ປື້ມ ປັດຊະຍາຕາເວັນຕົກ

ທອດມາເຖິງສະໄໝພະພຸດທະເຈາົ້ື ເກດີ ຂນຶື້ ພະລາຊາໃນຍຸກນນັ້ື ເມ່ ອມເີ ລ່ ອງບ່ ສະບາຍໃຈໂດຍທ່ ສີ ຸດແມ່ ນແຕ່ ມມີ ດີ ໄມຕີກ່ ຈະຖາມວ່ າຈະເກີດຫຍງັ ຂຶນ້ື ໂຫສ່ ວນໃຫຍ່ ກ່ ຈະບອກຄາແນະນາໃຫທື້ າບຸນສະເດາະເຄາະເພາະເຄາະຄ ປະເພນໄີ ທແຕ່ ວທິ ກີ ານທາບຸນສະເດາະພະເຄາະຂອງໂຫໃນລາດສານກັ ອນິ ເດຍໝາຍເຖິງໃຫພ້ື ະລາຊາເຮດັ ພທິ ຈີ ບັ ຄນົ ມາຂາື້ ບູຊາຢັນຖາ້ື ຈະໃຫໄ້ື ດບ້ື ຸນໜກັ ກ່ ໃຫມື້ ະເຫສ,ີ ໂອລດົ ມາເຮດັ ພທິ ບີ ູຊາຢັນເລຍີ . ແມ່ ນແຕ່ ພະເຈາົື້ ບດັ ເສນທໂິ ກສນົ ຜູນ້ື ບັ ຖພະພຸດທະເຈາົ້ື ແລວື້ ກ່ ຍງັ ຈະເຮດັ ພທິ ບີ ູຊາຢັນດວື້ ຍສດັ ເລ່ ອງມຢີ ່ ູວ່ າ ໃນຂະນະນນັ້ື ພະເຈາົື້ ບດັ ເສນທໂີ ກສນົ ພະອງົ ໄດເື້ ຫນັ ເຫດການປະຫາຼ ດກາລງັ ນອນແລວ້ື ໃຫເ້ື ອາົ ໝປະຈາລາດສານກັ ໃຫມື້ າທານາຍຄວາມຝັນວ່ າຈະດຮີ າ້ື ຍປະການໃດໝປະຈາລາດສານກັ ກທານາຍວ່ າຮາື້ ຍຈະເກດີ ອນັ ຕະລາຍຕ່ ລາດ ຊະສມົ ບດັ ຕອື້ ງຂາື້ ສດັ ຢ່ າງລະສ່ ເີ ພ່ ອບູຊາຢັນເຫດຮາ້ື ຍຈ່ ງຶ ຈະກາຍເປັນດພີ ະເຈາົື້ ບດັ ເສນທໂີ ກສນົ ກ່ ໄດເື້ ຊ່ ອ ແລະ ກມີ ຄາສ່ ງັ ໃຫກື້ ຽມຊາື້ ງ, ມາື້ , ໂຄ, ກະບ ຢ່ າງລະສ່ ມີ າມດັ ກຽມໄວໃື້ ນຂຸມບູຊາຢັນ. ພວກສດັ ເປັນຈານວນນບັ ພນັ ທ່ ຖີ ກມດັ ໄວກ້ື ຮອື້ ງໄປເພາະຢືາ້ ນຄວາມຕາຍໝເຈາົ້ື ພທິ ກີ ວຸນວາຍສ່ ງັ ນນັ້ື ສ່ ັງນີ້ື ຖາື້ ເວລາໄດກ້ື ດົ ຝ່ າຍນາງມນັ ລກິ າມະເຫສຂີ ອງພະເຈາົື້ ບດັ ເສນທໂີ ກສນົ ໄດຍື້ ນິ ສຽງອອງິ ຈ່ ງຶ ໄປບອກຖາມເມ່ ອໄດຮື້ ູ ື້ ເລ່ ອງແລວ້ື ຈ່ ງຶ ໄດບື້ ອກໃຫເ້ື ຈາົື້ ບດັ ເສນທໂີ ກສນົ ສະເດດັ ໄປຖາມສຸບນິ ນມິ ດີ ຈາກພະສາມາສາພຸດທະເຈາົື້ ພະເຈາົ້ື ບດັ ເສນທໂີ ກສນົ ກ່ ໄດລ້ື ະລກຶ ຢນມາໄດວ້ື ່ າ ພະອງົ ລ່ ມນກຶ ເຖິງພະພຸດທະເຈາົ້ື ໄປແທເ້ື ມ່ ອພະນາງມນັ ລກິ າບອກເຕ່ ອນ ສະຕແິ ລວື້ ພະອງົ ກ່ ຟາ້ື ວໄປຖາມພະສຸບນິ ນມິ ດີ ຂອງພະອງົ ທນັ ທ່ ີ ແລະ ແລວ້ື ພະພຸດທະອງົ ກພະຍາກອນວ່ າການສຸ ບນິ ຂອງພະເຈາົ້ື ບດັ ເສນທໂິ ກສນົ ບ່ ມອີ ນັ ຕະລາຍແກ່ ພະອງົ ເລຍີ ເປັນພຽງລາງບອກເຫດໃນອະນາຄດົ ເທ່ າົ ນນັື້ ສາລບັ ລາຍລະອຽດຈະໄດກ້ື ່ າວຕ່ ໄປໃນບດົ ໜາື້ . ຕາມທ່ ກີ ່ າວມານສີ້ື ະແດງໃຫເ້ື ຫນັ ວ່ າໃນສະໄໝພະພຸ ດທະອົງສາສະໜາພາມກຍງັ ເນນັື້ ການບູຊາຢັນດວ້ື ຍ ຊວີ ດິ ສດັ ເມ່ ອນບັ ຖອຍຫຼງັ ຂນຶ້ື ໄປອກີ ໃນຊ່ ວງທ່ ພີ ະພຸດທະອງົ ຍງັ ເປັນພະໂພທສິ ດັ ສາສະໜາພາມເນນັື້ ເລ່ ອງການບູຊາ ຢັນດວື້ ຍຊວີ ດິ ຄນົ ເຊ່ ງິ ເອນີ້ື ພທິ ນີ ວີື້ ່ າປູຣສິ ະເມທະຄກບັ ຄາວ່ າ ອດັ ສະເມທະຄນົ ທ່ ຖີ ກບູຊາຢັນພອ້ື ມຍາດພນີ ອ້ື ງຕອ້ື ງ ໄດຮ້ື ບັ ຄວາມເດອດຮອ້ື ນເພາະຄາສ່ ງັ ບູຊາຢັນຂອງພະລາຊາຄວາມຮູສື້ ກຂອງຄົນທ່ ວົ ໄປເມ່ ອພະລາຊາເຮດັ ຄວາມ ເດອດຮອ້ື ນໃຫຕື້ ນົ ແລະ ຍາດໂດຍບ່ ມຄີ ວາມຜດິ ພວກທ່ ານຈະມຄີ ວາມກຽດຊງັ ພະລາຊາເມ່ ອປະຊາຊນົ ບ່ ສດັ ທາ ພະລາຊາແລວ້ື ການປົກຄອງຂອງພະລາຊາກ່ ບ່ ບນັ ລຸຈດຸ ໝາຍເພາະປະຊາຊນົ ບ່ ຮ່ ວມມພະພຸດທະອງົ ເຫນັ ເຫດນໄີ້ື ດ້ື ຫວງັ ຈະໃຫພ້ື ະລາຊາເປັນທ່ ີນຍິ ມົ ຂອງມະຫາຊນົ ຈ່ ງົ ໄດວື້ າງຫຼກັ ລາດສງົ ເຄາະ ຫຼ ຫຼກັ ການມດັ ໃຈມະຫາຊົນດວ້ື ຍ ການສາື້ ງຄະແນນນຍິ ມົ ໃຫກ້ື ບັ ມະຫາຊນົ ແທນການເອາົ ຄນົ ໄປບູຊາຢັນ ດ່ ງັ ນນັື້ , ພທິ ປີ ຸຣສິ ະເມທະເຊ່ ງິ ເປັນພທິ ຂີ າ້ື ຄນົ ບູຊາຢັນຂອງສາສະໜາພາມຈ່ ງຶ ຖກປ່ ຽນມາເປັນພທິ ສີ າື້ ງຄວາມນຍິ ມົ ຈາກມະຫາຊນົ ແທນນຄີື້ ພຸດທະປະສງົ ອງົ ພະສາ ມາສາພຸດທະເຈາົື້ . ໃນຄາພນີ ລາດຊະນຕິ ິ ໄດກື້ ່ າວເຖງີ ຫກຼັ ການເກ່ ຍກອມຄນົ ຂອງພະລາຊາໄວ້ື 8 ປະການຄ: 1) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄອນິ 2) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງອາທດິ 3) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄລມົ 4) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຍມົ ມະບານ 5) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄມະຫາທະເລ 6) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງຈນັ 7) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄແຜ່ ນດນິ 96 ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

8) ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກອື້ ນເມກ ➢ ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄພະອນິ ເຮດັ ແນວໃດຈ່ ງຶ ເອນີ້ື ວ່ າປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກບັ ອນິ ທ່ ານກ່ າວວ່ າພະອນິ ຄຜູເື້ ປັນເຈາົື້ ແຫ່ ງສະຫວນັ ຊນັ້ື ດາວດງນນັື້ ປົກຄອງເທວະດາເຫ່ າຼົ ຊນັື້ ດາວດງດວ້ື ຍຫກຼັ 2 ປະການ ຄ: 1) ປັກຄນັ ເຫ, ບກັ ຄນັ ຫານຫງັ ຍກົ ຍອື້ ງເທວະດາທ່ ຄີ ວນຍກົ ຍອື້ ງ 2) ນດິ ຄນັ ເຫ, ນກິ ຄນັ ຫານຫງັ ລງົ ໂທດເທວະດາທ່ ຄີ ວນລງົ ໂທດ ເທວະດາອງົ ໃດເຮດັ ດພີ ະອນິ ທນົ ຈະຍກົ ຍອື້ ງເທວະດາອງົ ນນັື້ ໃຫປ້ື ະກດົ ໃນໝ່ ເູ ທວະດາທງັ ຫຼາຍ ສ່ ວນເທວະ ດາອງົ ໃດເຮດັ ຄວາມຜດິ ທາື້ ວນາງຈະລງົ ໂທດເທວະດາຜູນ້ື ນັ້ື ຕາມສມົ ຄວນແກ່ ໂທດ. ພະເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ກເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ໃນຖານະທ່ ເີ ປັນຜູປື້ ົກຄອງມະນຸດຄວນຈະຍດຶ ຫກຼັ ການປົກຄອງ 2 ປະການ ຄ: ຍກົ ຍອື້ ງຄນົ ທ່ ຄີ ວນຍກົ ຍອື້ ງ ແລະ ລງົ ໂທດຄນົ ທ່ ຄີ ວນລງົ ໂທດການປະຕບິ ດັ ກ່ າວມານນັ້ື ເປັນການມດັ ນໃຈຄນົ ແນວໃດ ຕາມທາມະດາມະນຸດທ່ ວົ ໄປທງັ ທ່ ຮີ ບັ ລາດຊະການ ແລະ ເປັນລາດຊະດອນຕ່ າງກຖວ່ າມນີ າຍຄນົ ດຽວກນັ ຄ ພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ສມົ ມຸດວ່ າຂາ້ື ລາດຊະການຄນົ ໜ່ ງຶ ເປັນຄນົ ຖກໃຈຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ແລວ້ື ເຮດັ ຜດິ ກດົ ໝາຍເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ບ່ ໄດເື້ ອາົ ໂທດແຕ່ ຂາ້ື ລາດຊະການອກີ ຄນົ ໜ່ ງຶ ເຮດັ ຜດິ ແບບດຽວກນັ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ກບັ ລງົ ໂທດເມ່ ອເປັນແບບ ນີື້ ຂາື້ ລາດຊະການທ່ ຖີ ກລງົ ໂທດກຈະເອາົ ໃຈອອກຫ່ າງລາຊາເພາະເຫນັ ວ່ າພະອງົ ບ່ ມຄີ ວາມຍຸດຕທິ າ, ຍາດພນີ ອື້ ງ ຂອງຂາື້ ລາດຊະການຜູນື້ ນັື້ ກຈະເອາົ ໃຈອອກຫ່ າງເຊນັ ດຽວກນັ ແມ່ ນແຕ່ ຂາື້ ລາດຊະການທ່ ເີ ຮດັ ຜດິ ແຕ່ ບ່ ຖກລງົ ໂທດ ເພາະເປັນຄນົ ທ່ ີຖກໃຈຂອງພະລາຊາກຈະອວດອງົ ຍ່ ງິ ຂຶນື້ ເພາະຄນົ ໃຫທື້ າື້ ຍຄ: ການປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຂອງພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ກນັ ເອງທເີ ປັນການໃຫທື້ າື້ ຍການປະຕບິ ດັ ຂອງພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ແບບນບີ້ື ່ ເປັນການມດັ ໃຈຄນົ ເລຍີ ກບັ ເຮັດ ໃຫຄ້ື ນົ ທງັ ຫາຼ ຍ ເອອື້ ມລະອາຖອຍຫ່ າງອອກໄປ. ແຕ່ ໃນລກັ ສະນະກງົ ກນັ ຂາ້ື ມ ເມ່ ອຂາ້ື ລາດຊະການຄນົ ໃດເຮດັ ຜິດບ່ ວາຈະຖກໃຈ ຫຼ ບ່ ພະອງົ ໄດລື້ ງົ ອາຍາ ສະເໝກີ ນັ ບ່ ມກີ ານເຫນັ ແກ່ ໜາ້ື ທງັ ນນັ້ື ການລງົ ອາຍານນັື້ ຈະເປັນຜນົ ໃຫຂ້ື າື້ ລາດຊະການທຸກຄນົ ເກງພະບາລະມີ ແລະ ເຫນັ ຄວາມຍຸດຕທິ າຂອງພະອງົ ໃນຂະນະດຽວກນັ ຫາກວ່ າຂາື້ ລາດຊະການ ຫຼ ລາດຊະດອນຄນົ ໃດເຮດັ ຄວາມດເີ ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໄດຍື້ ກົ ຍອື້ ງໃຫລື້ າງວນັ ທ່ ເີ ຮດັ ຄວາມດຄີ ນົ ທ່ ໄີ ດຮື້ ບັ ລາງວນັ ກຈະນຍິ ມົ ຍກົ ຍອ້ື ງພະອງົ ຍາດຂອງຜູໄື້ ດຮ້ື ບັ ລາງ ວນັ ກເຊນັ ກນັ ຄວນຈະເຄາົ ລບົ ເທດີ ທນູ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ປະຊາຊນົ ທ່ ຢີ ່ ູວງົ ນອກແມ່ ນຈະບ່ ມສີ ່ ວນໄດຮື້ ບັ ປະໂຫຍດ ແຕ່ ກຈະນຍິ ມົ ສດັ ທາພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄປດວື້ ຍແຕ່ ຖາື້ ໃນທາງກງົ ກນັ ຂາື້ ມຖາ້ື ມຂີ າ້ື ລາດຊະການ ຫຼ ລາດຊະດອນທ່ ເີ ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ບ່ ຖກໃຈເຮດັ ຄວາມດງີ າມໃຫກ້ື ບັ ແຜ່ ນດນິ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ກບັ ບ່ ໃຫລື້ າງວນັ ບ່ ໄດຍື້ ກົ ຍອງຜູເ້ື ຮດັ ຄວາມດີຄວນ ຈະມຄີ ວາມເສຍໃຈ ແລະ ເບ່ ງິ ເຫນັ ຄວາມອະຍຸດຕທິ າຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຍາດພນີ ອ້ື ງຂອງເຂາົ ກຈະບ່ ສດັ ຈະທາເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄປດວື້ ຍແມ່ ນປະຊາຊນົ ທ່ ວົ ໄປທ່ ບີ ່ ມສີ ່ ວນກ່ ຽວຂອື້ ງໃນເລ່ ອງນແີື້ ຕ່ ເມ່ ອຮູວ້ື ່ າພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ເລອກທ່ ຮີ ກັ ມກັ ທ່ ຊີ ່ ງັ ກຈະເບ່ ງິ ເຫນັ ຄວາມບ່ ເປັນທາຂອງເຈາົ້ື ແຜນດນິ ພວກເຂາົ ເຫ່ າຼົ ນນັື້ ກຈະບ່ ມຄີ ວາມນຍິ ມົ ລງົ ໄປ. ດວ້ື ຍເຫດນແີື້ ລະຖາື້ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດປື້ ົກຄອງໂດຍຍດຶ ໝນັື້ , ຍກົ ຍອື້ ງຄນົ ທ່ ຄີ ວນຍກົ ຍອ້ື ງ, ລງົ ໂທດຄນົ ທ່ ຄີ ວນ ລົງໂທດຢ່ າງສະໝ່ າສະເໝີແລວ້ື ທຸກຄນົ ໃນອານາຈກັ ຄວນຈະສັດທາໃນພະອງົ ນນັ້ື ຄ ພະຈະຣິຍະວດັ ທ່ ຍີ ດຶ ໝນັ້ື ນາ້ື ໃຈມະຫາຊນົ ໄວໄ້ື ດ.ື້  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງອາທດິ ປະຕບິ ດັ ແນວໃດຈ່ ງຶ ເອນີ້ື ວ່ າປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງອາທດິ ອາທດິ ຕາມທາມະດາດວງອາທດິ ນນັ້ື ເມ່ ອສ່ ອງແສງ ລງົ ມາຍງັ ໂລກແລວ້ື ຄວາມຮອື້ ນຂອງດວງອາທດິ ນນັ້ື ຈະເຮດັ ໃຫນ້ື າື້ ລະເຫຍີ ຂນຶື້ ໄປເທງິ ອາກາດເປັນອາຍາ້ື ຕ່ ມາອາຍນາ້ື ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 97

ກລວມກນັ ຕກົ ລງົ ມາເປັນຝົນສາື້ ງຄວາມຊ່ ຸມຊ່ ນໃຫແ້ື ຜ່ ນດນິ , ສາື້ ງຊວີ ດິ ໃຫມ້ື ະນຸດເປັນປະໂຫຍດຢ່ າງມະຫາສານ ແຕ່ ໃນຂະນະທ່ ດີ ວງອາທດິ ເຮດັ ໃຫນ້ື າື້ ລະເຫຍີ ນນັື້ ເຮດັ ໂດຍຄນົ ເບ່ ງິ ບ່ ເຫນັ ຄວາມໝດົ ໄປຂອງນາື້ ເລຍີ ຄກບັ ນາ້ື ຍງັ ມີ ຢ່ ູຄເກ່ າົ ແຕ່ ເມ່ ອເປັນຝົນຕກົ ລົງມາແລວື້ ກບັ ຫຼວງຫຼາຍມະຫາສານເທ່ າົ ໃດເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຄວນເປັນແບບນນັື້ ກ່ າວຄ ເມ່ ອພະອງົ ຈະເກບັ ພາສຈີ າກລາດຊະດອນບ່ ຕອື້ ງເກບັ ພາສຫີ ຼາຍຈນົ ເກນີ ໄປຈນົ ລາດຊະດອນມຄີ ວາມຮູສ້ື ກຶ ວ່ າເດອດ ຮອື້ ນຖາື້ ເກບັ ພາສຈີ ນົ ລາດຊະດອນເດອດຮອື້ ນປະຊາຊນົ ຄວນຈະບ່ ສດັ ທາຕ່ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ແຕ່ ຖາ້ື ພະອງົ ເກບັ ພາສແີ ຕ່ ນອ້ື ຍຈນົ ລາດຊະດອນຈນົ ບ່ ຮູສ້ື ກຶ ວ່ າຕອື້ ງເສຍພາສຕີ ່ ມາພາສທີ ່ ພີ ະອງົ ເກບັ ມານນັ້ື ນາມາເຮດັ ປະໂຫຍດໃຫແ້ື ກ່ ມະຫາ ຊນົ ປະຊາຊນົ ທ່ ໄີ ດປ້ື ະໂຫຍດຈາກນນັື້ ຈະນຍິ ມົ ຍກົ ຍອື້ ງການປົກຄອງຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ນຄີື້ ພະຈະຣຍິ ະວດັ ຣທ່ ມີ ດັ ໃຈມະຫາຊນົ ໃນຂທ້ື ່ ວີ ່ າໃຫປ້ື ະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງອາທດິ .  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄລມົ ອນັ ທາມະດາລມົ ທງັ ຫາຼ ຍເມ່ ອພດັ ຜ່ ານຮ່ າງກາຍມະນຸດແລວື້ ກ່ ຜ່ ານໄປໂດຍບ່ ຖມິຶ້ື ຮ່ ອງຮອຍຫຍງັ ໄວເື້ ລີຍເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໃນຖານະທ່ ໄີ ດປື້ ົກຄອງ ແລະ ປະຊາຊນົ ຈາເປັນຈະຕອ້ື ງຮູຂ້ື ມື້ ູນທ່ ແີ ທຈ້ື ງິ ແລະ ການທ່ ເີ ຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຈະຮູຂື້ ້ື ມູນທ່ ແີ ທຈື້ ງິ ໄດນ້ື ນັື້ ພະອງົ ຈະຕອ້ື ງຈດັ ສ່ ງົ ສາຍສບຫາຂ່ າວຢ່ າງເລກິ ລບັ ໂດຍບ່ ໃຫຜ້ື ູໃື້ ດຮູວ້ື ່ າເປັນສາຍສບຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ການກະທາດ່ ງັ ກ່ າວເປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ແນວໃດເປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈເພາະວ່ າຖາ້ື ໃນໝ່ ູປະຊາ ຊນົ ນາກນັ ຄນົ ກ່ ຸມໜ່ ງຶ ຂ່ ມົ ເຫ່ ງັ ຄນົ ໜ່ ງຶ ຫຼ ຂາ້ື ລາດຊະການຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຂ່ ມົ ເຫງັ ຂ່ ມົ ເຫງັ ປະຊາຊນົ ເມ່ ອຜູຖ້ື ກຂ່ ມົ ເຫງັ ຫາການຟອ້ື ງຮອື້ ງພວກຜູມ້ື ອີ ດິ ທິພນົ ຫຼ ຂາື້ ລາດຊະການກມກັ ຈະສາ້ື ງພະຍານຫຼກັ ຖານປອມເພ່ ອໃຫຄ້ື າຮອື້ ງ ຂອງຜູຖ້ື ກຂ່ ມົ ເຫງັ ຕກົ ໄປແຕ່ ຖາື້ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດມື້ ຫີ ກຼັ ຖານຈາກສາຍສບທ່ ພີ ະອງົ ສ່ ງົ ໄປສບຫາຂເື້ ທດັ ຈງິ ແລວ້ື ໄດຕ້ື ດັ ສນິ ລງົ ໂທດຜູທື້ າຜດິ ຕາມຄວາມເປັນຈງິ ມະຫາຊນົ ເມ່ ອຮູຂ້ື ເ້ື ທດັ ຈງິ ແບບນນັື້ ຄວນຈະຊ່ ນຊມົ ຍນິ ດໃີ ນພະຈະຣິຍະວດັ ຂອງພະອງົ ນຄີື້ ຄວາມໝາຍທ່ ວີ ່ າປະດບິ ດັ ພະອງົ ຄກບັ ລມົ .  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຍມົ ມະບານ ທ່ ານວ່ າອນັ ທາມະດາຍມົ ມະບານເຊ່ ງິ ມໜີ າ້ື ທຕີ ດັ ສນິ້ື ລງົ ໂທດຄນົ ຊ່ ວົ ເມ່ ອຕາຍໄປແລວ້ື ນນັື້ ເຂາົ ຈະຖາມທງັ ຄນົ ທ່ ເີ ຂາົ ຮກັ ແລະ ຄນົ ທ່ ເີ ຂາົ ບ່ ຮກັ ຄກນັ ໂດຍສະຫຸຼບກຄ ບ່ ວ່ າຄນົ ນນັື້ ຈະເປັນໃຜເຂາົ ຈະຕອ້ື ງຊກັ ຖາມແລວ້ື ລງົ ໂທດທຸກ ຄນົ ໄປບ່ ມຍີ ກົ ເວນັື້ ອນັ ໃດ. ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຜູປື້ ົກຄອງປະຊາຊນົ ກ່ ຄວນເປັນອນັ ນນັື້ ຄກນັ ເວາົື້ ຄ ເມ່ ອມປີ ະຊາຊນົ ຄນົ ໃດເຮດັ ຜດິ ບ່ ວ່ າຈະເປັນ ຄນົ ມກັ ຫຼ ບ່ ກຕາມພະອງົ ຄວນເອນີ້ື ມາສອບຖາມກ່ ອນວ່ າເພາະເຫດໃດຈ່ ງຶ ເຮດັ ແບບນນັື້ ບາງທ່ ຄີ ນົ ບາງຄນົ ຖກກ່ າວ ຫາວາເປັນກະບດົ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ທ່ ຂີ າດຄຸນນະທາພຟັງວ່ າຄນົ ນນັ້ື ກະບດົ ກລງັ ໃຫນື້ າໄປປະຫານເລຍີ ໂດຍບ່ ຍອມສອບ ຖາມສບສວນຄນົ ດໆີ ກຖກທາລາຍໄປເພາະເຫດແບບນີ້ື ແຕ່ ຖາ້ື ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ມໃີ ຈເປັນທາເມ່ ອມກີ ານກ່ າວຫາກນັ ວ່ າ ຄນົ ນນັ້ື ຄນົ ທ່ ເີ ປັນກະບດົ ກ່ ໄດເ້ື ອນີື້ ເຂາົື້ ຫາເພ່ ອສອບຖາມຄວາມຈງິ ກຈະປາກດົ ເມ່ ອຄວາມຈງິ ປາກດົ ຄນົ ຄຈະບ່ ຕອື້ ງ ຖກລງົ ໂທດການທ່ ເີ ຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດສ້ື ອບຖາມຄນົ ເຮດັ ຜດິ ທຸກຄນົ ທງັ ທ່ ມີ ກັ ແລະ ບ່ ມກັ ຄວນໄດຜື້ ນົ ແບບນດີ້ື ່ ັງນນັື້ ພະຈະຣຍິ ະວດັ ແບບທ່ ຈີ ່ ງຶ ຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ດວື້ ຍປະການນ.ີ້ື  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄມະຫາທະເລ ອນັ ວ່ າມະຫາທະເລ ເຊ່ ງິ ເຕມັ ໄປດວື້ ຍນາື້ ຫຼວງຫຼາຍສຸດຈະນບັ ໄດື້ ຄວນບ່ ປາດຖະໜາຈະໄດນ້ື າ້ື ຈາກແຫ່ ງຼ ອ່ ນ ອກີ ຫາກແມ່ ນາ້ື ໃຫຍ່ ນອື້ ຍຈະໄຫ່ ຼລງົ ສ່ ູທະເລກເປັນຄວາມປາດຖະໜາຂອງແມ່ ນາື້ ເຫ່ າຼົ ນນັື້ ເອງອນັ ໃດເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 98

ຄວນປະຕບິ ັດຄວົ ເອງແບບມະຫາທະເລແບບນນັື້ ກ່ າວຄ ພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ບ່ ຄວນປາດຖະໜາຊບັ ຈາກປະຊາຊົນ ນອກຈາກຊບັ ຢ່ ູທປີ ະຊາຊນົ ຖວາຍຕາມປົກກະຕິ ເຊ່ ນັ : ພາສີ ເປັນຕນົື້ . ການປະຕບິ ດັ ແບບນັນື້ ສາ້ື ງຄວາມຜູກມດັ ໃຈແນວໃດ? ເຮາົ ຈະຮູຄື້ ວາມຂນື້ ໄີ້ື ດກື້ ່ ຕອື້ ງຍກົ ຕົວຢ່ າງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ທ່ ປີ າດຖະໜາຊບັ ຈາກປະຊາຊນົ ຈນົ ເກນີ ຂອບເຂດຮດີ ພາສຈີ າກປະຊາຊນົ ມາສາ້ື ງວງັ ເພ່ ອຄວາມໂອ່ ອ່ າຂອງ ພະອງົ ໂດຍບ່ ຄານງຶ ເຖິງຄວາມເດອດຮອື້ ນຂອງມະຫາຊນົ ແມ່ ນລາດຊະດອນຈະອດົ ຢາກຂາດແຄນ້ື ພຽງໃດກບ່ ສນົ ໃຈຂແຕ່ ຄວາມສຸກຂອງຕນົ ເທ່ າົ ນນັື້ ເຮາົ ຈະພໄບວາເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ແບບນປີ້ື ະຊາຊນົ ບ່ ນຍິ ມົ ຍກົ ຍອ້ື ງເລຍີ ບາງທ່ ີກ່ ໄລ່ ອອກຈາກລາດຊະສມົ ບດັ ໄປເລຍີ ໃນທາງກງົ ກນັ ຂາ້ື ມຖາື້ ພະເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ບ່ ບຽດບຽນລາດຊະດອນດວ້ື ຍພາສບີ ່ ປະສງົ ຊບັ ຂອງລາດຊະດອນຄມະຫາທະເລບ່ ປາດຖະໜານາຈາກແຫ່ ຼງອ່ ນແລວື້ ປະຊາຊນົ ກຈະນຍິ ມົ ຮກັ ໃຄ່ ການປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກບັ ມະຫາທະເລເປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ແບບນ.ີ້ື  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄດວງຈນັ ໃນວນັ ເພນັ ກາງເດອນດວງຈນັ ສ່ ອງແສງສະຫວ່ າງລາດຊະດອນທງັ ຫາຼ ຍເມ່ ອເຫນັ ດວງຈນັ ເຕມັ ດວງ ຄວນມີ ຈດິ ເບກີ ບານຊ່ ນໃຈສາໃດເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ກຄວນເປັນແບບນນັ້ື ກ່ າວຄ ຄວນເປີດໂອກາດໃຫຊ້ື າວເມອງໄດມື້ ໂີ ອກາດໄດື້ ພບົ ດວງພກັ ຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ແດ່ ຊາວເມອງຈະໄດມື້ ຄີ ວາມປີຕຍິ ນິ ດເີ ມ່ ອໄດເື້ ຫນັ ພະພກັ ຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ . ການປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ກ່ າວເປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ແນວໃດ? ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຖາ້ື ຫາກວ່ າພະອງົ ພຽງເສບສຸກ ແຕ່ ໃນພະລາຊະວງັ ບ່ ອອກໄປທາງໃດບ່ ອອກພບົ ປະກບັ ປະຊາຊນົ ເລຍີ ເຮດັ ຄວ່ າພະອງົ ກບັ ປະຊາຊນົ ບ່ ກ່ ຽວຂອ້ື ງກນັ ເມ່ ອເປັນແບບນຕີ້ື ່ ໄປປະຊາຊນົ ກ່ ຈະລມວ່ າມເີ ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຢ່ ູແລວ້ື ກຈະເກດີ ຄວາມຮູສື້ ກຶ ຕ່ າງຄນົ ຕ່ າງຢ່ ູຄວາມຮູສື້ ກຶ ແບບນບີ້ື ່ ເປັນຜນົ ດຕີ ່ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ແຕ່ ຖາື້ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໄດສ້ື ນິ້ື ພະຊນົ ໃນຄວາມເປັນຢ່ ູຂອງລາດຊະດອນໂດຍໃຫເື້ ຫ່ ຼາົ ຂຸນນາງຊ່ ວຍບາບດັ ທຸກບາລງສຸກໃຫປ້ື ະຊາຊນົ ທ່ ວົ ໄປຢ່ າງສມົ ໃຈດນົ ໆຄງັື້ ໜ່ ງຶ ພະອງົ ຢ່ າງລຽບເມອງເພ່ ອໃຫມ້ື ະຫາ ຊນົ ຊມົ ມບີ ຸນບາລະມພີ ະຈະຣິຍະວັດແບບນີຈ້ື ະເປັນທ່ ຜີ ູກມດັ ໃຈປະຊາຊົນຢ່ າງແນບແໜນື້ ນີຄ້ື ຜົນຂອງການ ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກບັ ດວງຈນັ .  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄແຜ່ ນດນິ ອນັ ທາມະດາແຜ່ ນດນິ ຄວນເປັນທ່ ຢີ ່ ູອາໄສຂອງມະນຸດທງັ ດີ ແລະ ຊ່ ວົ ໂດຍທ່ ແີ ຜ່ ນດນິ ບ່ ມກີ ານແບ່ ງວ່ າຄົນດີ ເທ່ າົ ນນັ້ື ຄວນຢ່ ູເທງິ ແຜ່ ນດນິ ສ່ ວນຄນົ ຊ່ ວົ ບ່ ຄວນຢ່ ູເທງິ ແຜ່ ນດນິ ແນວໃດເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ກຄກນັ ພະອງົ ຄວນເຮດັ ອານາ ຈກັ ຂອງພະອງົ ຫຼ ບານມຂີ ອງພະອງົ ໃຫເ້ື ປັນທ່ ເີ ພ່ ງິ ອາໄສຂອງຄນົ ທງົ ຄນົ ລວຍ ແລະ ຄນົ ຈນົ ພະອງົ ເປີດໂອກາດໃຫ້ື ຄນົ ລວຍສະແຫວງຫາຄວາມສຸກ ແລະ ພອກພູນຊບັ ໄດໂ້ື ດຍວທິ ໃີ ດ ສາລບັ ຄນົ ຈນົ ພະອງົ ກຄວນເປີດໂອກາດໃຫຄື້ ກນັ . ການປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ກ່ າວຈດັ ວ່ າເປັນລາດສງົ ເຄາະຄ ຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ແນວໃດຈດັ ເປັນການຜູກມດັ ໃຈ ເພາະ ວ່ າ ຖາື້ ພະເຈາົື້ ແຜ່ ນຄນຖາ້ື ລາອຽງໃນການປົກຄອງລາດຊະດອນຄນົ ໃດລາລວຍພະອງົ ກໃຫສື້ ດິ ທໃິ ນການປະກອບ ອາຊບີ ເພ່ ອສາື້ ງຄວາມລາລວຍໃຫຫ້ື ຼາຍຂຶນ້ື ແຕ່ ຖາື້ ຄນົ ໃດເປັນຄົນຈນົ ພະອງົ ກບ່ ສນົ ໃຈປະໃຫຍື້ າກຈນົ ຢ່ ູແບບນນັື້ ການປະຕິບດັ ແບບນີຄື້ ວນເຮັດໃຫມ້ື ະຫາຊົນເສອມຄວາມນຍິ ມົ ແຕ່ ຖາື້ ພະອງົ ບ່ ລາອຽງໃນການປົກຄອງບ່ ວ່ າຄນົ ລວຍ ຫຼ ຄນົ ຈນົ ພະອງົ ເປີດໂອກາດໃຫແ້ື ສວງຫາຊບັ ສນິ ໄດເ້ື ທ່ າົ ທຽມກນັ ບ່ ມໃີ ຜມອີ ະພສິ ດິ ເຫຼອຄນົ ອ່ ນ ແລະການ ປະຕບິ ດັ ຂອງພະອງົ ແບບນເີື້ ປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈມະຫາຊນົ ໄດເື້ ພາະເຫດຜນົ ດງັ ກ່ າວມານ.ີ້ື  ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກອື້ ນເມກ ອັນທາມະດາຄາວ່ າເມກ ຍອມເປັນຝົນໃຫຕ້ື ົກ ເພ່ ອຄວາມຊ່ ຸ ມຊນແກ່ ແຜ່ ນດິນ ເມ່ ອເຖິງລະດູໜາື້ ຝົນ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 99

ຕະຫຼອດເວລາສ່ ເີ ດອນນັນື້ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ກ່ ຄວນປະຕິບັດພະອົງແບບນນັ້ື ເວາົ້ື ຄ ເມ່ ອເຖິງລາວສະໄໝທ່ ີເໝາະ ສມົ ຄວນຈະແຈກຢາຍຊບັ ສນິ ຫຼ ສກັ ສໃີ ຫແື້ ກທະຫານ ແລະ ຂາື້ ລາດບລພິ ານທງັ ປ່ ວງເພ່ ອອເປັນກາລງັ ໃຈໃນການ ປະຕບິ ດັ ລາດການຮບັ ໃດຊຕ້ື ່ ໄປ. ການປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ກ່ າວເປັນເຄ່ ອງຜູກມດັ ໃຈແນວໃດ ການປະຕບິ ດັ ດ່ ງັ ກ່ າວສາື້ ງຄວາມຜູກມດັ ໃຈເພາະວາອນັ ທາມະດາຄນົ ທ່ ວົ ໄປເມ່ ອໄດເ້ື ຮດັ ວຽກງານຮບັ ໃຊເ້ື ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ມາໃນໄລຍະເວລາໜ່ ງຶ ຖາື້ ຫາກວາເຈາົື້ ແຜ່ ນຄນໄດໃື້ ຫື້ ລາງວນັ ຢ່ າງໃດຢ່ າງໜ່ ງຶ ເປັນຕນົ້ື ວ່ າຊບັ ສນິ ຫຼ ສກັ ສທີ ະຫານ ແລະ ຂາ້ື ລາດຊະການເຫ່ ຼາົ ນນັື້ ກຈະມກີ າລງັ ໃຈໃນການ ປະຕບິ ດັ ໜາ້ື ທຕີ ່ ໄປຄນົ ທງັ ຫຼາຍແມ່ ນຈະບ່ ໄດຮື້ ບັ ປະໂຫຍດດວື້ ຍພຽງແຕ່ ຮູວ້ື ່ າເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດຖື້ ກໃຈໄດໃ້ື ຫລ້ື າງວນັ ໃຫແື້ ກຜູເື້ ຮດັ ວຽກງານເພ່ ອຊາດລາດບນັ ລງັ ຂອງພວກເຂາົ ກຈະນຍິ ມົ ຊ່ ນຊມຍົ ນິ ດໃີ ນປະຕບິ ດັ ຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດິນທ່ ີ ໄດເື້ ຫນັ ໃຈຄວາມເມອຍຂອງຄນົ ເຮດັ ວຽກ ນຄີ້ື ຜນົ ຂອງການປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄກບັ ເມກ.ການປະຕບິ ດັ ພະອງົ ແບບ ພະອນິ , ດວງຕາເວນັ , ລມົ , ຍມົ ມະບານ, ມະຫາທະເລ, ດວງຈນັ , ແຜ່ ນດນິ ແລະ ເມກ ທງັ 8 ປະການທ່ ານເອນີື້ ວ່ າ ປູຣສິ ະເມທະ ມປີ ິຊາໃນການເກຍກ່ ອມຄນົ . 4. ສາມາປາສະ ມອີ ດັ ທະຍາໄສຄກບັ ການຄອງໃຈຄນົ ໂດຍຄວາມໝາຍຂອງຄາສບັ ຄາວ່ າ ສາມາ ແປວ່ າມກັ ປາສະ ແປວ່ າ ບ່ ວງເມ່ ອລວມຄາສບັ ທງັ ສອງດວ້ື ຍກນັ ວ່ າສາມາປາສະ ກແປວ່ າ ການມອດັ ທະຍາໄສຄບ່ ວງຄອງໃຈຄນົ ຄາວ່ າອດັ ທະຍາໄສນເີ້ື ປັນສ່ ງິ ທປີ ະພດຶ ມາຈນົ ສນິ ເຄຍີ ບ່ ແມ່ ນເປັນສ່ ງິ ທສີ າ້ື ງເປັນບາງຄງັື້ ບາງຄາວເພ່ ອຫວງັ ຜນົ ແຕ່ ແນວໃດເມ່ ອເວາົ້ື ໂດຍສະຫຸຼບແລວ້ື ອດັ ທະຍາໄສກຄ ນໄິ ສ ທ່ ຕີ ດິ ຕວົ ມາແຕ່ ກາເນດີ ນນັື້ ເອງ ອນັ ທາຄາ ນໄິ ສຂອງຄນົ ເຮາົ ນນັື້ ມຢີ ່ ູສາມປະການຄນໄິ ສທ່ ີສະແດງອອກທາງກາຍ, ວາຈາ ແລະໃຈກາຍ ແລະ ວາຈາ ທ່ ສີ ະແດງອອກມາໃຫຄື້ ນົ ເຫນັ ນນັື້ ຄ ນໄິ ສຂອງໃຈທ່ ແີ ຕ່ ລະຄນົ ສະສມົ ໄວເ້ື ພາະສະ ນນັື້ ເມ່ ອເຫນັ ຄວາມເປັນໄປຂອງກາຍ ແລະ ວາຈາ ກ່ ຈະຮູວ້ື ່ ານນັ້ື ຄ ນໄິ ສຂອງຄນົ . ນໄິ ສທ່ ສີ ະແດງອອກທາງກາຍຂອງຄນົ ເຮາົ ເຊ່ ນັ ມກີ ລິ ຍິ າກະດາ້ື ງ, ວາງຕວົ , ໄວຕື້ ວົ ສະແດງອານາດຕນົ ໃຫຍ່ ເຫນັ ແລວື້ ເຮດັ ເປັນບ່ ເຫນັ ເມ່ ອພບົ ຜູໃ້ື ຫຍ່ ບ່ ມຄີ ວາມເກງໃຈສະແດງກລິ ຍິ າບ່ ສນົ ໃຈ, ບ່ ເຮດັ ຄວາມເຄາົ ລບົ ກລິ ິຢາທ່ ີ ສະແດງອອກທາງກາຍນນັ້ື ເອນີ້ື ວ່ າມກີ ລິ ຍິ າກະດ່ າງ. ຄນົ ທມີ ອີ ດັ ທະຍາໄສ ຫຼ ນໄິ ສທ່ ຄີ ຈະຕອື້ ງມກີ ລິ ຍິ າສຸພາບນ່ ຸມນວນບ່ ສະແດງອານາດເຫັນແລວ້ື ກ່ ຟາື້ ວເມ່ ອ ພບົ ຜູໃ້ື ຫຍ່ ມຄີ ວາມເກງໃຈເຮດັ ຄວາມເຄາົ ລບົ ການປະຕບິ ດັ ແບບນຂີື້ ອງໃຜກຕາມຍອມຈະເປັນບ່ ວງຄອງໃຈຄນົ ທ່ ີ ພບົ ເຫນັ ໃຫເ້ື ກດີ ຄວາມນຍິ ມົ ນບັ ຖ. ສາລບັ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ນນັ້ື ເປັນຜູມື້ ອີ ານາດເທ່ ງິ ປ່ ວງຊນົ ການປະຕບິ ັດພະອງົ ໃຫສ້ື ຸພາບຈ່ ງຶ ຕອ້ື ງເປັນໄປອກີ ຮູບ ແບບໜ່ ງຶ ຕ່ າງຈາກຄນົ ທາມະດາທ່ ວົ ໄປເວາົື້ ຄ ໃນຖານະມອີ ານາດເໜອປ່ ວງຊນົ ຈະຕອື້ ງວາງພະອງົ ແບບຜູມື້ ອີ ານາດ ແຕ່ ການວາງພະອງົ ດ່ ງັ ກ່ າວ ພະອງົ ຈະຕອື້ ງວາງຕາມຖານະຂອງບຸກຄນົ ທ່ ລີ ອື້ ມພະອງົ ໃນຄາພລີ າດນຕິ ິ ກ່ າວວ່ າ ບຸກ ຄນົ ຜູແື້ ວດລອື້ ມພະລາຊາປຽບຄສ່ ວນຕ່ າງໆຂອງຮ່ າງກາຍມະນຸດ ຄ ລາດຊະບຸດພະເຊດຖາປຽບເປັນຂຽວງ່າແຫ່ ງ ເມອງ ນກັ ປາດປຽບເໝອນຈກັ ສຸແຫ່ ງເມອງ, ອາມາດ ແລະ ຂຸນທະຫານປຽບເໝອນຫວົ ແຫ່ ງເມອງ, ເສດຖີ ແລະ ຄະຫບົ ດປີ ຽບເໝອນທອ້ື ງແຫ່ ງເມອງ, ສມົ ນະພາຫມົ ປຽບເໝອນທງັ ສ່ ແີ ຫ່ ງເມອງ, ບດີ າມານດາຂອງເຢົາວຊົນປຽບ ເໝອນໜາ້ື ເມອງ, ພນົ ທະຫານປຽບເໝອນຕນີ ຂອງເມອງ. ອດັ ທະຍາໄສທ່ ຈີ ະເປັນບ່ ວງຄອງໃຈຄນົ ນນັ້ື ພະອງົ ຈະຕອື້ ງວາງພະອງົ ຕາມຖານະຂອງບຸກຄນົ ດ່ ງັ ກ່ າວ ພະຍາດ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 100

ວງມລີ າດບຸດ ເປັນຕນົື້ ພະອງົ ຕອື້ ງວາງພະອງົ ແບບໜ່ ງຶ ຕ່ ນກັ ປາດ ຕອື້ ງມພີ ະອດັ ທະຍາໄສໄປອກີ ແບບໜ່ ງຶ ຈະເອາົ ພະ ອດັ ທະຍາໄສທ່ ປີ ະຕບິ ດັ ຕ່ ພະຍາດມາປະຕບິ ດັ ຕ່ ນກັ ປາດບ່ ໄດື້ ເສນາອາມາດຈະຕອ້ື ງວາງຕນົ ໄປອກີ ແບບໜ່ ງຶ ການ ປະຕບິ ດັ ຕນົ ໃຫເ້ື ໝາະສມົ ກບັ ຖານະແຫ່ ງບຸກຄນົ ດ່ ງັ ກ່ າວມາແລວື້ ເອນີ້ື ວ່ າ ໄດມື້ .ີ ອດັ ທະຍາໄສຄບ່ ວງຄອງໃຈຄນົ ແຕ່ ຖາື້ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດປື້ ະດິບດັ ບ່ ເໝາະສົມກບັ ບຸກຄນົ ດ່ ັງກ່ າວມາແລວື້ ບນັ ລງັ ກ່ ຈະຍອມບ່ ໝນັ້ື ຄງົ ດ່ ງັ ນນັ້ື , ໃນຄາພລີ າດນຕິ ິ ທ່ ານຈ່ ງຶ ກ່ າວວ່ າ ພະລາຊາບ່ ຄວນທາລາຍຂຽວງ່າຂອງເມອງ ບ່ ຄວນຕດັ ຫວົ ແຫ່ ງເມອງ ບ່ ຄວນຄວດັ ດວງຕາຂອງເມອງບ່ ຄວນຫກັ ທ່ ງົ ໄຊແຫ່ ງເມອງບ່ ຄວນຄວດັ ທອ້ື ຂອງເມອງບ່ ຄວນທາລາຍໜາື້ ຂອງເມອງ ແລະ ບ່ ຄວນຕດັ ມ ແລະ ຕນີ ຂອງເມອງ.ຄວາມເປັນຜູມ້ື ພີ ະອດັ ທະຍາໄສຄບ່ ວງຄອງໃຈ ຄນົ ເປັນລາດສງົ ເຄາະກ່ າວຄ ເປັນພະຈະຣຍິ ະວດັ ທ່ ຍີ ດຶ ໜ່ ຽວນາື້ ໃຈຂອງຊາວແວ່ ນແຄວນ້ື ດວື້ ຍປະການ. 5.ວາດສະເປຍຢະ ມູາຈາເປັນທ່ ດີ ູດດ່ ມ ໂດຍຄວາມໝາຍຂອງຄາສບັ ຄາວ່ າ ວາຊະ ແປວ່ າ ຄາເວາົ້ື ເປຍຢະ ແປວ່ າ ດ່ ມ ທງັ ໝດົ ລວມກນັ ວາຊະເປຍ ຢະ ແປວ່ າ ວາຈາເປັນທ່ ດີ ູດດ່ ມມະນດຸ ເຮາົ ທຸກຄນົ ມກັ ຟງັ ຄາເວາົ້ື ທ່ ມີ ່ ວນອ່ ອນຫວານ ຄາອ່ ອນຫວານນນັ້ື ມຄີ ່ າມລີ າຄ່ າ ຕາມແຕ່ ຖານະຂອງຄນົ ທເີ ວາົື້ ຄ ຖາ້ື ຄນົ ສະເໝີກນັ ເວາົື້ ຄາອ່ ອນຫວານໃຫກ້ື ນັ ຄວາມດູດດມກມນີ ອື້ ຍ ແຕ່ ຖາ້ື ຄນົ ສູງ ສກັ ເວາົ້ື ຄາອ່ ອນຫວານກບັ ຄນົ ທາມະດາຄວາມຮູສື້ ກຂອງຄນົ ທາມະດາຈະມຄີ ວາມດູດດ່ ມຄາຫວານນນັ້ື ມຫີ າຼ ກຫຼາຍ ແລະ ຍ່ ງິ ຖາ້ື ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໄດເ້ື ວາົື້ ຄາອ່ ອນຫວານກບັ ຄນົ ທາມະດາທ່ ວົ ໄປແລວ້ື ຄນົ ທາມະດາຈະມຄີ ວາມຊາບຊ່ ງຶ ໃນ ຄາອ່ ອນຫວານຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ເປັນຮອື້ ຍເທ່ າົ ພນັ ເທ່ າົ ຄວາມຈ່ ງົ ຮກັ ພກັ ດຈີ ະເກດີ ຂນື້ ໃນໃຈຂອງຜູໄ້ື ດຟ້ື ງັ ນາຄາກນັ ອ່ ອນຫວານຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຢ່ າງບ່ ເສ່ ອມຄາຍກນັ ວາຈາຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ນນັ້ື ສະຫຸຼບໄດ້ື 3 ປະເພດຄ: 1. ວາຈາທ່ ເີ ປັນກດົ ໝາຍ 2. ວາຈາທ່ ເີ ປັນຄາທກັ ທາຍປາໄຊ 3. ວາຈານເີື້ ປັນຄາຍ່ ວົ ຍຸຂາ້ື ແຜ່ ນດນິ ວາຈາທ່ ເີ ປັນກດົ ໝາຍ ກຄ ວາຈາທ່ ເີ ວາົື້ ໄປແລວື້ ຜູກ້ື ຽວຂອ້ື ງຕອ້ື ງປະຕບິ ດັ ຕາມວາຈາປະເພດນີື້ ແລະ ທ່ ເີ ຮາົ ມກັ ກ່ າວກນັ ວ່ າກະສດັ ເວາົ້ື ແລວື້ ບ່ ຄນຄາເພາະວາຈາປະເພດນເີື້ ມ່ ອເວາົ້ື ອອກມາແລວື້ ອາດຈະເປັນໂທດ ເພາະສະນນັ້ື ວາຈາປະເພດນທີ້ື ່ ຈີ ະເວາົ້ື ອອກໄປຄວນພຈິ າລະນາກ່ ອນວ່ າຈະເກດີ ຜນົ ດຜີ ນົ ເສຍປະການໃດບາງຄງັື້ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດິນຈະ ຕອື້ ງຄນຄາເພາະເວາົ້ື ໄປແລວ້ື ແຕ່ ບ່ ປະຕບິ ດັ ບ່ ໄດ້ື ຫຼ ຖາື້ ຝນປະຕບິ ດັ ກ່ ຈະເກດີ ຄວາມເສາົື້ ໃຈຢ່ າງຮຸ ນແຮງເຈາົ້ື ແຜ່ ນ ດນິ ບາງອງົ ກ່ ເລອກເອາົ ຂາ້ື ງຄວາມເສາົື້ ແຕ່ ບ່ ຍອມຄນຄາເຊ່ ນັ ເຈາົ້ື ຫຼວງລາພູນເຈາົ້ື ເມອງລາພູນຮບັ ສະໜອງເຈາົ້ື ແມ່ ຊຽງ ໃໝ່ ວ່ າຈະຕດັ ຫວົ ຄນົ ຂາ້ື ຊາ້ື ງຂອງເຈາົ້ື ແມ່ ຊຽງໃໝ່ ໃນຂະນະທ່ ຮີ ບັ ສະໜອງນນັ້ື ຍງັ ບ່ ຮູວ້ື ່ າ ລາດຊະບຸດຄນົ ຂອງທ່ ານ ເອງເປັນຄນົ ຂາື້ ຊາ້ື ງ ເມ່ ອຮູພ້ື າຍຫງຼັ ກ່ ຕອື້ ງເສຍໃຈເພາະເວາົ້ື ໄປແລວື້ ຈາເປັນຈະຕອ້ື ງຍອມເສຍຊວີ ດິ ລກູ ເພ່ ອແລກກບັ ຄາວ່ າ ກະສດັ ເວາົ້ື ແລວ້ື ບ່ ຄນຄາ. ສາລບັ ວາຈາທ່ ເີ ປັນຄາທກັ ທາຍປາໄຊ ບ່ ແມ່ ນເປັນກດົ ໝາຍແຕ່ ໝາຍເຖງິ ວາຈາທ່ ເີ ປັນຄາທກັ ທາຍສນົ ທະນາ ໃນຄາພລີ າດນຕິ ກິ ່ າວວ່ າພະລາຊາເມ່ ອຈະທກັ ທາຍໃຫຍ້ື ມິ ກ່ ອນຍອມດງຶ ດູດໃຈຜູຟື້ ັງສາລບັ ຄາສນົ ທະນາກຄວນເປັນ ຄາອ່ ອນຫວານບ່ ຄວນເປັນຄາສະແດງອານາດແຕ່ ຍອມເປັນຄາເວາົ້ື ທ່ ແີ ຝງໄວດ້ື ວ້ື ຍຄວາມຮກັ ຄວາມປາດຖະໜາດີ ສ່ ວນວາຈາຫຢອກລຂື້ າ້ື ແຜ່ ນດນິ ເປັນພະດາລດັ ທ່ ເີ ວາົື້ ດວື້ ຍຄວາມສາລາຍນໃຈຄຢ່ າງເຈາົື້ ຊວີ ດິ ໄດເື້ ວາົ້ື ຢອກ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 101

ຂາ້ື ລາດຊະການທ່ ເີ ຊນັ ຊ່ ແລວື້ ພະອງົ ອ່ ານບ່ ອອກວ່ າເປັນຫວຼ ງໝາແດ່ ເປັນພະຍາໝາແດ່ ເປັນຕນົ້ື ວາຈາທ່ ເີ ປັນກດົ ໝາຍສາື້ ງປະໂຫຍດໃຫຊື້ າວເມອງວາຈາທ່ ເີ ວາົ້ື ດວ້ື ຍຄວາມອ່ ອນຫວານ ແລະ ວາຈາທ່ ເີ ວາົື້ ຢອກລຂື້ າ້ື ລາດບລພິ ານດວ້ື ຍຄວາມສາລານໃຈຈດັ ເປັນລາດສງົ ເຄາະຄ ວາຈາທດີ ງຶ ດູດນາໃຈຊາວເມອງໄດດື້ ່ ງັ ທ່ ກີ ່ າວ ມານ.ີື້ 6.ນລິ ດັ ຄະລະ ປົກຄອງບາື້ ນເມອງໂດຍບ່ ຕອື້ ງມລີ ່ ມິ ສະລກັ ລາດສງົ ເຄາະຂນ້ື ີ້ື ໂດຍຄາສບັ ຄາວ່ າ ນລິ ດັ ຄະລະ ແປວ່ າ ບ່ ມລີ ມິ ມຄີ ວາມໝາຍວ່ າເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໄດປື້ ົກຄອງ ບາ້ື ນເມອີ ງປາດສະຈາກໂຈນຜູຮື້ າ້ື ຍ ເມ່ ອບາື້ ນເມອງປາດສະຈາກໂຈນຜູຮ້ື າ້ື ຍປະຊາຊນົ ກຈະຢ່ ູເປັນເປັນສຸກຈະໄປໃດ ກບ່ ຕອື້ ງປິດປະຕູບາື້ ນຈະນອນຫຼັບກບ່ ຕອື້ ງປິດປະຕູບາ້ື ນການທ່ ປີ ະຊາຊົນບ່ ຕອ້ື ງປິດປະຕູບາື້ ນເພ່ ອປ້ືອງກັນພວກ ໂຈນຢ່ າງນແີື້ ລະເອນີ້ື ວ່ າ ການປົກຄອງບາ້ື ນເມອງໂດຍບ່ ຕອ້ື ງມລີ ມິ ສະລກັ ຄ ບ່ ຕອ້ື ງໃສ່ ກອນປະຕູນນັ້ື ເອງ. ອນັ ການປົກຄອງບາື້ ນເມອງນນັື້ ມອີ ຸປະສກັ ຢ່ ູສອງປະການທ່ ເີ ປັນຕວົ ຂດັ ຂວາງບ່ ໃຫກ້ື ານປົກຄອງດາເນນີ ໄປ ສ່ ງົ ຄວາມສະຫງບົ ສຸກ ອຸປະສກັ ສອງປະການນນີື້ ກຄໂຈນຜູຮື້ າ້ື ຍ ແລະ ສດັ ຕູຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຜູປ້ື ົກຄອງບາື້ ນເມອງ ໂຈນຜູຮ້ື າື້ ຍນນັື້ ເປັນພວກທ່ ບີ ່ ມກັ ເຮດັ ວຽກງານມກັ ຍາດຊບັ ສມົ ບດັ ຄນົ ອ່ ນມາລຽື້ ງຊບີ ເມ່ ອຍາດຊງິ ປຸື້ນສະດົມຊາວ ບາ້ື ນຢ່ ູແບບນນັື້ ຄວາມສະຫງບົ ສຸກກບ່ ເກດີ ຂນຶ້ື ໃນການປົກຄອງຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ເມ່ ອເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຈະປົກຄອງບາ້ື ນ ເມອງໃຫສື້ ະຫງບົ ສຸກພະອງົ ຈ່ ງົ ຕອ້ື ງຫາທນົ ທາງປາບໂຈນຜູຮື້ າ້ື ຍໃຫໝ້ື ດົ ໄປຊາວເມອງຈ່ ງຶ ຈະຢ່ ູເປັນສຸກສາລບັ ຜູເ້ື ປັນ ສດັ ຕູຂອງເຈາົ້ື ແຜນດນິ ນນັ້ື ກຄອຍຖາື້ ແຕ່ ຈະສາ້ື ງຄວາມປ່ ັນປວນໃຫກື້ ບັ ລດັ ເພາະຕວົ ບ່ ມກັ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຫຼ ອາດຫາ ຫນົ ທາງຂບັ ໄລເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ອອກຈາກລາດສມົ ບດັ ແລວື້ ຕນົ ຈະໄດເື້ ປັນເຈາົ້ື ແຜ່ ນດິນແທນການທ່ ມີ ສີ ດັ ຕູຄອຍຖາ້ື ຍຸຍງໃຫເື້ ກດີ ຄວາມປ່ ັນປວນໃນບາື້ ນເມອງນນັື້ ເປັນອຸປະສກັ ຂອງການປົກຄອງປະການໜ່ ງຶ ດ່ ງັ ນນັ້ື ເມ່ ອເຈາົ້ື ແຜນດນິ ປາດຖະໜາຈະປົກຄອງບາ້ື ນເມອງໃຫຮື້ ມົ ເຢັນຢາງຊະນດິ ທ່ ເີ ອນີ້ື ວາ ບ່ ຕອື້ ງມລີ ່ ມິ ສະລກັ ໄດື້ ນນັື້ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຈະຕອ້ື ງ ແກບ້ື ນັ ຫາເລ່ ອງໂຈນຜູຮ້ື າື້ ຍ ແລະ ຜູເ້ື ປັນສດັ ຕູຕ່ ລາດຊະບນັ ລງັ ໃຫໄື້ ດເ້ື ພ່ ອເປັນການສກສາເລ່ ອງດ່ ງັ ກ່ າວນຈີື້ ່ ງຶ ຂວາງ ຫວົ ເລ່ ອງເພ່ ອເປັນປະເດນັ ການສກຶ ສາ 2 ປະການຄ: 1. ວທິ ກີ ານແກບື້ ນັ ຫາໂຈນຜູຮ້ື າ້ື ຍ 2. ວທິ ແີ ກບ້ື ນັ ຫາສດັ ຕູຕ່ ລາດຊະບນັ ລງັ • ການແກບ້ື ນັ ຫາໂຈນຜູຮ້ື າ້ື ຍ ພະພຸດທະເຈາົ້ື ເວາົ້ື ໄວໃື້ ນກດົ ທນັ ສູດວ່ າ \"ການປາບປາມໂຈນດວ້ື ຍການລງົ ໂທດຫາ້ື ປະການ ຄ ການປະຫານ , ການຈອງຈາ, ການປັບ, ການຕາໜໂິ ທດ ແລະ ການເນລະເທດນນັື້ ບ່ ເຊ່ ອວ່ າເປັນການປາບປາມໂດຍມກັ ເພາະຫຍງັ ເພາະວ່ າພວກໂຈນທ່ ລີ ອດພນົ້ື ຈາກການຖກປາບປາມຍງັ ມຢີ ່ ູພວກນນັື້ ກ່ ຈະກ່ ຄວາມເດອດຮອ້ື ນໃນເຂດແຄວນ້ື ຂອງ ພະລາຊາອກີ ໃນພາຍຫງຼັ ກການປາບໂຈນນນັ້ື ຈະປາບໃຫລື້ າບຄາບຈະປລບໃຫໄື້ ດຜື້ ນົ ຄວນດາເນນີ ຕາມວທິ ທີ ງັ 3 ດ່ ງັ ຕ່ ໄປນ:ີ້ື 1. ພນົ ລະເມອງເຫ່ າຼົ ໃດໃນເຂດແຄວນ້ື ມກັ ໃນກະສກິ າ ແລະ ໂຄຮກັ ຂະກາເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຄວນພະລາດຊະທານ ພນັ ເຂາົ້ື ແລະ ເຂາົ້ື ສາລບັ ລໂິ ພກແກພນົ ລະເມອງເຫ່ ຼາົ ນນັ້ື . 2. ພນົ ລະເມອງເຫ່ ຼາົ ໃດໃນເຊດແຄວນ້ື ໃນການພານດິ ຍະກາເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຄວນພະລາດຊະທານທນຶ ເພ່ ອເຮດັ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 102

ການຄາື້ ຂາຍແກ່ ພນົ ລະເມອງເຫ່ າຼົ ນນັ້ື . 3. ຂາື້ ລາດຊະການມຄີ ວາມດຸໝ່ ນັ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຄວນພະລາດຊະທານເບຍື້ ລຽ້ື ງ ແລະ ເງນິ ເດອນຕຂາື້ ລາດຊະ ການເຫ່ າຼົ ນນັື້ ໃນໂອກາດອນັ ສມົ ຄວນ. ພະພຸ ດທະເຈາົ້ື ທ່ ຍີ ກົ ມາຂາ້ື ງເທງິ ເຮາົ ຈະພົບວ່ າພະພຸ ດທະເຈາົ້ື ບ່ ສັງສອນໃຫເື້ ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ເຮດັ ການປາບໂຈນ ດວື້ ຍວທິ ລີ ງົ ອາຍາແຕ່ ສ່ ງັ ສອນໃຫເ້ື ຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ປາບໂຈນດວ້ື ຍວທິ ສີ ່ ງົ ເສມີ ໃຫມ້ື ອີ າຊີບທງັ ນີື້ ກດວື້ ຍໄດພື້ ຈິ າລະນາ ເຫນັ ວ່ າໂຈນຜູຮື້ າື້ ຍທ່ ເີ ຮດັ ການປຸນື້ ສະດມົ ນນັ້ື ເພາະບ່ ມອີ າຊບີ ຈ່ ງຶ ຕອື້ ງທ່ ຽວປຸນ້ື ຄນົ ອ່ ນລຽື້ ງຊບີ ແລະ ການທ່ ບີ ່ ອາຊບີ ຊບັ ທ່ ີຈະປະກອບອາຊີບ ເມ່ ອເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ພະລາດຊະທານພນັ ເຂາົ້ື ແລະ ເຂາົ້ື ສາລັບບລໂິ ພກລະບຸວ່ າເມ່ ອຈະ ສ່ ງົ ເສມີ ກະສກິ າໃຫພື້ ະລາດຊະທານແນວເຂາົື້ ເມ່ ອໄດເ້ື ຂາົ້ື ມາແລວື້ ກເກບັ ເຂາົ້ື ນນັື້ ໄວລ້ື ຽ້ື ງຕນົ ແລະຄອບຄວົ ກເປັນ ອນັ ວ່ າມກີ ນິ ແລວື້ ບ່ ຕອ້ື ງອດົ ຕາຍ ສ່ ວນໂຄຮກັ ຂະການນັ້ື ຖເປັນສ່ ວນໜ່ ງຶ ຂອງກະສກິ າເພາະຜູຈ້ື ະເຮດັ ການປູກຝ່ ັງຈະ ຕອ້ື ງມງີ ວົ ໄວໄ້ື ຖນາ ດ່ ງັ ນນັ້ື ຄນົ ເຮດັ ກະສກິ າຈ່ ງຶ ຕອ້ື ງລຽື້ ງໂຄໄວດື້ ວື້ ຍແຕ່ ບາງຄນົ ອາດຈະລຽື້ ງງວົ ໄວຮ້ື ດີ ນມົ ຂາຍເຊ່ ງິ ກ ເປັນອາຊບີ ອກີ ຊະນດິ ໜ່ ງຶ ແຕ່ ເຂາົ ບ່ ແຍກອອກຈາກກະສກິ າກເພາະວ່ ຄນົ ສະໄໝນນັ້ື ຮດີ ນມົ ງວົ ຂາຍເປັນງານເສ່ ມີ ງານ ຫກຼັ ຫຼ ອາທບີ ຫຼກັ ຍງັ ຕອ້ື ງເຮດັ ນາປູກເຂາົ້ື ເກບັ ເຂາົື້ ໄວກ້ື ນິ ກນັ ທຸກຄນົ ເພາະສະນນັື້ ຈ່ ງຶ ລວມກະສກິ າ ແລະ ໂຄຮກັ ຂະ ກາໄວນື້ າກນັ . ການຄາື້ ຂາຍເປັນອາຊີບທ່ ເີ ຮດັ ກນັ ມາດົນແລວ້ື ໃນສະໄໝບູຮານການຄາື້ ຂາຍໃຂກ້ື ວຽນບັນທຸກສນິ ຄາື້ ໄປ ຂາຍຍງັ ຕ່ າງເມອງ ເມ່ ອຂາຍສິນື້ ຄາື້ ໝົດລງົ ແລວ້ື ກນາສນິ ຄາ້ື ຂອງເມອງນນັື້ ກບັ ມາຂາຍທ່ ີເມອງຂອງຕົນຕ່ ໄປການ ຄາ້ື ຂາຍແບບນຕີ້ື ອື້ ງໃຊທື້ ນຶ ດ່ ງັ ນນັ້ື ຖາື້ ບ່ ມທີ ນຶ ກ່ ຫາບ່ ໄດດ້ື ່ ງັ ນນັື້ ເມ່ ອເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ໄດສ້ື ່ ງົ ເສມີ ອອກທນຶ ໃຫພ້ື ່ ຄາ້ື ທ່ ບີ ່ ມີ ທນຶ ກ່ ເຮດັ ການຄາື້ ຂາຍໄດື້ ເມ່ ອມອີ າຊບີ ແລວື້ ຄວນຈະບ່ ກ່ ຄວາມເດອດໃຫແ້ື ກ່ , ບາື້ ນເມອງ. ສາລບັ ຂາື້ ລາດຊະການນນັ້ື ເປັນອາຊບີ ທ່ ຮີ ບັ ໃຊແ້ື ຜ່ ນດນິ ຮບັ ໃຊເື້ ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໃນການປົກຄອງບາື້ ນເມອງຖາື້ ຂາ້ື ລາດຊະການທ່ ເີ ຮດັ ວຽກຢ່ າງດຸໝ່ ນັ ແຕ່ ເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ບ່ ໃຫລ້ື າງວນັ ໃຫເ້ື ລຍີ ຂາື້ ລາດຊະການນນັ້ື ກຈະໝດົ ກາລັງໃຈ ເມ່ ອໝດົ ກາລງັ ໃຈງານການປົກຄອງກ່ ບ່ ຮຽບຮອ້ື ຍ ເມ່ ອການປົກຄອງບ່ ຮຽບຮອ້ື ຍຄວາມເດອດຮອື້ ນກ່ ຄວນຈະຕກົ ຢ່ ູແກ່ ປະຊາຊນົ ດ່ ງັ ນນັ້ື ເມ່ ອຕອ້ື ງການຜນົ ສາເລດັ ຂອງການປົກຄອງເມ່ ອມຂີ າ້ື ລາດຊະການເຮດັ ລາດຊະການຢ່ າງມີ ປະສດິ ທພິ າບ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຕອື້ ງພະລາດຊະທານລາງວນັ ເຊ່ ນັ ເບຍື້ ລຽື້ ງ, ເງນີ ເດອນ ເປັນຕນົ້ື . ພະພຸດທະອງົ ເວາົ້ື ວ່ າ ຜນົ ຂອງການສະໜບັ ສະໜູນຊາວເມອງໃຫເ້ື ຮດັ ກະສກິ າໂຄຮກັ ຂະກາ, ພານດິ ຍະກາ ແລະ ປະທານລາງວນັ ແກ່ ຂາ້ື ລາດຊະການທ່ ຂີ ະຫຍນັ ໃນພາລະກດິ ຊບັ ສນິ ຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຈະພອກພູນມະຫາສານ ທ່ ເີ ປັນແບບນກີື້ ເພາະວ່ າເມ່ ອຊາວເມອງມອີ າຊບີ ແລະ ຂາ້ື ລາດຊະການຕງົ ຕ່ ຫນາັ ທ່ ພີ າສອີ າກອນກເພ່ ມີ ຂນຶື້ ເມ່ ອພາສີ ອາກອນໄປໃດມາໃດບ່ ຕອື້ ງປິດປະຕູບາ້ື ນບ່ ຕອື້ ງມຄີ ນົ ເຈາົ້ື ບາ້ື ນເພາະຫຍງັ ຕອບວ່ າເພາະບ່ ມໂີ ຈນປຸນ້ື ບ່ ມລີ ກັ ໃນບາື້ ນ ເມອງຖາມວ່ າເພາະຫຍງັ ຈ່ ງຶ ບ່ ມໂີ ຈນ ແລະ ຄນົ ລັກໃນບາ້ື ນເມອງຕອບວ່ າເພາະລາດຊະດອນທຸກຄນົ ມອີ າຊີບມີ ອາຫານບລໂິ ພກບ່ ອດົ ຢາກດ່ ງັ ນນັື້ , ຈ່ ງຶ ເປັນການສມົ ເຫດຜນົ ແລວື້ ທ່ ພີ ະພຸດທະອງເວາົື້ ວ່ າ ການຈະປາບໂຈນຄວນສ່ ງົ ເສ່ ມີ ອາຊບີ ຂອງຊາວເມອງ ແລະ ສະໜບັ ສະໜນູ ຂາື້ ລາດຊະການທຂີ ະຫຍນັ ໝ່ ນັ ພຽນໃນລາດບາື້ ນເມອງ. ໃນໜງັ ສຄາໃຫກື້ ານຄນົ ສະໄໝກ່ ອນ ໄດກ້ື າວໄວວື້ ່ າ ໃນແຜ່ ນດນິ ເຈາົື້ ກຣົມໂກກ ໄດ້ື ປົກຄອງປະຊາຊນົ ແຜ່ ນດນິ ຄກບັ ພ່ ກບັ ລູກ ບາ້ື ນເມອງສະຫງບົ ຮມົ ເຢັນບ່ ມໂີ ຈນຜູຮື້ າື້ ຍ ບາື້ ນເຮອນຂອງລາດຊະດອນບ່ ຕອ້ື ງລອື້ ມຮົວື້ ແຕ່ ປະການໃດທງັ ນເີ້ື ປັນເພາະພະເຈາົ້ື ບຣມົ ໂກກໄດໃ້ື ຊທ້ື າເປັນຫຼກັ ໃນການປົກຄອງຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫບື້ າື້ ນເມອງສະຫງບົ ຮົມເຢັນບາື້ ນເຮອນບ່ ຕອື້ ງໃສ່ ລິມສະລັກເຫດການດ່ ັງກ່ າວມານີມ້ື ີສະເພາະໃນລັດຊະການເທ່ ົນີເື້ ທ່ ົານັນ້ື ໃນ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 103

ລດັ ຊະການອ່ ນບ່ ມປີ າກດົ ເລຍີ ດ່ ງັ ນນັ້ື ການຈະປາບປາມໂຈນຜູຮື້ າື້ ຍໃຫລ້ື າບຄາບ ຄວນສ່ ງົ ເສມີ ໃຫຊ້ື າວເມອງມອີ າຊບີ ແລະ ໃຊທ້ື າເປັນ ຫກຼັ ໃນການປົກຄອງ • ການແກບື້ ນັ ຫາສດັ ຕູຕ່ ລາດຊະບນັ ລງັ ລກັ ສະທງັ ໝດົ ທ່ ກີ ່ າວມາ ເປັນວທິ ທີ ພີ ະພຸດທະອງົ ເວາົື້ ໄວສ້ື າລບັ ພຈິ າລະນາຜູເ້ື ປັນສດັ ຕູ ເມ່ ອເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຮູ ື້ ວ່ າຄນົ ໃດເປັນສດັ ຕູແລວື້ ຈະໄດຫ້ື າທາງແກໄ້ື ຂຄນົ ເປັນສດັ ຕູໃຫກ້ື ບັ ກາຍມາເປັນມດີ ເຊ່ ງິ ການນາຄນົ ຜູເ້ື ປັນສດັ ຕູໃຫື້ ເປັນມດີ ນນັື້ ຜູປ້ື ົກຄອງບາ້ື ນເມອງຕອ້ື ງເຮດັ ເພາະເຫດໃດຕອື້ ງຫາເພາະຖາື້ ບ່ ຮດັ ສດັ ຕູໃຫເື້ ປັນມດີ ແລວື້ ຜູເ້ື ປັນສດັ ຕູ ຂອງເຈາົື້ ແຜນດນິ ນນັ້ື ຈະກ່ ຄວາມເດອດຮອ້ື ນແກ່ ບາື້ ນເມອງ ແລະ ລາດຊະບນັ ລງັ ແລະ ທ່ ຮີ າື້ ຍທສີ ຸດກຄ ຄນົ ທ່ ມີ ີ ອານາດທ່ ວົ ໄປເມ່ ອຮູວ້ື າໃຜເປັນສດັ ຕູແລວ້ື ກຫາທາງທາລາຍ ແລະ ກນັ ແກງ ໄດກື້ ານກະທາດ່ ງັ ກາວຍ່ ງິ ເພ່ ມີ ຄວາມ ເປັນສດັ ຕູຫຼາຍຍ່ ງິ ຂນຶ້ື ເພາະເຫດນີື້ ແລະ ຈ່ ງຶ ກ່ າວວ່ າຜູປ້ື ົກຄອງຕອື້ ງຫາທາງເຮດັ ໃຫຄື້ ນົ ທ່ ລີ ກັ ສະທງັ ໝດົ ທ່ ກີ າວມາ ເປັນວທິ ທີ ່ ພີ ະພຸດທະອງົ ເວາົື້ ໄວສື້ າລບັ ພຈິ າລະນາຜູເື້ ປັນສດັ ກວທິ ທີ ່ ຈີ ະປ່ ຽນສດັ ຕູໃຫເ້ື ປັນມດີ ມວີ ທິ ຢີ ່ ູສອງວທິ ຄີ : ໃຫ້ື ຕາແໜ່ ງ ແລະ ລງົ ອາຍາການໃຫຕ້ື າແໜ່ ງເປັນວທິ ທີ ດີ ທີ ສີ ຸດເພາະຈະເຮດັ ໃຫຢື້ ຸດຜູນ້ື ນັື້ ໄດຢື້ ່ າງເດດັ ຂາດຕວົ ຢ່ າງນເີື້ ຮາົ ຈະເຫັນໄດໃ້ື ນແຜ່ ນດິນພະອົງສະຖາປະນາການຂຸ ນອິດເຣຄັງຂຶນື້ ເປັນເຈາົື້ ແຜ່ ນດິນອີກອົງໜ່ ຶງເພາະພະອົງໄດື້ ພຈິ າລະນາແລວື້ ວ່ າຖາື້ ບ່ ເຮດັ ນນັື້ ລາດຊະບນັ ລງັ ກອາດຈະມບີ ນັ ຫາເພາະຂຸ ນອດິ ເຣສຄງັ ເປັນພະອະນຸຊາຂອງພະອງົ ເອງ ເຊ່ ງິ ມບີ າລະມພີ ສມົ ຄວນຈ່ ງຶ ຍ່ ອມໃຫກ້ື ຽດໃຫເື້ ຖງິ ຂະໜາດແລວື້ ເຫດການທຸກຢ່ າງໃນແຜ່ ນດນິ ກສະຫງບົ ຮຽບ ຮອື້ ຍຕອະຫຼອດມາ. ສາລັບການລງົ ອາຍາເປັນວທິ ີທສີ ອງທ່ ເີ ມອເຮດັ ວທິ ີທໜີ ່ ງຶ ແລວ້ື ບ່ ໄດຜ້ື ນົ ຜູນື້ ນັ້ື ກຍງັ ເປັນສັດຕູຢ່ ູຍອມລງົ ອາຍາເຊ່ ນັ : ກກັ ບລເິ ວນ. ຂງັ ຄຸກ ຫຼ ເນລະເທດດວ້ື ຍ ເປັນຕນົື້ ແຕ່ ບ່ ຄວນຈະລງົ ອາຍາເຖງິ ປະຫານເພາະຜູເ້ື ປັນສັດຕູ ກບັ ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ນນັື້ ສ່ ວນໃຫຍ່ ກຄຜູທື້ ມີ ສີ ດິ ທໃິ ນລາດຊະສມົ ບັດເຊ່ ນັ ກນັ ເມ່ ອເຂາົ ບ່ ຍອມຮບັ ບາລະມຂີ ອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ກຄວນລງົ ໂທດໃຫເ້ື ຂດັ ຫຼາບ ເມ່ ອເຂດັ ຫຼາບແລວ້ື ກຄວນປອຍອອກມາໃຫມື້ ຊວີ ດິ ຢ່ າງສຸກສະບາຍໃນໂລກ ດວ້ື ຍ. ໃນສະໄໝບູຮານສະເພາະໃນປະເທດໄທເຮາົ ຜູມ້ື ອີ ານາດມກັ ບ່ ຄ່ ອຍຈະໃຊວ້ື ທິ ທີ ໜີ ່ ງຶ ຄ:ການໃຫຕ້ື າແໜ່ ງແກ່ ພະເຊດຖາ ຫຼ ພະອະນຸຊາ ຢືາ້ ນແຕ່ ວ່ າພະເຊດຖາ ຫຼ ພະອະນຸຊາທບີ ່ ໄດສື້ ມົ ບດັ ຈະແຍງລາດຊະສມົ ບດັ ຈ່ ງຶ ຫາທາງ ຂາື້ ເພ່ ອໃຫໝ້ື ດົ ຊຽນໜາມໃນບນັ ລງັ ເພາະສະນນັ້ື ຈ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫວ້ື ທິ ປີ ່ ຽນຜູປ້ື ົກຄອງບາ້ື ນເມອງຂອງໄທໃນນະດດີ ມແີ ຕ່ ການວທິ ກີ ານຂາ້ື ກນັ ເພ່ ອໄດອື້ ານາດການປົກຄອງເປັນສ່ ວນໃຫຍ່ ກ່ ມພີ ະອງົ ທໄີ ດມ້ື ພີ ະຄຸນອນັ ປະເສດີ ໃຊວ້ື ທິ ທີ ່ ໜີ ່ ງຶ ຄ ໃຫຕ້ື າແໜ່ ງ ຕວົ ຢ່ າງເຊ່ ນັ : ສມົ ເດດັ ພະນະເລສວນໄດໃ້ື ຫກື້ ຽດພະອະນຸຊາພະເອກາດສະຣດົ ແລະ ພະເຈາົື້ ຢ່ ູຫວົ ໄດໃື້ ຫກ້ື ຽດພະປີນເຈາົື້ ຢ່ ູຫວົ ໃນແຜ່ ນດນິ ທງັ ສອງສະໄໝນເີ້ື ຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ບ່ ຕອ້ື ງວຕິ ກົ ຕ່ ສດັ ຕູຂອງລາດຊະບນັ ລງັ ເພາະ ພະອງົ ຍຸດໄດແ້ື ລວື້ ດວ້ື ຍການມອບຕາແໜ່ ງນຄີື້ ວິທີການປາບຜູເື້ ປັນສັດຕູຕ່ ບາື້ ນເມອງ ຫຼ ຜູເື້ ປັນສັດຕູຕ່ ລາດຊະ ບນັ ລງັ ຂອງເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ເມ່ ອໝດົ ໂຈນ ແລະ ຜູເ້ື ປັນສຽນໜາມແລວື້ ບາ້ື ນເມອງກສະຫງບົ ຮມົ ເຢັນຕະຫຼອດໄປ. 7. ບດົ ສະຫຸຼບ ພະພຸ ດທະເຈົາື້ ໄດຫື້ ວັງຈະໃຫເ້ື ຈົາື້ ແຜນດິນເປັນທ່ ີຮັກຂອງມະຫາຊົນຈ່ ຶງໄດບ້ື ັນຍັດລາດສົງເຄາະຄ: ຫຼກັ ການຢຶດໜຽວນາ້ື ໃຈປວງຊນົ ຂອງພະລາຊາໄວ້ື 5 ປະການຄ: ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 104

1) ມປີ ິຊາໃນການບາລຸງມາື້ ເປັນຕນົ້ື ເອນີ້ື ວ່ າ ອດັ ນະເມທະ ເຊ່ ງິ ລາດສງົ ເຄາະຂນ້ື ີ້ື ພະພຸດທະອງົ ປ່ ຽນຈາກການ ຂາື້ ມາ້ື ອຸປະການໃນພທິ ອີ ດັ ວະເມດຂອງສາສະໜາພາມມາເປັນວທິ ກີ ານບາລຸງລຽື້ ງມາ້ື ເພ່ ອໃຊປ້ື ະໂຫຍດ ໃນລາດຊະການທງັ ນເີື້ ພາະເຫນັ ວ່ າການຂາ້ື ມບ້ື ູຊາຢັນເປັນພທິ ທີ ່ ຫີ ຽື້ ມໂຫດບ່ ເປັນພທິ ່ ສີ ນັ ເສນີ ແຕ່ ເມ່ ອປ່ ຽນ ມາເປັນພທິ ບີ າລຸງຊາື້ ງ, ມາື້ ເປັນຕນົ້ື ແລວ້ື ມະຫາຊນົ ຄວນຈະນຍິ ມົ ຍກົ ຍອ້ື ງ ແມ່ ນແຕ່ ຊາື້ ງ, ມາື້ ເອງເມ່ ອບ່ ຖກຂາື້ ບູຊາຢັນກຈະນຍິ ມົ ຮກັ ໃຜເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ໄປອກີ . 2) ມປີ ີຊາໃນການເກຍກອມຄນົ ເອນີ້ື ວ່ າ ປູຣສິ ະເມທະລາດສງົ ເຄາະຂນ້ື ິ ພະພຸດທະອງົ ມຸງຫວງັ ຈະໃຫພື້ ະລາຊາ ເປັນທນີ ຍິ ມົ ຍກົ ຍອື້ ງຂອງຊາວເມອງດວ້ື ຍການປະຕບິ ດັ ພະອງົ 8 ປະການ ມກີ ານປະຕບິ ດັ ພະອງົ ຄພະອນິ ເປັນຕນົື້ . 3) ມອີ ດັ ທະຍາໄສຄບ່ ວງຄອງໃຈຄນົ ເອນີ້ື ວ່ າ ສາມາປາສະ ລາດສງົ ເຄາະຂນື້ ີ້ື ສາື້ ງໃຫອື້ ດັ ທະຍາໄສຂອງເຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ເປັນທ່ ດູດດງຶ ຂອງມະຫາຊນົ ດວື້ ຍການວາງພະອງົ ໄດຖ້ື ກຕອ້ື ງຖກໃຈບຸກຄົນທ່ ເີ ປັນຂຽວງາຂອງ ເມອງ ເປັນຕນົື້ . 4) ມູາຈາເປັນທ່ ດີ ູດດມເອນີື້ ວ່ າ ວາດເປຍຢະ ລາດສງົ ເຄາະຂນ້ື ຄີື້ : ການເວາົື້ ວາຈາເປັນກດົ ໝາຍເປັນປະໂຫຍດ ແກ່ ມະຫາຊນົ ໄດຍື້ ມິ ກ່ ອນທກັ ທາຍປາໄຊໄດຢ້ື ອກລຖື້ າື້ ແຜ່ ນດນິ ໂດຍບ່ ຖໂຕ ຜນົ ຈາກການປະຕບິ ດັ ຕາມ ວທິ ນີ ພີ້ື ະອງົ ຈະເປັນທນີ ຍິ ມົ ຂອງຊາວເມອງ. 5) ປົກຄອງບາ້ື ນເມອງໂດຍບ່ ມລີ ່ ມິ ສະລກັ ເອນີື້ ວ່ າ ນຣິ ດັ ນະລະ ລາດສງົ ເຄາະຂນື້ ີື້ ຄ ການຜູກມດັ ໃຈຊາວເມອງ ດວ້ື ຍການປົກຄອງທ່ ປີ າດສະຈາກໂຈນຜູຮ້ື າ້ື ຍ ແລະ ປາດສະຈາກສດັ ຕູຂອງລາດຊະບນັ ລງັ ເມ່ ອບາື້ ນເມອງ ປາດສະຈາກໂຈນຜູຮື້ າື້ ຍ ແລະ ສດັ ຕູຂອງລາດຊະບນັ ລງັ ຊາວເມອງກຢ່ ູຢ່ າງສນັ ຕສິ ຸກປະຕູເຮອນບ່ ຕອື້ ງປິດ ບ່ ຕອື້ ງລງົ ກອນການທ່ ຈີ ະໃຫບື້ າື້ ນເມອງປາດສະຈາກໂຈນ ແລະ ສດັ ຕູຂອງລາດຊະບນັ ລງັ ໄດເ້ື ຈາົ້ື ແຜ່ ນດນິ ຈະຕອື້ ງສະໜບັ ສະໜູນຊາວເມອງດວ້ື ຍການມອບແນວເຂາົື້ ແລະ ເຂາົື້ ແກ່ ຊາວເມອງທ່ ເີ ຮດັ ກະສກິ າ ແລະ ໂຄຮັກຂະກາ ແລະ ມອບເງນີ ເດອນແກ່ ຂາ້ື ລາດຊະການທ່ ີດຸໝ່ ັນ ສ່ ວນການປາບຜູເື້ ປັນສັດຕູຕ່ ລາດຊະ ບນັ ລງັ ກນນັ້ື ເຈາົື້ ແຜ່ ນດນິ ຕອື້ ງມອບຕາແໜ່ ງໃຫຜ້ື ູນື້ ນັ້ື ເມອມອບຍດົ ແລະ ຕາແໜ່ ງແລວື້ ສດັ ຕູນນັື້ ກຍງັ ບ່ ປ່ ຽນແປງ ຈ່ ງຶ ຄວນລງົ ອາຍາດວ້ື ຍປະສງົ ໃຫເ້ື ຂດັ ຫາຼ ບເທ່ າົ ນນັ້ື ບ່ ຄວນລງົ ໂທດໃຫເື້ ຖງິ ຕາຍ. ຄາຖາມປະຈາບດົ ທີ 6 1. ພທິ ອີ ດັ ວະເມທະ ແລະ ພທິ ອີ ດັ ສະເມທະຕ່ າງກນັ ແນວໃດ? ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍມາໂດຍລະອຽດ 2. ພທິ ທີ ງັ ສອງນນັ້ື ພທິ ກີ າຊະນດິ ໃດຈດັ ເປັນລາດສງົ ເຄາະ ແລະ ເພາະເຫດໃດຈ່ ງຶ ຈດັ ເປັນພທິ ລີ າດສງົ ເຄາະ ແລະ ອກີ ພທິ ກີ າໜ່ ງຶ ບ່ ຈດັ ເປັນລາດສງົ ເຄາະເພາະເຫດໃດ? ອະທບິ າຍ 3. ຄາວ່ າອດັ ສເມທະແປວາແນວໃດ? ເປັນພທິ ກີ າຂອງລດັ ທສິ າດສະໜາໃດ? ເຂາົ ມຕີ ວົ ຢ່ າງການກະທາທີ ກງົ ກນັ ຂາື້ ມກບັ ອດັ ສະເມທະ ຫຼ ບ່ ? ຈ່ ງົ ເລ່ າົ ມາພອື້ ມວຈິ ານໃຫຟ້ື ັງດວື້ ຍວ່ າເປັນຜນົ ດີ ຫຼ ເປັນຜນົ ເສຍແນວ ໃດ? 4. ປູຣິສະເມທະ ແປວ່ າແນວໃດ ພະພຸດທະເຈາົື້ ໄດບ້ື ັນຍດັ ລາດສງົ ເຄາະຂນ້ື ມີ້ື າຈາກພທິ ກີ າຊະນດິ ໃດ? ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍ ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 105

5. ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍລາດນຕິ ດິ ່ ງັ ຕ່ ໄປນມີື້ າພເຂາົື້ ໃຈ 1. ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ແບບດວງອາທດິ 2. ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ແບບມະຫາສະໝຸດ 3. ປະຕບິ ດັ ພະອງົ ແບບເມກ 6. ພະເຈາົື້ ແຜ່ ນດນີ ຕອື້ ງປະພດຶ ພະອງົ ແນວໃດ ຈ່ ງຶ ຈະເອນີ້ື ວ່ າສາມາປາສະ? ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍໃຫເື້ ຂາົື້ ໃຈ 7. ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍຂປ້ື ຽບທຽບສ່ ວນປະກອບຂອງບາ້ື ນເມອງດ່ ງັ ຕ່ ໄປນວີື້ ່ າແມ່ ນຫຍງັ ແລະ ເພາະເຫດໃດຈ່ ງຶ ເປັນ ແບບນນັ້ື ? ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍໃຫເ້ື ຂາົ້ື ໃຈ 1. ທອ້ື ງຂອງເມອງ 2. ທ່ ງົ ໄຊຂອງເມອງ 3. ມຕນີ ຂອງເມອງ 8. ວາດເປຍຢະ ແປວ່ າ ຫຍງັ ? ປະຕບິ ດັ ແນວໃດ? ຈ່ ງຶ ຈະເອນີື້ ວ່ າວາດເປຍຢະ?ຈ່ ງົ ອະທບິ າຍ 9. ພະພຸດທະເຈາົ້ື ໄດວື້ າງວທີ ກີ ານປາບໂຈນໄວກວທິ ມີ ຫີ ຍງັ ດ່ ? ຈ່ ງົ ອະທບີ າຍໃຫເື້ ຫນັ ວ່ າວທິ ເີ ຫ່ ຼາົ ນນັື້ ຈະປາບ ໂຈນໄດແື້ ນວໃດ?ອະທບິ າຍໃຫເ້ື ຫນັ ຈງິ 10. ລາດສງົ ເຄາະຄຫຍງັ ມເີ ທ່ າົ ໃດ? ມຫີ ຍງັ ແດ່ ຈ່ ງົ ສະແດງມາໃຫ້ື ແປ່ ໂດຍ ປະລນິ ຍາຕິ ພູລໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ 106

ເອກະສານອາ້ ງອງີ 1. ກມົ ວຊິ າການ. ເລ່ົ າົ ເລ່ົ ອງເມອງເໜົ່ ອ. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ: ອງົ ການຄາ້ ຄຸຣຸສະພາ, 2524. 2. ເຈາົ້ ພະຍາພະຄລງັ (ຫນົ ). ຣາຊາທຣິ າດ. ພະນະຄອນ: ສານກັ ພມິ ລງັ ວທິ ະຍາ, 2515. 3. ຈະເລນີ ໄຊຊະນະ. ປະຫວັ ດສາດໄທ. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ: ເກດບນັ ກດິ , 2517. 4. ຈານງົ ທອງປະເສດີ . ຊຸດອາລະຍະທາຕະເວນັ ອອກ. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ: ລາດບນັ ດດິ ສະຖານ,2510. 5. ປະຣດິ າ ຊສີ ະລາໄລ. ຢ່ົ ີຈບັ ສ່ົ ເີ ຫົ່ າົ . ພະນະຄອນ: ພມິ ເປັນອະນຸສອນເນົ່ ອງໃນງານພະລາດ ຊະທານວາງສບົ ຮອ້ ຍຕຫີ ຼອມ ສຢີ ານນົ , 2513. 6. ປະຊາ ພູນວວິ ດັ . ເມາົ ເຊຕຸງ. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ: ສານກັ ພມິ ບນັ ນາຄານ, 2518. 7. ພະໄຕປິດກົ ພາສາໄທ ສະບບັ ຫຼວງ. ກຸງເທບມະຫານະຄອນ: ກມົ ການສາສະໜາ, 2525