วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา โดย นายฉุน ประภาวิวัฒน

๑๓๓) การเกิดอีกทงสน แต่ถ*'าเบึนกรรมดีก็ย่อมจะเบ็!นผลให้เกิดภาวะชื่น รมณีย ส่วนกรรมไม่ดีน1น ก็จะย''งให้เกิดกวามเบึ๋นไป ซึ่งบุกกลผ้ ฉลาดจะไม่พึงปรารถนาเบ็!นอนขาด นิพพาน น้พพานหาได้เกิดจากกรรมดีหรือกรรมไม่ดีไม่ จะเกิดจากการ สนสญของกรรมเท่านน, ไม่ว่าบุกกใกที่บรรลุถึงซึ่งนิพพานแล* มีการเกิดอีก โดยที่บุกกลน1นบรรลุภาวะหลุดพ*'นและจริงแล,ว ภาวะด ว่าน้แหละกือเบาหมาย ซึ่งชาวพุทธทุกรปทุานามม'นหมายที่จะไป สมเด็จพระส*'มมาส''มพุทธเจ*'าได้ทรงก*'นพบแล่'วว่า ‘'การค'บเสียซึ กวามโลภ การด*บเสียซึ่งกวามโกรธ และการค*'บเสียซึ่งกวามหลง แล*'วกือนิพพาน'’ ทางสายกลาง ปฐมเทศนา ซึ่งสมเด็จพระพุทธองก์ทรงแสดงหล*'งจากที่ได้ ทรงบรรลุพระโพธิญาณแล*'วนน พระพุทธองกทรงบรรยายถึงทางสาย กลาง อริยส*'จ ๔ และอริยมรรคอ*'นมีองก์ ๘ ร์งที่ง ๓ ประการน น*'บ ว่าได้เบนรากฐานซึ่งธรรมะท1งมวลของพระพุทธองกฅงํ้อย่ ทางสายกลางคือ มชฌิมมรรก ซึ่งเบนทางแห่งดุล คือ ไม'มีกวามเอียงเอนเบนบ่าย ได้แก่หลีกเลี่ยงเสียจากการปล่อยต'วให ชีวิตอไแพลิดเพลินม่วเมาชื่นชมยินด็แต่ในรูป รส กลี่นเสียง

๑๓๘ ปราศจากการระง*บชับยง และได้แก่การหลีกเลยงเสียจากกาวดำ1'นิน ชีวิฅอ'นเปล่าเปลืองเจ็บปวด และการทรมานกายอนไม่จำเบนชองลทนิ บำเพ็ญพรฅ อริยส*ๆ ๔ คือ (ส) ทกฃ ซึ่งกล่าวอธิบายว่า ส*ฅว์ที่งหลายจะกองเผ ก*บทกข์ไม่ทางใคก็ทางหนึ่ง โดยไม่มีขอยกเวก ชาหะ มรณะ ชรา ภาพ ความหิว กวามกระหาย รอน และเย็น การไม่เบ็นปกติของ ร่างกาย โรกภย ไข้เจ็บ และอบื่ทวเหตุ ๆ เหล่านึ่แหละคือทุก (๒.) สมท?) คือเหฅแท่งทุกข์ ซึ่งมีฅ*ณหาและอารมณ เบนบจชัย (0,') นโรธ คือการหบทุกข์ หรือการปลดเปลืองทุก พดไค้ว่า เราจะกำจ*ดเหตุแห่งทุกข์ไค้ กำเราจะมีการกวบตุมส ผึกฝนต*วของเรา (๔) มรรต คือมรรกาที่จะชักนำเราไปสู่การค*บหรือสน ทกข์ ซึ่งมรรกาห'ง'ว่านึ่แหละเรียกว่า ม'ะร,ก ๘ หรือมรรกาแท่ง พระพทใ) องกทรงหรสไว วามรรกานแหละ ทจV พาเราไปสการลน ทกข์ กวามเศฑ้หมองโทมน'สและศวามสั้นหชัง แลำตรงไปชั นพพาน มรรศ ๘ นึ่นประกอบควย กวามเห็นชอบ กวามดำริชอบ

๑๓^ วาจาชอบ การงานชอบ เลยงชีพชอบ กวามเพียรชอบ ระลึกชอบ และฅงํ้ใๆชอบ มรรค ๘ คือทางสายกลาง ซึงสมเด็จพระพทธองค์ทรง กนพบ ซงเบนทางนำไปสู่ส้นพี การประจ*กษ์แจ้งโพธิญาณ การบรรลุพระนิพพานในที่สค ธรรมะคึอคณาการ กร. รส เกวิดส๎ น*กปราชญ์ผู้ย็งใหญ่ชาวอ*ง์กฤษกล่า ว่า: “ข้าพเจ้าไค้สำรวจตรวจคูศาสนาใหญ่ ‘คู ในโลกทกศาสนา มาแล่ว และข้าพเจ้าย*งไม่เกยพบว่าจะมีอะไรในศาสนาไหนยึ ไปกว่ากวามงาม และกวามกจ้างขวางแห่งอริยส*จของสมเด็จพ พุทธองค์ ข้าพเจ้าฌึนสุขใจ ที่จะปรุงแต่งชีวิตของข้า มรรคาค*งว่าน1น” เอช จี เวลลส์ นิกวิทยาศาสตร์และน'กประวัติศาสตร์ (ผู้ เรืองนาม) ยกย่องธรรมะไว้มากว่า เบนระบบศีลธรรมจรรยา และ ไค้เทิกทูนสมเด็จพระพุทธองค์ว่า ทรงฐานะยื่งใหญ่ที มนุษย์ผู้ย์งใหญ่ที่งํ้หลาย เอช จี เวลลส์ พุกไว้โนหน*งสือ “0ษ ๑{ 1118*0*? ชอง!,ชาวา !

๑๔๐ ไม่ว่าในค้าวแดนอ*นํกจ้างใหญ่ไพศาลแห่งหมตำบลใศ พุทธ ธรรมก็ดำรงกงอย่ได้ และในการติดต่อเกยวของกบวิทยาศาสศรํของ บรรดาประเทศดะว*นํฅก ซึ่งประวัติศาลดรทำให้เกิดการจรรโลงใจ กำสอนที่ใม่มีอะไรเหมือนของสมเด็จพระ โกดม ถารอพนขืนมาและทำ ให้บริสทธเขำ ก็จะสำแดงบทบาทอ'นํยี่งใหญ่ในการนำทางแก1มวล มนุษย์ใด้ดี” ศาสตราจารย์ คาร์ล กุลฅ๊าฟ ยุง แห่งนกรซูริก (ประเทศ สวิฅเซอรัแลนค์) ซึ่งน'บว่าเบื่นน*กจิฅวิทยาช1นนำของโลกบทุบ*นํ กล่าวสดดีว่า: “ซานะที่เบนผู้สนใจเกี่ยวกิบศาสนาเปรียบเทียบม ขำพเขำได้คิดว่าพระพุทธศาสนาเบน.ศาสนาที่หาที่ติมิไค้,ทีสุคศาสนา เดียวที่มีอย่ในโลก ปรัชญาของสมเด็จพระส'มมาส*มพุทธเจ้า ทฤษฏี เกี่ยวก'บวิว'ฌนาการและกฎแห่งกรรมต่าง ๆ เหล่าน้ของพระองค์ท่า สงส่งกว่าศาสนาอน เดทงสิน” นอกเหนือไปจากน้ ผู้มีกวามรู้ในพระพุทธศาสนามากหลาย แซ่1ซ*'องร้องกน'ว่า พทธธรรมคือพลงอ'นํย็่งใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งจะนำ มาซึ่งส'นํติแก่มวลมมุบย์และบ่'3ะชาชาต่''างหลาย









พรหมาตมาตาบี่ตโร มาตาบี่ฅไซร้ พรหมชอง มุตรนา อไเสุภาษิตปอง เปรียบไว้ เห็นชอบ ตามแฮ ให้ผู้ฉลาดตรอง บ'ร้ลืมคุณ ฯ พงจิตต์แลว์จกได้ มาฅาบี่ตุไซร้ ควรนิบไค้ว่าเบนพรหม ของบุตรสุดนิยม ชมพจน์เทียบเปรียบงดงาม ๆ เมื่อผู้ฉลาดตรอง ก็จะต์องเห็นชอบตาม ผงจิตต์กิคถึงกวาม ที่มีคุณบุญนกหนา ๆ พ่อแม่ให้กำเนิด ตงแต่เกิดอบรมมา ใท้ร้,ทุกสี่งสา -รท้ดตง'จิตต์สงสอน ๆ ชทางธรรมวิถี ท่คนคีกวรสญจร ชทางกะลีบร จึ่งอาจลหนีพ่นพาล ๆ มารคาและบิดา มีคุณทาใดเปรียบปาน คณานนฅของท่าน ผงกมลจนบรรล้ย พระราชนิทนธ็รํชหาสที่ ๖

มาตุบูชา ขำ-ขอน*อมเศียรอภิวาทน์แทบบาทบิดาคุณมทนค อีกทงมารดาคุณอน’นต์ เฉกฉ”นท่บุตรผู้พักดี ฅงแฅ่ยํงเยาว์เบาบญญา ไค้พึ่งมารดาเฉลิมศรี บิดาวอนว่าด่าฅี ทพังให้บุตรดีสมใจ คอยต1งระ'ว*งอ,ใ-เดราย จะคิดลำบากกายนี่นทาไม่ ส้ถนอมกล่อมเกลั้ยงเลยงไว้ ทว”งให้สุขีมีทนึาฅา เมื่อยามผินแปรแชเชือน ทมํนเตือนแดไ)สอนวอนว่า ผกห์คด*คแปลงกริยา เสยมสอนวาจาสอนใจ ควรจะรู้สึกกด”ญฆ ร้จ”กบุญคุณผู้ใทญ่ ทดแรนแทนคุณท่านไซร้ ให้เบ็๋นเยี่ยงกดเวที แม้ท่านพิโรธโกรธขึง ควรคำนึงความผิดของเรานี่ แก้ไข,ให้กล*บิเบ็นดี ให้เบึนทื่ฅํองใจทุกสึงอํน ท่านจะว่าสี่งไรไม'ควรเถียง ท่านบ่มีลำเอียงเบนแม่นมน ร”กเราจึงเผารำพัน ชแจงสี่งสรรพิ,ให้เราพึ่ง คุณดันพันยี่งกว่าชนพึ่ยีง่งปกววง่าจอมสรวงสุคขดัง ควรคิดผกจึดยนยง ควรจะดงพักไว้ไม่วาย เอย ๆ หระราปนทนธ์ร”ปกาลที่ ๖

แม่จ๋า ๑ แม่จ๋า แม่, ลูกแลไปทางไทนลำนเยื่อใยความรำประจำษ์ถำน รกของแม่รำแท้ไม่แปรปรวน เบ็นรกลำนธรรมชาติปราศมารยา ฅงแต่แรกปฏิสนธื้จนสมภพ แม่ประสบทุกข์ภ์ยใทญ่น์กิทน ฉวยพลำพลาดอาจพิการพาลมรณา โบราณว่า “ศึกสฅรี” มีมลพร'อม คลอดจากครรภ์จวบวิ'นลกเติบใทญแม่่ต่องใผือ้มชทนถนอม อดตาทลึ'บอ*'บอดอ้แม่สู้ยอม ยามอคออมลูกอื่มแม่อี่มใจ อย่าว่าแต่อาทารแม่จะทวง เลอดในทรวงแม่ยำยอมให้ดื่มได้ รำของแม่ไม่แพ้รำใด \"I ชีวิตก็ให้ไค้ไม่เสียคาย ๆ ๑ แม่จ๋าแม่ ลูกแน่แก่ใจวน่าำแม่รำลูกอยู่ไม่ร้ทาย ลูกสืบเช้อเน้อไขท1งใจกาย พ่อแม่ถ่ายให้ทนทนนเนื่องมา ระทว่างครรภ์ท่านกล่าวเบนเกาขาว่นามารดาบรรดาลไค้นำทนา แม่คิดงาม, IVในงาม, ตามตำรา ก็อาจพาลูกงามไปตามนึก แม่มีใจผ่องใสบริสุทธิ ใจลุกผุดผ่องเพียงแก่ว^ลึก แม่มีกณเพี'มพนทนพิลึก ลูกรูสกเๆ.น.บ.\"ญค'-ณ.ช!อ*นๆ. ๑ แม่จ๋า ลูกเกิดมาแม่อบรม ฉลาคบ่มสมบรณ์เพิมพนศรี ขนน้านวลควรค่าเปลํ้องราคี ไค้แม่คีลูกรอดปลอดบ่วงมาร สจริต, มิตรแท้, รำ “แฟร์เพล” ไมเกเร, รกโลก, โศก, พิงซ่าน1

๑๔๔ มีขนติ, วิ?ย, ปฏิภาณ, บำเพ็ญงานเพื่อผู้อึน, ราบรีนรก, กุมสติฅริฅรองมองรอบกอบ, ร้ผิดชอบช’วดี, มีเกียรติศกด, กฅํญฌรู้บญคุณคนนำ, แจ้งประจำษหน้าที่, มีวิน์ย คุณเหล่านั้แม่มี'วิธีทํด ค่อย ๆ คำให้บำเพ็ญเบ็่นนิส*ย คำยกำหวานแม่สมานที่ห*วใจ แม่มีกำสำก*ญเลือกสรรใช้ ให้ผึเกไปจนเกยเลยชำนาญ คือกลำแม่ไม่รก, มกราวราน ข่มห์วใจลกกรำมยามคอค้าน เพราะข่นเคืองรำคาญลูกชำใจ ๆ © แม่จำ ถึงแม้จะดีค่าลูกก็ได้ แค่แม่มีวิธีดีๆ ใช้ คำน้อยแม่กไม่ทุคหยาบกาย การเฆี่ยนตีมีบำงน์บกรํ้งเถบวนนเรื่องลำนทลาบจำน้าทนำหลาย แม่ระวิงมิให้ลูกไค้อาธ กลำกลบกลายทน้าค้านประจานกำ กำพรำพ่อทากมีแม่ที่รำ คอยพิทำษํทกข์ภํยไม่เกลือกกลว อำนาจ'รำกักกสิทธื้กว่าฤทธิ้กลำ แม่ทุนหำชองลูกปลูกรำเอย ๆ “ครูเทพ” (เจ่าหระยากราม?{กคมนตรี)

แม่ใเองใก ขารู้แน่วา1ใลรเบนแม่มา ® แม่เอ*ย แม่จ๋า ข้าเกิคมาจากแม่น1นแน่น*ก แม่อุ้มครรภ์คลอดขำมาประจ๋กษ์จะยายย*กผิดตนไปกลไร พ่อเสียอีกขำไซรไม่ร้แน่ บางทีแม่ก็ไม่กข้าบอกข้าไค้ แม่ของข้าจริงแท้มาแต่ไร ขาจึงได้ร*กแม่ไม่แปร เอย. แม่ริกขามาต8งแต่ขาย่งไมเกิด ® แม่เอ๋ย แม่จ๋า แม่ริกข้าแต่ข้งไม่ฅํ้งข้อง แม่บวงบนเทพไทข้วยใจปอง อยากได้ลูกถูกข้องตามต๎งํ้ใจ ยามข้งข้องแม่อฅส่าท์ริกษาข้องเพราะ'จิตต์ของแม่กิคพิสม*ย ในบฅรข้อยในกรรภ์ทก-ข้นไป จะให้ข้าร*'กใกรกว่าแม่ เอย. ขาเกิดแลวแม่ยิงริกขาหน่กขน ๑ แม่เอ๋ย แม่จ๋า ยามคลอดขาทกข์ยากลำบากทนอ พอคลอคข้าออกไค้ใปร่งใจกอ แม่พะนอข้าเข้าทกเข้าเย็น ยามข้าเข้ายมแข้มแม่แจ่มไส ขารองให้แม่ทุกข์แสนขกเข็ญ แม่กล่อมเกลยงเลยงข้าผาลำเค็ญโอ้แม่เบนที่ร*'กข้านัก เอย.

ด๔๖ แน่บำราขว!ญขามาแต่เกิด ๏ แม่เอ๋ย แม่จำ ถึงยามขำตกใจร้องใบ้ล,น แม่รีบอ้มแอบอกคิวยงกง*น พลางร*บย'ว*ญฅข์าควยการุณย์ อกแม่อ่นVIนนสคืบเสียงร*บข-ว*ญ ทั้งดื่มถำเชื่นจิตต์สนิทบนุน ชว*ญลกคืนชื่นใจเพราะใบบุญ เจาประคณมารดาของขา เอย- แน่ขาอยู่ใกล้,ใปีขาชน ๏ แม่เอ๋ย แม่จำ สี่งใดขำเห็นคณพิบุลผล ผะคงขว*ญมํ่นกงดำรงชนม์ ขำเรียกกลแม่เกิดกำเนิดมา แม่!]ระศรพณ์แม'กงคาเลียงขาเจาแม่ท*พเขำสงครามก่อความกลา ผะคงขว*ญดํงว่าแม่ขำมา เกยกล่ อมใจใบ้ขำอุ่นใจ เอย. หน่าทีสำคญของขา ๑ แม่เอ๋ย แม่จำ แม่เลยงขำเมือนอยดงกลอยชิฅด ควยเมฅฅาการณย์กุณโศภิต กณแม่ฅิดอยู่ก*’บลูกผูกส*ม่ห่เนธ์ เมื่อแม่แก่ลกต่อ๋งประคองเลียง ใบ้สมเยี่ยงแม่ร*กสม*กรม,น ถึงแม่สั้นชีพไปห่างไกลกน ความส*,มพ้นธ์ ลูก-แม่อย่าแปร เอย คนใดกอปร์ปรีชา เสั้ยงมารดาวิ*กได้ สบชื่นครึกกรั้นไซรี สบสม*,ย ๆ อ.น.ก. พระขาฮปกิตกิลปสาร)

๑๔๓} แIIบองฉน ผ1า0 13ฑ 10 {า6เ1ว ใาา0 XVIาดก I {611, 7\\ฑ(1 ผอน!(โ ร0แา6 1ว1โ6117 8101^ ^11, 0เ* 1*185 1}า6 1ว1306 10 นาธ1*6 11 ^61! ? ( ปีา0 /\\ถฑ 73x10*\". ^1}'1ฬ0เา161-.] ดำแปล เมื่อล่มกลํ้งใครทนอวื่งเขำมาช่วย และปลอบคํว์ยนิทานกล่อมขวํญให้ หรือจูบที่เจ็บชะมิดบดเบาไป ใ ผู้น1นไซร้ที่แท้แม่ฉไแอง ๆ อะไรครองโลก ใ ธน! 3 นา!ฐ!โ!161* 1ว0พ6โ 31า(! ร11:0ทฐ61* ^ไ3ก {1'0ฌ 1า18 11า1:0ฑ6 1า3ร 1าน!\"16(1, ช่โฑ‘ไ 11า6 1า3ท(โ 11ไ31 1*001*8 11า6 01-3(116 1ร 11ไ6 1า3ท(โ 11า31 1*น16ร 1โไ6 พ0ฟ่6. (ปีาก ^.8. ผ2เแ2เ06, \\\\^1 ^ษเ68 111© ผอเฬ ? )

๑๔^ คำแปล ถึงชายไค้กวํดแกว่งแผลงจากอาศน์ ซึ่งอำนาจกำแหงแรงยี่งก,ว่า อ้นมือไกวเปลไซร้แต่ไรมา คือทฅถาครองพิภพจบสากล ๆ พระราชธรรมนิเทค้ 1{ I ผ61*6 \\)3.ฑธึ6(3 ๐1ไ 1เา6 1า1^11681: 11111, ]^0{1า61; 0 1ฑ1ก6, 0 ณอปาธ]: 0 ทาน16 I 1^ท0ผ ฬ!1086 10V6 พอแ1(1 1อ110พ 1116 81:111, ]^01:1า61* 0ถา1ก6, 0 ฑว0[1า01* 01111116. 811^7*1x1 ^1^111115—1^๐1:11^1* 0'ภ!!116 อ\" แขาแขวนกอฉํน,ชนยอคเขา โอ้แม่จ๋า แม่จ๋า ขาเรียกแม่ กวามรีกแม่ฅามฅิคชิดดวงแด ฉ้นร้แน่ แม่จ๋า แม่ยาใจ บทประฬ้น์ผ์ขอา รํดขารด คิปลิา - เรองแม่บอาสน

ใครเล่า จาก XII(ะ ^00161: ฑป 06? 111(3111 เว^ ไโ!!๐01^8 เฬ!!!©!* ใครเล่า ใ ที่รำIรำยื่งสุวรรมมณีศรี ดำยปราณีเจริญสุขบดทกข็ภ'ย 'กอยรบตาดกิริยาท่าท่วงที พลอยชื่นช่วยประคองจิตต์พิศม'ย เห็นหนำเรำเพราพรมก็ยมคำย ไม่นอนใจริบกำจำบดเบาเอย ๆ แมนมีทุกข์ขกเข็ญเบ็่นอย่างไร ใครเล่า ใ กอยคูเรำมุ่งมาดปรารถนา มิไค้ว่าง่ายขากลำลากกาย จำประสงค์จงใจฉนใดมา ช่วยให้เผล็ดผลดีที่เจาหมาย ส้อุฅส่าV{พยายามไม่ขามเข็ด เจาสบายสมใจเพราะใครเอย ๆ ค็วยชื่นฅาชื่นใจไมกนคลาย ใครเล่า ๆ นเมื่อเจาใคร่เห็นหนาเวลาไหน จะไม่กลาดปราศทวงที่ต8งใจ เม1ร่าในยามสุขหรือทกข์ทน มาให้เห็นเจรจาคำยหนำชื่น กลางว่นคืนได้ถนำไม่ขำสน 'แสนทีใจชมพำฅร์ลูกริกตน สาละวนพินผูกแท่ลูกเอย ๆ เสฐขรโกเสส และ นาคะประทีป

มารดาบ่งเกิดเกลา พระกณเท่าภเขาหลวง'- สวาทบฅรดุจดวง หท่ยท่านนิรนคร ๆ ทรงครรภ์ท่านรู้สึก มโนนึกกวามสํงวร ระว,งบฅรในอุทร จะชอกชาระกำกาย ๆ ท่านบ่ท่อนใรวิกลากลาย สีงแสลงแลของรอน สวาทแม่ในกรรภา ๆ จะเดินน’1งระ,วยสาย และอาหารอินโอชา เพื่อคลอดง่ายสบายใจ ๆ ส้อคของคาวหวาน อินรำสดตามวิส”ย สงวนบุตรในอุรา ทุกกำเชีาจนเกาเดือน ๆ เจ็บทุกเสไเโลมาเหมือน อ้มทองประกองบุตร ให้อคกลา.แพื่อขวัญ'ใจ ๆ แสนยากลำบากฤท่ย สดลำบากน่าเห็นใจ ก็เหลือน”บกณนา ฯ จะคลอดก็แสนเข็ญ ฅละแม่นเชือดม่งษา บฅรนอยเจากอยเตยิน จึงไค้ลูกมาเบนตำ ๆ เวลาคลอดนํ้นแสนยาก ตำชีวิตปลิดแม่ไป เจ็บปวดกสดแสน ทนทุกขเวทนา

6) &เ. 6) อุ้มทอ์งแลิวมิทนำ ย*,งดองซาเลึยงทนหำ •'คำเชาเผาแท่ม*ว ถนอมบุตรสุดสายไจ ๆ ให้นมแลอาบนา ผกเปล'ซาดองแกว่งไกล 'ข*บกล่อมถนอมฤท*ย มิให้รองปองร ะ วง ๆ เจ็บไข้ไปสํกนิด แน่ กร1 นคิค ท1 ว งทนำหลง ลูกนำยค่อยประทำ แม่สด แสน จะสำราญ ๆ กลางคืนแม่กลางม้ง ทาเรือ ค ยงบ่ พอง พาน 'ถนอมบฅรสุดสงสาร แด่ ดำ แม่ มินำพา ฯ ให้ลูกอ่อนไค้นิทรา อดหล*บข*บฅานอน จนเ ดิบใหญ่ให้เล่าเรียน ๆ 'กล่อมเกลยงเลยงลูกมา ฝนพ้าร็องไม่พาเทียร แสงแคคมิให้ฅอง 'ร*กบดรสุดจะเพียร ? โฅแลำก็มิวาย พรำเสนอสนองสาร ๆ 'พราสอนทุกว*นวาร อธิบายถึงเหตุการณ์ ลกคลาดไปไหนนาน เบนห่วงลกผูกใจจำ ๆ เกรงลกจะระกา แม่รำคาญบ่นพึมพำ คำนอยมิไค้ว่า ลำบากกายผ่ายผอมไป ๆ กบฅรสดวิสย ให้ลูกยาเจ็บชาใจ 11 ทาไหนเปรียบเทียบถึงสอง ๆ

๑(^1®ปิ เห็นลูกกลบมาบาน แม่สำราญเพราะสมปอง ลกรากไปใจแม่ตรอง ตรึกวิตกจนกลบมา ๆ ของกาวและของทวาน แม่จำการให้เตรียมทา เลยงลกเมื่อเวลา กลบถึงท่านสำราญใจ ๆ แก่เฒ่าเผาเบนท'วง ลูกติงดวงทฤท่ย แม่จำจะหาไทน ความรำลกผกใจจริง ฯ พระกณของมารดา สดจะทาสงอำงอิง มาเทียบเปรียบแม่ทญิง ซึ่งรำลกผูกทำใจ ๆ รำอื่นสำทมื่นแสน ก็ไม่แม่นลูกวิล*ย แม่ขำๆ จะทาไหน มาปนเปรึข!)เทียบถึงสอง ๆ พระคุณเห็นปานน บุตรผู้มีทำใจตรอง ตองจิฅต์คิดสนอง พระคุณท่านทุกว*นไป ๆ อย่าลืมซึ่งพระคุณ ท่านกๆรณมาแท่ไร จงทวิงติงจิตต์ใจ ประพฤติชอบตอบสนอง ๆ ท่านไข้จงรำษา ท่านชราติองประกอง ท่านจนติองปรนของ ท่านชอบใดให้สมทวิง ๆ. ทระอรรถวสิษฐสธี (เชย ธิศรภ*กดี)

© แม่รำแม่เกิดเกลา เบนสกนธ์ ลกเอย น*บแต่กาลก่อชนม์ ค้พภ์ยง จำเนียรน*บเบ็นทน ดำตื่น ฅนนา แม่แหละมนมานก่ง สะกดก่นภ'ยผอง ๆ เบนป1ม ๏ ประคองกราวค*พภ์บน ร่ารน เรี่มห่วงท่างอารมณ์ บญญต กิน, นอน แน่วนิยม เพื่อเลี่ยงกรรภา ๆ อ*นจะยิงป-ระโยชน์พน ครองอทร แนบไว้ ๏ เวลาล่วงเขตพ'น จากสก ได้ฤา ทารกแม่ถนอมนอน ท่อนรู้วายวไเ ๆ ล่วงว*นล่วงคืนจร ขวบบี่ เดี๋ยวออดเดี๋ยวออนไห้ เมื่อโน่น เบนว'น ซนนา © บรรลุราวลกเขำ เพื่มพื่น่พรรณนา ๆ นบไป เปลี่ยนสภาพคงเคยมี ว่ฌน์พร้อม เกยน์งนี่กลบทวี ยินว่าก*งวลโพน ® อายุต่อแท่น เบนขวบขวบตามว*ย

กิน, เก่ง, ก่อกวนไจ ๑(^๔ แม่แหละอกท่างพอม เจริญถน ถนนา เพียบพร*อมก่งวล ๆ ๑ บดดลอายุได้ ว*ยดรุณ แม่ก็ก*’ง์วลหนุน ลูกนึ่อย เล่าเรียนระดมทุน เทท่ม ทร*พย์นา เกรงลกจะเดาะด้อย ! หดด้วยพาเทียร ๆ ๑ การเรียนเรีมแด่ด้น จนปลาย ฃ์กประมาณ!)หลาย V 1บล็น แม่ฤาจํกรู้วาย วางวุ่น ธุระนา ก่นแด่เกรงลกด้น คอดด8นแดนเขว ๆ ๏ เวลาลูกเสร็จสน ศึกษา วนทน่มแน่นพิทยา เพียบพร’อม คาบนั้แทละเวลา ห์วฅ่อ แม่มินึ่งนำนอม ทน่มน์อ์ยแนวดี ฯ ๏ เซ่นพลทร’พย์สี่งให้บรรพชา เย้นภิกษุแสวงหา เห^เกน พนเพื่มเพื่อบ่ฎิปทา ทางชอบ เกรงจิกช*วโฉดพน เพทพื่นอาภรณ์ ๆ

๑๕๕ ® แม้ฅอนก่อแค่น สืบไป บวชเรียนเสร็จสมใจ แม่แลํว้ ควรที่ทอดอาลไ) ละท่วง ทนนา ห่วงฤาทายกลายแกล‘ว คลาคพนคำนึง ๆ ๏ ถึงกราวมีก่เกลำ เกียงหมอน แม่ก็ม่นไป๋นอน สืบเสาะแสวงอร จิฅต์ได้ ทรำ,เย์ส็งอำนวย,ใท้ เอิบอาบ โฉมนา ส่ทเองแท่งสาว ๆ @ กราวนั้น*บ,ว่าพ่น พำพน มีค่กรองอ่อํน เอกเอ้ กระน8นทุกข์คราวบ้น ดาลแก่ สกนา แม่ก็อ1นอกเว้ ทวนว่าอาวรณ์ ๆ © สุนทรทนึ่งนึกได้ มีมา ว่าพิภพนึ่ทา ยากได้ ใครอื่นเปรียบมารคา ถนอมสก ลกข์ก์เหลวเทลือ, ไร้ ร\"กนนึฤามี ๆ หลวงสำเรจวรรณกิจ

นมสการคุณานุคุณ ขาขอนบชนกคุณ ชนนีเบนเคามูล ผู้กอบนุกูลพล ผดงจวบเจริญวย ๆ ฟูมพกถนุถนอม บ่บำราชนิราไกล แสนยากเท่าใดได บ่คิดยากลำบากกาย ๆ ฅรากทนระกนทุกข์ ถนอมเลยงๆรู้วาย ปกบองซึ่งอนกราย จนได้รอดเบนกายา เปรียบทน*กชนกคุณ ชนนีคือภผา ใหญ่พนพสุนธรา ก็ป่เทียบบ่เทียมท*น ๆ เทลือที่จะแทนทด จะสนองคณาน*นก แท้บชไนยอ*น อุดมเลิศประเสริฐคุณ ๆ พระยาฟิรีส์นทร่โวหาร ( น'อ?) อาจารทาากร )

๑(5: ๓) มารดาเบน “พรหม” ขดงบตรเหมอนบิดา เบน “พรหม” ของบดร ■สนมมาในสพรหมกสตร ติแนบ1ตแล ะจตกกนิบาต ย่าคตตรนิกาย ® พุทธองค์เผยโอษฐ์เอํ้อน อาคม พจน์เปีย ■มาตุรเบนพรทม พฤทธ์ไท้ แท่งบฅรคณฅคม ใดเปรียบ เสมอฤา เบนบุพพาจารย์ให้ บดรซ*อมศึกษา ฯ @ มารดาบ่ท่อนเวํน เจริญพรหม วิหารเลย แผ่เมตฅานุกรม กอปร์ทง กรุณมทิตารมณ์ อุเบก ชาแช ■แก่บฅรฤาร้ยง แม่นแม่นแมนพรหม ๆ ๏ อารมณ์ท่วงลกนอย นิจจวไเ คืนนอ เกรงว่าบฅรไนครรภ์ จำม่วย คราวคลอดปลอดภยํน ฅรายรอด อยากจะเห็นปราศดำย โรครายกรายกรึง ๆ ® รำรึงบ่หน่ายนำย หนึ่งใน บุตรเลย ถนอมมิให้เล็นไร ไก่ต*อง ยามนอนเท่กล่อมไกว เปลปลอบ ยามเจ็บไข้บุกรร*อง แม่เศราสงสาร ๆ

๑๕๘ ๏ เอาภารพิทํกษ์เลยง ลมนอน กนนา [อ้ลูกแม่อาวรณ์ ร*กแท้ ครืนเมื่อบฅรโฅสอน เคินวี่ง พูดแอ แม่ก็มีแท่แปล้ ปลามปลมเอ็นคู ๆ เจริญไวย แล*วเอย, ๏ หนน*อยกลอยสวาทเร่า ต่างเทยำ ควรแก่พรากจากไป ต่างถึน เดิมแอ กรองค่อย่ห่างไกล ส่วนเจ*าไปกรอง ๆ แม่พ่อให้ทร*พย์ นอนตา ทล*บนา มารถแล*ว ๏ ผ่องใสใจห่วงนํอย แรมกร*บ ข่าวแอ เพราะว่าบุตรแสคงสา ค'บร่อนผ่อนเย็น ๆ ฉะนํ้นก็น่ร่า จอมปราชญ์ แม้บฅรทุกข์ฤาแกลว ดิงน พรหมแห่ง บฅรนา ๏ ชิเนนทรพทธเจ่า ใช่แสร*งแต่งสอน ๆ เผยพระโอษฐ์ประกาศ เอากำ เนิคเอย มาตรคือนาถ ชาติสร่าง สมเทตและผลช* สืบต่อ พ่นธฤา กิตติองต่อก*น ๆ © แน่ะ ดูกรบุตรผู้ ผิว์กิคเห็นเบนธรรม มนษยย่อมเกิดประจำ ไยจกมีคุณอาง

6) (5เ ^ ๏ บุฅรผู้'นํ้นได้'ชื่อ ชนพาล แท้แล 'ความช\"วกล1วสนดาน มนกลา เลวเท่าคิริจฉาน ในโลก โอ้อนาถใจ อ้า! มนษย์นมี'ไย ๆ พระทิสํณห์ทิทยาภน แม่รกกวากีเท่าเปีาพระดฒ โ ฉนยอมแพแมฉนวนยงกา เรื่องดื่มดำริกจริงหากริงไม, แม่ริกฉินฉินริกแม่แท้'จริงใจ แต่ใครริกมากกว่าอ้นน1นฉํนยอม แม่ริกฉนมากกว่าฉไเริกแม่ ถึงเอ้าแก่เจ็บไข้จนผ่ายผอม แม่มาเยี่ยมเฅรียมของกองชะลอม ถึงทางอ้อมเดินไกลไม่ระอา ส่วนฉ้นสิมิเบ็่นเทมือนเช่นท่ตา่นอนานๆจึงได้ลงไปหา ■ฉไเยอมแพ้แม่ฉินม\"แอรา แม่ริกกว่ากีเท่าเจาพระคุณ ใ เจอ สตะเาทิน

มาตานสสรณํ่ 1 ๏ มารดากราบฅรฅง ปฏิสนธ เหนื่อยยากฅรากตรำทน คำเร้า ยืนเดินนงนอนทน ลำบาก ออมอดงดสี่งเศร้า ระม*ดสั้นอาหาร ๆ ๑ สมาทานมานมุ่งเออ อวยบุณย์ ข่มจิตต์คิดขอบคุณ เทพไท้ อีกส็งศก์คึ้สิทธอดุลย์ เดชเด่น เพื่อช่วยทารกใท้ รอดห่วงครรภ์มา ๆ ๏ ครบเวลาทศมาสคา เลิศร้ย ฤกษ์แอ จกคลอดยอดกลอยใจ ลกแกว เจ็บปวดยืงยวดกระใร เพียงชีพ สลายแฮ กลงเกลือกเสือกกายแค้ว ด่าวด้นแดย*น ๆ ๑ น*บวํนเด็กย่างเร้า เขฅฅ์เจริญ ร้ยพ่อ ถนอมลกเพียงร้กเทิน เทอดเกร้า ไกวเปลเห่ขบเพลิน เสนาะกล่อม ทล*บแฮ เกษียรอทกในอกเผา ใผร้อนวอนกิน ๆ

6) 6) ๏ ยามยลเยินบกรรํอง เพียงใจ ขาดเอย ปลกปลอบให้ชอบหท*ย ชุ่มขน ลูกเ'จบแม่เพียงประล*ย ถมทุกข์ เทวศฤา เหนือยยากทาก'ๆดฅ่พน อยู่เผาเวียนระว*ง ฯ ภาษา ๏ จนกระทงลกเร์มร้ มนไว้ แม่พรำสอนจริยา พูนเพีม อบรมบ่มบ่ญญา ห่างพนสี่งทราม ๆ เบ็๋นเอกอาจารย์ให้ ศึกษา มอบได้ ๑ พยายามส่งลกเขำ เพื่อลูก หาลู่เมื่อถึงกลา บุฅรฅงํ้ฅนเจริญ ๆ สะสมทร*พย์นานา กนืงคุณ แม่ฤา ฅํ้ง๎จิฅกิคปลกให้ ขอบพ้า ท่อนเท่า เทียมเลข ๏ แสนเพลินยามกิดเกำ ห่างลาคุณควร ๆ ใหญยงกว่าโขดขุน บรรล*ย ลบแฮ แม้ยกพสุธาหนุน จุ่งร้ เปรียบสมทร์ใกลสุดหลา เพียงปลิด ชีพแล ก'อแกํวนฤพาน ๆ ๑ กำสรวลคราแม่มวย เสวยสุขทิพย์สถานใด “ สุกรหค้น๔” ว่าลกสุดอาล'ย ขออุทิศบุสเยกิจกู้ ( ขีมนมานิตยนเรส )

แม่กบลูก เมอเกิค เก่าเตือน จิฅฅ์ไหม้ ๑ อัมครรภ์ขว'ญพ่อเจ้า เกิดใหม่ ทกข์ยากลำบากเตือน แม่ปลมลืมเข็ญ ๆ คราวกลอดประหนงเหมอน บญปลกลกรอดได้ เมือแก่ ๑ เจริญก่ยเดิบใหญ่แลว ลกยา ใจเออ แม่ล่วงปนชรา - ' - ร่างราย ลกแก่แม่เฒ่าหา เหินห่าง ลกแม' สขทกข์แม่พลอยบ'าย บวกคํวยลูกเสมอ ๆ เมือเจ็บ ๑ ยามไข้มีโรคราย รบกวน หลีกล แม่ฤหน่ายร่ายรวน เชิญริก ษาแอ ชอบชนคืนหาย ๆ มดหมอหยกยาชวน ไ''].1;IV. กินนอนแมชวยช

๑๖๓ เมือตาย ๏ ถึงกราวมพุราชรอ ร่างปลด ปราณเอย แม่โศรกเศร็ารํนทด ทุกข์แท้ แต่งศพลูกหมดจด สมเกียรติ ลกเอย กอบกิจกุศลแก้ ก่อสรางทางสวรรค์ ๆ หลวงรชฎการโกสล ® รอยชู้ฤาเท่าเน้อ เมียตน เมียแค่พไเฤาคล แม่ไค้ ทรงครรภ์คลอดเบนคน ฤาง่าย เลยนา เลยงยากน*กท้าวไท้ ธิราชผู้มีคุณ ๆ (ลิลิตหระลอ) แม่ร้กิลกลูกก็รู้อย่ว่ารก กนอืนส้กทมึนแสนไม่แม่นเหมีธน จะกินนอนวอนว่าเมฅฅาเตือนจะจากเรือนลำงแม่'ไปแต่ติๅ (ขุนชางขุนแผน)

มาตาสดค คณมารดาด้านวณมิ ได้ อ้นพระคุณมารคาทาใคเปรียบบ่มิเทิยบเท่ยมเท่าลนเกลาอยู่ สดที่จะคณนาดํวยตราชู สุดหย่งร้ทนํกเบาว่าเท่าใด มทาสมทรสุดผงย์งหยง์รู้ความลึกดกว่างยาวสืบสาวได้ อีกขนเขาโขดเขินและเนินไพร ความกว่างใทญ่ว่คขนาคตามมาตรา อ้นพิภพว่ากว่างเวงว่างแสนจบดินแดนเลขคำนวณสอบสวนหา กำทนคไค้ครบกรไเดวยบญญา มิใช่ว่าสุดคำนวณประมวลว่ด อีกท์งํ้ท่ว์งเวท'านภากาศ ยำสามารถทยำท่าเขตต์จำกํค อาทิตย์จํนิทร์ดาราสาระพิค สุดส่วนสิคสอบครีประมาณ แด่พระคุณมารดาสุดทาช่'อง ที่จะปองกำทนดจคกล่าวขาน รี’แด่ว่าย็งใหญ่ใคมิปาน สุดจะทานเทียบท่ากำหนดนิบ ฉะน้แน่แม่ของเราเผานบถอืยอ ่าดึงดึอพงว่าอย่าสิบปลบ อย่าถือโทษโกรธขํ้งถืงสำทิป กล่าวบำคบขู่เข็ญเช่นใคร ๆ ท่านกรากกรำลำบากได้ยากยึง ทุกๆ สี่งเสืยสละเพราะจะให้ เราผ้บฅรสดทิท่วงดงดวงใจ ปราศภ้ยทั้งผองมาพองพาน

ชิ) \\ว (3เ ยามตํ้งีครรภ เรี่มฅงครรภ์ท่านก็เริ'มประเดิมรก เผ่าฟูมพกเจ?านํจำนงดํวย ถนอมครรภ์ทมนประคองมิดองงาน เกรงทารกจะพานลำบากกาย จะยืนนงเดินนอนค่อยผ่อนเบา เพราะเกรงเจาจะเสทือน เคลื่อนสลาย ยึงนานวินครรภ์ยี่งทน์กมิพท่กาคนลยาีย ่งหมายมุ่งระวิงการน'งเด ยอมลำบากมิใท้ยากแก่ครรภทว์ิคิงวอยำนวยสุขเราแค่เพลาเนี่น มิยอม'ใท้ใคพลาดมีชาดเกิน ท่านเพลิดเพลินมุ่งนำภาร์ ริกษาครรภ์ ถึงจะหน'กสํกเท่าไรไม่บอกบ่น ความกํงวลมากเท่าไรไม่ทวาดทวิน สีทนำสุชแช่มชื่นทุกคืนวิน เพราะริกนํ้นอย่ที่บฅรสดอาทร ยามคลอด ยามจะคลอดทอดร่างระริกปวด แสนยืงยวดแทบชีวีฅจะปลิดถอน ความเจ็บรุนแรงทวีซาถี่ซํอVฑนัใจอ่อนทวีวทวาคแทบขาดใจ ถึงกระน1นใช่ท่านจะถือโกรธม่นหมายโทษริงเกียจก็หาไม่ พอเห็นทนำทารกริองความข้องใจก็กษำสญท่นทีมีแค่ริก ความเจ็บปวดปลิดทายกลำยมิเกิเดผ่าแค่เพลิดเพลินทวียินดีทน์ก นํนคือผลที่อุ้มครรภ์มานานน์ก ได้ปร ะจ*กบ่ลืม ลำบากที่ยากกาย ถึงสิบเดือนแม่ประกองอุ้มท่หอ'งวิมงเาห็นหนำบุฅร ในครรภ์ แสนมนหมาย ม1งถนอมให้ยี่งท8ง์ทญิงชาย ใช่จะทน่ายแหนงให้ไร้อุ้มช

© *) {) ยาเแบนทารก เมื่อย*งอ่อนนอนเบาะฉอเลาะพค ก็ให้คดนมน8นที่ถ*น่กู่ เทมือนดื่มนาจากอุราน่าเอ็นด ร่างกายผ้มารดาพาร่วงโรย ยามลูกรำงรีบประกองเขาริบขวิญ ไม่เบนอ*นกินนอนผ่อนระโหย ตำเองชํ่งแฅ่หว*ง'จะกอบ'โกย กวามสุขโปรยใV1แก่บุฅร์สดที่ มคมิใท้ไฅ่ไรมิตอมถนอมเจา ทุกคำเช้ามิ'ได้เห็นเบื่นงาน สี่งใดจะผิดสำแดงแสลงนำ ท่านก็จำงดไว้ไม่ร*บประทาน ยามลูกดื่นก็เท่กล่อมไม่ยอมหล*บ ที่งสำริบยามลูกรำงเรียกอาหาร ยามลูกบวยก็รำษาพยาบาล ลูกสำราญแม่จึงชื่นระรื่นใจ ยามเติบโต กรไเอายุเติบใหญ่ยี่งใผ่รำความฟูมพก จำถดถอดนำยหาไม่ กล*บทวีกวามระวิงทุกอย่างไป เกรงโภยภ*ยจำมืมาบี่ฑๅ เผาอบรมสอนสงให้ย8งกิด สี่งใคผิดใดชอบสอบศึกษา ให้รู้เช่น/วดีมีบญญา มีคุณด่าสมกำเนิดเกิดเบนกน แม้ยามโกรธลงโทษถึงดุด่า เจตนาสอนสงจึงน*งบ่น ใช่จำเกลียดจำช*งผงกมล ความรำท์นท่วมอยู่มิรู้วาย ถึงทำผิดหนำหนาถึงสาห*ส ทุกคนดำไม่กบกาพาแทน่งทน่าย ย์น่แม่หรือ,จะมืจิฅตกิดโหด'ราย ตำลกชายลกหญิงไม่จริงนาน

๑๖๓) ความรกบองมารดา ท่านพริอมที่จะอภไ]ให้ทุกริเมกไื่มอ ่เมื่อเกลียดไม่ลงเพราะส นึกเมื่อยามอุ้มท่องท่องทรมานไท้ดื่มธารจากทรวงอกฟกชั้ามา ความริกของผู้อื่นดาดดื่นนน ย่อมมีวไเจืด'จางอย่างนาท่า แด่ความรกของท่านผู้มารดา สดจะทาจืดหมดสนรสริาง ชั้วก็ริกคีก็ริกทนึกเบนห่วงรำท่งดวงจิฅด์จริงไม่ทั้งขวาง มีเมฅฅาการณทนุนเบนทาง มิใช่อย่างริกละเมอทลงเท่อไป ท่งํ้แก่น*อยเฅิบใทญ่มิทน่ายลูคก ิดผง ปลูก ให้รุ่งเรืองเพืองสมไ] ลกไค้คีแม่ก็ปลํ้มลืมเหนื่อยใจ เพราะน'นไซร้คือผลที่ทนมา การสนองคณของบตร พระกณท่านมารคาฉะนนี่ บุตรที่คีควรระลึกทมื่นศึกษา กำทนดพงผึ้งไว้ในอุรา แล่'วคิดทาทางปองสนองคุณ ที่ท่านเลยงท่านริกมากกว่ายชอีมอวุิต ทิศทุกสงริบสนบสนน มิให้ท่านขาดเทลือเผาเจือจุน ให้ท่านอุ่นอกกลายทายทกข์ริ'ยิน อย่าให้ท่านเสียใจไค้โศรกเเนศืรา่องเพราะเรานอกไอวาทพลาด กำสอน สิ1งใดดีจงนำพามุ่งอาทร คิดผไเผ่อนให้แม่สุขทุกคืนวน

ดา)๔ กิจสำคญขํ้นสคทำยบตรชายหญิง ควรอย่างยี่งจะจำกำหนด เมื่อถึงคราแม่มีคุณ,สนบุญน*น งานศพพลไเจ'คนิยมฅามสมควร อีกทำบุญสุนทรทานการกุศล เพื่อเบนผลอุท้ศให้ไค้ตามส่ ประพฤติได้ค'งนิเช่นชชวน นามอบอวนว่าเบนผู้ร้กุณเอย ๆ หลวงพรปรีชา (ทร้อย พรปรีชา) แม่ แม่มิใช่เพียงแต่ให้กำเนจิฅดพลนูกผกเผาถนอมเบนจอมขวญ แม่มิเพียงเลยงลกให้ใหญ่เท่แม่าเนพ1นียงสรรค์สร้างน้สํยใVโลกติ แม่มิเพียงให้สมบัติพ*สถานให้ลกมีว่ชาการโอฬารศรี เพื่อลกได้ใช้ดำรงทรงชีวีบนวิถีฃองมนุษย์อ้นสุดไกล แม่มิเพียงสุดอาทรใจรอนร้าว เมื่อลูกคราวโรคเบียนเวียนเจ็บไข้ กร8'นิลกหายกลายโศกส่างโรคภ*ย แม่จึงใจวายห่วงบ่วงก*งวล แม่มิเพียงอี่มเอมปลมเปรมจิต เมื่อสมคิดเห็นลกรุ่งเจริญผล ตราบลกแก่แม่เฒ่าเผาเวียนวน ไม่ล่วงพนอาล*ยลูกผกดวงแค เร้าพระคณอ่นรกทกสายเลือด ไม่แห้งเหือดร้กนิร*โเดร์นินแห ไม่จืดจางห่างสวาสดนิราศแล พระกณแม่ยี่งพ้าดินสนสากล งากพนํงอือ •ร้นแน สภาร้ฒนธรรมแห'งชาตึ ๒๔๙๖)

บทรองทำนองกล่อมเด็ ยานี © © เกิดมาแล้วนะลูกร'ก สุดแสนรกของแม่จริง ๆ ๏ ลูกเอ์ยเจ่าลูกแล้ว เผาขอพรที่แม่ประวิง สอนง่ายสบายนก ไว้พำพิงชะแรว'ย ก่อนเกิดแม่ออดอ้อน แม่หม่นหมองไม่ผ่องใส ไค้ลูกถูก,ใจย็ง หฅาไม่ครบบริบูรณ์ ยามเจ่าอยู่ในท’อง ขออย่าลำบากทวีคูณ เกรงลุกจะมี/ไย จงบริบรณ์ที่วิส่วนกาย กลอดง่ายหรือคลอดยาก แม่ออมอดรสเผ็ดไว้ บุญปลูกลูกอย่าสญ ระสำระสายอยู่ในกรรภ์ ยามแม่จะลมรส ทอคถอนกายดะแกงพล้น เกรงลูกจะไม่สบาย อยู่เช่นนไเฅงสิบเดือน ยามนอนแม่ท่องนอน สุดแสนเหนื่อยอะไรจะเหมือน พลิกกล*บสลบก*น เจ่ากลายเขื่อนแม่ฉดมา ยามเดินแม่ขดเมื่อย แสนระกำแม่ล้องระอา บญหนกแม่จกเดือน เพราะลูกยาน8นทีเคียว แสนยากแม่ท่องชา สดแสนทนเจ็บปวดเสี่ยว โอบอ้มกุ้มครรภา ยามกลอคแม'คั้นรน

บิดกายกล้ายกไ)เกลียว ๑๓)0 คลอคไค้บุญแล้วลก รอดฅายวายคำนึง เชือกที่เหนี่ยวปัดเต็มดึง ไม่เล้าก็คงแม่ โอ้บุญปลุกจงคิดถึง บญปลุกลกของล้า ว่าไม่ถึงก*บ “มรณา” ใ]ค้นเล้าเห็นโลก ใจล้อแท้อยู่ทุกเวลา ภไเมาแม่จะก*น รอดฅายมาบุญค่ล้น นานมเลือดในอก อย่าทุกข์โศกเลยจอมขว*ญ ด่างอาหารการการุณ จนสี่งนี่นมลายสูญ ยุงรนมิให้ก*,ด แม่กอดกกให้อนุกล ขว*ญใจจงใส่จำ จงรู้คุณที่แม่ทำ โฅแล้วจงหม่นเรียน สารพ*ค้ที่แม่ครอบงำ วิชาอย่าดูเบา ดามนากำแม่กล่อมเกลา กอบกรรมแต่กวามดี วิทยาเพียรจะโง่เขลา ตระกลเราเล้าจงรู้ พาตำเราให้เพึองฟ ทำดีเบ็๋นศรีสุข อย่าสูสีสึงอดส เกเรไม่เชึนเรื่อง เร่งกอบกู้ใVโรุ่งเรือง ท่อนมีทุกข์ระคายเคือง เพราะเบื่นเครื่องทำลายตัว

แม่แก่ลงทุกข1น ©๓!© เลยงแม่เพื่อแก่ฅำ โฅขนแม่จะปลก ฝากชีวนควยทลทำ หากู่คทาบทาม อย่าไค้กลํวจะเสื่อมทราม จงเจริญเถิดลูกรก ผงให้ลูกเจ ริญงาม ให้เจ้าไค้เท่าทไเ จะไค้ฅามเลยงดกน ทริพย์แม่จ้กแบ่นบั่นสรร ข้วิฅวนก่อนแม่ดาย ฯลฯ นายดนอม พ่ฒนสิริ อนพระคุณมารคาทาใดเปรียบ น่มีเทียบเทียมเท่าลํน์เกล่าอยู่ สุดที่จะคณะนาคำยฅราช สดทยํงร้ทน์กเบาไม่เท่าใด (ไม่ทราบที่มา)

)^/ฐ/V///7x7 (7)(XV/;: ^)ปี70ว; ^ว รX?/*า*V /X)? 7า ววว/วX 77^)* ใร'ว;/*) X/,;;ปี)}/* V)7ว^/): /057^ /0)1/4)ปี/00 ^ปี)/ปีปี:ว)วX ว/)ไ/V 0)ปี,ปีว/ V& ใว-)*/ ว//)ปี00 }0น})')* ร)™ปี) /?^ว/):7รว/ ร00 V V 7? /'?ปี'X)ว) *7 XX ปี;//ปีวว// ว/ปี}ปีปี/ XX /ปี')/&&๙(V/ 0)7 //วว //0รเ3 ///^*26} 07X26),/2^* &)/7x0 00x770x7 )11*77๓}1เ/ ///0ร} //ร)ปี; 7/0 ™ -9 &/'อน/* *1ส'?น*'?)?* X)ว^//)//^/' // /

3#เ V^ 0^7'ธิต็ะ'0^ 'ะ^/V ๆ™/'?)/'#* /}?V&า*/า ^ ป7ะ'เ^า'^/^* /ปV )6 V/? *7**7 01?4)7\\)^0 0*5) //VV ^ , .^--' * ^V* /73/ V ^/) ~ภ'*'ๆ/) (7^0 ?^\\3 '^)^ '^*1/7^X001 /0^//7 ^) 'อ*^).■จ /?*/ '# &^ /® ?/ &*ๆ#ภ่& /^เ/ ท'?'? *? V X/* 0ว9 ™ๆ-04 / 0?*เฦ*ๆ* *00*✓^//V เ^)โ'^*4) 7V^©X) ‘บ / /®*^I/ *

พิมพ์ที่หางหุ้นส่วน จำกก ไทยสงเคราะห์ไทย ๓๕0 ถนนเพช^า ท7..;,1. เทร. ๘®๔๙๒๓ นายเสรี ธรรมวิทย์ ผู้พิมพ์ ผู้!71ยณๅ ๒^8๒