Important Announcement
PubHTML5 Scheduled Server Maintenance on (GMT) Sunday, June 26th, 2:00 am - 8:00 am.
PubHTML5 site will be inoperative during the times indicated!

Home Explore Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Published by TRƯỜNG TIỂU HỌC HẢI TÂN - TP. HẢI DƯƠNG, 2023-08-22 13:19:50

Description: Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Search

Read the Text Version

["B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM TAM LANG Ng\u01b0\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u th\u1ec3 lo\u1ea1i ph\u00f3ng s\u1ef1 \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u201cPh\u00f3ng s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 lo\u1ea1i thu\u1ed9c th\u1ec3 k\u00fd, nh\u1eb1m ghi ch\u00e9p c\u1ee5 th\u1ec3 t\u00ecnh h\u00ecnh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, m\u1ed9t s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a th\u1eddi s\u1ef1. So v\u1edbi t\u00f9y b\u00fat, b\u00fat k\u00fd, ph\u00f3ng s\u1ef1 c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee5 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp, ph\u1ea1m vi s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh ch\u1eb7t ch\u1ebd. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1ec3 v\u0103n g\u1ea7n v\u1edbi khoa h\u1ecdc h\u01a1n l\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt, gi\u00e0u y\u1ebfu t\u1ed1 th\u00f4ng tin h\u01a1n l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 tr\u1eef t\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 vi\u1ebft ph\u00f3ng s\u1ef1 l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 ghi ch\u00e9p s\u1ef1 vi\u1ec7c, h\u1ecfi han Nh\u00e0 b\u00e1o Tam Lang ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c, vi\u1ec7c th\u1ef1c ngay t\u1ea1i ch\u1ed7. Gi\u00e1 (1900-1986) tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t ph\u00f3ng s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u1edf v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00f3 n\u00eau ra l\u00e0 c\u1ea5p thi\u1ebft, c\u00f3 nh\u1eefng b\u1eb1ng ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3, x\u00e1c th\u1ef1c (s\u1ed1 li\u1ec7u, bi\u1ec3u \u0111\u1ed3, b\u1ea3n th\u1ed1ng k\u00ea, t\u01b0 li\u1ec7u khoa h\u1ecdc) v\u00e0 k\u1ebft lu\u1eadn g\u1ee3i l\u00ean l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Ph\u00f3ng s\u1ef1 s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam gi\u00e1 tr\u1ecb v\u0103n h\u1ecdc khi n\u00f3 \u0111i s\u00e2u kh\u1eafc h\u1ecda th\u1ebf gi\u1edbi n\u1ed9i t\u00e2m, mi\u00eau t\u1ea3 t\u00ednh c\u00e1ch nh\u00e2n v\u1eadt, v\u1edbi l\u1eddi v\u0103n gi\u00e0u h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac\u201d(1). \u201cM\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a ph\u00f3ng s\u1ef1 l\u00e0 cung c\u1ea5p cho c\u00f4ng ch\u00fang nh\u1eefng tri th\u1ee9c phong ph\u00fa, \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c, \u0111\u00fang ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecd \u0111ang quan t\u00e2m theo d\u00f5i. V\u00ec th\u1ebf ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ph\u00f3ng s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng 1\t T\u1eeb \u0111i\u1ec3n v\u0103n h\u1ecdc \u2013 NXB Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i \u2013 1984 (t\u1eadp II) trang 220. 150","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG bi\u1ec7n ph\u00e1p nghi\u1ec7p v\u1ee5 b\u00e1o ch\u00ed nh\u01b0 \u0111i\u1ec1u tra, ph\u1ecfng v\u1ea5n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, ghi ch\u00e9p t\u1ea1i ch\u1ed7 v.v... Ng\u00e0y nay h\u1ecd c\u00f2n s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n m\u00e1y m\u00f3c (m\u00e1y \u1ea3nh, m\u00e1y ghi \u00e2m, m\u00e1y quay phim...) v\u00e0o c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y\u201d(1). Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong v\u0103n xu\u00f4i c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u1ec3 lo\u1ea1i \u201ch\u1ecfi han ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c, vi\u1ec7c th\u1ef1c\u201d nh\u01b0 V\u0169 trung t\u00f9y b\u00fat, Tang th\u01b0\u01a1ng ng\u1eabu l\u1ee5c, Th\u01b0\u1ee3ng kinh k\u00fd s\u1ef1... ho\u1eb7c \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1eadp t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 ta g\u1ecdi l\u00e0 du k\u00fd, b\u00fat k\u00fd, ph\u00f3ng s\u1ef1, t\u00f9y b\u00fat nh\u01b0ng v\u1eabn x\u1ebfp chung v\u00e0o th\u1ec3 lo\u1ea1i v\u0103n h\u1ecdc l\u00e0 th\u1ec3 k\u00fd. Ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 30 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX th\u00ec c\u00e1c th\u1ec3 lo\u1ea1i tr\u00ean m\u1edbi t\u00e1ch ri\u00eang th\u00e0nh th\u1ec3 t\u00e0i \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh d\u00f2ng ch\u1ea3y ri\u00eang bi\u1ec7t. C\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 do nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u01b0ng ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn l\u00e0 nh\u1edd m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u00e1o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng chuy\u00ean nghi\u1ec7p h\u01a1n v\u00e0 qua \u0111\u00f3, s\u1ef1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u1eebng th\u1ec3 lo\u1ea1i c\u0169ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n, thuy\u1ebft ph\u1ee5c h\u01a1n. \u0110\u00fang nh\u01b0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n h\u1ecdc V\u0169 Ng\u1ecdc Phan nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh t\u1eeb n\u0103m 1940: \u201cL\u1ed1i v\u0103n n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ee9a con \u0111\u1ea7u l\u00f2ng c\u1ee7a ngh\u1ec1 vi\u1ebft b\u00e1o\u201d v\u00e0 \u201c\u1ede n\u01b0\u1edbc ta, ngh\u1ec1 vi\u1ebft b\u00e1o l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ec1 m\u1edbi c\u00f3, n\u00ean nh\u1eefng thi\u00ean ph\u00f3ng s\u1ef1 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a n\u00f3 c\u0169ng ch\u1ec9 m\u1edbi ra \u0111\u1eddi trong v\u00f2ng m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y\u201d. \u0110\u00e1nh d\u1ea5u cho s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a th\u1ec3 lo\u1ea1i ph\u00f3ng s\u1ef1 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m T\u00f4i k\u00e9o xe c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Tam Lang, vi\u1ebft n\u0103m 1932, in th\u00e0nh s\u00e1ch n\u0103m 1935. C\u0169ng trong t\u00e1c ph\u1ea9m Nh\u00e0 v\u0103n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (1942), V\u0169 Ng\u1ecdc Phan kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: 1\t T\u1eeb \u0111i\u1ec3n thu\u1eadt ng\u1eef v\u0103n h\u1ecdc \u2013 L\u00ea B\u00e1 H\u00e1n, Tr\u1ea7n \u0110\u00ecnh S\u1eed, Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Phi \u2013 NXB Gi\u00e1o D\u1ee5c \u2013 1992, trang 172. 151","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u201cQuy\u1ec3n T\u00f4i k\u00e9o xe l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec3n ph\u00f3ng s\u1ef1 gi\u00e1 tr\u1ecb; n\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec3n ph\u00f3ng s\u1ef1 tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t \u1edf n\u01b0\u1edbc ta; ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 coi n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec3n m\u1edf \u0111\u1ea7u cho l\u1ed1i v\u0103n ph\u00f3ng s\u1ef1 trong v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng Vi\u1ec7t Nam\u201d. Sau n\u00e0y, trong T\u1ed5ng t\u1eadp v\u0103n h\u1ecdc Vi\u1ec7t Nam t\u1eadp 29A c\u0169ng vi\u1ebft: \u201cL\u00e0 t\u1eadp ph\u00f3ng s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi s\u1edbm nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ng\u00f2i b\u00fat t\u1ea3 ch\u00e2n s\u1eafc s\u1ea3o linh ho\u1ea1t, T\u00f4i k\u00e9o xe c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a m\u1edf \u0111\u1ea7u cho th\u1ec3 lo\u1ea1i ph\u00f3ng s\u1ef1 trong v\u0103n xu\u00f4i Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d. Nh\u00e0 v\u0103n Tam Lang t\u00ean th\u1eadt V\u0169 \u0110\u00ecnh Ch\u00ed, sinh ng\u00e0y 26\/3\/1900 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh b\u1eadc trung. B\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1eddi, Tam Lang ch\u1ec9 chuy\u00ean vi\u1ebft ph\u00f3ng s\u1ef1, vi\u1ebft ch\u00e2m bi\u1ebfm, tr\u00e0o ph\u00fang cho c\u00e1c t\u1edd Ng\u1ecd B\u00e1o, V\u1ecbt \u0110\u1ef1c, Con Ong v.v... Tam Lang c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i: \u201c\u00d4ng B\u00f9i Xu\u00e2n H\u1ecdc, ch\u1ee7 nhi\u1ec7m Ng\u1ecd b\u00e1o m\u1ed9t h\u00f4m v\u1ed7 vai t\u00f4i m\u00e0 b\u1ea3o: - Anh c\u00f3 ng\u00f2i b\u00fat vi\u1ebft v\u0103n t\u1ea3 ch\u00e2n kh\u00e9o, b\u00e2y gi\u1edd \u0111ang l\u00e0 m\u00f9a c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a anh \u0111i kh\u1eafp b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec1u tra, ph\u1ecfng v\u1ea5n: Albert Londres sang Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i, Maurice Dekobra \u0111i Hoa K\u1ef3, Goe London t\u1edbi mi\u1ec1n c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi T\u00f4 Nga, Louis Charles Royer \u0111\u1ebfn Leningrad X\u00f4 Vi\u1ebft... m\u00e0 anh th\u00ec ch\u1ec9 l\u00fai h\u00fai \u1edf x\u00f3 nh\u00e0 v\u1edbi ba b\u00e0i v\u0103n s\u1ea7u c\u1ea3m, sao kh\u00f4ng n\u00e9m b\u00fat \u0111i xem ng\u01b0\u1eddi ta cho s\u00e1ng th\u00eam con m\u1eaft, c\u00f3 h\u01a1n kh\u00f4ng? T\u00f4i ngh\u0129 c\u00e2u n\u1eeda \u0111\u00f9a n\u1eeda th\u1eadt c\u1ee7a b\u1ea1n m\u00e0 th\u1eb9n, th\u1eb9n r\u1ed3i m\u00e0 bu\u1ed3n, bu\u1ed3n r\u1ed3i l\u1ea1i ngh\u0129: \u201cTh\u1eb1ng em m\u00ecnh mu\u1ed1n sang l\u00e0m \u0103n b\u00ean Cao M\u00ean, xin c\u0103n c\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 ba h\u00f4m nay ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eef; Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i, Nhi\u00eau Do \u0111\u1ec1u xa h\u01a1n Cao M\u00ean c\u1ea3, m\u00ecnh \u0111i sao \u0111\u01b0\u1ee3c, m\u00e0 \u0111i \u0111\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec b\u00e2y gi\u1edd? Ph\u1ecfng v\u1ea5n v\u1edbi \u0111i\u1ec1u tra, hai vi\u1ec7c \u1ea5y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00e0i vi\u1ebft v\u0103n t\u1ea3 ch\u00e2n m\u00e0 l\u00e0m n\u1ed5i. X\u1ecf \u0111\u00f4i ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u00f4i hia b\u1ea3y d\u1eb7m, \u0111eo l\u00ean vai m\u1ed9t c\u00e1i t\u00fai kh\u00f4n v\u1edbi m\u1ed9t t\u00fai b\u1ea1c, c\u1ea7m trong tay m\u1ed9t c\u00e2y g\u1eady c\u1ee7a k\u1ebb vong gia, r\u1ed3i h\u00e3y b\u00e0n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng xa \u1ea5y. C\u00e1i xa ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m th\u00ec m\u00ecnh l\u00e0m c\u00e1i g\u1ea7n v\u1eady. B\u1eaft ch\u01b0\u1edbc Marise Choisy \u0111\u1ed5i l\u1ea5y b\u1ed9 \u00e1o con \u0111\u00f2i v\u00e0o \u1edf th\u1ed5, t\u00f4i c\u0169ng m\u01b0\u1ee3n b\u1ed9 qu\u1ea7n \u00e1o n\u00e2u c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1ea1n \u00e1o ng\u1eafn, kho\u00e1c v\u00e0o m\u00ecnh r\u1ed3i m\u1ea1nh b\u1ea1o \u0111i l\u00e0m xe\u201d. Th\u1ebf l\u00e0 \u00f4ng B\u00f9i Xu\u00e2n H\u1ecdc, b\u1ea1n t\u00f4i, m\u1ed9t bu\u1ed5i tr\u01b0a n\u1eafng g\u1eaft m\u00f9a h\u00e8, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9i l\u00ean \u0111\u1ea7u t\u00f4i c\u00e1i n\u00f3n l\u00e1 phu k\u00e9o xe. 152","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Vi\u1ec7c \u201cth\u00e2m nh\u1eadp th\u1ef1c t\u1ebf\u201d c\u1ee7a Tam Lang \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00e1o b\u1ea1o, v\u00ec ngh\u1ec1 b\u00e1o ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i coi tr\u1ecdng v\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ec1 nh\u01b0 quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00fang ta ng\u00e0y nay. Nh\u00e0 v\u0103n V\u0169 B\u1eb1ng \u2013 b\u1ea1n t\u00e2m giao c\u1ee7a Tam Lang c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i, l\u00fac bi\u1ebft \u00f4ng l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u00e0y th\u00ec: \u201cTr\u1eddi \u01a1i l\u00e0 tr\u1eddi, l\u00e0m c\u00e1i ngh\u1ec1 g\u00ec, ch\u1edb l\u1ea1i \u0111i... l\u00e0m b\u00e1o! \u0110i\u1ec1u \u1ea5y, m\u1eb9 t\u00f4i, ch\u1ecb t\u00f4i, em t\u00f4i, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o quan ni\u1ec7m n\u1ed5i. Ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1eb9 t\u00f4i n\u1ebfu \u1edf \u0111\u1eddi c\u00f3 ngh\u1ec1 g\u00ec x\u1ea5u nh\u1ea5t, t\u1ed3i b\u1ea1i nh\u1ea5t, b\u1ea5t nh\u00e2n b\u1ea1c \u00e1c nh\u1ea5t th\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3 l\u00e0... ngh\u1ec1 l\u00e0m b\u00e1o! M\u1eb9 t\u00f4i b\u1ea3o: - T\u00f4i xin anh th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i, \u0111\u1eebng c\u00f3 bao gi\u1edd l\u00e0m ngh\u1ec1 \u1ea5y, v\u00ec ph\u00fac \u0111\u1ee9c nh\u00e0 ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau \u0111\u00e2u...\u201d. C\u00f2n Tam Lang th\u00ec cho bi\u1ebft b\u1ed1 c\u1ee7a \u00f4ng qu\u1edf tr\u00e1ch: \u201cB\u00e1o v\u1edbi b\u1ed5 g\u00ec, b\u00e1o h\u1ea1i, b\u00e1o c\u00f4 cha m\u1eb9, r\u1ed3i ra v\u00f4 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, b\u1ed1 m\u1eb9 gi\u00e0 th\u00ec ch\u1ebft, c\u0169ng \u0111\u1ebfn c\u00f9ng li\u1ebfm l\u00e1 \u0111\u1ea7u ch\u1ee3, d\u1edf \u00f4ng, d\u1edf th\u1eb1ng...\u201d. \u0110\u00e3 th\u1ebf, Tam Lang c\u00f2n d\u00e1m tr\u1ed1n gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec3 kho\u00e1c \u00e1o c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp th\u1ea5p k\u00e9m nh\u1ea5t trong x\u00e3 h\u1ed9i! Nh\u01b0ng nh\u1edd \u0111i v\u00e0o trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a l\u1edbp ng\u01b0\u1eddi b\u1ea7n c\u00f9ng trong x\u00e3 h\u1ed9i, Tam Lang \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u v\u01b0\u1ee3t xa tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat. V\u00e0 c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u1ea5y \u00f4ng h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ed1i vi\u1ebft m\u1edbi, trang gi\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ed7 cho nh\u1eefng m\u01a1 m\u1ed9ng xa r\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf, m\u00e0 ng\u00f2i b\u00fat ph\u1ea3i l\u1ea5y ch\u1ea5t li\u1ec7u t\u1eeb m\u1ed3 h\u00f4i, m\u00e1u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n lao. B\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 quan s\u00e1t, b\u1eb1ng kinh nghi\u1ec7m th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 ghi ch\u00e9p, Tam Lang \u0111\u00e3 vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng trang ph\u00f3ng s\u1ef1 hay nh\u1ea5t v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i nh\u01b0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoan l\u00e0 \u201cng\u1ef1a ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ng\u1ef1a\u201d. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u0111\u00e2y l\u00e0 \u201cngh\u1ec7 thu\u1eadt\u201d k\u00e9o xe c\u1ee7a phu xe th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc: \u201cK\u00e9o \u00f4ng gi\u00e0 th\u00ec ph\u1ea3i \u00e9p cho nhi\u1ec1u, ch\u1ea1y cho ch\u1eadm; k\u00e9o \u00f4ng T\u00e2y ph\u1ea3i ch\u1ea1y cho kh\u1ecfe, t\u1ed1i c\u00f3 ch\u1eadm th\u1eafp \u0111\u00e8n c\u0169ng \u0111\u1eebng s\u1ee3; k\u00e9o ti\u1ec3u th\u01b0 c\u00f4ng t\u1eed th\u00ec ph\u1ea3i ch\u1ea1y cho nghinh ngang..., ngh\u0129a l\u00e0 t\u00f9y m\u1eb7t kh\u00e1ch m\u00e0 l\u00e0m: g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n th\u00ec ph\u1ea3i v\u1eeba ch\u1ea1y v\u1eeba t\u00e1n; g\u1eb7p k\u1ebb n\u00f3 khinh m\u00ecnh phu xe phu ph\u00e1o th\u00ec ph\u1ea3i c\u00e2m m\u1ed3m; th\u1eb1ng ng\u1ed3i cho m\u00ecnh k\u00e9o kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng m\u1eb7t quan, m\u00ecnh c\u0169ng c\u1ee9 t\u00f4n n\u00f3 l\u00ean quan; con \u0111\u00e0n b\u00e0 m\u00ecnh bi\u1ebft m\u01b0\u1eddi m\u01b0\u01a1i l\u00e0 g\u00e1i th\u1eadp th\u00e0nh, n\u00f3 \u0111\u00e3 di\u1ec7n qu\u1ea7n \u00e1o b\u1ea3nh l\u00ean xe m\u00ecnh, th\u00ec m\u00ecnh c\u1ee9 t\u00f4n n\u00f3 l\u00e0 b\u00e0 l\u1edbn! Ch\u00e0o T\u00e2y \u0111en ch\u1eb3ng bi\u1ebft n\u00f3 l\u00e0 ai, m\u00ecnh c\u0169ng c\u1ee9 n\u00f3i: M\u1eddi \u00f4ng ch\u1ee7 hi\u1ec7u v\u1ea3i v\u1ec1 H\u00e0ng \u0110\u00e0o; th\u1ea5y anh Chi\u1ec7c, ch\u1eb3ng k\u1ec3 l\u00e0, m\u00ecnh c\u0169ng c\u1ee9 m\u1eddi: \u00d4ng l\u00ean xe v\u1ec1 H\u00e0ng Bu\u1ed3m, H\u00e0ng B\u1ed3? \u00d4ng ch\u1ee7 hi\u1ec7u...\u201d. Ngay c\u1ea3 c\u00e1i n\u00f3n c\u1ee7a phu xe, n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111i th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0m sao Tam Lang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t b\u00fat vi\u1ebft: \u201c C\u00e1i n\u00f3n cu li xe c\u00f3 ba \u0111\u1ed3ng xu m\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u vi\u1ec7c h\u01a1n 153","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM c\u00e1i \u00f4 tr\u1eafng \u0111\u1ed3ng hai. N\u00f3 l\u00e0 l\u00e1 m\u00e0 n\u00f3 t\u1ed1t b\u1eb1ng m\u01b0\u1eddi v\u1ea3i \u1ea5y ch\u1ee9 \u1ea1! M\u00f9a n\u1eafng th\u00ec ch\u1ee5p l\u00ean \u0111\u1ea7u, c\u00f3 gi\u00f3 th\u00ec che di\u00eam \u0111\u1ec3 h\u00fat thu\u1ed1c l\u00e0o, m\u1ecfi th\u00ec l\u00f3t xu\u1ed1ng \u0111\u00edt m\u00e0 ng\u1ed3i, kh\u00e1t kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00e0ng n\u01b0\u1edbc th\u00ec h\u1ee9ng n\u01b0\u1edbc m\u00e1y. L\u1ea1i c\u00f2n l\u00fac ng\u1ed3i ng\u1ee7 \u1edf xe th\u00ec \u00fap l\u00ean m\u1eb7t cho kh\u1ecfi ru\u1ed3i n\u00f3 bu l\u1ea1i; l\u00fac n\u00f3ng th\u00ec l\u00e0m qu\u1ea1t, qu\u1ea1t; qu\u1ea7n \u00e1o kh\u00f4ng k\u1ecbp v\u1ec1 nh\u00e0 gi\u1eb7t, gi\u1eb7t \u1edf \u0111\u01b0\u1eddng, v\u1eaft \u00e1o th\u1eadt r\u00e1o n\u01b0\u1edbc r\u1ed3i t\u00e3i l\u00ean \u0111\u1ea7u v\u1eeba \u0111i v\u1eeba ph\u01a1i; m\u00e0 t\u00fang n\u1eefa th\u00ec l\u00e0m c\u00e1i r\u1ed5 \u0111\u1ef1ng \u0111\u1ed3 mua ch\u1ee3 cho m\u1eb9 \u0111\u0129...\u201d. Th\u1eadt kh\u00f3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng khi ng\u01b0\u1eddi phu xe \u0103n m\u00f3n s\u00e1o b\u00f2, Tam Lang \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn qua nh\u1eefng trang v\u0103n c\u1ef1c k\u1ef3 sinh \u0111\u1ed9ng, \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng: \u201cCh\u1eebng ba gi\u1edd s\u00e1ng. Chui v\u00e0o m\u1ed9t h\u00e0ng c\u01a1m t\u1ed1i m\u00e0 th\u1ea5p nh\u01b0 hang chu\u1ed9t, t\u00f4i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n d\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng l\u00fac n\u1eaby c\u00f9ng gh\u00e9 ng\u1ed3i v\u00e0o m\u1ed9t t\u1ea5m gh\u1ebf d\u1ecdc k\u00ea s\u00e1t m\u1ed9t chi\u1ebfc b\u00e0n. C\u00e1i b\u00e0n m\u1ed9c c\u00e1u gh\u00e9t v\u1edbi m\u1ee1 \u0111\u00e3 l\u00e2u n\u0103m, tr\u00ean c\u00f3 m\u1ed9t \u1ed1ng \u0111\u0169a tre r\u1ec9 n\u01b0\u1edbc r\u00f2ng r\u00f2ng, hai c\u00e1i v\u1ecf c\u00fat r\u01b0\u1ee3u t\u00ed con, v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1i v\u1ecbt \u0111\u00e3 c\u1ee5t n\u1eeda v\u00f2i, ch\u1eebng l\u00e0 v\u1ecbt n\u01b0\u1edbc m\u1eafm. T\u00f4i th\u1edf trong m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed \u0111\u1ea7y m\u00f9i h\u00f4i tanh n\u1ed3ng n\u1eb7c, c\u00e1i m\u00f9i \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 m\u00f9i th\u1edbt c\u0169ng ch\u1ec9 h\u01a1i \u0111\u00fang v\u00ec ngo\u00e0i nh\u1eefng h\u01a1i m\u1ee1 \u00f4i, c\u00e1 \u01b0\u01a1n, th\u1ecbt thiu, h\u00e0nh s\u1ed1ng v\u00e0 tr\u0103m th\u1ee9c \u0111\u1ed3 \u0103n kh\u00e1c, n\u1ebfu ph\u00e2n ch\u1ea5t k\u1ef9 c\u00f2n c\u00f3 m\u00f9i c\u1ee9t gi\u00e1n v\u1edbi m\u00f9i m\u1ed3 h\u00f4i kinh ni\u00ean. H\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi phu k\u00e9o xe n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX 154","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Con b\u00e9 nh\u00e0 h\u00e0ng b\u01b0ng \u0111\u1ebfn cho t\u00f4i hai chi\u1ebfc b\u00e1t \u0111\u00e0n \u00fap m\u1ed9t, trong c\u00f3 ba xu c\u01a1m. T\u00f4i l\u1eadt chi\u1ebfc b\u00e1t \u00fap, l\u1ea5y \u0111\u00f4i \u0111\u0169a tre trong \u1ed1ng x\u1ebb \u0111\u00f4i ch\u1ed7 c\u01a1m, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea7y hai b\u00e1t. Tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t t\u00f4i, m\u1ed9t b\u00e1t canh s\u00e1o b\u00f2 b\u1ed1c kh\u00f3i l\u00ean ng\u00f9n ng\u1ee5t. N\u00f3ng s\u1ed1t nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 t\u00f4i \u0111o\u00e1n ch\u1eebng n\u00f3 ch\u1eb3ng ngon l\u00e0nh g\u00ec cho l\u1eafm, v\u00ec trong b\u00e1t canh \u0111\u1ee5c ng\u1ea7u nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc c\u1ed1ng, m\u1ea5y khoanh l\u00f2ng b\u00f2 l\u1ec1u b\u1ec1u n\u1ed5i nh\u01b0 nh\u1eefng x\u00e1c ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u00e1m h\u00e0nh r\u0103m. C\u1ea1nh \u0111\u1ea5y, m\u1ed9t \u0111\u0129a l\u00f2ng gi\u00e1 tr\u00f4ng c\u0169ng ch\u1eb3ng ngon g\u00ec h\u01a1n. \u00cdt ti\u1ec1n, l\u00e0m g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ebfng ngon! Hai xu s\u00e1o l\u00f2ng! Hai xu l\u00f2ng gi\u00e1! C\u1ea7m b\u00e1t c\u01a1m, chan n\u01b0\u1edbc s\u00e1o, v\u00e0, t\u00f4i th\u1ea5y d\u1ea1 d\u00e0y t\u00f4i n\u00f3 \u0111i m\u1ed9t m\u1ea1ch t\u1eeb b\u1ee5ng l\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ed5. C\u00f3 l\u1ebd m\u00f3n ru\u1ed9t gi\u00e0 nh\u00e0 h\u00e0ng l\u00e0m kh\u00f4ng k\u1ef9, n\u00ean v\u00e0 xong m\u1ed9t mi\u1ebfng, t\u00f4i t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 nu\u1ed1t ph\u1ea3i c\u1ea3 m\u1ed9t b\u00e3i ph\u00e2n b\u00f2. Ng\u1ed3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, b\u1ea1n t\u00f4i v\u1eabn ch\u00e9n r\u01b0\u1ee3u kh\u1ec1 kh\u00e0: - Anh kh\u00f4ng u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u01b0\u1ee3u th\u00ec \u0103n \u0111i! C\u1ea7m b\u00e1t canh h\u00fap so\u00e0n so\u1ea1t r\u1ea7m nh\u00e0, anh ta t\u1ea5m t\u1eafc khen: - M\u00f3n s\u00e1o b\u00f2 ngon qu\u00e1! T\u00f4i \u0111\u00e0nh ng\u1ed3i ch\u1ed1ng \u0111\u0169a. S\u00e1o \u1ea5y, l\u00f2ng \u1ea5y, l\u1ea1i th\u00eam c\u01a1m th\u1ed5i b\u1eb1ng th\u1ee9 g\u1ea1o h\u1ea9m \u0111\u00e3 h\u1ebft c\u1ea3 nh\u1ef1a, n\u01b0\u1edbc m\u1eafm l\u00e0 th\u1ee9 n\u01b0\u1edbc h\u00e0ng pha v\u1edbi mu\u1ed1i m\u1eb7n \u0103n cho \u0111\u1ee1 t\u1ed1n, t\u00f4i d\u00f9 c\u00f3 nu\u1ed1t r\u1ed3i c\u0169ng ph\u1ea3i tr\u1ea3 h\u1ebft ra\u201d. Nh\u01b0ng nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng ch\u01b0a gh\u00ea g\u1edbm b\u1eb1ng c\u1ea3nh t\u00e1c gi\u1ea3 m\u00f4 t\u1ea3 phu xe b\u1ecb b\u1ecdn cai xe h\u00e0nh h\u1ea1. S\u1ee9c t\u1ed1 c\u00e1o x\u00e3 h\u1ed9i c\u0169 th\u1eadt m\u00e3nh li\u1ec7t, nay \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, ta v\u1eabn th\u1ea5y nh\u01b0 gai nh\u1ecdn \u0111\u00e2m s\u00e2u v\u00e0o l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m, \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, th\u00eam y\u00eau x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi m\u00e0 ta \u0111ang s\u1ed1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi cai kh\u00f4ng c\u00f3 \u1edf \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng tr\u00ean chi\u1ebfc gh\u1ebf v\u1ea3i anh ta ng\u1ed3i l\u00fac tr\u01b0\u1edbc, t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0. M\u1ee5 n\u00e0y c\u1edfi tr\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi to l\u1edbn, \u0111ang r\u0169 t\u00f3c qu\u1ea1t ph\u00e0nh ph\u1ea1ch nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea1t h\u1ecfa l\u00f2. D\u01b0\u1edbi m\u1ea3nh y\u1ebfm r\u1ed9ng kh\u00f4ng h\u01a1n chi\u1ebfc m\u00f9 soa, th\u1ed7n th\u1ec7n c\u1eb7p v\u00fa s\u1ecd d\u1eeba to nh\u01b0 hai chi\u1ebfc \u1ea5m gi\u1ecf. C\u1ea1nh \u0111\u1ea5y, tr\u00ean m\u1ed9t t\u1ea5m gi\u01b0\u1eddng g\u1ed7 tr\u1ea7n, m\u1ea5y th\u1eb1ng v\u00e9n \u0111\u00f9i n\u1eb1m xen v\u1edbi nhau, ng\u1ee7 nh\u01b0 ch\u1ebft gi\u1ea3. T\u00f4i l\u1ea5y trong t\u00fai \u00e1o, \u0111\u01b0a s\u00e1u h\u00e0o ra. 155","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM - Xe 102 ph\u1ea3i kh\u00f4ng? Th\u1eb1ng cha b\u1eadn \u00e1o n\u00f2ng n\u1ecdc, m\u1eb7t g\u00e2n gu\u1ed1c m\u00e0 \u0111\u1ea7u b\u00f2, v\u1eeba h\u1ecfi v\u1eeba gi\u1edf s\u1ed5. - Ph\u1ea3i, b\u00e1c tr\u1ea3 th\u1ebb l\u1ea1i cho t\u00f4i. - Xe c\u00f3 thi\u1ebfu g\u00ec kh\u00f4ng? - \u0110\u1ee7 c\u1ea3. - H\u00e3y \u0111\u1ee3i \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 t\u00f4i ra so\u00e1t l\u1ea1i \u0111\u00e3. C\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi phu xe kh\u00e1c b\u01b0\u1edbc v\u00e0o: - B\u00e1c l\u00e0m ph\u00fac, h\u00f4m nay ch\u00e1u thi\u1ebfu m\u1ea5t hai h\u00e0o. - Ph\u00fac v\u1edbi \u0111\u1ee9c g\u00ec, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 thu\u1ebf th\u00ec g\u00e1n \u00e1o. - B\u00e1c \u0111\u1ec3 cho \u0111\u1ebfn mai, ch\u00e1u k\u00e9o... Kh\u00f4ng \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y n\u00f3i h\u1ebft c\u00e2u, m\u1ee5 \u0111\u00e0n b\u00e0 the th\u00e9 n\u00f3i v\u00e0o: - Mai m\u1ea5y kia g\u00ec, \u00e1o n\u00f3 \u0111\u00e2u, b\u1eaft l\u1ea5y! - Ch\u00e1u ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i qu\u1ea7n... Xe \u1ebf, nh\u1ee1 ph\u1ea3i m\u1ed9t h\u00f4m, b\u00e0 tr\u00f4ng l\u1ea1i... L\u1ea7n n\u00e0y th\u1eb1ng \u00e1o n\u00f2ng n\u1ecdc kh\u00f4ng n\u00f3i, c\u00fai xu\u1ed1ng r\u00fat chi\u1ebfc c\u00e0ng b\u1eaft \u1ed1c trong g\u1eadm, s\u1ea5n l\u1ea1i \u0111\u00e1nh v\u00e0o l\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi kia ba c\u00e1i lu\u00f4n tay. - \u1ed0i gi\u1eddi \u01a1i! - M\u00e0y thi\u1ebfu thu\u1ebf c\u00f2n b\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i kh\u00f4ng? M\u1ee5 \u0111\u00e0n b\u00e0 b\u00fai t\u00f3c ng\u01b0\u1ee3c, s\u1ea5n s\u1ed5 \u0111\u1ee9ng d\u1eady. T\u00fam \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi kia d\u00ecm xu\u1ed1ng, m\u1ee5 v\u1eeba t\u00e1t v\u1eeba l\u00ean g\u1ed1i, ch\u1eedi r\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed3i. Tr\u00ean b\u1ee5c, m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u1ecd ch\u1eebng l\u00e0 phu xe ng\u1ee7 say c\u1ea3. M\u1ed9t th\u1eb1ng t\u1ec9nh ng\u1ee7 h\u01a1n, ng\u00f3c c\u1ed5 l\u00ean nh\u00ecn, r\u1ed3i l\u1ea1i n\u1eb1m ng\u1ee7 l\u1ea1i. - M\u00e0y n\u1eafn l\u01b0ng n\u00f3 cho b\u00e0. B\u1ecf chi\u1ebfc c\u00e1ng b\u1eaft \u1ed1c xe, th\u1eb1ng \u00e1o n\u00f2ng n\u1ecdc l\u1ea7n ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed1n n\u1ea1n \u1ea5y t\u1eeb \u0111\u1ea7u xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn g\u1ed1i. L\u00fac n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y run l\u00ean nh\u01b0 c\u1ea7y s\u1ea5y, th\u00ec v\u1eeba l\u00fac th\u1eb1ng kia v\u1eeba n\u1eafn \u0111\u1ebfn hai g\u1ea5u qu\u1ea7n: - N\u00f3 gi\u1ea5u \u0111\u1ed3ng h\u00e0o trong n\u00e0y, c\u00f3 g\u1edbm kh\u00f4ng! 156","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG V\u1eeba n\u00f3i, th\u1eb1ng \u00e1o n\u00f2ng n\u1ecdc v\u1eeba gi\u01a1 l\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng h\u00e0o con, r\u1ed3i thoi v\u00e0o m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y m\u1ed9t qu\u1ea3 \u0111\u1ea5m: - C\u00e1i g\u00ec \u0111\u00e2y? Ti\u00ean s\u01b0 \u0111\u1ed3 \u0103n c\u1eafp! M\u1ee5 \u0111\u00e0n b\u00e0 v\u00edt \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y xu\u1ed1ng: - B\u00e0 \u0111\u00e1nh cho m\u00e0y bi\u1ebft, t\u1eeb gi\u1ea7y th\u00ec ch\u1eeba nh\u1eefng th\u00f3i \u0103n gian. Nh\u1eadn tr\u00ean m\u00ecnh h\u01a1n ch\u1ee5c chi\u1ebfc c\u00e0ng, ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed1n n\u1ea1n kia ngo\u1eaft tay \u00f4m l\u1ea5y l\u01b0ng, r\u1ed3i g\u1ee5c xu\u1ed1ng. M\u00e1u \u1edf l\u1ed7 m\u0169i anh ta \u1ed3ng \u1ed9c \u0111\u1ed5 ra nh\u01b0 hai v\u00f2i n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ecdng th\u00e0nh v\u0169ng tr\u00ean g\u1ea1ch s\u00e2n. T\u00f4i r\u00f9ng m\u00ecnh... \u201cCh\u1ec9 c\u00f3 thi\u1ebfu hai h\u00e0o tr\u1ea3 ti\u1ec1n thu\u00ea xe m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp nh\u01b0 th\u1ebf\u201d. N\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111i v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lao kh\u1ed5, l\u00e0m sao Tam Lang c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed1 c\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ed1i n\u00e1t c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i? Tam Lang c\u00f2n ghi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi k\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed9t phu xe, nay \u0111\u1ecdc l\u1ea1i ta v\u1eabn \u1ee9a n\u01b0\u1edbc m\u1eaft: \u201cC\u00e1ch \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 b\u1ed1n n\u0103m, m\u1ed9t h\u00f4m \u1edf h\u00e0ng c\u01a1m Ba G\u00e0 ra, trong t\u00fai t\u00f4i c\u00f2n th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u1ea3y h\u00e0o v\u1edbi hai xu l\u1ebb. T\u00f4i nh\u1edb r\u00f5 v\u00ec h\u00f4m \u1ea5y v\u1eeba \u0111\u1ebfm l\u1ea1i ti\u1ec1n xong th\u00ec c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi t\u00f4i k\u00e9o l\u00ean nh\u00e0 Gi\u00e2y th\u00e9p B\u1edd h\u1ed3. \u0110\u1ebfn n\u01a1i, anh ta xu\u1ed1ng xe, b\u1ea3o t\u00f4i \u0111\u1ed7 g\u00e1c \u0111\u00ea. V\u00e0o nh\u00e0 Gi\u00e2y th\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u00e1t, anh ta ra, b\u1ea3o t\u00f4i \u0111\u01b0a cho m\u01b0\u1ee3n n\u0103m h\u00e0o, n\u00f3i r\u1eb1ng mua tem, ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u1ea5y hai m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng m\u00e0 \u00f4ng k\u00fd Gi\u00e2y th\u00e9p th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eb5n ti\u1ec1n l\u1ebb. T\u00f4i m\u00f3c h\u1ea7u bao, l\u1ea5y \u0111\u00fang n\u0103m h\u00e0o \u0111\u01b0a anh ta. T\u1eeb l\u00fac \u1ea5y, t\u00f4i y\u00ean tr\u00ed ng\u1ed3i ch\u1edd. Ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi, t\u00f4i b\u1ea3o xe g\u00e1c \u0111\u00ea, r\u1ed3i th\u1ee7ng th\u1ec9nh \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u00e0ng n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u h\u00e8 l\u00e0m h\u1edbp ch\u00e8 t\u01b0\u01a1i, xin c\u00e1i t\u0103m r\u1ed3i quay l\u1ea1i ch\u1ed7 s\u00e2n xe, ng\u1ed3i x\u1ec9a. \u0110\u1ee3i m\u00e3i t\u1eeb t\u00e1m gi\u1edd s\u00e1ng cho \u0111\u1ebfn ch\u00edn gi\u1edd, t\u00f4i th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ea5p n\u1eadp v\u00e0o, ra, c\u00f2n \u00f4ng kh\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4i c\u00e0ng ch\u1edd c\u00e0ng m\u1ea5t v\u00eda. T\u00f4i n\u00f3ng ru\u1ed9t qu\u00e1. Th\u1ea5p th\u1ecfm, t\u00f4i men v\u00e0o nh\u00e0 Gi\u00e2y th\u00e9p th\u0103m d\u00f2. T\u00f4i kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c ai v\u00ec trong s\u1edf b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, n\u00ean t\u00f4i l\u1ea1i ra, l\u1ea1i c\u1ee9 ch\u1ed7 c\u0169 m\u00e0 ng\u1ed3i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u1ee9 th\u1ea5p th\u1ecfm. M\u01b0\u1eddi gi\u1edd h\u01a1n, kh\u00e1ch trong \u0111\u00e3 v\u00e3n. T\u00f4i l\u1ea1i s\u1ee5c v\u00e0o t\u00ecm l\u1ea7n n\u1eefa th\u00ec th\u1eb1ng kia \u0111\u00e3 bi\u1ebfn \u0111\u00e2u m\u1ea5t t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o r\u1ed3i. 157","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM Tr\u1eddi r\u00e9t nh\u01b0 c\u1eaft ru\u1ed9t m\u00e0 t\u00f4i v\u00e3 c\u1ea3 m\u1ed3 h\u00f4i. Gi\u1edf kh\u00f3c gi\u1edf m\u1ebfu b\u01b0\u1edbc ra, t\u00f4i l\u1ed3ng \u0111i t\u00ecm, \u0111i h\u1ecfi. Th\u1ea5y th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi qua \u0111\u01b0\u1eddng, c\u1ea3 c\u00e1c anh em cu li c\u0169ng x\u00fam l\u1ea1i. T\u00f4i k\u1ec3 chuy\u1ec7n th\u00ec h\u1ecd b\u1ea3o ch\u1eafc n\u00f3 \u0111\u00e3 chu\u1ed3n ra c\u1eeda v\u01b0\u1eddn hoa B\u00f4n Be r\u1ed3i. T\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a tin h\u1eb3n, c\u1ee9 ngh\u0129 b\u1ee5ng: m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u00e1o sa tanh, kh\u0103n l\u01b0\u1ee3t x\u1ebfp, sang tr\u1ecdng nh\u01b0 th\u1ebf, ai n\u1ee1 \u0111i l\u1eeba m\u1ea5y h\u00e0o b\u1ea1c c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eb1ng ngh\u00e8o kh\u1ed5 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i l\u00e0m c\u00e1i ngh\u1ec1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111i k\u00e9o xe tay. R\u1ed3i c\u1ee9 quanh qu\u1ea9n m\u00e3i \u1edf \u0111\u1ea5y cho \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi hai gi\u1edd, b\u1ea5y gi\u1edd t\u00f4i m\u1edbi bi\u1ebft m\u00ecnh ngh\u0129 nh\u1ea7m, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i ph\u1ea3i. T\u00f4i u\u1ea5t \u1ee9c, k\u00eau kh\u00f3c r\u1ea7m \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1eb1ng \u0111i\u00ean d\u1ea1i. L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o cho c\u00f3 \u0111\u1ee7 thu\u1ebf, m\u00e0 m\u1ed9t gi\u1edd r\u01b0\u1ee1i chi\u1ec1u \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111em ti\u1ec1n \u0111\u1ebfn n\u1ed9p cho cai xe r\u1ed3i. T\u1eeb l\u00fac \u1ea5y \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u1ed9t gi\u1edd r\u01b0\u1ee1i, t\u00f4i c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam ai. \u0110ang suy t\u00ednh kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00ean k\u00e9o li\u1ec1u \u0111i hay n\u00ean quay xe v\u1ec1 th\u00ec tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1eebng s\u1eefng c\u00e1i xe l\u1ebft c\u1ee7a cai \u0110 ti\u1ebfn l\u1ea1i. T\u00f4i m\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ed3n v\u00eda, m\u1eaft th\u00ec hoa l\u00ean, ch\u00e2n tay c\u0169ng run l\u1ea9y b\u1ea9y. Th\u1eb1ng cai nh\u1ea3y xu\u1ed1ng xe qu\u00e1t h\u1ecfi; n\u00f3 th\u1ea5y t\u00f4i van l\u1ea1y, ch\u1eebng \u0111\u00e3 \u0111o\u00e1n t\u00f4i thi\u1ebfu thu\u1ebf, n\u00ean x\u1ea5n ngay l\u1ea1i t\u00fam l\u1ea5y ng\u1ef1c, l\u00ean g\u1ed1i, r\u1ed3i d\u00ecm \u0111\u1ea7u t\u00f4i xu\u1ed1ng, \u0111\u00e1nh t\u00fai b\u1ee5i m\u1ed9t h\u1ed3i. \u0110\u00e1nh r\u1ed3i, n\u00f3 b\u1eaft t\u00f4i c\u1edfi hai l\u1ea7n \u00e1o, n\u1eafn \u00e1o, l\u1ea1i so\u00e1t c\u1ea3 l\u01b0ng t\u00f4i. Th\u1ea5y trong t\u00fai c\u00f3 nguy\u00ean c\u00e1i \u1ed1ng thu\u1ed1c l\u00e0o v\u1edbi hai h\u00e0o, n\u00f3 v\u1ee9t \u1ed1ng thu\u1ed1c \u0111i, b\u1ecf hai h\u00e0o v\u00e0o t\u00fai. Kh\u00e1m h\u1ebft qu\u1ea7n, n\u00f3n, n\u00f3 l\u1ea1i l\u1eadt kh\u00e1m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec7m mui. Gi\u1eddi r\u00e9t, n\u00f3 c\u0169ng ch\u1eb3ng tr\u1ea3 \u00e1o cho t\u00f4i m\u1eb7c v\u00e0o, da d\u1ebb t\u00f4i, nh\u1eefng ch\u1ed7 b\u1ecb \u0111\u00f2n, t\u00edm th\u00e2m t\u00edm b\u1ea7m c\u1ea3 l\u1ea1i. N\u00f3 h\u1ea7m h\u1ea7m kh\u00f4ng n\u00f3i, b\u1eaft t\u00f4i c\u1ee9 \u1edf tr\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf k\u00e9o xe \u0111i, r\u1ed3i n\u00f3 nh\u1ea3y l\u00ean xe \u0111\u1ea1p \u0111i k\u00e8m t\u00f4i. D\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng, n\u00f3 ch\u1eedi r\u1ee7a kh\u00f4ng c\u00f2n thi\u1ebfu l\u1eddi, vu cho t\u00f4i \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ti\u1ec1n cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0, l\u1ea1i d\u1ecda v\u1ec1 \u0111\u00e1nh m\u1ed9t tr\u1eadn cho t\u00f4i bi\u1ebft tay \u0111\u1ec3 t\u1eeb gi\u1edd \u0111\u1eebng c\u00f3 \u0103n c\u1eafp nh\u01b0 th\u1ebf n\u1eefa. T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i, nh\u01b0ng c\u00e1i t\u1ee9c \u0111\u01b0a \u0111\u1ea9y l\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ed5. B\u1ecb r\u00e9t, b\u1ecb \u0111\u00e1nh, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u00ec c\u1ea3. Nh\u01b0ng n\u00f3 ch\u1eedi t\u00f4i l\u00e0 th\u1eb1ng \u0103n c\u1eafp, t\u00f4i \u1ee9c qu\u00e1, t\u00f4i c\u00f3 \u0103n kh\u00f4ng \u0103n h\u1ecfng c\u1ee7a ai bao gi\u1edd. Qu\u1eb3ng tay xe xu\u1ed1ng, t\u00f4i x\u1ea5n l\u1ea1i, \u0111\u1ea5m cho n\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea3 \u0111\u1ea5m v\u00e0o m\u1eb7t, ng\u00e3 quay l\u01a1. N\u00f3 ngh\u0129 t\u00f4i ch\u1ea1y, n\u00ean v\u1eeba b\u00f2 d\u1eady, v\u1eeba k\u00eau l\u00ean, nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn nghi\u1ebfn hai h\u00e0m r\u0103ng, s\u1eebng s\u1eefng nh\u00ecn v\u00e0o m\u1eb7t n\u00f3. 158","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Ch\u1ed7 \u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f2n ch\u1eebng v\u00e0i ch\u1ee5c b\u01b0\u1edbc n\u1eefa th\u00ec v\u1ec1 \u0111\u1ebfn nh\u00e0. Ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 c\u1ee7a n\u00f3 th\u1ea5y ti\u1ebfng k\u00eau, \u0111\u1ed5 x\u00f4 c\u1ea3 ra, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u00e3 t\u00fam l\u1ea5y \u0111\u1ea7u t\u00f4i, k\u00e9o \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 \u0111\u1ebfn c\u1eeda. T\u1ee9c th\u00ec \u0111\u00e1nh, ch\u1ee9 th\u00e2n h\u00ecnh t\u00f4i th\u1ebf n\u00e0y, \u0111\u1ecbch l\u1ea1i th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi n\u00f3. N\u00f3 th\u00ec x\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng da s\u1eaft, t\u00f4i, hai tay nh\u01b0 hai \u1ed1ng s\u1eady, tr\u00f3i ch\u1eb3ng n\u1ed5i con g\u00e0. C\u00e1i tr\u1eadn \u0111\u00f2n h\u1ed9i ch\u1ee3 c\u1ee7a nh\u00e0 n\u00f3 h\u00f4m \u1ea5y, t\u00f4i ngh\u0129 c\u00f2n kinh cho \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd. B\u00e1c c\u00f3 bi\u1ebft n\u00f3 l\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng? Th\u1eadt t\u00e0n nh\u1eabn qu\u00e1. Giam t\u00f4i v\u00e0o trong m\u1ed9t gian bu\u1ed3ng h\u1eb9p, tr\u00f3i gh\u00ec c\u00e1nh khu\u1ef7u t\u00f4i l\u1ea1i, b\u1ed1n th\u1eb1ng n\u00f3 chuy\u00ean tay \u0111\u1ea5m \u0111\u00e1. \u0110\u00e1 ch\u00e1n, ch\u00fang n\u00f3 thay l\u01b0\u1ee3t nhau t\u00fam t\u00f3c l\u1eadt ng\u1eeda m\u1eb7t t\u00f4i l\u00ean m\u00e0 v\u1ea3, r\u1ed3i bu\u1ed9c th\u1eebng v\u00e0o ch\u1ed7 c\u00e1nh khu\u1ef7u, tr\u00f3i gi\u1eadt t\u00f4i l\u00ean x\u00e0 nh\u00e0. L\u00fac m\u1edbi, t\u00f4i c\u00f2n h\u0103ng m\u00e1u, kh\u00f4ng th\u1ea5y g\u00ec. Sau t\u00f4i th\u1ea5y nh\u01b0 hai c\u00e1nh tay t\u00f4i l\u00eca h\u1eb3n b\u1ea3 vai ra, hai m\u00e1 t\u00f4i b\u1ecb l\u1ed9t m\u1ea5t l\u1ea7n da, m\u00e0 hai m\u1ea1n x\u01b0\u01a1ng s\u01b0\u1eddn c\u0169ng nh\u01b0 r\u1eddi t\u1eebng c\u00e1i m\u1ed9t. L\u01a1 l\u1eedng gi\u1eefa ph\u00f2ng, m\u1eb7t t\u00f4i \u00fap nh\u00ecn xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t. D\u01b0\u1edbi ch\u00e2n t\u00f4i, nh\u1eefng vi\u00ean g\u1ea1ch c\u1ee9 quay nh\u01b0 chong ch\u00f3ng. T\u00f4i nh\u1eafm nghi\u1ec1n hai m\u1eaft. Trong tai l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00f9 v\u00f9 nh\u01b0 c\u00f3 ti\u1ebfng bay c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u00e0n ong. R\u1ed3i mi\u1ec7ng t\u00f4i s\u00f9i b\u1ecdt, m\u0169i th\u00ec \u0111\u1ed5 m\u00e1u, m\u1eaft t\u00f4i n\u1ea9y \u0111\u00f3m l\u00ean. T\u00f4i m\u00ea man r\u1ed3i thi\u1ebfp d\u1ea7n, ng\u1ea5t \u0111i l\u00fac n\u00e0o kh\u00f4ng bi\u1ebft. M\u1edf m\u1eaft ra, t\u00f4i th\u1ea5y m\u00ecnh n\u1eb1m tr\u00ean m\u1ed9t m\u1ea3nh v\u00e1n \u0111\u1ec3 s\u00e1t d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t, \u0111\u1ea7u th\u00ec \u01b0\u1edbt nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi g\u1ed9i, l\u1ea1i h\u00e2m h\u1ea5p n\u00f3ng nh\u01b0 h\u01a1i tr\u00f5 n\u01b0\u1edbc ng\u00f9n ng\u1ee5t b\u1ed1c l\u00ean. Trong gian nh\u00e0 \u1ea5y, tr\u00f4ng nghi\u00eang tr\u00f4ng ng\u1eeda, t\u00f4i bi\u1ebft t\u00f4i ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t m\u00ecnh. V\u1eeba toan v\u00f9ng d\u1eady ng\u1ed3i l\u00ean, t\u00f4i th\u1ea5y v\u01b0\u1edbng hai tay, m\u1edbi bi\u1ebft c\u1ed5 tay t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u1ee3i d\u00e2y th\u1eebng tr\u00f3i ch\u1eb7t. L\u1ee3i r\u00e1o, c\u1ea3 hai h\u00e0m r\u0103ng c\u0169ng kh\u00f4, mi\u1ec7ng t\u00f4i \u0111\u00e3 se c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc b\u1ecdt. \u0110\u01b0a c\u1ea3 hai tay b\u1ecb tr\u00f3i ch\u1ee5m l\u00ean l\u00e0m m\u1ed9t s\u1edd l\u00ean tr\u00e1n, t\u00f4i th\u1ea5y tr\u00e1n t\u00f4i n\u00f3ng l\u1eafm. Ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i n\u00f3ng nh\u01b0 \u0111i\u00ean l\u00ean. M\u1ed9t l\u00e1t, th\u1eb1ng cai l\u1ea1i v\u00e0o, n\u00f3 th\u1ea5y t\u00f4i m\u1edf m\u1eaft th\u00ec \u0111\u1ee9ng tr\u00e2n tr\u00e1o m\u00e0 nh\u00ecn. Nh\u00ecn ch\u00e1n, n\u00f3 kh\u1ea1c nh\u1ed5 v\u00e0o m\u1eb7t t\u00f4i m\u00e0 ch\u1eedi d\u1ed3n: \u201cM\u1eb9 ki\u1ebfp, m\u00e0y \u0111\u00e3 bi\u1ebft tay b\u1ed1 m\u00e0y ch\u01b0a, hay c\u00f2n b\u01b0\u1edbng!\u201d 159","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM C\u1ed5 r\u00e1o qu\u00e1, t\u00f4i l\u1ea1y van m\u00e3i, ch\u00fang n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u00ed cho \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u1ee5m n\u01b0\u1edbc. B\u1ea5y gi\u1edd, th\u1eadt ra, t\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 chi\u1ec1u hay s\u00e1ng, ch\u1ec9 th\u1ea5y ngo\u00e0i s\u00e2n l\u1ea5m t\u1ea5m m\u01b0a ph\u00f9n. M\u1ed9t l\u00e1t, n\u00f3 sai ng\u01b0\u1eddi c\u1edfi tr\u00f3i cho t\u00f4i, r\u1ed3i n\u00e9m tr\u1ea3 c\u00e1i \u00e1o n\u00e2u l\u1ea5m \u0111\u1ea7y b\u00f9n. T\u00f4i c\u1ea7m \u00e1o \u0111\u1ee9ng l\u00ean, ch\u1ea1y ra s\u00e2n, chu\u1ed3n ra c\u1ed5ng. \u00d4m b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng r\u0169 v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed1ng gi\u1ebb r\u00e1ch, t\u00f4i lom khom th\u1ea5t th\u1ec3u tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. \u0110\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y h\u1ea1t m\u01b0a bay v\u00e0o m\u1eb7t, v\u00e0o l\u01b0ng, t\u00f4i c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u1ee1 h\u1eb3n c\u01a1n s\u1ed1t n\u00f3ng\u201d. Tam Lang kh\u00f4ng b\u00ecnh lu\u1eadn, nh\u01b0ng t\u1eebng chi ti\u1ebft ch\u00e2n th\u1ef1c c\u00f3 s\u1ee9c t\u1ed1 c\u00e1o r\u1ea5t l\u1edbn. C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u c\u0169ng c\u1ea7n ghi nh\u1eadn l\u00e0 sau nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111i th\u1ef1c t\u1ebf, ch\u00ednh Tam Lang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ra vi\u1ec7c thay th\u1ebf xe tay b\u1eb1ng lo\u1ea1i xe do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1p. \u00d4ng vi\u1ebft: \u201cBa chi\u1ebfc b\u00e1nh cao su l\u1eafp v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i gi\u00f3ng b\u1eb1ng s\u1eaft, hai b\u00e1nh \u0111\u1ec3 tr\u01b0\u1edbc, m\u1ed9t b\u00e1nh \u0111\u1ec3 sau. Gi\u1eefa hai b\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1eb7t m\u1ed9t c\u00e1i gi\u1ecf m\u00e2y v\u00e0o. Sau l\u01b0ng gi\u1ecf, d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u00e1i c\u1ea7n cao \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u1ecdc ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 l\u1ea5y c\u00e1i mui: v\u00e0nh sau gi\u1ecf l\u1eafp m\u1ed9t c\u00e1i tay xe cho ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i \u0111\u1ea1p \u0111\u1eb1ng sau c\u1ea7m l\u00e1i. \u0110\u1ea5y ph\u00e1c qua, ch\u1ec9 c\u00f3 bao nhi\u00eau c\u00e1i. B\u1ea5y nhi\u00eau c\u00e1i kh\u00e9o \u0111\u1eb7t cho ti\u1ec7n m\u01b0a n\u1eafng, nh\u00e0 \u0111\u00f3ng xe \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf ra m\u1ed9t th\u1ee9 xe ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1p ng\u01b0\u1eddi\u201d. \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1ee9 xe m\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta g\u1ecdi l\u00e0 xe \u201cx\u00edch l\u00f4\u201d \u2013 ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng. Sau t\u1eadp ph\u00f3ng Phu k\u00e9o xe - nh\u00e2n v\u1eadt trong t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Tam Lang 160","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG s\u1ef1 T\u00f4i k\u00e9o xe ra \u0111\u1eddi, h\u00e0ng lo\u1ea1t c\u00e1c t\u1eadp ph\u00f3ng s\u1ef1 kh\u00e1c c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u0169ng ti\u1ebfp t\u1ee5c ra \u0111\u1eddi v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 h\u00f9ng h\u1eadu. C\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 \u0111\u1ebfn V\u0169 Tr\u1ecdng Ph\u1ee5ng v\u1edbi K\u1ef9 ngh\u1ec7 l\u1ea5y T\u00e2y (1936), C\u01a1m th\u1ea7y c\u01a1m c\u00f4, L\u1ee5c x\u00ec (1937); Tr\u1ecdng Lang v\u1edbi Trong l\u00e0ng ch\u1ea1y (1935), L\u00e0m d\u00e2n, H\u00e0 N\u1ed9i l\u1ea7m than (1938); Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh L\u1ea1p v\u1edbi Thanh ni\u00ean tr\u1ee5y l\u1ea1c, T\u1eeb t\u00ecnh \u00e1i \u0111\u1ebfn h\u00f4n nh\u00e2n (1937) Ho\u00e0ng \u0110\u1ea1o v\u1edbi Tr\u01b0\u1edbc v\u00e0nh m\u00f3ng ng\u1ef1a (1938); Ng\u00f4 T\u1ea5t T\u1ed1 v\u1edbi Vi\u1ec7c l\u00e0ng (1940) v.v... Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n c\u00f3 l\u00fd khi vi\u1ebft: \u201cMang n\u1eb7ng l\u1ed1i s\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, x\u00e3 h\u1ed9i l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u00fd th\u1ee9c t\u1ef1 suy \u0111o\u00e1n, mu\u1ed1n so\u00e1t x\u00e9t l\u1ea1i ch\u00ednh m\u00ecnh, s\u1eb5n s\u00e0ng ph\u01a1i b\u00e0y nh\u1eefng th\u00f3i t\u1eadt v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o nhau c\u1ea3i c\u00e1ch thay \u0111\u1ed5i. M\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ee7 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh \u0111\u1ec3 g\u00e1nh v\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i. B\u1edfi v\u1eady, m\u1eb7c d\u00f9 l\u00e0 th\u1ec3 lo\u1ea1i sinh sau \u0111\u1ebb mu\u1ed9n \u2013 m\u00e3i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m ba m\u01b0\u01a1i, m\u1edbi th\u1eadt s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi song th\u1ec3 lo\u1ea1i ph\u00f3ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ng\u00e0y nay \u0111\u1ecdc l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 say m\u00ea\u201d v\u00e0 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 T\u00f4i k\u00e9o xe l\u00e0 m\u1ed9t trong \u201cnh\u1eefng m\u1eabu m\u1ef1c, c\u00e1c c\u00e2y b\u00fat ph\u00f3ng s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng lai tr\u00f4ng v\u00e0o m\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng ph\u00f3ng s\u1ef1 ng\u00e0y m\u1ed9t \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 s\u1eafc s\u1ea3o h\u01a1n, n\u00f3i chung l\u00e0 ng\u00e0y m\u1ed9t hay h\u01a1n n\u1eefa\u201d(1). Sau T\u00f4i k\u00e9o xe, Tam Lang c\u00f2n vi\u1ebft c\u00e1c t\u1eadp ph\u00f3ng s\u1ef1 kh\u00e1c nh\u01b0 \u0110\u00eam s\u00f4ng H\u01b0\u01a1ng (1938) v\u00e0 nh\u1eefng t\u1eadp v\u0103n ch\u00e2m bi\u1ebfm, tr\u00e0o l\u1ed9ng nh\u01b0 L\u1ecdng c\u1ee5t c\u00e1n (1939), Ng\u01b0\u1eddi ng\u1ee3m (1940)... \u0110\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u nh\u00e0 b\u00e1o n\u1ed5i danh kh\u00e1c, Tam Lang kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o qua tr\u01b0\u1eddng l\u1edbp, nh\u01b0ng b\u1eb1ng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p xu\u1ea5t s\u1eafc cho n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. L\u00fac vi\u1ebft T\u00f4i k\u00e9o xe, \u00f4ng ch\u1ec9 m\u1edbi t\u1ef1 trang b\u1ecb cho m\u00ecnh \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p: \u201cL\u00e0m ph\u00f3ng vi\u00ean cho b\u00e1o l\u00e0 ph\u1ea3i ghi l\u1ea1i c\u1ea5p t\u1ed1c nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n x\u1ea3y ra trong ch\u1edbp m\u1eaft; nh\u1eefng c\u1ea3m ngh\u0129 tho\u00e1ng qua trong \u00f3c; lia l\u1ecba vi\u1ebft tr\u00ean b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ea3nh gi\u1ea5y n\u00e0o n\u1ebfu m\u00ecnh kh\u00f4ng mang theo s\u1eb5n gi\u1ea5y s\u1ea1ch s\u1ebd; \u0111\u1ee9ng vi\u1ebft, ng\u1ed3i vi\u1ebft, v\u00ec n\u1ebfu ch\u1ec9 ch\u1eadm tr\u1ec5 m\u1ed9t gi\u00e2y, m\u1ed9t ph\u00fat, nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft, nhi\u1ec1u c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng tho\u00e1ng qua m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng ghi ch\u00e9p, l\u00e0 b\u1ecf m\u1ea5t nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 hay nh\u1ea5t, c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean ph\u00f3ng s\u1ef1 ho\u1eb7c c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00f4ng tin. Ng\u01b0\u1eddi ph\u00f3ng vi\u00ean l\u00e0nh ngh\u1ec1 ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nhanh tr\u00ed, nhanh m\u1eaft, nhanh mi\u1ec7ng, nhanh tay, nhanh ch\u00e2n, v\u00e0 b\u00ecnh t\u0129nh \u0111\u1ebfn c\u00e1i m\u1ee9c \u0111\u1ed9 1\t V\u01b0\u01a1ng Tr\u00ed Nh\u00e0n - Ph\u00f3ng s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ecdc - NXB H\u1ed9i Nh\u00e0 v\u0103n - 1995. 161","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM ghi nh\u1eadn s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u00e0 c\u1ea3m ngh\u0129 ngay gi\u1eefa bu\u1ed5i h\u1ecdp ch\u1ee3 \u1ed3n \u00e0o v\u00ec \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ngay b\u00ean chi\u1ebfc m\u00e1y in \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ch\u1ea1y \u1ea7m \u1ea7m, ngay gi\u1eefa cu\u1ed9c c\u00e3i nhau nh\u01b0 m\u1ed5 b\u00f2 c\u1ee7a phi\u00ean h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng, ngay gi\u1eefa c\u1ea3nh lo\u1ea1n \u0111\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c giao tranh ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb chi ph\u1ed1i c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e1i g\u00ec ngo\u00e0i c\u1ea3nh kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 vi\u1ec7c m\u00ecnh \u0111ang quan s\u00e1t\u201d(1). B\u00e2y gi\u1edd, c\u00e1c nh\u00e0 vi\u1ebft ph\u00f3ng s\u1ef1 c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb nhi\u1ec1u t\u1eeb l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n h\u00e0nh ngh\u1ec1, nh\u01b0ng l\u1eddi khuy\u00ean tr\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 ph\u00f3ng s\u1ef1 b\u1eadc th\u1ea7y ch\u01b0a h\u1eb3n l\u00e0 th\u1eeba. Tam Lang m\u1ea5t n\u0103m 1986, th\u1ecd 86 xu\u00e2n. C\u00f3 th\u1ec3 ghi nh\u1eadn Tam Lang l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o chuy\u00ean nghi\u1ec7p \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, c\u00f9ng th\u1ebf h\u1ec7 v\u1edbi V\u0169 B\u1eb1ng, Ph\u00f9ng T\u1ea5t \u0110\u1eafc, \u0110\u00e0o Trinh Nh\u1ea5t, Ho\u00e0ng T\u00edch Chu, Ng\u00f4 T\u1ea5t T\u1ed1, V\u0169 Tr\u1ecdng Ph\u1ee5ng... V\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 nh\u00e0 b\u00e1o k\u1ebf t\u1ee5c s\u1ef1 nghi\u1ec7p b\u00e1o ch\u00ed. 1\tTh\u1ebf Phong - Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi vi\u1ebft v\u0103n, l\u00e0m b\u00e1o Tam Lang - NXB V\u0103n h\u00f3a Th\u00f4ng tin, 1996, trang 66. 162","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG TR\u1ea6N CH\u00c1NH CHI\u1ebeU Ng\u01b0\u1eddi l\u1eadp t\u1eadp \u0111o\u00e0n kinh t\u1ebf \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf mi\u1ec1n Nam \u0110i ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u1edf \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng, kh\u00f3 kh\u0103n l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 do ch\u00ednh s\u00e1ch cai tr\u1ecb kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p. \u201c\u0110i ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i b\u1edfi c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u1ebd, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u00e2y bi\u1ebft \u0111\u00f3, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ra ngo\u00e0i \u0111\u1ec3 h\u1ecdc kh\u00f4n kh\u00e9o. Xem nh\u01b0 c\u00e1c nh\u1ebd \u0111i ra ngo\u00e0i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1ebd n\u00e0o l\u00e0 nh\u1ebd l\u00e0m n\u00ean t\u1ed9i c\u1ea3, th\u1ebf m\u00e0 Ph\u00e1p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u1ea5m ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh kh\u00f4ng cho \u0111i ra ngo\u00e0i. Ph\u00e1p c\u01b0\u1edbp Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh c\u1ed1t l\u00e0 r\u00fat c\u1ee7a d\u00e2n m\u00ecnh, n\u00f3 coi (1867-1919) d\u00e2n m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nu\u00f4i g\u00e0 nu\u00f4i l\u1ee3n v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ta nu\u00f4i g\u00e0 nu\u00f4i l\u1ee3n l\u00e0 c\u1ed1t \u0111\u1ec3 l\u1ea5y tr\u1ee9ng v\u00e0 th\u1ecbt, n\u1ebfu \u0111\u1ec3 cho g\u00e0 c\u00f9ng l\u1ee3n ch\u1ea1y \u0111i m\u1ea5t con n\u00e0o th\u00ec l\u1ed7 v\u1ed1n con \u1ea5y n\u00ean ph\u1ea3i nh\u1ed1t cho k\u1ef9 kh\u00f4ng cho n\u00f3 ch\u1ea1y ra ngo\u00e0i\u201d(B\u00e1o Thanh ni\u00ean s\u1ed1 ra ng\u00e0y 3\/10\/1926). \u201cAlbert Sarraut, nguy\u00ean to\u00e0n quy\u1ec1n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, nay B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5 ch\u00ednh s\u00e1ch bao v\u00e2y tinh th\u1ea7n \u1ea5y b\u1eb1ng l\u1eddi l\u1ebd sau \u0111\u00e2y: \u201c\u0110\u1ec3 cho l\u1edbp th\u01b0\u1ee3ng l\u01b0u tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i tho\u00e1t kh\u1ecfi v\u00f2ng ki\u1ec1m t\u1ecfa c\u1ee7a ch\u00fang ta, ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u nguy hi\u1ec3m v\u00f4 c\u00f9ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u00ed th\u1ee9c \u0111\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a h\u1ebft t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a 163","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM h\u1ecd \u0111\u1ec3 tuy\u00ean truy\u1ec1n v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o h\u1ed9 \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea5m kh\u00f4ng cho h\u1ecd h\u1ecdc t\u1eadp\u201d (Nguy\u1ec5n \u00c1i Qu\u1ed1c - \u0110\u00e2y \u201cc\u00f4ng l\u00fd\u201d c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u1edf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng). Nh\u01b0ng khi ra \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t m\u1ee5c \u0111\u00edch du h\u00ed nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111\u1ec3 h\u1ecdc. N\u0103m 1907, t\u1ea1i Nam k\u1ef3, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111i xa v\u1ec1 c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i trong quy\u1ec3n Minh T\u00e2n ti\u1ec3u thuy\u1ebft: \u201cNh\u01a1n khi r\u1ea3nh vi\u1ec7c nh\u00e0, ngu \u0111\u1ec7 sang Trung Qu\u1ed1c cho bi\u1ebft t\u00ecnh h\u00ecnh cu\u1ed9c duy t\u00e2n... T\u00f4i \u0111i kh\u1eafp n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng, D\u01b0\u01a1ng Th\u00e0nh, H\u1ed3 B\u1eafc, Ph\u1eadt S\u01a1n, Tam Th\u1ee7y, \u0111\u1ec1u th\u1ea5y thi\u00ean h\u1ea1 \u0111ua b\u01a1i \u0111au \u0111\u00e1u lo \u0111\u01b0\u1eddng sanh ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u01a1ng ngh\u1ec7. Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec ng\u1ed3i trong ph\u1ed1 r\u1ed9ng d\u1ec7t b\u1ed1 t\u01a1, l\u00e0m pha ly, l\u00e0m l\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m c\u00e0 r\u00e1, hoa tai, k\u1ebb lo \u0111\u00f3ng gi\u00e0y, l\u00e0m hia, l\u00e0m m\u0169, l\u00e0m ki\u1ebfng, l\u00e0m \u0111\u00e8n, l\u00e0m r\u01b0\u01a1ng, l\u00e0m th\u00f9ng, l\u00e0m \u0111\u1ee7 c\u00e1c th\u1ee9 v\u1eadt d\u1ee5ng g\u1eedi qua Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 b\u00e1n cho ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh mua. C\u00f3 k\u1ebb l\u1ea1i lo vi\u1ec7c t\u00e2n d\u00e2n l\u1eadp nh\u1ef1t b\u00e1o, khai s\u1edf nh\u00e0 in b\u1ea3n \u0111\u00e1, v\u1ebd \u0111\u1ee7 c\u00e1c h\u00ecnh cho thi\u00ean h\u1ea1 d\u1ec5 hi\u1ec3u. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng lo d\u1ecbch s\u00e1ch ngo\u1ea1i qu\u1ed1c ra ch\u1eef Nho, \u0111\u1eb7ng cho ng\u01b0\u1eddi Thanh t\u01b0\u1eddng l\u00e3m. ...N\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, \u0111\u1ec1 hai ch\u1eef: Th\u01a1 vi\u1ec7n. K\u1ebb v\u00f4 ph\u01b0\u01a1ng l\u00e3nh l\u1ea5y c\u00e1c nh\u1ef1t tr\u00ecnh, c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf \u0111i r\u1ea3i \u1edf c\u00e1c b\u1ebfn t\u00e0u, xe l\u1eeda, kh\u00e1ch s\u1ea1n m\u00e0 b\u00e1n cho kh\u00e1ch b\u1ed9 h\u00e0nh. \t Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e3o kh\u1ea3o l\u1ea1i l\u00e3nh c\u00e1c th\u1ee9 thu\u1ed1c ho\u00e0n, thu\u1ed1c t\u00e1n, thu\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, thu\u1ed1c d\u1ea7u, \u0111\u1ee9ng t\u1ea1i c\u00e1c ng\u00e3 t\u01b0 \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed9 m\u00e0 rao b\u00e1n, chu\u1ed1t ng\u00f3t b\u00e3i bu\u00f4i. C\u00f2n c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng th\u00ec l\u1ea1i rao truy\u1ec1n trong nh\u1ef1t b\u00e1o, in bi\u1ec3u th\u1ecb, c\u00e1o th\u1ecb m\u00e0 r\u1ea3i kh\u1eafp, c\u00f9ng d\u00e1n t\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng: x\u01b0a v\u00e1ch t\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3ng rong, nay t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh ng\u0169 s\u1eafc. Ngu \u0111\u1ec7 v\u00e0o m\u1ed7i m\u1ed9t nh\u00e0 ngh\u1ec1 m\u00e0 xem cho r\u00f5 c\u01a1 m\u01b0u. Ng\u01b0\u1eddi Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec1u h\u1ecfi ch\u1edb b\u00ean Nam Vi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf sao? T\u00f4i h\u1ed5 th\u1eb9n b\u00e8n r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft\u201d. Gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u1ee7i h\u1ed5 \u1ea5y s\u1ebd l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y v\u1ec1 sau l\u00e0m n\u00ean cu\u1ed9c Minh t\u00e2n (t\u1ee9c \u201cminh \u0111\u1ee9c t\u00e2n d\u00e2n\u201d \u2013 m\u1ed9t t\u00ean kh\u00e1c c\u1ee7a phong tr\u00e0o Duy t\u00e2n \u1edf Nam k\u1ef3) \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. 164","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu. \u00d4ng sinh ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 6 n\u0103m \u0110inh M\u00e3o (1867) t\u1ea1i qu\u1eadn V\u00e2n T\u1eadp, ch\u1ee3 R\u1ea1ch Gi\u00e1 (nay thu\u1ed9c ph\u01b0\u1eddng V\u0129nh Thanh V\u00e2n, th\u1ecb x\u00e3 R\u1ea1ch Gi\u00e1 \u2013 Ki\u00ean Giang), con trai c\u1ee7a c\u1ee5 Tr\u1ea7n Th\u1ecd C\u1eedu \u2013 m\u1ed9t h\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9c trong l\u00e0ng. Nh\u1edd cha m\u1eb9 gi\u00e0u c\u00f3 n\u00ean sau khi h\u1ecdc xong \u1edf qu\u00ea nh\u00e0, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean S\u00e0i G\u00f2n theo h\u1ecdc tr\u01b0\u1eddng Coll\u00e8ge d\u2019Adran (tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u0103m 1864 v\u00e0 \u0111\u00f3ng c\u1eeda v\u00e0o n\u0103m 1882 v\u00ec h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3n h\u1ea1t Nam k\u1ef3 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ng\u01b0ng c\u1ea5p h\u1ecdc b\u1ed5ng). H\u1ecdc xong, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m th\u00f4ng ng\u00f4n cho quan tham bi\u1ec7n \u1edf R\u1ea1ch Gi\u00e1. \u201cD\u00e2n \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111i h\u1ea7u quan T\u00e2y, b\u00ean To\u00e0 \u00e1n th\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 tr\u1ea1ng s\u01b0, b\u00ean T\u00f2a b\u1ed1 th\u00ec \u00edt c\u00f3 tham bi\u1ec7n s\u00e0nh s\u1ecfi ti\u1ebfng Vi\u1ec7t v\u00e0 m\u1ed7i m\u1ed7i \u0111\u1ec1u tr\u00f4ng c\u1eady n\u01a1i th\u1ea7y th\u00f4ng ng\u00f4n, cho n\u00ean d\u00e2n s\u1ee3 \u201cth\u1ea7y\u201d h\u01a1n s\u1ee3 \u201c\u00f4ng r\u00e2u ria\u201d. Th\u00f4ng ng\u00f4n ti\u1ebfng m\u1ea5t ti\u1ebfng c\u00f2n, l\u1ee3i h\u1ea1i v\u00f4 c\u00f9ng. C\u00f3 l\u1ec5 v\u1eadt th\u00ec vi\u1ec7c v\u1ea1y h\u00f3a ngay, kh\u00f4ng l\u1ec5 kh\u00f4ng ti\u1ec1n th\u00ec d\u00e2n th\u1ea5y thua ki\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft\u201d(1). V\u1edbi c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u1ea5y, Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 thu v\u00e9n cho ri\u00eang m\u00ecnh, nh\u01b0ng \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf. M\u1ed9t th\u1eddi gian sau, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m x\u00e3 tr\u01b0\u1edfng l\u00e0ng V\u0129nh Thanh V\u00e2n, \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u00e0i vi\u1ec7c \u00edch n\u01b0\u1edbc l\u1ee3i d\u00e2n m\u00e0 nh\u00e0 nho Nguy\u1ec5n Li\u00ean Phong trong Nam K\u1ef3 phong t\u1ee5c c\u00f3 cho bi\u1ebft: V\u0129nh Thanh V\u00e2n c\u1ea3nh \u0111\u1eb9p xinh B\u1edfi Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u1eeda sang B\u1ed1n n\u0103m l\u00e0m x\u00e3 gian nan G\u1ed1c nguy\u00ean ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng b\u00e0n th\u00f4ng ng\u00f4n T\u00ednh ng\u01b0\u1eddi lanh l\u1ee3i kh\u00e9o kh\u00f4n Xu\u1ea5t th\u00e2n tr\u1ee3 s\u1ef1 n\u1ed9i th\u00f4n ch\u00e2u th\u00e0nh M\u1edf mang s\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u1ea3i canh Ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng ch\u1ee3 b\u00faa ph\u00e2n minh t\u01b0 b\u1ec1 \u0110\u00e2u \u0111\u00e2u th\u1ea9y c\u0169ng lu\u1eadt l\u1ec1 D\u00e2n du, l\u00ednh t\u1eadp ch\u1eb3ng h\u1ec1 d\u00e1m ngang S\u1ed5 th\u00e2u, s\u1ed5 xu\u1ea5t k\u1ef9 c\u00e0ng Nh\u00e0 d\u00e2n, s\u1ed1 hi\u1ec7u r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng sai Kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3, Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu c\u00f2n m\u1ed9 d\u00e2n kh\u1ea9n hoang \u1edf huy\u1ec7n Gi\u1ed3ng Ri\u1ec1ng, tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec1n ch\u1ee7 v\u00e0 do nh\u1eadp qu\u1ed1c t\u1ecbch Ph\u00e1p n\u00ean c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean Gilbert Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu. 1\t S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m x\u01b0a - V\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng S\u1ec3n \u2013 Nh\u00e0 s\u00e1ch Khai Tr\u00ed xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1968. 165","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM B\u1ea5y gi\u1edd, phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u00e2u r\u1ed9ng v\u00e0o \u0111\u1ebfn Nam k\u1ef3. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u0103m 1903, l\u1ea5y c\u1edb \u0111i h\u1ecdc tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c t\u1eed gi\u00e1m, Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u v\u00e0o Hu\u1ebf. Nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u1edf kinh \u0111\u00f4 m\u1ed9t tu\u1ea7n, c\u1ee5 c\u00f9ng v\u1edbi Nguy\u1ec5n Qu\u00fdnh v\u00e0o Qu\u1ea3ng Nam t\u00ecm g\u1eb7p c\u1ee5 Nguy\u1ec5n H\u00e0m. \u0110\u00f4i b\u1ea1n c\u1ed1 tri h\u00e0n huy\u00ean su\u1ed1t \u0111\u00eam, Nguy\u1ec5n H\u00e0m b\u1ea3o: \u201cV\u1edbi d\u00e2n tr\u00ed v\u00e0 t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n, ch\u00fang ta ch\u01b0a th\u1ec3 l\u00e0m theo ch\u00e2u \u00c2u \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u00fang ta mu\u1ed1n k\u00eau g\u1ecdi nh\u00e2n d\u00e2n, n\u1ebfu kh\u00f4ng m\u01b0\u1ee3n ti\u1ebfng vua ch\u00faa th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ecbu theo \u0111\u00e2u\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y, c\u1ee5 Phan \u0111\u1ed3ng \u00fd, v\u00ec l\u00e2u nay c\u1ee5 v\u1eabn c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh \u0111i t\u00ecm m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0ng th\u00e2n l\u00e0m minh ch\u1ee7. R\u1ed3i Nguy\u1ec5n H\u00e0m l\u1ea1i n\u00f3i: \u201cM\u01b0u toan vi\u1ec7c l\u1edbn t\u1ea5t ph\u1ea3i t\u1ed1n nhi\u1ec1u ti\u1ec1n, x\u1ee9 Nam k\u1ef3 l\u00e0 kho ti\u1ec1n v\u1ef1a th\u00f3c, l\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i s\u00e1ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a Nguy\u1ec5n tri\u1ec1u, khi Gia Long ph\u1ee5c qu\u1ed1c, t\u00e0i l\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u1ea5y \u1edf x\u1ee9 n\u00e0y, b\u00e2y gi\u1edd n\u1ebfu l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00f2ng d\u00f5i Gia Long th\u00ec vi\u1ec7c hi\u1ec7u tri\u1ec7u d\u00e2n Nam k\u1ef3 r\u1ea5t d\u1ec5\u201d. Tr\u1edf v\u1ec1 Hu\u1ebf, c\u1ee5 Phan t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00e1c ho\u00e0ng th\u00e2n th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u \u0111\u00edch t\u00f4n l\u00e0 K\u1ef3 ngo\u1ea1i h\u1ea7u C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3. C\u1ee5 Phan \u0111\u1ebfn g\u1eb7p v\u00e0 \u0111\u00f4i b\u00ean t\u00e2m \u0111\u1ea7u \u00fd h\u1ee3p l\u1eafm. Th\u01b0\u1ee3ng tu\u1ea7n th\u00e1ng 4.1904, m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp quan tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i nh\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u00e0m, c\u00f3 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt l\u1eebng l\u1eaby nh\u01b0 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, \u0110\u1eb7ng T\u1eed K\u00ednh, L\u00ea V\u00f5, \u0110\u1eb7ng Th\u00e1i Th\u00e2n, Nguy\u1ec5n H\u00e0m, C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3... c\u00f9ng b\u00e0n vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp h\u1ed9i Duy T\u00e2n v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u201cC\u1ed1t sao kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam, l\u1eadp ra m\u1ed9t ch\u00ednh ph\u1ee7 \u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d. Sau \u0111\u00f3, c\u1ee5 Phan c\u00f9ng \u0110\u1eb7ng T\u1eed K\u00ednh, T\u0103ng B\u1ea1t H\u1ed5 xu\u1ea5t d\u01b0\u01a1ng sang Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 trong th\u1eddi gian n\u00e0y, c\u1ee5 Phan c\u00f3 vi\u1ebft Ai c\u00e1o Nam k\u1ef3 ph\u1ee5 l\u00e3o \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u00e0i li\u1ec7u v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u00e2n Nam k\u1ef3 tham gia v\u00e0o phong tr\u00e0o Duy t\u00e2n: Than \u00f4i! L\u1ee5c t\u1ec9nh Nam k\u1ef3 Ngh\u00ecn n\u0103m c\u01a1 nghi\u1ec7p c\u00f2n g\u00ec hay kh\u00f4ng? M\u1ecbt m\u00f9 m\u1ed9t gi\u1ea3i non s\u00f4ng H\u1ecfi ai ai c\u00f3 \u0111au l\u00f2ng ch\u0103ng ai... T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y g\u1eedi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 g\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng vang r\u1ea5t l\u1edbn. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 c\u1ee5 Phan c\u00f3 quen v\u1edbi m\u1ed9t em h\u1ecdc sinh ng\u01b0\u1eddi Nam k\u1ef3 \u0111ang theo h\u1ecdc t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng Saint Joseph, chuy\u00ean d\u1ea1y ti\u1ebfng Anh c\u1ee7a gi\u00e1o h\u1ed9i Thi\u00ean ch\u00faa \u1edf H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Ti\u1ebft \u2013 con trai c\u1ee7a Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu. C\u1ee5 nh\u1edd Ti\u1ebft g\u1eedi m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i li\u1ec7u tuy\u00ean truy\u1ec1n v\u1ec1 166","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG cho cha c\u1eadu v\u00e0 m\u1eddi \u00f4ng sang T\u1edd b\u00e1o do Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu l\u00e0m H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng \u0111\u1ec3 b\u00e0n chuy\u1ec7n ch\u1ee7 b\u00fat (1906-1907) l\u1edbn. S\u1edf d\u0129 Gilbert Chi\u1ebfu l\u1ecdt v\u00e0o \u201cm\u1eaft xanh\u201d c\u1ee7a c\u1ee5 Phan v\u00ec t\u1eeb n\u0103m 1901, \u00f4ng \u0111\u00e3 x\u00f4ng ra gi\u1eefa tr\u01b0\u1eddng v\u0103n tr\u1eadn b\u00fat: l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat t\u1edd N\u00f4ng c\u1ed5 m\u00edn \u0111\u00e0m. V\u1edbi c\u00f4ng c\u1ee5 b\u00e1o ch\u00ed trong tay, \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft nhi\u1ec1u b\u00e0i b\u00e1o k\u00eau g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n t\u1ef1 l\u1ef1c t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau, h\u00f9n h\u1ea1p v\u1ed1n li\u1ebfng th\u00e0nh l\u1eadp c\u00f4ng ty, c\u01a1 s\u1edf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, t\u00e0i ch\u00ednh t\u00edn d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 v.v... nh\u1eb1m c\u1ea1nh tranh v\u1edbi t\u01b0 b\u1ea3n Ph\u00e1p v\u00e0 Hoa ki\u1ec1u \u0111ang gi\u1eef vai tr\u00f2 th\u1ed1ng l\u0129nh n\u1ec1n kinh t\u1ebf Nam k\u1ef3. \u0110\u01b0\u1ee3c l\u1eddi nh\u1eafn c\u1ee7a Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, nh\u1edd c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch Ph\u00e1p n\u00ean Gilbert Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f4ng khai \u0111\u1ebfn H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng, r\u1ed3i l\u00e9n qua Nh\u1eadt B\u1ea3n di\u1ec7n ki\u1ebfn C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3. Sau chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m ghi ch\u00e9p l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1eaft th\u1ea5y tai nghe nh\u01b0 H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng nh\u01a1n v\u1eadt, Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng t\u1ec9nh th\u00e0nh phong c\u1ea3nh, Minh T\u00e2n ti\u1ec3u thuy\u1ebft... nh\u1eb1m gi\u00f3ng l\u00ean ti\u1ebfng chu\u00f4ng trong qu\u1ea7n ch\u00fang ph\u1ea3i mau mau th\u1ee9c t\u1ec9nh h\u1ecdc t\u1eadp theo ng\u01b0\u1eddi, \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp theo ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c c\u1ed5 s\u00fay c\u00f4ng khai cu\u1ed9c Minh t\u00e2n v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u1ecdn c\u1edd ti\u00ean phong c\u1ee7a phong tr\u00e0o t\u1ea1i Nam k\u1ef3. T\u1eeb \u0111\u00e2y, Gilbert Chi\u1ebfu c\u00f4ng khai \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng th\u1ef1c hi\u1ec7n ba nhi\u1ec7m v\u1ee5: \u2013 m\u1edf mang tr\u01b0\u1eddng d\u1ea1y h\u1ecdc; ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong n\u01b0\u1edbc; m\u1edf tr\u01b0\u1eddng qu\u00e2n s\u1ef1 d\u1ea1y th\u1ee7y qu\u00e2n l\u1ee5c qu\u00e2n. \u0110\u1ec3 c\u00f3 ti\u1ec1n g\u00e2y qu\u1ef9 cho phong tr\u00e0o th\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n theo ba ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p: \u2013 k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u00e1 nh\u00e2n, t\u00f9y l\u00f2ng h\u1ea3o t\u00e2m; phong ch\u1ee9c t\u01b0\u1edbc 167","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM cho nh\u1eefng ph\u00fa h\u00e0o \u0111\u00e3 h\u1ed7 tr\u1ee3 phong tr\u00e0o; t\u1ed5 ch\u1ee9c cho \u0111i\u1ec1n ch\u1ee7 c\u00f3 tinh th\u1ea7n y\u00eau n\u01b0\u1edbc du l\u1ecbch qua H\u1ed3ng K\u00f4ng, Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0111\u1ec3 h\u1ecd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m \u1edf h\u1ea3i ngo\u1ea1i m\u00e0 gi\u00fap ti\u1ec1n \u1ee7ng h\u1ed9 cho phong tr\u00e0o. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea7u m\u1ed1i ph\u00e2n ph\u00e1t t\u00e2n t\u00e0i li\u1ec7u k\u00edch \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc t\u1eeb h\u1ea3i ngo\u1ea1i g\u1eedi v\u1ec1 trong n\u01b0\u1edbc, c\u00f9ng l\u00fac, Gilbert Chi\u1ebfu c\u00f2n \u0111\u1ee9ng ra l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u1ed1c t\u1edd L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n. C\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u1ea1 m\u00e0 nay kh\u00f4ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft, t\u1eeb thu\u1edf b\u00ecnh minh c\u1ee7a b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 l\u1ebd L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n l\u00e0 t\u1edd b\u00e1o \u0111\u1ea7u ti\u00ean b\u00e1n cho \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 theo c\u00e1ch... tr\u1ea3 g\u00f3p! Nghe ra c\u00f3 v\u1ebb h\u00e0i h\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng ki\u1ec3m ch\u1ee9ng l\u1ea1i trong t\u1eadp Vade Mecum Annanite 1926 \u2013 Th\u1eddi s\u1ef1 c\u1ea9m nang do Imprimerie de l\u2019union Nguy\u1ec5n V\u0103n C\u1ee7a xu\u1ea5t b\u1ea3n, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y c\u00f3 \u0111o\u1ea1n cho bi\u1ebft: \u201cL\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n b\u00e1n tr\u1ecdn m\u1ed9t n\u0103m 12 \u0111\u1ed3ng, 6 th\u00e1ng 6 \u0111\u1ed3ng r\u01b0\u1ee1i, 3 th\u00e1ng 3 \u0111\u1ed3ng r\u01b0\u1ee1i. L\u1ea1i c\u00f2n mu\u1ed1n cho ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7ng xem nh\u1ef1t b\u00e1o n\u00ean c\u00f3 b\u00e1n tr\u1ea3 g\u00f3p n\u1eefa. C\u1ee9 m\u1ed7i th\u00e1ng hai \u0111\u1ed3ng, 6 th\u00e1ng th\u00ec mua \u0111\u1eb7ng tr\u1ecdn n\u0103m\u201d. L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra ng\u00e0y 15\/11\/1907 \u2013 nh\u1eb1m tuy\u00ean truy\u1ec1n cho c\u00f4ng cu\u1ed9c Minh t\u00e2n theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u00e1i qu\u1ed1c Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u, Mai L\u00e3o B\u1ea1ng... \u0111ang khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng s\u00f4i n\u1ed5i t\u1eeb Nam ch\u00ed B\u1eafc. Trong ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng k\u1ef9 ngh\u1ec7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c l\u1eadp m\u1ed9t t\u1eadp \u0111o\u00e0n kinh t\u1ebf m\u00e0 Nam k\u1ef3 Minh t\u00e2n C\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 t\u00e1o b\u1ea1o nh\u1ea5t. C\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp \u0111o\u00e0n kinh t\u1ebf theo h\u00ecnh th\u1ee9c g\u00f3p v\u1ed1n c\u1ed5 ph\u1ea7n, c\u00f3 l\u0129nh v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kinh doanh r\u1ed9ng l\u1edbn t\u1eeb s\u1ea3n xu\u1ea5t, \u0111\u00e0o t\u1ea1o d\u1ea1y ngh\u1ec1 \u0111\u1ebfn th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, xu\u1ea5t nh\u1eadp kh\u1ea9u. Trong \u0111i\u1ec1u l\u1ec7 \u201crao theo lu\u1eadt bu\u1ed9c\u201d (L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 32) cho bi\u1ebft r\u00f5 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp: \u201cKho\u1ea3n th\u1ee9 nh\u1ea5t - Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i \u0111\u00e2y v\u00e0 ch\u01b0 v\u1ecb h\u00f9n, c\u00f9ng nhau l\u1eadp m\u1ed9t c\u00f4ng ty \u0111\u1eb7ng m\u00e0: 1. L\u1eadp l\u00f2 ngh\u1ec7 t\u1ea1i Nam k\u1ef3, l\u00f2 ch\u1ec9 (t\u1ee9c m\u00e1y k\u00e9o s\u1ee3i b\u00f4ng v\u1ea3i), l\u00f2 d\u1ec7t, l\u00f2 savon, thu\u1ed9c da v\u00e0 pha ly... 2. D\u1ea1y cho con n\u00edt l\u00e0m c\u00e1c ngh\u1ec1 \u1ea5y. M. Gilbert Chi\u1ebfu l\u00e0m T\u1ed5ng l\u00fd c\u00f4ng ty v\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00f4ng ty \u0111\u1eb7t t\u1ea1i M\u1ef9 Tho. Nh\u1eefng ai mu\u1ed1n h\u00f9n v\u1ed1n th\u00ec \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n t\u1ea1i Minh T\u00e2n kh\u00e1ch s\u1ea1n \u1edf M\u1ef9 Tho ho\u1eb7c Nam Trung kh\u00e1ch s\u1ea1n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. C\u00f4ng ty n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u rao tr\u00ean b\u00e1o cho bi\u1ebft: \u201cAi c\u00f3 h\u00f9n th\u00ec c\u00f3 quy\u1ec1n g\u1edfi con \u0111\u1ebfn h\u1ecdc 168","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ngh\u1ec1, th\u1eddi h\u1ea1n h\u1ecdc l\u00e0 7 n\u0103m. T\u1edd b\u00e1o do Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu l\u00e0m ch\u1ee7 C\u00f4ng ty nu\u00f4i c\u01a1m n\u01b0\u1edbc, c\u00f2n b\u00fat (1908) qu\u1ea7n \u00e1o m\u00f9ng m\u1ec1n th\u00ec cha m\u1eb9 ph\u1ea3i ch\u1ecbu. C\u00f4ng ty lo nh\u00e0 ng\u1ee7, nh\u00e0 h\u1ecdc cho h\u1ecdc tr\u00f2, \u0111\u1ee9a n\u00e0o h\u1ecdc gi\u1ecfi s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng, sau \u0111\u00f3, khi bi\u1ebft ngh\u1ec1 r\u1ed3i ph\u1ea3i gi\u00fap vi\u1ec7c cho c\u00f4ng ty 7 n\u0103m\u201d. Nh\u1eefng em h\u1ecdc tr\u00f2 n\u00e0y ngo\u00e0i vi\u1ec7c h\u1ecdc ngh\u1ec1 th\u00ec c\u00f4ng ty c\u00f2n d\u1ea1y cho h\u1ecdc ch\u1eef Qu\u1ed1c ng\u1eef, ti\u1ebfng Ph\u00e1p, r\u00e8n luy\u1ec7n th\u1ec3 d\u1ee5c th\u1ec3 thao... v\u00e0 \u201cNg\u00e0y l\u1ec5 theo \u0111\u1ea1o Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u1eb7c theo \u0111\u1ea1o Th\u00edch Ca, h\u1ecdc tr\u00f2 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed5n ph\u1eadn\u201d. C\u00f4ng ty n\u00e0y ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y 31\/5\/1908. Theo nh\u00e0 v\u0103n S\u01a1n Nam cho bi\u1ebft: \u201cTh\u00e1ng 7 n\u0103m 1908, mua \u0111\u1ea5t xong v\u00e0 c\u00f4ng ty cho ng\u01b0\u1eddi ra B\u1eafc k\u1ef3 h\u1ecdc c\u00e1ch th\u1ee9c l\u00e0m h\u1ed9p qu\u1eb9t (di\u00eam qu\u1eb9t) v\u00e0 m\u01b0\u1edbn th\u1ee3 th\u1ea7y; b\u1ea1c th\u00e2u v\u00f4 g\u1ea7n 9.000 \u0111\u1ed3ng. Th\u00e1ng 9 n\u0103m 1908, x\u00e0 b\u00f4ng c\u1ee7a c\u00f4ng ty Minh T\u00e2n l\u1ea1i tung ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, c\u1ea1nh tranh r\u1ea5t c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u1edbi x\u00e0 b\u00f4ng tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u00eam ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng ti\u1ec1n mua c\u1ed5 ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00f4ng ty\u201d(1). Trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, ng\u00e0y 5\/9\/1908 c\u00f4ng ty m\u1eddi c\u00e1c c\u1ed5 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ebfn xem vi\u1ec7c l\u00e0m n\u1ec1n v\u00e0 d\u1ecdn c\u00e2y c\u1ea5t l\u00f2, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00f4ng ty \u0111\u00e3 mua \u0111\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng M. de Balmann g\u1ea7n s\u00e1t c\u1ea7u M\u1ef9 Tho, ngang r\u1ea1p h\u00e1t T\u01b0 L\u00e0i. Tr\u01b0\u1edbc khi c\u00e1c c\u1ed5 \u0111\u00f4ng ra v\u1ec1 \u00f4ng T\u1ed5ng l\u00fd Gilbert Chi\u1ebfu t\u1eb7ng m\u1ed7i v\u1ecb ngh\u1ecb s\u1ef1 4 c\u1ee5c savon (x\u00e0 ph\u00f2ng). B\u1ea5y gi\u1edd, ng\u01b0\u1eddi ti\u00eau d\u00f9ng cho bi\u1ebft l\u00e0 savon Con v\u1ecbt t\u1ed1t h\u01a1n c\u1ee7a 1\t Phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n B\u1eafc Trung Nam - S\u01a1n Nam, NXB \u0110\u00f4ng Ph\u1ed1, 1974. 169","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM Hoa ki\u1ec1u m\u00e0 gi\u00e1 l\u1ea1i r\u1ebb h\u01a1n, do \u0111\u00f3, \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee7a c\u00f4ng ty Minh T\u00e2n ph\u1ea3i h\u1ea1 gi\u00e1 \u0111\u1ec3 c\u1ea1nh tranh. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c l\u1eadp Nam k\u1ef3 Minh t\u00e2n C\u00f4ng ngh\u1ec7, Gilbert Chi\u1ebfu c\u00f2n k\u00eau g\u1ecdi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u00f9n v\u1ed1n \u0111\u1ec3 m\u1edf nh\u00e0 in \u201c\u0111\u1ec3 m\u00e0 in nh\u1ef1t tr\u00ecnh, c\u00f9ng l\u00e0 s\u00e1ch v\u1edf v\u00e0 in c\u00f4ng vi\u1ec7c cho quan l\u00e0ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mua b\u00e1n, s\u00e1ch n\u00f3i \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c c\u01a1 x\u1ea3o, b\u00e1n gi\u00e1 r\u1ebb cho ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, nh\u1ecf, gi\u00e0, tr\u1ebb, ngh\u00e8o, gi\u00e0u \u0111\u1ec1u \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d; l\u1eadp M\u1ef9 Tho Minh t\u00e2n T\u00fac m\u1ec5 T\u1ed5ng cu\u1ed9c nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch xu\u1ea5t kh\u1ea9u l\u00faa g\u1ea1o v\u00ec theo \u00f4ng \u201cTrong x\u1ee9 Nam k\u1ef3 ta, t\u00f4i t\u01b0\u1edfng ch\u1eafc vi\u1ec7c l\u00faa g\u1ea1o l\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1ee9 nh\u1ee9t, v\u00ec \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c t\u00e0u c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1edbi lui \u0103n ho\u00e0i, kh\u00f4ng khi n\u00e0o ng\u1edbt b\u1ebfn. C\u00f2n ng\u01b0\u1eddi Thanh th\u01b0\u01a1ng th\u00ec l\u1eadp ti\u1ec7m n\u00e0y h\u00e3ng kia trong x\u1ee9 ta c\u00f3 tr\u00ean hai tr\u0103m c\u00e1i m\u00e0 mua l\u00faa v\u00e0 tr\u1eef l\u00faa\u201d- ch\u1ec9 t\u00ednh \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 12\/3\/1908 \u0111\u00e3 c\u00f3 25 ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p v\u1ed1n v\u1edbi s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u00e0 16.980 \u0111\u1ed3ng, ri\u00eang Gilbert Chi\u1ebfu g\u00f3p 1.000 \u0111\u1ed3ng; ngo\u00e0i ra, c\u00f4ng ty Minh T\u00e2n c\u00f2n \u0111\u1ee9ng ra k\u00eau g\u1ecdi g\u00f3p ph\u1ea7n h\u00f9n mua l\u1ea1i chi\u1ebfc t\u00e0u ch\u1edf h\u00e0nh kh\u00e1ch tr\u00ean tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng S\u00e0i G\u00f2n - \u0110\u1ea1i Ng\u00e3i, B\u1ea1c Li\u00eau, C\u00e0 Mau; l\u1eadp c\u01a1 s\u1edf b\u00e0o ch\u1ebf thu\u1ed1c \u0110\u00f4ng Nam v\u00ec \u201cc\u00e1c m\u00f3n thu\u1ed1c hay c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c th\u00ec c\u0169ng \u00edt h\u1ea1p c\u00f9ng ch\u1ee9ng b\u1ec7nh n\u01b0\u1edbc ta \u0111\u1eb7ng, l\u00e0 v\u00ec phong th\u1ed5 b\u00ean ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u1ea1nh thi\u1ec7t l\u1ea1nh, m\u00e0 n\u00f3ng thi\u1ec7t n\u00f3ng, c\u00f2n b\u00ean ta th\u00ec kh\u00f4ng n\u00f3ng kh\u00f4ng l\u1ea1nh, n\u00ean kh\u00e1c xa l\u1eafm. K\u00eca c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t \u00edt ng\u01b0\u1eddi Lang Sa c\u0169ng hay d\u00f9ng thu\u1ed1c An Nam cho h\u1ee3p phong th\u1ed5 h\u01a1n, v\u1eady th\u00ec t\u00f4i ch\u1eafc ng\u01b0\u1eddi An Nam m\u00ecnh d\u00f9ng thu\u1ed1c m\u00ecnh th\u00ec hay l\u1eafm... Ti\u1ec7m ch\u00e1nh t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n s\u1ebd ch\u1ecdn m\u1ed9t th\u1ea7y danh ti\u1ebfng \u0111\u1ec3 b\u1eaft m\u1ea1ch, trong m\u1ed7i tu\u1ea7n l\u1ec5 c\u00f3 m\u1ed9t bu\u1ed5i coi m\u1ea1ch th\u00ed (t\u1ee9c kh\u00f4ng l\u1ea5y ti\u1ec1n) v\u00e0 cho thu\u1ed1c th\u00ed. Ai ti\u1ebfp x\u00fac \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, c\u1ee9 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 h\u00e0ng c\u1ee7a \u00f4ng Gilbert Chi\u1ebfu m\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng ngh\u1ecb\u201d. Nh\u00ecn qua nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u00f4i n\u1ed5i n\u00e0y, ta c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 ti\u00ean phong c\u1ee7a Gilbert Chi\u1ebfu v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed5 \u0111\u00f4ng c\u1ee7a \u00f4ng l\u1edbn m\u1ea1nh bi\u1ebft ch\u1eebng n\u00e0o. Ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t ti\u1ec1m l\u1ef1c kinh t\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ea7u \u00f3c kinh doanh s\u1eafc b\u00e9n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, c\u00f4ng ty Minh T\u00e2n m\u1edbi khu\u1ebfch tr\u01b0\u01a1ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u c\u00f2n \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta kh\u00e2m ph\u1ee5c h\u01a1n n\u1eefa \u1edf Gilbert Chi\u1ebfu, l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft d\u00f9ng c\u00f4ng c\u1ee5 b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u1ec3 t\u1ea1o trong qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i qu\u1ea7n ch\u00fang \u00fd th\u1ee9c m\u1edbi trong kinh doanh th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p. \u0110\u1eb7ng qua \u0111\u00f3 c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c t\u01b0 b\u1ea3n ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111ang th\u1ed1ng l\u0129nh trong l\u0129nh v\u1ef1c kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y, nay ta th\u1ea5y b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0ng di\u1ec5n ra \u1edf \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng gh\u00ea g\u1edbm. V\u00ec tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, doanh nh\u00e2n ph\u1ea3i 170","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG t\u1ef1 v\u01b0\u1ee3t qua d\u01b0 lu\u1eadn x\u00e3 h\u1ed9i n\u01b0\u1edbc ta th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd v\u1ed1n kh\u00f4ng coi tr\u1ecdng ngh\u1ec1 bu\u00f4n, xem n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee9 ba trong l\u1eadp th\u00e2n! Quan ni\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb x\u01b0a, ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u1edf th\u1ebf k\u1ef7 XVIII, Ho\u00e0ng gi\u00e1p Tr\u1ea7n Danh \u00c1n (1754-1794) trong th\u01b0 g\u1eedi cho con \u0111\u00e3 r\u0103n: \u201cNg\u01b0\u1eddi ta nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n th\u1ec3, nu\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ee3 con kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u0111\u00f3i r\u00e9t l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p: \u0111\u1ecdc s\u00e1ch, thi \u0111\u1eadu, y\u00ean h\u01b0\u1edfng l\u1ed9c tr\u1eddi l\u00e0 b\u1eadc nh\u1ea5t. C\u00e0y c\u1ea5y m\u00e0 \u0103n, c\u1ea7n ki\u1ec7m \u0111\u1ec3 l\u1eadp c\u01a1 nghi\u1ec7p l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee9 hai. C\u00f2n l\u00e0m th\u1ea7y thu\u1ed1c, th\u1ea7y c\u00fang, th\u1ee3 ngh\u1ec1, ngh\u1ec1 bu\u00f4n, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ta nu\u00f4i m\u00ecnh l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee9 ba\u201d. M\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, quan ni\u1ec7m tr\u00ean v\u1eabn ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i t\u1eadn g\u1ed1c r\u1ec5. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u00e0 nho \u0110\u1ed7 Ch\u00e2n Thi\u1ebft v\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng S\u01a1n d\u00f9 \u0111\u00e3 ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi t\u00e2n th\u01b0, v\u1edbi lu\u1ed3ng gi\u00f3 m\u1edbi c\u1ee7a phong tr\u00e0o Duy T\u00e2n nh\u01b0ng khi r\u1ee7 nhau \u0111i bu\u00f4n theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c, th\u00ec v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1t c\u00e1ch c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Nho. Hai th\u1ea7y m\u01b0\u1edbn thuy\u1ec1n v\u1ec1 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i B\u00ecnh mua g\u1ea1o ch\u1edf l\u00ean H\u00e0 N\u1ed9i b\u00e1n. D\u00f9 \u0111i bu\u00f4n nh\u01b0ng c\u00e1c th\u1ea7y v\u1eabn gi\u1eef v\u1ebb quan c\u00e1ch \u0111\u0129nh \u0111\u1ea1c, v\u1eabn \u00e1o xuy\u1ebfn, kh\u0103n l\u01b0\u1ee3t ch\u1ec9nh t\u1ec1! L\u00fac \u1ea5y, thuy\u1ec1n bu\u00f4n \u0111\u1eadu \u1edf b\u1ebfn c\u1ed9t \u0110\u1ed3ng h\u1ed3 H\u00e0 N\u1ed9i, c\u00f3 m\u1ea5y o xinh \u0111\u1eb9p xu\u1ed1ng h\u1ecfi mua. Nh\u01b0ng khi nh\u00ecn th\u1ea5y trong khoang thuy\u1ec1n n\u00e0o l\u00e0 tr\u00e1p kh\u1ea3m, s\u00e1ch v\u1edf m\u1ea5y pho, treo v\u00e0i c\u00e2u \u0111\u1ed1i \u0111\u1ecf th\u00ec l\u1ea1i c\u00f3 c\u1ea3m gi\u00e1c ng\u1edd ng\u1ee3 l\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nho... \u0111\u00f9a. H\u1ecd t\u01b0\u1edfng nh\u1ea7m l\u00e0 ph\u1ea3i, thay v\u00ec ph\u1ea3i nhanh nh\u1eady \u201cti\u1ebfp th\u1ecb\u201d, qu\u1ea3ng c\u00e1o s\u1ea3n ph\u1ea9m th\u00ec c\u00e1c nh\u00e0 nho \u0111\u00e1ng k\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u1ea1i thong dong ng\u1ed3i rung \u0111\u00f9i ng\u00e2m v\u1ecbnh, th\u1ea3 h\u1ed3n... theo nh\u1eefng c\u00e2u th\u01a1 bay b\u1ed5ng! Th\u1ebf l\u00e0 m\u1ea5y o li\u1ec1n \u00f9 t\u00e9 ch\u1ea1y. C\u00e1c th\u1ea7y g\u1ecdi h\u1ebft h\u01a1i nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1eb3ng ai tin! (1). C\u00f2n trong khi \u0111\u00f3, Hoa ki\u1ec1u \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0103n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Nh\u00e0 nho Nguy\u1ec5n Li\u00ean Phong nh\u1eadn x\u00e9t t\u1ea1i Ch\u1ee3 L\u1edbn (Nam k\u1ef3): Ng\u01b0\u1eddi Thanh \u1edf \u0111\u00f3 d\u01b0 mu\u00f4n L\u00e0m \u0103n ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p nh\u01b0 ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc sung K\u1ebb ngh\u00e8o l\u1eafm vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00f4ng Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u gi\u00fap s\u1ee9c kh\u00f4ng l\u00f2ng gh\u00e9t nghi Tr\u01b0\u1edbc sau tin c\u1eady ph\u1ea3i ngh\u00ec Ch\u1eb3ng h\u1ec1 tham l\u1ea1m, ch\u1eb3ng khi ng\u1ee5y t\u00ecnh H\u00f9n nhau th\u01b0\u01a1ng m\u00e3i kinh dinh Th\u01b0\u1eddng ni\u00ean t\u00ednh s\u1ed5 ph\u00e2n minh v\u1ed1n l\u1eddi 1\tXem \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c - Nguy\u1ec5n Hi\u1ebfn L\u00ea - NXB L\u00e1 B\u1ed1i xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n n\u0103m 1968. 171","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM Tr\u00ean c\u00e1c t\u1edd b\u00e1o do m\u00ecnh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u2013 ta th\u1ea5y Gilbert Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 cho in r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u00e0i c\u1ed5 v\u0169 tinh th\u1ea7n t\u1ef1 l\u1ef1c t\u1ef1 c\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1c doanh nh\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc; b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, \u00f4ng c\u00f2n ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t m\u1edbi m\u1ebb m\u00e0 nay ta g\u1ecdi l\u00e0 \u201ckinh t\u1ebf d\u1ecbch v\u1ee5\u201d. Th\u00f4ng qua d\u1ecbch v\u1ee5 n\u00e0y, kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 n\u01a1i kinh doanh cho m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0o, m\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u01a1 quan kinh t\u00e0i cho phong tr\u00e0o Minh T\u00e2n; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i che m\u1eaft th\u1ef1c d\u00e2n nh\u1eb1m t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc l\u00fac xu\u1ea5t d\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1ch s\u1ea1n do Gilbert Chi\u1ebfu tr\u1ef1c ti\u1ebfp l\u1eadp ra g\u1ed3m Nam Trung kh\u00e1ch s\u1ea1n khai tr\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y 15\/1\/1907 t\u1ea1i s\u1ed1 4 \u0111\u01b0\u1eddng Amiral Krantz (S\u00e0i G\u00f2n) \u2013 theo nh\u00e0 v\u0103n S\u01a1n Nam ph\u1ecfng \u0111\u1ecbnh th\u00ec v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 nay l\u00e0 m\u1ea5y c\u0103n ph\u1ed1 \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng H\u00e0m Nghi, ph\u00eda ch\u1ee3 C\u0169; v\u00e0 Minh T\u00e2n kh\u00e1ch s\u1ea1n t\u1ea1i M\u1ef9 Tho. Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Nguy\u1ec5n T\u1ea5n H\u00e0i (B\u00e1o Th\u00f4ng tin C\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng \u2013 t\u1eeb s\u1ed1 ra ng\u00e0y 4\/10 - 22\/11\/2000) cho bi\u1ebft, d\u00f9 l\u1eadp kh\u00e1ch s\u1ea1n v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb \u201cnh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 thi\u1ebfu \u0111i t\u00ednh ch\u1ea5t kinh doanh. Tr\u00e1i l\u1ea1i, c\u00f4ng vi\u1ec7c kinh doanh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp \u0111\u1eb7t h\u1ebft s\u1ee9c chu \u0111\u00e1o v\u00e0 phong ph\u00fa. Gi\u00e1 ph\u00f2ng ng\u1ee7, gi\u00e1 th\u1ee9c \u0103n \u0111\u1ed3 u\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u00eam y\u1ebft c\u00f4ng khai, cho thu\u00ea ph\u00f2ng c\u1ea3 ng\u00e0y, d\u00e0i ng\u00e0y v\u00e0 c\u1ea3 thu\u00ea t\u1eebng bu\u1ed5i. Tr\u00ean L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 4 (5\/12\/1907), \u00f4ng Gilbert Chi\u1ebfu cho bi\u1ebft: \u201c\u0110\u00e3i kh\u00e1ch T\u00e2y th\u00ec S\u00f4ng r\u1ea1ch S\u00e0i G\u00f2n th\u1eddi Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu l\u1eadp c\u00f4ng ty Minh T\u00e2n 172","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb bi\u1ebft ti\u1ebfng T\u00e2y. \u0110\u00e3i kh\u00e1ch b\u1ed5n \u0111\u1ecba th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3o th\u00e0nh v\u0103n v\u1eadt \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee7, ch\u01b0 v\u1ecb n\u00e0o \u0111\u1ebfn Nam Trung th\u00ec s\u1ebd v\u1eeba \u00fd lu\u00f4n\u201d. L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 27: \u201cCh\u01b0 v\u1ecb bu\u00f4n l\u00faa, b\u00e1n d\u1eeba, b\u00e1n ti\u00eau, b\u00e1n b\u1eafp \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh l\u00ean S\u00e0i G\u00f2n mu\u1ed1n bi\u1ebft gi\u00e1 c\u1ea3 v\u00e0 mu\u1ed1n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u00e1n gi\u00f9m, coi c\u00e2n gi\u00f9m cho kh\u1ecfi ch\u1ed7 ng\u01b0\u1eddi gian l\u1eadn th\u00ec \u0111\u1ebfn Nam Trung m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb v\u1edbi t\u00f4i. Gilbert Chi\u1ebfu\u201d. L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 12: \u201cTrong m\u1ed7i ph\u00f2ng c\u00f3 n\u1ec7m, m\u1ec1n, v\u1ea3i l\u00f3t gi\u01b0\u1eddng, m\u00f9ng chi\u1ebfu, \u0111\u1ed3 r\u1eeda m\u1eb7t, thau, b\u00ecnh, ly, ch\u00e9n kh\u0103n s\u1ea1ch s\u1ebd lu\u00f4n, v\u00f4 ph\u00f2ng ra ph\u00f2ng c\u00f3 ch\u00eca kh\u00f3a ri\u00eang nhau ph\u00e2n bi\u1ec7t, c\u1ee9 s\u1ed1 ph\u00f2ng tr\u1ea3 ti\u1ec1n, d\u1ea7u 5 hay 3 ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng v\u1eady. C\u00f2n \u0111\u1eb1ng Ch\u1ec7c c\u00f3 0,30 \u0111\u1ed3ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u1ebfm \u0111\u1ea7u \u0103n ti\u1ec1n, l\u1ea1i m\u1ec1n chi\u1ebfu \u0111\u1ed3 d\u00f9ng h\u1ebft chi n\u1ed5i, d\u01a1 d\u00e1y kh\u1ed1n n\u1ea1n v\u00f4 h\u1ed3i\u201d. L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 43: \u201cT\u1ea1i Nam Trung m\u1ed7i b\u1eefa chi\u1ec1u 5 gi\u1edd \u0111\u1ebfn 11 gi\u1edd \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1ea1c t\u00e0i t\u1eed ca xang. Trong \u0111\u00e1m nh\u1ea1c \u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00f4 \u0111\u1eddn ca hay l\u1eafm. Ch\u01b0 v\u1ecb quan t\u1eed n\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 m\u00e0 xem cho ti\u00eau khi\u1ec3n\u201d. Do t\u1ed5 ch\u1ee9c chu \u0111\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u00f3 \u00f4ng L\u00ea Th\u1edbi Kh\u01b0\u01a1ng \u2013 T\u1ed5ng th\u00e0nh Tuy H\u1ea1, l\u00e0ng M\u1ef9 Khoan c\u00f3 l\u00e0m th\u01a1 khen (in tr\u00ean L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 35 ra ng\u00e0y 16\/7\/1908): Lai v\u00e3ng t\u1eeb \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u1ed7 n\u01b0\u01a1ng, Nam Trung ti\u1ebfp kh\u00e1ch r\u1ea5t khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng. Trong ti\u1ec7m lao xao ng\u01b0\u1eddi s\u00e1u t\u1ec9nh, Ngo\u00e0i hi\u00ean ch\u1ed9n r\u1ed9n kh\u00e1ch \u0111\u00f4i ph\u01b0\u01a1ng. \u0102n u\u1ed1ng d\u1ecdn b\u00e0y theo Nam Vi\u1ec7t, Gh\u1ebf b\u00e0n s\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00e1ch T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 v\u1eady m\u1edbi ph\u1ea3i nh\u00e0 kh\u00e1ch s\u1ea1n, K\u00ednh t\u1eb7ng Gilbert th\u1ecd c\u1eedu tr\u01b0\u1eddng. \t \u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 t\u1ea1i kh\u00e1ch s\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh, Gilbert Chi\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u1ec9 nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t d\u01b0\u01a1ng theo ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u1ee5 Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ec3 \u00f4ng m\u1edf ti\u1ec7c chi\u00eau \u0111\u00e3i c\u00e1c h\u1ecdc sinh tr\u01b0\u1edbc khi du h\u1ecdc. Nh\u1eefng l\u1ea7n nh\u01b0 th\u1ebf bao gi\u1edd \u00f4ng c\u0169ng tin c\u1eady v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb s\u1ebd n\u1ed1i ti\u1ebfp c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n ng\u00e0y 20\/6\/1908, \u00f4ng d\u1eb7n d\u00f2 tha thi\u1ebft: \u201cMai \u0111\u00e2y h\u1eebng \u0111\u00f4ng c\u00e1c tr\u00f2 t\u1eeb gi\u00e3 Nam Vi\u1ec7t, xa cha m\u1eb9 th\u00e2n b\u1eb1ng, c\u00f9ng ba tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o m\u00e0 ra \u0111i, trong ba tri\u1ec7u \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u1ea5y c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u1ed1t n\u00e1t v\u00e0 qu\u00ea m\u00f9a l\u1eafm, v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i h\u1ecdc nh\u01b0 c\u00e1c tr\u00f2, c\u00e1c tr\u00f2 h\u00e3y h\u1eb1ng ng\u00e0y nh\u1edb \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u1ea5y lu\u00f4n... \u00dd c\u1ee7a cha m\u1eb9 cho c\u00e1c tr\u00f2 \u0111i h\u1ecdc l\u00e0m c\u00e1c ngh\u1ec1 g\u00ec th\u00ec t\u00f4i kh\u00f4ng r\u00f5, song t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u khuy\u00ean c\u00e1c tr\u00f2 l\u00e0 \u0111\u1eebng \u0111i h\u1ecdc r\u1ed3i v\u1ec1 m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c hi\u1ebfp 173","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u0111\u00e1p d\u00e2n An Nam. Ph\u1ea3i r\u00e1ng n\u00ean ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi th\u1ebf gian l\u00e0 h\u1ecdc l\u00e0m quan b\u00e1c v\u1eadt, h\u1ecdc c\u01a1 x\u1ea3o, h\u1ecdc \u0111\u1ea1i th\u01b0\u01a1ng... T\u00f4i u\u1ed1ng ly r\u01b0\u1ee3u n\u00e0y m\u00e0 ch\u00fac cho c\u00e1c tr\u00f2 \u0111i thu\u1eadn bu\u1ed3m xu\u00f4i gi\u00f3, h\u1ecdc h\u00e0nh cho mau th\u00f4ng th\u00e1i, \u0111\u1eb7ng v\u1ec1 gi\u00fap qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng\u201d. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong trong kinh doanh, Gilbert Chi\u1ebfu c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u00f4i n\u1ed5i trong l\u0129nh v\u1ef1c v\u0103n h\u00f3a. V\u1edbi b\u00fat danh Tr\u1ea7n Thi\u00ean Trung, Tr\u1ea7n Nh\u1ef1t Th\u0103ng, K\u1ef3 L\u00e2n C\u00e1c, Quang Huy M\u1ed9ng Tr\u1ea7n, \u0110\u00f4ng S\u01a1... \u00f4ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft c\u00e1c t\u1eadp H\u01b0\u01a1ng C\u1ea3ng nh\u01a1n v\u1eadt (du k\u00fd), Ho\u00e0ng T\u1ed1 Anh h\u00e0m oan (truy\u1ec7n), L\u00e2m Kim Li\u00ean (truy\u1ec7n), Th\u01a1 m\u00e1y bay, Th\u1ea5t kim ng\u01b0 (truy\u1ec7n), Ti\u1ec1n c\u0103n b\u00e1o h\u1eadu (d\u1ecbch t\u00e1c ph\u1ea9m Le comte de Monte-Cristo c\u1ee7a A. Dumas), V\u0103n ng\u00f4n t\u1eadp gi\u1ea3i (gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1c danh t\u1eeb m\u1edbi trong l\u0129nh v\u1ef1c s\u1eed, \u0111\u1ecba, khoa h\u1ecdc, ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u00f4n gi\u00e1o), Gia ph\u1ed5 (h\u01b0\u1edbng d\u1eabn l\u1eadp gia ph\u1ea3), Minh T\u00e2n ti\u1ec3u thuy\u1ebft (g\u1ed3m c\u00e1c b\u00e0i x\u00e3 lu\u1eadn \u0111\u00e3 in tr\u00ean b\u00e1o)... Ch\u00ednh tr\u00ean t\u1edd N\u00f4ng c\u1ed5 m\u00edn \u0111\u00e0m, s\u1ed1 262 (ra ng\u00e0y 23\/10\/1906), Gilbert Chi\u1ebfu l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng ra cu\u1ed9c thi vi\u1ebft ti\u1ec3u thuy\u1ebft \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u1ecdc Qu\u1ed1c ng\u1eef n\u01b0\u1edbc ta. T\u1ea5t nhi\u00ean, nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u1ee7a Gilbert Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu kh\u00f4ng tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00e1i m\u0169i \u0111\u00e1nh h\u01a1i c\u1ee7a m\u1eadt th\u00e1m Ph\u00e1p v\u00e0 b\u1ecdn Vi\u1ec7t gian ch\u00f3 s\u0103n. Tr\u00ean b\u00e1o L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 30 (11\/6\/1908) ta th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f3 vi\u1ebft b\u00e0i Tr\u1ef1c tr\u1ea7n chi t\u1eeb nh\u1eb1m t\u1ed1 c\u00e1o nh\u1eefng k\u1ebb mu\u1ed1n \u201cch\u1ee5p m\u0169\u201d c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u00f4ng: \u201cB\u00e2y gi\u1edd c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i b\u00e0y n\u00f3i t\u00f4i mu\u1ed1n l\u00e0m lo\u1ea1n. Chuy\u1ec7n g\u00ec m\u00e0 o\u00e1n th\u00f9, mu\u1ed1n vi\u1ec7c g\u00f4ng c\u00f9m cho t\u00f4i v\u1eady k\u00eca? Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc binh r\u1ed3ng t\u01b0\u1edbng c\u1ecdp, vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc nghi\u00eam trang, \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 im l\u00ecm lo l\u00e0m \u0103n; t\u00f4i l\u00e0m g\u00ec m\u00e0 c\u1ea3 gan nh\u01b0 v\u1eady? Ch\u1eb3ng qua l\u00e0 ch\u01b0 v\u1ecb b\u00e0ng quan ph\u00e1i mu\u1ed1n ph\u00e1 h\u01b0 Minh T\u00e2n c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi \u0111\u1ed3n huy\u1ec5n v\u1eady cho b\u00f5 gh\u00e9t. Chi v\u1eady? T\u1ed9i nghi\u1ec7p! Nh\u01b0 t\u00f4i c\u00f3 l\u1ed7i \u0111i\u1ec1u chi th\u00ec n\u00f3i, ch\u1eb3ng n\u00ean l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd ho\u1ea1i vi\u1ec7c chung... T\u00f4i c\u00fai \u0111\u1ea7u xin l\u1ee5c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eed th\u01b0\u01a1ng l\u1ea5y qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00e0 tr\u1ee3 l\u1ef1c c\u00f9ng t\u00f4i, \u0111\u1eebng nghe chi l\u1eddi huy\u1ec5n ho\u1eb7c m\u00e0 h\u1ea1i chung nhau v\u00f4 \u00edch\u201d. Nh\u01b0 ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, sau khi r\u1eddi b\u1ecf N\u00f4ng c\u1ed5 m\u00edn \u0111\u00e0m, v\u00ec kh\u00f4ng t\u00e1n \u0111\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u1edd b\u00e1o n\u00e0y n\u1eefa, Gilbert Chi\u1ebfu 174","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG \u0111\u1ee9ng ra ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng t\u1edd L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n n\u00ean chuy\u1ec7n \u201ct\u1ea5n c\u00f4ng\u201d Gilbert Chi\u1ebfu \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean m\u1eb7t b\u00e1o ch\u00ed, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 ngay tr\u00ean t\u1edd N\u00f4ng c\u1ed5 m\u00edn \u0111\u00e0m m\u00e0 \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m ch\u1ee7 b\u00fat! Tr\u00ean L\u1ee5c t\u1ec9nh t\u00e2n v\u0103n s\u1ed1 40 (20\/8\/1908) \u00f4ng cho \u0111\u0103ng Th\u01b0 t\u00edn v\u00e3ng lai c\u1ee7a b\u1ea1n \u0111\u1ecdc c\u00f3 \u0111o\u1ea1n: \u201cK\u00ednh th\u0103m \u00f4ng m\u1ea1nh gi\u1ecfi, sau h\u1ecfi th\u0103m \u00edt \u0111i\u1ec1u. L\u00e0 t\u00f4i th\u1ea5y nh\u1ef1t tr\u00ecnh Langsa n\u00f3i x\u1ea5u cho \u00f4ng nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n m\u00e0 sao kh\u00f4ng th\u1ea5y \u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi. V\u00e0 l\u1ea1i nghe N\u00f4ng c\u1ed5 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ph\u00e1 cu\u1ed9c Minh T\u00e2n cho t\u00e0n, cho h\u1ea1i, n\u00f3i nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u tr\u00e1i tai, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u00f4ng T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Tr\u1ea7n Ch\u00e1nh Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi... Xin \u00f4ng l\u00e0m \u01a1n n\u00f3i cho t\u00f4i r\u00f5, k\u1ebbo t\u00f4i l\u1ea5y l\u00e0m l\u1ea1 l\u1eafm!\u201d. Gilbert Chi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cTh\u1ea7y h\u1ecfi t\u00f4i sao kh\u00f4ng tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1edbi nh\u1ef1t tr\u00ecnh ch\u1ee7 Langsa n\u00f3i x\u1ea5u t\u00f4i. T\u00f4i l\u00e0m sao m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1m t\u00f4i t\u1eeb thu\u1edf nay, n\u00fap sau l\u01b0ng ch\u1ee7 nh\u1ef1t tr\u00ecnh \u1ea5y m\u00e0 c\u00e1o gian nhi\u1ec1u vi\u1ec7c, l\u1ea5y vi\u1ec7c t\u01b0 l\u00e0m vi\u1ec7c chung. T\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m chuy\u1ec7n chi qu\u1ea5y t\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, t\u00f4i \u0111\u00e2u c\u00f3 gi\u1edd r\u1ea3nh m\u00e0 lo vi\u1ec7c ti\u1ec3u s\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf? Ai n\u00f3i chi m\u1eb7c ai, mi\u1ec5n m\u00ecnh trong s\u1ea1ch th\u00ec th\u00f4i. N\u1ebfu m\u00e0 c\u00f3 ch\u1eeda, m\u1ed9t ng\u00e0y kia ph\u1ea3i \u0111\u1ebb; s\u1ef1 ngay thi\u1ec7t ch\u1eb3ng s\u1edbm th\u00ec mu\u1ed9n th\u00ec c\u0169ng ra m\u1ed1i, l\u1ef1a l\u00e0 c\u00e3i l\u1eaby l\u00e0m chi cho m\u1ea5t c\u00f4ng. C\u00f2n N\u00f4ng c\u1ed5 mu\u1ed1n ph\u00e1 cu\u1ed9c Minh T\u00e2n c\u00f4ng ngh\u1ec7, th\u00ec t\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ta, t\u00f4i \u0111\u00e2u c\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00f4i c\u1ee9 l\u00e0m, ai mu\u1ed1n ph\u00e1 th\u00ec ph\u00e1. Vi\u1ec7c \u1ea5y \u0111\u1ec3 cho l\u1ee5c ch\u00e2u qu\u00e2n t\u1eed x\u00e9t l\u1ea5y. T\u00f4i kh\u00f4ng r\u1ea3nh m\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi... Nh\u01b0 t\u00f4i c\u00f3 qu\u1ea5y, l\u00e0m sao ch\u1ea1y \u0111\u00e2u cho kh\u1ecfi lu\u1eadt n\u01b0\u1edbc? C\u00f2n nh\u01b0 t\u00f4i ph\u1ea3i, th\u00ec xin l\u1ee5c ch\u00e2u bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ph\u1ea3i cho t\u00f4i th\u00ec \u0111\u1ee7, l\u1ef1a l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111i ra \u0111\u01b0\u1eddng la l\u1edbn r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0m ph\u1ea3i sao?\u201d. C\u00e1ch tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ee7a Gilbert Chi\u1ebfu khi\u1ebfn ta th\u1ea5y \u00f4ng r\u1ea5t c\u00f3 b\u1ea3n l\u0129nh v\u00e0\u201dc\u1ee9ng \u0111\u1ea7u\u201d l\u1eafm, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng! Trong b\u00e0i n\u00e0y ta th\u1ea5y \u00f4ng c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201cc\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec1m t\u00f4i\u201d th\u00ec 175","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00f4ng \u00e1m ch\u1ec9 t\u00ean ch\u00f3 s\u0103n Tr\u1ea7n B\u00e1 Th\u1ecd \u2013 con trai c\u1ee7a \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t gian Tr\u1ea7n B\u00e1 L\u1ed9c(1). \u0110\u00e1nh h\u01a1i th\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a Gilbert Chi\u1ebfu ch\u00ednh l\u00e0 kinh t\u00e0i cho phong tr\u00e0o Duy t\u00e2n v\u00e0 \u0110\u00f4ng du n\u00ean Vi\u1ec7t gian Tr\u1ea7n B\u00e1 L\u1ed9c c\u1ea5u k\u1ebft v\u1edbi m\u1eadt th\u00e1m Ph\u00e1p \u0111\u00e3 b\u1eaft \u00f4ng c\u00f9ng 91 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 g\u00f3p c\u1ed5 ph\u1ea7n trong C\u00f4ng ty Minh T\u00e2n. Nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do n\u0103m 1908, s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t d\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, m\u1ed9t t\u00ean m\u1eadt th\u00e1m Ph\u00e1p c\u00e1o gi\u00e0 \u0111\u00f3ng vai ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh v\u1edbi c\u00e1ch m\u1ea1ng b\u00e1m theo hai thanh ni\u00ean l\u00e0 Phan V\u0103n C\u1ee7a (C\u1ea7n Th\u01a1) v\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Hu\u00e2n (C\u00e1i B\u00e8) \u2013 h\u1eafn gi\u1ea3 v\u1edd l\u00e0m quen r\u1ed3i k\u1ebft b\u1ea1n. C\u1ea3 ba ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f9ng xu\u1ed1ng t\u00e0u Kob\u00e9 sang \u0110\u00f4ng Kinh (Tokyo \u2013 Nh\u1eadt B\u1ea3n). Su\u1ed1t \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i, hai thanh ni\u00ean n\u00e0y ng\u00e2y th\u01a1 \u0111em gan ru\u1ed9t m\u00e0 t\u00e2m s\u1ef1 v\u1edbi h\u1eafn. Sang \u0111\u1ebfn n\u01a1i, ch\u1ec9 c\u00f3 C\u1ee7a v\u00e0 Hu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n ki\u1ebfn C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3 v\u00e0 d\u00e2ng cho ng\u00e0i m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n l\u1edbn \u0111\u1ec3 \u1ee7ng h\u1ed9 phong tr\u00e0o; ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3 c\u0169ng trao m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0i 1\t Tr\u1ea7n B\u00e1 L\u1ed9c ( 1839- 1899), qu\u00ea \u1edf C\u00f9 Lao Gi\u00eang, l\u00e0ng T\u00e2n \u0110\u1ee9c, t\u1ed5ng An B\u00ecnh, t\u1ec9nh Long Xuy\u00ean (nay l\u00e0 t\u1ec9nh An Giang). Ngay khi gi\u1eb7c Ph\u00e1p chi\u1ebfm Gia \u0110\u1ecbnh, y theo gi\u1eb7c l\u00e0m Cai t\u1ea1i M\u1ef9 Tho (1861), r\u1ed3i \u0110\u1ed9i nh\u00ec (1862), \u0110\u1ed9i nh\u1ea5t (1864). \u0110\u1ebfn 19.7.1865 y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m Tri huy\u1ec7n Ki\u1ebfn Phong (C\u00e1i B\u00e8). Do \u201cc\u00f4ng lao\u201d \u0111\u00e0n \u00e1p c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ngh\u0129a qu\u00e2n \u1edf Th\u00e1p M\u01b0\u1eddi, V\u0129nh Long, Sa \u0110\u00e9c, Tr\u00e0 Vinh \u0111\u01b0\u1ee3c quan th\u1ea7y Ph\u00e1p th\u0103ng Tri ph\u1ee7 (1867), r\u1ed3i \u0110\u1ed1c ph\u1ee7 s\u1ee9 (1868). \t \u0110\u1ebfn 1883, Tr\u1ea7n B\u00e1 L\u1ed9c d\u1eabn qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh ph\u00e1 c\u00e1c nh\u00f3m ngh\u0129a qu\u00e2n \u1edf B\u00ecnh Thu\u1eadn, Kh\u00e1nh H\u00f2a - \u0111\u01b0\u1ee3c phong ch\u1ee9c T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c B\u00ecnh Thu\u1eadn - Kh\u00e1nh H\u00f2a. Ch\u00ednh y \u0111\u00e3 b\u1eaft anh h\u00f9ng Th\u1ee7 Khoa Hu\u00e2n trong Nam v\u00e0 Mai Xu\u00e2n Th\u01b0\u1edfng \u1edf mi\u1ec1n Trung, l\u00e3nh nhi\u1ec1u th\u1ee9 b\u1ed9i tinh c\u1ee7a Ph\u00e1p, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Hu\u1ebf... \t Y c\u1ea5t t\u01b0 dinh l\u1edbn t\u1ea1i C\u00e1i B\u00e8. Con l\u00e0 Tr\u1ea7n B\u00e1 Th\u1ecd c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ed1c ph\u1ee7 s\u1ee9 C\u00e1i B\u00e8, cha con \u0111\u1ec1u l\u00e0 tay sai \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u00e1p, s\u00e1t h\u1ea1i nhi\u1ec1u s\u0129 phu y\u00eau n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e0n \u00e1p d\u00e3 man phong tr\u00e0o ch\u1ed1ng Ph\u00e1p \u1edf mi\u1ec1n Nam, kh\u00e9t ti\u1ebfng l\u00e0 \u201cC\u1ecdp C\u00e1i B\u00e8\u201d. \t L\u1ed9c ch\u1ebft ng\u00e0y 26\/10\/1899. \u0110\u00e1m tang r\u1ea5t linh \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng l\u00f2ng d\u00e2n than o\u00e1n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u. S\u0129 phu M\u1ef9 Tho, C\u00e1i B\u00e8 (Ti\u1ec1n Giang) c\u00f3 c\u00e2u li\u1ec5n \u0111i\u1ebfu m\u1ec9a mai y cay \u0111\u1eafng... \t V\u1ec1 sau, nh\u00e2n d\u00e2n y\u00eau n\u01b0\u1edbc C\u00e1i B\u00e8 \u0111\u1ed1t dinh th\u1ef1 nguy nga c\u1ee7a L\u1ed9c x\u00e2y c\u1ea5t t\u1ea1i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. M\u1ed9t nh\u00e0 nho k\u00fd b\u00fat danh l\u00e0 D\u1ecb Nh\u01a1n Th\u1ecb c\u1ea3m \u0111\u1ec1 dinh T\u1ed5ng \u0111\u1ed1c Tr\u1ea7n B\u00e1 L\u1ed9c l\u00fac b\u1ecb \u0111\u1ed1t ch\u00e1y , n\u00f3i l\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 h\u00e0nh vi gian \u00e1c c\u1ee7a y: D\u00e1m \u0111em x\u01b0\u01a1ng m\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o M\u00e0 c\u1ea5t c\u00e1i dinh th\u1eadt l\u1edbn lao Kh\u00f3i t\u1ecfa cung A r\u1eb1ng chuy\u1ec7n c\u0169 L\u1eeda thi\u00eau dinh B\u00e1 kh\u00e1c \u0111\u00e2u n\u00e0o! \u201cPh\u00ec gia\u201d qu\u00e2n \u0111\u1ed1i \u201cs\u01a1n h\u00e0 c\u1ed1\u201d \u201cB\u00e1o o\u00e1n\u201d d\u00e2n \u0111\u1ed3ng \u201cnh\u1eadt nguy\u1ec7t cao\u201d N\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch C\u00e1i B\u00e8 trong leo l\u1ebbo L\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho s\u00e1ch \u0111\u1ec3 v\u1ec1 sau. \t Theo T\u1eeb \u0111i\u1ec3n nh\u00e2n v\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam - Nguy\u1ec5n Q. Th\u1eafng, Nguy\u1ec5n B\u00e1 Th\u1ebf \u2013 NXB Khoa h\u1ecdc X\u00e3 h\u1ed9i \u2013 1991, trang 822. 176","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG li\u1ec7u m\u1eadt \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n v\u1ec1 trong n\u01b0\u1edbc. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u1ec1, C\u1ee7a v\u00e0 Hu\u00e2n m\u1ea5t c\u1ea3nh gi\u00e1c n\u00ean trao to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i li\u1ec7u cho t\u00ean m\u1eadt th\u00e1m, h\u1eb9n v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd \u0111\u1ebfn l\u1ea5y. V\u00ec c\u00f3 l\u1eddi h\u1eb9n n\u00e0y, ng\u00e0y 27\/8\/1908 t\u1ea1i M\u1ef9 Tho, h\u1eafn nh\u1eafn tin cho c\u1ea3 hai \u0111\u1ebfn nh\u1eadn l\u1ea1i t\u00e0i li\u1ec7u. L\u00fac \u0111\u00f3, Hu\u00e2n b\u1eadn vi\u1ec7c n\u00ean nh\u1edd em l\u00e0 Tr\u1ea7n C\u00f4ng Tr\u1eeb v\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 \u0111i thay th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c b\u1ecb b\u1eaft. Ch\u00fang tra t\u1ea5n t\u00e0n nh\u1eabn \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra \u0111\u1ea7u m\u1ed1i phong tr\u00e0o \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong n\u01b0\u1edbc. V\u00ec th\u1ebf th\u00e1ng 10 n\u0103m 1908, Gilbert Chi\u1ebfu b\u1ecb b\u1eaft. Nh\u01b0ng ch\u00fang giam \u00f4ng kh\u00f4ng l\u00e2u, nh\u1edd \u00f4ng c\u00f3 qu\u1ed1c t\u1ecbch Ph\u00e1p v\u00e0 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt s\u01b0 Phan V\u0103n Tr\u01b0\u1eddng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n t\u1ea1i Ph\u00e1p. Ng\u00e0y 21\/4\/1909, ra kh\u1ecfi t\u00f9, \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea b\u00e1n h\u1ebft ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 n\u1ee3 cho C\u00f4ng ty Minh T\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u1edf lu\u00f4n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, m\u1edf ti\u1ec7m b\u00e1n \u0111\u00e8n v\u00e0 d\u1ee5ng c\u1ee5 v\u0103n ph\u00f2ng. V\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 b\u1ea3n l\u0129nh, c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb, quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 y\u00eau n\u01b0\u1edbc n\u00ean sau \u0111\u00f3 \u00f4ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ed m\u1eadt trong t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u1ee7a Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u v\u00e0 C\u01b0\u1eddng \u0110\u1ec3. V\u00ec th\u1ebf n\u0103m 1917, \u00f4ng l\u1ea1i b\u1ecb b\u1eaft giam t\u1ea1i Kh\u00e1m l\u1edbn S\u00e0i G\u00f2n m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. Gilbert Chi\u1ebfu m\u1ea5t n\u0103m 1919 t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ed9 \u1edf trong \u0111\u1ea5t Th\u00e1nh h\u1ecd \u0111\u1ea1o T\u00e2n \u0110\u1ecbnh. Sau n\u00e0y, n\u0103m 1950, nh\u00e0 nho Ph\u01b0\u01a1ng H\u1eefu c\u00f3 l\u00e0m b\u00e0i th\u01a1 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u1edbi Gilbert Chi\u1ebfu \u2013 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong l\u1eadp t\u1eadp \u0111o\u00e0n kinh t\u1ebf \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf mi\u1ec1n Nam: Tr\u1eddi \u0111\u1ea5t b\u1ea9m sinh v\u1ed1n kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, T\u00e0i trai l\u1ea1i g\u1eb7p bu\u1ed5i tang th\u01b0\u01a1ng. T\u00e2n v\u0103n k\u00eau g\u1ecdi h\u1ed3n non n\u01b0\u1edbc, Minh x\u00e3 tranh \u0111ua ch\u00ed qu\u1eadt c\u01b0\u1eddng. Qu\u1ed1c t\u1ecbch mang danh d\u00e2n Ph\u00fa-l\u00e3ng, Th\u00e2m t\u00e2m v\u1eabn m\u00e1u h\u1ecd H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng mong d\u1ee5ng s\u1ee9c xoay tr\u1eddi l\u1ea1i, V\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e0n em g\u1ea5p xu\u1ea5t d\u01b0\u01a1ng. S\u1ed1ng c\u00e1ch ch\u00fang ta g\u1ea7n m\u1ed9t m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, nh\u01b0ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Gilbert Chi\u1ebfu v\u1eabn c\u00f2n \u00fd ngh\u0129a t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf h\u1ec7 h\u00f4m nay. 177","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM B\u1ea0CH TH\u00c1I B\u01af\u1edeI Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean khai th\u00e1c v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX B\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 th\u00e2u t\u00f3m m\u1ecdi quy\u1ec1n l\u1ef1c trong tay. Gi\u1eefa l\u00fac n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111ang b\u1ecb t\u01b0 b\u1ea3n Ph\u00e1p v\u00e0 Hoa ki\u1ec1u thao t\u00fang m\u1ecdi m\u1eb7t th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam d\u00e1m \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u, c\u1ea1nh tranh l\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang, trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi. Nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed thu\u1eadn l\u1ee3i gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea7u m\u1ed1i giao th\u00f4ng th\u1ee7y b\u1ed9 l\u00ean c\u00e1c mi\u1ec1n trung du v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng du; b\u00ean Nh\u00e0 doanh nghi\u1ec7p B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi c\u1ea1nh \u0111\u00f3 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 c\u0169ng n\u1ed1i (1874-1932) li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb kh\u00e1c c\u1ee7a x\u1ee9 B\u1eafc K\u1ef3. Do \u0111\u00f3, th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn h\u1ec7 th\u1ed1ng giao th\u00f4ng n\u00e0y, ch\u00fang b\u1eaft tay v\u1edbi t\u01b0 b\u1ea3n Hoa ki\u1ec1u \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u2013 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u1eeba l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9, v\u1eeba l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 thu l\u1ee3i nhu\u1eadn trong kinh t\u1ebf. B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea1nh tranh v\u1edbi ch\u00fang \u1edf l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00f3ng t\u00e0u c\u00f3 k\u00edch c\u1ee1 l\u1edbn b\u1eb1ng s\u1eaft th\u00e9p, d\u00e0i 46 m\u00e9t, r\u1ed9ng 7,2 m\u00e9t, tr\u1ecdng t\u1ea3i 600 t\u1ea5n! C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 khi\u1ebfn b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi kh\u00f4ng ng\u1edbt l\u1eddi 178","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG khen ng\u1ee3i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, b\u00e1o L\u2019\u00e9veil \u00caconomique de L\u2019Indochine, 1919 c\u00f3 vi\u1ebft: \u201c\u0110ang th\u1eddi k\u1ef3 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u00e0 m\u1ed9t h\u00e3ng t\u01b0 nh\u00e2n b\u1ea3n x\u1ee9 \u0111\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng con t\u00e0u t\u1ea7m c\u1ee1 nh\u01b0 v\u1eady, trong khi m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u thi\u1ebfu th\u1ed1n, s\u1eaft th\u00e9p \u0111\u1eaft kinh kh\u1ee7ng v\u00e0 ch\u1ec9 b\u1eb1ng v\u1ed1n t\u1ef1 c\u00f3, kh\u00f4ng mi\u1ec5n gi\u1ea3m thu\u1ebf, kh\u00f4ng d\u1ef1a v\u00e0o nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, ch\u1eb3ng c\u1ea7u c\u1ea1nh ai, c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat h\u01a1i h\u01b0\u1edbng t\u00e0i tr\u1ee3 n\u00e0o, h\u00e3ng n\u00e0y t\u1ef1 xoay x\u1edf theo c\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi mu\u00f4n v\u00e0n n\u1ed7 l\u1ef1c, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf, h\u01a1n m\u1ecdi l\u1eddi l\u1ebd, s\u1ee9c s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3\u201d (Tr\u00edch d\u1eabn theo t\u1ea1p ch\u00ed Th\u1ebf Gi\u1edbi M\u1edbi s\u1ed1 21\/10\/1996). Nh\u00e0 t\u01b0 s\u1ea3n d\u00e2n t\u1ed9c B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi sinh n\u0103m 1874 t\u1ea1i l\u00e0ng An Ph\u00fa, huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, t\u1ec9nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng (nay thu\u1ed9c ngo\u1ea1i th\u00e0nh H\u00e0 N\u1ed9i). C\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u n\u00f3i \u00f4ng v\u1ed1n h\u1ecd \u0110\u1ed7, nh\u00e0 ngh\u00e8o, m\u1eb9 bu\u00f4n g\u00e1nh b\u00e1n b\u01b0ng, cha m\u1ea5t s\u1edbm. C\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 gi\u00e0u h\u1ecd B\u1ea1ch, v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 con trai, th\u1ea5y \u00f4ng ngoan ngo\u00e3n, ch\u1ecbu th\u01b0\u01a1ng ch\u1ecbu kh\u00f3 n\u00ean nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1ed5i sang h\u1ecd B\u1ea1ch. L\u1ea1i c\u0169ng c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u n\u00f3i r\u1eb1ng, h\u1ed3i \u00f4ng m\u1edbi l\u1eadp bu\u00f4n t\u00e0u, c\u00f3 h\u00f9n v\u1ed1n v\u1edbi b\u00e0 ph\u00e1n Th\u00e1i n\u00ean m\u1edbi \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Th\u00e1i - B\u01b0\u1edfi. C\u00f2n h\u1ecd B\u1ea1ch l\u00e0 tr\u1eafng, l\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea5y h\u1ecd c\u1ee7a ri\u00eang ai. Thi\u1ebft ngh\u0129, d\u00f9 B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi mang h\u1ecd g\u00ec \u0111i n\u1eefa, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u1ea5y c\u0169ng kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng. B\u1edfi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi \u1edf ch\u1ed7 ta l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec cho x\u00e3 h\u1ed9i, mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch g\u00ec cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ta mang h\u1ecd g\u00ec, t\u00ean g\u00ec? Thu\u1edf m\u1edbi b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1eddi, v\u1edbi v\u1ed1n li\u1ebfng ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd cho c\u00f4ng s\u1ee9 Bonnet, do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 K\u00fd B\u01b0\u1edfi. L\u1ea1i c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u cho r\u1eb1ng \u00f4ng l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd cho m\u1ed9t h\u00e3ng bu\u00f4n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u1edf ph\u1ed1 Tr\u00e0ng Ti\u1ec1n. L\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u0103m, n\u0103m 1895, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c sang d\u1ef1 H\u1ed9i ch\u1ee3 Bordeaux v\u1edbi vai tr\u00f2 gi\u1edbi thi\u1ec7u s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a gian h\u00e0ng x\u1ee9 B\u1eafc K\u1ef3. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Ph\u00e1p, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc v\u0103n minh, ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a h\u1ecd. Kh\u00f4ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c d\u00e0nh th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 du h\u00ed \u0111\u00e2y \u0111\u00f3, \u00f4ng n\u1ed7 l\u1ef1c t\u00ecm hi\u1ec3u, h\u1ecdc h\u1ecfi cung c\u00e1ch bu\u00f4n b\u00e1n, c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd s\u1ea3n xu\u1ea5t, ngh\u1ec7 thu\u1eadt khuy\u1ebfch tr\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p. Tr\u00ean chuy\u1ebfn t\u00e0u tr\u1edf v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng, n\u1ebfu m\u00ecnh th\u1ee7 ph\u1eadn v\u1edbi \u0111\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u1ee7 s\u1ed1ng m\u00e0 su\u1ed1t \u0111\u1eddi l\u1ea1i l\u00e0m t\u00f4i t\u1edb cho k\u1ebb kh\u00e1c. Chi b\u1eb1ng b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 t\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng kinh doanh th\u00ec m\u1edbi c\u00f3 c\u01a1 may \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5i \u0111\u1eddi. Ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf \u00f4ng 179","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM m\u1ea1nh d\u1ea1n xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. N\u0103m 1898, th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ea7u s\u1eaft l\u1edbn Paul Doumer (nay l\u00e0 c\u1ea7u Long Bi\u00ean) v\u01b0\u1ee3t qua s\u00f4ng H\u1ed3ng. Ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p quy\u1ebft t\u00e2m th\u1ef1c hi\u1ec7n cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed thu\u1eadn l\u1ee3i gi\u1eefa \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng H\u1ed3ng v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea7u m\u1ed1i giao th\u00f4ng th\u1ee7y b\u1ed9 l\u00ean c\u00e1c mi\u1ec1n trung du v\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng du; b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 c\u0169ng n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi c\u00e1c t\u1ec9nh kh\u00e1c c\u1ee7a x\u1ee9 B\u1eafc k\u1ef3. C\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng xe l\u1eeda t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i \u0111i L\u1ea1ng S\u01a1n, \u0111i H\u1ea3i Ph\u00f2ng, \u0111i L\u00e0o Cai, \u0111i Nam \u0110\u1ecbnh \u2013 trong \u0111\u00f3 ba con \u0111\u01b0\u1eddng H\u1ea3i Ph\u00f2ng \u2013 L\u1ea1ng S\u01a1n \u2013 L\u00e0o Cai \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i qua s\u00f4ng H\u1ed3ng. B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u0111\u1ee9ng ra nh\u1eadn cung c\u1ea5p t\u00e0-v\u1eb9t (traverse) cho c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y. T\u00e0-v\u1eb9t l\u00e0 \u201cg\u1ed1i t\u1ef1a\u201d c\u1ee7a c\u00e1c thanh ray (rail) t\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1c kh\u00fac g\u1ed7 ngang \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t \u0111\u01b0\u1eddng s\u1eaft l\u00ean tr\u00ean. Trong ba n\u0103m li\u1ec1n, \u00f4ng l\u1eb7n l\u1ed9i kh\u1eafp n\u00fai r\u1eebng \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c g\u1ed7 t\u1ed1t v\u00e0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 cho c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y. N\u0103m 1902, c\u1ea7u kh\u00e1nh th\u00e0nh th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac \u00f4ng t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ed1n kh\u00e1 l\u1edbn. Do \u0111\u00f3, c\u00e2u chuy\u1ec7n m\u00e0 \u00f4ng cung c\u1ea5p t\u00e0-v\u1eb9t cho \u0111\u01b0\u1eddng xe l\u1eeda Nam \u0110\u1ecbnh \u2013 Thanh H\u00f3a ch\u1eafc kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng, \u00f4ng t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ed1n l\u00e0 do c\u00f3 m\u00e1nh kh\u00f3e trong l\u00fac \u0111o k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u00e0-v\u1eb9t, v\u00ec v\u1eady khi b\u00e0n giao th\u00ec s\u1ea3n ph\u1ea9m kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c, ph\u1ea3i b\u00e1n r\u1ebb l\u1ea1i cho \u00f4ng! V\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n n\u00e0y, \u00f4ng chuy\u1ec3n sang bu\u00f4n ng\u00f4 nh\u01b0ng th\u1ea5t b\u1ea1i th\u1ea3m h\u1ea1i. Kh\u00f4ng n\u1ea3n ch\u00ed, v\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi c\u00f2n l\u1ea1i, \u00f4ng m\u1edf ti\u1ec7m c\u1ea7m \u0111\u1ed3 \u1edf Nam \u0110\u1ecbnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1 m\u1ea1o hi\u1ec3m, v\u00ec th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Hoa ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111ang n\u1eafm \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 ngo\u00e0i v\u1ed1n ti\u1ebfng Ph\u00e1p h\u00e0nh ngh\u1ec1 theo lu\u1eadt \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n ph\u1ea3i c\u00f3 chuy\u00ean m\u00f4n th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e2u l\u00e0 v\u00e0ng, ng\u1ecdc qu\u00fd, kim c\u01b0\u01a1ng, c\u00e0 r\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u1eef trang m\u00e0 \u0111\u01b0a ti\u1ec1n ra, l\u00fac kh\u00e1ch \u0111\u1ebfn c\u1ea7m. N\u1ebfu \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c th\u00ec s\u1ea1t nghi\u1ec7p d\u1ec5 nh\u01b0 ch\u01a1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u01b0a k\u1ec3 c\u00e1c ch\u1ee7 kh\u00e1c c\u00f2n tung ra nh\u1eefng \u0111\u00f2n hi\u1ec3m h\u00f3c \u0111\u1ec3 c\u1ea1nh tranh, gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n cho vay. B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi v\u1eefng tin \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0103n ph\u00e1t \u0111\u1ea1t. T\u1eeb n\u0103m 1906, \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1edf r\u1ed9ng kh\u1ea3 n\u0103ng kinh doanh c\u1ee7a m\u00ecnh: th\u1ea7u thu\u1ebf ch\u1ee3 \u1edf Nam \u0110\u1ecbnh, Vinh, Thanh H\u00f3a; m\u1edf h\u00e0ng c\u01a1m t\u00e2y \u1edf Thanh H\u00f3a; \u0111\u1ea1i l\u00fd r\u01b0\u1ee3u \u1edf Th\u00e1i B\u00ecnh. Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng c\u00f2n h\u00f9n v\u1ed1n v\u1edbi em r\u1ec3 l\u00e0 L\u00ea V\u0103n Ph\u00fac m\u1edf nh\u00e0 in \u0110\u00f4ng Kinh \u1ea5n qu\u00e1n... V\u1edbi nh\u1eefng 180","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG vi\u1ec7c kinh doanh n\u00e0y, ch\u1ee9ng t\u1ecf B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i qu\u1ea3n l\u00fd, \u0111\u1ee7 s\u1ee9c qu\u00e1n xuy\u1ebfn, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c. Nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoan c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ea9u chuy\u1ec7n kh\u00e1 \u201cng\u1ed9 ngh\u0129nh\u201d v\u1ec1 vi\u1ec7c gi\u1eef c\u1ed9ng s\u1ef1 c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi: \u201c\u00d4ng Th\u1ecbnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef k\u00e9t r\u1ea5t th\u1eadt th\u00e0, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng B\u01b0\u1edfi r\u1ea5t tin c\u1eady v\u00e0 tr\u1ecdng v\u1ecdng, m\u1ed9t ng\u00e0y kia xin ngh\u1ec9 vi\u1ec7c. \u00d4ng B\u01b0\u1edfi l\u01b0u l\u1ea1i, n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec ph\u1eadt l\u00f2ng \u00f4ng hay \u00f4ng b\u1ecf t\u00f4i \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ed7 kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n l\u01b0\u01a1ng th\u00ec \u00f4ng c\u1ee9 b\u1ea3o th\u1eadt, t\u00f4i s\u1ebd tr\u1ea3 nh\u01b0 th\u1ebf.\u201d \u00d4ng Th\u1ecbnh \u0111\u00e1p r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. \u00d4ng vi\u1ec7n nh\u1eefng l\u00fd l\u1ebd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 xin th\u00f4i. \u00d4ng B\u01b0\u1edfi l\u01b0u l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ea5t \u0111\u1eafc d\u0129 ph\u1ea3i b\u1eb1ng l\u00f2ng. M\u1ed9t h\u00f4m, \u00f4ng B\u01b0\u1edfi l\u00e0m phi\u1ebfu l\u1ea5y ti\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111i H\u00e0 N\u1ed9i. Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c phi\u1ebfu, \u00f4ng Th\u1ecbnh trao ti\u1ec1n. Nh\u01b0ng l\u00fac ra \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc xe \u00f4 t\u00f4, \u00f4ng B\u01b0\u1edfi s\u1ef1c nh\u1edb ra m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, m\u1edbi n\u00f3i v\u1edbi \u00f4ng Th\u1ecbnh \u0111\u01b0a th\u00eam ba tr\u0103m. V\u00ec v\u1ed9i qu\u00e1, ch\u01b0a k\u1ecbp vi\u1ebft phi\u1ebfu, th\u00ec l\u00fac v\u1ec1, s\u1ebd \u0111\u01b0a phi\u1ebfu c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1ee7 tin ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m tin ch\u1ee7, n\u00ean \u00f4ng Th\u1ecbnh v\u1ed9i v\u00e0ng \u0111i l\u1ea5y ti\u1ec1n ngay. \u00d4ng B\u01b0\u1edfi l\u00ean xe \u0111i \u0111\u1ebfn Ph\u1ee7 L\u00fd, m\u1edbi g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n v\u1ec1 cho \u00f4ng Th\u1ecbnh, n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i m\u01b0u \u0111\u1ec3 l\u01b0u \u00f4ng l\u1ea1i. \u201c\u00d4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf t\u00f4i. V\u00ec n\u1ebfu \u00f4ng b\u1ecf t\u00f4i, t\u00f4i s\u1ebd b\u00e1o ngay s\u1edf C\u1ea9m v\u00e0o kh\u00e1m k\u00e9t, th\u00ec th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u00f4ng th\u1ee5t k\u00e9t, l\u1ea5y c\u1eafp ba tr\u0103m. \u00d4ng s\u1ebd b\u1ecb b\u1ecf t\u00f9\u201d. \u00d4ng Th\u1ecbnh m\u1eafc m\u01b0u, kh\u00f4ng d\u00e1m xin th\u00f4i vi\u1ec7c n\u1eefa\u201d(1). Kh\u00f4ng r\u00f5 vi\u1ec7c n\u00e0y h\u01b0 th\u1ef1c ra sao. Nh\u01b0ng n\u1ebfu B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi ch\u1ec9 ch\u00fa t\u00e2m l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3 th\u00ec th\u1ebf h\u1ec7 ch\u00fang ta, ch\u1eafc h\u1eb3n kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eadn t\u00e2m nh\u1edb \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u201cs\u1ef1 nghi\u1ec7p\u201d ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ebf. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u1ea5t, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 m\u1ea1nh d\u1ea1n kinh doanh \u1edf l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi m\u1ebb m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a ngh\u0129 t\u1edbi: ng\u00e0nh v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng. Do \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi t\u00f4n vinh l\u00e0 \u201cvua t\u00e0u th\u1ee7y\u201d. V\u1ebft t\u00edch chi nh\u00e1nh tr\u1ee5 s\u1edf v\u00e0 b\u1ebfn \u0111\u1ed7 t\u00e0u c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, nay c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u1edf tr\u01b0\u1edbc C\u1ed9t \u0110\u1ed3ng H\u1ed3 \u0111\u01b0\u1eddng B\u1edd S\u00f4ng (Quai Guillemoto \u2013 nay l\u00e0 ph\u1ed1 Tr\u1ea7n Quang Kh\u1ea3i). \u0110\u00f3 l\u00e0 ng\u00f4i nh\u00e0 ba t\u1ea7ng, ch\u00e2n t\u01b0\u1eddng h\u1ea7m x\u00e2y \u0111\u00e1 xanh (sau l\u00e0 m\u1ed9t 1\t Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoan - Nh\u1edb g\u00ec ghi n\u1ea5y - NXB H\u1ed9i Nh\u00e0 v\u0103n - 1998. 181","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a S\u1edf th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh). S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 1909. B\u1ea5y gi\u1edd hai h\u00e3ng Messagerie v\u00e0 Chageurs R\u00e9unis \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n ng\u00e0nh v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n \u1edf Vi\u1ec7t Nam. C\u00f2n v\u1ec1 v\u1eadn t\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng s\u00f4ng th\u00ec \u1edf B\u1eafc X\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3ng t\u00e0u c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi K\u1ef3, c\u00f3 h\u00e3ng Marty v\u1edbi ba chi\u1ebfc t\u00e0u chuy\u00ean ch\u1edf h\u00e0nh kh\u00e1ch, c\u00f4ng v\u0103n th\u01b0 t\u1eeb v\u00e0 m\u1ed9t x\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3ng t\u00e0u t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i; h\u00e3ng Deschwanden \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng c\u00f3 s\u00e1u chi\u1ebfc t\u00e0u v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00e3ng c\u1ee7a Hoa Ki\u1ec1u. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 n\u0103m h\u00e3ng Marty h\u1ebft h\u1ea1n k\u00fd h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi kh\u00f4ng b\u1ecf l\u1ee1 c\u01a1 h\u1ed9i. \u00d4ng thu\u00ea ngay ba chi\u1ebfc t\u00e0u tr\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i th\u00e0nh t\u00ean Vi\u1ec7t: Phi Ph\u01b0\u1ee3ng (Ph\u00e9nix), Phi Long (Dragon) v\u00e0 B\u00e1i T\u1eed Long (Fai Tsi Long). T\u1eeb \u0111\u00e2y, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi cho t\u00e0u c\u1ee7a m\u00ecnh ch\u1ea1y tuy\u1ebfn Nam \u0110\u1ecbnh - H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 Nam \u0110\u1ecbnh - B\u1ebfn Th\u1ee7y. \u00d4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ec1n Hoa ki\u1ec1u \u0111ang gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n khai th\u00e1c hai tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y n\u00e0y. Nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t \u201ctay m\u01a1\u201d \u0111ang mon men b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o l\u00e3nh \u0111\u1ecba c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00e1c th\u01b0\u01a1ng nh\u00e2n Hoa ki\u1ec1u ch\u1ec9 c\u01b0\u1eddi kh\u1ea9y, kh\u00f4ng tin m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam n\u00e0o tr\u01b0\u1eddng v\u1ed1n b\u1eb1ng h\u1ecd. \u0110\u1ec3 lo\u1ea1i b\u1ecf \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ra kh\u1ecfi \u201ccu\u1ed9c ch\u01a1i\u201d h\u1ecd \u0111\u00e3 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau \u0111\u1ec3 h\u1ea1 gi\u00e1 v\u00e9. Tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng H\u00e0 N\u1ed9i - Nam \u0110\u1ecbnh gi\u00e1 v\u00e9 l\u00e0 4 h\u00e0o, h\u1ecd h\u1ea1 xu\u1ed1ng c\u00f2n 3 h\u00e0o, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi c\u0169ng h\u1ea1 xu\u1ed1ng 2 h\u00e0o. C\u1ee9 th\u1ebf, \u0111\u00f4i b\u00ean ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u00e1i gi\u00e1 ch\u1ec9 c\u00f2n 3 xu! Nh\u01b0ng B\u1ea1ch Th\u00e1i Bu\u1edfi kh\u00f4n kh\u00e9o h\u01a1n, \u0111\u00e3 ngh\u0129 ra c\u00e1ch \u201ckhuy\u1ebfn m\u00e3i\u201d l\u00e0 bi\u1ebfu cho m\u1ed7i h\u00e0nh kh\u00e1ch \u0111i t\u00e0u c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t g\u00f3i tr\u00e0 gi\u00e1 1 xu. Th\u1eadm ch\u00ed, c\u00f3 l\u00fac, \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u00e3i th\u00eam c\u1ea3 b\u00e1nh ng\u1ecdt... Nh\u00e0 v\u0103n Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoan c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t v\u00e0i cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh kh\u00e1 d\u1eef d\u1ed9i: \u201cNg\u00e0y h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Ki\u1ebfp B\u1ea1c, K\u00fd B\u01b0\u1edfi cho t\u00e0u ch\u1edf kh\u00e1ch t\u1eeb H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng \u0111i Ki\u1ebfp B\u1ea1c \u0111\u1ec3 tranh v\u1edbi t\u00e0u hi\u1ec7u. B\u00ean t\u00e0u hi\u1ec7u m\u1ea5t kh\u00e1ch, m\u1edbi h\u1ea1 182","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG gi\u00e1 v\u00e9. Nh\u01b0ng b\u00ean K\u00fd B\u01b0\u1edfi c\u0169ng h\u1ea1 theo. Sau b\u00ean t\u00e0u hi\u1ec7u quay qu\u1eaft, m\u1edbi ngh\u0129 ra c\u00e1ch l\u00e0 thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng ph\u00f3ng u\u1ebf b\u1eeba b\u00e3i \u1edf b\u1ebfn t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi. Qu\u1ea3 nhi\u00ean kh\u00e1ch th\u1ea5y b\u1ea9n, n\u00ean t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi c\u00f3 b\u1edbt kh\u00e1ch. Nh\u01b0ng K\u00fd B\u01b0\u1edfi ngh\u0129 ra c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3. \u00d4ng thu\u00ea ng\u01b0\u1eddi d\u1ecdn l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng \u1ea5y. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng v\u1edbi nhau th\u00ec khuy\u00ean b\u1ea3o ho\u1eb7c d\u1ecda n\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebb l\u00e0m b\u1eady. B\u1ebfn K\u00fd B\u01b0\u1edfi t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea1ch s\u1ebd. Hai t\u00e0u c\u00f2n ganh nhau \u0111\u1ebfn tr\u00eau t\u1ee9c nhau, r\u1ed3i sinh ra th\u00f9 h\u1eb1n nhau. T\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi t\u1ed1t, ch\u1ea1y nhanh, n\u00ean m\u1eb7c cho t\u00e0u hi\u1ec7u nh\u1ed5 neo tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ebfn l\u00fac t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi \u0111u\u1ed5i theo, th\u00ec h\u00e0nh kh\u00e1ch \u0111\u1ee9ng ra m\u1ea1n t\u00e0u \u0111\u1ec3 xem, c\u0169ng l\u1ea5y l\u00e0m kho\u00e1i, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi ba-toong, t\u1ee9c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ebb l\u00e1i, xui l\u00e0 v\u1ed7 tay l\u00ean, cho b\u00ean t\u00e0u hi\u1ec7u x\u1ea5u h\u1ed5. M\u1ed9t l\u1ea7n, b\u00ean t\u00e0u hi\u1ec7u \u0111ang ch\u1ea1y th\u00ec t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi theo k\u1ecbp. Song, ch\u1eb3ng may t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi v\u00ec m\u00e1y m\u00f3c l\u00fac \u1ea5y th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u00e0 kh\u00f4ng sao v\u01b0\u1ee3t l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. H\u00e0nh kh\u00e1ch tr\u00ean t\u00e0u hi\u1ec7u m\u1edbi v\u1ed7 tay \u0111\u1ec3 ch\u1ebf nh\u1ea1o. Th\u1ebf l\u00e0 anh ba-toong t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi l\u00e1i t\u00e0u m\u00ecnh s\u00e1t t\u00e0u hi\u1ec7u ch\u1eedi anh ba- toong t\u00e0u n\u00e0y. Hai b\u00ean ch\u1eedi nhau k\u1ecbch li\u1ec7t. R\u1ed3i anh ba-toong t\u00e0u K\u00fd B\u01b0\u1edfi d\u1ecda: \u201c- Li\u1ec7u h\u1ed3n, \u00f4ng cho \u0111\u1eafm ch\u1ebft b\u00e2y gi\u1edd!\u201d. H\u00e0nh kh\u00e1ch s\u1ee3 qu\u00e1, m\u1edbi can \u0111\u00f4i b\u00ean\u201d(1). Cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u m\u1ed9t m\u1ea5t m\u1ed9t c\u00f2n khi\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e0i ch\u00e1nh c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u0111ang \u0111\u1ee9ng cheo leo tr\u00ean b\u1edd v\u1ef1c ph\u00e1 s\u1ea3n! M\u1ed7i th\u00e1ng \u00f4ng thu\u00ea ba chi\u1ebfc t\u00e0u v\u1edbi gi\u00e1 2.000 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u1ec9 thu v\u1ec1 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi 20 \u0111\u1ed3ng! Kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 v\u1ed1n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec c\u00e1ch h\u1ea1 gi\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y n\u1eefa, \u00f4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed h\u1eefu hi\u1ec7u nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u00e1nh th\u1ee9c l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc, l\u00f2ng t\u1ef1 h\u00e0o d\u00e2n t\u1ed9c \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi X\u01b0\u1edfng \u0111\u00f3ng t\u00e0u c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi 1\t Nguy\u1ec5n C\u00f4ng Hoan - Nh\u1edb g\u00ec ghi n\u1ea5y - NXB H\u1ed9i Nh\u00e0 v\u0103n - 1998. 183","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM h\u00e0nh kh\u00e1ch \u1ee7ng h\u1ed9 m\u00ecnh. Do \u0111\u00f3, th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd h\u00e0nh kh\u00e1ch \u0111i t\u00e0u c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u00e1t s\u1ea9m c\u1ea5t ti\u1ebfng ca: Nhi\u1ec5u \u0111i\u1ec1u ph\u1ee7 l\u1ea5y gi\u00e1 g\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng nhau c\u00f9ng ho\u1eb7c: Chung l\u01b0ng m\u1ed9t chuy\u1ebfn thuy\u1ec1n t\u00ecnh S\u00f4ng bao nhi\u00eau n\u01b0\u1edbc ta th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh b\u1ea5y nhi\u00eau Ch\u00fang anh \u0111\u00e2y \u0111\u1ee9ng m\u0169i ch\u1ecbu s\u00e0o S\u00f4ng ngang gi\u00f3 t\u1ea1t, anh b\u1ebb v\u00e0o c\u00e0ng mau Khuy\u00ean em \u0111\u1eebng t\u00ednh tr\u01b0\u1edbc lo sau C\u00f2n l\u01b0ng c\u00f2n v\u1ed1n, ta n\u00ean gi\u00e0u c\u00f3 phen Khuy\u00ean em \u0111\u1eebng t\u1ee7i ph\u1eadn h\u1eddn duy\u00ean C\u00f3 t\u00e0i, c\u00f3 s\u1eafc ta l\u00ean ti\u00ean c\u00f3 l\u1ea7n R\u1ed3i ra x\u00e9 l\u1ee5a may qu\u1ea7n \u0110\u00e2y loan \u0111\u1ea5y ph\u01b0\u1ee3ng, ta qu\u00e2y qu\u1ea7n l\u1ea5y nhau... ho\u1eb7c: Nhi\u1ec5u \u0111i\u1ec1u ph\u1ee7 l\u1ea5y gi\u00e1 g\u01b0\u01a1ng Ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng nhau c\u00f9ng C\u00f4 kia m\u00e1 \u0111\u1ecf h\u1ed3ng h\u1ed3ng Mu\u1ed1n ra H\u00e0 N\u1ed9i l\u1ea5y ch\u1ed3ng l\u00e0m quan \u0110\u01b0\u1eddng \u0111i hi\u1ec3m tr\u1edf gian nan T\u00e0u \u201cB\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi\u201d d\u1ecdn \u0111\u00e0ng r\u01b0\u1edbc d\u00e2u T\u00e0u Phi Long c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi 184","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG T\u00e0u Phi H\u1ed5 c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi D\u00f9 cho n\u01b0\u1edbc l\u0169 s\u00f4ng s\u00e2u Ai v\u1ec1 Nam \u0110\u1ecbnh r\u1ee7 nhau c\u00f9ng v\u1ec1... \u00d4ng c\u00f2n cho ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi c\u00e1c b\u1ebfn t\u00e0u, xu\u1ed1ng t\u1eadn c\u00e1c t\u00e0u \u0111\u1ec3 di\u1ec5n thuy\u1ebft c\u1ed5 v\u0169 cho tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng bang v\u00e0 \u0111\u1eb7t nh\u1eefng th\u00f9ng l\u1ea1c quy\u00ean tr\u00ean t\u00e0u. Ch\u00ednh bi\u1ec7n ph\u00e1p t\u00edch c\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u1ee9u s\u1ef1 nghi\u1ec7p B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam gi\u00e0u tinh th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n t\u01b0\u01a1ng tr\u1ee3, s\u1eb5n s\u00e0ng \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00e0o m\u00ecnh. Th\u1eafng l\u1ee3i n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng do kh\u00f4ng kh\u00ed ch\u00ednh tr\u1ecb th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1c s\u0129 phu y\u00eau n\u01b0\u1edbc \u0111ang d\u1ea5y l\u00ean phong tr\u00e0o \u201cch\u1ea5n h\u01b0ng th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng, c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c nghi\u1ec7p cho gi\u1edbi doanh nghi\u1ec7p n\u01b0\u1edbc nh\u00e0\u201d, khai s\u00e1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n ph\u1ea3i bi\u1ebft kinh doanh \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u00e0u v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1ecdng ngh\u1ec1 bu\u00f4n. T\u1eeb \u0111\u00f3, t\u00e0u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hoa ki\u1ec1u ng\u00e0y c\u00e0ng \u1ebf \u1ea9m v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ecf cu\u1ed9c. V\u1ec1 sau, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t mua \u0111\u1ee9t ba chi\u1ebfc t\u00e0u v\u00e0 x\u01b0\u1edfng s\u1eeda ch\u1eefa t\u00e0u c\u1ee7a h\u00e3ng Marty m\u00e0 l\u00e2u nay \u00f4ng \u0111ang thu\u00ea. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1917, \u00f4ng c\u00f2n mua th\u00eam s\u00e1u chi\u1ebfc t\u00e0u c\u1ee7a h\u00e3ng Deschwanden \u0111ang ph\u00e1 s\u1ea3n v\u00e0 c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 ai mu\u1ed1n b\u00e1n. N\u1ebfu t\u1eeb n\u0103m 1909, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi c\u00f2n thu\u00ea t\u00e0u th\u00ec m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 30 chi\u1ebfc t\u00e0u, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ba chi\u1ebfc vi\u1ec5n d\u01b0\u01a1ng mang t\u00ean: Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i, B\u00ecnh Chu\u1ea9n, Verdun v\u00e0 th\u00e0nh 185","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM l\u1eadp c\u00f4ng ty l\u1eebng danh mang t\u00ean \u201cGiang h\u1ea3i lu\u00e2n thuy\u1ec1n B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty\u201d - tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh \u0111\u1eb7t \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u00e0 nhi\u1ec1u chi nh\u00e1nh \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, Nam \u0110\u1ecbnh, Tuy\u00ean Quang, B\u1ebfn Th\u1ee7y, Vi\u1ec7t Tr\u00ec. T\u1ea1i c\u00e1c tr\u1ee5 s\u1edf c\u1ee7a \u00f4ng, tr\u00ean v\u1ecb tr\u00ed cao nh\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ea5y ph\u1ea5t ph\u1edbi ng\u1ecdn c\u1edd hi\u1ec7u m\u00e0u v\u00e0ng, c\u00f3 h\u00ecnh m\u1ecf neo v\u00e0 ba ng\u00f4i sao \u0111\u1ecf. Tr\u00f4ng t\u1eeb xa, ta th\u1ea5y l\u00e1 c\u1edd nh\u01b0 m\u0169i chi\u1ebfc t\u00e0u hi\u00ean ngang r\u1ebd s\u00f3ng m\u00e0 x\u00f4ng pha tr\u00f9ng d\u01b0\u01a1ng s\u00f3ng gi\u00f3... Tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed Th\u1ebf Gi\u1edbi M\u1edbi s\u1ed1 ra ng\u00e0y 21\/10\/1996, t\u00e1c gi\u1ea3 V\u00f5 Vi\u1ebft Do\u00e3n c\u00f3 cho bi\u1ebft th\u00eam nh\u1eefng chi ti\u1ebft th\u00fa v\u1ecb: \u201cTrong th\u1eddi k\u1ef3 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 1914-1918, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi v\u1eabn \u0111\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng con t\u00e0u c\u1ee7a m\u00ecnh. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n, chi\u1ebfc t\u00e0u bi\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1 th\u1ee7y long tr\u1ecdng ng\u00e0y 7\/9\/1919 t\u1ea1i H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee9ng gi\u00e1m c\u1ee7a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o quan kh\u00e1ch T\u00e2y, ta, trong s\u1ef1 c\u1ed5 v\u0169 nhi\u1ec7t li\u1ec7t c\u1ee7a h\u00e0ng ng\u00e0n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o th\u00e0nh ph\u1ed1 C\u1ea3ng ch\u00e0o m\u1eebng ng\u00e0nh v\u1eadn t\u1ea3i th\u1ee7y Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 v\u01b0\u01a1n ra bi\u1ec3n. Ngo\u00e0i ra B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty c\u00f2n nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u1ee5 g\u1ed3m 20 x\u00e0 lan, thuy\u1ec1n b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u00e0 s\u1eaft v\u1edbi s\u1ee9c ch\u1ee9a 1.900 t\u1ea5n, 13 c\u1ea7u t\u00e0u c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, 16 c\u1ea7u t\u00e0u n\u1ed5i. T\u00e0u B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty ch\u1ea1y tr\u00ean 17 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng, n\u01a1i \u0111\u1ebfn xa nh\u1ea5t l\u00e0 B\u1ebfn Th\u1ee7y do hai t\u00e0u Phi H\u1ed5 v\u00e0 B\u00e1i T\u1eed Long \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. Tuy\u1ebfn kh\u00f3 \u0111i nh\u1ea5t l\u00e0 tuy\u1ebfn th\u01b0\u1ee3ng du B\u1eafc b\u1ed9, do t\u00e0u Ch\u1ee3 B\u1edd \u0111\u1ea3m nhi\u1ec7m. C\u00f3 7 tuy\u1ebfn xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb H\u1ea3i Ph\u00f2ng, 6 tuy\u1ebfn t\u1eeb Nam \u0110\u1ecbnh, 3 tuy\u1ebfn t\u1eeb H\u00e0 N\u1ed9i. V\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u thuy\u1ec1n c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o d\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 t\u1ed1t, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u1eafc l\u1ef1c c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ea7u t\u01b0 kh\u00e1 nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c \u0111\u1ec3 tu s\u1eeda, t\u00e2n trang. Chi\u1ebfc th\u00ec n\u1ed1i th\u00eam, chi\u1ebfc th\u00ec b\u1ed1 tr\u00ed l\u1ea1i \u201cn\u1ed9i th\u1ea5t\u201d cho ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u201cth\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf\u201d c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n qu\u00ea bu\u00f4n th\u00fang b\u00e1n m\u1eb9t, theo ph\u01b0\u01a1ng ch\u00e2m \u201ct\u00e0u ng\u01b0\u1eddi Nam ph\u1ee5c v\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft cho ng\u01b0\u1eddi Nam\u201d. B\u1ed1 tr\u00ed l\u1ea1i nh\u01b0 v\u1eady, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi nh\u1eb1m hai m\u1ee5c \u0111\u00edch: m\u1ed9t l\u00e0 ch\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n, hai l\u00e0 v\u1ed1n xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb n\u00f4ng th\u00f4n, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n qu\u00ea e ng\u1ea1i \u0111i t\u00e0u qu\u00e1 sang, v\u00ec s\u1ee3 r\u1eb1ng \u201cch\u1eafc l\u00e0 v\u00e9 \u0111\u1eaft \u0111\u00e2y\u201d. Cho n\u00ean, v\u1edbi nh\u1eefng con t\u00e0u mua l\u1ea1i c\u00f3 \u201cn\u1ed9i th\u1ea5t\u201d kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch khai th\u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng, \u00f4ng \u0111\u1ec1u cho s\u1eafp x\u1ebfp l\u1ea1i. Kh\u00f4ng ng\u1edd nh\u1eefng c\u1ea3i ti\u1ebfn v\u1eb7t v\u00e3nh \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00e2ng cao s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 m\u1ea1n t\u00e0u \u00f4ng. T\u00e0u thuy\u1ec1n \u00f4ng \u0111i v\u1ec1 nh\u01b0 con thoi, 186","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG t\u1ea5p n\u1eadp l\u00f2ng s\u00f4ng b\u1ebfn c\u1ea3ng. Lu\u00f4n lu\u00f4n xem x\u00e9t gi\u1ea3m gi\u00e1 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch l\u00e0m \u0103n. H\u1ea1 gi\u00e1 v\u00e9 ch\u00fat x\u00edu nh\u01b0ng b\u00f9 l\u1ea1i, kh\u00e1ch \u0111i t\u00e0u t\u0103ng g\u1ea5p b\u1ed9i. Nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX, gi\u00e1 v\u00e9 H\u1ea3i Ph\u00f2ng - Nam \u0110\u1ecbnh l\u00e0 1,50 \u0111\u1ed3ng, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi m\u1ed9t g\u00e1nh T\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n chu\u1ea9n b\u1ecb h\u1ea1 th\u1ee7y th\u00f3c lo\u1ea1i 1, cao h\u01a1n m\u1ed9t n\u00e9n v\u00e0ng l\u00e1. Ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u00e0 gi\u00e0u m\u1edbi \u0111i ch\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n qu\u00ea n\u00e0o d\u00e1m \u0111\u1ed5 c\u1ea3 g\u00e1nh th\u00f3c t\u1ed1t m\u1ed9t n\u1eafng hai s\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c v\u1ee9t 10 quan ti\u1ec1n xu\u1ed1ng t\u00e0u cho m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i. V\u1edbi t\u1ea7m nh\u00ecn \u0111\u00f3, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u0111\u1eb7t gi\u00e1 v\u00e9 cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t, v\u1eabn tuy\u1ebfn n\u00f3i tr\u00ean, n\u0103m 1919 nh\u01b0 sau: Ca- bin (h\u1ea1ng nh\u1ea5t): 1,00 \u0111\u1ed3ng, h\u1ea1ng hai: 0,30 \u0111\u1ed3ng, boong(h\u1ea1ng ba): 0,20 \u0111\u1ed3ng. V\u1edbi nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y, c\u01a1 ng\u01a1i B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi v\u00e0 B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n, k\u00e9o theo m\u1ed9t nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u ng\u00e0y c\u00e0ng nh\u1ed9n nh\u1ecbp mua b\u00e1n giao l\u01b0u \u0111\u1ebfn m\u1ecdi n\u1ebbo l\u00e0ng qu\u00ea, x\u00f3a \u0111i c\u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f9a kh\u00f4ng n\u01a1i \u0111\u1ed5i ch\u00e1c h\u00e0ng h\u00f3a. Ngo\u00e0i \u0111\u1ed9i t\u00e0u, B\u1ea1ch Th\u00e1i c\u00f4ng ty c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t x\u01b0\u1edfng t\u00e0u mua l\u1ea1i c\u1ee7a h\u00e3ng Marty, b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng C\u1ea5m, v\u1edbi di\u1ec7n t\u00edch m\u1eb7t b\u1eb1ng 3ha, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 6.548m vu\u00f4ng nh\u00e0 x\u01b0\u1edfng, c\u00f3 b\u1ec1 d\u00e0i 50m, c\u00f3 \u00e2u t\u00e0u 125m cho ph\u00e9p s\u1eeda ch\u1eefa t\u00e0u 300 t\u1ea5n. M\u00e1y m\u00f3c \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i ho\u00e0n thi\u1ec7n. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a t\u00e0u m\u1edbi B\u00ecnh Chu\u1ea9n ch\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ean bi\u1ec3n to\u00e0n b\u1eb1ng th\u00e9p, d\u00e0i 46m, r\u1ed9ng 7,20m, tr\u1ecdng t\u1ea3i 600 t\u1ea5n, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u00e1c t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng con t\u00e0u bi\u1ec3n n\u00e0y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t phen th\u1eed th\u00e1ch t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi v\u00e0 c\u00f4ng ty c\u1ee7a \u00f4ng. \u0110ang th\u1eddi chi\u1ebfn, nguy\u00ean v\u1eadt li\u1ec7u thi\u1ebfu be thi\u1ebfu b\u00e9t, nh\u00e0 kho r\u1ed7ng tu\u1ebfch, vi\u1ec7c \u0111\u00f3ng t\u00e0u r\u1ea5t c\u1ea7n \u0111inh ri-v\u00ea (rivet). kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c l\u00e0 ph\u1ea3i t\u1ef1 lo: m\u00e0y 187","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM m\u00f2 trong s\u00e1ch k\u1ef9 thu\u1eadt, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi ch\u1ebf t\u1ea1o ra m\u00e1y l\u00e0m ri-v\u00ea, sau \u0111\u00f3, thi\u1ebfu bu-loong (boulon), l\u1ea1i s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u00e1y l\u00e0m bu- loong\u201d. Kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1c c\u00f4ng t\u00e2m huy\u1ebft v\u1edbi B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fac \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn t\u00e2n trang, L\u1ec5 h\u1ea1 th\u1ee7y t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n ng\u00e0y 7\/9\/1919 n\u1ed1i d\u00e0i th\u00eam nh\u1eefng chi\u1ebfc t\u1ea1i H\u1ea3i Ph\u00f2ng thuy\u1ec1n c\u0169 v\u1eeba mua \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u1eeb n\u0103m 1913, \u00f4ng Ph\u00fac \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy n\u1ed1i d\u00e0i t\u00e0u B\u00e1i T\u1eed Long, b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1eaft \u0111\u00f4i t\u00e0u r\u1ed3i n\u1ed1i v\u00e0o kh\u00fac gi\u1eefa m\u1ed9t kh\u00fac d\u00e0i 7,8m. V\u1edbi th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y, n\u0103m 1917, \u00f4ng Ph\u00fac cho n\u1ed1i d\u00e0i t\u00e0u Y\u00ean B\u00e1i th\u00eam 7m; n\u0103m 1919 n\u1ed1i d\u00e0i t\u00e0u Ph\u1ed1 Lu th\u00eam 7,2m. Ri\u00eang t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n l\u00e0 t\u00e0u \u0111\u1ea7u ti\u00ean ch\u1ea1y t\u1eeb H\u1ea3i Ph\u00f2ng v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n, c\u1eadp b\u1ebfn v\u00e0o c\u1ea3ng ng\u00e0y 17\/9\/1920. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0m n\u00e1o n\u1ee9c tinh th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u1edbi kinh doanh Nam K\u1ef3, h\u1ecd cho \u0111\u00fac b\u1ea3ng \u0111\u1ed3ng t\u1eb7ng t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n v\u1edbi d\u00f2ng ch\u1eef ch\u00f3i l\u1ecdi l\u00e0m k\u1ef7 ni\u1ec7m: \u201cT\u1eb7ng t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n, chi\u1ebfc t\u00e0u Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i C\u1ea3ng S\u00e0i G\u00f2n\u201d. \u0110\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ra kh\u00f4ng kh\u00ed l\u00e0m vi\u1ec7c trong nh\u00e0 m\u00e1y c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi, ta h\u00e3y \u0111\u1ecdc l\u1ea1i b\u00e0i k\u00fd s\u1ef1 c\u1ee7a \u00f4ng Quan D\u1ee5c Nh\u00e2n \u2013 ng\u01b0\u1eddi Hoa. B\u00e0i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft sau khi khi t\u00e0u B\u00ecnh Chu\u1ea9n \u0111\u00e3 h\u1ea1 th\u1ee7y v\u00e0 \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o \u1edf Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng nh\u01b0 Nh\u00e2n quy\u1ec1n b\u00e1o, T\u1ed5ng th\u01b0\u01a1ng h\u1ed9i b\u00e1o, \u0110\u1ea1i c\u00f4ng b\u00e1o... Nh\u00e0 b\u00e1o Th\u01b0\u1ee3ng Chi, t\u1ee9c Ph\u1ea1m Qu\u1ef3nh, \u0111\u00e3 d\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0 cho in tr\u00ean Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed s\u1ed1 32 (1920): \u201c... Ng\u00e0y 18, ta c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ea1n ta xu\u1ed1ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng, nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u1ea5y ta c\u00f3 \u0111i xem c\u00e1c ki\u1ec3u m\u1eabu t\u00e0u c\u1ee7a c\u00f4ng ty B\u1ea1ch Th\u00e1i, n\u00ean ta m\u1edbi \u0111\u1ecbnh ch\u00ed \u0111i \u0111\u1ebfn t\u1eadn n\u01a1i \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t th\u1eed c\u00e1i s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ea3 c\u00f4ng ty \u1ea5y ra l\u00e0m sao. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u01b0a ta \u0111\u1ebfn nh\u00e0 m\u00e1y c\u00f4ng ty B\u1ea1ch Th\u00e1i; trong c\u00f4ng ty \u1ea5y v\u1eabn c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa ta l\u00e0m c\u00f4ng. L\u00fac v\u00e0o \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec l\u1ea5y m\u1ed9t 188","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ng\u01b0\u1eddi trong b\u1ecdn Hoa c\u00f4ng l\u00e0m th\u00f4ng ng\u00f4n, ch\u1ee7 kh\u00e1ch m\u1eebng m\u1eb7t nhau r\u1ed3i, ta m\u1edbi b\u00e0y t\u1ecf lai \u00fd, ch\u1ee7 nh\u00e2n l\u00e3nh \u00fd r\u1ed3i cho ng\u01b0\u1eddi nh\u00e0 \u0111\u01b0a ta \u0111i xem c\u00f4ng x\u01b0\u1edfng, l\u00fac \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111\u1ee9ng s\u1eb5n \u0111\u00f3n ta \u1edf c\u1eeda, ch\u1eafc h\u1eb3n ch\u1ee7 \u0111\u00e3 d\u00f9ng \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i m\u00e0 th\u00f4ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc. K\u1ebb x\u01b0ng gi\u00e1m \u0111\u1ed1c x\u01b0\u1edfng \u1ea5y c\u0169ng l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi An Nam t\u00ean l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Ph\u00fac, kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111i du h\u1ecdc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1eb1ng c\u1ea5p t\u1ed1t nghi\u1ec7p \u1edf tr\u01b0\u1eddng c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0o c\u1ea3, m\u00e0 trong tay tinh ngh\u1ec1 th\u1ee3, l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t x\u01b0\u1edfng m\u00e1y. Nguy\u1ec5n qu\u00e2n \u0111\u01b0a ta \u0111i xem kh\u1eafp trong x\u01b0\u1edfng, khi b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00fang 9 gi\u1edd r\u01b0\u1ee1i, nh\u00e2n c\u00f4ng \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00e0m l\u1ee5ng, th\u1ee3 thuy\u1ec1n \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c 500 ng\u01b0\u1eddi, m\u00e1y m\u00f3c \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ba b\u1ed1n ch\u1ee5c b\u1ed9,m\u00e1y b\u00e0o, m\u00e1y ti\u1ec7n, l\u00f2 n\u1ea5u, kh\u00f4ng thi\u1ebfu th\u1ee9c g\u00ec, trong x\u01b0\u1edfng x\u1ebfp \u0111\u1eb7t th\u1eadt l\u00e0 ch\u1ec9nh \u0111\u1ed1n. Ta \u0111i xem kh\u1eafp c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn \u1edf trong x\u01b0\u1edfng r\u1ed3i th\u00ec Nguy\u1ec5n qu\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u01b0a ta ra \u1edf \u0111\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc x\u01b0\u1edfng xem c\u00e1c t\u00e0u v\u00e0 xem c\u00e1c c\u1eeb \u0111\u00f3ng t\u00e0u v\u1edbi c\u00e1i \u0111\u00e0 ch\u1eefa t\u00e0u. N\u0103m nay trong x\u01b0\u1edfng \u1ea5y m\u1edbi \u0111\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u to\u00e0n b\u1eb1ng s\u1eaft \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y b\u1ec3, \u0111\u1eb7t t\u00ean \u201cB\u00ecnh Chu\u1ea9n\u201d, \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 h\u1ea1 th\u1ee7y r\u1ed3i, m\u00e0 n\u1ed9i b\u1ed9 h\u00e3y c\u00f2n ch\u1ebf t\u1ea1o trong x\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng tr\u1ee5c hai chi\u1ebfc t\u00e0u l\u00ean tr\u00ean \u0111\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1eefa l\u1ea1i: Chi\u1ebfc \u201cH\u00f9ng An\u201d l\u00e0 t\u00e0u b\u1ec3 m\u00e0 mua \u1edf H\u1ed3ng K\u00f4ng \u0111em v\u1ec1 d\u00f9ng, chi\u1ebfc \u201c\u0110inh Ti\u00ean Ho\u00e0ng\u201d l\u00e0 t\u00e0u c\u1ee7a c\u00f4ng ty, \u0111\u1ec3 ch\u1ea1y trong s\u00f4ng. C\u00f4ng nghi\u1ec7p nh\u01b0 th\u1ebf k\u1ec3 c\u0169ng \u0111\u00e3 to t\u00e1t l\u1eafm m\u00e0 \u0111\u1ed9c m\u1ed9t tay ng\u01b0\u1eddi An Nam kinh l\u00fd n\u1ed5i, v\u00e0 l\u1ea1i ch\u1ec9 d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n x\u1ee9 \u0111\u1ee9ng gi\u00e1m \u0111\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o, th\u1eddi \u0111\u1ee7 bi\u1ebft c\u00e1i tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 l\u00ean cao m\u1ea5y b\u1eadc r\u1ed3i. Ta c\u00f2n nghe n\u00f3i c\u00f4ng ty B\u1ea1ch Th\u00e1i m\u1edbi mua th\u00eam m\u1ed9t chi\u1ebfc t\u00e0u 3.000 t\u1ea5n \u1edf b\u00ean M\u1ef9 n\u1eefa \u0111\u1ec3 v\u1ec1 ch\u1ea1y sang \u00c2u, M\u1ef9, Nh\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, xem b\u1ea5y nhi\u00eau c\u0169ng \u0111\u1ee7 bi\u1ebft c\u00e1i th\u01b0\u01a1ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1i c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfn h\u00f3a h\u1eb3n r\u1ed3i\u201d. Ng\u00e0y \u1ea5y, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean tinh th\u1ea7n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ngay trong nh\u00e0 x\u01b0\u1edfng, ta th\u1ea5y c\u00f3 ghi m\u1ed9t c\u00e2u n\u00f3i tr\u1ee9 danh c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi: \u201cTr\u01b0\u1edbc kia ta c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c Hoa th\u01b0\u01a1ng tr\u00ean m\u1eb7t s\u00f4ng, t\u1eeb nay tr\u1edf \u0111i ta l\u1ea1i c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1c t\u00e0u b\u00e8 tr\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n\u201d. \u00d4ng Quan D\u1ee5c Nh\u00e2n nh\u1eadn x\u00e9t: \u201c\u00d4i! L\u1eddi \u1ea5y ch\u1eb3ng h\u00f3a ra l\u00e0 l\u1eddi khoa tr\u01b0\u01a1ng l\u1eafm ru. Nh\u01b0ng m\u00e0 c\u00e1i ch\u00ed ti\u1ebfn th\u1ee7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi An Nam c\u0169ng \u0111\u00e1ng khen v\u1eady\u201d. 189","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM V\u1edbi nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u1eadn chuy\u1ec3n n\u1eafm trong tay, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi nhanh ch\u00f3ng chi\u1ebfm l\u0129nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng, \u00f4ng n\u1eafm b\u1eaft r\u1ea5t nhanh nhu c\u1ea7u c\u1ee7a h\u00e0nh kh\u00e1ch. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, m\u00f9a tr\u1ea9y h\u1ed9i ch\u00f9a H\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng m\u1edf th\u00eam tuy\u1ebfn Ph\u1ee7 L\u00fd-B\u1ebfn \u0110\u1ee5c, ho\u1eb7c th\u00e1ng t\u00e1m \u00e2m l\u1ecbch c\u00f3 h\u1ed9i \u0111\u1ec1n Ki\u1ebfp B\u1ea1c, \u00f4ng m\u1edf th\u00eam tuy\u1ebfn \u0110\u00e1p C\u1ea7u-Ki\u1ebfp B\u1ea1c (4 chuy\u1ebfn\/ ng\u00e0y), H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng-Ki\u1ebfp B\u1ea1c (1 chuy\u1ebfn\/ng\u00e0y), Ph\u1ea3 L\u1ea1i-Ki\u1ebfp B\u1ea1c (15 chuy\u1ebfn\/ng\u00e0y). Tr\u01b0\u1edbc l\u00fac m\u1edf tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi, bao gi\u1edd \u00f4ng c\u0169ng cho qu\u1ea3ng c\u00e1o tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea7n th\u01a1 n\u00f4m na, d\u1ec5 nh\u1edb. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, b\u00e0i qu\u1ea3ng c\u00e1o cho T\u00e0u tr\u1ea9y h\u1ed9i ch\u00f9a H\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111o\u1ea1n: Ch\u00f9a H\u01b0\u01a1ng T\u00edch l\u1ea1 thay c\u1ea3nh v\u1eadt Ch\u1eef Nam Thi\u00ean \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t \u0111\u1ed3n xa... ... Quan quan kh\u00e1ch kh\u00e1ch xa g\u1ea7n H\u1ecfa thuy\u1ec1n s\u1eb5n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ch\u00e2n \u0111i v\u1ec1 S\u00f4ng Ph\u1ee7 L\u00fd g\u1ea7n k\u1ec1 c\u1ea1nh b\u1ebfn Thuy\u1ec1n h\u1ecfa xa v\u1eeba \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i Ch\u00e8o Lan tr\u1ecf n\u1ebbo \u0110\u1ee5c Kh\u00ea L\u1ea1i t\u1eeb B\u1ebfn \u0110\u1ee5c \u0111\u01b0a v\u1ec1 H\u00e0 Nam... C\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a c\u00f4ng vi\u1ec7c, say m\u00ea l\u00e0m vi\u1ec7c v\u00e0 bi\u1ebft qu\u00fd th\u1eddi gi\u1edd v\u00e0ng ng\u1ecdc. L\u00fac \u00f4ng Nguy\u1ec5n H\u1eefu Thu \u2013 th\u00f4ng gia v\u1edbi B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u2013 qua \u0111\u1eddi, v\u00ec qu\u00e1 say m\u00ea v\u1edbi c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u00f4ng d\u1eb7n th\u01b0 k\u00fd l\u00e0 l\u00fac n\u00e0o s\u1eafp \u0111\u1ebfn gi\u1edd th\u00ec b\u00e1o cho \u00f4ng bi\u1ebft. T\u1eeb l\u00fac th\u01b0 k\u00fd b\u00e1o xong, \u00f4ng m\u1edbi \u0111\u1ee9ng d\u1eady qu\u1ea7n \u00e1o ch\u1ec9nh t\u1ec1 v\u00e0 khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec xe tang \u0111\u00e3 \u0111i m\u1ed9t qu\u00e3ng xa. B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u1ee9ng r\u1eafn. Khi con trai \u00f4ng l\u00e0 B\u1ea1ch Th\u00e1i T\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c du h\u1ecdc \u1edf Ph\u00e1p, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u0103m lo h\u1ecdc t\u1eadp, ch\u1ec9 ch\u01a1i b\u1eddi l\u00eau l\u1ed5ng, vi\u1ebft th\u01b0 khuy\u00ean r\u0103n m\u00e3i c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng coi nh\u01b0 T\u01b0 \u0111\u00e3 ch\u1ebft. M\u1ed9t h\u00f4m \u0111ang l\u00e0m vi\u1ec7c th\u00ec \u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec7n t\u00edn b\u00e1o T\u01b0 qua \u0111\u1eddi. Li\u1ebfc m\u1eaft \u0111\u1ecdc xong n\u1ed9i dung, kh\u00f4ng n\u00f3i kh\u00f4ng r\u1eb1ng g\u00ec c\u1ea3, \u00f4ng m\u1edf h\u1ed9c t\u1ee7 n\u00e9m b\u1ee9c \u0111i\u1ec7n t\u00edn v\u00e0o \u0111\u00f3 r\u1ed3i c\u1eafm c\u00fai l\u00e0m ti\u1ebfp c\u00f4ng vi\u1ec7c. C\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m \u0103n c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m n\u00e0y, do t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111ang di\u1ec5n ra trong n\u01b0\u1edbc n\u00ean g\u1eb7p nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. S\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y c\u00f2n do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u00e0n kh\u1ed1c c\u1ee7a cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh 190","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1eeb n\u0103m 1929, cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, r\u1ed3i nhanh ch\u00f3ng tr\u00e0n ra kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0 b\u1ea3n. T\u1ea5t nhi\u00ean n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee9ng ngo\u00e0i. Bi th\u1ea3m h\u01a1n n\u1eefa, n\u00f3i nh\u01b0 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u00e0u: \u201c\u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ph\u1ea3i g\u00e1nh m\u1ed9t ph\u1ea7n g\u00e1nh n\u1eb7ng tai h\u1ea1i kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf c\u1ee7a Ph\u00e1p. \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 x\u1ee9 n\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u1ed9c canh n\u00ean tai h\u1ecda kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u1ea1i c\u00e0ng gh\u00ea g\u1edbm. Gh\u00ea g\u1edbm h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y, m\u1ee9c s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e2n \u0111\u00e3 qu\u00e1 th\u1ea5p t\u1eeb l\u00e2u, nay l\u1ea1i xu\u1ed1ng \u0111\u1ebfn c\u00f9ng \u0111\u1ed9, v\u00e0 qu\u1ea7n ch\u00fang th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat t\u1ef1 do d\u00e2n ch\u1ee7 n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e0n k\u1ebft, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ef1 th\u1ed1ng kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d. M\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u00e0 t\u01b0 s\u1ea3n Vi\u1ec7t Nam ch\u1ecbu t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi trong nh\u1eefng n\u0103m 1929 - 1933; v\u00e0 s\u1ef1 ch\u00e8n \u00e9p b\u1eb1ng nhi\u1ec1u th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn ph\u00e1 s\u1ea3n. Nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc Tr\u1ea7n V\u0103n Gi\u00e0u c\u0169ng cho bi\u1ebft: \u201cB\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi b\u1ecb Ph\u00e1p c\u1ea1nh tranh v\u00e0 ph\u00e1 ho\u1ea1i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i t\u00e0u b\u1ecb \u0111\u1eafm, b\u00e3i than b\u1ecb b\u00e3i nghi\u1ec7p. C\u00f4ng ty s\u1ea3n xu\u1ea5t \u0111i\u1ec7n L\u00ea Ph\u00e1t An, Phan T\u00f9ng Long cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 b\u1ecb s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o c\u00f4ng ty Ph\u00e1p \u201cLe Sud- Indochinois Industriel\u201d; c\u00e1c c\u00f4ng s\u1edf c\u00f3 l\u00fac b\u1ecb c\u1ea5m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng s\u01a1n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0; Vi\u1ec7t Nam ng\u00e2n h\u00e0ng r\u00fat cu\u1ed9c b\u1ecb thu h\u00fat v\u00e0o Ng\u00e2n h\u00e0ng \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng...\u201d. Th\u1ef1c d\u00e2n quy\u1ebft g\u1ee5c s\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1ea7ng l\u1edbp t\u01b0 s\u1ea3n d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam v\u1eeba m\u1edbi ngoi l\u00ean ch\u1ec9 trong v\u00f2ng m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y. Kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch \u0111\u1ee9ng v\u1eefng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh \u0111\u00e3 nhu\u1ed1m m\u00e0u s\u1eafc ch\u00ednh tr\u1ecb, c\u00f4ng ty B\u1ea1ch Th\u00e1i tuy\u00ean b\u1ed1 ph\u00e1 s\u1ea3n. \u0110\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y 4\/5\/1929. \u0110\u00e2y m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00fat lui k\u1ecbp th\u1eddi kh\u1ecfi \u201cs\u00e2n ch\u01a1i\u201d, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea7n ch\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. S\u1ef1 ch\u1ea7n ch\u1eeb trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh th\u1ebf, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n sa l\u1ea7y t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n. To\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n l\u00e0m \u0103n, ch\u1eaft chiu d\u00e0nh d\u1ee5m c\u1ee7a \u00f4ng trong v\u00f2ng hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m \u0111\u00e3 ph\u1ea3i b\u00e1n l\u1ea1i cho \u0111\u1ed1i th\u1ee7 l\u00e0 C\u00f4ng ty v\u1eadn t\u1ea3i s\u00f4ng bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng do F.Sauvage l\u00e0m ch\u1ee7 v\u1edbi gi\u00e1 630.000 \u0111\u1ed3ng. D\u00f9 v\u1eady, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, ta l\u1ea1i th\u1ea5y v\u00e0 kh\u00e2m ph\u1ee5c ngh\u1ecb l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi khi \u00f4ng d\u0169ng c\u1ea3m \u0111i l\u1ea1i nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u. Kh\u00f4ng n\u1ea3n ch\u00ed. Kh\u00f4ng b\u1ecf cu\u1ed9c n\u1eeda ch\u1eebng. V\u1edbi to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 v\u1ed1n \u0111ang n\u1eafm trong tay, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi nhanh ch\u00f3ng t\u00ecm h\u01b0\u1edbng \u0111i m\u1edbi. \u00d4ng chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng t\u1eadp trung \u0111\u1ea7u t\u01b0 khai 191","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM th\u00e1c m\u1ecf m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 tham gia t\u1eeb n\u0103m 1921. C\u1ea7n chuy\u00ean vi\u00ean k\u1ef9 thu\u1eadt th\u00ec \u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi sang Ph\u00e1p k\u00fd h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng v\u1edbi sinh vi\u00ean \u0111\u1eadu th\u1ee7 khoa c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc H\u1ea7m m\u1ecf, nh\u1eefng sinh vi\u00ean n\u00e0y khi ra tr\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng lo v\u00e9 m\u00e1y bay sang Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c cho \u00f4ng. Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng c\u00f2n nh\u1eadn c\u1ea3 chuy\u00ean vi\u00ean n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i v\u00e0o l\u00e0m s\u1ebfp m\u1ecf, \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ed9ng tr\u00ean 2.500 c\u00f4ng nh\u00e2n. Tr\u1ee5 s\u1edf C\u00f4ng ty than c\u1ee7a B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ea1i l\u1ed9 mang t\u00ean \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c Amiral de Beaumont (nay ph\u1ed1 \u0110inh Ti\u00ean Ho\u00e0ng). V\u1edbi s\u1ef1 th\u00f4ng minh v\u00e0 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng suy ngh\u0129 n\u00ean b\u01b0\u1edbc sang l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi c\u0169ng g\u1eb7t h\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. S\u1ea3n ph\u1ea9m than c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng nh\u1eefng ti\u00eau th\u1ee5 m\u1ea1nh \u1edf trong n\u01b0\u1edbc m\u00e0 c\u00f2n xu\u1ea5t kh\u1ea9u sang c\u1ea3 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Ph\u00e1p, Nh\u1eadt... Trong nh\u1eefng ng\u00e0y n\u00e0y, th\u1eddi gian \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng l\u00e0 v\u00e0ng b\u1ea1c. \u00d4ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u1ec9 ng\u01a1i. Trong th\u1eddi kh\u00f3a bi\u1ec3u c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e0y ch\u1ee7 nh\u1eadt, ng\u00e0y ngh\u1ec9 l\u1ec5, ng\u00e0y T\u1ebft. D\u00f9 \u0111ang mang trong ng\u01b0\u1eddi c\u0103n b\u1ec7nh b\u1ecb t\u00ea n\u1eeda ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng s\u1ee9c l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn gi\u1eef phong \u0111\u1ed9 nh\u01b0 th\u1eddi trai tr\u00e1ng. L\u1ecbch l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng s\u00edt sao, kh\u00f4ng m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u00e0o r\u1ea3nh r\u1ed7i. C\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1ea9n tr\u01b0\u01a1ng th\u00ec ng\u00e0y 22\/7\/1932 B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00ean c\u01a1n m\u1ed9t c\u01a1n \u0111au tim d\u1eef d\u1ed9i. Linh t\u00ednh b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng hay \u0111ang d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u1ebfn. D\u00f9 \u0111ang ngh\u1eb9t th\u1edf nh\u01b0ng \u00f4ng c\u00f2n k\u1ecbp m\u1edf m\u1eaft nh\u00ecn qua c\u00e1c b\u1ea3ng hi\u1ec7u c\u1ee7a t\u00e0u c\u1ee7a \u201c\u0111\u1ed1i th\u1ee7\u201d ng\u01b0\u1eddi Hoa, ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111ang treo trong ph\u00f2ng. Chao \u00f4i! Ch\u1ee9ng t\u00edch c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi l\u1eebng l\u1eaby v\u1eabn c\u00f2n uy nghi v\u00e0 \u0111em l\u1ea1i cho \u00f4ng m\u1ed9t ni\u1ec1m tin, m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng. \u00d4ng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi m\u00e3n nguy\u1ec7n. Nh\u01b0 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1ee7y th\u1ee7 tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ebfn b\u1edd b\u00ecnh y\u00ean sau nh\u1eefng ng\u00e0y x\u00f4ng pha s\u00f3ng gi\u00f3 tr\u00f9ng d\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0 n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f4ng d\u00e2n sau khi \u0111\u00e3 c\u00e0y xong thu\u1edf ru\u1ed9ng. L\u1ea5y h\u1ebft s\u1ee9c b\u00ecnh sinh, \u00f4ng d\u1eb7n d\u00f2 c\u00e1c con v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00e2m ph\u00fac t\u1eebng g\u1eafn b\u00f3: - Ta c\u00f2n ph\u1ea3i ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 cho ng\u1ecdn c\u1edd c\u1ee7a c\u00f4ng ty ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam ta ph\u1ea5t ph\u1edbi tr\u00ean n\u0103m ch\u00e2u b\u1ed1n bi\u1ec3n, \u0111\u1ec3 c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam. 192","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Tr\u0103n tr\u1ed1i xong \u0111i\u1ec1u t\u00e2m huy\u1ebft nh\u1ea5t, B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi nh\u1eafm m\u1eaft. H\u1ed3n v\u1ec1 ch\u00edn su\u1ed1i. Con ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng \u201cch\u1ea5n h\u01b0ng th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng, c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng th\u1ef1c nghi\u1ec7p\u201d, ti\u00eau bi\u1ec3u cho c\u1ee7a gi\u1edbi doanh nghi\u1ec7p t\u01b0 s\u1ea3n d\u00e2n t\u1ed9c n\u01b0\u1edbc Nam trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX \u0111\u00e3 v\u1ec1 c\u00f5i thi\u00ean thu, th\u1ecd 58 xu\u00e2n. Ng\u00e0y 28\/7\/1932 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng t\u1ea1i s\u1edf m\u1ecf than B\u00ed Ch\u1ee3 (Qu\u1ea3ng Y\u00ean), g\u1ea7n n\u00fai Y\u00ean T\u1eed - c\u00e1ch H\u1ea3i Ph\u00f2ng ch\u1eebng n\u0103m ch\u1ee5c c\u00e2y s\u1ed1. Th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi, nhi\u1ec1u tr\u00ed th\u1ee9c, doanh nh\u00e2n b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u00e3 b\u00e0y t\u1ecf ni\u1ec1m c\u1ea3m ph\u1ee5c s\u00e2u s\u1eafc. \u00d4ng H\u1ed9i tr\u01b0\u1edfng H\u1ed9i khai tr\u00ed Ti\u1ebfn \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc \u0111i\u1ebfu v\u0103n: \u201c\u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1ef1c nghi\u1ec7p nh\u01b0ng r\u1ea5t nhi\u1ec7t th\u00e0nh v\u1ec1 c\u00e1c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e3 h\u1ed9i. Ph\u00e0m c\u00f4ng cu\u1ed9c g\u00ec t\u1ecf ra c\u00e1i ngh\u0129a \u0111o\u00e0n th\u1ec3, c\u00e1i ch\u00ed h\u1ee3p qu\u1ea7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh, \u00f4ng c\u0169ng s\u1ed1t s\u1eafng m\u00e0 t\u00e1n th\u00e0nh. \u00d4ng mu\u1ed1n cho ng\u01b0\u1eddi Nam ta c\u0169ng bi\u1ebft h\u1ed9i h\u1ecdp nhau \u0111\u1ec3 m\u01b0u t\u00ednh nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u00f4ng \u00edch nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc, kh\u1ecfi mang ti\u1ebfng l\u00e0 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c r\u1eddi r\u1ea1c, kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u01b0\u01a1ng th\u00e2n t\u01b0\u01a1ng \u00e1i v\u1edbi nhau. B\u1edfi th\u1ebf n\u00ean khi m\u1ea5y anh em \u0111\u1ed3ng ch\u00ed b\u00e0n mu\u1ed1n l\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1i \u0111o\u00e0n th\u1ec3 l\u1edbn \u0111\u1ec3 ti\u00eau bi\u1ec3u cho qu\u1ed1c d\u00e2n, \u00f4ng vui v\u1ebb nh\u1eadn l\u1eddi ngay, v\u00e0 li\u1ec1n xu\u1ea5t t\u00e0i xu\u1ea5t l\u1ef1c, c\u1ed5 \u0111\u1ed9ng cho th\u00e0nh... N\u01b0\u1edbc Nam ta v\u1eabn mang ti\u1ebfng l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc v\u0103n nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 t\u01b0 c\u00e1ch ra c\u1ea1nh tranh v\u1edbi c\u00e1i \u0111\u1eddi th\u1ef1c nghi\u1ec7p n\u00e0y. \u00d4ng \u0111em c\u00e1i t\u00e0i doanh nghi\u1ec7p, c\u00e1i ch\u00ed ki\u00ean gan m\u00e0 t\u1ecf cho thi\u00ean h\u1ea1 bi\u1ebft r\u1eb1ng An Nam c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ed kh\u00f4n, c\u00f3 ngh\u1ecb l\u1ef1c, kinh l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u1edbn v\u1ec1 c\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng, ch\u1eb3ng k\u00e9m g\u00ec ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i. M\u00e0 \u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh c\u00f4ng, khi\u1ebfn cho thi\u00ean h\u1ea1 ph\u1ea3i ph\u1ee5c. C\u00e1i s\u1ef1 nghi\u1ec7p kinh doanh c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00e1i nh\u00e2n c\u00e1ch gan g\u00f3c m\u1ea1nh b\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00e1i \u0111\u1ee9c t\u00ednh ki\u00ean nh\u1eabn c\u1ea7n c\u00f9 c\u1ee7a \u00f4ng th\u1ef1c \u0111\u00e1ng l\u00e0m g\u01b0\u01a1ng cho qu\u1ed1c d\u00e2n noi theo. Nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng ph\u1ee5c h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1i ch\u00ed kh\u00ed c\u1ee7a \u00f4ng, v\u00ec \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u00e0 doanh nghi\u1ec7p th\u01b0\u1eddng. \u00d4ng th\u1ee7y chung v\u1eabn mang n\u1eb7ng m\u1ed9t t\u1ea5m l\u00f2ng v\u00ec n\u01b0\u1edbc, v\u00ec n\u00f2i, ai bi\u1ebft \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady. Cho n\u00ean h\u1eadu th\u1ebf b\u00ecnh t\u0129nh m\u00e0 x\u00e9t l\u1ea1i c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng, t\u1ea5t kh\u00f4ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i m\u00e0 ph\u00ea m\u1ed9t c\u00e2u r\u1eb1ng: H\u1ecd B\u1ea1ch th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc v\u0129 nh\u00e2n \u1edf \u0111\u1ea5t B\u1eafc, m\u1ed9t b\u1eadc tr\u01b0\u1ee3ng phu trong th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1eddng. 193","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM T\u01b0\u1ee3ng B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi Than \u00f4i! M\u00e2y m\u1edd c\u1eeda C\u1ea5m Gi\u00f3 l\u1ea1nh ng\u00e0n Y\u00ean \u00d4ng B\u1ea1ch nay \u0111\u00e3 theo m\u00e2y theo gi\u00f3 m\u00e0 \u0111i v\u1ec1 n\u01a1i m\u1ecf c\u0169 b\u1ebfn x\u01b0a...\u201d Tr\u00ean t\u1ea1p ch\u00ed \u0110\u00f4ng Thanh, h\u1ecdc gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n V\u0103n T\u1ed1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi l\u00e0 \u201cb\u1eadc anh h\u00f9ng kinh t\u1ebf th\u1ee9 nh\u1ea5t trong kinh t\u1ebf n\u01b0\u1edbc nh\u00e0\u201d. Hi\u1ec7n nay, t\u1ea1i H\u1ea3i Ph\u00f2ng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf c\u00f4ng ty c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u00ean B\u1ea1ch Th\u00e1i B\u01b0\u1edfi. 194","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG NGUY\u1ec4N S\u01a0N H\u00c0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u1ea3n xu\u1ea5t s\u01a1n theo c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i T\u1eeb n\u0103m 1938, T\u00f2a tu th\u01b0 ph\u1ee7 Th\u1ed1ng s\u1ee9 B\u1eafc K\u1ef3 c\u00f3 ph\u00e1t h\u00e0nh quy\u1ec3n C\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ghi nh\u1eadn: \u201cT\u1eeb x\u01b0a \u1edf n\u01b0\u1edbc ta v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ed1i s\u01a1n m\u00e0 nh\u1ef1a l\u00e0m s\u01a1n th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea5y \u1edf c\u00e1c c\u00e2y s\u01a1n m\u1ecdc \u1edf r\u1eebng. V\u00ec c\u00e1c c\u00e2y s\u01a1n \u00edt, kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nh\u1ef1a d\u00f9ng v\u00e0 c\u00e1ch ch\u1ebf c\u00f4ng phu h\u01a1n n\u00ean \u0111\u1eaft, v\u00ec th\u1ebf, ta \u00edt khi d\u00f9ng \u0111\u1ebfn s\u01a1n. Nh\u1edd c\u00f3 c\u00e1ch ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 B\u1ea3o H\u1ed9 v\u1ec1 l\u1ed1i ch\u1ebf s\u01a1n theo h\u00f3a h\u1ecdc, \u00edt c\u00f4ng phu, t\u1ed1n \u00edt ti\u1ec1n m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ebf ra \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u s\u01a1n c\u00e1c m\u00e0u, b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ebb ti\u1ec1n, ai ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 mua d\u00f9ng s\u01a1n \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1c, nh\u00e0 c\u1eeda v.v... \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00ean v\u00e0o h\u1ed3i n\u0103m 1919, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Nam ta l\u00e0 \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n Nh\u00e0 doanh nghi\u1ec7p Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 H\u00e0, qu\u00ea qu\u00e1n l\u00e0ng Ph\u01b0\u1ee3ng C\u00e1ch, thu\u1ed9c (1894-1980) ph\u1ee7 Qu\u1ed1c Oai, t\u1ec9nh S\u01a1n T\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1ed9c t\u00e0i theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u00f3a h\u1ecdc T\u00e2y m\u00e0 ch\u1ebf ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ee9 s\u01a1n, s\u01a1n ch\u00f3ng kh\u00f4, \u0111\u1eb9p v\u00e0 b\u00f3ng nh\u01b0ng r\u1ebb ti\u1ec1n, v\u1ea3 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u, \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho s\u1ef1 c\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u01a1n, cho n\u00ean ai c\u0169ng mua d\u00f9ng. Nay th\u1ee9 s\u01a1n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng d\u1ee5ng nhi\u1ec1u l\u1eafm. Tr\u01b0\u1edbc kia, \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 th\u1ea5y H\u1ea3i Ph\u00f2ng l\u00e0 n\u01a1i ti\u1ec7n giao th\u00f4ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y, \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 h\u01a1n c\u1ea3, cho n\u00ean sau khi \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng k\u1ebf 195","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM ch\u1ebf s\u01a1n r\u1ed3i, \u00f4ng ta b\u00e8n m\u1edf nh\u00e0 m\u00e1y l\u00e0m s\u01a1n ngay t\u1ea1i t\u1ec9nh \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 s\u01a1n \u201cR\u00e9sistanco\u201d \u0111\u1ec3 b\u00e1n \u0111i c\u00e1c n\u01a1i. Nh\u01b0ng m\u1edbi h\u1ed3i \u0111\u1ea7u, c\u00e1c th\u1ee9c b\u1ed9t m\u00e0u, c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u c\u1ea7n d\u00f9ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i mua c\u1ee7a ngo\u1ea1i qu\u1ed1c \u0111\u1eaft ti\u1ec1n, v\u00e0 l\u1ea1i \u00edt ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ef1 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a s\u01a1n T\u00e2y, kh\u00f4ng \u01b0a d\u00f9ng m\u1ea5y, cho n\u00ean trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u, \u00f4ng ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1n \u0111\u1ed9 10 t\u1ea5n s\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m m\u00e0 th\u00f4i. Tuy kh\u00f4ng b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u00e0ng, l\u00e3i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 m\u1ea5y, song kh\u00f4ng l\u1ea5y th\u1ebf l\u00e0m n\u1ea3n, \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 c\u1ed1 c\u00f4ng t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1ch l\u00e0m s\u01a1n b\u1eb1ng c\u00e1c ch\u1ea5t \u201cn\u1ed9i h\u00f3a\u201d \u0111\u1ec3 b\u00e1n cho r\u1ebb, c\u1ed1t cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi mua d\u00f9ng, t\u1ea5t s\u1ebd thu \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u00e3i, cho n\u00ean \u00f4ng \u1ea5y d\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9 d\u1ea7u pha s\u01a1n, l\u1ea5y \u1edf h\u1ed9t tr\u1ea9u, b\u00ean ta c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u, t\u1ed1t ch\u1eb3ng k\u00e9m g\u00ec Huile de lin c\u1ee7a ngo\u1ea1i qu\u1ed1c. \u0110\u1ebfn sau, \u00f4ng ta l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u1ee9 b\u1ed9t s\u01a1n c\u00e1c m\u00e0u \u0111\u1ec3 tr\u1ed9n v\u1edbi d\u1ea7u s\u01a1n. Th\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 hai th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng \u00f4ng \u1ea5y \u0111\u1ec1u l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3, cho n\u00ean s\u01a1n tuy t\u1ed1t m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ebb h\u01a1n. Ng\u00e0y nay kh\u1eafp trong n\u01b0\u1edbc, ti\u00eau th\u1ee5 nhi\u1ec1u l\u1eafm, m\u1ed7i th\u00e1ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi 10 t\u1ea5n s\u01a1n, l\u1ee3i t\u1ee9c t\u00ednh ra thu \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u01a1n trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u. Nay ngh\u1ec1 l\u00e0m s\u01a1n c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 r\u1ea5t ph\u00e1t \u0111\u1ea1t, kh\u00f4ng nh\u1eefng \u00f4ng \u1ea5y m\u1edf c\u1eeda h\u00e0ng b\u00e1n \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, l\u1ea1i c\u00f2n m\u1ed9t chi \u0111i\u1ebfm r\u1ea5t l\u1edbn \u1edf Tourane (\u0110\u00e0 N\u1eb5ng) v\u00e0 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. Nh\u01b0ng x\u00e9t ra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ri\u00eang m\u00ecnh \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 ch\u1ebf t\u1ea1o ra s\u01a1n, v\u00ec m\u1edbi c\u00e1ch \u0111\u00e2y \u00edt l\u00e2u, l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Nam ta n\u1eefa c\u0169ng theo \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 ngh\u1ec1 \u1ea5y m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebf t\u1ea1o th\u1ee9 hai c\u0169ng ti\u1ebfn \u0111\u1ea1t l\u00e0 \u00f4ng Ph\u00f9ng Nh\u01b0 C\u01b0\u01a1ng, b\u00e1n m\u1ed9t th\u1ee9 s\u01a1n g\u1ecdi l\u00e0 s\u01a1n \u201cGecko\u201d v\u1eady\u201d... Th\u00f4ng tin n\u00e0y \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y vai tr\u00f2 ti\u00ean phong c\u1ee7a nh\u00e0 doanh nghi\u1ec7p Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 trong l\u0129nh v\u1ef1c m\u1edbi m\u1ebb n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX. Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 sinh n\u0103m 1894 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, nh\u01b0ng v\u00ec qu\u00ea \u1edf S\u01a1n T\u00e2y n\u00ean cha l\u00e0 c\u1ee5 Nguy\u1ec5n M\u1ec5 m\u1edbi gh\u00e9p ch\u1eef \u0111\u1ea7u c\u1ee7a hai t\u1ec9nh \u0111\u1eb7t t\u00ean nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng H\u1ea3i Ph\u00f2ng l\u1ea1i l\u00e0 n\u01a1i \u00f4ng t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u01a1 nghi\u1ec7p t\u1eeb hai b\u00e0n tay tr\u1eafng. N\u0103m \u00f4ng l\u00ean 14 tu\u1ed5i th\u00ec cha m\u1ea5t, ph\u1ea3i b\u1ecf h\u1ecdc n\u1eeda ch\u1eebng \u0111\u1ec3 gi\u00fap m\u1eb9 nu\u00f4i em v\u00e0 tr\u1ea3 kho\u1ea3n n\u1ee3 m\u00e0 cha \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. Trong h\u1ed3i k\u00fd, \u00f4ng vi\u1ebft: \u201cM\u1eb9 t\u00f4i ch\u1ec9 \u1edf nh\u00e0 n\u1ed9i tr\u1ee3, c\u00f4ng n\u1ee3 l\u1ea1i nh\u01b0 ch\u00faa ch\u1ed5m, n\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00fang t\u00f4i h\u1ed3i \u1ea5y v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ef1c kh\u1ed5 thi\u1ebfu th\u1ed1n. Anh em ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ea3i ph\u00e2n c\u1eaft nhau, \u0111\u1ee9a l\u1edbn th\u00ec ph\u1ea3i xin \u0111i ph\u1ee5 vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm l\u1ea5y mi\u1ebfng \u0103n, c\u00f2n t\u00f4i c\u0169ng ph\u1ea3i xin \u0111i ph\u1ee5 b\u00e0n gi\u1ea5y \u1edf m\u1ed9t h\u00e3ng bu\u00f4n Ph\u00e1p, l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 3 \u0111\u1ed3ng b\u1ea1c. Sau khi b\u1ed1 ch\u1ebft, anh em ch\u00fang t\u00f4i khuy\u00ean b\u1ea3o nhau ph\u1ea3i ra 196","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG s\u1ee9c c\u1ed1 g\u1eafng ng\u00e0y \u0111i l\u00e0m, t\u1ed1i \u0111i h\u1ecdc th\u00eam, kh\u00f4ng l\u00eau l\u1ed5ng ch\u01a1i b\u1eddi... Sau v\u00e0i n\u0103m, anh em ch\u00fang t\u00f4i m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1eefng v\u00e0ng\u201d... Nh\u1edd quy\u1ebft t\u00e2m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00ean \u00f4ng thi \u0111\u1eadu v\u00e0o S\u1edf Ph\u00e1o th\u1ee7. Nh\u01b0ng v\u1edbi l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng 15 \u0111\u1ed3ng, v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 cho gia \u0111\u00ecnh, do \u0111\u00f3, \u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ecf vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 t\u00ecm h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c. \u00d4ng xin v\u00e0o l\u00e0m th\u01b0 k\u00fd cho h\u00e3ng s\u01a1n Sauvage Cottu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p. M\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 t\u00ecm hi\u1ec3u c\u00f4ng ngh\u1ec7 s\u1ea3n xu\u1ea5t m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, v\u00ec v\u1eady m\u1ed7i l\u00fac ch\u1ee7 \u0111i v\u1eafng l\u00e0 \u00f4ng tranh th\u1ee7 l\u1ea5y s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt s\u01a1n ra \u0111\u1ecdc v\u00e0 ghi ch\u00e9p c\u1ea9n th\u1eadn. Sau khi n\u1eafm v\u1eefng c\u00e1c nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o th\u00ec \u00f4ng quy\u1ebft t\u00e2m \u0111i v\u00e0o ngh\u1ec1 n\u00e0y. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 h\u00e3ng s\u01a1n \u0111\u1ed5i qua ch\u1ee7 kh\u00e1c, \u00f4ng li\u1ec1n n\u1ed9p \u0111\u01a1n xin ngh\u1ec9. Bi\u1ebft \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u00edch c\u1ef1c trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, l\u1ea1i bi\u1ebft k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00ean ch\u1ee7 m\u1edbi tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng cao h\u01a1n g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u1ec3 gi\u1eef ch\u00e2n \u00f4ng l\u1ea1i. T\u1eeb b\u1eadc l\u01b0\u01a1ng m\u1ed7i th\u00e1ng 30 \u0111\u1ed3ng nay t\u0103ng l\u00ean 100 \u0111\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn c\u01b0\u01a1ng quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i. Th\u1ea5y th\u00e1i \u0111\u1ed9 k\u1ef3 qu\u1eb7c c\u1ee7a con, b\u00e0 m\u1eb9 r\u1ea7u r\u0129, th\u1edf ng\u1eafn than d\u00e0i: - Chao \u00f4i! H\u00e0 \u01a1i! Kh\u00f4ng bi\u1ebft ma \u0111\u01b0a l\u1ed1i qu\u1ef7 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 c\u01a1m kh\u00f4ng \u0103n m\u00e0y l\u1ea1i \u0111i \u0103n c\u00e1m! Nghe v\u1eady, Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 ch\u1ec9 m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi. \u00d4ng b\u00e0n v\u1edbi s\u00e1u ng\u01b0\u1eddi em b\u00e1n \u0111i t\u00e0i s\u1ea3n l\u1edbn nh\u1ea5t trong nh\u00e0 l\u00e0 chi\u1ebfc xe \u0111\u1ea1p \u0111\u1ec3 l\u1ea5y v\u1ed1n kinh doanh. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean \u00f4ng m\u1edf c\u1eeda h\u00e0ng giao cho c\u00e1c em qu\u1ea3n l\u00fd, h\u1ecd nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ee7 vi\u1ec7c t\u1eeb vi\u1ec7c qu\u00e9t v\u00f4i, s\u01a1n, qu\u1ea3ng c\u00e1o, b\u00e1n tranh b\u1ed9t m\u00e0u ho\u1eb7c n\u1eb7n c\u00e1c con th\u00fa b\u1eb1ng \u0111\u1ea5t r\u1ed3i s\u01a1n l\u00f2e lo\u1eb9t \u0111em b\u00e1n cho tr\u1ebb con... C\u00f2n \u00f4ng b\u1eaft tay v\u00e0o vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ebf th\u1eed s\u01a1n d\u1ea7u. Li\u00ean ti\u1ebfp nhi\u1ec1u l\u1ea7n th\u1ea5t b\u1ea1i nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng n\u1ea3n ch\u00ed. Ban \u0111\u1ea7u, d\u1ee5ng c\u1ee5 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec ngo\u00e0i v\u00e0i c\u00e1i c\u1ed1i gi\u00e3, c\u1ed1i xay, v\u00e0i c\u00e1i n\u1ed3i \u0111\u1ea5t... nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn ng\u00e0y \u0111\u00eam mi\u1ec7t m\u00e0i trong ph\u00f2ng \u201cth\u00ed nghi\u1ec7m\u201d! Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n c\u1ea3i ti\u1ebfn, \u00f4ng ch\u1ebf ra \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i s\u01a1n t\u1ea1m d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111em ra b\u00e1n ngay, \u00f4ng cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111em v\u1ec1 d\u00f9ng th\u1eed n\u1ebfu h\u00e0i l\u00f2ng th\u00ec m\u1edbi l\u1ea5y ti\u1ec1n. D\u1ea7n d\u1ea7n th\u1ee9 s\u01a1n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u00edn nhi\u1ec7m, v\u00ec tuy kh\u00f4ng b\u1eb1ng s\u01a1n ngo\u1ea1i qu\u1ed1c, nh\u01b0ng gi\u00e1 r\u1ebb g\u1ea5p nhi\u1ec1u l\u1ea7n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn \u00f4ng t\u1ef1 tin h\u01a1n v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u00e0y n\u1ecd, \u00f4ng \u0111em 15 k\u00fd s\u01a1n \u0111\u1ebfn giao cho ch\u1ee7 nh\u00e0 h\u00e0ng Godard \u0111\u1ec3 b\u00e1n th\u1eed. Kh\u00f4ng ng\u1edd, h\u00e0ng c\u1ee7a \u00f4ng l\u1ea1i b\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u1edbi s\u1ed1 v\u1ed1n \u00edt \u1ecfi t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c, \u00f4ng \u0111em \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0o m\u00e1y 197","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM m\u00f3c, t\u1eeb \u0111\u00e2y, m\u00e1y xay b\u1eb1ng s\u1eaft \u0111\u00e3 thay cho c\u1ed1i \u0111\u00e1! C\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u1ea5m kh\u00e1 d\u1ea7n. \u00d4ng mua \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eeda h\u00e0ng \u1edf ph\u1ed1 Ho\u00e0ng V\u0103n Th\u1ee5 ng\u00e0y nay, b\u1eaft \u0111\u1ea7u thu nh\u1eadn nh\u00e2n c\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean s\u01a1n c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 R\u00e9sistanco. Nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n thu\u1eadn l\u1ee3i. Th\u1eadt l\u00e0 cay \u0111\u1eafng, nh\u1ee5c nh\u00e3 khi c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00e1ch h\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn c\u1ea7m h\u1ed9p s\u01a1n, ng\u1eafm ngh\u00eda xong, y b\u1ecf xu\u1ed1ng n\u00f3i: - \u0110\u1ed3 h\u00e0ng Vi\u1ec7t Nam b\u1ea9n th\u1ec9u! Ch\u00ednh l\u1eddi ch\u00ea bai \u1ea5y c\u00e0ng khi\u1ebfn Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 d\u1ed3n h\u1ebft t\u00e2m l\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u1ea3i ti\u1ebfn s\u1ea3n ph\u1ea9m ng\u00e0y m\u1ed9t t\u1ed1t h\u01a1n. Nh\u1edd \u0111\u00f3, s\u01a1n R\u00e9sistanco B chuy\u00ean s\u01a1n xe \u0111\u1ea1p v\u00e0 s\u01a1n Durolac chuy\u00ean s\u01a1n \u00f4 t\u00f4 m\u1edbi ra \u0111\u1eddi. L\u00e0m xong, \u00f4ng \u0111em s\u1ea3n ph\u1ea9m g\u1eedi \u1edf h\u00e3ng Descous et Cabaud. Do c\u00f3 nhi\u1ec1u cai th\u1ea7u, th\u1ee3 s\u01a1n \u0111\u1ebfn t\u00ecm mua n\u00ean h\u00e3ng n\u00e0y m\u1edbi nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ea1i l\u00fd cho \u00f4ng. \u0110ang l\u00fac kh\u1ea5p kh\u1edfi m\u1eebng th\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ed1 kh\u00e1c x\u1ea9y \u0111\u1ebfn. V\u00ec qu\u00e1 tin ng\u01b0\u1eddi, \u00f4ng cho B\u00f9i Duy C\u1eadn - ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p nh\u1ef1a tr\u00e1m t\u1ef1 do ra v\u00e0o x\u01b0\u1edfng s\u1ea3n xu\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1ee5 d\u1ed7 c\u00f4ng nh\u00e2n Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00e1n - th\u1ee3 chuy\u00ean m\u00f4n c\u1ee7a \u00f4ng tr\u1ed1n v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean \u00f4ng n\u00ean \u0111i ki\u1ec7n, \u00f4ng l\u1eafc \u0111\u1ea7u: - C\u00f3 c\u1ea1nh tranh m\u1edbi c\u00f3 ti\u1ebfn b\u1ed9. \u0110\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi c\u00f3 nguy\u00ean v\u1eadt li\u1ec7u, \u00f4ng nh\u1edd lu\u1eadt s\u01b0 Tr\u1ecbnh \u0110\u00ecnh Th\u1ea3o \u0111\u1ee9ng ra lo li\u1ec7u gi\u1ea5y t\u1edd mua mi\u1ebfng \u0111\u1ea5t c\u1ea3 ng\u00e0n m\u00e9t vu\u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1edf nh\u00e0 m\u00e1y ph\u1ee5 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. C\u1ea3ng S\u00e0i G\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh, nh\u1edd v\u1eady, v\u1eadt li\u1ec7u mua t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhanh M\u1ed9t g\u00f3c kho trong khu nh\u00e0 m\u00e1y s\u01a1n ch\u00f3ng v\u00e0 gi\u1ea3m c\u1ee7a \u00f4ng Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n c\u01b0\u1edbc 198","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG v\u1eadn chuy\u1ec3n. C\u00f3 l\u1ea7n kh\u00e1ch h\u00e0ng k\u00eau than r\u1eb1ng, s\u01a1n R\u00e9sistanco B l\u00e2u kh\u00f4 qu\u00e1! Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c tin, \u00f4ng g\u1ecdi \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i b\u1ea3o ng\u01b0ng cung c\u1ea5p ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 v\u1ed9i v\u00e0ng bay v\u00e0o S\u00e0i G\u00f2n. \u0110i\u1ec1u tra s\u1ef1 vi\u1ec7c, \u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra l\u00e0 c\u00f4ng nh\u00e2n n\u1ea5u ph\u1ea3i m\u1ebb d\u1ea7u non, ch\u01b0a \u0111\u1ea1t y\u00eau c\u1ea7u, nh\u01b0ng s\u1ee3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn th\u1eddi h\u1ea1n giao h\u00e0ng n\u00ean c\u1ee9 giao cho kh\u00e1ch! Th\u1ebf l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u1ee9ng ra nh\u1eadn l\u1ed7i, b\u1ea5t c\u1ee9 ai mua l\u00f4 h\u00e0ng \u0111\u00f3 \u0111em \u0111\u1ebfn tr\u1ea3 th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 l\u1ea1i ti\u1ec1n v\u00e0 k\u00e8m theo l\u1eddi xin l\u1ed7i. Bi\u1ebft gi\u1eef ch\u1eef t\u00edn trong kinh doanh n\u00ean \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi m\u1ebfn m\u1ed9 v\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u1eafp Nam K\u1ef3 l\u1ee5c t\u1ec9nh v\u00e0 sang c\u1ea3 Cao Mi\u00ean, L\u00e0o... \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t s\u01a1n Durolac c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tham d\u1ef1 H\u1ed9i ch\u1ee3 Ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng v\u1ec1 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng. \u00d4ng Ho\u00e0ng \u0110\u00ecnh Khang t\u1eebng l\u00e0m c\u00f4ng nh\u00e2n cho h\u00e3ng s\u01a1n R\u00e9sistanco \u1edf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i: \u201cL\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea1i chi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai, s\u01a1n b\u00e1n r\u1ea5t ch\u1ea1y, h\u00e0ng l\u00e0m ra \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u b\u00e1n h\u1ebft \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, nh\u01b0ng nguy\u00ean li\u1ec7u ngo\u1ea1i nh\u1eadp c\u1ea1n ki\u1ec7t d\u1ea7n, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c b\u1ed9t pha m\u00e0u. C\u1ee5 Nguy\u1ec5n S\u01a1n H\u00e0 \u0111\u00e3 d\u00e0y c\u00f4ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ecf \u0111\u1ea5t s\u00e9t xanh \u1edf S\u01a1n T\u00e2y; \u0111\u1ea5t s\u00e9t m\u00e0u tr\u1eafng, \u0111\u1ecf v\u00e0 v\u00e0ng \u1edf H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 m\u00e0u s\u01a1n k\u00e9m t\u01b0\u01a1i h\u01a1n nguy\u00ean li\u1ec7u ngo\u1ea1i nh\u1eadp, nh\u01b0ng gi\u00e1 th\u00e0nh r\u1ea5t l\u00e0 th\u1ea5p. C\u1ee5 \u0111\u00e3 thu mua c\u00e1c \u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ph\u1ebf li\u1ec7u c\u00f3 ch\u1ee9a ch\u00ec v\u00e0 k\u1ebdm v\u1ec1 n\u1ea5u ch\u1ea3y, sau khi \u0111\u00e3 \u1edf d\u1ea1ng kh\u00f4 th\u00ec nghi\u1ec1n ra tinh b\u1ed9t. B\u1ed9t v\u00e0 d\u1ea7u s\u01a1n \u0111\u01b0a l\u00ean m\u00e1y h\u00f2a tr\u1ed9n v\u00e0o nhau v\u00e0 \u0111\u00f3ng h\u1ed9p mang nh\u00e3n hi\u1ec7u s\u01a1n ch\u1ed1ng r\u1ec9. M\u1eb7t h\u00e0ng n\u00e0y b\u00e1n ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 cung c\u1ea5p cho kh\u00e1ch h\u00e0ng. D\u1ea7u th\u00f4ng v\u00e0 d\u1ea7u tr\u00e1m l\u00e0 hai nguy\u00ean li\u1ec7u kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c trong vi\u1ec7c ch\u1ebf t\u1ea1o s\u01a1n. C\u1ee5 \u0111\u00e3 tr\u1ed3ng th\u00f4ng c\u00f3 nh\u1ef1a \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ed3i n\u00fai thu\u1ed9c l\u00e0ng B\u00ed Trung \u2013 c\u00e1ch U\u00f4ng B\u00ed 6 c\u00e2y s\u1ed1 nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Ninh \u0111\u1ec3 l\u1ea5y nh\u1ef1a. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch l\u00e0m gi\u1ea3m gi\u00e1 th\u00e0nh s\u01a1n. Nh\u1ef1a th\u00f4ng khi \u0111\u01b0a v\u00e0o n\u1ed3i h\u01a1i n\u1ea5u ch\u1ea3y th\u00ec h\u01a1i b\u1ed1c qua \u1ed1ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 g\u1eb7p n\u01b0\u1edbc l\u1ea1nh b\u00ean ngo\u00e0i \u1ed1ng \u0111\u1ed3ng tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee9 n\u01b0\u1edbc m\u00e0 ta th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 Esscence th\u00e9r\u00e9bentine. Ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i trong n\u1ed3i \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i, x\u00e1c nh\u1ef1a th\u00f4ng v\u00e0 r\u00e1c r\u01b0\u1edfi c\u00f2n l\u1ea1i d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y ta l\u1ea1i th\u1ea5y tr\u00ed th\u00f4ng minh v\u00e0 t\u00e0i th\u00e1o v\u00e1t trong kinh doanh s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u1ee7a c\u1ee5. L\u00fac \u0111\u00f3, chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 hai \u0111ang \u1edf giai \u0111o\u1ea1n quy\u1ebft li\u1ec7t, nh\u1ef1a r\u1ea3i \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t khan hi\u1ebfm. C\u1ee5 H\u00e0 \u0111em nh\u1ef1a th\u00f4ng \u0111\u00e3 n\u1ea5u r\u1ed3i \u0111em ra n\u1ea5u l\u1ea1i, l\u1ecdc h\u1ebft r\u00e1c r\u01b0\u1edfi ra, ch\u1ea5t c\u00f2n l\u1ea1i g\u1ecdi l\u00e0 Colophane \u2013 r\u1ed3i n\u1ea5u ch\u1ea3y. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u01b0a ra ngo\u00e0i g\u1eb7p \u0111\u00f4ng l\u1ea1nh v\u00e0 c\u1ee9ng l\u1ea1i th\u00e0nh nh\u1ef1a \u0111\u01b0\u1eddng. C\u1ee5 chia ra l\u00e0m 199"]


Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!
Create your own flipbook