນເກີ່ າົ 5.00 ຫຼາຍທີ່ ສີ ຸດ 2 ກດິ ຈະກາເຂາົ້ ສີ່ ບດົ ຮຽນໃໝີ່ 3 ສະເໜເີ ລີ່ ອງທີ່ ຈີ ະສອນ 4.00 ຫຼາຍ 4 ຈດັ ແບີ່ ງກ່ີ ຸມ

5 ການມສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມຂອງນກັ ຮຽນ 29 6 ນາໃຊສ້ ່ີ ມາປະກອບເຂາົ້ ໃນການສອນ 4.00 ຫຼາຍ 7 ໃຫໂ້ ອກາດນກັ ຮຽນມສີ ່ີ ວນຮ່ີ ວມຫຼາຍ 3.50 ປານກາງ 4.00 ຫຼາຍ 8 ນາເອາົ ຄວາມຮຮ້ ອບຕວົ ມາສບົ ທຽບບດົ ຮຽນຢີ່ ສະເໝີ 3.50 ປານກາງ 9 ມກີ ານສາທດິ ທຸກຄງັ້ ໃນເວລາສອນ 4.00 ຫຼາຍ 4.00 ຫຼາຍ 10 ສະຫຸບຼ ບດົ ຮຽນຈະແຈງ້ 4.50 ຫຼາຍ 11 ອະທບິ າຍຈະແຈງ້ ຊດັ ເຈນ 4.00 ຫຼາຍ 12 ໃຫແ້ ຕີ່ ລະກ່ີ ຸມມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຫາຼ ຍຂນຶ້ ໃນການສະຫຸຼບບດົ ຮຽນ 4.00 ຫຼາຍ 13 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນມສີ ີ່ ວນຮີ່ ວມໃນການສະຫຸບຼ ບດົ ຮຽນ 4.00 ຫຼາຍ 14 ປັບປຸງການສະຫຸບຼ ບດົ ຮຽນຂອງແຕ່ີ ລະກີ່ ຸມໃຫຖ້ ກໃຈຄວາມຂອງບດົ ຮຽນ 3.00 ປານກາງ 15 ສະຫຸຼບການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຂອງນກັ ຮຽນແຕ່ີ ລະຄນົ 4.00 ຫຼາຍ 16 ຄຖາມຂຂ້ ອ້ ງໃຈຂອງນກັ ຮຽນ 5.00 ຫຼາຍທີ່ ສີ ຸດ 17 ຕງັ້ ຄາຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບ 5.00 ຫຼາຍທ່ີ ສີ ຸດ 18 ສງັ ເກດເບ່ີ ງິ ການຕອບຄາຖາມຂອງນກັ ຮຽນ 5.00 ຫຼາຍທີ່ ສີ ຸດ 19 ຄາຖາມກງົ ກບັ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ 4.00 ຫຼາຍ 20 ສງັ ເກດເບີ່ ງິ ການຕອບຄາຖາມຂອງນກັ ຮຽນ 4.00 ຫຼາຍ 4.50 ຫຼາຍ 21 ໃຫນ້ ກັ ຮຽນສະຫຸຼບບດົ ຮຽນກີ່ ອນ 4.00 ຫຼາຍ 22 ປັບປຸງການສະຫຸບຼ ຂອງນກັ ຮຽນ 4.50 ຫຼາຍ 23 ມກີ ານສກຶ ສາແນວຄດິ 4.00 ຫຼາຍ 4.20 ຫຼາຍ 24 ມກີ ານແນະນາຄນໃຫນ້ ກັ ຮຽນ 25 ມກີ ານສະຫຸຼບຈດຸ ດ,ີ ຈດຸ ອີ່ ອນຈາກການລາຍງານ ລວມ ຈາກຕາຕະລາງທີ 3: ເຫນັ ວີ່ າຜສ້ ງັ ເກດການສອນສ່ີ ວນມຄີ ວາມເຫນັ ກີ່ ຽວກບັ ຂນັ້ ຕກັ ເຕອນ ແລະ ມອບວຽກບາ້ ນ ໂດຍລວມແລວ້ ແມີ່ ນຢ່ີ ໃນລະດບັ ຫຼາຍເຊ່ີ ງິ ມຄີ ່ີ າສະເລີ່ ຍ( ̅X=4.20) ຖາ້ ຈາແນກຕາມລາດບັ ຄີ່ າສະເລີ່ ຍເຫນັ ວ່ີ າຂທ້ ່ີ ີ ມຄີ ີ່ າສະເລີ່ ຍສງກວ່ີ າໝ່ີ ແມີ່ ນຂ້ 2,3,17,18 ແລະ 19 ຄ:ກດິ ຈະກາເຂາົ້ ສີ່ ບດົ ຮຽນໃໝີ່ , ສະເໜເີ ລ່ີ ອງທີ່ ຈີ ະສອນ, ຕງັ້ ຄາຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບ,ສງັ ເກດເບ່ີ ງິ ການຕອບຄາຖາມຂອງນກັ ຮຽນ ແລະຖາມກງົ ກບັ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ ເຊີ່ ງິ ມຄີ ີ່ າສະເລີ່ ຍເທ່ີ ົາກບັ ( ̅X=5.00) ແລະ ຂທ້ ່ີ ມີ ຄີ ່ີ າສະເລ່ີ ຍໜອ້ ຍກວ່ີ າໝີ່ ແມີ່ ນ ຂ້ 6, 8 ແລະ 15 ຄ: ນາໃຊສ້ ີ່ ມາ ປະກອບເຂາົ້ ໃນການສອນ,ນາເອາົ ຄວາມຮຮ້ ອບຕວົ ມາສບົ ທຽບບດົ ຮຽນຢີ່ ສະເໝແີ ລະສະຫຸບຼ ການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຂອງ ນກັ ຮຽນແຕີ່ ລະຄນົ ເຊີ່ ງິ ມຄີ ່ີ າສະເລ່ີ ຍເທ່ີ າົ ກບັ ( X̅=3.50 ).

30 ບດົ ທີ 5 ສະຫຸຼບ, ອະພປິ າຍ ແລະ ຂສ້ ະເໜແີ ນະ ການສກຶ ສາຊຸດນແີ້ ມີ່ ນເພີ່ ອສກຶ ສາການນາໃຊວ້ ທິ ີການສອນແບບCIPPA MODEL ເຂົາ້ ໃນການສອນ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ , ວຊິ າ ການເມອງໃຫແ້ ກີ່ ນກັ ສກຶ ສາສາຍຄອະນຸບານ ລະບບົ 12+2ປີ 1 ທ່ີ ີວທິ ະຍາໄລຄຫຼວງນາ້ ທາ ສກົ ຮຽນ2019-2020 ເຊີ່ ງິ ຜວ້ ໄິ ຈໄດລ້ ົງສຶກສາ ແລະ ເກບັ ກາຂມ້ ນແລວ້ ສະຫຸບຼ ໄດດ້ ີ່ ງັ ນ:ີ້ 1. ສະຫຸຼບຜນົ ການສກຶ ສາ ຈາກຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ ນມດີ ່ີ ງັ ນ:ີ້ ຜນົ ຈາກການຕອບແບບສອບຖາມຂອງນກັ ສກຶ ສາເຫນັ ວ່ີ າຢີ່ ໃນລະດບັ ຫຼາຍເຊີ່ ງິ ມຄີ ີ່ າສະເລີ່ ຍເທີ່ າົ ກບັ ( X̅=4.01)(S.D=0.59). ຜນົ ຈາກແບບສງັ ເກດການສອນຄເຫນັ ວີ່ າຢີ່ ໃນລະດບັ ຫຼາຍເຊີ່ ງິ ມຄີ ່ີ າສະເລ່ີ ຍເທີ່ າົ ກບັ (X̅=4.20). ຜນົ ຈາກການທດົ ສອບຂອງນກັ ຮຽນກີ່ ອນ-ຫຼງັ ກ່ີ ອນການຮຽນແມີ່ ນຢີ່ ໃນລະດບັ ປານກາງຄດິ ເປັນເປີເຊນັ ເທີ່ າົ ກບັ (���̅���=10.91) (S.D=2.56) ຫຼງັ ການຮຽນແມີ່ ນມກີ ານປ່ີ ຽນແປງ ຫຼ ເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ ກວ່ີ າກີ່ ອນການຮຽນ ຖາ້ ຄດິ ເປັນເປີເຊນັ ເທີ່ າົ ກບັ (���̅���=18.35) (S.D=1.47) ເຊ່ີ ງິ ໄດເ້ ພ່ີ ມີ ຂນຶ້ 8 % ໝາຍຄວາມວີ່ າ ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກ່ີ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຫຼງັ ການວໄິ ຈສງກວ່ີ າກ່ີ ອນການວໄິ ຈຢີ່ າງມຄີ ວາມສາຄນັ ທາງ ສະຖຕິ ຕິ ີ່ າກວ່ີ າ 0.05 ຫຼ ຄ່ີ າ sig. (2-tailed) ຕ່ີ າກ່ີ ວາ 0.05 ກ່ີ ຄ sig. (2-tailed)ມຄີ ່ີ າເທ່ີ າົ ກບັ (0.00). ສາມາດສະຫຸຼບຜນົ ຂອງການວໄິ ຈໄດດ້ ີ່ ງັ ນ:ີ້ LAO ການຮຽນ-ການສອນຂອງຄໂດຍການນາໃຊວ້ ິທີການສອນ CIPPA MODEL ເຂົາ້ ໃນການຮຽນ-ການ ສອນກີ່ ຽວກບັ ລະບົບການເມອງ ແລະ ການປົກຄອງ ຂອງສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວ ນີ້ ຄຜ້ ສອນແມ່ີ ນສາມາດສອນບນັ ລຸຕາມຈຸດປະສີ່ ົງ, ຖກຕອ້ ງຕາມຂນັ້ ຕອນ ແລະ ວທິ ຂີ ອງການສອນແບບບັ CIPPA MODEL ເຊີ່ ງິ ສະແດງອອກໃຫເ້ ຮາົ ເຫນັ ວີ່ າຈາກແບບສງັ ເກດການສອນຂອງຄແມ່ີ ນຢີ່ ໃນລະດບັ ຫຼາຍ ສະນນັ້ , ໝາຍຄວາມວ່ີ າບນັ ລຸຕາມຈດຸ ປະສີ່ ງົ ຂອງການວໄິ ຈ. ການສອນກ່ີ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທິມາກ - ເລນນິ ຢາກສອນໄດດ້ ແີ ມ່ີ ນນາໃຊວ້ ທິ ີການ ສອນແບບບັ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃນການຮຽນ-ການສອນເຊີ່ ິງມເີ ຕັກນກິ ການສອນດີ່ ງັ ຕ່ີ ໄປນ:ີ້ ແຕີ່ ງບດົ ສອນ ແລະ ຈດັ ລຽງເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນທ່ີ ສີ າຄນັ ໃຫລ້ ະອຽດ, ທວນຄນບດົ ຮຽນເກີ່ າົ ກີ່ ອນເຂາົ້ ສ່ີ ບດົ ຮຽນໃໝ່ີ , ມຄີ າຖາມໃຫ້ ນກັ ຮຽນຄນົ້ ຄວ້ າໂດຍແບ່ີ ງເປັນກ່ີ ຸມ ແລະ ບຸກຄນົ ຕອບ, ຄຕອ້ ງລາຍງານການສະຫຸຼບ ຫຼ ການຕອບບດົ ຮຽນຂອງ ນກັ ຮຽນ ພອ້ ມທງັ ແນະນາປັບປຸງໃຫນ້ ກັ ຮຽນ, ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ັກຮຽນມສີ ່ີ ວນຮີ່ ວມຫຼາຍຂນຶ້ , ຕອ້ ງຍກົ ຕວົ ຢີ່ າງທີ່ ີ ໃກຕ້ ົວ ແລະ ສ່ີ ອງແສງແບບແຜນການດາລົງຊີວິດປະຈາວັນ, ຄຕອ້ ງສະຫຸຼບເນອ້ ໃນບົດຮຽນບີ່ ໄວເກນີ ໄປ ແລະ ຕອ້ ງຖາມຂຂ້ ອ້ ງໃຈຂອງຜຮ້ ຽນ, ສາ້ ງບນັ ຍາກາດໃນຫອ້ ງຮຽນເພີ່ ອກະຕຸນ້ ຄວາມສນົ ໃຈຂອງນກັ ຮຽນ, ແລະ ນາສ່ີ ການສອນມາປະກອບເຂາົ້ ໃນການດາເນນີ ກດິ ຈະກາ ຫຼ ເວລາສອນ.

31 2. ການອະຟິປາຍຜນົ ຈາກການສະຫຼບຄນົ້ ຄວ້ າມາຂາ້ ງເທ່ີ ງິ ນນັ້ ຜວ້ ໄິ ຈສາມາດອະພປິ າຍມດີ ່ີ ງັ ຕີ່ ໄປນ:ີ້ ຜນົ ການຮຽນວຊິ າ ການເມອງ ກີ່ ຽວກບັ ຄວາມຮພ້ ນ້ ຖານກີ່ ຽວກບັ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ດວ້ ຍການນາໃຊແ້ ບບ ວທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ໃຫແ້ ກ່ີ ນກັ ສກຶ ສາສາຍ ຄອະນບຸ ານ ລະບບົ 12+2 ປີ 1 ກ ທ່ີ ວີ ທິ ະຍາໄລຄ ຫຼວງນາ້ ທາຄຜສ້ ອນສາມາດ ອະຟປິ າຍຜນົ ຄ: ຜນົ ການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນກ່ີ ອນການສອນຍງັ ບ່ີ ທັນໄດເ້ ທ່ີ ົາທ່ີ ຄີ ວນເນີ່ ອງຈາກວ່ີ ານກັ ຮຽນຍງັ ບ່ີ ທນັ ໄດມ້ ີ ສີ່ ວນຮີ່ ວມຫຼາຍໃນເວລາສອນຂອງຄ ແລະ ຂາດການປະຕິບດັ ຫຼ ເຮດັ ຕວົ ຈງິ , ແລກປີ່ ຽນຄາຄດິ ເຫນັ ນານກັ ຮຽນ ດວ້ ຍກນັ ແລະ ກນັ ຫຼ ກບັ ຄນົ ອີ່ ນໃນເວລາຮຽນ ຫຼງັ ຈາກທ່ີ ນີ າແບບວທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃຊກ້ ານສອນຂອງຄ ເຫັນວ່ີ າຜົນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນແມີ່ ນເພ່ີ ີມຂຶນ້ ໝາຍຄວາມວີ່ ານກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂົາ້ ໃຈ ບດົ ຮຽນຫຼາຍຂນຶ້ ກວ່ີ າເກີ່ າົ ຖາ້ ໃສ່ີ ໃສີ່ ກີ່ ອນການຮຽນ ເຊີ່ ງິ ກີ່ ອນການຮຽນແມ່ີ ນ 10.91% ຫຼງັ ການຮຽນເພ່ີ ມີ ຂນຶ້ ເປັນ 18.35%. ຜນົ ການຈດັ ການຮຽນຮແ້ ບບ CIPPA MODELມຄີ ະແນນສະເລີ່ ຍຜນົ ສາເລດັ ທາງດາ້ ນການຮຽນສງຂນຶ້ ໃນທາງສາຄນັ ທາງດາ້ ນສະຖຕິ ຕິ ່ີ າກວີ່ າ 0.05. ທັດສະນະຄະຕິຂອງນກັ ຮຽນຕກນັ ການຮຽນ - ການສອນຂອງຄຕີ່ ກບັ ວິທີການສອນແບບ CIPPA MODEL ແມ່ີ ນນກັ ຮຽນມຄີ ວາມເຂາົ້ ໃຈຫຼາຍຂຶນ້ ກວ່ີ າເກີ່ າົ ເຊ່ີ ງິ ເວົາ້ ລວມແລວ້ ແມີ່ ນຢ່ີ ໃນລະດບັ ຫຼາຍ ກີ່ ຄ: ການ ອະທບິ າຍເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນຂອງຄແມ່ີ ນລະອຽດຈະແຈງ້ ນກັ ຮຽນເຂາົ້ ໃຈງ່ີາຍ. ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງຄຕີ່ ກບັ ຜສ້ ອນໃນວທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ໂດຍລວມແລວ້ ແມ່ີ ນຢ່ີ ໃນລະດບັ ຫຼາຍໂດຍສະເພາະຄມວີ ທິ ກີ ານສອນຄ: ມີກດິ ຈະກາກີ່ ອນເຂາົ້ ສ່ີ ບດົ ຮຽນໃໝີ່ , ສະເໜີເລ່ີ ອງທ່ີ ຈີ ະສອນ, ຕງັ້ ຄາຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບ, ສງັ ເກດເບ່ີ ງິ ການຕອບຄາຖາມຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ຖາມກງົ ກບັ ເນອ້ ໃນຂອງບດົ ຮຽນ. ຈາກຜນົ ການສກຶ ສາຄງັ້ ນເີ້ ຫນັ ວ່ີ າສອດຄີ່ ອງກບັ ຜນົ ການຄນົ້ ຄວ້ າ ກຸນທດິ າ ຄນົ ເສງຽມ (2557): ສກຶ ສາຜນົ ສາເລດັ ການຂຽນພາສາອງັ ກິດໂດຍໃຊຮ້ ບແບບການສອນແບບຊິບປາຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມັດທະຍມົ ປີທີ 1 ຂອງ ໂຮງຮຽນວັດພມົ ເພັດ ຫຼງັ ການຮຽນສງກວີ່ າກີ່ ອນການຮຽນ ມຄີ ວາມສາພັນທາງສະຖິຕິ 0.05 ຊີ່ ຶງຍງັ ສອດຄີ່ ອງ ກບັ ຜນົ້ ການຄົນ້ ຄວ້ າຂອງ ປາວີ ສຸວນັ ນະວງົ (2015-2016): ໄດນ້ າໃຊວ້ ິທກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃນການສອນວຊິ າ ຟີຊກິ ສາດ ເລ່ີ ອງ: ການເຄ່ີ ອນທີ່ ີ ສາລບັ ນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ.5 ໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນບາ້ ນ ໄຜີ່ ລອ້ ມ ເມອງ ໄຊທານນີ ະຄອນຫຼວງວຽງຈນັ ໂດຍລວມແລວ້ ແມີ່ ນຢ່ີ ໃນລະດບັ ດີ,ຜົນການຄນົ້ ຄວ້ າຂອງ ໝອນ ດວງບຸດດາ (2016-2017): ໄດສ້ ກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ 4 ທີ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບນຕຸມ້ ລານ ເມອງຕຸມ້ ລານ, ຄະນະສກຶ ສາ ສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫີ່ ງຊາດ ໂດຍລວມແລວ້ ຢີ່ ໃນລະດບັ ດີ ແລະ ຍງັ ສອດຄີ່ ອງກບັ ຜນົ ການຄນົ້ ຄວ້ າຂອງ ຣາດ ສະດາ ບວົ ໄພ (2552-2553): ສກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊຮ້ ບແບບການຮຽນການສອນແບບໂມ ເດລຊິບປາ(CIPPA MODEL)ທີ່ ີມຕີ ່ີ ຜົນສາເລັດທາງການຮຽນ ແລະ ເຈດຕະຄະຕວິ ິທະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1, ໂຮງຮຽນສາທິດມະຫາວທິ ະຍາໄລຣາດຊະພດັ ສວນສຸນກັ ທາ ຫຼັງການຮຽນ ຄ່ີ າສະເລ່ີ ຍຂອງ ຄະແນນຜນົ ສາເລດັ ທາງການຮຽນວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ທ່ີ ໄີ ດຮ້ ບັ ການຈດັ ການຮຽນການ ສອນແບບ CIPPA MODEL ສງກວ່ີ າກ່ີ ອນການຮຽນມຄີ ວາມສາພນັ ທາງສະຖຕິ ິ 0.05.

32 3. ຂສ້ ະເໜແີ ນະ 3.1. ຂສ້ ະເໜແີ ນະສາລບັ ຜນົ ການຄນົ້ ຄວ້ າໄປໃຊ້ 1. ຄຜສ້ ອນກ່ີ ອນຈະຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ ຕອ້ ງເລອກນາໃຊວ້ ທິ ສີ ດິ ສອນໃຫຖ້ ກຕອ້ ງກນັ ເນອ້ ໃນທີ່ ີ ຈະສອນ ແລະ ຕອ້ ງນາໃຊວ້ ທິ ີສອນທີ່ ີເຮັດໃຫຜ້ ຮ້ ຽນເປັນຜຊ້ ອກຮຫ້ າຄາຕອບດວ້ ຍຕົນເອງ, ດວ້ ຍໝີ່ ຄະນະ ໂດຍສະເພາະນາໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບຊບິ ປາເຂາົ້ ໃນການສອນ. 2. ເວລາດາເນນີ ຈດັ ການຮຽນ - ການສອນ ຄຜສ້ ອນຕອ້ ງມກີ ານແນະນາເນອ້ ໃນບນັ ຫາຕີ່ າງ ເຊີ່ ນັ : ຄວາມ ໝາຍ, ຄວາມສາຄນັ , ເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນຕ່ີ ການນາໄປໃຊ້ ແລະ ສກຶ ສາແນວຄດິ ຈດິ ໃຈຂອງຜຮ້ ຽນໃຫເ້ ຂາົ້ ສ້ ລະບບົ ລະບຽບການຕ່ີ າງໆໃນສງັ ຄມົ ເພ່ີ ອໃຫເ້ ກດີ ທດັ ສະນະຄະຕທິ ່ີ ດີ ຕີ ີ່ ການຮຽນ. 3.ເວລາດາເນນີ ການຈດັ ການຮຽນ - ການສອນຄຕອ້ ງເຮດັ ເພ່ີ ອເຮດັ ໃຫກ້ ານສອນດຂີ ນຶ້ ແລະ ນກັ ຮຽນມີ ສ່ີ ວນຮີ່ ວມຫຼາຍຂນຶ້ ກວີ່ າເກ່ີ າົ ເປັນຕນົ້ : ມກີ ດິ ຈະກາກ່ີ ອນເຂາົ້ ສີ່ ບດົ ຮຽນໃໝີ່ , ສະເໜເີ ລີ່ ອງທ່ີ ຈີ ະສອນ, ຕງັ້ ຄາຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບ, ສັງເກດການຕອບຄາຖາມຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຖາມກົງກັບເນອ້ ໃນຂອງ ບດົ ຮຽນ. 3.2. ຂສ້ ະເໜແີ ນະເພີ່ ອການຄນົ້ ຄວ້ າຄງັ້ ຕີ່ ໄປ 1. ຄວນສບຕີ່ ສກຶ ສາບນັ ຫານຕີ້ ່ີ ໄປໂດຍນາໃຊວ້ ທິ ສີ ອນແບບ CIPPA MODEL ຢ່ີ ໃນສາຍອີ່ ນ ຫຼ ໂຮງຮຽນ ແຫ່ີ ງອ່ີ ນໆ. 2. ກີ່ ອນຈະນາເອາົ ບດົ ສອນ ແລະ ແບບທດົ ສອບໄປໃຊເ້ ກບັ ກາຂມ້ ນຕົວຈງິ ຕອ້ ງມກີ ານທດົ ລອງການສອນ ແລະ ທົດລອງສອບກບັ ນກັ ສຶກສາທ່ີ ບີ ີ່ ແມີ່ ນກ່ີ ຸມເປົ້າໝາຍ 1 -2 ຄັງ້ ເພ່ີ ອນາເອາົ ບດົ ຮຽນມາປັບປຸງ ແລະ ນາໄປໃຊເ້ ກບັ ກາຂມ້ ນຕວົ ຈງິ . 3. ຄວນສຶກສາທັດສະນະຄະຕິຂອງນັກສຶກສາທ່ີ ີມີຕີ່ ກັບວິທີການສອນທີ່ ີນາມາໃຊປ້ ະສົມປະສານກັບ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງນກັ ສກຶ ສາທີ່ ມີ ຕີ ີ່ ວຊິ າທີ່ ນີ າມາໃຊເ້ ພີ່ ອໃຫຮ້ ຜ້ ນົ ການຄນົ້ ຄວ້ າທ່ີ ຫີ າຼ ຍຫາຼ ຍ. 4. ຄວນນາໃຊສ້ ່ີ ການສອນສອນມາໃຊໃ້ ຫຫ້ ຼາຍຂນຶ້ , ພອ້ ມທງັ ນາຄວາມຮຮ້ ອບຕວົ ໃສ່ີ ໃນເວລາສອນ ແລະ ພອ້ ມທງັ ສະຫຼບການມສີ ີ່ ວນຮ່ີ ວມຂອງນກັ ຮຽນໃຫຫ້ າຼ ຍຂນຶ້ ກວ່ີ າເກ່ີ າົ

ເອກະສານອາ້ ງອງີ ຄາຜວິ ລາມມະນນູ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2009): ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ1 ຮສ.ດຣ ຄາແພງ ນານທະວງົ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ(2009): ການເມອື ງ ວລິ ະສກັ ວງົ ເທວາ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ(2009): ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ 1 ລວີ ນັ ວງົ ດານນັ ທະພນັ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ(2008): ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ພມິ ພາ ເພຍເທບ (2008): ວທິ ສີ ດິ ສອນສກຶ ສາພນົ ລະເມອື ງ 1-2 ຮສ ນາລີ ບວົ ສງັ ທອງ(2011): ສກຶ ສາສາດ, ຄະນະສກຶ ສາສາດ, ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ ປະນມົ ພອນ ຖ່ ນິ ໄພສນົ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2009): ວທິ ສີ ອນສກຶ ສາພນົ ລະເມອື ງ ທອງຄາ ຫາ້ ອ່ ອນພນັ ພອ້ ມດວ້ ຍຄະນະ (2008): ລດັ ທວິ ດັ ຖຸນຍິ ມົ ສດັ ຈະວພິ າກ, ສະຖາບນັ ການເມອື ງ ແລະການປົກຄອງແຫ່ ງຊາດ. ກຸນທດິ າ ຄນົ ເສງຽມ (2557): ສກຶ ສາຜນົ ສາເລດັ ການຂຽນພາສາອງັ ກດິ ໂດຍໃຊຮ້ ູບແບບການສອນແບບຊບິ ປາຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ຂອງໂຮງຮຽນວດັ ພມົ ເພດັ ຣາດສະດາ ບວົ ໄພ(2552-2553):ສກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊຮ້ ູບແບບການຮຽນການ ສອນແບບໂມເດລຊບິ ປາ(CIPPA MODEL)ທ່ ມີ ຕີ ່ ຜນົ ສາເລດັ ທາງການຮຽນ ແລະ ເຈດຕະຄະຕິ ວທິ ະຍາສາດຂອງນກັ ຮຽນມດັ ທະຍມົ ປີທີ 1 ປາວີ ສຸວນັ ນະວງົ (2015-2016): ໄດນ້ າໃຊວ້ ທິ ກີ ານສອນແບບ CIPPA MODEL ເຂາົ້ ໃນການສອນວຊິ າ ຟີຊກິ ສາດ ເລ່ ອື ງ: ການເຄ່ ອື ນທ່ ີ ສາລບັ ນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ.5 ໂຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນບາ້ ນໄຜ່ ລອ້ ມ ເມອື ງ ໄຊທານນີ ະຄອນຫວງວຽງຈນັ ໝອນ ດວງບຸດດາ (2016-2017): ໄດສ້ ກຶ ສາການຈດັ ການຮຽນ-ການສອນວຊິ າຄະນດິ ສາດ ໂດຍໃຊວ້ ທິ ີ ການສອນແບບ CIPPA MODEL ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ມ 4 ທ່ ໂີ ຮງຮຽນມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນຕຸມ້ ລານ ເມອື ງຕຸມ້ ລານ ບດົ ໂຄງການຈບົ ຊນັ້ ລະດບັ ປະລນິ ຍາໂທ ສາຂາ ຫກັ ສູດ ແລະ ການສອນ ຄະນະສກຶ ສາສາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫ່ ງຊາດ ວ.ເລນນິ (1963): ບນັ ທກຶ ປັດຊະຍາ: ຊ່ ື ເທດິ ຮ່ າໂນຍ້ ບນຸ ຊມົ ສີສະອາດ ພສ 2540: ການວໄິ ຈເບ້ືອງ

ຮູບພາບການດາເນນີ ການ ຮຽນ-ການສອນ ຂ

ເຄ່ ອື ງມທີ ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສກຶ ສາ ກ

ເອກະສານຊອ້ ນທາ້ ຍ

ເຄ່ື ອງມທ່ື ໃຊໃ້ ນການສກຶ ສາ ກ

ບດົ ທດົ ສອບ ວຊິ າການເມອື ງ1 ➢ ຈ່ົ ງົ ນາໃຊເ້ ຄົ່ ືອງໝາຍ(✓) ໃສ່ົ ຂລ້ ະໜ່ົ ງຕົວເລກທ່ົ ຕີ ົນເອງເຫັນວົ່ າຖືກຕອ້ ງທົ່ ີສຸດມຈີ ານວນ 20 ຂ,້ ຂລ້ ະ 1 ຄະແນນ, ມຄີ ະແນນລວມ 20 ຄະແນນ ໃຊເ້ ວລາຕອບ 1 ຊ່ົ ງົ ໂມງ ( 60 ນາທ)ີ ຊົ່ ງມເີ ນອື້ ໃນຄາຖາມດ່ົ ງັ ນ:ີ້ 1. ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ົ ນຫຍງັ ? ກ. ແມ່ົ ນວທິ ະຍາສາດກ່ົ ຽວກບັ ກດົ ເກນລວມແຫົ່ ງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງທາມະຊາດ, ສງັ ຄົມ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ; ແມົ່ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານໃນການຕ່ົ ສປ້ ົດປົ່ ອຍຕນົ ເອງອອກຈາກການ ຂດຮດີ ; ແມົ່ ນທດິ ສະດວີ ທິ ະຍາສາດກ່ົ ຽວກບັ ການສາ້ ງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ຂ. ແມົ່ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອ້ ອກແຮງງານໃນການຕົ່ ສປ້ ົດປົ່ ອຍຕນົ ເອງອອກຈາກ ການຂດຮດີ ; ແມ່ົ ນທດິ ສະດວີ ທິ ະຍາສາດກົ່ ຽວກບັ ການສາ້ ງສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ຄ. ແມ່ົ ນວິທະຍາສາດທົ່ ີຄົນ້ ຄວ້ າບັນດາກົດເກນລວມຂອງທາມະຊາດ, ສັງຄົມ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ, ມັນແມົ່ ນ ທດັ ສະນະວທິ ະຍາສາດ ແລະ ສດັ ຈະວພິ າກກົ່ ຽວກບັ ການຮບັ ຮໂ້ ລກ ແລະ ຫນັ ປົ່ ຽນໂລກແຫ່ົ ງວດັ ຖຸໃຫມ້ າຮບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ . 2. ປັດໄຈຕົ່ າງໆຂອງການກາເນດີ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ມຫີ ຍງັ ແດົ່ ? ກ. ປັດໄຈທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດ ແລະ ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ , ປັດໄຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ເງ່ົອື ນໄຂທາງທດິ ສະດີ ຂ. ປັດໄຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ເງ່ົອື ນໄຂທາງທດິ ສະດີ ແລະ ຄວາມຮບັ ຮທ້ າງສງັ ຄມົ ຄ. ປັດໄຈທາງດາ້ ນວິທະຍາສາດທາມະຊາດ ແລະ ວິທະຍາສາດສັງຄມົ , ປັດໄຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ປັດໄຈທາງ ການເມອື ງ - ສງັ ຄມົ 3. ເນອື້ ໃນທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດມຫີ ຍງັ ແດ່ົ ? ກ. ຟິຊກິ ສາດ, ເຄມສີ າດ, ຊວີ ະສາດ, ດາລາສາດ... ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວທິ ະຍາສາດທາມະຊາດດ່ົ ງັ ກົ່ າວນນັ້ ແມ່ົ ນ ຍອ້ ນການຄນົ້ ພບົ ກດົ ເກນທາມະຊາດ 3 ຢ່ົ າງຄ:ື ກດົ ເກນຮກັ ສາ ແລະ ປ່ົ ຽນພະລງັ ງານ, ທດິ ສະດກີ ົ່ ຽວກບັ ໂຄງປະກອບ ຈລຸ ງັ ຂອງສ່ົ ງິ ທົ່ ມີ ຊີ ວີ ດິ ແລະ ທດິ ສະດວີ ວິ ດັ ທະນາການຂອງທົ່ ານດກັ ວນິ . ຂ. ກດົ ເກນຮັກສາ ແລະ ປ່ົ ຽນພະລັງງານ, ທິດສະດີກົ່ ຽວກບັ ໂຄງປະກອບຈຸລັງຂອງສົ່ ິງທົ່ ີມຊີ ີວິດ ແລະ ທິດສະດີ ວວິ ດັ ທະນາການຂອງທົ່ ານດກັ ວນິ . ຄ. ປັດຊະຍຍາເຢຍລະມນັ ບຮານ, ເສດຖະສາດການເມອື ງດງັ ເດມີ ຂອງອງັ ກດິ ແລະ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ໄຝົ່ ຝັນຂອງຝຣ່ົ ງັ (ແຊງຊມີ ງົ , ຟຣແິ ອ) 4. ປັດໄຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ມຄີ ແື ນວໃດ? ກ. ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວທິ ະຍາສາດເຕກັ ນກິ ໄດສ້ າ້ ງພນື້ ຖານໃຫແ້ ກົ່ ການກາເນດີ ອຸດສາຫະກາຂະໜາດໃຫຍົ່ , ຜນົ

ຜະລດິ ນບັ ມນື້ ບັ ເພົ່ ມີ ຂນ້ , ຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນນບັ ມຮື້ ົ່ ງັ ມ,ີ ສົ່ ວນກາມະກອນຂາດສດິ ເສລພີ າບ ແລະ ຄວາມຍຸຕທິ າ; ເຂາົ ເຈາົ້ ຍງັ ມຊີ ວີ ດິ ຢົ່ ໃນສະພາບທ່ົ ີທຸກຍາກຂາດເຂນີ ແລະ ກດົ ຂົ່ ີຂດຮີດຢ່ົ າງໜັກໜ່ົ ວງ ຍອ້ ນແນວນນັ້ ຈົ່ ງມກີ ານຕົ່ ສປ້ ະທວ້ ງ ເພົ່ ມີ ເງນິ ເດອື ນ, ປັບປຸງເງ່ົອື ນໄຂການເຮດັ ວຽກ, ຫຸດຜ່ົ ອນເວລາເຮດັ ວຽກລງົ . ຂ. ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວທິ ະຍາສາດເຕກັ ນກິ ໄດສ້ າ້ ງພນື້ ຖານໃຫແ້ ກົ່ ການກາເນດີ ອຸດສາຫະກາຂະໜາດໃຫຍົ່ , ຜນົ ຜະລດິ ນບັ ມນື້ ບັ ເພົ່ ມີ ຂນ້ , ຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນນບັ ມຮື້ ົ່ ງັ ມ.ີ ຄ. ຖກື ໝດົ 4. ສງັ ຄມົ ທນນຍິ ມົ ຂະຫຍາຍຕວົ ເທ່ົ າົ ໃດ ຍົ່ ງິ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມຂດັ ແຍງ້ ຂອງຊນົ ຊນັ້ ນາຍທນກບັ ກາມະກອນເພ່ົ ມີ ຂນ້ , ກາລງັ ການຜະລດິ ຂະຫຍາຍຕວົ ເທົ່ າົ ໃດຍ່ົ ງິ ທວງເລ່ົ ງັ ໃຫມ້ ກີ ານປ່ົ ຽນແປງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ຄນື ໃໝົ່ . ຈາກນນັ້ ຕ່ົ ສ້ ທາງດ້ານເສດຖ ະກິດກ ້າວໄປເຖິງກ ານຕົ່ ສທ້ າງດາ້ ນກ ານເມືອງ. ຈາກ ນັນ້ ບົ່ ທັນມີກ ານຈັດຕັງ້ , ດາເນີນໄປ ຕາມເປັນຕາມເກດີ ໄປເຖິງມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ; ຫວງັ ທວ້ ງລບົ ລາ້ ງລະບອບທນນຍິ ມົ ຈາກນນັ້ ມນັ ຕອ້ ງການ ໃຫມ້ ລີ ະບບົ ແນວຄວາມຄດິ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ສາລບັ ການຕົ່ ສ້ ແມົ່ ນປັດໄຈດາ້ ນໃດ? ກ. ດາ້ ນເສດຖະກດິ ຂ. ດາ້ ນວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ງ. ດາ້ ນການເມອື ງ - ສງັ ຄມົ 5. ແມົ່ ນວທິ ະຍາສາດທົ່ ີຄົນ້ ຄວ້ າບັນດາກົດເກນລວມຂອງທາມະຊາດ, ສັງຄມົ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ, ມນັ ແມ່ົ ນ ທດັ ສະນະວທິ ະຍາສາດ ແລະ ສດັ ຈະວພິ າກກົ່ ຽວກບັ ການຮບັ ຮໂ້ ລກ ແລະ ຫນັ ປ່ົ ຽນໂລກແຫົ່ ງວດັ ຖຸໃຫມ້ າຮບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ . ແມ່ົ ນເວາົ້ ເຖງິ ເງົ່ອື ນໄຂດາ້ ນໃດ? ກ. ເສດຖະສາດການເມອື ງ ຂ. ດາ້ ນວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ຄ. ປັດຊະຍາມາກ - ເລນນິ 6. ເສດຖະສາດການເມອື ງ ມາກ - ເລນນິ ແມົ່ ນຫຍງັ ? ກ.ແມ່ົ ນວທິ ະຍາສາດທ່ົ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າບນັ ດາກດົ ເກນລວມຂອງທາມະຊາດ, ສງັ ຄມົ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ, ມນັ ແມົ່ ທດັ ສະນະ ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ສດັ ຈະວພິ າກກົ່ ຽວກບັ ການຮບັ ຮໂ້ ລກ ແລະ ຫນັ ປົ່ ຽນໂລກແຫົ່ ງວດັ ຖຸໃຫມ້ າຮບັ ໃຊຊ້ ວີ ດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ . ຂ. ແມົ່ ນວທິ ະຍາສາດທ່ົ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າກົ່ ຽວກບັ ສາຍພວົ ພນັ ລະຫວົ່ າງຄນົ ກບັ ຄນົ ໃນຂະບວນວວິ ດັ ແຫົ່ ງການຜະລດິ , ການແຈກຢາຍ, ການແລກປ່ົ ຽນ ແລະ ການຊມົ ຊໃຊຜ້ ນົ ຜະລດິ ໃນສງັ ຄມົ . ຄ. ມນັ ແມົ່ ນວທິ ະຍາສາດທົ່ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າກ່ົ ຽວກບັ ກດົ ເກນເສດຖະກດິ ທົ່ ຄີ ງົ ຕວົ ແລະ ມຜີ ນົ ກະທບົ ຢົ່ າງພາວະວໄິ ສຢົ່ ໃນ ສງັ ຄມົ ໃດໜົ່ ງເປັນຕນົ້ ແມ່ົ ນກດົ ເກນວ່ົ າດວ້ ຍຄວາມສອດຄ່ົ ອງລະຫວົ່ າງການພວົ ພນັ ການຜະລດິ ກບັ ລະດບັ ແລະ

ລກັ ສະນະການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກາລງັ ການຜະລດິ ; ມນັ ແມ່ົ ນວທິ ະຍາສາດ ໃນການສາ້ ງພນື້ ຖານເສດຖະກດິ ຂອງ ລະບອບສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ . ງ. ຂ ແລະ ຄ ຖກື ຕອ້ ງ 7. ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດແມົ່ ນຫຍງັ ? ກ.ແມ່ົ ນວທິ ະຍາສາດທ່ົ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າບນັ ດາກດົ ເກນລວມຂອງທາມະຊາດ, ສງັ ຄມົ ແລະ ຈນິ ຕະນາການ, ມນັ ແມົ່ ທດັ ສະນະ ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ສດັ ຈະວພິ າກກ່ົ ຽວກບັ ການຮບັ ຮໂ້ ລກ ແລະ ຫນັ ປົ່ ຽນໂລກແຫ່ົ ງວດັ ຖຸໃຫມ້ າຮບັ ໃຊຊ້ ີວດິ ຂອງຄນົ ເຮາົ . ຂ. ແມ່ົ ນວິທະຍາສາດທ່ົ ີຄົນ້ ຄວ້ າກົ່ ຽວກັບສາຍພົວພັນລະຫວົ່ າງຄົນກັບຄົນໃນຂະບວນວິວັດແຫ່ົ ງການຜະລິດ, ການແຈກຢາຍ, ການແລກປົ່ ຽນ ແລະ ການຊມົ ຊໃຊຜ້ ນົ ຜະລດິ ໃນສງັ ຄມົ . ຄ. ແມ່ົ ນວທິ ະຍາສາດທ່ົ ຄີ ນົ້ ຄວ້ າບນັ ດາກດົ ເກນແຫ່ົ ງການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງສງັ ຄມົ ມະນຸດ. ເປັນຕນົ້ ແມ່ົ ນແມົ່ ນຄນົ້ ຄວ້ າ ກົ່ ຽວກບັ ວ່ົ າແມົ່ ນແມນຫຍງັ ເປັນສາເຫດທ່ົ ເີ ຮດັ ໃຫສ້ ງັ ຄມົ ນີ້ ຕອ້ ງສະລາຍຕວົ ແລະ ມສີ ງັ ຄມົ ເກດີ ຂນ້ ໃໝ່ົ ມາສບື ທອດ ປົ່ ຽນແທນ; ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ວທິ ະຍາສາດແມົ່ ນທດິ ສະດກີ ົ່ ຽວກບັ ການກ່ົ ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝົ່ . 8. ອງົ ປະກອບຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ມອີ ນັ ໃດ? ກ. ປັດຊະຍາ, ເສດຖະສາດການເມອື ງ ແລະ ການເມອື ງ ແລະ ສງັ ຄມົ ຂ. ປັດຊະຍາ, ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ ແລະ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດ ຄ. ປັດຊະຍາ, ເສດຖະສາດການເມອື ງ ແລະ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດ ງ.ການເມອື ງ, ເສດຖະສາດການເມອື ງ ແລະ ລດັ ທສິ ງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ວທິ ະຍາສາດ 9. ເນອື້ ໃນວທິ ະຍາສາດຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມົ່ ນແນວໃດ? ກ. ມນັ ແມ່ົ ນວທິ ະຍາທົ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງໃນການເບົ່ ງິ ບນັ ຫາ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາ, ແມ່ົ ນທດິ ສະດກີ ່ົ ຽວກບັ ການກ່ົ ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝົ່ ຂ. ແມົ່ ນວທິ ສີ ດັ ຈະວພິ າກອນັ ເປັນພນື້ ຖານຂອງໂລກະທດັ ວທິ ະຍາສາດ ແລະ ປະຕວິ ດັ . ຄ. ແມ່ົ ນທດິ ສະດກີ ົ່ ຽວກບັ ການກົ່ ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່ົ ງ. ແມົ່ ນວທິ ສີ ດັ ຈະວພິ າກອນັ ເປັນພນື້ ຖານຂອງໂລກະທັດວທິ ະຍາສາດ ແລະ ປະຕວິ ດັ . ມນັ ແມ່ົ ນວທິ ະຍາທົ່ ຖີ ືກຕອ້ ງ ໃນການເບົ່ ງິ ບນັ ຫາ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາ. 10. ທດິ ສະດຮີ ບຖານເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ແມ່ົ ນແນວໃດ? ກ. ແມົ່ ນທດິ ສະດທີ ່ົ ຊີ ໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ແຈງ້ ກດົ ເກນ ເສດຖະກດິ ຂອງສງັ ຄມົ ທນນຍິ ມົ , ຊໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ທາດແທຂ້ ດຮດີ ຂອງນາຍທນ ຕົ່ ກາມະກອນ. ຂ. ກ່ົ ຽວກບັ ພະລະກາປະຫວດັ ສາດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນໄດຊ້ ບີ ອກວ່ົ າ ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນແມ່ົ ນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕ ທົ່ ີ ຕ່ົ ສເ້ ພົ່ ອື ໃຫເ້ ກດີ ການປ່ົ ຽນແປງໃນລະບອບທນນຍິ ມົ ແລະ ເປັນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕແຫ່ົ ງການສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່ົ . ຄ. ແມົ່ ນທິດສະດີທ່ົ ີຊີບອກ ກົ່ ຽວກບັ ສາເຫດແຫົ່ ງການຫັນປົ່ ຽນຈາກຮບຖານເສດຖະກດິ ທົ່ ີສັງຄົມ ໄປສ່ົ ຮບຖານ ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ອ່ົ ນື .

11. ທດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ກົ່ ຽວກບັ ຄຸນຄ່ົ າສົ່ ວນເກນີ ແມົ່ ນແນວໃດ? ກ. ແມ່ົ ນທດິ ສະດທີ ່ົ ຊີ ໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ແຈງ້ ກດົ ເກນ ເສດຖະກດິ ຂອງສງັ ຄມົ ທນນຍິ ມົ , ຊໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ທາດແທຂ້ ດຮດີ ຂອງນາຍທນ ຕ່ົ ກາມະກອນ. ຂ. ກົ່ ຽວກບັ ພະລະກາປະຫວດັ ສາດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນໄດຊ້ ບີ ອກວົ່ າ ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນແມົ່ ນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕ ທົ່ ີ ຕົ່ ສເ້ ພ່ົ ອື ໃຫເ້ ກດີ ການປ່ົ ຽນແປງໃນລະບອບທນນຍິ ມົ ແລະ ເປັນກາລງັ ແຮງຕນົ້ ຕແຫ່ົ ງການສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່ົ . ຄ. ແມົ່ ນທດິ ສະດີທ່ົ ຊີ ີບອກ ກ່ົ ຽວກບັ ສາເຫດແຫ່ົ ງການຫັນປົ່ ຽນຈາກຮບຖານເສດຖະກິດທົ່ ີສັງຄມົ ໄປສົ່ ຮບຖານ ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ ອ່ົ ນື . 12. ທາດແທປ້ ະຕວິ ດັ ຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ແມ່ົ ນທດິ ສະດທີ ົ່ ຊີ ໃີ້ ຫເ້ ຫນັ ອນັ ໃດແດ່ົ ? ກ. ຈດຸ ໝາຍຂອງການປະຕວິ ດັ ແມ່ົ ນແນົ່ ໃສ່ົ ປົດປ່ົ ອຍສງັ ຄມົ , ປົດປ່ົ ອຍຊນົ ຊນັ້ , ປົດປົ່ ອຍມະນດຸ , ເພົ່ ອື ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່ົ ທ່ົ ມີ ອີ ດິ ສະຫະພາບ, ມມີ ະນຸດສະທາ, ຍຸຕທິ າ, ສນັ ຕສິ ຸກ ສວີ ໄິ ລ ແລະ ປາສະຈາກການກດົ ຂົ່ ີ ແລະ ເສນັ້ ທາງເພົ່ ອື ບນັ ລຸ ຈດຸ ໝາຍຂາ້ ງເທົ່ ງິ ນນັ້ ແມົ່ ນການຕສປ້ ະຕວິ ດັ .ກາລງັ ແຮງຂອງກາລງັ ການປະຕວິ ດັ ແມົ່ ນຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜ້ ອອກແຮງງານທງັ ໝດົ , ທົ່ ມີ ພີ ກັ ນາພາ. ຂ. ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມຕ່ົ ນື ຕວົ ທາງດາ້ ນການເມອື ງໂດຍໄດຮ້ ລັ ການສກສາອບົ ຮມົ ໃຫມ້ ຄີ ວາມຮໃ້ ນດາ້ ນ ຕ່ົ າງໆລວມທງັ ຄວາມຮກ້ ່ົ ຽວກບັ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ . ຄ. ຈດຸ ໝາຍຂອງການປະຕວິ ດັ ແມ່ົ ນແນົ່ ໃສົ່ ປົດປ່ົ ອຍສງັ ຄມົ , ປົດປົ່ ອຍຊນົ ຊນັ້ , ປົດປົ່ ອຍມະນຸດ, ເພ່ົ ອື ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝົ່ ທົ່ ມີ ອີ ດິ ສະຫະພາບ, ມມີ ະນດຸ ສະທາ, ຍຸຕທິ າ, ສນັ ຕສິ ຸກ ສວີ ໄິ ລ ແລະ ປາສະຈາກການກດົ ຂົ່ ີ ແລະ ເສນັ້ ທາງເພົ່ ອື ບນັ ລຸ ຈດຸ ໝາຍຂາ້ ງເທ່ົ ງິ ນນັ້ ແມ່ົ ນການຕສປ້ ະຕວິ ດັ .ຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນຕອ້ ງມຄີ ວາມຕ່ົ ນື ຕວົ ທາງດາ້ ນການເມອື ງໂດຍໄດຮ້ ລັ ການສກສາອບົ ຮມົ ໃຫມ້ ຄີ ວາມຮໃ້ ນດາ້ ນຕ່ົ າງໆລວມທງັ ຄວາມຮກ້ ່ົ ຽວກບັ ທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ . ງ. ກ ແລະ ຂ ຖກື 13. ພກັ ເຮາົ ກ່ົ ໄດຢ້ ດໝນັ້ ລດັ ມາກ - ເລນນິ ເປັນພນື້ ຖານດາ້ ນໃດ? ກ. ການນາພາ ແລະ ບລຫິ ານ ຂ. ເປັນອາວຸດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານລາວ ຄ. ພນື້ ຖານທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ງ. ເປັນແນວທາງຂອງພກັ - ລດັ 14. ຖເື ອາົ ບນັ ດາຫກັ ມນທ່ົ ມີ ລີ ກັ ສະນະທົ່ ວົ ໄປ ຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເປັນພນື້ ຖານແນວຄດິ ທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ແມົ່ ນ ໃນກອງວປະຊຸມຄງັ້ ທເີ ທົ່ າົ ໃດຂອງພກັ ? ກ. ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ົ ຄງັ້ ທີ V ຂອງພກັ ຂ. ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ົ ຄງັ້ ທີ IV ຂອງພກັ ຄ. ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍ່ົ ຄງັ້ ທີ VII ຂອງພກັ ງ. ມະຕກິ ອງປະຊຸມໃຫຍົ່ ຄງັ້ ທີ VIII ຂອງພກັ

15. ທດັ ສະນະພນື້ ຖານຂອງພກັ ເຮາົ ກົ່ ຽວກບັ ການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ມຄີ ແື ນວໃດ? ກ. ຕອ້ ງກາແໜນ້ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຢົ່ າງເລກິ ເຊົ່ ງິ ໃນລກັ ສະນະປະຕວິ ດັ , ລກັ ສະນະວທິ ະຍາສາດຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ; ໝາຍຄວາມວົ່ າ: ຕອ້ ງກາແໜນ້ ອນັ ທົ່ ເີ ປັນແກນສານທາດແທຂ້ ອງທດິ ສະດີ ແລະ ເປັນເຈາົ້ ການໃນການໝນໃຊເ້ ຂາົ້ ກບັ ເງົ່ອື ນໄຂຕວົ ຈງິ ; ບ່ົ ໝນໃຊທ້ ດິ ສະດແີ ບບກນົ ຈກັ ແຂງກະດາ້ ງບົ່ ຖກື ທດິ ສະດເີ ປັນຄາພຕີ າຍຕວົ .ກາແໜນ້ ຈດຸ ພເິ ສດຂອງ ທອ້ ງຖ່ົ ນິ , ຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມສາກນົ .ເອາົ ໃຈໃສົ່ ການຄໜົ້ ຄວ້ າສະຫບຕລີ າຄາການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ນແຕ່ົ ລະບາດກາ້ ວຢົ່ າງພາວະວໄິ ສ. ຖອດຖອນບດົ ຮຽນຈາກພດຕກິ າຂອງຕນົ ເພົ່ ອື ນາມາພສິ ດ ແລະ ເພົ່ ມີ ຕ່ົ ມື ທດິ ສະດ;ີ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ກ່ົ ອ້ ງທາບທາມແລກປົ່ ຽນບດົ ຮຽນບນັ ດາປະເທດອາ້ ຍນອ້ ງເພ່ົ ອື ນມດິ . ຂ. ກາແໜນ້ ຈດຸ ພິເສດຂອງທອ້ ງຖົ່ ິນ, ຂອງປະເທດຊາດ ແລະ ສະພາບແວດລອ້ ມສາກົນ.ເອາົ ໃຈໃສ່ົ ການຄໜົ້ ຄວ້ າ ສະຫບຕລີ າຄາການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ນແຕົ່ ລະບາດກາ້ ວຢົ່ າງພາວະວໄິ ສ. ຖອດຖອນບດົ ຮຽນຈາກພດຕກິ າຂອງຕນົ ເພົ່ ອື ນາມາພສິ ດ ແລະ ເພ່ົ ມີ ຕົ່ ມື ທິດສະດ;ີ ພອ້ ມກນັ ນນັ້ ກ່ົ ອ້ ງທາບທາມແລກປົ່ ຽນບດົ ຮຽນບນັ ດາປະເທດອາ້ ຍນອ້ ງເພ່ົ ອື ນ ມດິ . ຄ. ເປັນອາວຸດຂອງຊນົ ຊນັ້ ກາມະກອນ ແລະ ປະຊາຊນົ ຜອ້ ອກແຮງງານລາວ 16. ເພົ່ ອື ຕາ້ ນການປະຕເິ ສດ ແລະ ບດິ ເບອື ນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ພກັ ເຮາົ ເຮດັ ແນວໃດ? ກ. ຕອ້ ງຮອ້ ງີ ໃສົ່ ຄວາມເປັນຈງີ ຂອງຕວົ ເຮາົ ເອງ ເພ່ົ ອື ໝນໃຊທ້ ດິ ສະດີ ຫື ໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ຫຖ້ ກື ກບັ ຄວາມເປັນຈງິ ຂ. ເຮດັ ໃຫລ້ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຊົ່ ງແມົ່ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ແລະ ວທິ ະຍາສາດອນັ ມຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ. ຄ. ພນື້ ຖານທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ງ. ເປັນແນວທາງຂອງພກັ - ລດັ 17. ເພົ່ ອື ເສມີ ຂະຫຍາຍ ແລະ ເພົ່ ມີ ຄວາມອຸດມົ ຮ່ົ ງັ ມໃີ ຫແ້ ກົ່ ລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ພກັ ເຮາົ ໃດເຮດັ ແນວໃດ? ກ. ຕອ້ ງຮອ້ ງີ ໃສົ່ ຄວາມເປັນຈງີ ຂອງຕວົ ເຮາົ ເອງ ເພ່ົ ອື ໝນໃຊທ້ ດິ ສະດີ ຫື ໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ຫຖ້ ກື ກບັ ຄວາມເປັນຈງິ ຂ. ຕອ້ ງກາ້ ຫານນາເອາົ ຜນົ ສາເລັດ, ນາເອາົ ບດົ ຮຽນທ່ົ ີຖອດຖອນໄດໃ້ ນການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ການພັດທະນາ ປະເທດຊາດ; ນາເອາົ ສດັ ຈະທາເພົ່ ມີ ເຕມີ ໃສ່ົ ຄງັ ສາງຂອງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ . ຄ. ພນື້ ຖານທດິ ສະດຂີ ອງພກັ ງ. ເປັນແນວທາງຂອງພກັ - ລດັ 18. ເພ່ົ ອື ຢດໝນັ້ ໃນລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ເຂາົ້ ໃນການບລຫິ ານປະເທດຊາດຕອ້ ງເຮດັ ແນວໃດ? ກ. ຕອ້ ງກາແໜນ້ ທາດແທປ້ ະຕິວດັ , ວທິ ະຍາສາດ, ມະນຸດສະທາ; ໝນໃຊໃ້ ຫຖ້ ືກຕອ້ ງສອດຄ່ົ ອງກບັ ຈຸກພເິ ສດຂອງ ປະເທດເຮາົ .ຖທື ດິ ສະດມີ າກ - ເລນນິ ເປັນທດິ ສະດຫີ າກບົ່ ແມ່ົ ນຖເື ປັນຄາພ;ີ ຕອ້ ງຮເ້ ສມີ ຂະຫຍາຍ ແລະ ເດດັ ດຽວປົກ ປອ້ ງລດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ດວ້ ຍການນາເອາົ ບດົ ຮຽນຈາກການໝນໃຊທ້ ດິ ສະດໃີ ນພາລະກດິ ປະຕວິ ດັ ປົດປົ່ ອຍຊາດ ຂ. ຕອ້ ງເຮດັ ໃຫລ້ ດັ ທມິ າກ - ເລນນິ ຊົ່ ງແມ່ົ ນທດິ ສະດປີ ະຕວິ ດັ ແລະ ວທິ ະຍາສາດອນັ ມຊີ ວີ ດິ ຊວີ າ. ຄ. ຕອ້ ງຖເື ປັນແນວທາງໃນການສາ້ ງແຜນຍຸດທະສາດຂອງພກັ - ລດັ