วัยมันส์เท่าทันสื่อ

6กลจิ กะรครรมสทตั ่ี ว์ ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ วµั ¶Ø»รÐส§ค 1. เพ่ือสร้า§บทÅÐครอย่า§§่าย «§่Ö จÐเ»นš พéืน°านãนการทำบทµ่อä» 2. เพอ่ื ½ƒกทักÉÐการส่อื สาร¼่านร่า§กายด้วยการสวมบทบาทเ»นš สัµวช นิดµา่ §æ 3. เพ่ือ½ƒกทกั ÉÐการทำ§านเ»šนทีม อØ»กร³ กรÐดาÉ A4, สีชอŏก ¢éันµอนกจิ กรรม 1. áจกกรÐดาÉ A4 áÅÐสี ãห้นักเรียนทØกคน จากนéันãห้นักเรียนวาดว§กÅม ¢นาดãดกçäดÅ้ §บนกรÐดาÉ 2. ¼้นู ำสั่§ãหน้ ักเรียนวาดรู»สµั ว 1 ชนิด µอ่ จากร»ู ว§กÅม 3. เมอ่ื นักเรียนäด้รู»สµั วท กØ คนáÅ้ว ãห้นักเรยี นจับคู่กนั áÅмÅดั กัน»˜œนเพื่อนเ»šน สµั วท่µี ัวเอ§วาด áÅÐกำหนดเสยี §รอ้ §¢อ§สัµวช นิดนนéั æ ãหเ้ พ่ือนดว้ ย 4. เมื่อนกั เรียนäดส้ วมบทบาทเ»นš สัµวชนิดµา่ §æ ทกØ คนáÅ้ว ¼นู้ ำสั่§ãห้นักเรียนจบั กÅØ่ม กÅ่ØมÅлรÐมา³ 8 คน กำหนดãห้áµ่ÅÐกÅ่Øมคิดการáสด§ÅÐครสéันæ 1 เรื่อ§ âดยมเี §่อื นä¢วา่ ทกØ คนãนกÅØ่มท่ีäดร้ ับบทบาทเ»นš สัµวชนดิ µา่ §æ µอ้ §สวมบทบาทเ»นš สัµว ชนิดนนéั รว่ มáสด§âดยäม่ãช้ÀาÉาคน áµ่สามาร¶สื่อสารกันด้วยÀาÉา (เสีย§) áÅÐท่าทา§ ¢อ§สµั วเทา่ นนéั 5. ¼นู้ ำãห้เวÅาãนการรÐดมความคิด ¼Åµิ ÅÐครสµั วᏠÅнƒก«้อม 6. áµÅ่ ÐกÅม่Ø นำเสนอÅÐครสัµว 7. เมอ่ื áสด§ÅÐครจบãห้เพอ่ื นกÅØม่ อ่นื ทายเรื่อ§ราวãนÅÐคร áÅÐáสด§ความคดิ เหçน เชิ§วจิ าร³á ÅлรÐเมนิ ¼Å 99

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ»รÐเมนิ ¼Å นักเรียนสามาร¶สร้า§µัวÅÐครáÅÐสามาร¶กำกับเพื่อนãห้เ»šนµัวÅÐครนัéนæ äด้ นกั เรยี นสามาร¶ãชร้ ่า§กายáสด§เ»นš สัµวช นดิ µา่ §æ äดอ้ ยา่ §สร้า§สรรค ทกØ คนมบี ทบาทกบั การรว่ มคิดáÅÐมสี ว่ นร่วมãนการáสด§ÅÐครสµั ว 100

7รำกวงจิ กสรญัรมลทักี่ ษณ์ ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ เวÅา 5 นาที วัµ¶»Ø รÐส§ค 1. เพ่ือ½ƒกãห้นักเรียนäด้ãช้ร่า§กายãนการสร้า§สรรคเ»šนท่าá»Åกæ µามความคิด ¢อ§µนเอ§ 2. เพื่อเ»šนกิจกรรมนำเ¢้าสูก่ จิ กรรมµ่อä» อ»Ø กร³ กÅอ§/©ิ่§/©าบ (รอ้ §»รÐกอบเพŧเพอ่ื ความสนØกสนาน) ¢ัéนµอนกิจกรรม 1. อ่Øนเครื่อ§âดยการãห้นักเรยี นเดินร้อ§เพŧ áÅÐรำว§Åอ้ มรอบเ»นš ว§กÅม ãนทนี่ éี อาจãชเ้ พŧÅมเพÅมพัด เพอื่ ãหเ้ ¢า้ กบั กิจกรรมทµี่ ้อ§ãช้คำส§่ั 2. เม่ือสิéนเสีย§ร้อ§ ¼้นู ำออกคำส§่ั áÅÐãหน้ ักเรยี นทำµามคำสั§่ µ่า§æ ดั§µวั อย่า§ - ãห้ยืนท่าทáี่ »Åกท่ีสดØ ãนâÅก - ãห้นอนท่าทáี่ »Åกที่สØดãนâÅก - ãหน้ §ั่ ทา่ ทีá่ »Åกที่สดØ ãนâÅก - ãห้คน 2 คนเอาหัวชนกนั - ãห้คน 5 คนเอาá¢นเกยี่ วกนั - ãห้คน 7 คนมีเทา้ อยทู่ ีพ่ ืéน 5 เท้า กน้ µิดทพี่ นืé 2 ก้น 3. คำสั่§สดØ ทา้ ยส§ั่ ãหน้ ักเรยี นจบั กÅ่มØ กÅม่Ø ÅÐ 5-6 คน เพ่ือเ¢า้ สู่กิจกรรมµอ่ ä» áนÐนำ ¼ู้นำสามาร¶ออกáบบคำสั่§âดยเพ่ิมÅำดับความยาก¢อ§áµ่ÅÐคำส่ั§ âดยอยู่บน พéืน°านที่นักเรยี นสามาร¶ทำäด้จร§ิ áÅÐäม่เ»นš อนั µราย 101

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ เพลงลมเพลมพัด ÅมเพÅมพดั âบกสÐบดั พัดมาäวäว ÅมเพÅมพัดอÐäร («ำé ) ©ันจÐบอกãห.้ .. (¼ูน้ ำออกคำสั่§ãหน้ กั เรียนทำทา่ ทา§µา่ §æ) 102

8กตจิ อ่ กตรรัวมกทลี่ ไก ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ เวÅา 10 นาที วµั ¶Ø»รÐส§ค 1. เพอื่ ãช้ร่า§กายãนการáสด§ออกáทนวัµ¶ชØ นิดµา่ §æ อยา่ §สรา้ §สรรค 2. เพ่ือ½ƒกãห้นกั เรียนรู้จกั การวา§á¼นร่วมกนั อØ»กร³ กÅอ§/©ิ§่ /©าบ (รอ้ §»รÐกอบเพŧเพื่อความสนกØ สนาน) ¢นéั µอนกิจกรรม กิจกรรมนีéยั§ค§ãช้รู»áบบµ่อเน่ือ§จากกิจกรรมรำว§สัÞÅักɳ คือ การร้อ§เพŧ áÅÐออกคำส§่ั ãหน้ กั เรยี นทำµามคำสั§่ áµµ่ า่ §กนั µร§ทเ่ี นน้ คำส§่ั ทµี่ อ้ §การãหน้ กั เรยี นäด้ãช้ ร่า§กาย¢อ§áµ่ÅÐคน»รÐกอบกันเ»šนวµั ¶Ø ด§ั µัวอยา่ §คำส่ั§µ่อä»นéี ãหน้ กั เรยี นáµÅ่ ÐกÅØ่มµ่อµวั กันเ»นš รู» - ดอกäม้ 1 ดอก - พรÐจนั ทร 1 ดว§ - ควาย 1 µวั - ร¶¶ั§ทีเ่ คÅ่ือนท่ีäด้ 1 คนั - ห่Øนยนµทม่ี ีกÅäก«ับ«้อน 1 µัว ¼ู้นำออกคำส่ั§»รÐมา³ 4-5 คำส่ั§µามÅำดับความยากáÅеามความเหมาÐสม จากนันé จบกจิ กรรมด้วยรำว§สÞั Åกั ɳ เพŧÅมเพÅมพดั เพอ่ื นำเ¢้าสู่กิจกรรมµอ่ ä» »รÐเมิน¼Å นักเรียนสามาร¶ร่วมกนั คดิ áÅÐãชร้ ่า§กายµ่อµัวเ»นš สิ§่ µ่า§æ µามคำส่§ั äด้ 103

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือáนÐนำ - ¼ู้นำสามาร¶ออกáบบคำส่ั§ âดยเพิ่มÅำดับความยากจากวัµ¶Ø§่ายæ äม่มีการ เคÅ่ือนäหว เ»นš วµั ¶ชØ นéิ ãหÞท่ ี่สามาร¶เคÅอื่ นäหวäด้ - การออกคำส§ั่ áµÅ่ Ðคำส§ั่ จÐäมµ่ อ่ เนอ่ื §µดิ กนั เหมอื นกจิ กรรมทáี่ Åว้ กÅา่ วคอื เมอ่ื นักเรียนทำµามคำสั่§áÅ้วãห้หยØดนิ่§ãนท่าทา§นéันæ ก่อน เพื่อãห้¼ู้นำสอบ¶ามรายÅÐเอียด เกย่ี วกบั วัµ¶ทØ นี่ กั เรยี นเนรมµิ เชน่ áµ่ÅÐส่วนคอื อÐäร มกี ารทำ§านอย่า§äร หรือช่วยáสด§ ãหด้ ูวา่ เคÅอ่ื นäหวอย่า§äร - กจิ กรรมนีéเน้นãห้นักเรยี นäด้ãชค้ วามคดิ ãนเวÅารÐยÐสนéั คือ เมอื่ สนéิ เสยี §คำส§่ั ãห้ นักเรียนµ่อµัวเ»šนวัµ¶Øชิéนนéันทันที âดยกรÐบวนการรÐดมความคิดจÐเกิด¢Öéนอย่า§รวดเรçว ว¸ิ กี ารนเéี »นš เทคนคิ ãหน้ กั เรยี นäดช้ ว่ ยกนั คดิ áÅÐชว่ ยกนั ทำ เ»นš การáกä้ ¢ส¶านการ³เ ©พาÐหนา้ - ¼ู้นำควรกÅ่าวคำชมเชยเ»šนการãห้กำÅั§ãจนักเรียนµามâอกาส เช่น มีความคิด สร้า§สรรค ช่วยกันทำ§าน หรือทำ§านเสรçจäด้เรçว เ»šนµ้น áÅÐพยายามชูความสามาร¶ ¢อ§นักเรยี นท่ีäม่คอ่ ยมบี ทบาท 104

9กจิ สกรรรา้ มงทฉี่ าก ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ เวÅา 15 นาที วัµ¶Ø»รÐส§ค เพื่อãห้นักเรียนรู้จักสร้า§©ากÅÐครด้วยการãช้ร่า§กายáทน©ากáÅÐวัµ¶ØãนÅÐคร อยา่ §มีอ§ค»รÐกอบ (Composition) สมดØÅáÅÐสวย§าม อ»Ø กร³ กÅอ§/©§ิ่ /©าบ (รอ้ §»รÐกอบเพŧเพ่อื ความสนกØ สนาน) ¢ันé µอนกจิ กรรม 1. ¼ูน้ ำย§ั ค§ãช้เพŧรำว§เพ่อื เ»šนµัวนำãนการãห้คำสั§่ นกั เรยี นกÅม่Ø เดมิ 2. คำสั่§ãนกิจกรรมนéี เน้นãหน้ ักเรียนร้จู ักãช้ร่า§กายãนการสร้า§©ากÅÐคร ดั§นéัน คำสั่§จ§Ö เ»นš การกำหนดส¶านทีห่ รอื ส¶านการ³อย่า§ãดอย่า§หน§่Ö เช่น ãหá้ µÅ่ ÐกÅØ่ม - ãหน้ กั เรยี นรวมµวั กันเ»šนห้อ§นéำ 1 หอ้ § - รวมµัวกันเ»šนวดั - สร้า§©ากâร§เรียน - สร้า§©ากสวรรค เ»นš µ้น 3. หÅั§จากท่ี ãห้áµ่ÅÐกÅ่Øมµ่อµัวเสรçจ ãห้¼ู้นำµรวจสอบáÅÐวิจาร³ทีÅÐกÅØ่มเพ่ือ นำ»รÐเดçนเ¢้าสู่การสร้า§©ากãนÅÐครท่ีจำเ»šนµ้อ§คำนÖ§¶Ö§ เช่น อ§ค»รÐกอบ¢อ§Àาพ ความสมดØÅ¢อ§©าก การäม่บั§กัน มีรÐดับสู§/µ่ำ มีมิµิ áÅÐการãช้ÈักยÀาพ¢อ§ร่า§กาย ãนการáสด§áทนวµั ¶µØ ่า§æ ãน©าก เ»นš µน้ 105

âดย¼นู้ ำสอดáทรกเนéอื หาเหÅา่ นีé áÅÐพยายามชéจี ØดดีáÅÐจØดดอ้ ยรÐหว่า§ที่นกั เรียน สร้า§©าก จากนéนั »รบั áกµ้ ำáหน§่ ãหน้ กั เรียนเหçนเ»šนµวั อย่า§ หรืออาจจÐãห้เพื่อนกÅม่Ø อน่ื ชว่ ยดูáÅлรบั เพ่อื เ»šนการ½กƒ กçäด้ áนÐนำ ãนการวจิ าร³§ าน¢อ§นกั เรยี นเนน้ ãหเ้ กดิ การวจิ าร³อ ยา่ §สรา้ §สรรค คอื การวจิ าร³ áÅлรับáก้เพีย§เÅçกน้อย âดยพยายามäม่วิจาร³Šãนทา§Åบ พยายามชมáÅÐãห้กำÅั§ãจ หากนักเรยี นทำäดด้ ี »รÐเมนิ ¼Å นกั เรยี นสามาร¶สร้า§©ากµามâจทยทสี่ ่§ั áÅÐจดั วา§อ§ค»รÐกอบÀาพäด้ หÅกั การจัดวา§อ§ค»รÐกอบÀาพ (Composition) 123 Up 456 Centre 789 Down 1 หนว่ ยพéนื ทเี่ วทีáสด§ ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ 1. พéืนท่ี (Space) การãชพ้ นéื ที่ ãหท้ ่ัว¶Ö§ 2. สมดØÅ (Balance) หาจดØ ที่äด้นำé หนักสมดÅØ ¢อ§µำáหน่§Àาพ จดØ ทคี่ นดู จÐดäู ดช้ ดั เจนทส่ี ดØ คอื หมายเÅ¢ 5 áµห่ มายเÅ¢อน่ื æ กสç ามาร¶ทำãหส้ มดÅØ äด้ ด้วยเทคนคิ การ Focus 106

3. จØดรวมสายµา (Focus) µ้อ§มจี Øดเดยี วเพ่ือสอื่ สารกบั คนดูว่า ¢³Ðนéันเรอื่ §ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ ãห้ความสำคัÞกับãคร ว¸ิ ี Focus ทำäดห้ Åายว¸ิ ี เชน่ จดั เสน้ ãหเ้ »นš µวั V จÐชว่ ยบบี สายµา (Àาพบน) หรอื การãชส้ ายµา¢อ§นกั áสด§พ§Ø่ ความสนãจä»ยั§ จดØ ที่ Focus 4. รÐดับ (Level) ควรจัดÀาพãหม้ รี Ðดับสู§ µำ่ µา่ §กันจÐทำãหÀ้ าพนา่ สนãจ มาก¢éนÖ 5. ทÈิ ทา§ (Direction) สรา้ §ความรสู้ กÖ เคÅ่ือนäหว 6. มิµิ (Dimension) มีรÐดับหนา้ หÅั§ สรØ» การจดั อ§ค» รÐกอบÀาพ ¶อื เ»นš ÈÅิ »Ðอยา่ §หน§่Ö ¢อ§ÅÐคร เพราÐจÐ ทำãหเ้ กดิ “ความ§าม” ทำãหÀ้ าพนา่ สนãจ คนดเู กดิ ความ»รÐทบั ãจ áµค่ วาม§าม ยั§äม่พอ µ้อ§มีการส่ือสาร “เนืéอหาสารД ãห้คนดูäด้เ¢้าãจ ด้วยความเ»šน ÅÐครจÖ§มีค³Ø ค่าสมบรู ³ ดั§นéันเนอéื หาáÅÐร»ู áบบµอ้ §ä»ควบคกู่ ัน 107

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ10กิจกรสรมาทม่ี ภาพ เวÅา 45 นาที วัµ¶Ø»รÐส§ค เพื่อãห้นักเรียนรู้จักการสร้า§âคร§เรื่อ§ÅÐครอย่า§§่าย ท่ี»รÐกอบด้วยบทสนทนา (Dialogue) การกรÐทำ (Action) ความ¢ัดáย้§ (Conflict) áÅÐเ¢้าãจการดำเนินเรื่อ§ ¢อ§µวั ÅÐครดว้ ยการáสด§ทµ่ี อ่ เนอ่ื § µÅอดจนมคี วามรเู้ กย่ี วกบั การจดั อ§ค» รÐกอบÀาพทด่ี ี ¢ันé µอนกจิ กรรม Àาพท่ี 1 จØดเริ่มµน้ (Start) 1. ¼ู้นำกำหนดãห้นักเรียนáµ่ÅÐกÅØ่มรÐดมความคิดสร้า§©ากหรือส¶านการ³ µามคำกรЫิบบอก¢อ§¼ู้นำ âดยãห้นักเรียนสร้า§เ»šนÀาพนิ่§เหมือนÀาพãนâ»สเµอร อัน »รÐกอบดว้ ยเหµกØ าร³áÅеัวÅÐครท่ีáสด§เร่ือ§ราวอยา่ §ชดั เจน µวั อย่า§คำสั่§ เชน่ กÅมØ่ 1 เหµกØ าร³ท เ่ี »šนกจิ กรรมทน่ี กั เรียนชอบทำ กÅØ่ม 2 เหµกØ าร³ท ี่เกิด¢นéÖ ãนâร§พยาบาÅ 2. นำเสนอÀาพน่ิ§ทีÅÐกÅØม่ âดยãห้กÅØ่มอน่ื ทายว่าเ»นš ©ากหรอื ส¶านการ³Šãด áÅÐ มีส่วนร่วมãนการวิจาร³เร่ือ§อ§ค»รÐกอบÀาพท่ีäด้เรียนรู้มา จากนัéนãห้นักเรียนเ©ÅยáÅÐ อ¸ิบายส่วน»รÐกอบãน©ากนนéั Àาพที่ 2 จดØ ¢ดั áย้§ (Story) 3. คำส่ั§µอ่ มา ãห้นกั เรยี นชว่ ยกนั คิดÀาพน§ิ่ Àาพท่ี 2 ทเี่ »šนเหµกØ าร³µ อ่ เนอื่ §จาก Àาพที่ 1 âดยกำหนดãห้เ»šนเหµกØ าร³ที่¼ิด»กµิáÅÐäม่นา่ เกิด¢Öนé äด้ 4. นำเสนอÀาพน§่ิ Àาพท่ี 2 ทÅี ÐกÅม่Ø ãหเ้ พอ่ื นทายáÅÐวจิ าร³ จากนนéั เ©ÅยáÅÐอ¸บิ าย Àาพท่ี 3 จดØ จบ (Stop) 5. คำส§ั่ สดØ ทา้ ย ãหน้ กั เรยี นชว่ ยกนั คดิ Àาพน§ิ่ Àาพท่ี3 âดยกำหนดãหเ้ »นš Àาพจบทáี่ สด§ เหµØการ³คÅีค่ Åายเรือ่ §ราวจาก 2 เหµกØ าร³ท ¼่ี า่ นมา 108

6. นำเสนอÀาพจบทÅี ÐกÅม่Ø ãหเ้ พอ่ื นทายáÅÐวจิ าร³ จากนนéั เ©ÅยáÅÐอ¸บิ ายเชอ่ื มÀาพ ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ 7. จากนนéั ¼นู้ ำãหน้ กั เรยี นáµÅ่ ÐกÅมØ่ เชอื่ มÀาพท§ัé 3 âดยáสด§Àาพน§่ิ ท§ัé 3 µอ่ เนอ่ื § กนั อย่า§รวดเรçว สรา้ §ÅÐคร 8. ¢นéั µอนสดØ ทา้ ย ¼นู้ ำãหน้ กั เรยี นáµÅ่ ÐกÅมØ่ สรา้ §ÅÐคร§า่ ยæ จากการเชอ่ื มÀาพท§éั 3 เ¢้าด้วยกนั พรอ้ มกำหนดบทบาท ãสบ่ ทสนทนา มกี ารกรÐทำ áÅÐáสด§เ»šนÅÐครอย่า§ มีเร่ือ§ราวท่ีสมบูร³ 9. ãห้เวÅาãนการ½กƒ «้อมÅÐคร 10 นาที 10. áµ่ÅÐกÅ่ØมนำเสนอÅÐคร áÅÐเ»ดâอกาสãห้เพ่ือนร่วมวิพากɏวิจาร³áสด§ ความคิดเหçน âดย¼นู้ ำ¶ามคำ¶ามนำ ดั§µวั อย่า§µ่อä»นéี - เรอื่ §ราว¢อ§ÅÐครมีเนอéื หาอย่า§äร - ชอบÅÐครµอนäหน¢อ§เพื่อนบ้า§ - การจดั อ§ค»รÐกอบÀาพดีäหม เ»นš อย่า§äร - จดØ äหนท่ที ำãหÀ้ าพสวยáÅÐส่ือความหมายชัดเจน - ¶า้ สามาร¶»รบั »ร§Ø äด้ควรáก้䢵ร§äหนบา้ § เ»นš µ้น »รÐเมิน¼Å - นักเรยี นเ¢้าãจกรÐบวนการสามÀาพ áÅÐสามาร¶สรา้ §âคร§เรอื่ §äด้ - นักเรยี นสามาร¶จดั อ§ค» รÐกอบÀาพäด้ - นักเรียนáสด§ความคิดเหçนµ่อการáสด§¢อ§เพ่ือน ทั駢้อดีáÅТ้อควร»รับáก้ áÅÐสามาร¶นำมา»รบั ãช้ãนÅÐครäด้ 109

สร»Ø กจิ กรรมสามÀาพ การสรา้ §©ากÅÐคร¢นéÖ มา 3 ©าก เพอ่ื เ»นš การเรยี นรเู้ กย่ี วกบั การสอ่ื สารเนอéื หาสารÐ ¢อ§เรอ่ื §เพอื่ ãหค้ นดูเ¢า้ ãจäด้§า่ ย âดยยดÖ หÅกั การดำเนนิ เรื่อ§ 3 »รÐการ คอื มจี ดØ เรม่ิ เรอ่ื § จØด¢ัดáย้§ áÅÐจØดคÅ่ีคÅายหรือจØดจบ¢อ§เรื่อ§ «่Ö§จØด¢ัดáย้§หรือจØดหักเห¢อ§เร่ือ§เ»šน จØดสØดยอด¢อ§เรื่อ§ áÅжือเ»šนเอกÅักɳ¢อ§บทÅÐคร บทวรร³คดีที่ทำãห้เรื่อ§มีความ น่าสนãจ น่าµิดµาม หาก¼ู้áสด§สามาร¶สื่อสารÀาพทéั§ 3 äด้ชัดเจนáÅ้ว คนดูกสç ามาร¶ µอบคำ¶ามäด้ว่า ãคร ทำอÐäร ท่ีäหน áÅÐเกดิ ¼ÅอÐäร áµร่ Ðหวา่ §นéันµอ้ §มีรายÅÐเอยี ดที่ สมเหµสØ ม¼Åว่าทำäมเหµØการ³¶§Ö เ»šนเช่นนéนั เรือ่ §จÐสมบูร³มากย§ิ่ ¢éนÖ จØดเร่ิมµ้น (Start) จดØ ¢ดั áย§้ (Conflict) จดØ จบ (Stop) เหµ¼Ø Å Story เหµ¼Ø Å ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ 110

11กจิ กไรขร่ปมทัญ่ี หา ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ เวÅา 30 นาที วµั ¶»Ø รÐส§ค เพื่อãห้นักเรียนäด้รู้จักวิ¸ีการรÐดมความคิดเก่ียวกับการหา»รÐเดçนเพื่อทำÅÐคร สÐท้อน»Þ˜ หา อ»Ø กร³ กรÐดาÉ»ร¿ู , »ากกาเคมี ¢ัéนµอนกจิ กรรม หŧั จากทห่ี า»รÐเดนç áÅÐชว่ ยกนั ทำการสำรวจสนิ คา้ ยอดนยิ ม»รÐจำâร§เรยี นäดá้ Åว้ ¢ันé µอนµ่อä»จÐมาหาวิ¸กี ารทำ»รÐเดçน เÅอื กส่§ิ ที่µ้อ§การãหม้ ี ãนÅÐคร 1. áจกกรÐดาÉ»รู¿ãห้นักเรียน 1 á¼่น 2. ãหน้ ักเรยี นเ¢ียนรู»ä¢่ŧãนกรÐดาÉ 3 ãบ áÅ้วãสห่ มายเÅ¢กำกบั - ãนä¢่ãบท่ี 1 ãห้นักเรียนช่วยกันรÐดมความคิดเ¢ียนสาเหµØ¢อ§การãช้สินค้า ãหä้ ดม้ ากทส่ี ดØ - ãนä¢่ãบที่ 2 ãหน้ ักเรยี นรÐดมความคิดเ¢ียน»˜Þหา¢อ§การãชส้ นิ คา้ นัéน æ - ãนä¢่ãบท่ี 3 ãหน้ กั เรียนรÐดมความคิดเ¢ยี นว¸ิ ีáกห้ รอื ทา§ออก¢อ§»˜Þหานนัé 3. ãห้นักเรียนช่วยกันเÅือก»รÐเดçนãนä¢่áµ่ÅÐãบทัé§สาเหµØ »˜Þหา ทา§ออกมา 1 อย่า§ที่คดิ วา่ น่าสนãจáÅÐเ»นš เร่อื §จริ§ 4. นำเรื่อ§ãนä¢่มาทำเ»šน»รÐเดนç ÅÐครสÐท้อน»˜Þหา 111

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ12ลกะจิคกรรสรมะทที่ อ้ นปญั หา วµั ¶»Ø รÐส§ค เพื่อãห้นักเรียนäด้รู้จักการสร้า§ÅÐครท่ีสอดáทรก»รÐเดçน»˜Þหาเ»šนáก่นความคิด หÅกั ¢อ§เรอ่ื § ãนทน่ี นéี ำเสนอ»รÐเดนç กรÐáสâ¦É³าทม่ี ¼ี ŵอ่ พĵกิ รรมการบริâÀค¢อ§วยั รน่Ø ¢éนั µอนกจิ กรรม ¢éันµอนที่ 1 สร้า§เรือ่ § เม่ือäด้»รÐเดçนจากกิจกรรมä¢่»˜ÞหาáÅ้ว ãห้นักเรียนร่วมกันสร้า§âคร§เร่ือ§ด้วย กิจกรรมสามÀาพ (หรือจÐทำเ»šนÅÐครเÅยกçäด้ áµ่µ้อ§มี 3 »รÐเดçนท่ีเÅือกมาจากä¢่ »˜Þหาด้วย) Àาพที่ 1 เ»šนÀาพสาเหµØทนี่ กั เรยี นบริâÀคสนิ ค้านéันæ âดยมีอทิ ¸พิ Åมาจากสอ่ื áÅÐ â¦É³า Àาพท่ี 2 เ»นš Àาพ¼ÅกรÐทบ¢อ§การบริâÀคµามสอื่ â¦É³า Àาพท่ี 3 เ»šนÀาพจบ เ»นš ทา§ออกทีน่ ่าสนãจáÅÐสามาร¶ทำäดจ้ ริ§ ¢éันµอนที่ 2 สรา้ §ÅÐคร เมอ่ื นกั เรยี นäดâ้ คร§เรอ่ื § คอื มจี ดØ เรม่ิ µน้ จดØ ¢ดั áย§้ áÅÐจดØ จบ เ»นš Àาพน§่ิ จากกจิ กรรม สามÀาพáÅว้ ãหน้ กั เรยี นเชอ่ื มรอ้ ยâคร§เรอื่ §ãหก้ Åายเ»นš ÅÐคร áÅÐเพมิ่ รายÅÐเอยี ด เหµ¼Ø Å หรือทม่ี าท่ีä»เพือ่ ãหเ้ นอéื เรื่อ§สมบูร³มากย่ิ§¢นéÖ เช่น เพม่ิ เรอื่ §ราวเพือ่ ãหเ้ หçนเหµ¼Ø Å¢อ§การ บริâÀคสินค้ามากย่ิ§¢Öéน รวม¶Ö§เพิ่มเµิมเทคนิคµ่า§ æ µามที่ äด้เรียนรู้มา เพ่ือสร้า§ ÅÐครãหส้ มบูร³ม ากยิ่§¢Öéน ¢ัéนµอนที่ 3 ½กƒ «้อมการáสด§ เมื่อäด้ÅÐครท่ีสมบูร³áÅ้ว ãห้นักเรียน½ƒก«้อมÅÐครµÅอดทéั§เร่ือ§ âดยมี¼ู้นำคอย ãห้ความชว่ ยเหÅอื คำáนÐนำเพม่ิ เµิมเทคนิคทา§ÅÐครเพอ่ื เพม่ิ สีสันãหÅ้ Ðครมาก¢นÖé ãนการ«อ้ มÅÐครนนéั มวี ¸ิ กี าร«้อม 2 áบบ คอื 1. «้อมãหÞµ่ Åอดท§éั เรื่อ§ เพอ่ื ดูÀาพรวมáÅÐáกä้ ¢เพิม่ เµิม 112

2. «อ้ มยอ่ ยทีÅЩาก เพอ่ื ŧรายÅÐเอียดãห้ÅÐครมคี วามชัดเจนสมบูร³ย ิ§่ ¢éÖน ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ ¢นัé µอนท่ี 4 áสด§ÅÐคร »รÐเมิน¼Å นักเรียนสามาร¶สร้า§âคร§เรื่อ§ กำหนดµัวÅÐคร áÅÐãช้เรื่อ§อ§ค»รÐกอบÀาพ รวม¶Ö§ãช้เร่ือ§ราวที่äด้เรียนรู้มาทำÅÐครäด้ นักเรียนสามาร¶ส่ือสารáÅÐนำเสนอáก่น¢อ§ เร่อื §ãห้¼ู้อน่ื เ¢้าãจäด้ áนÐนำ หÅั§จากท่ี äด้ÅÐคร 1 เร่ือ§áÅ้ว ¼ู้นำควรชีéáจ§ãห้นักเรียนรู้จักบทบาทหน้าที่ ความรับ¼ิดชอบãน½†ายµ่า§æ ¢อ§การ¼ÅิµÅÐคร เพื่อ½ƒกความรับ¼ิดชอบáÅÐการทำ§าน รว่ มกบั ¼ู้อืน่ ãหน้ กั เรยี นชว่ ยกนั รÐดม§าน½า† ยµา่ §æ ทเ่ี กยี่ ว¢อ้ §กบั การทำÅÐคร นา่ จÐม½ี า† ยãดบา้ § เช่น - ¼ูก้ ำกบั ทำหน้าทกี่ ำกับáÅÐดÀู าพรวม¢อ§นักáสด§ - นกั áสด§ ทำหน้าทá่ี สด§ÅÐคร - ½†ายเสéือ¼้า/หนา้ /¼ม ทำหน้าทจ่ี ัดหาเสืéอ¼้า ᵧ่ หนา้ áÅÐออกáบบทร§¼ม - ½†าย©าก ทำหน้าทอ่ี อกáบบ©าก - ½า† ยอØ»กร³» รÐกอบ©าก ทำหน้าทอี่ อกáบบáÅÐจัดหาอØ»กร³» รÐกอบ©าก - ½†ายพนéื ที่เวที ทำหนา้ ที่ดูáÅความเรยี บรอ้ ยบนเวทกี อ่ นáสด§áÅÐกำกบั เวที - ½า† ยเทคนคิ ทำหน้าทดี่ áู Åเร่อื §áส§ สี เสีย§ ãนทน่ี áีé บ§่ ÀารÐหน้าทµ่ี ามความสนãจáÅÐสมัครãจ¢อ§นกั เรยี น «่Ö§ 1 คนสามาร¶ รับ¼ดิ ชอบäดห้ Åายµำáหน่§หากมีความสนãจ 113



พ“หฒั ลักนสาคูตรรแูกกิจกนรนรำม”

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือเพอื่ ãหค้ รเู กดิ ความเ¢า้ ãจãน»รÐเดนç เนอืé หาการสรา้ §ส¢Ø ÀาวÐãนเยาวชน áÅÐการµดิ µาม สนับสนØนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อ§สื่ออย่า§รู้เท่าทันสำหรับเยาวชนãนâร§เรียน รวม¶Ö§พ²ั นาä»สกู่ ารสนบั สนØน ¼Åกั ดันãห้เกดิ การดำเนินกิจกรรมเทา่ ทนั สือ่ ãนâร§เรยี น âคร§สรา้ §หÅกั สµู รกิจกรรมค³Ø ครรู ู้ทนั สอ่ื »รÐกอบด้วย 5 หนว่ ยการÈÖกÉา áÅÐ 8 กิจกรรมการเรียนรู้ 116

หนว่ ย กิจกรรมการเรียนรู้ วตั ¶ปุ ระสงค์ การเรยี นรู้ 1. นิยามâ¦É³า เ พ่ื อ µ ร ว จ ส อ บ ค ว า ม เ¢้ า ã จ รู้ทันâÅก 2. บ้านãน½˜น ความหมาย¢อ§คำว่าâ¦É³า ร้ทู นั คน 3. µามกรÐáส เพ่ือชéี ãห้เหçน¶Ö§บทบาท¢อ§ รทู้ นั สื่อ 4. กÅäกการรับร้สู ื่อ µนเอ§ãน°านмู้บริâÀคÀายãµ้ รู้คดิ 5. á¿นพัน¸á؏ ท้â¦É³า ส§ั คมบริâÀคนยิ ม รทู้ า§áก้ 6. กรÐบวนการ¼Åµิ â¦É³า เพื่อชีé ãห้เหçน¶Ö§พĵิกรรมการãช้ ชีวิµ¢อ§วัยร่Øนท่ามกÅา§กรÐáส 7. วิเคราÐหสอื่ ความนยิ มµ่า§æ 8. สâÅáกนมันสæ เพื่อãห้เ¢้าãจ¶Ö§การรับรู้สื่อÀายãน รา่ §กายáÅÐเพอ่ื เกดิ ความµรÐหนกั ãนการรับรสู้ ือ่ จากÀายนอก เพ่อื ชéี ãห้เหçนว่ากÅยØท¸ทา§â¦É³า สามาร¶เ¢า้ มามีอิท¸พิ ŵ่อµัวเรา âดยการสร้า§ความจดจำ เพื่อเรียนรู้การ¼Åิµâ¦É³าอย่า§ §า่ ย อันนำä»สู่ความสามาร¶ãน ก า ร คิ ด วิ เ ค ร า Ð ห ก Å ยØ ท ¸ ท า § â¦É³าท่ีพบเหนç äด้ãน»˜จจบØ ัน ½ƒกวิเคราÐห/วิพากɏ/วิจาร³ â ¦ É ³ า ã น นิ µ ย ส า ร á Å Ð ท า § Àาพยนµรâ¦É³าหÅั§จากที่ äด้ รกู้ ÅยทØ ¸µา่ §æ áÅว้ เพื่อเ»นš คา¶า»อ‡ §กนั µน ½กƒ การ บริâÀคสื่ออย่า§มีวิจาร³Þา³ ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ 117

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ1กนจิ ิยกรารมมโท¦ี่ ษณา เวÅา 15 นาที วµั ¶»Ø รÐส§ค เ»šนการµรวจสอบความเ¢้าãจความหมาย¢อ§คำว่าâ¦É³า µามความเ¢้าãจ¢อ§ ¼เู้ ¢า้ ร่วมกิจกรรม อØ»กร³ กรÐดาÉ A4, »ากกา, กรÐดาÉ»รู¿ ¢นัé µอนกิจกรรม ãห้เ¢ียนความหมายคำว่าâ¦É³าµามความเ¢้าãจ áÅกเ»Å่ียนความหมาย¢อ§คำว่า â¦É³าµามความเ¢้าãจ ¼ู้นำเ¢ียน¢นÖé กรÐดาÉชารµเพอื่ เกบç äวด้ อู กี ครé§ั หÅั§จบกิจกรรม 118

2กิจบกา้รนรมãทนี่ ฝนั ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ เวÅา 20 นาที วµั ¶Ø»รÐส§ค เพอื่ ชีé ãห้เหçน¶§Ö บทบาท¢อ§µนเอ§ãน°านмบู้ ริâÀคÀายãµส้ §ั คมบริâÀคนยิ ม อØ»กร³ กรÐดาÉ»รู¿ , »ากกาเคม,ี สชี อÅก ¢éนั µอนกจิ กรรม ãหค้ ³Ø ครáู บ§่ กÅม่Ø กÅมØ่ ÅÐ 5-6 คน áÅÐãหช้ ว่ ยกนั วาดร»ู บา้ น 1 หŧั âดยจÐมกี หี่ อ้ § กçäด้ มีเ¿อรนเิ จอร ¢อ§µกáµ่§เทา่ äหรก่ çäด้ หŧั จากนันé ออกมานำเสนอบ้าน¢อ§กÅØ่มµวั เอ§ พรอ้ มท§ัé บอกจดØ เดน่ ทส่ี Øด¢อ§บา้ นวา่ คอื อÐäร áÅÐãหÅ้ อ§เทยี บบา้ นáÅÐáÅกเ»Åยี่ นกนั ดวู า่ มี อÐäรหรือส่วนäหนบ้า§ทเ่ี หมอื นกนั พอäด้¢อ้ สรØ»¼ู้นำสร»Ø กจิ กรรมáÅÐความหมาย¢อ§คำว่า “สั§คมบริâÀคนยิ ม” ชารµสร»Ø เรอ่ื § สั§คมบริâÀคนิยม ส§ั คมบริâÀคนิยม»รÐกอบด้วย ¼ู้¼ÅิµáÅмบู้ ริâÀค ¼¼ู้ ŵิ ¼บู้ ริâÀค â¦É³า เ»นš µวั กรеน้Ø ความอยาก¢อ§¼บู้ ริâÀค พĵิกรรมการบริâÀค¢อ§คนยคØ นีเé µçมä»ด้วย “ความอยาก” เ»นš áร§¢บั Àายãนจµิ ãจ áÅÐมี “สื่อâ¦É³า” «่Ö§¶ือเ»šนเคร่ือ§มือสำคัÞãนยØคบริâÀคนิยมท่ีคอยกรеØ้นเร้าãห้เกิด ความอยากรู้ อยากÅอ§ áÅÐอยากäด้ จนเกิดเ»šนพĵกิ รรมการจบั จา่ ย«éือหาสินค้าเพื่อãห้ äดม้ าครอบครอ§ãนที่สØด 119

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ3กิจกรรมท่ี ตามกระแส เวÅา 20 นาที วµั ¶Ø»รÐส§ค เพือ่ ชีé ãห้เหนç ¶Ö§พĵิกรรมการãช้ชวี µิ ¢อ§วยั รน่Ø ท่ามกÅา§กรÐáสความนยิ มµา่ §æ ¢ันé µอนกิจกรรม ãห้คسครูเÅือกนักเรียน 2 คน คนáรก คือคนท่ีเรารู้สÖกäว้ãจ คนท่ี 2 คือคนที่ เรารสู้ กÖ »ÅอดÀยั หŧั จากนนéั ãหเ้ ดนิ ä»รอบæ หอ้ § âดยมกี µกิ าวา่ µอ้ §äม่ãหค้ นทเ่ี ราเดนิ µาม ร้µู วั áÅеอ้ §เดนิ áบบร»ู 3 เหÅ่ียมด้านเท่า สร»Ø กิจกรรม ¼ู้นำµéั§คำ¶ามชวนáÅกเ»Å่ียน µอนท่ีµ้อ§เดินµาม 2 คนรู้สÖกอย่า§äรบ้า§ áÅÐ รÐหวา่ §ทเ่ี ดนิ µามäดÅ้ อ§ส§ั เกµบา้ §äหมวา่ มีãครµามเราอยหู่ รอื เ»Åา่ หŧั จากนนéั วทิ ยากรสร»Ø กิจกรรมเรอื่ §กรÐáส มีทีม่ าอย่า§äรáÅÐมีก่»ี รÐเÀท µัวอย่า§สรØ»เรอ่ื §กรÐáส กรÐáสมี 4 »รÐเÀท คือ สร้า§ สวน ร่วม จม สรา้ §กรÐáส คอื ส่ิ§ทคี่ นหรอื กÅมØ่ ãดกÅ่ØมหนÖ่§สร้า§¢éÖนมาเพ่อื ãหม้ คี นทำµาม อาจจÐ เกดิ จากความäมµ่ §éั ãจหรอื จ§ãจãห้เกิด¢éÖนกçäด้ สวนกรÐáส คอื คนสว่ นนอ้ ยที่äมท่ ำµามคนส่วนãหÞá่ ÅÐมกั มáี นวเ»นš ¢อ§µัวเอ§ ร่วมกรÐáส คือ คนทร่ี ับรู้ทØกกรÐáสท่ีเกิด¢นÖé áµจ่ ÐสนãจหรือเÅือกทำµามกรÐáสที่ µนคดิ วา่ มี»รÐâยชนสำหรบั µนเอ§เท่านéนั จมกรÐáส คอื คนท่ที ำµามทØกกรÐáสทเี่ กดิ ¢Öนé âดยäมค่ ำน§Ö ¶§Ö âทÉหรือ»รÐâยชนท ่ี เกดิ ¢Öéน ทำµามเพราÐวา่ “ทนั สมยั ” เท่านัéนเอ§ 120

4กลกไิจกกกรรามรทรบั ี่ รสู้ ่ือ เวÅา 30 นาที วµั ¶Ø»รÐส§ค เพื่อãหเ้ ¢า้ ãจ¶Ö§การรับรู้สอื่ Àายãนร่า§กาย áÅÐเพอื่ เกิดความµรÐหนักãนการรบั รู้สื่อ จากÀายนอก ¢นéั µอนกิจกรรม จากกจิ กรรมนมéี ีเรอื่ §¢อ§»รÐสาทสัม¼ัสทéั§ 5 เ¢า้ มาเก่ยี ว¢้อ§ äด้áก่ การดู การ¿˜§ การกนิ การสมั ¼สั âดยãชร้ า่ §กาย การดม «§่Ö มอี »Ø กร³ท ่ีãช้ãนการทดสอบ»รÐสาทสมั ¼สั ท§éั 5 ดั§นéี ร»ู Àาพคน ชาย/หÞ§ิ รู»Àาพอาหารนา่ รับ»รÐทาน (ดู) เพŧที่ ãหอ้ ารม³ท่ีµา่ §กัน สนกØ /เÈร้า (¿§˜ ) กÅิน่ ท่ี ãห้ความร้สู Öกáµกµ่า§ หอม/เหมçน (ดม) วัµ¶Øทีม่ Åี กั ɳÐáµกµา่ § นม่ิ /เ»ย‚ ก (สัม¼สั ) ¢อ§กินท่ีมีรสชาµิáµกµ่า§ อรอ่ ย (¢นม»˜§)/เคçม (นéำเกÅอื ) (ชมิ ) ร»ู Àาพ พร้อมท§éั มเี พŧä»พรอ้ มæ กนั (ด+ู ¿˜§) ãนการทดสอบáµ่ÅÐครัé§หÅั§จากที่ทำáÅ้ว ãห้คسครูจดบันทÖกความรู้สÖกäว้ เช่น ¿˜§เพŧáÅว้ รสู้ กÖ อยา่ §äร หÅั§จากทดสอบหมดทัé§ 6 ครัé§áÅว้ นำความรสู้ กÖ ท่ที ำä»áÅ้วมา áÅกเ»Åยี่ นพูดคØย สร»Ø กจิ กรรม ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ â¦É³าãช้วิ¸ีหÅากหÅายãนการกรе้Øนความรู้สÖก¢อ§คน¼่าน»รÐสาทสัม¼ัสทัé§ 5 «Ö่§µัวท่ีควบคØมÀายãนคือ จิµ หรือท่ีเรียกว่า จิµกำหนด จÖ§ทำãห้เราเกิดความรู้สÖก áÅÐ เม่ือเราäด้ดูâ¦É³า«éำบ่อยæ กçจÐทำãห้เราจดจำäด้ãนที่สØด áÅÐส่§¼Åµ่อการเ»Å่ียนá»Å§ พĵกิ รรมãนทส่ี ดØ 121

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ5แ¿นกจิ พกรันรมธทแ์ุ ่ี ท้โ¦ษณา เวÅา 20 นาที วµั ¶»Ø รÐส§ค เพ่ือชéี ãห้เหçนว่ากÅยØท¸ทา§â¦É³าสามาร¶เ¢้ามามีอิท¸ิพŵ่อµัวเราâดยการสร้า§ ความจดจำ อ»Ø กร³ ร»ู Àาพดารา, สâÅáกนหรือคำ¢วัÞâ¦É³าที่µดิ หู ¢éันµอนกิจกรรม วิทยากรจÐมีคำ¶ามเกี่ยวกับâ¦É³า»รÐมา³ 5 ¢้อ áÅÐãหค้ ³Ø ครูเ¢ยี นคำµอบŧ บนกรÐดาÉ µัวอย่า§คำ¶าม 1. รสชาµิ¢อ§คนร่Øนãหม่ เ»นš สâÅáกนหรอื คำ¢วัÞ»รÐจำâ¦É³าãด 2. มีร»ู ดารา»รÐกอบáÅว้ ¶ามว่าเ»นš พรีเ«นเµอรâ¦É³าãด 3. เสีย§¢อ้ ความจากâ¦É³าวา่ เ»นš â¦É³าãด สร»Ø กิจกรรม จากกิจกรรมจÐเหçนäด้ว่าâ¦É³าãช้กÅยØท¸µ่า§æãนการทำãห้เราสนãจáÅÐอยาก «อืé สนิ คา้ 122

µัวอยา่ §กÅยทØ ¸ที่ ãช้ãนการâ¦É³า ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ 1. การãช้บØคคÅที่มีชื่อเสีย§เพื่อเ»šนµัวáทน¢อ§สินค้า สาเหµØท่ีเÅือกãช้บØคคÅท่ีมี ช่อื เสีย§ เพราЧา่ ยµ่อการâน้มนา้ วáÅÐจดจำสินคา้ äด§้ า่ ย 2. คำ¢วÞั â¦É³า เ»นš ¢อ้ ความสนéั æ บอกสรรพค³Ø หรอื Åกั ɳÐบา§อยา่ §¢อ§สนิ คา้ เ»นš ¢้อความท§ี่ า่ ยµอ่ การจดจำ 3. เพÈ เ»šนกÅยØท¸ที่นิยมãช้กันมากเพราÐทำäด้§่าย เพีย§áค่ãห้¼ู้áสด§áµ่§กาย ดว้ ยเสอืé ¼้านอ้ ยชéิน หรือáสด§ãนÅกั ɳÐย่ัวยวน กçสามาร¶ทำãห้¼ูช้ มจดจำสินค้าäด้เชน่ กนั 4. การส§่ เสรมิ การ¢าย เ»นš อกี ว¸ิ หี น§่Ö ทน่ี ยิ มãชก้ นั มาก ท§ัé การÅด/áÅก/áจก/á¶ม/ ส§่ ชินé สว่ นช§ิ âชค เพราÐเ»นš ว¸ิ ที ่ที ำäด§้ า่ ย ŧทØนน้อย áµä่ ด¼้ ŵอบáทนมาก เ»šนµ้น áÅกเ»Åีย่ นหŧั จบกจิ กรรม ãหค้ سครÅู อ§ยกµวั อยา่ §â¦É³าáÅÐÅอ§บอกวา่ ãช้กÅยทØ ¸อ Ðäรบ้า§áÅกเ»Åยี่ นกัน 123

ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ6กจิ กรรมท่ี กระบวนการ ผลิตโ¦ษณา เวÅา 30 นาที วµั ¶»Ø รÐส§ค เพื่อเรียนรู้การ¼Åิµâ¦É³าอย่า§§่ายอันนำä»สู่ความสามาร¶ãนการคิดวิเคราÐห กÅยØท¸ท า§â¦É³าท่พี บเหนç äด้ãน»˜จจบØ นั อØ»กร³ กรÐดาÉ»ร¿ู , »ากกาเคมี ¢ัéนµอนกิจกรรม หÅั§จากท่ีäด้รูเ้ กี่ยวกับâ¦É³าáÅ้ววา่ ãช้กÅยØท¸อÐäรบา้ §ãนการâ¦É³า ãนกจิ กรรม นคีé سครจู Ðäด้Åอ§¼Åµิ â¦É³าด้วยµวั เอ§ เริ่มจากãห้ค³Ø ครชู ่วยกันรÐดมจØดออ่ น¢อ§คนãห้äด้ มากท่ีสØด หÅั§จากนéันกçเÅือก 1 ¢้อ เพ่ือนำมาเ»šน¼ÅิµÀั³±Šãนการâ¦É³า áÅ้ว½ƒก«้อม หŧั จากนéนั กçนำเสนอ 124

7แล(โ¦ะภษาวกณพเิิจคกายทรรนราามงะตหนทรโ์ ติส์ี่ ¦ยือ่ษสณารา) ัวยมันส์ เ ่ทา ัทนส่ือ วµั ¶Ø»รÐส§ค เพอื่ ãหน้ กั เรยี น½กƒ วเิ คราÐห/ วพิ ากÉ/ วจิ าร³â¦É³าãนนµิ ยสารáÅÐทา§Àาพยนµร â¦É³า อØ»กร³ นµิ ยสารµา่ §æ, Àาพยนµรâ¦É³า ¢นéั µอนกิจกรรม ãห้คسครูÅอ§ดูÀาพâ¦É³าทา§นิµยสาร áÅ้วÅอ§วิเคราÐหว่าâ¦É³าãช้กÅยØท¸ อÐäรบา้ § áÅÐÅอ§ดูÀาพยนµรâ¦É³าวา่ มกี ÅยØท¸อÐäรบ้า§ หÅั§จากนัéนÅอ§วเิ คราÐหµ าม 5 คำ¶ามเพอื่ การเท่าทนั สอ่ื คอื 1. ãครเ»šน¼้สู ร้า§สอ่ื (สาร) นéี¢นÖé มา 2. ส่อื (สาร) นéี ãชเ้ ทคนคิ อÐäรดÖ§ดดู ความสนãจ¢อ§เรา 3. คนอ่ืนท่ีäด้รับสอื่ (สาร) นµีé คี วามเหมอื นหรือµ่า§จากเราหรือäม่ อย่า§äร 4. สอื่ (สาร) นéี ὧค³Ø คา่ ทÈั นคµิ หรือมมØ มอ§อÐäร อยา่ §äร 5. ทำäมสอื่ (สาร) นจีé §Ö ¶กู ส§่ มา¶§Ö เรา «Ö่§ 5 คำ¶ามเพื่อการเท่าทันส่ือนัéนเ»šนหÅักสำคัÞãนการวิเคราÐหส่ือ เพราж้า เราสามาร¶อา่ นส่อื ออกวา่ เ»นš อยา่ §äร กçเท่ากบั เรามีÀูมคิ ม้Ø กนั เพิ่มมาก¢นÖé 125

8สกจิ โกลรแรมกทน่ี มนั ส์ วัµ¶»Ø รÐส§ค เพอ่ื ½ƒกการเ»šน¼้บู ริâÀคอย่า§มีวจิ าร³Þา³ ¢éันµอนกิจกรรม 1. เ¢ียนว¸ิ กี าร»‡อ§กันµนเอ§จากส่ือµ่า§æ อยา่ §äรäด้บา้ § 2. เÅอื กวิ¸กี ารทีด่ ที ่ีสØดáÅÐสามาร¶ทำäดจ้ ร§ิ 3. นำมาสร้า§สรรคเพื่อãห้µิดหูáÅÐจำäด้ อาจมีการáสด§ท่าทา§»รÐกอบเพื่อ ความสนกØ สนานหรือเพ่มิ สสี นั ãห้กับกจิ กรรม กิจกรรมพั²นาครูáกนนำนีéมีâคร§หÅักสูµรเดียวกับการทำกับนักเรียน áµ่µัดมา เพีย§ 8 กิจกรรม จาก 10 กิจกรรม เพ่ือãหเ้ หçนâคร§สร้า§âดยรวม¢อ§หÅักสµู รกิจกรรม ร้ทู นั สื่อ µวั อย่า§สâÅáกน 1. รับสอ่ื อยา่ §รู้คดิ ãชช้ ีวิµอยา่ §รคู้ ่า 2. ดูâ¦É³าµอ้ §หยดØ คดิ ยบั ยั§é จµิ คดิ ก่อนãช้ 3. คนรØ่นãหม่ãชá้ µพ่ อเพีย§ “เราจÐจัดกจิ กรรมการเรียนรเู้ พอื่ การเท่าทนั ส่ือ âดยบรู ³าการกบั หÅักสูµรäด้อยา่ §äร” µัวอย่า§ การบูร³าการกบั หÅักสูµรวิชาÀาÉาäทย ัวยมันส์ เ ่ทา ัทน ่สือ วชิ ามอ§â¦É³าอยา่ §วรร³กรรม ÀาÉาäทย วชิ าการพดู µอ่ ท»่ี รÐชมØ ชน วชิ าเทา่ ทนั สอ่ื การâ¦É³าáÅÐการ»รÐชาสมั พนั ¸ วชิ ารบั สารอยา่ §มวี จิ าร³Þา³ «§Ö่ ค³Ø ครสู ามาร¶นำä»บรู ³าการกบั กÅม่Ø สารÐการเรยี นรทู้ §éั 8 กÅมØ่ สารÐการเรยี นรู้ หรอื กิจกรรมพั²นานักเรียนäด้µามความเหมาÐสม 126

คณะทำงานโครงการวยั มันสเ์ ทา่ ทันสอื่ กลุม่ ละครมะขามปอ้ ม ผอปูุ้ษรณะสาานลงาีลนาวโคศรนิ งก(นารา) สุธหารวั หัตนน์้าฝสา่ ินยนกิจอกงรร(ตมอ้ ม) พฤหัสหัวพหนห้าลโคกรุลงบกุตารร (ก๋วย) ภัทวรทิ ภยราเกกริดกจรังะบหววนดั ก(าฝรน) เมธี ประทุมทา (เบส) วทิ ยากรกระบวนการ ฉตั รวรฝุณา่ ยขเอ้ลมา้ แลู สแงลชะยัวชิ วาฒั กานร์ (รม่ ) ขนษิ ฐา ธรรมปัญญา (กุ๊กไก่) ผู้ช่วยวทิ ยากร กฤดิกูล จนั ทรเ์ รอื ง (โก๋) ผู้ชว่ ยวิทยากร พรชัยผชู้ ว่ รยนิ วสิทูงยเานกินร (เต้) บพันลทฎั ึกฐภ์ สาพงั ขกกิจรกร(อรฐิม)

บรรณานุกรม กาÞจนา áกว้ เทพ áÅÐค³Ð. สอ่ื เพอ่ื ชมØ ชน : การ»รÐมวÅอ§คค วามร.ู้ กร§Ø เทพÏ: สำนกั §าน กอ§ทØนสนบั สนนØ การวิจัย, 2543. ¢อ้ มูÅจากหนั§สือ การพั²นาอ§คความรู้ การเท่าทันสื่อ Media literacy คู่มอื การสอนการเรยี นรสู้ ่ือ Media education อ§คการÈÖกÉาวิทยาÈาสµรáÅÐว²ั น¸รรม áห§่ สห»รÐชาชาµิ บØÞเกืéอ ควรหาเวช. คู่มือ¼ÅิµรายการวิทยØกรÐจายเสีย§. กรاเทพÏ: ÀาควิชาเทคâนâÅยี ทา§การÈกÖ Éา ค³ÐÈÖกÉาÈาสµร มหาวิทยาÅยั Èรีนครินทรวิâร², 2539. »รมÐ สµÐเวทนิ . การสอ่ื สารมวÅชน : กรÐบวนการáÅÐทÄÉ®.ี กร§Ø เทพÏ: ค³Ðนเิ ทÈÈาสµร จØÌาŧกร³มหาวิทยาÅยั , 2544. ÈØÀรัÈมิì °ิµิกØÅเจริÞ. ทÄÉ®ีการส่ือสาร. กรاเทพÏ: Àาควิชาการส่ือสารมวÅชน ค³Ð มนÉØ ยÈาสµร มหาวิทยาÅัยรามคำáห§, 2544. . เอกสารการสอนชดØ วชิ าการจัดรายการวทิ ยØกรÐจายเสยี § หน่วยท่ี 1-7. กรاเทพÏ: สา¢าวชิ านิเทÈÈาสµร มหาวิทยาÅัยสØâ¢ทยั ¸รรมา¸ริ าช, 2534.