แนวทางการจัดการ ทวิ

แนวทางปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอื่ ง มาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗ ศูนย์อาชวี ศึกษาทวภิ าคี ส�านักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา แนวทางปฏิบัตกิ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอื่ งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ค�าน�า กระทรวงศึกษาธิการ ได้ก�าหนดมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีขึ้น เพือ่ ใช้เป็นหลักและแนวทางในการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ให้มีคุณภาพและประสิทธิภาพ ย่ิงข้นึ ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันท่ี ๑๗ ตลุ าคม ๒๕๕๗ เรอื่ งมาตรฐานการจัดการ อาชีวศึกษาระบบทวิภาคี โดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป ซ่งึ ไดล้ งประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ ๑๓๑ ตอนพเิ ศษ ๒๓๙ ง วนั ท่ี ๒๔ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๗ แลว้ ตามมาตรฐานการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคดี งั กลา่ วมคี วามเก่ยี วขอ้ งกบั หลายฝา่ ย อาทิเชน่ สถานศกึ ษา สถานประกอบการ ครู ผเู้ รยี น และผปู้ กครอง ดงั นน้ั เพ่อื ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจตรง กนั มคี วามชดั เจนในแนวทางและวธิ ปี ฏบิ ตั ิ สา� นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษาจงึ มอบหมาย ให้ศูนย์อาชีวศึกษาทวิภาคี จัดท�าแนวทางปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีขึน้ เพื่อให้ สถานศึกษาและสถานประกอบการน�าไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี และให้ครู อาจารย์ ผู้เรียน ตลอดจนผู้ปกครอง มีความรู้ความเข้าใจแนวปฏิบัติในการจัดการ อาชีวศึกษาระบบทวิภาคีดีขึ้น พร้อมทจี่ ะให้ความร่วมมือและสนับสนุนการจัดการอาชีวศึกษา ระบบทวภิ าคี ตามมาตรฐานทกี่ ระทรวงศึกษาธกิ ารประกาศ ศูนย์อาชีวศึกษาทวิภาคีด�าเนินการจัดท�าแนวทางปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษาระบบ ทวิภาคีเปน็ ที่เรียบร้อยแล้ว โดยพฒั นาและปรบั ปรุงขน้ึ จากแนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชีวศึกษา ระบบทวภิ าคี ปี พ.ศ. ๒๕๕๖ เพือ่ ใหส้ อดคลอ้ งตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ ารเรือ่ งการจัดการ อาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ซ่งึ คณะผบู้ รหิ ารสถานศึกษา ครู คณาจารยแ์ ละผเู้ กยี่ วข้องรว่ มประชมุ ปรกึ ษาหารอื ท�าแนวทางปฏบิ ัตกิ ารจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ท้ังน้ไี ดผ้ า่ นความเหน็ ชอบจาก คณะอนกุ รรมการการอาชวี ศกึ ษาดา้ นความรว่ มมอื การจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี จงึ กา� หนด ให้สถานศึกษาและสถานประกอบการ นา� ไปใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษา ระบบทวิภาคีให้ถูกต้อง มีมาตรฐาน โดยครู คณาจารย์ สถานประกอบการ ผู้เรียน ผู้ปกครอง มีความเข้าใจร่วมมือส่งเสริม ให้การสนับสนุนและมีส่วนร่วมในการพัฒนาการจัดการอาชีวศึกษา ระบบทวิภาคีให้มคี ุณภาพอยา่ งย่ังยืนตอ่ ไป ศนู ยอ์ าชวี ศกึ ษาทวภิ าคสี า� นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา ขอขอบคณุ คณะกรรมการ ดา� เนนิ งาน คณะอนกุ รรมการการอาชวี ศกึ ษาดา้ นความรว่ มมอื การจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี และผเู้ กย่ี วขอ้ งท่ีมสี ว่ นรว่ มจดั ท�าแนวทางปฏบิ ตั กิ ารจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคฉี บบั น้สี �าเรจ็ เรยี บรอ้ ย ศนู ย์อาชีวศกึ ษาทวภิ าคี แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอื่ งมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สารบัญ หน้า ก ค�าน�า ข สารบัญ ๑ การจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ๔ ๑. หลกั การและวตั ถุประสงคก์ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๕ ๙ ● พัฒนาการของการศึกษาระบบทวิภาคี ● ปจั จัยแห่งความส�าเร็จ ในการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๑๑ ๒๕ ประกอบด้วยองค์ประกอบตา่ งๆ ดังต่อไปน้ี ๒๖ ● ขน้ั ตอนการด�าเนนิ การการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๓๓ ๒. คุณภาพของผูส้ า� เรจ็ การศึกษา ๓๔ ๓. โครงสรา้ งหลกั สูตร จ�านวนหนว่ ยกติ การคดิ หน่วยกิตต่อภาคเรยี นและการจดั การ ๓๕ ๔. ผู้สอนและบคุ ลากรสนับสนุนการจดั การอาชีวศึกษาระบบทวภิ าค ี ๘๓ ๕. ทรพั ยากรการเรยี นการสอนและการจัดการ ๘๔ ๖. สถานศกึ ษาทีจ่ ัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าค ี ๘๔ ๗. สถานประกอบการที่จัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาค ี ๘๕ ๘. ครูฝกึ ในสถานประกอบการ ๑๐๙ ๙. คณุ สมบัติของผู้เรียน ๑๒๐ ๑๐. การจัดการเรยี นการสอนและการฝกึ อาชีพของสถานประกอบการ ๑๒๗ ๑๑. ข้อก�าหนดการนิเทศ ๑๒๙ ๑๒. การวัดผลและประเมนิ ผลการเรียนและส�าเร็จการศกึ ษา ๑๓๕ ๑๓. การประกันคณุ ภาพผูส้ �าเรจ็ การศึกษา ๑๓๗ ๑๔. การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคีระหว่างสถานศกึ ษาและสถานประกอบการในต่างประเทศ ๑๓๙ บรรณานกุ รม ภาคผนวก ๑๔๓ ● คา� ส่ังสา� นักงานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษา เร่อื ง แต่งตั้งคณะกรรมการด�าเนนิ งาน ๑๕๑ จดั ทา� แนวปฏิบตั กิ ารจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ๑๕๔ ● ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ● ประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรือ่ งกรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชวี ศกึ ษาแหง่ ชาติ ๑๕๘ พ.ศ. ๒๕๕๖ ๑๖๒ ● ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอื่ งมาตรฐานคณุ วุฒอิ าชีวศึกษา ระดบั ประกาศนียบตั รวชิ าชีพ พ.ศ. ๒๕๕๖ ● ประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรอื่ งมาตรฐานคณุ วุฒิอาชวี ศกึ ษา ระดับประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ช้ันสูง พ.ศ. ๒๕๕๖ ● ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่องมาตรฐานคณุ วฒุ ิอาชีวศึกษา ระดบั ปริญญาตรีสายเทคโนโลยหี รือสายปฏิบตั ิการ พ.ศ. ๒๕๕๖ แนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สารบัญตัวอย่าง ตวั อย่างท ี่ ๑ ค�าสั่งแต่งต้ังคณะกรรมการด�าเนินงานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ๓๖ ตวั อย่างท ่ี ๒ แบบสา� รวจความพร้อมของสถานประกอบการ ๓๙ ตวั อย่างท ่ี ๓ แบบสา� รวจลกั ษณะงานของสถานประกอบการ ๔๑ ตวั อยา่ งท ่ี ๔ แบบสรุปรายช่อื สถานประกอบการและรายวิชาฝึกอาชพี ๔๒ ตัวอย่างที่ ๕ หนงั สอื เชญิ เข้ารว่ มจัดอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ๔๓ ตัวอยา่ งท ่ี ๖ แบบสรปุ ผลการสา� รวจรายช่ือสถานประกอบการทม่ี ีความประสงค์ ๔๔ ตัวอยา่ งท ่ี ๗ เข้ารว่ มจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตวั อยา่ งที่ ๘ บนั ทกึ ข้อตกลงความร่วมมือการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ๔๕ ตัวอยา่ งที่ ๙ บนั ทกึ ขอ้ ตกลงความรว่ มมอื เพอื่ การจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ๔๖ ตัวอยา่ งที่ ๑๐ สัญญาการฝกึ อาชีพในสถานประกอบการ ๔๙ ตัวอย่างที่ ๑๑ สัญญาฝกึ อาชีพเตรยี มเข้าทา� งาน ๕๒ ตวั อย่างที่ ๑๒ แผนการฝึกอาชีพแบบที่ ๑ ๖๗ ตัวอยา่ งที่ ๑๓ แผนการฝกึ อาชีพแบบที่ ๒ ๗๓ ตวั อย่างที่ ๑๔ แผน่ พับประชาสมั พนั ธก์ ารจดั อาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ๗๙ ตัวอยา่ งท ่ี ๑๕ แผน่ พับประชาสมั พนั ธ์การจดั อาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๘๑ ตัวอยา่ งท ่ี ๑๖ การวเิ คราะห์งานรายช้นิ ๘๖ ตวั อย่างท ่ี ๑๗ คู่มอื การฝึกอาชพี ๙๑ ตวั อยา่ งท ่ี ๑๘ บทพจิ ารณาความผดิ และพิจารณาโทษของผู้เรียนทกี่ ระท�าความผดิ ๙๓ ตวั อย่างที่ ๑๙ หรอื ขอยา้ ยสถานประกอบการในระหวา่ งออกฝึกอาชพี ตวั อยา่ งที่ ๒๐ สมดุ บันทึกการฝึกอาชีพ ๙๕ ตัวอย่างที่ ๒๑ แฟม้ สะสมผลงาน ผู้เรียน ๑๐๕ ตวั อยา่ งท ่ี ๒๒ คา� สง่ั แต่งตง้ั ครูท�าหน้าท่ีนิเทศการฝึกอาชพี ๑๑๒ ตวั อย่างที่ ๒๓ แผนการนเิ ทศ/ปฏิทนิ การนิเทศติดตามผลการฝึกอาชีพรายวชิ า ๑๑๔ ตวั อยา่ งที่ ๒๔ รายงานการนิเทศฝึกงาน ๑๑๕ ตวั อย่างที่ ๒๕ แบบค�าขอเบกิ คา่ นา�้ มันรถการเดนิ ทางไปนเิ ทศ ๑๑๖ แบบนเิ ทศติดตามประเมินผลการฝึกอาชพี ของผู้เรยี น ๑๑๗ แบบประเมินผลการฝกึ อาชพี ของนักเรยี น นกั ศึกษา ๑๑๙

๑. การจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ส�านกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ดา� เนินการจัดการศึกษาด้านอาชีวศึกษาตามพระราช บญั ญตั กิ ารศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และท่ีแกไ้ ขเพ่มิ เตมิ และพระราชบญั ญตั กิ ารอาชวี ศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งมีรายละเอียด ดังน้ี พระราชบัญญตั ิการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๒๐ การจดั การอาชวี ศกึ ษา การฝกึ อบรมวชิ าชพี ใหจ้ ดั ในสถานศกึ ษาของรฐั สถานศกึ ษา ของเอกชนสถานประกอบการ หรือโดยความร่วมมือระหว่างสถานศึกษากับสถานประกอบการ ทงั้ นี้ให้ เปน็ ไปตามกฎหมายว่าด้วยการอาชวี ศกึ ษาและกฎหมายท่ีเกยี่ วขอ้ ง พระราชบญั ญตั ิการอาชวี ศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๘ การจดั การอาชวี ศกึ ษาและการฝึกอบรมวชิ าชพี ใหจ้ ดั ได้โดยรูปแบบดังตอ่ ไปน้ี (๑) การศกึ ษาในระบบ เปน็ การจดั การศกึ ษาวชิ าชพี ท่เี นน้ การศกึ ษาในสถานศกึ ษา อาชีวศึกษาหรอื สถาบันเปน็ หลกั โดยมกี ารก�าหนดจดุ มุง่ หมาย วธิ ีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลา การวดั และการประเมินผล ทีเ่ ป็นเง่ือนไขของการสา� เรจ็ การศึกษาทแ่ี น่นอน (๒) การศึกษานอกระบบ เป็นการจัดการศึกษาวิชาชีพทมี่ ีความยดื หยุ่นในการ ก�าหนดจุดมุ่งหมาย รูปแบบ วิธีการศึกษา ระยะเวลา การวัดและการประเมินผลทเี่ ป็นเงื่อนไขของการ สา� เรจ็ การศกึ ษา โดยเน้ือหาและหลักสตู รจะตอ้ งมคี วามเหมาะสมและสอดคลอ้ งกบั สภาพปญั หาและความ ตอ้ งการของบุคคลแตล่ ะกลุ่ม (๓) การศึกษาระบบทวิภาคี เป็นการจัดการศึกษาวิชาชีพทีเ่ กิดจากข้อตกลง ระหวา่ งสถานศกึ ษาอาชวี ศึกษาหรอื สถาบัน กบั สถานประกอบการ รฐั วิสาหกิจ หรอื หนว่ ยงานของรฐั ใน เร่อื งการจดั หลกั สตู รการเรยี นการสอน การวดั และการประเมนิ ผล โดยผเู้ รยี นใชเ้ วลาสว่ นหนง่ึ ในสถานศกึ ษา อาชีวศึกษาหรอื สถาบันและเรียนภาคปฏิบัตใิ นสถานประกอบการ รัฐวิสาหกจิ หรือหนว่ ยงานของรฐั เพื่อประโยชน์ในการผลิตและพัฒนาก�าลังคน สถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือ สถาบันสามารถจดั การศกึ ษาตามวรรคหนง่ึ ในหลายรปู แบบรวมกนั กไ็ ด้ ท้ังน้ี สถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษาหรอื สถาบนั น้นั ต้องมุ่งเนน้ การจัดการศกึ ษาระบบทวภิ าคีเป็นสา� คญั มาตรา ๙ การจัดการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพตามมาตรา ๖ มาตรา ๗ และ มาตรา ๘ ให้จดั ตามหลกั สูตรทค่ี ณะกรรมการการอาชวี ศึกษาก�าหนด ดังต่อไปน้ี (๑) ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (๒) ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ชน้ั สงู (๓) ปรญิ ญาตรสี ายเทคโนโลยีหรือสายปฏบิ ตั กิ าร คณะกรรมการการอาชีวศึกษาอาจกา� หนดหลักสูตรทจี่ ัดขึน้ เพือ่ ความรู้หรือทักษะ ในการประกอบอาชพี หรอื การศึกษาตอ่ ซ่ึงจดั ขน้ึ เปน็ โครงการหรือส�าหรบั กลุม่ เปา้ หมายเฉพาะได้ แนวทางปฏิบตั กิ ารจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร 1 เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

มาตรา ๕๑ ในการจดั การศกึ ษาระบบทวภิ าคที ่เี ปน็ ความรว่ มมอื ระหวา่ งสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษา หรือสถาบันและสถานประกอบการให้เป็นไปตามข้อตกลงระหว่างสถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือสถาบัน และสถานประกอบการ มาตรา ๕๒ สถานประกอบการใดท่ีประสงคจ์ ะดา� เนนิ การจดั การอาชวี ศกึ ษา และการฝกึ อบรม วิชาชีพตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ยืน่ ค�าขอต่อเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษาเพื่อให้ได้รับการ รบั รองประโยชนต์ ามกฎหมาย ท้ังน้ีใหถ้ อื วา่ ไมเ่ ปน็ การขดั หรอื แยง้ กบั การจดั การศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน รปู แบบ ศนู ยก์ ารเรยี นตามกฎหมายว่าดว้ ยการศึกษาแห่งชาติ การยนื่ ค�าขอและการพิจารณาให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการทีก่ �าหนดใน กฎกระทรวง การจดั การอาชวี ศกึ ษาในสถานประกอบการใหจ้ ดั การสอนตามหลกั สตู รการอาชวี ศกึ ษาและ การฝึกอบรมวิชาชีพ หรือจัดการสอนตามหลักสูตรทีส่ ถานประกอบการร่วมกับสถานศึกษาอาชีวศึกษา หรือสถาบนั จัดท�าขนึ้ โดยความเหน็ ชอบของคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา หลักเกณฑ์ และวธิ กี ารดา� เนนิ การตามวรรคสาม ใหเ้ ปน็ ไปตามท่ีคณะกรรมการการ อาชวี ศกึ ษาก�าหนด มาตรา ๕๓ สถานประกอบการหรอื ภาคเอกชนอาจเขา้ รว่ มดา� เนนิ การจดั ตง้ั ศนู ยว์ จิ ยั หอ้ งทดลอง หรือห้องปฏิบัติการ เพือ่ พัฒนาการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ ในสถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือ สถาบนั ของรัฐหรอื เอกชนได้ตามความตกลงของสถานศึกษาหรือสถาบนั และสถานประกอบการนนั้ ทัง้ นี้ เพือ่ ประโยชน์ด้านความร่วมมือในการพัฒนาก�าลังคน การวิจัยและพัฒนาเพือ่ เสริมสร้างมาตรฐานการ อาชวี ศกึ ษาและเพม่ิ พนู ประสบการณข์ องครู คณาจารย์ บคุ ลากรทางการศกึ ษาในสถานศกึ ษาหรอื สถาบนั ใหท้ นั ตอ่ ความเปลยี่ นแปลงของเทคโนโลยี รายไดแ้ ละทรพั ยส์ นิ ท่ีเกดิ จากการด�าเนนิ การของสถานประกอบการตามวรรคหน่งึ ใหเ้ ป็นรายไดข้ องสถานศึกษาหรอื สถาบันนน้ั หลักเกณฑแ์ ละวธิ กี ารในการเขา้ รว่ มดา� เนนิ การของสถานประกอบการหรอื ภาคเอกชน ตามวรรคหน่งึ ให้เปน็ ไปตามข้อบังคับของสถาบนั มาตรา ๕๔ สถานประกอบการสมาคมวิชาชีพ หรือองค์กรอนื่ ทใี่ ห้ความร่วมมือในการจัดการ อาชวี ศกึ ษาและการฝึกอบรมวิชาชีพ อาจได้รบั สิทธแิ ละประโยชนด์ งั ต่อไปน้ี (๑) การสนับสนุนดา้ นวิชาการและทรพั ยากรตามสมควรแกก่ รณี (๒) การเชิดชูเกียรติแก่สถานประกอบการ สมาคมวิชาชีพ หรือองค์กรอืน่ ทใี่ ห้ ความร่วมมือในการจัดการอาชวี ศกึ ษาและการฝกึ อบรมวิชาชีพ มาตรา ๕๕ ครูฝึกในสถานประกอบการตามมาตรา ๕๒ และมาตรา ๕๓ ต้องมคี ุณสมบัติ อย่างใดอยา่ งหน่งึ ดังตอ่ ไปนี้ (๑) เป็นผู้สา� เร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาและผ่านการศึกษาหรือฝึกอบรม วิชาการศึกษา ดา้ นอาชพี 2 แนวทางปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่ืองมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

(๒) เปน็ ผชู้ �านาญการดา้ นการอาชพี โดยส�าเรจ็ การศกึ ษาวชิ าชพี ไมต่ ่�ากวา่ ระดบั ประกาศนยี บัตรวิชาชีพ หรือผ่านการทดสอบมาตรฐานฝีมอื แรงงานแห่งชาติ หรือมาตรฐานอืน่ ตามที่ คณะกรรมการการอาชีวศึกษาก�าหนด (๓) เป็นผู้เชีย่ วชาญด้านอาชีพเฉพาะสาขาซึง่ สา� เร็จการศึกษาวิชาชีพไม่ต�า่ กว่า ระดับประกาศนียบตั รวิชาชีพทีม่ ีประสบการณ์ในสาขาอาชีพนัน้ ไม่น้อยกว่าห้าปี หรือส�าเร็จการศึกษา วชิ าชพี ระดบั ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ชน้ั สงู ท่มี ีประสบการณใ์ นสาขาอาชพี น้นั ไมน่ อ้ ยกวา่ สามปี หรอื ผผู้ า่ น การทดสอบมาตรฐานฝมี ือแรงงานแหง่ ชาตแิ ละมปี ระสบการณใ์ นการทา� งานในสาขาอาชพี นน้ั ไมน่ อ้ ยกวา่ หา้ ปี (๔) เปน็ ผมู้ ีประสบการณแ์ ละประสบความสา� เรจ็ ในอาชพี เฉพาะสาขา มผี ลงาน เป็นทย่ี อมรับในสังคมและทอ้ งถนิ่ และสามารถถา่ ยทอดความรูไ้ ด้ หลกั เกณฑใ์ นการแตง่ ต้งั การทดสอบ การฝกึ อบรม และการออกใบรบั รองการ เปน็ ครฝู กึ ในสถานประกอบการ ใหเ้ ป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการอาชวี ศึกษากา� หนด ค�านยิ ามศัพท์ การจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาค ี หมายถงึ การจดั การศกึ ษาวชิ าชพี ท่ีเกดิ จากขอ้ ตกลงระหวา่ ง สถานศกึ ษากบั สถานประกอบการในเรื่องการจดั หลักสูตร การจดั การเรียนการสอน การจดั การฝกึ อาชพี การวดั และการประเมนิ ผล สถานศึกษา หมายถึง วิทยาลัยและส่วนราชการของสถาบันการอาชีวศึกษาสังกัดส�านักงาน คณะกรรมการการอาชวี ศึกษา สถานศึกษาของรฐั และเอกชนทจ่ี ดั การอาชีวศกึ ษา สถานประกอบการ หมายถงึ บรษิ ทั หา้ งหนุ้ สว่ น รา้ นคา้ ท้ังในประเทศและตา่ งประเทศ ท่รี ว่ มมอื กบั สถานศึกษาหรอื สถาบนั ในการจัดอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี บันทกึ ขอ้ ตกลงความร่วมมอื หรือ MOU มาจากคา� ว่า Memorandum of Understanding หมายถึง หนงั สอื ซึง่ ฝ่ายหนงึ่ แสดงความสมัครใจจะปฏิบัติอย่างหนึ่งอย่างใดและตามเงือ่ นไขทีป่ รากฏใน หนังสือน้ัน กบั อีกฝา่ ยหน่งึ โดยท่ีหนงั สอื น้ไี มถ่ อื วา่ เปน็ สญั ญาผกู มดั แตแ่ สดงความตอ้ งการอนั แนว่ แนข่ อง ผู้ลงชอ่ื ว่า จะปฏบิ ตั ดิ ังท่ไี ดร้ ะบไุ ว้ การฝกึ อาชีพ หมายถึง การฝกึ ภาคปฏิบตั ติ ามแผนการฝึกอาชีพทอ่ี ยใู่ นสถานประกอบการ แผนการฝกึ อาชพี หมายถงึ เอกสาร ใบงานทคี่ รฝู ึกในสถานประกอบการร่วมกบั ครู คณาจารย์ ในสถานศกึ ษาหรอื สถาบนั ก�าหนดขน้ั ตอนการพฒั นาผฝู้ กึ อาชพี (ผเู้ รยี นในระบบทวภิ าค)ี ไวล้ ว่ งหนา้ ตาม หลกั การเรยี นรแู้ ละการฝึกอาชพี ผคู้ วบคมุ การฝกึ หมายถงึ ผทู้ ่ีสถานประกอบการมอบหมายใหท้ �าหนา้ ท่ีประสานงานกบั สถานศกึ ษา ในการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี และรบั ผดิ ชอบดแู ลการฝกึ อาชพี ของผเู้ รยี นในสถานประกอบการ แนวทางปฏิบตั กิ ารจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 3 เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ครูฝกึ หมายถึง บคุ ลากรทอ่ี ยใู่ นสถานประกอบการทม่ี ีความเชี่ยวชาญในวิชาชีพนัน้ ๆทา� หน้าท่ี สอนและฝึกอาชพี ให้กบั ผ้เู รยี นในสถานประกอบการ ครนู เิ ทศก ์ หมายถงึ ครทู ่ีสถานศกึ ษามอบหมายใหท้ �าหนา้ ท่นี เิ ทศ ใหค้ า� ปรกึ ษา แนะนา� แกผ่ เู้ รยี นท่ี ฝึกอาชีพและฝึกประสบการณท์ กั ษะวิชาชพี ในสถานประกอบการ ผู้เรยี น หมายถงึ นักเรียน นกั ศึกษาทีฝ่ กึ อาชีพในระบบทวิภาคี ๑. หลักการและวตั ถุประสงคก์ ารจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี จากพระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๘ ในการจัดการศึกษาระบบทวิภาคี เป็น การจัดการศึกษาวิชาชีพทเี่ กิดจากข้อตกลงระหว่างสถานศึกษาอาชีวศึกษาหรือสถาบันกับสถานประกอบการ ในเร่อื ง การจดั หลกั สูตร การเรียนการสอน การวดั และการประเมินผล โดยผู้เรยี นใช้เวลาสว่ นหนึง่ ในสถานศกึ ษา อาชวี ศึกษาหรือสถาบนั และเรียนภาคปฏิบัติในสถานประกอบการ โดยมกี ารจัดแผนการเรียน แผนการฝึกอาชีพ การวัดผลและการประเมินผลเพื่อมุ่งเน้นผลิตผู้ส�าเร็จ การศึกษาในระดับฝีมือ ระดับเทคนิคและระดับเทคโนโลยสี ายปฏิบัติการให้เป็นผู้มีความรู้ความเข้าใจทกั ษะ คุณธรรมจริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพและกิจนิสัยทเี่ หมาะสม ปฏิบัติงานได้จริง ปฏิบัติงานทใี่ ช้เทคนิคใน การทา� งาน สร้างและพัฒนางาน วางแผน จัดการพัฒนาตนเองและทา� งานร่วมกับผู้อนื่ ได้อย่างมคี วามสุข ให้มี ความก้าวหน้าทางวิชาการและวิชาชีพ มีสมรรถนะน�าไปปฏิบัติงานหรือประกอบอาชีพอิสระได้ตามมาตรฐาน การศึกษาวิชาชีพและมาตรฐานสมรรถนะของสาขาวิชานั้นๆ โดยสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติ และแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ 4 แนวทางปฏิบัติการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอื่ งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

พัฒนาการของการศกึ ษาระบบทวภิ าคี การพัฒนาการจัดการอาชีวศึกษาโดยความร่วมมอื ระหว่างสถานศึกษาและสถานประกอบการ ไดเ้ ร่มิ ตน้ ดา� เนินการตง้ั แต่ พ.ศ. ๒๕๒๗ จนถงึ ปจั จบุ นั มพี ฒั นาการและเปลย่ี นแปลงตามบรบิ ทท่ีเปล่ยี นแปลง แบ่งเป็น ๔ ระยะเวลา ดังน้ี ๑. โครงการโรงเรยี น-โรงงาน (Dual System) พ.ศ. ๒๕๒๗ – ๒๕๓๗ ๒. โครงการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี (Dual Vocational System) พ.ศ. ๒๕๓๘ – ๒๕๔๑ ๓. การฝึกงานคร่งึ หลกั สตู ร พ.ศ. ๒๕๔๒ – ๒๕๕๐ ๔. การศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๑ – ปจั จบุ นั (Dual Vocational Education) ระยะท่ี ๑ โครงการโรงเรียน-โรงงาน (Dual System) พ.ศ. ๒๕๒๗ – ๒๕๓๗ การจดั การอาชวี ศึกษาตามโครงการโรงเรียน-โรงงาน ในระยะที่ ๑ นน้ั มีวตั ถุประสงค์เพอื่ ฝกึ ชา่ งฝมี ือท่ีมีคณุ ภาพตรงตามความตอ้ งการของสถานประกอบการ และประหยดั งบประมาณของรฐั บาล พ.ศ. ๒๕๒๗ โดยกรมอาชวี ศกึ ษา (ช่อื หนว่ ยงานในขณะนน้ั ) ไดร้ บั ความชว่ ยเหลอื ทางวชิ าการ จากรฐั บาลสหพนั ธส์ าธารณรฐั เยอรมนี ไดเ้ ร่มิ ดา� เนนิ การอยา่ งเปน็ ระบบ โดย บรษิ ทั ปนู ซเี มนตไ์ ทย จา� กดั ไดม้ อบโรงเรยี นซเี มนตไ์ ทยอุปถมั ภ์ ใหก้ รมอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร จดั ต้งั วทิ ยาลยั เทคนคิ ทา่ หลวง ซเี มนตไ์ ทยอนสุ รณ์ เพ่ือเปน็ วิทยาลยั ตน้ แบบ ทดลองจดั อาชวี ศกึ ษาระบบโรงเรยี น – โรงงาน โดยไดร้ บั ความเหน็ ชอบและความชว่ ยเหลือทางวชิ าการ จากรฐั บาลสหพนั ธส์ าธารณรฐั เยอรมนี พ.ศ. ๒๕๓๒ กระทรวงศึกษาธิการได้อนุมัติให้ทดลองใช้หลักสูตรช่างช�านาญงาน สาขา ชา่ งซ่อมบ�ารุงโรงงานอุตสาหกรรม ภายใตค้ วามช่วยเหลือ ดา้ นการจดั ระบบและรูปแบบการฝึกหดั จาก องค์การ GTZ เป็นตัวยอ่ จากภาษาเยอรมนั วา่ (German Technical Cooperation ; Gesellschaft fur Technische Zusammenarbeit) สหพนั ธ์สาธารณรฐั เยอรมนี พ.ศ. ๒๕๓๔ สถานศกึ ษาท่ีจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบโรงเรยี น – โรงงานนน้ั มจี า� นวนเพ่มิ ขน้ึ อกี ๓ แห่งคอื วิทยาลัยเทคนิคมนี บรุ ี วทิ ยาลัยเทคนิคสมุทรสงคราม และวิทยาลัยเทคนิคระยอง พ.ศ. ๒๕๓๕ ได้เปล่ยี นชือ่ การจดั การศกึ ษาระบบโรงเรยี น – โรงงานเป็น การจดั การศกึ ษา แนวทางปฏบิ ตั กิ ารจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 5 เรือ่ งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ระบบทวภิ าคี (Dual Vocational Training : DVT) เม่อื สา� เรจ็ การศกึ ษาไดร้ บั ประกาศนียบตั รชา่ งชา� นาญงาน สามารถทา� งานใหก้ บั สถานประกอบ การได้ และส่วนมากจะได้เงินเดือนสูงกว่าผู้สา� เร็จระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) แต่ถ้าจะศึกษาต่อ ระดับประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ชนั้ สงู (ปวส.) จะตอ้ งเรยี นเพม่ิ ใหไ้ ด้ครบตามโครงสร้างหลักสูตร ปวช. ขณะนั้น ระยะท่ี ๒ โครงการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี (Dual Vocational System) พ.ศ. ๒๕๓๘ – ๒๕๔๑ รัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีให้ความช่วยเหลือ เน้นด้านการประชาสัมพันธ์สร้างความ เขา้ ใจการพฒั นาครู อาจารย์ ครูฝกึ ของสถานประกอบการและผู้เช่ยี วชาญ พ.ศ. ๒๕๓๘ กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) พทุ ธศักราช ๒๕๓๘ โดยสาระส�าคัญ ในหลักสตู รไดก้ �าหนดวิธกี ารจัดการเรียนการสอนแบบหลากหลายนอก เหนอื จากระบบปกติ สืบเนอื่ งจากการประกาศใช้พระราชบญั ญตั กิ ารศึกษาแหง่ ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๒๐ การ จดั การอาชวี ศกึ ษาและการฝกึ อบรมวชิ าชพี ใหจ้ ดั ในสถานศกึ ษาของรฐั สถานศกึ ษาของเอกชน สถานประกอบ การ หรอื โดยความร่วมมอื ระหว่างสถานศึกษากบั สถานประกอบการ ทั้งนใ้ี ห้เปน็ ไปตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการ อาชีวศึกษาและกฎหมายทเ่ี กีย่ วขอ้ ง รัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีให้ความช่วยเหลือด้านการจัดการเรียนการสอน อาชีวศึกษา สร้างความเข้าใจ พัฒนาครูอาจารย์ ครูฝึกในสถานประกอบการ สา� นักงานคณะกรรมการการ อาชีวศึกษาจึงได้ด�าเนนิ การพัฒนาหลักสตู รประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) พุทธศักราช ๒๕๔๕ (ปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๔๖) และหลกั สูตรประกาศนยี บตั รวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) พุทธศักราช ๒๕๔๖ เพื่อให้เป็นไปตาม พระราชบญั ญตั ิการศกึ ษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๖ การจัดการศึกษาในหลกั สตู ร ปวช. ๒๕๔๕ (ปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๔๖) และ ปวส. ๒๕๔๖ เป็นการจัดอาชีวศึกษาโดยความร่วมมือกับสถานประกอบการกา� หนดให้จัดการเรียนการสอนเน้นการปฏิบัติ จริงสามารถน�ารายวิชาชีพไปจัดฝึกในสถานประกอบการไม่น้อยกว่า ๑ ภาคเรียนเพื่อให้เกิดความรู้จริงจาก การปฏบิ ัตงิ าน (Onthejobtraining) สถานศกึ ษาจดั แผนการเรยี นโดยน�ารายวชิ าชพี หรอื บรู ณาการรายวชิ าชพี ร่วมกบั สถานประกอบการนา� ไปฝึกงานในสถานประกอบการ 6 แนวทางปฏบิ ัติการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรือ่ งมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ระยะที่ ๓ การปฏิรูปการศกึ ษา : การปฏริ ปู การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๔๕ - ๒๕๕๐ สืบเนอื่ งจาก พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้มีการปฏิรูปการศึกษา ครั้งส�าคัญของประเทศ ท้ังทางด้านโครงสรา้ ง การบรหิ ารจดั การ ครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา หลกั สตู ร และการปฏิรูปการเรียนรู้ ในส่วนของกรมอาชีวศึกษานั้น ได้มกี ารเปลี่ยนแปลงทางด้านการจัดการ อาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ดงั นี้ ๑. การปฏริ ูปหลักสตู ร ในปกี ารศึกษา ๒๕๔๕ กระทรวงศกึ ษาธิการประกาศใชห้ ลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี พ.ศ. ๒๕๔๕ และในปกี ารศกึ ษา ๒๕๔๖ ได้ประกาศใช้หลักสูตร พ.ศ. ๒๕๔๕ (ปรับปรุง ๒๕๔๖) และประกาศใช้หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชัน้ สูง พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึง่ หลักสูตร ดงั กลา่ วไดม้ ีการเปล่ยี นแปลงระยะเวลาการฝกึ งาน โดยมสี าระส�าคญั ท่ีเก่ยี วขอ้ งกบั การจดั การศกึ ษาระบบ ทวภิ าคี ดังนี้ ๑.๑ ด้านหลกั การของหลักสูตร หลักสูตรใหม่นีเ้ ป็นหลักสูตรทเี่ น้นความช�านาญ เฉพาะด้านด้วยการปฏิบัติจริง เปิดโอกาสให้เลือกเรียนได้หลากหลายวิธีอย่างกว้างขวาง สามารถเลือก วธิ กี ารเรยี นตามศกั ยภาพและโอกาสของผเู้ รยี น ถา่ ยโอนผลการเรยี น สะสมผลการเรยี น เทียบความรแู้ ละ ประสบการณ์จากแหล่งวิทยากร สถานประกอบการและสถานประกอบอาชีพอิสระได้ ท่ีส�าคัญคือเป็น หลกั สูตรทสี่ นบั สนนุ การประสานความร่วมมือในการจัดการศึกษาร่วมกันระหว่างหน่วยงานและองค์กร ที่เก่ียวขอ้ งทั้งภาครฐั และเอกชน แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร 7 เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๑.๒ ด้านวิธีการจัดการเรียนการสอน จากแนวทางของการปฏิรูปการอาชีวศึกษา โดยมปี รัชญาว่าผู้สา� เร็จการศึกษาจะต้องเป็นผู้ที่ รู้จริง ทา� ได้ เข้าใจชีวิต แนวทางการปฏิรูปหลักสูตรและ การจดั การเรยี นการสอนจงึ เนน้ ๔ จรงิ คอื เรยี นรจู้ ากสถานท่จี รงิ เรยี นรจู้ ากผปู้ ฏบิ ตั จิ รงิ เรยี นรใู้ นสถานท่จี รงิ และเรียนรู้ในวัฒนธรรมจริง การจัดการเรียนการสอนตามหลักสูตรใหม่จึงให้ความสา� คัญกับการเรียนร่วม กบั สถานประกอบการ เน้นความร่วมมอื กบั สถานประกอบการ เนน้ การปฏบิ ตั ิจริง ใหส้ ามารถน�ารายวิชาชีพ และรายวิชาในหมวดไปจัดการเรียนและการฝึกงานในสถานประกอบการ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้จากการ ปฏิบตั ิงาน (On the job training) โดยจัดได้ ๒ รปู แบบ คอื ๑) การฝึกงาน ให้สถานศึกษาน�ารายวิชาในหมวดวิชาชีพไปจัดฝึกในสถาน ประกอบการ ไมน่ อ้ ยกว่า ๑ ภาคเรียน ๒) ทวภิ าคี หรอื ฝึกงานคร่ึงหลักสูตร หลักสูตรใหม่นี้ใหส้ ถานศกึ ษาน�ารายวชิ า ในหมวดวชิ าชีพไปจดั ฝกึ ในสถานประกอบการ ไมน่ ้อยกว่า ๓ ภาคเรียน ในระดบั ปวช. และ ๒ ภาคเรียนใน ระดับ ปวส. ระยะที่ ๔ การศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๑ – ปัจจบุ ัน (Dual Vocational Education : DVE) จากพระราชบญั ญัตกิ ารอาชีวศกึ ษา พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๘ การจดั การอาชีวศึกษาและการฝกึ อบรมวชิ าชพี ใหจ้ ดั ได้ ๓ รปู แบบคือ ๑) การศึกษาในระบบ ๒) การศึกษานอกระบบ ๓) การศกึ ษาระบบทวภิ าคี เปน็ การจดั การศกึ ษาวชิ าชพี ท่ีเกดิ จากขอ้ ตกลงระหวา่ งสถานศกึ ษา หรอื สถาบันกบั สถานประกอบการ รฐั วสิ าหกจิ หรอื หนว่ ยงานของรฐั ในเร่อื งการจดั หลกั สตู ร การเรยี นการสอน การวดั และประเมนิ ผล โดยผเู้ รยี นใชเ้ วลาสว่ นหน่งึ ในสถานศกึ ษาอาชวี ศกึ ษาหรอื สถาบนั และเรยี นภาคปฏบิ ตั ิ ในสถานประกอบการ รัฐวิสาหกิจ หรอื หนว่ ยงานของรัฐ เพอ่ื ประโยชนใ์ นการผลิตและพฒั นาก�าลงั คนสามารถจดั การศกึ ษาไดห้ ลายรปู แบบรวมกนั ท้งั น้ี ตอ้ งมงุ่ เนน้ การจดั การศึกษาระบบทวภิ าคเี ปน็ สา� คัญโดยไดด้ า� เนนิ การพฒั นาหลกั สตู รประกาศนยี บตั รวชิ าชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช ๒๕๕๖ หลักสตู รประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ชัน้ สงู (ปวส.) พทุ ธศักราช ๒๕๕๗ และหลักสตู ร ปริญญาตรีสายเทคโนโลยหี รอื สายปฏบิ ัติการ เม่ือวนั ท่ี ๕ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๕๕ ส�านักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา ได้จัดตัง้ ศูนย์ อาชีวศึกษาทวิภาคีขึ้นเป็นหน่วยงานภายใน ทา� หน้าทสี่ ่งเสริม สนับสนุน การจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี เชือ่ มโยงเพอื่ ผลกั ดันนโยบายรัฐบาลสู่สถานศกึ ษาในสงั กัด ประสานความรว่ มมือภาคีเครอื ข่ายในการจัดการ อาชีวศึกษาระบบทวิภาคี โดยจัดตัง้ คณะอนุกรรมการการอาชีวศึกษา ด้านความร่วมมอื และการจัดการ อาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคขี ึน้ จากการดา� เนนิ การทผ่ี า่ นมา ถือวา่ ประสบความสา� เรจ็ ในระดับหนง่ึ จากตวั ชี้วัด จา� นวนผูเ้ รียนระบบทวิภาคแี ละสถานประกอบการมีจา� นวนเพิม่ มากข้นึ อย่างต่อเนือ่ ง 8 แนวทางปฏิบัตกิ ารจดั การอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอื่ งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

จากความสา� คัญดงั กล่าวใน ปี พ.ศ. ๒๕๕๗ กระทรวงศกึ ษาธิการไดม้ ปี ระกาศ เรอื่ ง “มาตรฐาน การจดั อาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าค”ี ลงวนั ท่๑ี ๗ ตลุ าคม ๒๕๕๗ โดยไดล้ งประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ ท่ี ๑๓๑ ตอนพเิ ศษ ๒๓๙ วันที่ ๒๔ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๗ ใหส้ ถานศกึ ษาและสถานประกอบการท่รี ่วมจัดการ อาชีวศึกษา ระบบทวิภาคีใช้เป็นหลักและแนวทางในการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ให้มีคุณภาพ และประสิทธภิ าพยงิ่ ข้นึ ปจั จยั แหง่ ความสา� เรจ็ ในการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าค ี ประกอบดว้ ยองคป์ ระกอบตา่ งๆ ดังต่อไปน ้ี ๑. นโยบาย ตามทีร่ ัฐบาลมอบนโยบายให้ส�านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจัดการอาชีวศึกษา ระบบทวิภาคีเพื่อเพิ่มปริมาณและคุณภาพผู้เรียนในระบบทวิภาคีให้มสี มรรถนะตรงตามความต้องการ ของ สถานประกอบการ สา� นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษาไดด้ า� เนนิ การขยาย ยกระดบั การจดั การ อาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี สรา้ งแรงจงู ใจใหส้ ถานประกอบการรว่ มมอื ดว้ ยมาตรการสทิ ธปิ ระโยชนท์ างภาษี ยกยอ่ งเชดิ ชเู กยี รติ จดั ทา� ประกาศ ระเบยี บ กฎหมาย ขอ้ กา� หนดตา่ ง ๆ เพ่อื เช่อื มโยงกระทรวงและหนว่ ยงาน ทีเ่ กีย่ วข้องกับการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีนัน้ ในระดับสถานศึกษาควรก�าหนดเป็นนโยบาย วางแผนปฏิบัติการประจ�าปี โดยมุ่งเน้นการขับเคลื่อนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีเป็นส�าคัญให้สอดคล้อง กับนโยบายของส�านักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา สนับสนุน ส่งเสรมิ สรา้ งความรคู้ วามเข้าใจและ สร้างความตระหนกั ให้แกบ่ คุ ลากรของสถานศึกษา ๒. ผู้เรยี น สถานศึกษาและสถานประกอบการ รว่ มกันประชาสัมพันธ์ แนะแนวใหค้ วามรูค้ วามเขา้ ใจ กบั ผเู้ รยี นท่ีศกึ ษาในระบบทวภิ าคี คดั เลอื กผเู้ รยี นตามความตอ้ งการของสถานประกอบการ พฒั นาผเู้ รยี น ให้มคี ุณลักษณะอนั พึงประสงค์ สอดคล้อง ตามกรอบมาตรฐานอาชีวศึกษาและกรอบคุณวุฒิวิชาชีพ แต่ละระดับ จัดการเรียนการสอน อาชีวศึกษาระบบทวิภาคี โดยยึดตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่อื งการจัด การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี เปน็ สา� คัญ แนวทางปฏบิ ัตกิ ารจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 9 เรอื่ งมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๓. ครผู สู้ อนและบคุ ลากรทีเ่ กี่ยวขอ้ ง มีการสง่ เสรมิ สนับสนุน ใหค้ รผู สู้ อนและบคุ ลากรท่เี กยี่ วขอ้ งในสาขาวิชาชพี ได้รับการพัฒนา แลกเปล่ยี นเรียนรูว้ ทิ ยาการเทคโนโลยที ่ีทนั สมยั จากสถานประกอบการ นา� มาประยกุ ตใ์ ชแ้ ละพัฒนารูปแบบ การเรยี นการสอนให้ทันต่อสภาพการณท์ เ่ี ปล่ยี นแปลงไป ๔. สถานศกึ ษา ใหก้ ารสนบั สนุนทรพั ยากรในการบรหิ ารจดั การการจดั อาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี สง่ เสรมิ บคุ ลากร ที่เก่ียวขอ้ ง ให้มคี วามรู้ ความเข้าใจ พฒั นาระบบการบรหิ ารจดั การแบบเครอื ข่ายในการประสานงานรว่ มกับ สถานประกอบการให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทที่ ันสมัย สร้างนวัตกรรมและงานวิจัยทีเ่ ป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา ประเทศ ๕. สถานประกอบการ สถานประกอบการตอ้ งมีความรู้ ความเข้าใจในการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี มีสว่ นรว่ ม ในการคัดเลือกผู้เรียนระบบทวิภาคี ตามสมรรถนะทีส่ ถานประกอบการต้องการ ส่งเสริม สนับสนุน ครูฝึก ในสถานประกอบการ สนบั สนนุ ทรพั ยากรการจดั การศกึ ษา โดยรว่ มมือสถานศกึ ษาพฒั นาองคค์ วามรู้ ถา่ ยทอด เทคโนโลยีใหม่ๆให้แกผ่ ้เู รยี น จดั สวัสดกิ ารทจี่ �าเปน็ รวมท้ังจดั ส่ิงแวดลอ้ มท่เี อื้อต่อการเรยี นร้ขู องผเู้ รยี น ๖. ผู้ปกครอง ผ้ปู กครองควรมีความรู้ ความเข้าใจ สง่ เสริม สนบั สนนุ ผู้เรยี นระบบทวิภาคี ให้ความรว่ มมือกับ สถานศกึ ษาและสถานประกอบการ ใหค้ วามเช่อื ม่ันในการจดั การเรยี นการสอน การฝกึ อาชพี ประโยชนท์ ่ีไดร้ บั และการมีงานท�าหลังผ้เู รียนสา� เร็จการศึกษา 10 แนวทางปฏิบตั ิการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ขน้ั ตอนการดาเนนิ การจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ระหวา่ งสถานศึกษา และสถานประกอบการภายในประเทศ สถานศกึ ษา ๑. สารวจความพรอ้ ม สถานประกอบการ ๒. บนั ทึกขอ้ ตกลงความรว่ มมอื (MOU) ๓. วางแผนร่วมกบั สถานประกอบการ ๔. ประชาสัมพันธ์ แนะแนว ผู้เรียน ๕. คดั เลอื กผเู้ ข้าเรียน/ทาสัญญาการฝึกอาชพี ๖. ทาสญั ญาการฝกึ อาชพี ๗. ปฐมนเิ ทศผู้เรียน / การประชุมผ้ปู กครอง 8. จดั การเรยี นการสอน/ การฝึกอาชพี 9. นิเทศการจดั การเรยี นการสอน/การฝึกอาชพี 10. วดั ผลและการประเมนิ ผลรายวชิ า/การฝกึ อาชีพ ๑1. การสาเรจ็ การศึกษา ๑๒. ตดิ ตามผสู้ าเร็จการศึกษา ๑๓. สรปุ ผลการดาเนนิ งานและรายงานประจาปี แนวทางปฏบิ ตั กิ ารจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 11 เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

. ๑. สารวจความพร้อม สถานศกึ ษา ความพร้อมในการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี สถานประกอบการ สารวจความตอ้ งการของสถานประกอบการและความพร้อมของสถานศกึ ษา ๑. ด้านกาลงั คน ๒. ดา้ นงบประมาณท่ีใช้ดาเนนิ การ ๓. ด้านการบรหิ ารจัดการ ๑. ดา้ นกาลงั คน ๑.๑ สถานศึกษา ๑.๑.๑ ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา ๑.๑.๒ ครผู ู้สอน ๑.๑.๓ ครูนิเทศก์ ๑.๑.๔ บุคลากรทางการศกึ ษา ๑.๒ สถานประกอบการ ๑.๒.๑ ผ้บู ริหารสถานประกอบการ ๑.๒.๒ ผคู้ วบคุมการฝึก ๑.๒.๓ ครฝู กึ ๑.๓ ปรมิ าณผูเ้ รียน/สาขาวชิ าทต่ี ้องการหรือขาดแคลน ๒. ด้านงบประมาณที่ใช้ดาเนนิ การ ๒.๑ สถานศึกษาและสถานประกอบการ ๒.๑.๑ ผู้เรียน ๒.๑.๒ ครผู ู้สอน ๒.๑.๓ ครนู เิ ทศก์ ๒.๑.๔ ผคู้ วบคุมการฝกึ ๒.๑.๕ ครฝู ึก ๒.๒ วสั ดุ อุปกรณ์ เคร่ืองมอื เครื่องจกั ร อุปกรณ์สานักงาน ห้องฝกึ อบรม สถานท่ีพัก ค่าสาธารณปู โภค และค่าใช้จา่ ยอน่ื ๆ ๓. ดา้ นการบรหิ ารจัดการ เชน่ หลักสตู ร สญั ญาการฝกึ แผนการเรียน แผนการฝกึ อาชีพ แผนการนิเทศ ขอ้ กาหนดและระเบยี บปฏิบตั ิในการดาเนนิ การฝกึ อาชีพ ฯลฯ 12 แนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรือ่ งมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สถานศกึ ษา ๒. บนั ทกึ ขอ้ ตกลงความร่วมมือ สถานประกอบการ ดาเนินการจดั ทาบนั ทึกขอ้ ตกลงความร่วมมือ (MOU) คณะทางานประชุมรว่ มกนั พจิ ารณากรอบการดาเนินงานและความรว่ มมอื (ระยะเวลาเรียน/ฝกึ ทักษะวิชาชพี ค่าใช้จ่าย บคุ ลากร ฯลฯ) คณะทางาน ร่างบันทึกขอ้ ตกลงความรว่ มมือ นาเสนอผมู้ ีอานาจท้งั ๒ ฝ่ายพจิ ารณาในรายละเอียด ลงช่อื บันทกึ ขอ้ ตกลง ผู้มีอานาจลงช่อื ทงั้ ๒ ฝา่ ยและพยาน ๒ ฝ่าย รายงานผล บันทึกขอ้ มูลลงใน web site ฐานขอ้ มลู ความร่วมมอื ที่ http://boc.vec.go.thของ สานกั ความรว่ มมือ และ http://www.d-vec.comของศนู ยอ์ าชีวศกึ ษาทวภิ าคี แนวทางปฏบิ ัติการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 13 เร่ืองมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สถานศึกษา ๓. วางแผนร่วมกบั สถานประกอบการ สถานประกอบการ การจดั แผนการเรยี น/แผนการฝึกอาชีพ ตลอดหลกั สูตร ดาเนนิ การรว่ มกนั ๒ ฝ่าย ๑. ชี้แจงทาความเข้าใจเกีย่ วกบั ๑.๑ ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ลงวนั ท่ี 17 ตลุ าคม พ.ศ.2557 เร่อื งมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๑.๒ โครงสร้างหลักสตู ร และหลักเกณฑ์การใช้หลักสตู ร ๑.๓ ระเบยี บท่ีเกีย่ วขอ้ งเชน่ การวดั ผลและประเมนิ ผล การนิเทศ ฯลฯ ๒. ทาแผนการเรียน แผนการฝึกอาชพี แผนการนิเทศรว่ มกนั ตลอดหลกั สตู ร ๓. ดาเนินการในกรอบขอ้ ตกลงของทง้ั ๒ ฝ่าย ๓.๑ การสง่ เสรมิ สนับสนุนการจดั การศกึ ษา ๓.๒ ลกั ษณะงานที่ฝึกอาชพี ๓.๓ ประโยชนท์ จี่ ะไดร้ บั ของสถานประกอบการ สถานศกึ ษา และ ผูเ้ รยี น 14 แนวทางปฏิบตั กิ ารจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๔. ประชาสัมพันธ์ แนะแนว ผู้เรยี น สถานศึกษา ประชาสมั พนั ธ์และแนะแนว สถานประกอบการ การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ๑. การผลิตสื่อเพือ่ เพยแพร่ประชาสัมพันธ์ เช่น แผ่นพับ ปา้ ยประชาสัมพนั ธ์ การโฆณาทางส่อื มวลชน แผ่นบนั ทึก ขอ้ มลู เวบ็ ไซต์ ฯลฯ ๒. การแนะแนวการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามหลุ่มเป้าหมายต่างๆ ๒.๑ สถานศกึ ษา เช่น โรงเรยี นมัธยมศกึ ษา โรงเรียนขยายโอกาส ๒.๒ บุคคลท่เี กย่ี วข้อง เชน่ ผเู้ รียน ผู้ปกครอง ชมุ ชน ๒.๓ สถานประกอบการ แนวทางปฏิบตั กิ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 15 เรอ่ื งมาตรฐานการจดั การอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๕. คดั เลือกผ้เู ข้าเรยี น สถานศึกษา คัดเลอื กผ้เู ข้าเรยี น สถานประกอบการ ดาเนินการรว่ มกัน ๒ ฝ่าย ๑. แผนการรบั ผเู้ รยี น ๒. ประชุม วางแผน กาหนดขั้นตอน วิธีการรบั สมัคร วิธกี ารคัดเลอื กได้แก่ การสอบข้อเขยี น สอบสมั ภาษณ์ สอบปฏบิ ตั ิ เปน็ ต้น ๓. ดาเนินงานตามแผนงานท่ีกาหนด ๔. ประกาศผล มอบตวั ลงทะเบียน คณุ สมบตั ิของผูเ้ รียน ๑. มีคุณสมบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัด การศึกษาและการประเมนิ ผลการศกึ ษา ๒. มีคุณสมบัตติ ามทสี่ ถานประกอบการกาหนด 16 แนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ผเู้ รียน ๖. ทาสัญญาการฝกึ อาชพี สถานประกอบการ ผปู้ กครอง สถานศกึ ษา ทาสญั ญาการฝึกอาชีพ สัญญาการฝึกอาชีพระหว่างสถานประกอบการกับผู้เรียนและ ผู้ปกครอง ให้สถานศึกษาเป็นผู้ประสานงานและลงชือ่ เป็นพยานใน สญั ญาการฝึกอาชพี โดยในสัญญาตอ้ งระบุเกี่ยวกับเรื่องต่อไปน้ี ๑. ระยะเวลาการฝึกอาชีพ ๒. ขอ้ บงั คบั หรือระเบยี บในการฝึกอาชีพ ๓. วนั หยุดประจาสัปดาห์ ๔. สวสั ดกิ าร เช่น เบยี้ เลย้ี ง ทพ่ี ัก เครอื่ งแต่งกาย การประกันอุบตั ิเหตุ ฯลฯ ๕. เงอื่ นไขการเลิกสญั ญาการฝึกอาชีพ ๖. อนื่ ๆ ตามข้อตกลงเพิ่มเติม กรณีที่จะนาสัญญาการฝึกอาชีพไปประกอบเพื่อขอความ เห็นชอบรายละเอียดฝึกเตรียมเข้าทางานของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ให้ ใชร้ ูปแบบสัญญาการฝึกอาชีพของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน แนวทางปฏบิ ตั กิ ารจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 17 เรือ่ งมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๗. ปฐมนเิ ทศผเู้ รยี น/ประชุมผู้ปกครอง/เตรยี มความพร้อม สถานศกึ ษา ปฐมนิเทศผู้เรียน ประชุมผูป้ กครอง สถานประกอบการ และเตรยี มความพร้อมผู้เรียน ชีแ้ จงข้อมลู ทีเ่ กี่ยวข้อง ได้แก่ ๑. ระเบียบตา่ งๆของสถานศกึ ษา ขอ้ บังคบั สถานประกอบการ ๒. แนวทางการเรียนการสอนในสถานศึกษา และการฝึกอาชีพในสถาน ประกอบการ ๓. ผ้รู ับผิดชอบและครูทป่ี รกึ ษา ๔. คูม่ ือผเู้ รยี น ๕. หลักเกณฑก์ ารปฏบิ ัตขิ องผเู้ รียนระบบทวภิ าคี ๖. ประโยชน์ทไ่ี ด้รบั จากการเขา้ เรยี นอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี 18 แนวทางปฏบิ ตั กิ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สถานศึกษา ๘. จดั การเรยี นการสอน/การฝกึ อาชพี สถานประกอบการ จดั กระบวนการเรยี นการสอน การฝกึ อาชีพ ๑. ประชุมช้ีแจงทาความเข้าใจกับครู บุคลากรของสถานศึกษาและสถานประกอบการ ไดแ้ ก่ ๑.๑ ประกาศ ระเบยี บ หลกั เกณฑ์ท่เี กี่ยวข้องในการจดั อาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ๑.๒ กระบวนการจัดการเรยี นการสอน ๑.๓ กระบวนการฝกึ อาชีพ ๒. แต่งต้ังคณะกรรมการดาเนินงานและกาหนดหน้าท่ีความรับผิดชอบของผเู้ กี่ยวข้อง ๒.๑ ครนู เิ ทศก์ ๒.๒ ครฝู ึก ๒.๓ ผคู้ วบคมุ การฝกึ ๓. อบรม สัมมนาครผู ู้สอน ครนู เิ ทศก์ ครฝู ึกและผู้ควบคุมการฝึก ๔. จดั การเรียนการสอนตามแผนการเรียนและฝึกอาชีพตามแผนการฝึก ๕. ประชมุ สัมมนา อบรม ผเู้ รียนระบบทวิภาคี เช่น ๕.๑ เตรยี มความพรอ้ มก่อนการฝกึ อาชีพ ๕.๒ ประชุมสัมมนาระหว่างการฝกึ อาชีพ ๕.๓ ประชุมนาเสนอสรุปผลการฝึกอาชีพ ๕.๔ อบรมความรเู้ ก่ยี วกับสถานประกอบการ ๕.๕ อบรมเสรมิ ความรู้เฉพาะงานในสถานประกอบการ ฯลฯ แนวทางปฏิบัติการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 19 เร่ืองมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สถานศึกษา ๙. นเิ ทศการฝกึ อาชพี สถานประกอบการ นเิ ทศการฝึกอาชีพ นิเทศการฝกึ อาชพี ให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการลง วันที่ 17 ตลุ าคม พ.ศ.2557 เรอื่ ง มาตรฐานการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ๑. แตง่ ตงั้ คณะกรรมการนิเทศการฝึกอาชีพ ๒. จดั ทาแผนการนเิ ทศ ๓. นิเทศการฝึกอาชพี ๔. ตรวจสมดุ บันทกึ การฝึกอาชพี /แฟ้มสะสมผลงาน ๕. รายงานผลการนิเทศ 20 แนวทางปฏบิ ตั ิการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรอ่ื งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๑๐. วดั ผลและประเมนิ ผลรายวชิ า/การฝกึ อาชีพ สถานศึกษา วัดผลและประเมนิ ผลรายวิชา/การฝกึ อาชพี สถานประกอบการ ประเมินผลรายวชิ า ประเมนิ ผลการฝกึ อาชพี ประเมนิ มาตรฐานวิชาชีพ ๑. เปน็ ไปตามระเบยี บกระทรวงศึกษาธกิ าร วา่ ด้วย ๑. เป็นไปตามระเบยี บกระทรวงศกึ ษาธิการ วา่ ด้วย การประเมนิ ผลตามหลักสตู รแตล่ ะระดบั ที่เกี่ยวข้อง การประเมินผลตามหลักสตู รแตล่ ะระดับทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง ๒. การประเมินรายวิชา ตามหลกั เกณฑข์ ั้นตอน ๒. การวดั ผลและประเมนิ ผลรายวชิ าการฝึกอาชพี การดาเนินงานของสถานศึกษา ๒.๑ การประเมินสมรรถนะวชิ าชพี ตาม ๒.๑ ผ้ปู ระเมิน สภาพจรงิ ใหส้ อดคลอ้ งกบั แผนการ ๒.๑.๑ ครผู สู้ อน ผู้เรยี น เพื่อนผ้เู รยี น ฝกึ อาชพี ผูป้ กครอง ๒.๒ การประเมินสรุปผลการเรยี นแตล่ ะ ๒.๒ สรปุ ผลและดาเนนิ การตามขน้ั ตอน ภาคเรียน สถานศกึ ษา ๒.๒.๑ ผปู้ ระเมิน คอื ครฝู กึ ผคู้ วบคุม ๓. การประเมินมาตรฐานวิชาชพี การฝกึ ผูท้ ไ่ี ดร้ บั มอบหมาย ตามขอ้ ตกลงร่วมกันระหว่าง ประเมินเม่ือลงทะเบยี นครบตามโครงสรา้ ง สถานศกึ ษาและสถานประกอบการ หลักสตู ร ๒.๒.๒ สรปุ คะแนน และดาเนินการตาม ๓.๑ ผ้ปู ระเมินประกอบด้วย ขัน้ ตอนของสถานศึกษาตามระเบยี บการวัดผลของ ๓.๑.๑ ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา กระทรวงศึกษาธกิ ารแตล่ ะระดับ ๓.๑.๒ หวั หนา้ แผนกวชิ า ๓.๑.๓ หัวหนา้ งานพฒั นาหลักสตู รการเรยี น การสอน ๓.๑.๔ หัวหนา้ งานวัดผลและประเมินผล ๓.๑.๕ ครผู สู้ อนทเี่ กย่ี วข้อง ๓.๑.๖ ผู้ทรงคุณวุฒิ ๓.๑.๗ ผูแ้ ทนสถานประกอบการ ๓.๒ สรุปผล และดาเนนิ การตามขน้ั ตอนของ สถานศกึ ษา แนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 21 เรอื่ งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สถานศกึ ษา ๑๑. สาเรจ็ การศกึ ษา สถานประกอบการ เอกสารการสาเร็จการศกึ ษา ประกาศนยี บตั ร (ปวช./ปวส.) วฒุ บิ ัตรการศกึ ษาระบบทวิภาคี ใบรับรองการผา่ นงาน ปรญิ ญาบัตร (ปรญิ ญาตร)ี ใบผ่านมาตรฐานวิชาชีพ ๑. ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ ประกาศนียบตั รวชิ าชีพช้นั สงู และปริญญาบตั ร ในระดับปริญญาตรี หมายถึง เอกสารทสี่ ถานศึกษาออกใหต้ ามระเบียบการวดั ผลและประเมินผลเม่ือสาเรจ็ การศกึ ษา ๒. ระเบียนแสดงผลการเรียน หมายถงึ เอกสารท่ีสถานศกึ ษารบั รองวา่ ผเู้ รยี นผา่ นการเรียนรู้การฝกึ อาชีพ และสาเร็จการศึกษา ๓. ใบผ่านมาตรฐานวชิ าชีพ หมายถงึ เอกสารท่คี ณะกรรมการประเมินมาตรฐานวชิ าชีพออกใหเ้ มอ่ื ผู้เรยี นผ่านการทดสอบ มาตรฐานวิชาชพี ๔. ใบรบั รองการผา่ นงาน หมายถึง เอกสารทส่ี ถานประกอบการออกใหเ้ พ่ือแสดงว่า ผู้เรยี น ไดผ้ า่ นการฝกึ อาชพี ระบบทวภิ าคี การจัดกิจกรรมส่งเสริม สรา้ งแรงจงู ใจ สาหรับการสาเร็จการศกึ ษาของผเู้ รยี น ๑. พิธีมอบเกียรตบิ ตั ร โลเ่ ชิดชูเกยี รตสิ ถานประกอบการ ๒. พิธมี อบประกาศนยี บตั ร/ปรญิ ญาบตั ร ใบผา่ นมาตรฐานวิชาชพี ใบรบั รองการผ่านงาน 22 แนวทางปฏิบัติการจดั การอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอื่ งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๑๒. ตดิ ตามผู้สาเรจ็ การศกึ ษา สถานศกึ ษา ติดตามผู้สาเร็จการศึกษา สถานประกอบการ การสารวจความพึงพอใจของผมู้ สี ว่ นรว่ ม ๑. หัวหน้างานในสถานประกอบการ ๒. ผู้สาเรจ็ การศึกษา ผูป้ กครอง แนวทางปฏบิ ัติการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 23 เร่อื งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๒. คุณภาพของผสู้ �าเรจ็ การศกึ ษา ผสู้ �าเรจ็ การศกึ ษาทุกระดบั คณุ วฒุ ิ ประเภทวชิ าและสาขาวชิ าในระบบทวภิ าคตี อ้ งมคี ณุ ภาพครอบคลมุ สามดา้ น คอื ดา้ นคณุ ลักษณะท่พี งึ ประสงค์ ดา้ นสมรรถนะหลกั และสมรรถนะท่ัวไป และดา้ นสมรรถนะวชิ าชพี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื ง กรอบมาตรฐานคณุ วฒุ อิ าชวี ศกึ ษาแหง่ ชาตทิ ่กี �าหนดและมคี ณุ ลกั ษณะ พเิ ศษ สามารถปฏบิ ตั ิงานในสาขาวิชาท่ีฝกึ อาชีพได้ทันที ผู้ส�าเร็จการศึกษาผ่านการทดสอบตามมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาในแต่ละหลักสูตรแต่ละระดับ ครบท้งั สามดา้ น คอื ดา้ นคณุ ลักษณะท่ีพงึ ประสงค์ ดา้ นสมรรถนะหลกั และสมรรถนะท่ัวไปและดา้ นสมรรถนะ วชิ าชพี ท่มี รี ะยะการฝกึ อาชพี ตามแผนการฝกึ อาชพี มากกวา่ ก่งึ หนง่ึ ของหลกั สตู ร มสี มรรถนะวชิ าชพี เปน็ ไป ตามความตอ้ งการของสถานประกอบการนน้ั ๆ จงึ เปน็ ตวั ชว้ี ดั วา่ ผสู้ า� เรจ็ การศกึ ษาสามารถปฏบิ ตั งิ านไดใ้ นทนั ที แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 25 เร่ืองมาตรฐานการจดั การอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๓. โครงสรา้ งหลกั สตู ร จ�านวนหน่วยกิต การคิดหน่วยกติ ตอ่ ภาคเรียนและการจัดการ ๓.๑ โครงสรา้ งหลกั สตู ร จา� นวนหนว่ ยกติ และการคดิ หนว่ ยกติ ใหเ้ ปน็ ไปตามประกาศกระทรวง ศึกษาธิการเรื่อง มาตรฐานคณุ วุฒิอาชวี ศกึ ษาแต่ละระดับ หลักสูตรระดับประกาศนียบตั รวิชาชพี (ปวช.) พ.ศ. ๒๕๕๖ ให้มจี า� นวนหน่วยกติ เปน็ ไปตามทห่ี ลักสูตรก�าหนด การคิดหน่วยกิตให้ถือเกณฑด์ ังนี้ การคดิ หนว่ ยกิตต่อภาคเรยี น ๓.๑.๑. รายวิชาทฤษฎีทใี่ ช้เวลาบรรยายหรืออภิปรายไม่น้อยกว่า ๑๘ ชัว่ โมงเท่ากับ ๑ หนว่ ยกิต ๓.๑.๒ รายวชิ าปฏบิ ตั ทิ ่ีใชเ้ วลาในการทดลองหรอื ฝกึ ปฏบิ ตั ใิ นหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารไมน่ อ้ ยกวา่ ๓๖ ชวั่ โมงเท่ากับ ๑ หน่วยกิต ๓.๑.๓ รายวิชาปฏิบัติทใี่ ช้เวลาในการฝึกปฏิบัติในโรงฝึกงานหรือภาคสนามไม่น้อยกว่า ๕๔ ชัว่ โมงเทา่ กับ ๑ หน่วยกิต ๓.๑.๔ การฝกึ อาชพี ในการศกึ ษาระบบทวภิ าคไี มน่ อ้ ยกวา่ ๕๔ ชว่ั โมงเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกติ ๓.๑.๕ การฝึกประสบการณ์ทกั ษะวิชาชีพในสถานประกอบการหรือแหล่งวิทยาการ ไมน่ ้อยกว่า ๓๒๐ ชัว่ โมงเท่ากบั ๔ หนว่ ยกิต ๓.๑.๖ การทา� โครงการพัฒนาทักษะวชิ าชพี ไมน่ ้อยกว่า ๕๔ ช่วั โมงเท่ากบั ๑ หนว่ ยกติ 26 แนวทางปฏิบัตกิ ารจัดการอาชีวศิ กึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

โครงสร้างหลกั สูตร ๑. หมวดวิชาทกั ษะชีวิตประกอบด้วยกลุ่มวิชาเพือ่ พัฒนาผู้เรียนให้มที ักษะในการปรับตัวและ ด�าเนินชีวิตในสังคมสมัยใหม่เห็นคุณค่าของตนและการพัฒนาตนมีความใฝ่รู้แสวงหาและพัฒนาความรู้ใหม่ มีความสามารถในการใช้เหตุผลการคิดวิเคราะห์การแก้ปัญหาและการจัดการมที กั ษะในการสือ่ สารการใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศและการท�างานร่วมกับผู้อืน่ มีคุณธรรมจริยธรรมมนุษยสัมพันธ์รวมถึงความรับผิดชอบ ตอ่ ตนเองและสงั คม การจดั วชิ าในหมวดวชิ าทกั ษะชวี ติ สามารถทา� ไดใ้ นลกั ษณะเปน็ รายวชิ าหรอื ลกั ษณะบรู ณาการ ให้ครอบคลุมกลุ่มวิชาภาษาไทยกลุ่มวิชาภาษาต่างประเทศกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์กลุ่มวิชาคณิตศาสตร์กลุ่ม วิชาสังคมศึกษากลุ่มวิชาสขุ ศึกษาและพลศึกษาในสัดส่วนทเี่ หมาะสมเพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ของหมวดวิชา ทักษะชวี ติ ๒. หมวดวิชาทักษะวชิ าชพี ประกอบด้วยกลมุ่ วิชาทพ่ี ฒั นาผเู้ รยี นให้เกิดสมรรถนะวชิ าชีพมคี วาม สามารถในการคดิ วิเคราะหว์ างแผนดา� เนินการตรวจสอบแกป้ ญั หาบรู ณาการความรแู้ ละทกั ษะในการปฏบิ ตั ิ งานประกอบดว้ ย ๕ กลมุ่ ดงั น้ี ๒.๑ กล่มุ ทักษะวชิ าชพี พ้ืนฐาน ๒.๒ กลมุ่ ทกั ษะวชิ าชพี เฉพาะ ๒.๓ กลมุ่ ทักษะวชิ าชพี เลอื ก ๒.๔ ฝึกประสบการณท์ ักษะวชิ าชพี ๒.๕ โครงการพฒั นาทักษะวชิ าชพี ในการกา� หนดใหเ้ ปน็ สาขาวชิ าใดสาขาวชิ าหน่งึ ตอ้ งศกึ ษา กลุ่มทกั ษะวิชาชีพพืน้ ฐานและกลุ่มทักษะวิชาชีพเฉพาะในสาขาวิชานัน้ ๆนอกจากนี้ก�าหนดให้มีการฝึก ประสบการณ์ทกั ษะวชิ าชีพและโครงการพัฒนาทักษะวิชาชีพ แนวทางปฏิบตั ิการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 27 เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๓. หมวดวชิ าเลอื กเสรปี ระกอบดว้ ยวชิ าท่ีเกย่ี วกบั ทกั ษะชวี ติ และหรอื ทกั ษะวชิ าชพี เพ่อื เปดิ โอกาส ให้ผเู้ รยี นเลอื กเรียนตามความถนดั และความสนใจเพื่อการประกอบอาชพี หรอื การศึกษาต่อ ๔. กิจกรรมเสริมหลกั สูตรเป็นส่วนทสี่ ่งเสริมการพัฒนาทกั ษะชีวิตและหรือทักษะวิชาชีพผู้เรียน ทุกคนตอ้ งเขา้ รว่ มกจิ กรรมอยา่ งนอ้ ยสปั ดาหล์ ะ ๒ ช่วั โมงทุกภาคเรยี น กจิ กรรมเสรมิ หลกั สตู รนไ้ี มน่ บั หนว่ ยกติ การยกเวน้ การเรยี นรายวชิ าในหมวดวชิ าทักษะชวี ติ หมวดวชิ าทักษะวชิ าชพี และหมวดวชิ าเลอื ก เสรสี ามารถทา� ไดโ้ ดยการเทยี บโอนผลการเรยี นหรอื โดยการเทียบโอนความรแู้ ละประสบการณเ์ ขา้ สหู่ นว่ ยกติ ตามหลักสตู รตามหลักเกณฑ์และแนวปฏบิ ตั ทิ ่คี ณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษาก�าหนด หลักสูตรระดบั ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ช้ันสงู (ปวส.) พ.ศ.๒๕๕๗ ใหม้ จี า� นวนหนว่ ยกติ เปน็ ไปตามทห่ี ลกั สตู รกา� หนด การคิดหน่วยกติ ให้ถือเกณฑ์ดังนี้ ๑. การคิดหน่วยกติ ตอ่ ภาคเรยี น ๑.๑ รายวชิ าทฤษฎที ่ีใชเ้ วลาบรรยายหรอื อภปิ รายไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๘ ชว่ั โมงเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกติ ๑.๒ รายวิชาปฏิบัติทใี่ ช้เวลาในการทดลองหรือฝึกปฏิบัติในห้องปฏิบัติการไม่น้อยกว่า ๓๖ ชัว่ โมงเท่ากับ ๑ หนว่ ยกติ ๑.๓ รายวิชาปฏิบัติทใี่ ช้เวลาในการฝึกปฏิบัติในโรงฝึกงานหรือภาคสนามไม่น้อยกว่า ๕๔ ช่วั โมงเท่ากบั ๑ หน่วยกิต ๑.๔ การฝกึ อาชพี ในการศึกษาระบบทวภิ าคไี มน่ ้อยกว่า ๕๔ ชั่วโมงเท่ากับ ๑ หนว่ ยกิต ๑.๕ การฝกึ ประสบการณท์ ักษะวชิ าชพี ในสถานประกอบการ หรอื แหลง่ วทิ ยาการไมน่ อ้ ยกวา่ ๓๒๐ ชวั่ โมงเทา่ กับ ๔ หนว่ ยกติ ๑.๖ การท�าโครงการพัฒนาทกั ษะวชิ าชีพไม่น้อยกวา่ ๕๔ ชว่ั โมงเทา่ กบั ๑ หน่วยกติ 28 แนวทางปฏิบัติการจัดการอาชีวศิ กึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๒. โครงสร้างหลกั สูตร ๒.๑ หมวดวิชาทักษะชีวิตประกอบด้วยกลุ่มวิชาเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มที ักษะในการปรับตัว และดา� เนินชวี ติ ในสังคมสมัยใหมเ่ หน็ คณุ คา่ ของตนและการพฒั นาตนมคี วามใฝร่ แู้ สวงหาและพฒั นาความรใู้ หม่ มคี วามสามารถในการใช้เหตุผลการคิดวิเคราะห์การแก้ปัญหาและการจัดการมีทกั ษะในการสือ่ สารการใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศและการท�างานร่วมกับผู้อื่นมีคุณธรรมจริยธรรมมนุษยสัมพันธ์รวมถึงความรับผิดชอบ ตอ่ ตนเองและสังคมรวมไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๘ หนว่ ยกติ การจดั วชิ าในหมวดวชิ าทักษะชวี ติ สามารถทา� ไดใ้ นลกั ษณะ เป็นรายวิชาหรือลักษณะบูรณาการให้ครอบคลุมกลุ่มวิชาภาษาไทยกลุ่มวิชาภาษาต่างประเทศกลุ่มวิชา วิทยาศาสตร์กลุ่มวิชาคณติ ศาสตร์กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์กลุ่มวิชามนุษยศาสตร์ในสัดส่วนทเี่ หมาะสมเพือ่ ให้ บรรลุจดุ ประสงค์ของหมวดวิชาทักษะชีวิต ๒.๒ หมวดวชิ าทกั ษะวชิ าชพี ประกอบดว้ ยกลมุ่ วชิ าท่พี ฒั นาผเู้ รยี นใหเ้ กดิ สมรรถนะวชิ าชพี มี ความสามารถในการคิดวิเคราะห์วางแผนจัดการประเมนิ ผลแก้ปัญหาควบคุมและสอนงานบูรณาการความรู้ และทักษะในการปฏบิ ัตงิ านประกอบด้วย๕กล่มุ ดงั น้ี ๒.๒.๑ กลุ่มทักษะวิชาชีพพนื้ ฐาน ๒.๒.๒ กลมุ่ ทักษะวชิ าชพี เฉพาะ ๒.๒.๓ กลุ่มทักษะวิชาชพี เลอื ก ๒.๒.๔ ฝกึ ประสบการณ์ทกั ษะวิชาชพี ๒.๒.๕ โครงการพัฒนาทกั ษะวิชาชพี ในการกา� หนดใหเ้ ปน็ สาขาวชิ าใดสาขาวชิ าหน่งึ ตอ้ งศกึ ษากลมุ่ ทกั ษะวชิ าชพี พ้นื ฐานและ กลุ่มทกั ษะวิชาชีพเฉพาะในสาขาวิชานัน้ ๆนอกจากนีก้ �าหนดให้มกี ารฝึกประสบการณ์ทักษะวิชาชีพและ โครงการพฒั นาทกั ษะวชิ าชีพ แนวทางปฏบิ ัตกิ ารจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 29 เร่อื งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๒.๓ หมวดวิชาเลือกเสรีประกอบด้วยวิชาทเี่ กี่ยวกับทักษะชีวิตและหรือทกั ษะวิชาชีพเพื่อ เปิดโอกาสให้ผเู้ รยี นเลอื กเรียนตามความถนัดและความสนใจเพื่อการประกอบอาชีพหรอื การศึกษาต่อ ๒.๔ กิจกรรมเสริมหลักสูตรเป็นส่วนทสี่ ่งเสริมการพัฒนาทกั ษะชีวิตและหรือทักษะวิชาชีพ ผเู้ รยี นทุกคนตอ้ งเขา้ ร่วมกจิ กรรมอย่างน้อยสปั ดาหล์ ะ ๒ ชัว่ โมงทกุ ภาคเรียน กจิ กรรมเสรมิ หลักสตู รน้ีไม่นับ หนว่ ยกติ การยกเว้นการเรียนรายวิชาในหมวดวิชาทกั ษะชีวิตหมวดวิชาทกั ษะวิชาชีพและหมวดวิชา เลือกเสรีสามารถทา� ได้โดยการเทียบโอนผลการเรียนหรือโดยการเทยี บโอนความรู้และประสบการณ์เข้าสู่ หน่วยกติ ตามหลกั สตู รตามหลกั เกณฑแ์ ละแนวปฏบิ ัติท่ีคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษากา� หนด หลกั สูตรระดบั ปริญญาตรสี ายเทคโนโลยหี รือสายปฏบิ ัติการ ใหม้ จี �านวนหน่วยกิตเป็นไปตามท่หี ลักสตู รกา� หนด การคดิ หน่วยกิตให้ถือเกณฑด์ งั น้ี ๑. การคิดหน่วยกติ ตอ่ ภาคเรียน ๑.๑ รายวชิ าทฤษฎที ่ใี ชเ้ วลาบรรยายหรอื อภปิ รายไมน่ อ้ ยกวา่ ๑๘ ชว่ั โมงเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกติ ๑.๒ รายวิชาปฏิบตั ิทใี่ ช้เวลาในการทดลองหรือฝึกปฏิบัติในห้องปฏิบัติการไม่น้อยกว่า ๓๖ ชั่วโมงเทา่ กบั ๑ หนว่ ยกติ ๑.๓ รายวิชาปฏิบตั ิทใี่ ช้เวลาในการฝึกปฏิบัติในโรงฝึกงานหรือภาคสนามไม่น้อยกว่า ๕๔ ช่ัวโมงเทา่ กับ ๑ หน่วยกติ ๑.๔ การฝกึ อาชีพในการศกึ ษาระบบทวิภาคไี มน่ ้อยกวา่ ๕๔ ชว่ั โมงเท่ากบั ๑ หน่วยกติ ๑.๕ การฝกึ ประสบการณท์ ักษะวชิ าชีพในสถานประกอบการไม่น้อยกว่า ๕๔ ชว่ั โมงเท่ากบั ๑ หน่วยกิต ๑.๖ การท�าโครงการพัฒนาทกั ษะวิชาชพี ไม่น้อยกวา่ ๕๔ ช่วั โมงเทา่ กบั ๑ หน่วยกติ ๒. จ�านวนหน่วยกิต มีจา� นวนหนว่ ยกติ รวมระหวา่ ง ๗๒ - ๘๗ หน่วยกิต 30 แนวทางปฏบิ ัติการจดั การอาชีวศิ กึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่อื งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๓. โครงสร้างหลกั สตู ร ๓.๑ หมวดวิชาทักษะชีวิตประกอบด้วยกลุ่มวิชาเพือ่ พัฒนาผู้เรียนให้มีทกั ษะในการปรับตัว และด�าเนนิ ชีวิตในสงั คมสมยั ใหม่เห็นคุณค่าของตนและการพัฒนาตนมคี วามใฝ่รู้แสวงหาและพัฒนาความรู้ ใหม่มคี วามสามารถในการใช้เหตุผลการคิดวิเคราะห์การแก้ปัญหาและการจัดการมีทักษะในการสื่อสารการ ใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศและการทา� งานรว่ มกบั ผอู้ ่นื มคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรมมนษุ ยสมั พนั ธร์ วมถงึ ความรบั ผดิ ชอบ ต่อตนเองและสังคม การจัดวิชาในหมวดวิชาทกั ษะชีวิตสามารถท�าได้ในลักษณะเป็นรายวิชาหรือลักษณะ บรู ณาการใหค้ รอบคลุมกลมุ่ วชิ าภาษาไทยกลมุ่ วชิ าภาษาตา่ งประเทศกลมุ่ วชิ าวทิ ยาศาสตรก์ ลมุ่ วชิ าคณติ ศาสตร์ กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์กลุ่มวิชามนุษยศาสตร์ในสัดส่วนทเี่ หมาะสมเพื่อให้บรรลุจุดประสงค์ของหมวดวิชา ทักษะชีวิต ๓.๒ หมวดวิชาทักษะวิชาชีพประกอบด้วยกลุ่มวิชาทีพ่ ัฒนาผู้เรียนให้เกิดสมรรถนะวิชาชีพ มคี วามสามารถในการคิดวิเคราะห์วางแผนจัดการประเมินผลแก้ปัญหาควบคุมงานสอนงานและพัฒนางาน โดยบรู ณาการความร้แู ละทกั ษะในการปฏบิ ตั ิงานรวมทงั้ ประยกุ ตส์ ู่อาชีพประกอบดว้ ย๔กล่มุ ดังน้ี ๓.๒.๑ กลมุ่ ทักษะวชิ าชีพเฉพาะ ๓.๒.๒ กลมุ่ ทักษะวชิ าชีพเลอื ก ๓.๒.๓ ฝกึ ประสบการณ์ทกั ษะวชิ าชพี ๓.๒.๔ โครงการพฒั นาทักษะวชิ าชีพ ในการก�าหนดให้เป็นสาขาวิชาใดสาขาวิชาหนึง่ ต้องศึกษากลุ่มทักษะวิชาชีพเฉพาะใน สาขาวิชานั้นๆนอกจากนีก้ �าหนดให้มีโครงการพัฒนาทักษะวิชาชีพในกรณีทจี่ ัดการศึกษาระบบทวิภาคีอาจ ยกเวน้ การฝึกประสบการณ์ทักษะวชิ าชีพได้ ๓.๓ หมวดวิชาเลือกเสรีประกอบด้วยวิชาทเี่ กี่ยวกับทกั ษะชีวิตหรือทกั ษะวิชาชีพเพื่อเปิด โอกาสใหผ้ เู้ รียนเลอื กเรยี นตามความถนัดและความสนใจเพอ่ื การประกอบอาชีพหรอื การศึกษาตอ่ การยกเวน้ การเรียนรายวิชาในหมวดวิชาทักษะชีวติ หมวดวชิ าทักษะวิชาชพี และหมวด วชิ าเลือกเสรมิ สามารถทา� ไดโ้ ดยการเทียบโอนผลการเรยี นหรอื โดยการเทยี บโอนความรแู้ ละประสบการณเ์ ขา้ ส่หู น่วยกติ ตามหลักสตู รตามหลกั เกณฑ์และแนวปฏบิ ตั ิทค่ี ณะกรรมการการอาชีวศึกษาก�าหนด แนวทางปฏบิ ัติการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร 31 เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๓.๒ การฝกึ อาชีพ ในสถานประกอบการ รฐั วิสาหกจิ หรอื หนว่ ยงานของรฐั โดยมรี ะยะเวลา ไม่นอ้ ยกว่ากงึ่ หน่ึงของการจดั การศึกษาแตล่ ะหลักสูตร ในการฝึกอาชีพในสถานประกอบการ ใช้ระยะเวลาไม่ต�่ากว่ากึง่ หนึ่งของหลักสูตร แตล่ ะระดบั คอื ระดบั ประกาศนียบัตรวชิ าชพี (ปวช.) ฝกึ อาชพี ไมน่ อ้ ยกวา่ ๓ ภาคเรยี น จากท้งั หมด ๖ ภาคเรยี น ระดับประกาศนียบัตรวชิ าชีพชัน้ สงู (ปวส.) ฝกึ อาชีพไม่น้อยกว่า ๒ ภาคเรยี น จากทัง้ หมด ๔ ภาคเรยี นและ ระดับปริญญาตรีสายเทคโนโลยหี รือสายปฏิบัติการ (ทล.บ.) ฝึกอาชีพไม่น้อยกว่า ๒ ภาคเรียนจากทงั้ หมด ๔ ภาคเรียน (โดยไมน่ บั รวมภาคฤดรู ้อน) หมายเหต ุ : ๑. การนบั ภาคเรียนใหเ้ ป็นไปตามเกณฑ์การใช้หลักสูตรของแตล่ ะระดับ ๒. ลักษณะงานท่ีฝกึ อาชพี ตอ้ งสอดคลอ้ งกบั สมรรถนะวชิ าชพี ของการเรยี นรใู้ นสาขาวชิ าท่ีผเู้ รยี นก�าลงั ศกึ ษา 32 แนวทางปฏบิ ตั ิการจดั การอาชวี ิศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรือ่ งมาตรฐานการจดั การอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๔. ผู้สอนและบุคลากรสนบั สนนุ การจัดอาชวี ศึกษา ระบบทวภิ าคี ๔.๑ คุณสมบตั ิผูส้ อน คุณสมบัติผู้สอนเป็นผู้มีวุฒิการศึกษา มคี วามรู้ความสามารถทีต่ รงหรือเหมาะสมกับวิชาที่ สอนตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เร่ืองมาตรฐานคณุ วฒุ อิ าชีวศกึ ษาของแตล่ ะระดบั ๔.๒ ครผู ู้สอนวชิ าชีพในสาขาวชิ าของสถานศึกษาทีจ่ ัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีไม่น้อย กว่าร้อยละ ๒๐ ต้องไดร้ บั การพัฒนาดา้ นวิชาชีพทส่ี อนไมน่ อ้ ยกว่า ๔๐ ชว่ั โมงต่อคนต่อปีการศกึ ษา จาก สถานประกอบการที่ร่วมจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี วตั ถปุ ระสงคเ์ พ่อื ใหค้ รผู สู้ อนในสถานศกึ ษาไดไ้ ปเรยี นรเู้ ทคโนโลยีสมัยใหมใ่ นสถานประกอบ การและสามารถวิเคราะห์งาน เพือ่ น�ามาพัฒนารายวิชาในหลักสูตรสามารถจัดทา� แผนการฝึกอาชีพและ แผนการจัดการเรียนรมู้ ุง่ เนน้ สมรรถนะ คณุ สมบัตขิ องครใู นสาขาท่ีตอ้ งพฒั นาดา้ นวชิ าชพี จงึ ควรเปน็ ครผู สู้ อนในสาขาวชิ าท่ีด�าเนนิ การจดั สอนระบบทวภิ าคี สถานประกอบ ควรเปน็ สถานประกอบการท่ีรว่ มลงนามความรว่ มมือและรว่ มจดั การ ศึกษาระบบทวภิ าคี หรือมีแผนการด�าเนนิ การจดั การศึกษาในอนาคตร่วมกนั ๔.๓ สถานศกึ ษาจดั ให้มีผู้มีประสบการณ์ มีความช�านาญ มีความเชี่ยวชาญด้านวิชาชีพมา ถ่ายทอดทักษะประสบการณ์และความรู้แก่ผู้เรียน ผู้สอนไม่น้อยกว่าสองครั้งๆละ ไม่ต�า่ กว่าสองชั่วโมง ต่อสาขาวชิ าตอ่ ภาคเรียน โดยผมู้ ปี ระสบการณแ์ ละประสบความส�าเรจ็ ในอาชพี เฉพาะสาขา มผี ลงานเปน็ ท่ียอมรบั ใน สังคมและทอ้ งถ่นิ และสามารถถา่ ยทอดความรไู้ ด”้ ตามกฎหมายวา่ ด้วยการอาชวี ศึกษา แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 33 เร่ืองมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๕. ทรัพยากรการเรียนการสอนและการจัดการ ๕.๑ สถานศึกษาและสถานประกอบการต้องมีวัสดุ ครุภัณฑ์ พ้ืนที่ และอุปกรณ์การศึกษา ส�าหรบั ผ้เู รยี น เพียงพอต่อการจดั การเรยี นการสอนและการฝึกอาชีพ ๕.๒ สถานศึกษาต้องมคี รูนเิ ทศก์ท่ีสอนวิชาชพี สาขานั้นๆ ๕.๓ สถานประกอบการตอ้ งมีบคุ ลากรผู้ประสานงาน และครูฝึก 34 แนวทางปฏิบตั ิการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๖. สถานศึกษาท่ีจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๖.๑ ผู้บรหิ ารและบุคลากรในสถานศึกษาต้องส่งเสริมสนับสนุนการจัดการอาชีวศึกษาระบบ ทวภิ าคีอยา่ งเปน็ ระบบและตอ่ เน่อื ง เพ่อื ใหเ้ ปน็ ไปตามนโยบายของสา� นกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา สถานศึกษาทุกแห่งควรมอบหมายบุคลากรในสถานศึกษา มีส่วนร่วมในการส่งเสริมสนับสนุนการจัดการ อาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี ดงั น้ี ๖.๑.๑ แตง่ ตง้ั คณะกรรมการด�าเนนิ การจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคขี องสถานศกึ ษา อย่างเป็นระบบและตอ่ เนอ่ื ง ๖.๑.๒ จดั ประชมุ ชแ้ี จงเร่อื งของการจดั ระบบทวภิ าคใี หก้ บั บคุ ลากรในสถานศกึ ษาใหเ้ ขา้ ใจ อย่างสมา่� เสมอ ๖.๑.๓ เชิญผูท้ รงคุณวุฒใิ ห้ความรู้ความเข้าใจในการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ๖.๑.๔ ประชมุ แตล่ ะแผนกวชิ าระดมสมองเพ่อื พฒั นาการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ๖.๑.๕ ประเมนิ การจดั การอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคีแต่ละแผนก ๖.๑.๖ มกี ารติดตามและประเมินผลทกุ สามเดอื น หกเดือน หรอื หน่งึ ปี ๖.๑.๗ รายงานผลประจา� ปี แนวทางปฏิบัตกิ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ 35 เรื่องมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตัวอย่าง ๑ คาส่ัง......(ชือ่ สถานศกึ ษา)........ ที่ ............./.............. เร่ือง แต่งต้งั คณะกรรมการดาเนินการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี (แผนกวิชา.............................) ประจาปีการศึกษา................ ------------------------------------------------------ ตามที่สานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษากาหนดให้สถานศึกษาสังกัดสานักงานคณะกรรมการ การอาชีวศึกษาร่วมมือกับ......(สถานประกอบการ/รัฐวิสาหกิจ/หน่วยงานของรัฐ)...........ในการจัดการเรียนการสอน อาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ตลอดจนใช้ทรัพยากรร่วมกันฝึกอาชีพผู้เรียนให้มีความรู้ ความสามารถ ตรงกับความ ต้องการของตลาดแรงงาน และเพื่อให้ผู้เรียนมีรายได้ระหว่างเรียน....(ช่ือสถานศึกษา)..............จึงได้ร่วมมือกับ ...... (สถานประกอบการ/รัฐวิสาหกิจ/หน่วยงานของรัฐ)...........จัดการเรียนการสอนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี หลักสูตร ............. สาขาวิชา.........................สาขางาน.........................ปีการศึกษา ....................... เพ่ือให้จัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ร่วมกับ......(สถานประกอบการ/รัฐวิสาหกิจ/หน่วยงานของ รัฐ)...........เป็นไปด้วยความเรียบร้อย สนองตอบความต้องการของสถานประกอบการได้อย่างมีประสิทธิภาพ บรรลุ วัตถุประสงค์ตามท่ีกาหนดไว้ .....(ชือ่ สถานศึกษา)........จึงแต่งต้ังผู้มีรายนามดังต่อไปนี้ เป็นท่ีปรึกษา และ คณะกรรมการดาเนนิ การจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคีสาขาวิชา..............สาขางาน................ดังนี้ ๑. ทีป่ รกึ ษาจากสถานประกอบการ/รฐั วิสาหกิจ/หน่วยงานของรฐั (แผนกวิชาทจ่ี ัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี) ๑.๑ ........................................... .............................................ประธานกรรมการ ๑.๒ ........................................... .............................................กรรมการ ๑.๓ ........................................... .............................................กรรมการ ๑.๔ .......................................... .............................................กรรมการและเลขานุการ ๑.๕ …………………………………….. ............................................กรรมการและผชู้ ว่ ยเลขานกุ าร ๒. คณะกรรมการอานวยการ ประธานกรรมการ ๒.๑ ................................ ผู้อานวยการวทิ ยาลัย.......... ๒.๒ ................................ รองผูอ้ านวยการวทิ ยาลยั (ฝาุ ยบริหารทรพั ยากร) กรรมการ ๒.๓.................................. รองผ้อู านวยการวิทยาลัย(ฝุายพัฒนากิจการนักเรยี นนักศึกษา) กรรมการ ๒.๔................................. รองผู้อานวยการวิทยาลยั (ฝาุ ยแผนงานและความร่วมมือ) กรรมการ ๒.๕ ................ ............. รองผ้อู านวยการวทิ ยาลัย(ฝาุ ยวิชาการ) กรรมการและเลขานุการ ๒.๖....................................... หวั หน้างานอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี กรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ 36 แนวทางปฏิบัติการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรอ่ื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

มีหน้าที่สนับสนุน แนะนา ให้คาปรึกษา วางแผนดาเนินงานร่วมกัน ระหว่างสถานศึกษาและสถาน ประกอบการ ตลอดจนอานวยความสะดวก แก่คณะกรรมการดาเนินการจัดการศึกษาระบบทวิภาคี ให้เป็นไปด้วย ความเรียบร้อย ประสบผลสาเร็จตามวตั ถุประสงค์ ๓. คณะกรรมการดาเนินงาน ๓.๑ .........................................รองผู้อานวยการวิทยาลัย(ฝุายวิชาการ) ประธานกรรมการ ๓.๒ .........................................หวั หน้างานพัฒนาหลักสูตรและการสอน กรรมการ ๓.๓......................................... หวั หนา้ งานวดั ผลและประเมินผล กรรมการ ๓.๔ .........................................หวั หน้างานการเงิน กรรมการ ๓.๕......................................... หัวหนา้ งานทะเบียน กรรมการ ๓.๖ .........................................หวั หน้างานประชาสัมพันธ์ กรรมการ ๓.๗......................................... หวั หนา้ งานแนะแนวอาชพี และจดั หางาน กรรมการ ๓.๘......................................... หัวหน้าแผนกวิชา...................... กรรมการ ๓.๙ .........................................หวั หน้างานอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี กรรมการและเลขานุการ ๓.๑๐.........................................ผชู้ ่วยหวั หนา้ งานอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี กรรมการและผ้ชู ่วยเลขานกุ าร มีหน้าที่ ดาเนินการจัดทาแผนการเรียนการสอน โครงการสอน ตารางสอน แผนปฏิบัติงาน แผนการฝึก ทะเบียนผู้เรียน ระเบียบผลการเรียน ใบรับรองผลการเรียน ตลอดจนรายงานผลการดาเนินงานส่ง สานักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา ตามระเบียบของกระทรวงศกึ ษาธิการ ให้คณะกรรมการทไ่ี ดร้ ับแต่งตัง้ ปฏิบตั ิหน้าทที่ ไี่ ดร้ ับมอบหมายอย่างเต็มความสามารถ เพื่อให้เกิดผล ดีและมปี ระสิทธิภาพในการจัดการเรยี นการสอนอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี ทง้ั นี้ ตง้ั แต่บัดนเี้ ป็นต้นไป ส่งั ณ วันที่..............................................พ.ศ........... ลงชื่อ........................................................................ (............................................................) ผู้อานวยการวิทยาลัย................................................. แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 37 เรือ่ งมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๖.๒ จัดการเรียนในสาขาวชิ าตรงตามความตอ้ งการของสถานประกอบการ การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี มุ่งเน้นพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะตรงความต้องการ ของสถานประกอบการ สถานศึกษาควรด�าเนินการรวบรวมข้อมูลทีจ่ �าเป็น ความพร้อม ลักษณะงานและ สมรรถนะทีส่ ถานประกอบการต้องการ เพือ่ เป็นข้อมูลประกอบการจัดเตรียมผู้เรียนระบบทวิภาคีในการจัด ท�าแผนการเรียนแผนการ ฝึกอาชพี 38 แนวทางปฏบิ ัตกิ ารจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่องมาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตวั อย่าง 2 แบบสารวจความพรอ้ มของสถานประกอบการ การจดั การเรยี นการสอนอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ชอื่ สถานประกอบการ............................................................................................................................. ........... ที่อยู่................ถนน/ซอย..................................ตาบล..................................อาเภอ...........................................จังหวัด ..................................................รหสั ไปรษณีย์...........................โทรศัพท์...............................................โทรสาร ....................................................E-Mail…………................................................................................... ประเภทธุรกจิ ............................................................................................................................. ....................... ลักษณะงาน..................................................................................................................................... ................. ขนาดของกจิ การตามทีย่ น่ื จดทะเบียนธุรกจิ  ขนาดเลก็  ขนาดกลาง  ขนาดใหญ่ ขอ้ มูลการทาความร่วมมือจัดอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ไมเ่ คยจัด  เคยรว่ มจัด (ระบ)ุ .................ปี มีความต้องการทาความร่วมมือในระดบั ปวช. ปวส.  ปรญิ ญาตรี สาขาวิชา...................................สาขางาน............................... เพศชายจานวน..........คน เพศหญงิ จานวน..........คน คาชีแ้ จงกรุณาใส่เครื่องหมาย ในช่องที่ตรงกบั คุณลักษณะของสถานประกอบการ  ๑. สง่ เสรมิ สนับสนนุ การจัดกิจกรรมพฒั นาเพือ่ ใหผ้ ู้เรยี นมีคุณลกั ษณะท่ีพงึ ประสงค์  ๒. ลักษณะงานท่ีฝึกอาชีพสอดคล้องกบั การเรยี นรใู้ นสาขาวิชาทผี่ ้เู รยี นกาลงั ศึกษา  ๓. ทาบนั ทึกขอ้ ตกลงความร่วมมอื ระหว่างสถานประกอบการกับสถานศึกษา  ๔. ทาสัญญาการฝกึ อาชีพระหว่างผูเ้ รยี นกบั สถานประกอบการ  ๕. ทาแผนการเรียน แผนการฝกึ อาชีพและแผนการนิเทศรว่ มกบั สถานศึกษาตลอดหลักสตู ร  ๖. ประเมนิ การฝึกอาชพี ร่วมกับสถานศึกษา  ๗. มีครูฝึกในสถานประกอบการ  ๘. มผี ูค้ วบคุมการฝกึ อาชีพ  ๙. มผี ู้ประสานงานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคขี องสถานประกอบการ ๑๐. ประชาสัมพันธก์ ารจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคใี ห้กบั ผู้เรียน ผปู้ กครองและชุมชน ๑๑. มีสวัสดิการและค่าตอบแทน วันหยุด ท่ีเหมาะสมให้กับผู้เรียน ตามข้อตกลงระหว่างสถาน ประกอบการและสถานศกึ ษา แนวทางปฏิบตั ิการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร 39 เรื่องมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

สวัสดกิ ารทจี่ ดั ให้ผูเ้ รยี น มรี ถรบั ส่ง ค่าเดินทาง.......................บาท ประกนั อุบตั เิ หตุปีละ..................บาท ประกันชีวิตปลี ะ..............บาท ชดุ UNIFROM มีที่พัก................บาท/เดอื น ค่าอาหาร................บาท/วัน ................บาท/เดือน เบย้ี เลี้ยงระหวา่ งการฝึก.......................บาท/วัน ................บาท/เดอื น ทุนการศึกษาภาคเรยี นละ......................บาท ปีละ......................บาท อื่น ๆ (โปรดระบุ ) ....................................................... ลงชื่อ .............................................................. (..........................................................) ตาแหนง่ ........................................................... 40 แนวทางปฏิบัติการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตัวอย่าง 3 แบบสารวจลักษณะงานของสถานประกอบการ (สาหรบั สถานศกึ ษาเป็นผสู้ ารวจ) เพ่อื ใหก้ ารฝึกอาชีพของผเู้ รยี นระบบทวิภาคีสาขาวิชา..................สาขางาน.................................... ระดับ....................................ปีการศึกษา.........................ระยะเวลาฝกึ ปฏบิ ัตงิ านจานวนวัน..............สัปดาห์ ช่ือสถานประกอบการ.................................................................ตั้งอยู่เลขที่.........................หมู่...................... ซอย/ถนน.........................................แขวง/ตาบล.........................................เขต/อาเภอ................................. จงั หวดั ...............................รหสั ไปรษณีย์..........................โทรศัพท์............................โทรสาร......................... Email Address.............................................................................................................................................. ลาดบั ที่ ลกั ษณะงาน/สมรรถนะวิชาชีพ หมายเหตุ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ความคดิ เห็นผ้ใู ห้ข้อมูล(จากสถานประกอบการ)................................................................................................ ............................................................................................................................. .................................................. ลงชื่อ...................................................... (.......................................................) ผบู้ นั ทกึ ขอ้ มูล แนวทางปฏบิ ัติการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร 41 เร่ืองมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

แบบสรุปรายชื่อสถานประกอบการและรายวชิ าฝกึ อาชีพ ตัวอยา่ ง 4 คาชีแ้ จง แผนกวิชา..................รวบรวมและสรปุ ข้อมูลจากแบบสารวจลักษณะงานของสถานประกอบการ ๑.ชื่อสถานประกอบการ............................................................................................................ ....... ตั้งอยู่เลขที่.............หมู่...........ถนน................................ตาบล...................................................... อาเภอ...................................จังหวัด.................................................รหัสไปรษณีย์................. ...... โทรศัพท์............................โทรสาร............................E-mail ....................................................... ชื่อผู้ประสานงาน.........................................................ตาแหน่ง............................................. ....... สามารถให้การฝึกในรายวิชาต่อไปนี้ ๑.๑ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๑.๒ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๑.๓ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๑.๔ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๑.๕ รหัสวิชา.......................ชื่อวิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๒.ชื่อสถานประกอบการ............................................................................................................ ....... ต้งั อยู่เลขท่.ี ............หม่.ู ..........ถนน................................ตาบล...................................................... อาเภอ...................................จังหวัด.................................................รหสั ไปรษณีย์....................... โทรศัพท์............................โทรสาร............................E-mail ....................................................... ชื่อผู้ประสานงาน.........................................................ตาแหน่ง............................................. ....... สามารถให้การฝึกในรายวิชาต่อไปนี้ ๒.๑ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๒.๒ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๒.๓ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๒.๔ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๒.๕ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๓. ชื่อสถานประกอบการ................................................................................................................... ตั้งอยู่เลขที่.............หมู่...........ถนน................................ตาบล...................................................... อาเภอ...................................จังหวัด.................................................รหสั ไปรษณีย์....................... โทรศัพท์............................โทรสาร............................E-mail ....................................................... ชื่อผู้ประสานงาน.........................................................ตาแหน่ง............................................. ....... สามารถให้การฝึกในรายวิชาต่อไปน้ี ๓.๑ รหัสวชิ า.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๓.๒ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๓.๓ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๓.๔ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. ๓.๕ รหัสวิชา.......................ชอื่ วิชา............................................หนว่ ยกิต.............. 42 แนวทางปฏิบตั ิการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่องมาตรฐานการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตวั อยา่ ง 5 ที่ ศธ........../......... วิทยาลัย................................................ เร่ือง เชญิ เข้าร่วมจัดอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี .............................................................. ............................................................. เรยี น .......................................................................................... สง่ิ ท่ีส่งมาดว้ ย แบบตอบรับร่วมจัดอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี จานวน ......... ฉบบั ตามท่ีวิทยาลัยฯ .....ได้จัดการเรียนการสอนระบบทวิภาคีในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) และระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพช้ันสูง (ปวส.) ซ่ึงเป็นการจัดการเรียนการสอนร่วมกันระหว่างสถานศึกษาและสถาน ประกอบการ เพอ่ื ฝึกทักษะวชิ าชพี ของผเู้ รยี นให้ตรงตามความตอ้ งการของสถานประกอบการนัน้ โดยในปกี ารศกึ ษา................น้ี วทิ ยาลัยได้เปิดการเรียนการสอนในระดบั ........สาขาวชิ า.................................ซึ่งตามหลักสูตร ผู้เรียนจะฝึกอาชีพในสถาน ประกอบการ จานวน.........ภาคเรียน ต้งั แต่ภาคเรียนที่...…....ปีการศึกษา...............ถึง ภาคเรียนที.่ ...........ปีการศึกษา ...............(เดือน................ถึงเดือน.........................) ในการน้ี จงึ ขอเชญิ สถานประกอบการของท่านเข้าร่วมจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีกับวิทยาลัย เพ่ือร่วมกัน พัฒนาผู้เรียนให้เป็นบุคลากรท่ีมีคุณภาพตรงตามความต้องการของสถานประกอบการ โดยหวังเป็นอย่างย่ิงว่าจะ ได้รับการตอบรบั จากทา่ น จึงเรยี นมาเพื่อโปรดพิจารณา และแจ้งผลการพิจารณาให้วทิ ยาลยั ทราบดว้ ยจกั ขอบคุณมาก ขอแสดงความนับถอื (..................................................................) ผู้อานวยการวิทยาลัย.............................................. ฝาุ ยวิชาการ/งานอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี วทิ ยาลัย............................................................ โทร......................................................... โทรสาร ........................................................ E-mail ................................................................ แนวทางปฏบิ ตั กิ ารจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธิการ 43 เรือ่ งมาตรฐานการจัดการอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตัวอยา่ ง 6 แบบสรปุ ผลการสารวจ รายช่ือสถานประกอบการทม่ี ีความประสงค์เขา้ ร่วมการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี แผนกวิชา............................................................................. ปกี ารศกึ ษา............................ ระดบั ที่ ช่อื สถานประกอบการ/ รปู แบบการ หมายเหตุ ทต่ี ้ัง จดั ปวช. ปวส. ป.ตรี การเรียนการ (คน) (คน) (คน) สอน ๑ ชื่อ............................................... เลขที่.............ถนน...................... ตาบล....................อาเภอ............ โทร. ........................................... โทรสาร....................................... E-mail………............…………….. ๒ ชื่อ............................................... เลขที่.............ถนน............ ตาบล................................ อาเภอ............................... โทร. ................................. โทรสาร............................. E-mail……………………….. ๓ ชื่อ............................................... เลขที่.............ถนน............ ตาบล................................ อาเภอ............................... โทร. ................................. โทรสาร............................. E-mail………………............ รวม...................แห่ง ลงช่ือ................................................................. (..............................................................) ตาแหน่ง............................................................ *** รปู แบบการจัดการเรียนการสอน ได้แก่ ผู้เรียนตอ้ งฝึกอาชีพในสถานประกอบการเป็นระยะเวลาไมน่ ้อยกวา่ กึ่ง หนงึ่ ของหลักสตู ร 44 แนวทางปฏิบัตกิ ารจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เร่อื งมาตรฐานการจัดการอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี พ.ศ. ๒๕๕๗

๖.๓ ท�าบนั ทึกข้อตกลงความร่วมมอื ระหวา่ งสถานศึกษาและสถานประกอบการ ในการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวภิ าคขี องส�านกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา เพอ่ื ให้ สถานศกึ ษาและสถานประกอบการมคี วามเขา้ ใจตรงกนั ในหลกั การและวตั ถปุ ระสงคใ์ นการจดั การอาชวี ศกึ ษา ระบบทวิภาคี สถานประกอบการมีความเข้าใจตรงกันในหลกั การและวตั ถปุ ระสงค์ในการจัด ตวั อยา่ ง 7 ตรา บันทกึ ข้อตกลงความรว่ มมือการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวภิ าคี ตราสถาน สถานศกึ ษา ระหวา่ ง ประกอบการ ........(ชือ่ สถานศกึ ษา).....กับ.....(ชอ่ื สถานประกอบการ)....... ........(ชอื่ สถานศึกษา).........สานกั งานคณะกรรมการการอาชวี ศึกษาและ........(ชื่อสถานประกอบการ)............ ได้ตระหนักถึงความสาคัญในหน้าท่ีรบั ผิดชอบร่วมกันพฒั นาและผลิตกาลงั คนทางด้าน....(อาชีพ)..... เพอ่ื เปน็ พืน้ ฐานในการพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยทัง้ สองฝา่ ยตกลงร่วมมือกันในการจดั การอาชวี ศึกษาระบบทวิภาคี จึงได้ลงชอื่ ไวเ้ ปน็ หลกั ฐาน ลงชอ่ื ณ วนั ท่ี...............................พ.ศ................ (นาย/นาง/นางสาว....................................) (นาย/นาง/นางสาว.......................................) ผอู้ านวยการสถานศึกษา..................... ตาแหนง่ ผบู้ ริหารในสถานประกอบการ..................... (นาย/นาง/นางสาว....................................) พยานฝ่ายสถานศกึ ษา.......................... (นาย/นาง/นางสาว.......................................) พยานฝา่ ยสถานประกอบการ............................. แนวทางปฏบิ ตั ิการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ 45 เรอื่ งมาตรฐานการจดั การอาชีวศกึ ษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗

ตวั อยา่ ง 8 ตรา บนั ทกึ ขอ้ ตกลงความร่วมมือ ตราสถาน สถานศึกษา เพอื่ การจดั การศึกษาด้านอาชวี ศกึ ษา ประกอบการ ระหวา่ ง ............(ช่ือสถานศกึ ษา)...... กบั .........(ชือ่ สถานประกอบการ)........... บนั ทกึ ขอ้ ตกลงนท้ี าข้ึนระหว่าง วิทยาลัย............................โดย...................................ตาแหน่งผู้อานวยการวิทยาลัย................... ........ตั้งอยู่ เลขที่....................................................................................................................... ............................. ซึง่ ต่อไปนีเ้ รียกว่า สถานศึกษา ฝุายหนึง่ กับสถานประกอบการ......(ช่อื สถานประกอบการ)............... โดยมี ........................................................ตาแหน่ง...........................................ตั้งอยู่เลขที่..... ........................ ......................................................................ซ่ึงต่อไปน้ีเรยี กวา่ ผู้ดาเนินการฝึก อกี ฝาุ ยหน่ึง โดยที่สถานศึกษา................................... เป็นส่วนราชการสังกัดสานักงานคณะกรรมการ การอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการ และมีเจตนารมณ์ร่วมกันในการจัดการอาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพเพื่อ ผลิตบุคลากรในระดับ ช่างฝีมือ ช่างเทคนิค และนักเทคโนโลยี โดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้รับความรู้ ทักษะและ ประสบการณจ์ ริงจากสถานประกอบการ ทงั้ สองฝุายได้ทาบนั ทึกขอ้ ตกลงความรว่ มมือทางวชิ าการ โดยการจดั การเรียนการสอนหลกั สตู รสาขาวิชา ..............................................สาขางาน............................................................................... สาขาวิชา..............................................สาขางาน................................................................ ............... โดยให้ผเู้ รียนได้ฝึกอาชพี ในสถานประกอบการและส่งเสริมสนับสนนุ ให้ผูเ้ รียนได้พฒั นาการเรยี นรู้จาก ประสบการณ์จริงโดยมรี ายละเอยี ดข้อตกลงดงั น้ี ขอ้ ๑. วัตถปุ ระสงค์ เพ่ือประสานความรว่ มมือในการจดั การอาชีวศึกษา โดยร่วมกนั จัดการเรียนการ สอนให้แก่ผู้เรียนสาขา........................................และสาขาวิชา...................................เพื่อผลิตและพัฒนากาลังคนให้ สอดคล้องกับกฎหมายวา่ ดว้ ยการอาชวี ศึกษาและความต้องการของสถานประกอบการ ขอ้ ๒. สถานท่ดี าเนินการ .................................................. ขอ้ ๓. ความรับผดิ ชอบของแตล่ ะฝา่ ย ๓.๑ ความรับผดิ ชอบของ “สถานศึกษา” ๓.๑.๑ จดั ครู ผู้เรียน เข้ารบั ฟงั การบรรยายความรู้เก่ยี วกับเทคนคิ วธิ กี ารใหม่ ๆ และจดั สง่ ผู้เรียนเขา้ รว่ มฝกึ อาชีพตามหลกั สตู ร ๓.๑.๒ จัดผปู้ ระสานงานความรว่ มมือกบั สถานประกอบการ เพ่ือเปน็ คณะทางานตามโครงการ ความรว่ มมือโดยรว่ มกนั พฒั นาหลักสูตร พฒั นาสือ่ การเรยี นการสอน ใหม้ ีความทันสมัยและสอดคล้องกับการ เปลีย่ นแปลงของวิทยาการและเทคโนโลยีใหม่ ๆ และนาเสนอผลการดาเนินงานให้ฝาุ ยบรหิ ารรับทราบเปน็ ระยะ ๓.๑.๓ จัดผสู้ อนและบคุ ลากรสนบั สนุน นิเทศการฝึกอาชพี ของผเู้ รียน ใหเ้ ปน็ ไปตาม หลักสตู ร ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ ารลงวนั ที่ 17 ตลุ าคม พ.ศ.2557 เรอื่ ง มาตรฐานการจดั การอาชวี ศึกษา ระบบทวิภาคี 46 แนวทางปฏบิ ตั ิการจดั การอาชวี ศกึ ษาระบบทวิภาคี ตามประกาศกระทรวงศกึ ษาธกิ าร เร่ืองมาตรฐานการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวภิ าคี พ.ศ. ๒๕๕๗