Important Announcement
PubHTML5 Scheduled Server Maintenance on (GMT) Sunday, June 26th, 2:00 am - 8:00 am.
PubHTML5 site will be inoperative during the times indicated!

Home Explore Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Published by TRƯỜNG TIỂU HỌC HẢI TÂN - TP. HẢI DƯƠNG, 2023-08-22 13:19:50

Description: Kể chuyện danh nhân Việt Nam tập 2 - Những người Việt Nam đi tiên phong

Search

Read the Text Version

["B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM h\u1ecdc tr\u00f2 gi\u1eef l\u1ea5y \u201cnghi\u1ec7p nh\u00e0\u201d \u2013 m\u00e0 sau n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00ean tu\u1ed5i nh\u01b0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Minh L\u00fd, Tr\u1ea7n K\u00ednh, Xu\u00e2n Mai, L\u1ec7 Hi\u1ec1n, Ph\u1ea1m Th\u1ecb L\u1eebng... v\u00e0 gi\u1eef vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng t\u1ea1i Nh\u00e0 h\u00e1t ch\u00e8o Vi\u1ec7t Nam, Ca k\u1ecbch Trung \u01b0\u01a1ng sau n\u0103m 1954 t\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee9ng ra th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd g\u00e1nh h\u00e1t T\u1ef1 L\u1ea1c ban (sau \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh Ngh\u1ecb L\u1eadp ban, \u0110\u1ee9c Th\u1ecbnh ban, Nh\u01b0 \u00dd ban v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 \u0110an Thanh ban). C\u00e1c v\u1edf ch\u00e8o c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 chi\u1ebfm l\u0129nh s\u00e2n kh\u1ea5u t\u1eeb Nam ch\u00ed B\u1eafc, r\u1ed3i sang di\u1ec5n c\u1ea3 L\u00e0o, \u0111\u00e2u \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang hoan ngh\u00eanh. Ngo\u00e0i nh\u1eefng v\u1edf k\u1ec3 tr\u00ean, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft: \u0110\u1ee9c M\u1eabu tho\u1ea3i, Tam \u0111\u1ea1i d\u1edf h\u01a1i, Say m\u00e0 t\u1ec9nh, Hai r\u1ec3 c\u01b0\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0y, N\u1eef t\u00fa t\u00e0i v.v.. Sau n\u00e0y, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u00e8o H\u00e0 V\u0103n C\u1ea7u v\u00e0 Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 nh\u1eadn x\u00e9t: \u201cCh\u1ec9 xin n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e2u l\u1ee5c b\u00e1t trong tay c\u1ee5 Ngh\u1ecb \u0111\u00e3 bi\u1ebfn h\u00f3a th\u00e0nh c\u00e1c l\u00e0n \u0111i\u1ec7u ch\u00e8o: ngo\u00e0i ng\u00e2m, v\u1ec9a, b\u1ec9, v\u00ed ra l\u1eddi th\u01a1 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ea3 th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1eddng, sa l\u1ec7ch, h\u00e1t c\u00e1ch, n\u1ed3i ni\u00eau, h\u00e1t th\u1ea3m, h\u00e1t nh\u1ecbp \u0111u\u1ed5i, h\u00e1t nh\u1ecbp ch\u1edd, h\u00e1t v\u00e3n, h\u00e1t s\u1eafp... \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n th\u00e0nh h\u00e1t tr\u1ed1ng qu\u00e2n ho\u1eb7c c\u00e1ch h\u00e1t d\u00e2n ca kh\u00e1c. \u0110\u1ec3 chi\u1ec1u theo th\u1ecb hi\u1ebfu c\u1ee7a kh\u00e1n gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, c\u1ee5 Ngh\u1ecb c\u00f2n s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea3 c\u00e1c l\u00e0n \u0111i\u1ec7u c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng, l\u00e0n \u0111i\u1ec7u tu\u1ed3ng nh\u01b0: ca Nam th\u01b0\u01a1ng, Nam b\u00ecnh, Nam xu\u00e2n, C\u1ed5 b\u1ea3n, Kim ti\u1ec1n, V\u1ecdng phu h\u00e0nh... \u0110\u00f4i l\u00fac c\u1ee5 c\u00f2n d\u00f9ng c\u1ea3 b\u00e0i h\u00e1t T\u00e2y nh\u01b0 Madelon, Marseilaise... v\u00ed d\u1ee5: \u0110\u1ed3ng l\u00f2ng t\u1eeb x\u01b0a, mu\u00f4n d\u00e2n mong kh\u1ea5n \u0110\u1ea5ng tr\u00ean cho Ch\u00faa ra \u0111\u1eddi, c\u1ee9u mu\u00f4n lo\u00e0i ta... T\u1ea5t nhi\u00ean trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, c\u1ee5 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn s\u00e2n kh\u1ea5u ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, cho n\u00ean nh\u00ecn c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u1ee5 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f2n g\u1ee3i l\u00ean nh\u1eefng ch\u1ed7 b\u1ea5t c\u1eadp, song nh\u00ecn chung c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u1ee5 v\u1eabn nh\u01b0 m\u1ed9t n\u00e9t son r\u1ef1c r\u1ee1 trong su\u1ed1t m\u1ea5y tr\u0103m n\u0103m t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ngh\u1ec1 ch\u00e8o h\u00e1t. C\u1ee5 th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean t\u00e0i, \u0111\u01a1n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9c m\u00e3, x\u00f4ng x\u00e1o su\u1ed1t n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u1ea3i tinh th\u1ea7n, kh\u00f4ng v\u00e0ng n\u00e0o mua \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d(1). C\u00f2n nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u L\u00ea Thanh Hi\u1ec1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201c\u0110\u1ea5t n\u00f4i ch\u00e8o l\u1edbn nh\u1ea5t sinh th\u00e0nh ra nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con t\u00e0i n\u0103ng c\u1ed1ng hi\u1ebfn tr\u1ecdn \u0111\u1eddi m\u00ecnh v\u00e0o s\u1ef1 nghi\u1ec7p ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u00e2n kh\u1ea5u d\u00e2n t\u1ed9c, m\u00e0 trong \u0111\u00f3, ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t l\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef vai tr\u00f2 ti\u00ean phong v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 nghi\u1ec7p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ho\u00e1 s\u00e2n kh\u1ea5u 50","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ch\u00e8o \u1edf n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX\u201d(2). C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb ng\u00e0nh ch\u00e8o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5n h\u01b0ng m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i r\u1ef1c r\u1ee1. Sau n\u0103m 1945, t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u00f3 nhi\u1ec1u bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng. \u0110o\u00e0n ch\u00e8o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb gi\u1ea3i th\u1ec3, \u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c con Nguy\u1ec5n Th\u1ecb \u0110\u1ecbnh, Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh \u0110\u00e0n n\u00e1o n\u1ee9c \u0111i theo ng\u1ecdn c\u1edd ch\u00ednh ngh\u0129a c\u1ee7a Vi\u1ec7t Minh. \u00d4ng v\u00e0o Thanh H\u00f3a, l\u00ean Y\u00ean B\u00e1i, Ph\u00fa Th\u1ecd... \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt ch\u00e8o ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00e1ch m\u1ea1ng v\u00e0 kh\u00e1ng chi\u1ebfn. Th\u1eddi gian n\u00e0y, \u00f4ng v\u1eabn d\u00e0nh nhi\u1ec1u t\u00e2m huy\u1ebft \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n ngh\u1ec1 cho th\u1ebf h\u1ec7 sau. T\u1eeb n\u0103m 1952, v\u00ec \u1ed1m n\u1eb7ng ngh\u1ec7 s\u0129 Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb ph\u1ea3i tr\u1edf v\u1ec1 H\u00e0 N\u1ed9i d\u01b0\u1ee1ng b\u1ec7nh v\u00e0 m\u1ea5t ng\u00e0y 13.5 \u00e2m l\u1ecbch 1954. Nh\u1eb1m ghi nh\u1edb c\u00f4ng \u01a1n c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc ti\u1ec1n b\u1ed1i khai s\u00e1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt ch\u00e8o hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, m\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1993, C\u1ee5c Ngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u00e2n kh\u1ea5u, Nh\u00e0 h\u00e1t ch\u00e8o Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 S\u1edf V\u0103n h\u00f3a th\u00f4ng tin H\u1ea3i H\u01b0ng (nay l\u00e0 H\u01b0ng Y\u00ean) \u0111\u00e3 c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh x\u00e2y l\u1ea1i m\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 d\u1ef1ng bia k\u1ef7 ni\u1ec7m. Tr\u00ean bia c\u00f3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f4ng lao Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb: \u201c\u0110\u00e3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn nhi\u1ec1u s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0o s\u1ef1 nghi\u1ec7p k\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n ngh\u1ec7 thu\u1eadt ch\u00e8o n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XX\u201d v\u00e0 c\u00e2u v\u1ecdng c\u1ea3m: Nh\u00e2n sinh \u0111\u00e0nh h\u1eefu h\u1ea1n, Ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u1eabn v\u00f4 c\u00f9ng. 1 & 2 Tuy\u1ec3n t\u1eadp ch\u00e8o c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng - Nguy\u1ec5n \u0110\u00ecnh Ngh\u1ecb (t\u1eadp 1) C\u1ee5c Ngh\u1ec7 thu\u1eadt s\u00e2n kh\u1ea5u XB 1994. 51","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM CAO V\u0102N L\u1ea6U Cha \u0111\u1ebb c\u1ee7a b\u00e0i \u201cv\u1ecdng c\u1ed5\u201d - b\u1ea3n nh\u1ea1c vua tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u ca k\u1ecbch \u00c1nh tr\u0103ng nh\u1ee3t nh\u1ea1t tr\u1ea3i d\u00e0i tr\u00ean s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc m\u00eanh mang. Gi\u00f3 lao xao ngo\u00e0i r\u1eebng tr\u00e0m, r\u1eebng \u0111\u01b0\u1edbc... \u0110\u00e2u \u0111\u00f3 v\u1ecdng v\u1ec1 ti\u1ebfng h\u00f2 nh\u01b0 m\u01a1n tr\u1edbn, nh\u01b0 quy\u1ebfn luy\u1ebfn kh\u00f4ng d\u1ee9t: \u201cH\u00f2 \u01a1... \u01a1! Anh th\u01b0\u01a1ng em, anh s\u1eafm cho em b\u1ed9 \u00e1o d\u00e0i m\u00e0u c\u00e0, m\u00e0u huy\u1ebft. Anh \u0111\u00e2y n\u00f3i thi\u1ec7t, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i n\u00f3i c\u00e0n. Anh \u0111\u00e2y s\u1eafm cho em m\u1ed9t c\u00e2y ki\u1ebfng v\u00e0ng ch\u1ea1m t\u00f2ng, ch\u1ea1m b\u00e1; m\u1ed9t b\u1ed9 c\u00e0 r\u00e1 ch\u1ea1m c\u1eedu long h\u01b0\u1eddn. Anh s\u1eafm cho em \u00e1o t\u00fai \u0111\u1ee7 m\u00e0u, l\u1ee5a H\u00e0 \u0110\u00f4ng, Nh\u1ea1c s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u l\u1ee5c so\u1ea1n. Anh ch\u1ec9 s\u1eafm cho anh m\u1ed9t c\u00e1i n\u00f3n l\u00e1 \u0111\u00e1ng gi\u00e1 hai \u0111\u1ed3ng xu. \u0102n c\u01a1m r\u1ed3i, anh h\u00fat thu\u1ed1c r\u00ea v\u1ea5n l\u00e1 tr\u00e2m b\u1ea7u. Mi\u1ec5n cho anh m\u1ed9t ch\u1eef \u0103n n\u1eb1m t\u00ecnh ch\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1ee3, c\u1ef1c kh\u1ed5 g\u00ec anh c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 than...\u201d. Ti\u1ebfng h\u00f2 lao xao l\u1eddi t\u00ecnh t\u1ef1 c\u1ee7a \u0111\u00f4i l\u1ee9a \u0111ang y\u00eau. C\u00f2n ch\u1eb3ng l\u1ebd, m\u1ed1i t\u00ecnh \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh l\u1ea1i k\u1ebft th\u00fac bu\u1ed3n b\u00e3 th\u1ebf n\u00e0y sao? Ch\u00e0ng trai c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng Nam n\u00e9n ti\u1ebfng th\u1edf d\u00e0i. Tr\u00ean v\u00f2m tr\u1eddi l\u1eadp l\u00f2e m\u1ed9t v\u00e0i con \u0111om \u0111\u00f3m bay qua. B\u1ea5t ch\u1ee3t, l\u1ea1i c\u00f3 ti\u1ebfng h\u00f2 v\u1ecdng l\u1ea1i bu\u1ed3n n\u00e3o ru\u1ed9t: \u201cH\u00f2 \u01a1... \u01a1! Gi\u00f3 th\u1ed5i liu riu, gi\u1ec1 l\u1ee5c b\u00ecnh tr\u00f4i l\u00edu r\u00edu. Xin \u0111\u1eebng b\u1eadn b\u1ecbu b\u1edb \u0111i\u1ec7u chung t\u00ecnh...\u201d. M\u1ed9t gi\u1ecdt n\u01b0\u1edbc m\u1eaft n\u00f3ng l\u0103n d\u00e0i tr\u00ean 52","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG m\u00e1. Ch\u00e0ng \u0111\u00e3 kh\u00f3c. L\u1ebd n\u00e0o v\u00ec quan ni\u1ec7m \u201ctam ni\u00ean v\u00f4 t\u1eed b\u1ea5t th\u00e0nh th\u00ea\u201d m\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i \u201c\u0111\u1ec3\u201d v\u1ee3? Nh\u1edb ng\u00e0y n\u00e0o c\u0169ng tr\u00ean s\u00f4ng n\u01b0\u1edbc m\u00eanh m\u00f4ng n\u00e0y, qua c\u00e2u h\u00f2, m\u00ecnh t\u1ecf t\u00ecnh v\u1edbi n\u00e0ng, c\u00f9ng th\u1ec1 \u0103n \u0111\u1eddi \u1edf ki\u1ebfp v\u1edbi nhau. \u0110\u00eam \u1ea5y, \u00e1nh tr\u0103ng c\u0169ng t\u00e1i nh\u1ee3t nh\u01b0 \u0111\u00eam nay nh\u01b0ng ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi trong tr\u1ebbo c\u1ee7a n\u00e0ng vang l\u00ean nghe \u1ea5m \u00e1p qu\u00e1 ch\u1eebng! Chao \u01a1i! M\u01b0\u1eddng t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i gi\u1ecdng c\u01b0\u1eddi \u1ea5y, ch\u00e0ng t\u01b0\u1edfng ch\u1eebng nh\u01b0 ai \u0111\u00f3 l\u1ea5y dao \u0111\u00e2m v\u00e0o trong tr\u00e1i tim m\u00ecnh. Ch\u00e0ng \u0111au nh\u00f3i trong ng\u1ef1c. Theo ch\u1eef t\u00ecnh hay theo ch\u1eef hi\u1ebfu? T\u00e2m h\u1ed3n ch\u00e0ng r\u1ed1i b\u1eddi. Ti\u1ebfng v\u1ea1c \u0103n s\u01b0\u01a1ng r\u01a1i l\u1ea1c l\u00f5ng tr\u00ean thinh kh\u00f4ng... \u0110\u00eam \u0111\u00e3 khuya. S\u01b0\u01a1ng th\u1ea5m \u00e1o. Gi\u00f3 th\u1ed5i qua r\u1eb7ng c\u00e2y m\u1eafm, m\u00f9 u, \u00f4 r\u00f4... nh\u1eefng \u00e2m thanh c\u1ee7a qu\u00ea ki\u1ec3ng. Nh\u1edb \u0111\u1ebfn v\u1ee3 m\u00e0 nay mai ph\u1ea3i xa c\u00e1ch, ch\u00e0ng c\u1ea7m c\u00e2y \u0111\u00e0n tr\u00fat t\u00e2m s\u1ef1 bu\u1ed3n b\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh xu\u1ed1ng d\u00e2y B\u1eafc v\u1edbi t\u1eebng cung b\u1eadc \u201cH\u00f2 l\u00ecu xang x\u1ebf c\u1ed1ng...\u201d. L\u1ebd n\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi t\u00ecnh t\u1eebng \u0111\u1ea7u \u1ea5p tay g\u1ed1i, ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng sinh con m\u00e0 m\u00ecnh ph\u1ea3i b\u1ecf \u0111\u1ec3 \u0103n n\u1eb1m v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c? Tr\u1eddi xanh th\u0103m th\u1eb3m n\u00e0o ch\u1ee9ng gi\u00e1m cho s\u1ef1 b\u1ed9i b\u1ea1c n\u00e0y? V\u1ee3 ch\u00e0ng d\u00f9 r\u1ea5t y\u00eau ch\u00e0ng, nh\u01b0ng c\u0169ng s\u1ee3 l\u1eddi m\u1eafng nhi\u1ebfc c\u1ee7a m\u1eb9 ch\u1ed3ng n\u00ean \u0111\u00e3 tr\u1ed1n v\u1ec1 nh\u00e0 cha m\u1eb9. C\u00f2n ch\u00e0ng b\u1ecb m\u1eb9 canh ch\u1eebng n\u00ean kh\u00f4ng \u0111i t\u00ecm v\u1ee3 \u0111\u01b0\u1ee3c. G\u1ea1t n\u01b0\u1edbc m\u1eaft, ch\u00e0ng ng\u01b0\u1edbc nh\u00ecn l\u00ean v\u00f2m tr\u1eddi v\u00e0 c\u1ea5t ti\u1ebfng h\u00e1t(1): 1. T\u1eeb l\u00e0 t\u1eeb phu tr\u01b0\u1edbng 2. B\u1eedu ki\u1ebfm s\u1eafc phong l\u00ean \u0111\u00e0ng 3. V\u00e0o ra lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng 4. \u0110\u00eam n\u0103m canh m\u01a1 m\u00e0ng 5. Em lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin nh\u1ea1n 6. \u00d4i! Gan v\u00e0ng qu\u1eb7n \u0111au 1\t \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i theo b\u1ea3n c\u1ee7a nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u1ea3i. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t v\u00e0i b\u1ea3n kh\u00e1c c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00f4i ch\u1ed7 nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, GSTS Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u00ea theo b\u1ea3n c\u1ee7a B\u00f9i Trung T\u00edn th\u00ec: \u201c1. T\u1eeb l\u00e0 t\u1eeb phu tr\u01b0\u1edbng; 2. B\u00e1u ki\u1ebfm s\u1eafc ph\u00e2n l\u00ean \u0111\u00e0ng; 3. V\u00e0o ra lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin nh\u1ea1n 4. N\u0103m canh m\u01a1 m\u00e0ng; 5. Em lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng; 6. \u00d4i! Gan v\u00e0ng th\u00eam \u0111au; 7. \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ea7u xa ong b\u01b0\u1edbm; 8. Xin \u0111\u1eebng ph\u1ee5 ngh\u0129a t\u00e0o khang; 9. C\u00f2n \u0111\u00eam lu\u1ed1ng trong tin b\u1ea1n; 10. Ng\u00e0y m\u1ecfi m\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu; 11. V\u1ecdng phu lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng; 12. L\u00f2ng xin ch\u1edb ph\u1ee5 ph\u00e0ng; 13. Ch\u00e0ng l\u00e0 ch\u00e0ng c\u00f3 hay; 14. \u0110\u00eam thi\u1ebfp n\u1eb1m lu\u1ed1ng nh\u1eefng s\u1ea7u t\u00e2y; 15. Bi\u1ebft bao thu\u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y sum v\u1ea7y; 16. Duy\u00ean s\u1eaft c\u1ea7m \u0111\u1eebng l\u1ee3t phai; 17. L\u00e0 nguy\u1ec7n cho ch\u00e0ng; 18. Hai ch\u1eef b\u00ecnh an; 19. Tr\u1edf l\u1ea1i gia \u0111\u00e0ng; 20. Cho \u00e9n nh\u1ea1n hi\u1ec7p \u0111\u00f4i (B\u00e1o Thanh Ni\u00ean s\u1ed1 30\/9\/1998) v.v... 53","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM 7. \u0110\u01b0\u1eddng d\u1ea7u xa ong b\u01b0\u1edbm 8. Xin \u0111\u00f3 \u0111\u1eebng ph\u1ee5 ngh\u0129a t\u00e0o khang 9. C\u00f2n \u0111\u00eam lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin b\u1ea1n 10. Ng\u00e0y m\u1ecfi m\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu 11. V\u1ecdng phu v\u1ecdng, lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng 12. L\u00f2ng xin ch\u1edb ph\u1ee5 ph\u00e0ng 13. Ch\u00e0ng h\u1ee1i ch\u00e0ng c\u00f3 hay 14. \u0110\u00eam thi\u1ebfp n\u1eb1m lu\u1ed1ng nh\u1eefng s\u1ea7u t\u00e2y 15. Bi\u1ebft bao thu\u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y sum v\u1ea7y 16. Duy\u00ean s\u1eaft c\u1ea7m \u0111\u1eebng l\u1ee3t phai 17. Thi\u1ebfp c\u0169ng nguy\u1ec7n cho ch\u00e0ng 18. Nguy\u1ec7n cho ch\u00e0ng hai ch\u1eef b\u00ecnh an 19. Mau tr\u1edf l\u1ea1i gia \u0111\u00e0ng 20. Cho \u00e9n nh\u1ea1n hi\u1ec7p \u0111\u00f4i. Ti\u1ebfng h\u00e1t b\u1eadt ra t\u1eeb l\u1ed3ng ng\u1ef1c \u0111ang \u0111au \u0111\u1edbn \u0111i\u00ean d\u1ea1i. T\u1eebng c\u00e2u ch\u1eef c\u1ee9 tr\u00e0o ra, tr\u00e0o ra nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac ch\u00e2n t\u00ecnh, n\u1ed3ng n\u00e0n ngh\u0129a v\u1ee3 t\u00ecnh ch\u1ed3ng. L\u00fac \u1ea5y, trong t\u00e2m tr\u00ed c\u1ee7a ch\u00e0ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3n t\u00edch \u201cCh\u1ee9c c\u1ea9m h\u1ed3i v\u0103n\u201d qua t\u00e2m tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00e0ng T\u00f4 Hu\u1ec7 \u2013 v\u1ee3 V\u01b0\u01a1ng Thao. Ch\u1ed3ng c\u1ee7a n\u00e0ng \u0111i l\u00ednh \u0111\u00f3ng \u1edf ph\u01b0\u01a1ng xa l\u00e2u ng\u00e0y kh\u00f4ng v\u1ec1, n\u00e0ng \u1edf nh\u00e0 th\u01b0\u01a1ng nh\u1edb ch\u1ed3ng da di\u1ebft, kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao b\u00e8n l\u00e0m b\u00e0i v\u0103n th\u00eau l\u00ean Nh\u1ea1c s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u g\u1ea5m. Sau \u0111\u00f3, n\u00e0ng \u0111em d\u00e2ng l\u00ean nh\u00e0 vua, xin cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f9ng sum h\u1ecdp. Vua xem xong \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 c\u00f3 t\u00e0i, th\u1ee7y chung m\u00e0 cho ch\u1ed3ng v\u1ec1 c\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng. Ti\u1ebfng h\u00e1t v\u1eeba d\u1ee9t, ch\u00e0ng c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y l\u00f2ng m\u00ecnh nh\u1eb9 nh\u00f5m. Ch\u1eafc ch\u1eafn, l\u00fac \u1ea5y ch\u00e0ng kh\u00f4ng ngh\u0129 b\u1ea3n \u201cD\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang\u201d(\u0110\u00eam khuya nghe ti\u1ebfng tr\u1ed1ng nh\u1edb 54","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ch\u1ed3ng) s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e0i \u201cV\u1ecdng c\u1ed5\u201d th\u00f4ng d\u1ee5ng nh\u1ea5t trong gi\u1edbi c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng, b\u1ea3n nh\u1ea1c vua c\u1ee7a s\u00e2n kh\u1ea5u ca k\u1ecbch (1). Ch\u00e0ng thanh ni\u00ean c\u00f3 t\u00e2m s\u1ef1 bu\u1ed3n \u0111\u00f3 l\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u (th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi S\u00e1u L\u1ea7u) sinh n\u0103m 1892 (c\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u ghi n\u0103m 1890), l\u00e0 con th\u1ee9 s\u00e1u trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh ngh\u00e8o \u1edf x\u00e3 Thu\u1eadn M\u1ef9, T\u00e2n An (nay l\u00e0 huy\u1ec7n Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ec9nh Long An). Nh\u01b0ng do sinh k\u1ebf, n\u0103m \u00f4ng l\u00ean b\u1ed1n tu\u1ed5i th\u00ec cha \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a gia \u0111\u00ecnh v\u1ec1 C\u00e0 Mau l\u1eadp nghi\u1ec7p v\u00e0 \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf B\u1ea1c Li\u00eau. Do ng\u01b0\u1eddi cha m\u00ea nh\u1ea1c c\u1ed5 n\u00ean ngo\u00e0i th\u1eddi gian \u0111i h\u1ecdc, S\u00e1u L\u1ea7u c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c cha cho \u0111i h\u1ecdc ban \u0111\u00eam l\u1edbp c\u1ed5 nh\u1ea1c \u1edf nh\u00e0 th\u1ea7y Nh\u1ea1c Kh\u1ecb \u2013 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 gi\u1edbi m\u1ed9 \u0111i\u1ec7u th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd t\u00f4n vinh l\u00e0 ngh\u1ec7 s\u0129 ch\u01a1i nh\u1ea1c t\u00e0i t\u1eed gi\u1ecfi nh\u1ea5t. C\u00e0ng h\u1ecdc, S\u00e1u L\u1ea7u c\u00e0ng ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng d\u1ea1, ai ai c\u0169ng th\u00e1n ph\u1ee5c. C\u00f3 l\u1ea7n, S\u00e1u L\u1ea7u \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ban nh\u1ea1c l\u1ec5 l\u1edbn v\u1edbi c\u00e1c th\u1ea7y \u0111\u1eddn \u1edf l\u1ee5c t\u1ec9nh v\u1ec1 thi th\u1ed1 t\u00e0i n\u0103ng. Th\u1ea7y Nh\u1ea1c Kh\u1ecb n\u00f3i: \u201cTh\u1eb1ng L\u1ea7u x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng thay m\u1eb7t th\u1ea7y \u0111i thi m\u00e0 kh\u00f4ng lo l\u1eafng g\u00ec c\u1ea3\u201d. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 th\u1eddi gian m\u00e0 S\u00e1u L\u1ea7u th\u1ea7m th\u01b0\u01a1ng tr\u1ed9m nh\u1edb c\u00f4 Hai Th\u00e2n \u2013 con g\u00e1i c\u1ee7a th\u1ea7y. Nh\u01b0ng r\u1ed3i do gia \u0111\u00ecnh qu\u00e1 ngh\u00e8o, cu\u1ed9c t\u00ecnh duy\u00ean n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u c\u1ea3. Bu\u1ed3n b\u00e3, S\u00e1u L\u1ea7u ngh\u1ec9 h\u1ecdc. Th\u1eddi gian sau, ch\u00e0ng \u0111\u1ee9ng ra th\u00e0nh l\u1eadp ban nh\u1ea1c l\u1ec5 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 b\u00e0 con ch\u00f2m x\u00f3m v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n c\u00f3 ti\u1ebfng vang kh\u1eafp l\u1ee5c t\u1ec9nh. N\u0103m 1916, c\u00f4 Hai Th\u00e2n b\u01b0\u1edbc l\u00ean xe hoa v\u1ec1 nh\u00e0 ch\u1ed3ng th\u00ec gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u1ee9ng ra c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 cho S\u00e1u L\u1ea7u \u2013 c\u00f4 Tr\u1ea7n Th\u1ecb T\u1ea5n. Cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n n\u00e0y, ai c\u0169ng khen l\u00e0 \u0111\u1eb9p \u0111\u00f4i. Nh\u01b0ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn ba n\u0103m sau, n\u0103m 1919 c\u1ea3 hai v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 con n\u1ed1i d\u00f5i. B\u1edfi v\u1eady n\u00ean m\u1edbi 1\t Theo nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u B\u00f9i Trung T\u00edn, nh\u00e0 gi\u00e1o Tr\u1ecbnh Thi\u00ean T\u01b0 (Long Xuy\u00ean) c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1edbi nh\u1ea1c s\u0129 Ch\u00edn T\u00e2m th\u00ec b\u1ea3n D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang c\u1ee7a nh\u1ea1c s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u ban \u0111\u1ea7u c\u00f3 22 c\u00e2u, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ho\u00e0i Lang v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u01b0a cho danh ca B\u1ea3y Ki\u00ean nhu\u1eadn s\u1eafc. \u0110\u1ecdc xong, th\u1ea5y c\u00f3 v\u00e0i c\u00e2u tr\u00f9ng \u00fd n\u00ean danh ca B\u1ea3y Ki\u00ean \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb r\u00fat l\u1ea1i c\u00f2n 20 c\u00e2u v\u00e0 th\u00eam v\u00e0o t\u1ef1a hai ch\u1eef \u201cD\u1ea1 c\u1ed5\u201d th\u00e0nh ra \u201cD\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang\u201d. 1. T\u1eeb l\u00e0 t\u1eeb phu tr\u01b0\u1edbng; 2. B\u00e1u ki\u1ebfm s\u1eafc ph\u00e2n l\u00ean \u0111\u00e0ng; 3. V\u00e0o ra lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin nh\u1ea1n; 4. N\u0103m canh m\u01a1 m\u00e0ng; 5. Em lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng; 6. \u00d4i gan v\u00e0ng th\u00eam \u0111au; 7. \u0110\u01b0\u1eddng xa d\u00f9 ong b\u01b0\u1edbm; 8. Xin \u0111\u00f3 \u0111\u1eebng ph\u1ee5 ngh\u0129a t\u00e0o khang; 9. H\u00e0ng \u0111\u00eam lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin b\u1ea1n; 10. Ng\u00e0y m\u1ecfi m\u00f2n nh\u01b0 \u0111\u00e1 v\u1ecdng phu; 11. V\u1ecdng phu lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng; 12. L\u00f2ng xin ch\u1edb ph\u1ee5 ph\u00e0ng; 13. Ch\u00e0ng l\u00e0 ch\u00e0ng c\u00f3 hay; 14. \u0110\u00eam thi\u1ebfp n\u1eb1m lu\u1ed1ng nh\u1eefng s\u1ea7u t\u00e2y; 15. Bi\u1ebft bao thu\u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u00e2y sum v\u1ea7y; 16. Duy\u00ean s\u1eaft c\u1ea7m \u0111\u1eebng l\u1ee3t phai; 17. L\u1eddi nguy\u1ec7n v\u1edbi tr\u1eddi; 18. Ch\u1ee9ng gi\u00e1m l\u00f2ng t\u00f4i; 19. Khi g\u00f3c bi\u1ec3n ch\u00e2n tr\u1eddi; 20. Em ch\u00fac ch\u00e0ng v\u1ea1n an \u00fd; 21. Nay tr\u1edf l\u1ea1i gia \u0111\u00e0ng; 22. Cho \u00e9n nh\u1ea1n hi\u1ec7p \u0111\u00f4i. B\u1ea3n 22 c\u00e2u, n\u0103m 1992 nh\u1ea1c s\u0129 NS\u01afT T\u1ea5t \u0110\u1ea1t ca tr\u00ean \u0110\u00e0i Ti\u1ebfng N\u00f3i Nh\u00e2n D\u00e2n TP.H\u1ed3 Ch\u00ed Minh trong ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh CLB Truy\u1ec1n th\u1ed1ng (Xem b\u00e1o V\u0103n Ngh\u1ec7 TP.H\u1ed3 Ch\u00ed Minh s\u1ed1 89 ra ng\u00e0y 13\/5\/1993). V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y ch\u00fang t\u00f4i n\u00eau ra \u0111\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u1ecdc tham kh\u1ea3o th\u00eam. 55","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM c\u00f3 chuy\u1ec7n b\u1eaft \u00f4ng \u0111\u1ec3 v\u1ee3 v\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a b\u1ea3n D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau \u1edf tr\u00ean. L\u1ea1 thay, sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh b\u1ea3n \u201cD\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang\u201d th\u00ec \u00edt l\u00e2u sau v\u1ee3 \u00f4ng th\u1ee5 thai. C\u00f3 l\u1ebd, tr\u1eddi \u0111\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f3 nh\u00e2n ngh\u0129a ch\u0103ng? Tr\u01b0\u1edbc tin vui n\u00e0y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u00fac m\u1eebng \u00f4ng v\u00e0 n\u00f3i vui: \u201cChao \u01a1i! Con c\u1ee7a th\u1ea7y \u0111\u1eddn c\u00f3 kh\u00e1c, n\u00f3 ch\u1edd ba n\u00f3 vi\u1ebft xong b\u1ea3n nh\u1ea1c n\u00f3 m\u1edbi ch\u1ecbu ra \u0111\u1eddi\u201d. Hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 v\u1edbi nhau \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y ng\u01b0\u1eddi con \u2013 n\u0103m trai v\u00e0 hai g\u00e1i. B\u1ea3n \u201cD\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c Cao V\u0103n L\u1ea7u \u0111em ra \u0111\u1eddn cho anh em ngh\u1ec7 s\u0129 nghe \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u00f3ng g\u00f3p. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 \u00f4ng Tr\u1ea7n Xu\u00e2n Th\u01a1 \u2013 th\u1ea7y tu\u1ed3ng c\u1ee7a g\u00e1nh h\u00e1t Ba X\u00fa \u1edf B\u1ea1c Li\u00eau \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ed5i hai ch\u1eef \u201cD\u1ea1 c\u1ed5\u201d (ti\u1ebfng tr\u1ed1ng \u0111\u00eam) th\u00e0nh ch\u1eef \u201cV\u1ecdng c\u1ed5\u201d (tr\u1ed1ng v\u1ecdng l\u1ea1i) cho r\u1ed9ng ngh\u0129a h\u01a1n. Th\u1ebf l\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3, n\u00f3 mang t\u00ean V\u1ecdng c\u1ed5 ho\u00e0i lang, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u00edch, chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed tr\u1ee5 c\u1ed9t trong c\u00e1c bu\u1ed5i bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n thay th\u1ebf cho b\u00e0i T\u1ee9 \u0110\u1ea1i o\u00e1n trong t\u1ec9nh B\u1ea1c Li\u00eau. Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh T\u00f2ng cho r\u1eb1ng: \u201cL\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i b\u1ea3n thu\u1ed9c \u0111i\u1ec7u th\u1ee9c O\u00e1n, g\u1ed3m 20 c\u00e2u, m\u1ed7i c\u00e2u 2 nh\u1ecbp. Giai \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c r\u1ea5t \u0111\u1eb7c s\u1eafc, m\u1edbi nghe qua c\u00f3 ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 c\u1ee7a h\u01a1i Xu\u00e2n (H\u00e0nh v\u00e2n) l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec \u0111\u00f3 c\u1ee7a h\u01a1i Ai (Xu\u00e2n n\u1eef), r\u1ed3i t\u1eebng ch\u1eadp l\u1ea1i nghe h\u01a1i D\u1ef1ng (T\u1ee9 \u0111\u1ea1i o\u00e1n). C\u1ea3 ba l\u00e0n h\u01a1i Xu\u00e2n, Ai v\u00e0 D\u1ef1ng quy\u1ec7n l\u1ea5y nhau, l\u00e0m cho D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang c\u00e0ng nghe c\u00e0ng h\u1ea5p d\u1eabn\u201d(1). Sau \u0111\u00f3, g\u00e1nh c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng T\u1eadp \u00cdch Ban c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 T\u01b0 Ch\u01a1i (t\u1ee9c Hu\u1ef3nh Th\u1ee7 Trung) v\u00e0 nhi\u1ec1u ngh\u1ec7 s\u0129 kh\u00e1c \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb nh\u1ecbp \u0111\u00f4i l\u00ean nh\u1ecbp 64... Th\u1eddi k\u1ef3 t\u1eeb n\u0103m 1920-1926 l\u00e0 nh\u1ecbp \u0111\u00f4i nguy\u00ean th\u1ee7y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0a D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Quy\u1ebfn v\u1edbi v\u1edf B\u1ed9i phu qu\u1ea3 b\u00e1o do Ph\u1ea1m C\u00f4ng B\u00ecnh s\u00e1ng t\u00e1c \u2013 trong \u0111\u00f3, nh\u00e2n v\u1eadt L\u00fd Ng\u1ecdc Th\u01a1 \u0111\u00e3 ca nh\u1ecbp \u0111\u00f4i do Nguy\u1ec5n Tr\u1ecdng Quy\u1ebfn vi\u1ebft; th\u1eddi k\u1ef3 1927-1935 t\u0103ng l\u00ean nh\u1ecbp 4 v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 Ti\u1ebfng nh\u1ea1n trong s\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 T\u01b0 Ch\u01a1i v\u00e0 \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng qua v\u1edf Gi\u00e1 tr\u1ecb danh d\u1ef1 c\u1ee7a so\u1ea1n gi\u1ea3 N\u0103m Ch\u00e2u; th\u1eddi k\u1ef3 1936-1945 t\u0103ng l\u00ean nh\u1ecbp 8 qua t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 V\u0103ng v\u1eb3ng ti\u1ebfng chu\u00f4ng ch\u00f9a do ngh\u1ec7 s\u0129 N\u0103m Ngh\u0129a ca t\u1ea1i B\u1ea1c Li\u00eau, r\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c thu d\u0129a ph\u00e1t h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i; th\u1eddi k\u1ef3 1946-1954 1\tNgh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng trang s\u1eed \u2013 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh T\u00f2ng, Vi\u1ec7n S\u00e2n kh\u1ea5u XB 1997, trang 81. 56","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG t\u0103ng l\u00ean nh\u1ecbp 16 v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m T\u00f4n T\u1eabn gi\u1ea3 \u0111i\u00ean do \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t danh ca \u00dat Tr\u00e0 \u00d4n th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o; th\u1eddi k\u1ef3 1955-1964 t\u0103ng l\u00ean nh\u1ecbp 32 nh\u01b0 b\u1ea3n v\u1ecdng c\u1ed5 ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 \u0110\u1ed9i g\u1ea1o \u0111\u01b0\u1eddng xa c\u1ee7a so\u1ea1n gi\u1ea3 Ki\u00ean Giang v\u1edbi gi\u1ecdng ca c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 H\u1eefu Ph\u01b0\u1edbc; th\u1eddi k\u1ef3 1965 tr\u1edf v\u1ec1 sau n\u00e0y t\u0103ng l\u00ean nh\u1ecbp 64, ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u01b0 b\u1ea3n v\u1ecdng c\u1ed5 Ba R\u00e2u \u0111i Ch\u1ee3 L\u1edbn c\u1ee7a so\u1ea1n gi\u1ea3 Vi\u1ec5n Ch\u00e2u do ngh\u1ec7 s\u0129 V\u0103n H\u01b0\u1eddng ca v.v... \u201cQu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed5i v\u00e0 ch\u1ea5t c\u0169ng \u0111\u1ed5i, l\u00e0m cho v\u1ecdng c\u1ed5 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u1eeba n\u00e2ng cao, v\u1eeba pha t\u1ea1p, v\u1eeba mang t\u00ednh b\u00e1c h\u1ecdc, v\u1eeba mang t\u00ednh d\u00e2n gian. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, ai c\u0169ng ca \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecdng c\u1ed5. Nh\u01b0ng ca v\u1ecdng c\u1ed5 cho th\u1eadt hay, ph\u1ea3i ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u su\u1ed1t \u0111\u1eddi. \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t danh ca \u00dat Tr\u00e0 \u00d4n \u0111\u00e3 t\u1eebng n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady. Trong th\u1ef1c ti\u1ec5n s\u00e1ng t\u1ea1o, d\u1ec5 nh\u1eadn th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Ph\u00e0m vi\u1ebft l\u1eddi ca cho b\u1ea5t c\u1ee9 b\u00e0i b\u1ea3n c\u1ed5 nh\u1ea1c n\u00e0o, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u1ecb g\u00f2 b\u00f3 theo t\u1eebng n\u1ed1t nh\u1ea1c. C\u00f2n l\u1eddi ca c\u1ee7a v\u1ecdng c\u1ed5 ph\u00f3ng kho\u00e1ng h\u01a1n, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 l\u1eddi th\u01a1 ho\u1eb7c nh\u1eefng v\u1ea7n \u0111i\u1ec7u h\u00f2 l\u00fd. Ch\u1ea5t v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a k\u1ecbch b\u1ea3n c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng l\u00ean. T\u00f3m l\u1ea1i, t\u1eeb khi c\u00f3 v\u1ecdng c\u1ed5, c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng c\u00e0ng thu h\u00fat kh\u00e1n gi\u1ea3\u201d(1). \u201cNg\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t ch\u00fang ta \u01b0a th\u00edch v\u1ecdng c\u1ed5 v\u00ec b\u1ea3n ca \u1ea5y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho tu\u1ed3ng c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng trong nh\u1eefng l\u1edbp gay c\u1ea5n v\u00e0 c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t. M\u1ed9t tu\u1ed3ng h\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ca v\u1ecdng c\u1ed5 ho\u1eb7c ca \u00edt qu\u00e1 s\u1ebd b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i. Gi\u1ecdng ca v\u1ecdng c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eadm r\u00e3i, r\u00f5 r\u00e0ng, minh b\u1ea1ch v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ca c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 l\u01b0u \u00fd ng\u01b0\u1eddi nghe. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ecdng ca \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1eeba ca v\u1eeba n\u00f3i chuy\u1ec7n r\u1ea5t h\u1ea1p cho nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0 van c\u1ea7u m\u00e0 c\u00e1c gi\u1ecdng ca kh\u00e1c kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u1eb7ng\u201d.(2) Nh\u1eefng l\u1eddi b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 chuy\u00ean m\u00f4n \u0111\u00e3 kh\u00e1i qu\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c s\u1ed1ng t\u1eeb D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang \u0111\u1ebfn v\u1ecdng c\u1ed5 v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. Tr\u00ean b\u00e1o D\u00e2n Quy\u1ec1n ra ng\u00e0y 21\/11\/1963 xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, \u00f4ng Cao V\u0103n L\u1ea7u c\u00f3 cho in b\u1ee9c t\u00e2m th\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 \u0111o\u1ea1n: \u201cB\u00e2y gi\u1edd b\u1ea3n v\u1ecdng c\u1ed5 t\u1eeb nh\u1ecbp \u0111\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5i \u0111\u1ebfn nh\u1ecbp 32 m\u1ed7i c\u00e2u l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb nh\u1ea1c s\u01b0, nh\u1ea1c s\u0129, so\u1ea1n gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ee9a con tinh th\u1ea7n chung c\u1ee7a qu\u00fd v\u1ecb. T\u00f4i xin giao \u0111\u1ee9a con \u1ea5y cho qu\u00fd v\u1ecb th\u01b0\u01a1ng n\u00f3 m\u00e0 gi\u1eef gi\u00f9m, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 n\u00f3 bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u1ee9a con hoang m\u1ea5t h\u1ebft c\u0103n g\u1ed1c v\u1ec1 nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u v\u00e0 l\u1ed1i ca. T\u00f4i th\u00fa th\u1eadt t\u00f4i ch\u1ecbu kh\u00f4ng n\u1ed5i m\u1ed7i l\u1ea7n nghe ca s\u0129 d\u00f9ng b\u1ea3n v\u1ecdng 1\t Ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng, nh\u1eefng trang s\u1eed \u2013 Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh T\u00f2ng, Vi\u1ec7n S\u00e2n kh\u1ea5u XB 1997, trang 81. 2\t S\u0110D, Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u1ea3i, trang 170. 57","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM c\u1ed5 \u0111\u1ec3 gi\u1ec5u c\u1ee3t l\u00e0m m\u1ea5t h\u1ebft t\u00e1nh ch\u1ea5t thu\u1ea7n t\u00fay c\u1ee7a n\u00f3. T\u00f4i c\u0169ng kh\u1ea9n thi\u1ebft \u01b0\u1edbc mong qu\u00fd v\u1ecb nh\u1ea1c s\u0129, so\u1ea1n gi\u1ea3, ca s\u0129 th\u01b0\u01a1ng t\u00f4i, th\u01b0\u01a1ng n\u00f3 m\u00e0 d\u00f9ng b\u1ea3n v\u1ecdng c\u1ed5 cho \u0111\u00fang gi\u1ecdng, h\u1ee3p c\u1ea3nh, h\u1ee3p t\u00ecnh...\u201d. Ngo\u00e0i b\u1ea3n D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang, Cao V\u0103n L\u1ea7u c\u00f2n vi\u1ebft nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c nh\u01b0 Minh Ho\u00e0ng th\u01b0\u1edfng nguy\u1ec7t, Gi\u1ecdt m\u01b0a \u0111\u00eam nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi nh\u1edb \u0111\u1ebfn. \u00d4ng m\u1ea5t n\u0103m 1976, th\u1ecd ngo\u00e0i 80 xu\u00e2n. Trong \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, Cao V\u0103n L\u1ea7u l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho c\u00e1ch m\u1ea1ng. \u0110\u1ec3 ghi nh\u1edb c\u00f4ng lao c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111i ti\u00ean phong, hi\u1ec7n nay t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh v\u00e0 t\u1ec9nh B\u1ea1c Li\u00eau \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u00ean Cao V\u0103n L\u1ea7u. T\u1eeb n\u0103m 1989, T\u1ec9nh \u1ee7y Minh H\u1ea3i (c\u0169) \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc v\u1ec1 70 n\u0103m ra \u0111\u1eddi b\u1ea3n D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang v\u00e0 n\u0103m 1992 l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u1ef7 ni\u1ec7m 100 n\u0103m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0m \u0111\u1eadm th\u00eam \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a b\u1ea3n v\u1ecdng c\u1ed5. \u0110\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 b\u1ea3n D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang, GS.TS Tr\u1ea7n V\u0103n Kh\u00ea kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201cTrong c\u1ed5 nh\u1ea1c Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a c\u00f3 b\u00e0i n\u00e0o, b\u1ea3n n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 b\u00e0i D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang, bi\u1ebfn th\u00e0nh \u201cv\u1ecdng c\u1ed5\u201d, t\u1eeb m\u1ed9t s\u00e1ng t\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u00e3 th\u00e0nh m\u1ed9t s\u00e1ng t\u00e1c t\u1eadp th\u1ec3, sanh ra t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7, l\u1edbn l\u00ean, s\u1ed1ng m\u1ea1nh, ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng ng\u1eebng, bi\u1ebfn h\u00f3a thi\u00ean h\u00ecnh v\u1ea1n tr\u1ea1ng, m\u00e0 s\u1ebd c\u00f2n s\u1ed1ng m\u00e3i trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t trong n\u01b0\u1edbc v\u00e0 r\u1ea3i r\u00e1c kh\u1eafp n\u0103m ch\u00e2u\u201d. Nh\u1ea1c s\u0129 V\u0169 \u0110\u1ee9c Sao Bi\u1ec3n cho r\u1eb1ng: \u201cVai tr\u00f2 c\u1ee7a D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang trong \u00e2m nh\u1ea1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 d\u00e2n ca c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c r\u1ea5t l\u1edbn: n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i n\u1ec1n c\u1ee7a \u0111i\u1ec7u v\u1ecdng c\u1ed5 m\u00e0 ta \u0111\u01b0\u1ee3c nghe trong c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng; h\u01a1i Xu\u00e2n, h\u01a1i Ai c\u1ee7a \u0111i\u1ec7u h\u00e1t chi ph\u1ed1i c\u00e1c \u0111i\u1ec7u Nam Xu\u00e2n, Nam Ai, nhi\u1ec1u b\u00e0i b\u1ea3n kh\u00e1c c\u1ee7a nh\u1ea1c t\u00e0i t\u1eed Nam B\u1ed9, d\u00e2n ca v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec7u l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long. D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang l\u00e0 nh\u1ea1c n\u1ec1n c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng, nh\u1ea1c t\u00e0i t\u1eed v\u00e0 d\u00e2n ca Nam B\u1ed9. X\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t ca t\u1eeb, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi ca t\u1eeb c\u1ee7a D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. C\u00e1i \u0111\u1eb9p \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef th\u1eadt c\u1ed5 k\u00ednh: phu t\u01b0\u1edbng, b\u1ea3o ki\u1ebfm, s\u1eafc phong, lu\u1ed1ng tr\u00f4ng, gan v\u00e0ng qu\u1eb7n \u0111au, ong b\u01b0\u1edbm, ngh\u0129a t\u00e0o khang, s\u1ea7u t\u00e2y, tin nh\u1ea1n, \u00e9n nh\u1ea1n hi\u1ec7p \u0111\u00f4i. C\u00e1i \u0111\u1eb9p \u1ea5y n\u1eb1m trong ch\u1ea5t th\u01a1 theo s\u00e1t t\u1eebng \u0111o\u1ea1n nh\u1ea1c, c\u00e2u nh\u1ea1c: s\u1eafc phong l\u00ean \u0111\u00e0n, lu\u1ed1ng tr\u00f4ng tin ch\u00e0ng, n\u0103m canh m\u01a1 m\u00e0ng; c\u00f3 hay, s\u1ea7u t\u00e2y, sum v\u1ea7y, l\u1ee3t phai... Ch\u1eafc h\u1eb3n khi s\u00e1ng t\u00e1c D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang, c\u1ed1 ngh\u1ec7 s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t k\u1ef9 y\u1ebfu t\u1ed1 v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea5u t\u1ee9 c\u1ee7a Chinh ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac. 58","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Ngay c\u1ea3 kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cD\u1ea1 c\u1ed5\u201d (ti\u1ebfng tr\u1ed1ng \u0111\u00eam khuya) c\u0169ng \u0111\u00e3 nh\u1eafc ta nh\u1edb l\u1ea1i c\u00e2u th\u01a1 trong Chinh ph\u1ee5 ng\u00e2m kh\u00fac: \u201cTr\u1ed1ng Tr\u00e0ng th\u00e0nh lung lay b\u00f3ng nguy\u1ec7t\u201d (C\u1ed5 b\u1ec1 thanh \u0111\u1ed9ng Tr\u00e0ng th\u00e0nh nguy\u1ec7t). C\u1ea3 ca t\u1eeb v\u00e0 c\u1ea5u t\u1ee9 c\u1ee7a D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang cho ta th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e2m s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t ngu\u1eddi v\u1ee3, ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebft ph\u1ee5 ph\u01b0\u01a1ng Nam nh\u1edb th\u01b0\u01a1ng ch\u1ed3ng, mong ng\u00f3ng ch\u1ed3ng v\u1ec1. Ch\u1ea5t nh\u00e2n b\u1ea3n, nh\u00e2n \u0111\u1ea1o c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00e0 kh\u00e1t v\u1ecdng v\u1ec1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u1ee9a \u0111\u00f4i \u0111o\u00e0n t\u1ee5... D\u1ea1 c\u1ed5 ho\u00e0i lang l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ai nhi b\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng, th\u00e1n nhi b\u1ea5t o\u00e1n (c\u00f3 bu\u1ed3n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111au th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1edf than m\u00e0 kh\u00f4ng o\u00e1n tr\u00e1ch) ti\u00eau bi\u1ec3u cho phong c\u00e1ch nh\u1ea1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng, nh\u1ea1c t\u00e0i t\u1eed v\u00e0 d\u00e2n ca c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng Nam B\u1ed9.\u201d M\u1ed9 c\u1ee7a nh\u1ea1c s\u0129 Cao V\u0103n L\u1ea7u 59","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM V\u0168 \u0110\u00ccNH LONG Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean so\u1ea1n k\u1ecbch theo l\u1ed1i \u00c2u T\u00e2y T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 XIX, c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i \u0111o\u00e0n k\u1ecbch Ph\u00e1p sang n\u01b0\u1edbc ta, ch\u1eafc ch\u1eafn nh\u1eefng l\u1ea7n bi\u1ec3u di\u1ec5n \u1ea5y \u0111\u00e3 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 k\u00edch th\u00edch cho nh\u1eefng nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. T\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, Nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn \u0111\u00e3 kh\u00e1nh th\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 1.1900. N\u0103m 1918, \u00d4ng \u0111\u1ed1c ph\u1ee7 L\u00ea Quang Li\u00eam v\u00e0 k\u00fd gi\u1ea3 \u0110\u1eb7ng Th\u00fac Li\u00eang cho c\u00f4ng di\u1ec5n v\u1edf Ho\u00e0ng t\u1eed C\u1ea3nh du T\u00e2y (ho\u1eb7c Gia Long t\u1ea9u qu\u1ed1c), nh\u01b0ng ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ecbch n\u00f3i v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang hoan ngh\u00eanh. M\u00e3i Nh\u00e0 vi\u1ebft k\u1ecbch V\u0169 \u0110\u00ecnh Long \u0111\u1ebfn n\u0103m 1925, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean vi\u1ebft k\u1ecbch (1896-1960) n\u00f3i c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n l\u00e0 Trung T\u00edn \u0111\u00e3 vi\u1ebft c\u00e1c v\u1edf nh\u01b0 Toa toa moa moa, K\u1ebb \u0103n m\u1eafm, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc\u2026 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 xen l\u1eabn v\u00e0i \u0111i\u1ec7u h\u00e1t c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f4ng di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u. Trong khi \u0111\u00f3 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i, so v\u1edbi Nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn S\u00e0i G\u00f2n th\u00ec ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn h\u01a1n m\u01b0\u1eddi n\u0103m sau, n\u0103m 1911 Nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn H\u00e0 N\u1ed9i m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Ng\u00e0y 25\/4\/1920, t\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 di\u1ec5n v\u1edf Ng\u01b0\u1eddi b\u1ec7nh t\u01b0\u1edfng (Le malade imaginaire) c\u1ee7a Moli\u00e8re do Nguy\u1ec5n V\u0103n V\u0129nh d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. B\u00e1o ch\u00ed \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y v\u00e0 \u201cmong r\u1eb1ng s\u00e2n kh\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd di\u1ec5n nh\u1eefng v\u1edf h\u00e0i k\u1ecbch theo l\u1ed1i Th\u00e1i T\u00e2y \u0111\u1ec3 b\u1ed5 \u00edch cho nh\u00e2n t\u00e2m, phong t\u1ee5c n\u01b0\u1edbc 60","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG nh\u00e0\u201d (Th\u1ef1c Nghi\u1ec7p d\u00e2n b\u00e1o s\u1ed1 7.1920). Sau \u0111\u00f3 c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u1eefng v\u1edf k\u1ecbch kh\u00e1c nh\u01b0 Ai gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a T\u00f4 Giang \u2013 ph\u1ecfng theo truy\u1ec7n ng\u1eafn c\u1ee7a M\u00e2n Ch\u00e2u in tr\u00ean Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed s\u1ed1 28, Gi\u00e0 k\u00e9n k\u1eb9n hom c\u1ee7a Ph\u1ea1m Ng\u1ecdc Kh\u00f4i, r\u1ed3i M\u1ea3nh g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eddi, B\u00ecnh \u0111\u1ecba ba \u0111\u00e0o c\u1ee7a Tr\u1ea7n Tu\u1ea5n Kh\u1ea3i v.v\u2026 S\u00e2n kh\u1ea5u k\u1ecbch n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam thu\u1edf b\u00ecnh minh \u0111ang \u0111i nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u00ecnh th\u00e0nh. Th\u1ebf nh\u01b0ng, ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 22\/10\/1921 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi th\u1eadt s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o lo\u1ea1i h\u00ecnh ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u00e0y. \u0110\u00f3 l\u00e0 ng\u00e0y c\u00f4ng di\u1ec5n v\u1edf k\u1ecbch Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c c\u1ee7a V\u0169 \u0110\u00ecnh Long (t\u1ea1i Nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn H\u00e0 N\u1ed9i) do B\u1eafc K\u1ef3 C\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng \u0110\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u00c1i h\u1eefu t\u1ed5 ch\u1ee9c. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c quan tr\u1ecdng cho s\u00e2n kh\u1ea5u k\u1ecbch n\u00f3i. Trong Nh\u00e0 v\u0103n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh v\u0103n h\u1ecdc V\u0169 Ng\u1ecdc Phan ghi nh\u1eadn: \u201cV\u0169 \u0110\u00ecnh Long l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c so\u1ea1n nh\u1eefng v\u1edf k\u1ecbch c\u00f3 th\u1ee9 l\u1edbp theo l\u1ed1i \u00c2u T\u00e2y tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t\u201d, \u201cl\u00e0 nh\u00e0 so\u1ea1n k\u1ecbch l\u1ed1i m\u1edbi tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t \u1edf n\u01b0\u1edbc ta\u201d v\u00e0 \u201cv\u1edf k\u1ecbch Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c l\u00e0 c\u00e1i m\u1ed1c \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0i k\u1ecbch Vi\u1ec7t Nam l\u1ed1i m\u1edbi\u201d. H\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd nh\u01b0 Th\u1ef1c Nghi\u1ec7p, H\u1eefu Thanh, Nam Phong ho\u1eb7c L\u2019 avenir du Tonkin, France-Indochine v.v\u2026 \u0111\u1ec1u c\u00f3 b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, ph\u00ea b\u00ecnh. Thi s\u0129 l\u1eebng danh T\u1ea3n \u0110\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh: \u201cV\u1edf k\u1ecbch c\u1ee7a \u00f4ng V\u0169 \u0110\u00ecnh Long so v\u1edbi v\u0103n gi\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u1eddi ch\u01b0a bi\u1ebft ra l\u00e0m sao, so v\u1edbi qu\u1ed1c v\u0103n sau n\u00e0y c\u0169ng ch\u01b0a d\u00e1m bi\u1ebft ra l\u00e0m sao. Nh\u01b0ng c\u1ee9 trong \u00e1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng hi\u1ec7n th\u1eddi c\u1ee7a ta nay th\u00ec v\u1edf k\u1ecbch c\u1ee7a \u00f4ng t\u01b0\u1edfng c\u0169ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb\u201d. \u00d4ng Nguy\u1ec5n M\u1ea1nh B\u1ed5ng kh\u00f4ng ti\u1ebfc l\u1eddi ca ng\u1ee3i: \u201cNg\u00e0y h\u00f4m 22 Octobre 1921 n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y k\u1ef7 ni\u1ec7m l\u1edbn trong v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta\u201d v\u00e0 \u201cv\u0103n h\u1ecdc s\u1eed n\u01b0\u1edbc ta sau n\u00e0y ch\u00e9p \u0111\u1ebfn l\u1ed1i v\u0103n k\u1ecbch c\u00f3 l\u1ebd s\u1ebd k\u1ec3 \u0111\u1ea7u t\u1eeb b\u1ea3n k\u1ecbch Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c c\u1ee7a V\u0169 \u0110\u00ecnh Long\u201d. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, hai nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Phan K\u1ebf Ho\u00e0nh v\u00e0 Hu\u1ef3nh L\u00fd khi bi\u00ean so\u1ea1n B\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ecbch s\u1eed k\u1ecbch n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam (NXB V\u0103n H\u00f3a- 1978) c\u0169ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: \u201cV\u1edf Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c ra \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 ti\u1ebfng vang l\u1edbn. \u0110\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh c\u00f4ng b\u00e1o hi\u1ec7u sau nh\u1eefng l\u1ea7n th\u1eed th\u00e1ch, l\u1ea7n m\u00f2. K\u1ecbch n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c gia nh\u1eadp \u0111\u1ea1i gia \u0111\u00ecnh s\u00e2n kh\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam\u201d(trang 61","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM 26). M\u1edbi \u0111\u00e2y, trong chuy\u00ean \u0111\u1ec1 L\u01b0\u1edbt qua m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7, H\u1ed9i khoa h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn: \u201cV\u1edf k\u1ecbch \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o v\u0103n h\u1ecdc s\u1eed v\u00e0 s\u00e2n kh\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf \u0111\u1ea7u cho k\u1ecbch n\u00f3i d\u00e2n t\u1ed9c\u201d (T\u1ea1p ch\u00ed X\u01b0a-Nay s\u1ed1 1\/2000). V\u1edbi nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng nh\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau tr\u00ean, ta th\u1eed xem qua n\u1ed9i dung c\u1ee7a Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c. \u201cV\u0169 \u0110\u00ecnh Long n\u00eau r\u00f5 c\u00e1i t\u00e1c h\u1ea1i gh\u00ea g\u1edbm c\u1ee7a \u0111\u1ed3ng b\u00f3ng qu\u00e0ng xi\u00ean, c\u00f9ng l\u00e0 th\u00f3i ch\u01a1i b\u1eddi, c\u1edd b\u1ea1c, c\u00f4 \u0111\u1ea7u con h\u00e1t, \u0111\u00e0n \u0111\u1ecbch d\u00f4ng d\u00e0i. Theo t\u00e1c gi\u1ea3 th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ea1nh ph\u00fac, gia s\u1ea3n, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c lu\u00e2n l\u00fd gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd v\u00ec n\u00f3 m\u00e0 ti\u00eau tan. C\u1ea3nh s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1ea7y th\u00f4ng Thu c\u0169ng kh\u00e1 ti\u00eau bi\u1ec3u cho m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh trung l\u01b0u \u1edf th\u00e0nh th\u1ecb. S\u1eb5n ti\u1ec1n h\u1ecd \u0111i t\u00ecm l\u1ea1c th\u00fa. M\u1eb9 c\u00f3 th\u00fa vui c\u1ee7a m\u1eb9, con c\u00f3 l\u1ea1c th\u00fa c\u1ee7a con, ch\u1ed3ng t\u00ecm c\u00e1ch ch\u01a1i c\u1ee7a ch\u1ed3ng, v\u1ee3 t\u00ecm c\u00e1ch ti\u00eau khi\u1ec3n c\u1ee7a v\u1ee3. L\u1edbp thanh ni\u00ean trong v\u1edf k\u1ecbch (\u1ea4m S\u1ee9t, C\u1ea3 Nh\u1eafng...) m\u00e0 danh t\u1eeb \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi \u201cc\u00f4ng t\u1eed b\u1ed9t\u201d l\u00e0 h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0ng \u0111i\u1ebfm, v\u00f4 gi\u00e1o d\u1ee5c. Ch\u00fang ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0103n c\u1eafp ti\u1ec1n c\u1ee7a cha m\u1eb9 cho nh\u00e0 th\u1ed5 c\u00f4 \u0111\u1ea7u, su\u1ed1t ng\u00e0y \u0111\u00e0n \u0111\u1ecbch, ch\u01a1i b\u1eddi l\u00eau l\u1ed5ng, h\u1ebft b\u00ecnh ph\u1ea9m c\u00f4 n\u00e0y x\u1ea5u \u0111\u1ebfn c\u00f4 kia \u0111\u1eb9p. L\u00fac n\u00e0o ch\u00fang c\u0169ng c\u1eb7p k\u00e8 m\u00e1y \u1ea3nh \u0111i ch\u1ee5p tr\u1ed9m thi\u1ebfu n\u1eef v\u1ec1 l\u00e0m ngo\u1ea1n t\u1eadp (\u1ea4m S\u1ee9t). \u0110\u1ed1i v\u1edbi thi\u1ebfu n\u1eef, ch\u00fang ch\u1ec9 c\u1ed1t d\u1ee5 d\u1ed7 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa l\u00f2ng v\u1eadt d\u1ee5c, t\u00e0n h\u1ea1i \u0111\u1eddi trinh ti\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00f4 g\u00e1i nh\u1eb9 d\u1ea1 (C\u1ea3 L\u00e9m). Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa d\u1ee5c v\u1ecdng v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng tri, gi\u1eefa t\u1ec7 l\u1eadu x\u00e3 h\u1ed9i v\u1edbi h\u1ea1nh ph\u00fac gia \u0111\u00ecnh\u201d(1). Cho \u0111\u1ebfn nay, b\u1ea3n k\u1ecbch n\u00e0y ch\u01b0a t\u00e1i b\u1ea3n, nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i hi\u1ec7n \u0111ang c\u00f3 b\u1ea3n quay ron\u00e9o d\u00e0nh cho k\u1ecbch sinh Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c gia \u00e2m nh\u1ea1c v\u00e0 k\u1ecbch ngh\u1ec7 S\u00e0i G\u00f2n (1970). \u1ede trang trong c\u00f3 cho bi\u1ebft: \u201cH\u00ed k\u1ecbch l\u1ed1i m\u1edbi, ba h\u1ed3i, chia l\u00e0m 36 xen\u201d. C\u1ea3 ba h\u1ed3i \u0111\u1ec1u chung m\u1ed9t c\u1ea3nh trong nh\u00e0 th\u1ea7y th\u00f4ng Thu \u2013 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh qu\u00fd ph\u00e1i, gi\u00e0u c\u00f3, ta th\u1ea5y trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch \u201cb\u00e0y to\u00e0n \u0111\u1ed3 sang tr\u1ecdng nh\u01b0 t\u1ee7 ch\u00e8, gi\u00e1 g\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed9c b\u00ecnh, ho\u00e0nh phi, c\u00e2u \u0111\u1ed1i, s\u1ea1p s\u01a1n son th\u1ebfp v\u00e0ng, \u00e1n th\u01b0...\u201d. B\u1ed1 m\u1ea5t, th\u1ea7y th\u00f4ng c\u00f2n tr\u1ebb, th\u01b0\u1eddng \u201ckho\u1eafng\u201d ti\u1ec1n nh\u00e0 \u0111\u1ec3 v\u00e0o ch\u01a1i b\u1eddi \u1edf x\u00f3m c\u00f4 \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c c\u1edd b\u1ea1c tr\u00e1c t\u00e1ng. C\u1ee5 th\u00f4ng \u2013 m\u1eb9 th\u1ea7y v\u00e0 v\u1ee3 th\u1ea7y th\u00ec m\u00ea \u0111\u1ed3ng b\u00f3ng; c\u00f2n c\u00f4 Hu\u1ec7 \u2013 em th\u1ea7y th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1y d\u1ed7 m\u00e0 ch\u1eeda hoang! Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3nh c\u1ea7u h\u1ed3n tuy\u1ec7t hay \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 1\t B\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u t\u00ecm hi\u1ec3u l\u1ecbch s\u1eed k\u1ecbch n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam - NXB V\u0103n H\u00f3a - 1978, tr. 93. 62","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG hi\u1ec7n qua ng\u00f2i b\u00fat tr\u00e0o ph\u00fang, ch\u00e2m bi\u1ebfm c\u1ee7a V\u0169 \u0110\u00ecnh Long \u1edf h\u1ed3i th\u1ee9 nh\u1ea5t, sen 4: \u201cM\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - K\u00eca c\u00f4 h\u1ed3n \u0111\u00e3 l\u1ea1i, sao ch\u1eadm ch\u1ea1p th\u1ebf? C\u00f4 h\u1ed3n: - L\u1ea1y m\u1eb9! L\u1ea1y b\u00e0 l\u1edbn! L\u1ea1y c\u00f4! C\u1ee5 th\u00f4ng: - Kh\u00f4ng d\u00e1m, c\u00f4 ng\u1ed3i ch\u01a1i. M\u1eddi c\u00f4 x\u01a1i ch\u00e9n n\u01b0\u1edbc. C\u00f4 h\u1ed3n: - Xin r\u01b0\u1edbc m\u1eb9, r\u01b0\u1edbc c\u1ee5 l\u1edbn x\u01a1i n\u01b0\u1edbc. C\u1ee5 th\u00f4ng: - M\u1eddi c\u00f4. Qu\u00fdt l\u1ea5y d\u0129a tr\u1ea7u cau h\u01b0\u01a1ng hoa. Qu\u00fdt: - D\u1ea1! C\u1ee5 th\u00f4ng: - \u0110\u1eb7t qu\u1ebb bao nhi\u00eau c\u00f4? C\u00f4 h\u1ed3n: - B\u1ea9m, m\u1ed9t ti\u1ec1n b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i \u0111\u1ed3ng \u1ea1! Hay \u0111\u00e2u th\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea5y! C\u1ee5 th\u00f4ng: - \u1eea \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng m\u00e0 h\u1ec5 kh\u00f4ng hay th\u00ec t\u00f4i l\u1ea5y ti\u1ec1n l\u1ea1i \u0111\u1ea5y! C\u00f4 h\u1ed3n: - V\u00e2ng, b\u1ea9m t\u00ean t\u00edn ch\u1ee7 l\u00e0 g\u00ec? T\u00ean vong l\u00e0 g\u00ec? Bao nhi\u00eau tu\u1ed5i? Ch\u00f4n \u1edf \u0111\u00e2u? C\u1ee5 th\u00f4ng: - T\u00ean t\u00edn ch\u1ee7 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Ba, vong t\u00ean Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00f4ng, m\u1ea5t ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang, n\u0103m Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 t\u01b0, ch\u00f4n t\u1ea1i Th\u1ecbnh H\u00e0o, x\u00f3m V\u01b0\u1eddn D\u01b0a. C\u00f4 h\u1ed3n (n\u00e2ng d\u0129a tr\u1ea7u l\u00ean ngang \u0111\u1ea7u): - S\u1ee5tt... Nam v\u00f4 ai di \u0111\u00e0 Ph\u1eadt, Nam v\u00f4 ai di \u0111\u00e0 Ph\u1eadt! S\u1ee5tt... Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh l\u1ee5c ni\u00ean, l\u1ee5c nguy\u1ec7t, s\u01a1 th\u1eadp nh\u1eadt, t\u00edn ch\u1ee7 l\u00e0 Tr\u1ea7n Th\u1ecb Lan, th\u00e0nh t\u00e2m, c\u00f3 t\u00ean vong Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00f4ng ch\u1ebft h\u00f4m r\u1eb1m th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh th\u1ee9 t\u01b0... S\u1ee5tt... ch\u00f4n \u1edf Th\u1ecbnh H\u00e0o, v\u01b0\u1eddn X\u00f3m D\u01b0a, tr\u00e1ch c\u1ee9 th\u1ea7n k\u1ef3 th\u1ed5 \u0111\u1ea1i d\u1eabn h\u1ed3n Nguy\u1ec5n V\u0103n \u0110\u00f4ng v\u1ec1 n\u01a1i d\u01b0\u01a1ng gian \u0111\u1ec3 gi\u00e3i t\u1ea5m l\u00f2ng ly bi\u1ec7t... s\u1ee5tt... Nam v\u00f4 ai di \u0111\u00e0 Ph\u1eadt, Nam v\u00f4 ai di \u0111\u00e0 Ph\u1eadt! (kh\u1ea5n xong m\u1ed9t l\u00e1t, c\u00f4 h\u1ed3n phe ph\u1ea9y qu\u1ea1t v\u00e0o m\u1eb7t r\u1ed3i ng\u00e1p m\u1ea5y c\u00e1i, h\u00e1t): Th\u01b0\u01a1ng nhau n\u00ean h\u1ed3n v\u1ec1 \u0111\u00e2y H\u1ed3n \u1edf d\u01b0\u1edbi n\u00e0y nh\u1edb v\u1ee3 c\u00f9ng con (T\u1eeb \u0111\u00e2y tr\u1edf xu\u1ed1ng, c\u00f4 h\u1ed3n c\u1ee9 h\u00e1t xong m\u1ed9t c\u00e2u l\u1ea1i c\u1ea7m qu\u1ea1t phe ph\u1ea9y c\u1ee5 th\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1i). C\u1ee5 th\u00f4ng: - Th\u1ebf ai nh\u1edb h\u1ed3n m\u00e0 g\u1ecdi h\u1ed3n th\u1ebf? C\u00f4 h\u1ed3n: - Anh th\u01b0\u01a1ng em l\u1eafm em \u00f4i! \t\t Anh v\u1ec1 em lu\u1ed1ng l\u1ebb loi nh\u1eefng ng\u00e0y\t 63","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM C\u1ee5 th\u00f4ng (kh\u00f3c): - \u1ed0i anh \u00f4i l\u00e0 anh \u00f4i! M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan (n\u00f3i nh\u1ecf v\u1edbi c\u1ee5 th\u00f4ng): - \u0110\u1ea5y c\u00f4 h\u1ed3n c\u00f3 thi\u00eang kh\u00f4ng? C\u00f4 h\u1ed3n: - Anh th\u01b0\u01a1ng em l\u1eafm em \u01a1i! Song the chi\u1ebfc b\u00f3ng c\u00f9ng ai, em chuy\u1ec7n tr\u00f2? C\u1ee5 th\u00f4ng: - (kh\u00f3c hu hu) M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - Th\u1ebf h\u1ed3n ch\u1ebft, ai kh\u00e2m li\u1ec7m cho h\u1ed3n? C\u00f4 h\u1ed3n: - Khi h\u1ed3n s\u1eafp b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n ra \t\t H\u1ecd h\u00e0ng, l\u00e0ng n\u01b0\u1edbc c\u00f9ng l\u00e0 anh em M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - Th\u1ebf \u0111\u00e1m \u0111\u01b0a c\u00f3 \u0111\u00f4ng kh\u00f4ng? C\u00f4 h\u1ed3n: - \u0110\u01b0a \u0111\u00e1m g\u1ea7n l\u00fac gi\u1eefa tr\u01b0a \t\t K\u1ebb kh\u00f3c c\u0169ng l\u1eafm, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a c\u0169ng nhi\u1ec1u M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - Th\u1ebf kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec \u0111\u1ebfn v\u1ee3 \u00e0? C\u00f4 h\u1ed3n: - V\u1ee3 h\u1ed3n l\u1ebdo \u0111\u1ebdo \u0111i theo \t\t V\u1eeba l\u0103n, v\u1eeba kh\u00f3c, v\u1eeba k\u00eau, v\u1eeba g\u00e0o (C\u00f4 Hu\u1ec7 \u0111i ch\u1ee3 v\u1ec1, tay c\u1eafp r\u1ed5, \u0111\u1ea9y c\u1eeda b\u01b0\u1edbc v\u00e0o) Sen 5: M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: -K\u00eca, c\u00f4 Hu\u1ec7... C\u00f4 h\u1ed3n: - Con ta \u0111\u1ea5y, ph\u1ea3i ai \u0111\u00e2u Th\u01b0\u01a1ng con lu\u1ed1ng nh\u1eefng m\u1ea1ch s\u1ea7u ch\u1ee9a chan C\u1ee5 th\u00f4ng: - Ch\u1ecbu h\u1ed3n, th\u1ebf h\u1ed3n \u1edf d\u01b0\u1edbi \u1ea5y c\u00f3 y\u00ean kh\u00f4ng? C\u00f3 \u0111i l\u1ea1i th\u0103m nh\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng? C\u00f4 h\u1ed3n (kh\u00f4ng th\u1ea5y th\u01b0\u1edfng): - Th\u00f4i tr\u01b0a r\u1ed3i! H\u1ed3n v\u1ec1 \u0111\u00e2y! C\u1ee5 th\u00f4ng: - Th\u00f4i, kh\u00f4ng m\u1ea5y khi h\u1ed3n \u0111\u00e3 v\u1ec1 ch\u01a1i th\u00ec h\u00e3y th\u01b0 th\u01b0 \u0111\u00e3, n\u00f3i m\u1ea5y chuy\u1ec7n n\u1eefa r\u1ed3i c\u00f2n m\u1ea5y h\u00e0o t\u00f4i th\u01b0\u1edfng n\u1ed1t! C\u00f4 h\u1ed3n: - T\u1eeb khi h\u1ed3n xu\u1ed1ng \u00e2m ty \t\t H\u1ed3n v\u1eabn hi\u1ec7n ra con \u0111om \u0111\u00f3m h\u1ed3n \u0111i v\u1ec1 nh\u00e0 C\u1ee5 th\u00f4ng (n\u00f3i v\u1edbi m\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan): - Th\u1ea3o n\u00e0o, h\u00f4m qua t\u00f4i th\u1ea5y con \u0111om \u0111\u00f3m to t\u01b0\u1edbng, xanh l\u00e8 l\u00e8, bay v\u00e0o chu\u1ed3ng l\u1ee3n r\u1ed3i l\u00ean tr\u00ean th\u1ec1m, c\u1ee9 m\u00faa t\u00edt \u0111i. Th\u1ebf th\u00ec ra h\u1ed3n c\u0169ng \u0111i l\u1ea1i th\u1eadt m\u1eb9 \u1ea1! 64","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG C\u00f4 h\u1ed3n: - Chu\u1ed3ng l\u1ee3n cho ch\u00ed chu\u1ed3ng g\u00e0 \t\t Ch\u1ed7 n\u00e0o h\u1ed3n c\u0169ng la c\u00e0 h\u1ed3n xem \t\t Xem xong h\u1ed3n b\u01b0\u1edbc l\u00ean th\u1ec1m \t\t V\u1eeba nh\u1ea3y v\u1eeba m\u00faa ngo\u00e0i \u0111\u00e8n h\u1ed3n ch\u01a1i (ng\u00e1p m\u1ea5y c\u00e1i, v\u1ee9t qu\u1ea1t xu\u1ed1ng, th\u0103ng) M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan (n\u00f3i nh\u1ecf v\u1edbi c\u1ee5 th\u00f4ng): - C\u00f4 h\u1ed3n n\u00e0y xem \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea5y ch\u1ee9! C\u1ee5 th\u00f4ng: (g\u1eadt)\u201d \t V\u1edf k\u1ecbch \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng ti\u1ebfng c\u01b0\u1eddi n\u00e1o nhi\u1ec7t tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u. Kh\u00e1n gi\u1ea3 c\u01b0\u1eddi v\u00ec s\u1ef1 ngu mu\u1ed9i, m\u00ea t\u00edn, d\u1ed1t n\u00e1t c\u1ee7a c\u1ee5 th\u00f4ng khi tin v\u00e0o l\u1eddi c\u1ee7a b\u1ecdn bu\u00f4n th\u1ea7n b\u00e1n th\u00e1nh. \u0110\u00e3 th\u1ebf, trong \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 chuy\u1ec7n l\u00ean \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt nh\u01b0 cung v\u0103n, m\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan... Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n l\u00ean \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3... ch\u1eefa b\u1ec7nh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1n gi\u1ea3 t\u00e1n th\u01b0\u1edfng: \u201cC\u1ee5 th\u00f4ng: -T\u1ea5u l\u1ea1y \u0111\u1ee9c b\u00e0, \u0111\u1ee9c b\u00e0 \u0111\u1eb9p ch\u00edn ngh\u00ecn! (M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan ch\u00e8o \u0111\u00f2) Cung v\u0103n (h\u00e1t): T\u1ed1i h\u00f4m qua ch\u1edbp b\u1ec3 m\u01b0a ngu\u1ed3n \t\t Tr\u00f4ng ra \u0111\u00e3 th\u1ea5y c\u00e1nh bu\u1ed3m xa xa Khoan khoan h\u1ed3 khoan, ph\u00e1ch nh\u1ea5t kia \u01a1i! Ch\u00e8o m\u1edf l\u00e1i ra, khoan khoan h\u1ed3 khoan! Ph\u00e1ch nh\u1ecb gi\u1eef nh\u1ecbp, khoan khoan h\u1ed3 khoan! S\u0103m s\u0103m s\u0103m s\u0103m, khoan khoan h\u1ed3 khoan! T\u1ed1i c\u1ea3nh t\u1eaft \u0111\u00e8n, khoan khoan h\u1ed3 khoan! \u0110\u1ec1n xinh c\u1ea3nh \u0111\u1eb9p, khoan khoan h\u1ed3 khoan! M\u1ecdi \u0111\u1ed3 phong quang khoan khoan h\u1ed3 khoan! C\u1ee5 th\u00f4ng: - T\u1ea5u l\u1ea1y \u0111\u1ee9c b\u00e0, \u0111\u1ee9c b\u00e0 \u0111\u1eb9p ch\u00edn ngh\u00ecn! Cung v\u0103n: Ch\u00e8o nh\u1edfi ch\u00e8o ch\u01a1i, khoan khoan h\u1ed3 khoan! L\u1ea5y qu\u1ea3 \u0111\u00e0o ti\u00ean, khoan khoan h\u1ed3 khoan! B\u00e0 d\u1ea1o ch\u01a1i b\u0103m s\u00e1u ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng, khoan khoan h\u1ed3 khoan! Ai hay ph\u00e9p th\u00e1nh, khoan khoan h\u1ed3 khoan! Ai t\u01b0\u1eddng ph\u00e9p ti\u00ean, khoan khoan h\u1ed3 khoan! B\u00e0 ch\u00e8o ch\u01a1i b\u0103m s\u00e1u \u0111\u1ed9ng ti\u00ean, khoan khoan h\u1ed3 khoan! Chi\u1ebfc thoi b\u00e1n nguy\u1ec7t, khoan khoan h\u1ed3 khoan! L\u00ean \u0111\u1ec1n \u0110\u00f4ng C\u01b0\u01a1ng, khoan khoan h\u1ed3 khoan! C\u1ee5 th\u00f4ng: - T\u1ea5u l\u1ea1y \u0111\u1ee9c b\u00e0, \u0111\u1ee9c b\u00e0 \u0111\u1eb9p ch\u00edn ngh\u00ecn! 65","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM Cung v\u0103n: Nh\u00e1c tr\u00f4ng ra c\u1eeda b\u1ec3 m\u1edd m\u1edd, khoan khoan h\u1ed3 khoan! C\u00f3 \u00f4 b\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng, khoan khoan h\u1ed3 khoan! C\u00f3 c\u1edd vua ban, khoan khoan h\u1ed3 khoan! L\u01a1 l\u1eedng b\u00ean giang, khoan khoan h\u1ed3 khoan! Hay thuy\u1ec1n b\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng ch\u00e8o sang \u0111\u1ec1n Gh\u1ec1nh, khoan khoan h\u1ed3 khoan! B\u00e0 \u01a1i, sai c\u00f4 n\u00e0ng b\u1eafc c\u1ea7u noi l\u00ean b\u1edd, ph\u1eb3ng l\u1eb7ng b\u1eb1ng t\u1edd, khoan khoan h\u1ed3 khoan! (M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan th\u0103ng r\u1ed3i l\u1ec5 t\u1ea1) (M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan \u0111ang ng\u1ed3i u\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc th\u1ea5y th\u1ea7y th\u00f4ng \u0111\u1ea9y c\u1eeda v\u00e0o, \u0111\u1ee9ng d\u1eady ki\u1ebfu) M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - Th\u00f4i b\u00e0 l\u1edbn ngh\u1ec9, m\u1eb9 v\u1ec1 c\u00f3 t\u00ed vi\u1ec7c. C\u1ee5 th\u00f4ng: - M\u1eb9 h\u00e3y th\u01b0 th\u1ea3 \u0111\u00e3. M\u1eb9 \u0111\u1ed3ng quan: - L\u00e2u l\u1eafm r\u1ed3i, m\u1eb9 c\u00f2n ch\u00fat vi\u1ec7c b\u1eadn, mai b\u00e0 l\u1edbn l\u1ea1i ch\u01a1i, m\u1eb9 n\u00f3i chuy\u1ec7n. Ch\u00e0o b\u00e0! Ch\u00e0o \u00f4ng th\u00f4ng! Th\u1ea7y th\u00f4ng (l\u1ea1nh l\u00f9ng): - Kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u00e0o c\u1ee5! C\u1ee5 th\u00f4ng (hai tay v\u00e1i): - L\u1ea1y m\u1eb9 \u1ea1! Sen 12 Th\u1ea7y th\u00f4ng (tr\u00f4ng th\u1ea5y l\u1ec5 v\u1eadt \u0111\u1ea7y b\u00e0n, l\u1eafc \u0111\u1ea7u...) C\u1ee5 th\u00f4ng: - Th\u00f4i, t\u00f4i xin \u00f4ng! \u00d4ng v\u0103n minh v\u1eeba ch\u1ee9. M\u1eb9 con t\u00f4i kh\u1ed5 s\u1edf tai h\u1ea1i v\u00ec \u00f4ng \u0111\u1ea5y, \u00f4ng \u1ea1! Th\u1ea7y th\u00f4ng: - Th\u01b0a m\u1eb9, con c\u00f3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u1ed7i th\u1ebf? C\u1ee5 th\u00f4ng: - \u00d4ng c\u00f3 bi\u1ebft v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0m sao m\u00e0 \u1ed1m kh\u00f4ng? Th\u1ea7y th\u00f4ng: - \u201c\u0110\u00e1 c\u00f2n c\u00f3 khi \u0111\u1ed5 m\u1ed3 h\u00f4i\u201d hu\u1ed1ng chi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi, trong m\u00ecnh kh\u00ed huy\u1ebft kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a hay l\u00e0 phong s\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m nhi\u1ec5m n\u00ean \u1ed1m ch\u1ee9 sao! C\u1ee5 th\u00f4ng: - Kh\u00f4ng ph\u1ea3i, th\u00e1nh tro\u00e0n r\u1eb1ng t\u1ea1i \u00f4ng hay b\u00e1ng b\u1ed5 l\u1eafm n\u00ean th\u00e1nh ph\u1ea1t v\u1ee3 \u00f4ng \u0111\u1ea5y! Th\u1ea7y th\u00f4ng: - Theo m\u1eb9, th\u1ebf sao m\u1eb9 kh\u00f4ng k\u00eau cho r\u1eb1ng con l\u00e0m n\u00ean t\u1ed9i th\u00ec ph\u1ea1t con, ch\u1edb sao l\u1ea1i ph\u1ea1t ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i? C\u1ee5 th\u00f4ng (h\u01a1i g\u1eaft): - Th\u00e1nh b\u1ea3o r\u1eb1ng m\u00e0y T\u00e2y, th\u00e1nh kh\u00f4ng th\u00e8m ch\u1ea5p. M\u00e0y th\u1eed nh\u00ecn c\u00e1i b\u1ee5ng con Hu\u1ec7 xem! Th\u1ea7y th\u00f4ng (kinh ng\u1ea1c): - Ch\u1ebft ch\u1eeda! Sao b\u1ee5ng m\u00e0y to ra th\u1ebf, Hu\u1ec7? Hay l\u00e0 m\u00e0y \u0111\u1ed5 \u0111\u1ed1n ra r\u1ed3i, h\u1eed? 66","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Qu\u00fdt: - Th\u01b0a th\u1ea7y, ban n\u1eaby \u0111\u1ee9c b\u00e0, ng\u00e0i v\u1ec1 ng\u00e0i b\u1ea3o c\u00e1c c\u1eadu ph\u1ea1t c\u00f4 con \u0111\u1ea5y \u1ea1! Th\u1ea7y th\u00f4ng (g\u1eaft): - Th\u1ebf n\u00e0o, Hu\u1ec7? Tao h\u1ecfi sao m\u00e0y kh\u00f4ng n\u00f3i, l\u00e0m sao m\u00e0 b\u1ee5ng m\u00e0y to ra h\u1eed? Hu\u1ec7 (c\u00fai m\u1eb7t kh\u00f3c): - Th\u01b0a anh, em kh\u00f4ng hi\u1ec3u! Th\u1ea7y th\u00f4ng (g\u1eaft): - M\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft \u00e0! R\u1ed3i m\u00e0y s\u1ebd bi\u1ebft! Qu\u00fdt, v\u00e0o l\u1ea5y cho tao c\u00e1i roi song ra \u0111\u00e2y mau! B\u1eb1ng ng\u1ea7n \u1ea5y m\u00e0 \u0111\u00e3... C\u1ee5 th\u00f4ng: - Khoan \u0111\u00e3, Qu\u00fdt! Th\u00f4i \u0111i, \u00f4ng th\u00f4ng, \u00f4ng \u0111\u1eebng \u0111\u00e1nh oan, m\u1eafng oan con t\u00f4i! Con t\u00f4i, t\u00f4i bi\u1ebft n\u00f3 kh\u00f4ng h\u01b0 \u0111\u00e2u. \u0110\u1ec3 t\u00f4i l\u00e0m l\u1ec5 tam ph\u1ee7 th\u1ee5c m\u1ec7nh cho ch\u1ecb n\u00f3 kh\u1ecfi \u0111\u00e3, r\u1ed3i l\u00e0m l\u1ec5 t\u1ee9 ph\u1ee7 tr\u00ecnh \u0111\u1ed3ng cho n\u00f3, r\u1ed3i \u00f4ng xem b\u1ee5ng n\u00f3 c\u00f3 b\u00e9 \u0111i kh\u00f4ng? Th\u00f4i v\u00e0o \u0111\u00e2y v\u1edbi m\u1eb9 con! (v\u1eeba n\u00f3i v\u1eeba k\u00e9o Hu\u1ec7 v\u00e0o)\u201d \t V\u00e0 sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3nh trai g\u00e1i t\u00e1n t\u1ec9nh v\u1edbi nhau. Ngh\u0129 c\u0169ng l\u1ea1, th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc ch\u1ec9 c\u00e1ch \u0111\u00e2y h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea7n hai th\u1ebf k\u1ef7 m\u00e0 l\u1eddi l\u1ebd ng\u01b0\u1eddi ta tr\u00f2 chuy\u1ec7n l\u1ea1i \u201cbay b\u01b0\u1edbm\u201d qu\u00e1, \u201cv\u0103n ch\u01b0\u01a1ng\u201d qu\u00e1! N\u1ebfu th\u1eddi bu\u1ed5i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, ch\u1eafc h\u1eb3n ta c\u0169ng ph\u00ec c\u01b0\u1eddi. Th\u1ebf m\u1edbi bi\u1ebft, m\u1ed7i th\u1eddi c\u00e1ch t\u1ecf t\u00ecnh m\u1ed7i kh\u00e1c. \u1ede sen 13, V\u0169 \u0110\u00ecnh Long vi\u1ebft: \u201cC\u1eadu L\u00e9m: - T\u00f4i ch\u00e0o m\u00ecnh! C\u00f4 Hu\u1ec7 (v\u1eabn xem b\u00e1o, ch\u1ec9 h\u01a1i \u0111\u01b0a m\u1eaft, mi\u1ec7ng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi) C\u1eadu L\u00e9m (ng\u1ed3i gh\u1ebf b\u00e0nh): - M\u00ecnh \u01a1i! H\u00f4m nay m\u00ecnh cho t\u00f4i m\u1edf kh\u00f3a \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e0o, r\u1ebd m\u00e2y tr\u00f4ng t\u1ecf l\u1ed1i v\u00e0o thi\u00ean thai, t\u00f4i vui s\u01b0\u1edbng kh\u00f4ng sao k\u1ec3 xi\u1ebft! M\u00ecnh y\u00eau m\u00ecnh qu\u00fd c\u1ee7a t\u00f4i \u01a1i! T\u00f4i xa m\u00ecnh l\u00fac n\u00e0o t\u00f4i c\u0169ng nh\u1edb, t\u00f4i th\u01b0\u01a1ng, t\u00f4i s\u1ea7u, t\u00f4i n\u00e3o. Th\u1ef1c h\u1ed3: N\u0103m canh tr\u1eb1n tr\u1ecdc t\u00ecnh lai l\u00e1ng S\u00e1u kh\u1eafc b\u1ed3i h\u1ed3i d\u1ea1 nh\u1edb mong! Ch\u1eb3ng bi\u1ebft r\u1eb1ng ai nh\u1edb ai ch\u0103ng? C\u00f4 Hu\u1ec7 (kh\u00f4ng n\u00f3i g\u00ec v\u1eabn xem b\u00e1o, ch\u1ec9 th\u1ec9nh tho\u1ea3ng m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi, h\u01a1i \u0111\u01b0a m\u1eaft t\u1ecf t\u00ecnh \u00e2u y\u1ebfm m\u00e0 th\u00f4i). C\u1eadu L\u00e9m: - M\u00ecnh \u01a1i ch\u1eb3ng hay m\u00ecnh th\u1ea5u cho ch\u0103ng? T\u00f4i th\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh, t\u00f4i nh\u1edb m\u00ecnh kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o khu\u00e2y, l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea5t ph\u01a1 nh\u01b0 m\u00ecnh \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft! L\u1eafm khi b\u1ec3 t\u00ecnh lai l\u00e1ng, n\u00ean m\u1ea5y c\u00e2u n\u00e0y t\u00f4i \u0111\u1ecdc \u0111\u1ec3 m\u00ecnh nghe: 67","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM M\u00ecnh \u01a1i! M\u00ecnh \u0111\u1eb9p, \u0111\u1eb9p nh\u01b0 hoa, Y\u1ec3u \u0111i\u1ec7u thanh t\u00e2n r\u1ea5t m\u01b0\u1ee3t m\u00e0. M\u00e1 ph\u1ea5n m\u00f4i son, con m\u1eaft ph\u01b0\u1ee3ng, Y\u1ebfm \u0111\u00e0o da tr\u1eafng, n\u01b0\u1edbc da ng\u00e0. Mi\u1ec7ng c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3n b\u1ea1n tr\u0103m hoa n\u1edf, M\u1eaft li\u1ebfc \u0111\u01b0a t\u00ecnh chi\u1ebfc nh\u1ea1n sa. T\u00e0i t\u1eed giai nh\u00e2n duy\u00ean g\u1eb7p g\u1ee1, Tr\u0103m n\u0103m ta nguy\u1ec7n b\u00f3ng tr\u0103ng gi\u00e0! C\u00f4 Hu\u1ec7: - C\u1eadu \u01a1i! H\u00f4m nay t\u00f4i nh\u00e2n nh\u00e0 v\u1eafng m\u1eddi c\u1eadu l\u1ea1i \u0111\u00e2y, c\u1eadu ch\u1edb cho t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u1eddng v\u1edbi b\u1ecdn trong d\u00e2u trong b\u1ed9c. T\u00f4i c\u0169ng con nh\u00e0 gia th\u1ebf, t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft m\u1eddi c\u1eadu \u0111\u1ebfn nh\u00e0 th\u1ebf n\u00e0y l\u00e0 phi l\u1ec5. Nh\u01b0ng \u0111au \u0111\u1edbn thay l\u00e0 ph\u1eadn t\u00f4i! Kh\u00f3 kh\u0103n thay l\u00e0 c\u1ea3nh nh\u00e0 t\u00f4i! (n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, l\u1ea5y m\u00f9i-soa g\u1ea1t n\u01b0\u1edbc m\u1eaft) C\u1eadu L\u00e9m: - Ch\u1eb3ng hay m\u00ecnh c\u00f3 \u0111i\u1ec1u chi s\u1ea7u n\u00e3o, xin cho t\u00f4i bi\u1ebft, t\u00f4i tuy b\u1ea5t t\u00e0i, song c\u0169ng t\u1eadn t\u00e2m ki\u1ec7t l\u1ef1c \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u00ecnh\u201d. Nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t trong k\u1ecbch \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra d\u1ed3n d\u1eadp, l\u00f4i cu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi xem. Gia \u0111\u00ecnh th\u1ea7y th\u00f4ng v\u1ec1 sau n\u1ee3 ng\u1eadp \u0111\u1ea7u, nh\u00e0 b\u1ecb t\u1ecbch bi\u00ean. L\u00fac qu\u1eabn tr\u00ed, th\u1ea7y \u0111\u1ecbnh k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u1edbi ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, th\u00ec may thay, b\u1ea1n c\u1ee7a th\u1ea7y l\u00e0 th\u1ea7y gi\u00e1o Xu\u00e2n \u0111em l\u1eddi ph\u1ea3i tr\u00e1i can ng\u0103n. Sau, nh\u1edd c\u00f3 c\u00e1i m\u0103ng-\u0111a s\u00e1u ngh\u00ecn c\u1ee7a em trai th\u1ea7y g\u1eedi t\u1eeb L\u00e0o v\u1ec1, c\u1ee9u v\u00e3n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh th\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3, gia \u0111\u00ecnh th\u1ea7y t\u1ec9nh ng\u1ed9, lo tu t\u1ec9nh l\u00e0m \u0103n, vui v\u1ebb l\u1ea1i nh\u01b0 x\u01b0a. Sau v\u1edf Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c, V\u0169 \u0110\u00ecnh Long c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ebft T\u00f2a \u00e1n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m (1923). Trong \u0111\u00f3, th\u1ea7y k\u00fd Thu ch\u00ed th\u00fa l\u00e0m \u0103n, y\u00eau th\u00edch v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng v\u1ee3 \u2013 c\u00f4 gi\u00e1o Qu\u00fd \u2013 l\u1ea1i th\u00edch \u0111ua \u0111\u00f2i, \u0103n ch\u01a1i, ch\u00ea ch\u1ed3ng l\u00e0 \u201ck\u00fd ki\u1ebft\u201d, r\u1ed3i l\u00e0m nh\u00e2n t\u00ecnh cho \u1ea2 Quay \u0111\u1ec3 b\u00f2n r\u00fat ti\u1ec1n \u0111\u00e1nh b\u00e0i b\u1ea1c. \u0110\u00f4i gian phu d\u00e2m ph\u1ee5 n\u00e0y c\u00f2n b\u00e0n c\u00e1ch gi\u1ebft th\u1ea7y k\u00fd Thu. Tr\u01b0\u1edbc bi k\u1ecbch kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ee3 gi\u1ebft ch\u1ed3ng m\u00e0 c\u00f2n gi\u1ebft c\u1ea3 \u0111\u00e0y t\u1edb trung th\u00e0nh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u1ed1t c\u1ee7a ch\u1ed3ng, nh\u01b0ng c\u00f4ng l\u00fd v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u01a1i b\u00e0y ra \u00e1nh s\u00e1ng. C\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u tra ba c\u00e1i ch\u1ebft oan khi\u00ean n\u00e0y, nh\u01b0ng v\u00ec l\u00f3a m\u1eaft tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec1n c\u1ee7a Qu\u00fd n\u00ean ng\u1eadm t\u0103m! T\u1eeb \u0111\u00f3 Qu\u00fd v\u00e0 \u1ea2 Quay s\u1ed1ng chung v\u1edbi nhau, nh\u01b0ng ch\u00fang 68","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o y\u00ean \u1ed5n v\u00ec l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1eafn r\u1ee9t. \u201cNghi\u00eam ng\u1eb7t, gh\u00ea g\u1edbm thay l\u00e0 t\u00f2a \u00e1n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m. Lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee9 c\u00e1i l\u01b0\u1edbi c\u1ee7a t\u00f2a \u00e1n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m th\u00ec t\u1ed9i nh\u00e2n, \u00e1c ph\u1ea1m kh\u00f4ng t\u00e0i n\u00e0o tr\u1ed1n tho\u00e1t\u201d. Th\u1ebf l\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng ch\u00fang ph\u1ea3i m\u01b0\u1ee3n m\u1ea5y ph\u00e1t s\u00fang \u0111\u1ec3 t\u1ef1 k\u1ebft li\u1ec5u cu\u1ed9c \u0111\u1eddi! T\u1eeb Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c th\u1ec3 lo\u1ea1i k\u1ecbch tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ti\u1ebfn r\u1ea5t nhanh v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1eabn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 b\u00e0i tr\u00ed s\u00e2n kh\u1ea5u. Ch\u1ec9 d\u0103m n\u0103m sau, n\u1ebfu so v\u1edf k\u1ecbch \u201cc\u00f3 th\u1ee9 l\u1edbp theo l\u1ed1i \u00c2u T\u00e2y tr\u01b0\u1edbc nh\u1ea5t\u201d c\u1ee7a V\u0169 \u0110\u00ecnh Long so v\u1edbi c\u00e1c v\u1edf Uy\u00ean \u01b0\u01a1ng (1927), Hai t\u1ed1i t\u00e2n h\u00f4n (1929)... c\u1ee7a Vi Huy\u1ec1n \u0110\u1eafc th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u201cm\u1ed9t tr\u1eddi m\u1ed9t v\u1ef1c\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u00e1ng m\u1eebng cho con \u0111\u01b0\u1eddng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a k\u1ecbch n\u00f3i Vi\u1ec7t Nam \u2013 m\u00e0 V\u0169 \u0110\u00ecnh Long l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 vinh d\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ti\u00ean phong. Nh\u01b0ng V\u0169 \u0110\u00ecnh Long l\u00e0 ai? \u00d4ng sinh n\u0103m 1896 v\u00e0 m\u1ea5t ng\u00e0y 14\/8\/1960 t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i. Tr\u01b0\u1edbc khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng v\u0103n tr\u1eadn b\u00fat, V\u0169 \u0110\u00ecnh Long l\u00e0m ngh\u1ec1 d\u1ea1y h\u1ecdc. T\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a V\u0169 \u0110\u00ecnh Long ngo\u00e0i Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c (1921), sau Cordier d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e0nh s\u00e1ch n\u0103m 1927; c\u00f2n c\u00f3 T\u00f2a Tranh h\u1ecda s\u0129 Duynh minh h\u1ecda trong k\u1ecbch b\u1ea3n Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c (in n\u0103m 1927) 69","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u00e1n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m (1923), \u0110\u00e0n b\u00e0 m\u1edbi (1944), T\u1ed5 qu\u1ed1c tr\u00ean h\u1ebft (1946-d\u1ecbch v\u1edf Horace c\u1ee7a Corneille). L\u00e0 nh\u00e0 gi\u00e1o n\u00ean trong th\u00e1ng n\u0103m n\u00e0y, \u00f4ng c\u00f2n vi\u1ebft nhi\u1ec1u s\u00e1ch gi\u00e1o khoa nh\u01b0 Qu\u1ed1c v\u0103n \u0111\u1ed9c b\u1ea3n (1932), 300 b\u00e0i to\u00e1n \u0111\u1ed1 x\u1ebfp ri\u00eang t\u1eebng lo\u1ea1i, c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi (1932)... Sau n\u0103m 1954, \u00f4ng l\u00e0 \u1ee7y vi\u00ean BCH H\u1ed9i Ngh\u1ec7 s\u0129 s\u00e2n kh\u1ea5u Vi\u1ec7t Nam. T\u1eeb n\u0103m 1925 \u00f4ng chuy\u1ec3n h\u1eb3n sang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng xu\u1ea5t b\u1ea3n, l\u00e0m ch\u1ee7 nh\u00e0 in n\u1ed5i ti\u1ebfng T\u00e2n D\u00e2n t\u1ea1i nh\u00e0 s\u1ed1 93 H\u00e0ng B\u00f4ng (H\u00e0 N\u1ed9i) v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u t\u1edd b\u00e1o nh\u01b0 Ti\u1ec3u Thuy\u1ebft Th\u1ee9 B\u1ea3y, \u00cdch H\u1eefu, Tao \u0110\u00e0n, Ph\u1ed5 th\u00f4ng b\u00e1n nguy\u1ec7t san... quy t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n ti\u1ebfng t\u0103m c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u00f3, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t d\u1ea5u \u1ea5n kh\u00f4ng phai m\u1edd trong l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam. V\u00e0 khi lao v\u00e0o kinh doanh, l\u00e0m xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00ec V\u0169 \u0110\u00ecnh Long c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn cho \u0111\u0103ng ti\u1ec3u thuy\u1ebft nhi\u1ec1u k\u1ef3 tr\u00ean b\u00e1o, b\u00ean c\u1ea1nh truy\u1ec7n ng\u1eafn, truy\u1ec7n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 l\u00f4i cu\u1ed1n \u0111\u1ed9c gi\u1ea3. Nh\u00e0 h\u00e1t l\u1edbn H\u00e0 N\u1ed9i - n\u01a1i c\u00f4ng di\u1ec5n v\u1edf Ch\u00e9n thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c (1921) 70","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG TR\u1ea6N T\u1ea4N QU\u1ed0C Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng ra l\u1eadp gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng cho ngh\u1ec7 s\u0129 \u201cX\u01b0\u1edbng ca v\u00f4 lo\u00e0i\u201d l\u00e0 c\u00e2u n\u00f3i mi\u1ec7t th\u1ecb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111eo \u0111u\u1ed5i ngh\u1ec1 tu\u1ed3ng h\u00e1t. Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed ta th\u1ea5y, Qu\u1ed1c tri\u1ec1u h\u00ecnh lu\u1eadt d\u01b0\u1edbi th\u1eddi H\u1ed3ng \u0110\u1ee9c quy \u0111\u1ecbnh c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea5y \u0111\u00e0n b\u00e0 con g\u00e1i l\u00e0m ngh\u1ec1 h\u00e1t x\u01b0\u1edbng, d\u00f9 l\u00e0m v\u1ee3 hay l\u00e0m h\u1ea7u, \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u1ea1t 70 tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 l\u01b0u \u0111\u00e0y; con ch\u00e1u c\u00e1c quan l\u1ea1i l\u1ea5y h\u1ea1ng ph\u1ee5 n\u1eef k\u1ec3 tr\u00ean, ph\u1ea3i ph\u1ea1t 60 tr\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u1ea3i ly d\u1ecb. V\u00e0 nh\u1eefng con nh\u00e0 ph\u01b0\u1eddng ch\u00e8o, ph\u01b0\u1eddng tu\u1ed3ng, \u1ea3 \u0111\u00e0o... con ch\u00e1u \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i thi; ai tr\u00e1i lu\u1eadt ph\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u1ea7y hay t\u1ed9i \u0111\u1ed3. Quan gi\u00e1m ty bi\u1ebft Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c (1914-1987) m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1 gi\u00e1c ph\u1ea3i ch\u1ecbu t\u1ed9i. Lu\u1eadt l\u1ec7 kh\u1eafc nghi\u1ec7t v\u00e0 b\u1ea5t c\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf bi\u1ebft bao ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n \u0111em t\u00e0i n\u0103ng ra gi\u00fap n\u01b0\u1edbc. M\u00e3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi vua L\u00ea D\u1ee5 T\u00f4ng (1706-1729) do b\u00e0 Tr\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c m\u1eabu xu\u1ea5t th\u00e2n l\u00e0 ca n\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn v\u00e0o cung, ch\u00faa Tr\u1ecbnh C\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t y\u00eau qu\u00fd. Qu\u1ed1c m\u1eabu n\u0103n n\u1ec9 v\u1edbi ch\u00faa \u0111\u1ec3 b\u1ecf l\u1ec7 \u1ea5y. T\u1eeb \u0111\u00f3, con nh\u00e0 ca k\u1ef9 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i thi nh\u01b0 l\u01b0\u01a1ng gia t\u1eed \u0111\u1ec7. Tuy th\u1ebf, trong quan ni\u1ec7m d\u00e2n gian th\u00e0nh ki\u1ebfn tr\u00ean v\u1eabn ch\u01b0a thay \u0111\u1ed5i. Trong th\u1eadp ni\u00ean 50 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX, t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam, m\u1ed9t nh\u00e0 b\u00e1o ti\u00ean phong \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng ra th\u00e0nh l\u1eadp gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng d\u00e0nh cho 71","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 \u201cv\u1edbi cao v\u1ecdng x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng t\u00e0i v\u00e0 \u0111\u1ee9c \u0111i \u0111\u00f4i, h\u1ea7u x\u00f3a b\u1ecf \u00edt nhi\u1ec1u th\u00e0nh ki\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u1ec1 h\u00e1t x\u1ee9 ta.\u201d Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u2013 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 b\u00e1o l\u00e3o th\u00e0nh c\u1ee7a l\u00e0ng b\u00e1o mi\u1ec1n Nam. \u00d4ng t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Tr\u1ea7n Ch\u00ed Th\u00e0nh, sinh ng\u00e0y 25\/9\/1914 t\u1ea1i l\u00e0ng M\u1ef9 Tr\u00e0, qu\u1eadn Cao L\u00e3nh (Sa \u0110\u00e9c) \u2013 con trai th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a \u0111\u00f4ng y s\u0129 Tr\u1ea7n T\u1ea5n H\u01b0ng v\u00e0 L\u00ea Th\u1ecb L\u01b0. Ch\u00ed h\u01b0\u1edbng theo ngh\u1ec1 b\u00e1o \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh ngay t\u1eeb l\u00fac \u00f4ng c\u00f2n h\u1ecdc Tr\u01b0\u1eddng Ti\u1ec3u h\u1ecdc Cao L\u00e3nh. B\u1ea5y gi\u1edd, nh\u00e0 b\u00e1o Di\u1ec7p V\u0103n K\u1ef3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u0103m tr\u01b0\u1eddng. L\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng trong l\u00e0ng v\u0103n tr\u1eadn b\u00fat, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u201cdanh gia v\u1ecdng t\u1ed9c\u201d, du h\u1ecdc \u1edf Ph\u00e1p v\u1ec1 v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eb1ng c\u1ea5p, nh\u01b0ng \u00f4ng K\u1ef3 kh\u00f4ng th\u00e8m ra l\u00e0m quan m\u00e0 l\u1ea1i nh\u1ea3y v\u00e0o l\u00e0ng b\u00e1o! \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ecdc sinh, \u00f4ng d\u1eb7n d\u00f2: \u201cC\u00e1c em r\u00e1ng h\u1ecdc \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y gi\u00fap \u00edch cho n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. Ch\u1eafc th\u1ea7y c\u00e1c em \u0111\u00e3 n\u00f3i cho c\u00e1c em bi\u1ebft t\u00f4i l\u00e0 ai h\u1ec9? C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i b\u1ea3o, t\u1ea1i sao kh\u00f4ng ra l\u00e0m quan? Nh\u01b0ng l\u00e0m quan \u0111\u1ec3 m\u00e0 chi? Khi ta ch\u1ec9 sung s\u01b0\u1edbng m\u1ed9t m\u00ecnh c\u00f2n bao nhi\u00eau \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ta c\u1ef1c kh\u1ed5 th\u00ec l\u00e0m quan c\u00f3 \u00edch g\u00ec? Tuy nhi\u00ean, v\u1ec1 sau mu\u1ed1n l\u00e0m ngh\u1ec1 g\u00ec th\u00ec l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf, c\u0169ng ph\u1ea3i r\u00e1ng h\u1ecdc c\u00e1i \u0111\u00e3. T\u00f4i khuy\u00ean c\u00e1c em r\u00e1ng h\u1ecdc\u201d. C\u1eadu h\u1ecdc tr\u00f2 Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u1ee9ng nghe nh\u01b0 u\u1ed1ng l\u1ea5y t\u1eebng l\u1eddi v\u00e0 suy ngh\u0129: \u201cKh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00f4i \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n c\u00f3 v\u1ee3 gi\u00e0u nh\u01b0 \u00f4ng K\u1ef3, \u0111i\u1ec1u khi\u1ebfn t\u00f4i suy ngh\u0129 m\u00e3i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft b\u00e1o kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee9c ph\u1eadn g\u00ec c\u1ea3, kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u00f4ng \u0110\u1ed1c ph\u1ee7, \u00f4ng c\u00f2-mi hay \u00f4ng Qu\u1eadn, c\u0169ng kh\u00f4ng nh\u01b0 \u00f4ng b\u00e1c s\u0129, \u00f4ng gi\u00e1o s\u01b0 nh\u01b0ng theo t\u00f4i nghe bi\u1ebft th\u00ec ai ai c\u0169ng t\u1ecf \u00fd m\u1ebfn ph\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o v\u00f4 c\u00f9ng\u201d. Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng n\u00e0y, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecdc sinh c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c kh\u00f4ng di\u1ec5n ra \u00eam \u1ea3. \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng ra \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng trong qu\u1ea7n ch\u00fang nh\u1eefng cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh long tr\u1eddi l\u1edf \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u00f2i t\u1ef1 do, c\u01a1m \u00e1o, \u0111\u00f2i gi\u1ea3m s\u01b0u cao thu\u1ebf n\u1eb7ng... \u00d4ng \u0111\u00e3 tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c bi\u1ec3u t\u00ecnh n\u1ed5 ra \u1edf Cao L\u00e3nh v\u00e0o ng\u00e0y Qu\u1ed1c t\u1ebf Lao \u0111\u1ed9ng 1\/5\/1930. Ch\u1ec9 m\u1edbi 16 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1ef1c d\u00e2n b\u1eaft \u0111\u00e0y ra C\u00f4n \u0110\u1ea3o v\u1edbi t\u1ed9i danh \u201cho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00e1 ho\u1ea1i ch\u1ed1ng nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc\u201d. Trong r\u1ee7i c\u00f3 may. Ra \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ng\u1ee5c tr\u1ea7n gian, \u00f4ng may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u00f9 c\u1ed9ng s\u1ea3n l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Nguy\u1ec5n, l\u1edbn h\u01a1n \u00f4ng 4 tu\u1ed5i v\u00e0 qu\u00ea \u1edf M\u1ef9 Tho. Ch\u00ednh nh\u1edd s\u1ed1ng chung v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n t\u00f9 n\u00e0y m\u00e0 v\u1ec1 sau t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng chuy\u1ec3n bi\u1ebfn t\u00edch c\u1ef1c. C\u00f3 m\u1ed9t 72","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 d\u00f9 s\u1ed1ng trong t\u00f9 \u0111\u00e0y, nh\u01b0ng bao gi\u1edd ch\u00ednh tr\u1ecb ph\u1ea1m c\u0169ng l\u1ea1c quan, y\u00eau \u0111\u1eddi v\u00ec h\u1ecd bi\u1ebft l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh s\u1ebd c\u00f3 ng\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u1edf C\u00f4n \u0110\u1ea3o, h\u1ecd \u0111\u00e3 l\u1eadp ra g\u00e1nh c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng An H\u1ea3i. Sau n\u00e0y trong h\u1ed3i k\u00fd c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i: \u201cCho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1932, h\u00ecnh nh\u01b0 l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ee9t, d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ed1ng tr\u1ecb, C\u00f4n \u0110\u1ea3o c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e1t x\u01b0\u1edbng nh\u01b0 th\u1ebf, t\u1ed5 ch\u1ee9c trong ba ng\u00e0y T\u1ebft... Trong \u0111o\u00e0n h\u00e1t, ch\u1ec9 c\u00f3 anh Nguy\u1ec5n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u201cm\u01b0u s\u0129\u201d nh\u1ee9t. Nh\u01a1n d\u1ecbp g\u00e1nh h\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c ra di\u1ec5n t\u1ea1i Ch\u00e2u Th\u00e0nh, anh m\u1edbi ngh\u0129 m\u1ed9t k\u1ebf cho b\u1ecdn ch\u00e1nh tr\u1ecb \u201cl\u00ean h\u01b0\u01a1ng\u201d phen n\u00e0y. Anh Nguy\u1ec5n l\u00e0 so\u1ea1n gi\u1ea3 ki\u00eam \u0111\u1ea1o di\u1ec5n v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean tr\u1ed9i nh\u1ee9t. Tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y g\u00e1nh d\u1ecdn ra Ch\u00e2u Th\u00e0nh, anh tri\u1ec7u t\u1eadp n\u1ed9i b\u1ecdn v\u00e0 n\u00f3i: \u201cTheo ph\u00e9p c\u1ee7a \u00f4ng Ch\u00e1nh, b\u1ecdn m\u00ecnh ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e1t ba \u0111\u00eam t\u1ea1i Ch\u00e2u Th\u00e0nh, t\u1ed1i m\u1ed3ng 1 \u0111\u1ebfn t\u1ed1i m\u1ed3ng 3. \u0110\u00eam \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ea7u n\u0103m ch\u00fang m\u00ecnh l\u1ef1a m\u1ed9t tu\u1ed3ng vui, c\u00f3 \u0111\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u201c\u0111\u00e0o k\u00e9p\u201d g\u1ecdi l\u00e0 khai tr\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u n\u0103m, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam m\u1ed3ng 2, theo \u00fd t\u00f4i ph\u1ea3i h\u00e1t tu\u1ed3ng \u201cT\u1ee9 \u0111\u1ed5 t\u01b0\u1eddng\u201d r\u1ed3i qua \u0111\u00eam m\u1ed3ng 3, mu\u1ed1n h\u00e1t tu\u1ed3ng g\u00ec c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a ai k\u1ecbp h\u1ecfi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn n\u00e0y, anh Nguy\u1ec5n n\u00f3i ti\u1ebfp: - Trong tu\u1ed3ng \u201cT\u1ee9 \u0111\u1ed5 t\u01b0\u1eddng\u201d c\u00f3 m\u1ed9t m\u00e0n T\u00f2a x\u1eed. Theo \u00fd t\u00f4i, m\u00e0n n\u00e0y c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean \u0111\u00f3ng vai T\u00f2a, Bi\u1ec7n l\u00fd, Tr\u1ea1ng s\u01b0 \u0111\u1ec1u n\u00f3i ti\u1ebfng Ph\u00e1p v\u00e0 b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ea5y b\u00e0i ca. Ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang ta di\u1ec5n m\u1ed9t m\u00e0n tho\u1ea1i k\u1ecbch \u0111\u00fang ngh\u0129a. M\u1ed9t anh h\u1ecfi n\u1eeda \u0111\u00f9a n\u1eeda th\u1eadt: - Anh Nguy\u1ec5n t\u00ednh \u201cl\u00f2e\u201d ai m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1edb? Nguy\u1ec5n c\u01b0\u1eddi b\u00ed m\u1eadt, \u0111o\u1ea1n anh gi\u1ea3i th\u00edch th\u1eb3ng th\u1eafn: - T\u1eeb ng\u00e0y b\u1ecb \u0111\u00e0y ra \u0111\u00e2y \u0111\u1ebfn nay, ch\u1eafc anh em nh\u1eadn th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 th\u1ea7y ch\u00fa \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u00e9m h\u1ecdc, c\u00f3 cha vi\u1ebft kh\u00f4ng n\u1ed5i t\u1edd gi\u1ea5y \u201cr\u00e1p-bo\u201d t\u1ed9i tr\u1ed1n, th\u1ebf m\u00e0 h\u1ecd th\u01b0\u1eddng ch\u1eedi ch\u00fang ta l\u00e0 \u201c\u0111\u1ed3 d\u1ed1t nh\u01b0 con b\u00f2\u201d, \u201c\u0111\u1ed3 ngu nh\u01b0 l\u1ee3n\u201d! C\u00f3 cha c\u00f2n t\u1ecf m\u00ecnh b\u1ea3nh, ch\u1eedi v\u00e0o m\u1eb7t ch\u00fang ta: \u201c\u0110\u1ed3 ngu d\u1ed1t, nghe l\u1eddi x\u00fai bi\u1ec3u... l\u00e0m b\u1eady\u201d! B\u1edfi v\u1eady, d\u1ecbp n\u00e0y t\u00f4i mu\u1ed1n ch\u00fang ta tr\u1ea3 l\u1eddi cho b\u1ecdn th\u1ea7y ch\u00fa v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ecdc th\u1ee9c ch\u01a1i v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 \u201cm\u1ea5y ch\u1ea3\u201d b\u1edbt l\u00e0m t\u00e0ng. H\u1ecd l\u00e0m 73","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM vi\u1ec7c cho T\u00e2y, tay sai c\u1ee7a T\u00e2y v\u00e0 ch\u1ec9 bi\u1ebft ph\u1ee5c T\u00e2y. B\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta n\u00f3i... ti\u1ebfng T\u00e2y cho h\u1ecd nghe ch\u01a1i. - Ngh\u0129a l\u00e0... - Ph\u1ea3i, ngh\u0129a l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0n T\u00f2a x\u1eed trong tu\u1ed3ng \u201cT\u1ee9 \u0111\u1ed5 t\u01b0\u1eddng\u201d ch\u00fang ta n\u00f3i ti\u1ebfng T\u00e2y, ph\u1ea3i n\u00f3i th\u1eadt tr\u00fang v\u00e0 n\u00f3i cho c\u00f3 gi\u1ecdng r\u1ea5t... T\u00e2y. Anh Nguy\u1ec5n nghi\u00eam ngh\u1ecb n\u00f3i th\u00eam: - Tuy chuy\u1ec7n \u201cb\u00e1o th\u00f9\u201d r\u1ea5t tr\u1ebb con, nh\u01b0ng ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng sau bu\u1ed5i h\u00e1t n\u00e0y, c\u00f3 nhi\u1ec1u th\u1ea7y ch\u00fa s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u1edbi nh\u00f3m ch\u00fang ta n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 cho ch\u00e1nh tr\u1ecb ph\u1ea1m n\u00f3i chung. R\u1ed3i anh Nguy\u1ec5n k\u1ebft lu\u1eadn: - N\u1ebfu anh em t\u00e1n th\u00e0nh \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i v\u1eeba tr\u00ecnh b\u00e0y th\u00ec t\u00f4i nh\u1edd anh Kh\u00ecnh ti\u1ebfp v\u1edbi t\u00f4i m\u00e0 vi\u1ebft r\u00fat m\u00e0n T\u00f2a, to\u00e0n ti\u1ebfng Ph\u00e1p \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta k\u1ecbp t\u1eadp d\u01b0\u1ee3t, t\u1eeb \u0111i\u1ec7u b\u1ed9 \u0111\u1ebfn gi\u1ecdng n\u00f3i. Anh em ho\u00e0n to\u00e0n t\u00e1n th\u00e0nh...\u201d. Qu\u1ea3 th\u1eadt, sau n\u00e0y m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra \u0111\u00fang nh\u01b0 d\u1ef1 ki\u1ebfn c\u1ee7a anh Nguy\u1ec5n. N\u0103m 1934, Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 t\u1ef1 do v\u00e0 trong \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 \u00edt nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u00e0nh v\u1ec1 chuy\u1ec7n s\u00e2n kh\u1ea5u. T\u1eeb \u0111\u00e2y v\u1edbi m\u1ea3nh b\u1eb1ng Th\u00e0nh chung, \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u lao v\u00e0o ngh\u1ec1 vi\u1ebft b\u00e1o. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n ch\u1ee9ng s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u1ec1n b\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam, \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng b\u1eb1ng ng\u00f2i b\u00fat cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1975 g\u1eafn li\u1ec1n t\u00ean tu\u1ed5i m\u00ecnh v\u1edbi c\u00e1c t\u1edd Vi\u1ec7t Nam, Nh\u1ef1t b\u00e1o, C\u00f4ng lu\u1eadn, Truy\u1ec1n tin, \u0110i\u1ec3n t\u00edn, Tin \u0111i\u1ec3n, D\u00e2n t\u1ed9c, Ti\u1ebfng d\u1ed9i, \u0110u\u1ed1c nh\u00e0 Nam v.v... V\u00ec l\u1ebd \u0111\u00f3, \u00f4ng t\u1eebng t\u1ef1 h\u00e0o ph\u00e1t bi\u1ec3u: \u201cT\u1eeb khi b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi, t\u00f4i t\u00f4n th\u1edd m\u1ed9t \u0111\u1ea1o. \u0110\u1ea1o c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 ngh\u1ec1 l\u00e0m b\u00e1o\u201d. V\u00e0 t\u1ea1i sao l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o nh\u01b0ng Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c l\u1ea1i ti\u00ean phong \u0111\u1ee9ng ra l\u1eadp gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m, l\u00e0 gi\u1ea3i d\u00e0nh cho ngh\u1ec7 s\u0129 s\u00e2n kh\u1ea5u? Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ta th\u1eed t\u00ecm hi\u1ec3u xem \u00f4ng quan ni\u1ec7m v\u1ec1 \u201cm\u1ed1i \u0111\u1ea1o\u201d ngh\u1ec1 b\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111eo \u0111u\u1ed5i ng\u00f3t b\u1ed1n ch\u1ee5c n\u0103m r\u00f2ng: \u201cTr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o c\u00f3 c\u00e1i sung s\u01b0\u1edbng h\u01a1n nh\u1eefng ai kh\u00e1c, l\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng chuy\u1ec7n g\u00ec m\u00e0 ch\u00ednh m\u1eaft m\u00ecnh th\u1ea5y, ch\u00ednh tai m\u00ecnh nghe, thu\u1eadt l\u1ea1i 74","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG cho mu\u00f4n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng bi\u1ebft v\u1edbi m\u00ecnh, b\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng r\u00e8n luy\u1ec7n quy c\u1ee7 t\u1eeb tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o l\u00e0 con chim tr\u1eddi, chu du c\u00f9ng kh\u1eafp, \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc h\u01a1n ai nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u hay l\u1ea1, \u0111\u1ec3 h\u00e3nh di\u1ec7n kh\u00e1m ph\u00e1 bao nhi\u00eau vi\u1ec7c k\u1ef3 b\u00ed tr\u00ean \u0111\u1eddi, r\u1ed3i tr\u1edf v\u1ec1 thu\u1eadt l\u1ea1i cho h\u00e0ng mu\u00f4n v\u1ea1n ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng nghe c\u00f9ng bi\u1ebft, b\u1eb1ng v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt vi\u1ebft l\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o c\u00f2n b\u1ecb ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p b\u1eaft bu\u1ed9c h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 h\u1ecdc t\u1eadp m\u00e3i \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng ki\u1ebfn v\u0103n v\u00e0 trau d\u1ed3i ki\u1ebfn th\u1ee9c n\u1eefa, \u0111\u1ec3 chuy\u1ec7n n\u00e0o m\u00ecnh c\u0169ng bi\u1ebft, chuy\u1ec7n \u0111\u00e2u m\u00ecnh c\u0169ng hay. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o l\u00e0 v\u1ecb lu\u1eadt s\u01b0. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng tr\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb lu\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi hay m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong v\u1ee5 \u00e1n tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng l\u00fd, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ee9ng tr\u00ean c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a C\u00f4ng b\u1eb1ng v\u00e0 Ch\u00e1nh ngh\u0129a \u0111\u1ec3 b\u00eanh v\u1ef1c cho t\u1ea5t c\u1ea3, t\u1eeb c\u00e1 nh\u00e2n \u0111\u1ebfn \u0111o\u00e0n th\u1ec3, t\u1eeb \u0111o\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i ch\u00fang v\u00e0 b\u00eanh v\u1ef1c cho c\u1ea3 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c tr\u01b0\u1edbc d\u01b0 lu\u1eadn v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o binh v\u1ef1c cho l\u1ebd ph\u1ea3i v\u00e0 c\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch h\u0103ng say v\u1edbi tinh th\u1ea7n hi\u1ec7p s\u0129, kh\u00f4ng c\u1ea7n ai k\u00eau g\u1ecdi, kh\u00f4ng m\u00e0ng vi\u1ec7c o\u00e1n tr\u1ea3 \u01a1n \u0111\u1ec1n. N\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 ti\u1ebfng th\u00ec th\u1ea7m than th\u1edf c\u1ee7a d\u00e2n l\u00e0 c\u00f3 tai c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o gh\u00e9 v\u00e0o, n\u01a1i n\u00e0o c\u00f3 s\u1ef1 l\u1ed9ng quy\u1ec1n \u1ef7 th\u1ebf, l\u00e0 c\u00f3 m\u1eaft c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o ng\u00f3 t\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m b\u00e1o c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfn s\u0129 n\u1eefa. Ch\u1eb3ng nh\u1eefng t\u00fac tr\u1ef1c \u1edf m\u1eb7t tr\u1eadn b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ef1 do chung m\u00e0 m\u1eb7c nhi\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh anh l\u00ednh ti\u00ean phong trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c ch\u1ed1ng x\u00e2m l\u0103ng v\u00ec ch\u00e1nh ngh\u0129a. Ngh\u1ec1 l\u00e0m b\u00e1o cao c\u1ea3 nh\u01b0 v\u1eady, l\u00fd t\u01b0\u1edfng cao s\u00e2u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7m b\u00fat nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e1 ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1o sao?\u201d C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ki\u00ean tr\u00ec, th\u1ee7y chung v\u1edbi \u0111\u1ea1o c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u00f2i b\u00fat c\u1ee7a \u00f4ng ch\u01b0a m\u1ed9t l\u1ea7n v\u1ea5y b\u1ea9n v\u00ec \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n mua chu\u1ed9c ho\u1eb7c u\u1ed1n cong v\u00ec c\u01b0\u1eddng quy\u1ec1n b\u1ea1o l\u1ef1c. \u00d4ng l\u00e0 nh\u00e0 b\u00e1o ch\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m nh\u01b0 Nam b\u1ed9 kh\u00e1ng chi\u1ebfn (s\u01b0u t\u1eadp t\u00e0i li\u1ec7u), C\u00f4 g\u00e1i C\u00f4n \u0110\u1ea3o (k\u00fd s\u1ef1), K\u1ef7 ni\u1ec7m l\u00e0m b\u00e1o 1936-1975 (h\u1ed3i k\u00fd), Ba th\u00e1ng kh\u00f3i l\u1eeda \u0111\u00f4 th\u00e0nh (ph\u00f3ng s\u1ef1), \u0110\u1ed3ng l\u01b0\u01a1ng ngh\u1ec7 s\u0129 (ph\u00f3ng s\u1ef1), v.v... h\u1ea7u h\u1ebft ch\u01b0a xu\u1ea5t b\u1ea3n th\u00e0nh s\u00e1ch. Ch\u00ednh t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m b\u00e1o m\u00e0 Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn l\u1eadp ra gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m \u2013 m\u1ed9t \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a s\u00e2n kh\u1ea5u mi\u1ec1n Nam. Sau n\u00e0y, khi Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c m\u1ea5t, 75","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM nh\u1eafc l\u1ea1i s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a \u00f4ng, so\u1ea1n gi\u1ea3 Vi\u1ec5n Ch\u00e2u c\u00f3 kh\u00f3c c\u00e2u \u0111\u1ed1i th\u1eadt hay: C\u00f4ng nh\u00e2n, Bu\u1ed5i s\u00e1ng, Ti\u1ebfng d\u1ed9i, \u0110u\u1ed1c nh\u00e0 Nam, gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m g\u1eafng s\u1ee9c vun b\u1ed3i, duy\u00ean b\u00fat m\u1eb7c, nghi\u1ec7p b\u00e1o ch\u01b0\u01a1ng, x\u1ebfp l\u1ea1i h\u00e0nh trang, \u0111\u1ea5t Cao L\u00e3nh bao d\u00e0i bao nu\u1ed1i ti\u1ebfc; Ph\u00f9ng H\u00e1, N\u0103m Ch\u00e2u, Ba V\u00e2n, L\u00ea Th\u1ecb Ph\u1ec9, l\u00f2ng ca k\u1ecbch g\u00f3p ph\u1ea7n t\u00f4 \u0111i\u1ec3m, n\u1ee3 ph\u1ea5n son, t\u00ecnh s\u00e2n kh\u1ea5u, t\u00e0n r\u1ed3i m\u1ed9ng \u01b0\u1edbc, s\u00f4ng \u0110\u00ecnh Trung, m\u1ea5y kh\u00fac m\u1ea5y u s\u1ea7u. Nh\u00e0 b\u00e1o Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u1ecdc di\u1ec5n v\u0103n T\u1eeb n\u0103m 1958, gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng trong l\u1ec5 ph\u00e1t gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m (1959) Thanh T\u00e2m ch\u00ednh th\u1ee9c ra \u0111\u1eddi nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00edch l\u1ec7 v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 l\u1edbp ngh\u1ec7 s\u0129 tr\u1ebb h\u0103ng h\u00e1i ti\u1ebfn l\u00ean thay th\u1ebf l\u1edbp ngh\u1ec7 s\u0129 l\u00e0nh ngh\u1ec1 \u0111\u00e3 lu\u1ed1ng tu\u1ed5i. C\u00f3 ba ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ec3 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn: di\u1ec5n, ca, s\u1eafc v\u00f3c v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Ph\u1ea7n \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra v\u00ec theo \u00f4ng l\u00e0m nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eadn, ki\u1ec1m ch\u1ebf ph\u1ea7n n\u00e0o n\u1ebfp s\u1ed1ng bu\u00f4ng th\u1ea3 c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 n\u00f3i chung. Ban tuy\u1ec3n ch\u1ecdn g\u1ed3m c\u00f3 nh\u1eefng k\u00fd gi\u1ea3 k\u1ecbch tr\u01b0\u1eddng, ngh\u1ec7 s\u0129 \u01b0u t\u00fa, so\u1ea1n gi\u1ea3 t\u00ean tu\u1ed5i... \u0111\u1ee7 uy t\u00edn v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c trong vi\u1ec7c x\u00e9t gi\u1ea3i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong ban tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u0103m 1958 ta th\u1ea5y c\u00f3 ngh\u1ec7 s\u0129 Ph\u00f9ng H\u00e1, B\u1ea3y Nhi\u00eau, N\u0103m Ch\u00e2u; nh\u00e0 b\u00e1o Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c v\u00e0 \u00f4ng Nguy\u1ec5n Ho\u00e0ng Nam - \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho kh\u00e1n gi\u1ea3 \u0111\u00e3 trao Huy ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng cho m\u1ed9t n\u1eef ngh\u1ec7 s\u0129 duy nh\u1ea5t c\u00f3 \u201cnhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng\u201d l\u00e0 Thanh Nga. Qua n\u0103m 1959, trong ban tuy\u1ec3n ch\u1ecdn c\u00f3 ngh\u1ec7 s\u0129 Ph\u00f9ng H\u00e1, B\u1ea3y Nhi\u00eau, Duy L\u00e2n; so\u1ea1n gi\u1ea3 Ki\u00ean Giang, H\u00e0 Tri\u1ec1u, Vi\u1ec5n Ch\u00e2u; k\u00fd gi\u1ea3 Ng\u1ecdc Linh, Nguy\u1ec5n Ang Ca, Anh Nguy\u00ean, L\u00ea Hi\u1ec1n, Phong V\u00e2n, Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c, Ho\u00e0i Ng\u1ecdc, B\u1ea1ch T\u00f9ng D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 trao Huy ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng cho hai ngh\u1ec7 s\u0129 Lan Chi, H\u00f9ng Minh. R\u1ed3i c\u00e1c n\u0103m ti\u1ebfp theo, c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c trao Huy ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng l\u00e0 76","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG B\u00edch S\u01a1n, Ng\u1ecdc Gi\u00e0u (1960), Thanh Thanh Hoa (1961), Ng\u1ecdc H\u01b0\u01a1ng, \u00c1nh H\u1ed3ng (1962), B\u1ea1ch Tuy\u1ebft, Kim Loan, Tr\u01b0\u01a1ng \u00c1nh Loan, T\u1ea5n T\u00e0i, Di\u1ec7p Lang, Thanh T\u00fa (1963), L\u1ec7 Th\u1ee7y, Thanh Sang (1964), Thanh Nguy\u1ec7t, Bo Bo Ho\u00e0ng (1965), Ph\u01b0\u1ee3ng Li\u00ean, Ph\u01b0\u01a1ng Quang (1966), M\u1ef9 Ch\u00e2u, Ng\u1ecdc B\u00edch, B\u1ea3o Qu\u1ed1c, Ph\u01b0\u01a1ng B\u00ecnh Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m (1967). C\u00f2n gi\u1ea3i Di\u1ec5n vi\u00ean xu\u1ea5t s\u1eafc n\u0103m 1965 trao cho H\u1eefu Ph\u01b0\u1edbc trong tu\u1ed3ng Chuy\u1ec7n t\u00ecnh 17, B\u1ea1ch Tuy\u1ebft trong tu\u1ed3ng N\u1ed7i bu\u1ed3n con g\u00e1i; n\u0103m 1966 trao cho Th\u00e0nh \u0110\u01b0\u1ee3c trong tu\u1ed3ng Ti\u1ebfng h\u1ea1c trong tr\u0103ng, Thanh Nga trong tu\u1ed3ng S\u00e2n kh\u1ea5u v\u1ec1 khuya; n\u0103m 1967 trao cho Ng\u1ecdc Gi\u00e0u, Thanh H\u1ea3i. Th\u00e0nh ph\u1ea7n ban tuy\u1ec3n ch\u1ecdn m\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u m\u1eddi th\u00eam nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt ti\u1ebfng t\u0103m trong nhi\u1ec1u gi\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u1ea1o uy t\u00edn cho gi\u1ea3i, ch\u1eb3ng h\u1ea1n n\u0103m 1965 c\u00f3 m\u1eddi th\u00eam lu\u1eadt s\u01b0 D\u01b0\u01a1ng T\u1ea5n Tr\u01b0\u01a1ng; nh\u00e2n s\u0129 Ph\u00f9ng V\u0103n Qu\u00fd, Phan B\u00e1 Th\u00fac, b\u00e0 \u0110\u1ed7 D\u01b0 \u00c1nh \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c ch\u1ea5m gi\u1ea3i Tu\u1ed3ng hay nh\u1ee9t trong n\u0103m. Gi\u1ea3i n\u00e0y, n\u0103m 1965 trao cho so\u1ea1n gi\u1ea3 H\u00e0 Tri\u1ec1u - Hoa Ph\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi tu\u1ed3ng N\u1ed7i bu\u1ed3n con g\u00e1i; n\u0103m 1966 trao cho Nguy\u1ec5n Th\u00e0nh Ch\u00e2u v\u1edbi tu\u1ed3ng N\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n m\u01b0a ngu\u1ed3n, Y\u00ean Ba \u2013 Loan Th\u1ea3o v\u1edbi tu\u1ed3ng Ti\u1ebfng h\u1ea1c trong tr\u0103ng. V\u1ec1 h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a Huy ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc v\u1edbi tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed1n ch\u1ec9 v\u00e0ng \u2013 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Thi\u1ec7n M\u1ed9c Lan gi\u1ea3i th\u00edch: \u201cS\u1ed1 1 l\u00e0 h\u00ecnh \u201cv\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u201cvua ch\u00faa\u201d m\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng s\u1ef1 \u201cvinh quang, t\u1ed1i cao\u201d; s\u1ed1 2 ti\u00eau bi\u1ec3u m\u00e0n nhung c\u1ee7a s\u00e2n kh\u1ea5u; s\u1ed1 3 l\u00e0 hai c\u00e0nh d\u01b0\u01a1ng li\u1ec5u giao ng\u1ecdn, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng \u201cdanh d\u1ef1\u201d v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u201ct\u01b0\u01a1i tr\u1ebb m\u00e3i\u201d v\u00ec d\u01b0\u01a1ng li\u1ec5u l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y xanh l\u00e1 su\u1ed1t n\u0103m; s\u1ed1 4 h\u00ecnh \u201cb\u1ed9i tinh\u201d; s\u1ed1 5 hai h\u00e0ng ch\u1eef h\u01a1i cong bao quanh b\u1ed9i tinh l\u00e0 \u201cNgh\u1ec7 s\u0129 c\u00f3 nhi\u1ec1u tri\u1ec3n v\u1ecdng nh\u1ee9t\u201d. Huy ch\u01b0\u01a1ng trao n\u0103m n\u00e0o th\u00ec ch\u1ea1m con s\u1ed1 c\u1ee7a n\u0103m \u0111\u00f3\u201d(1). 1\t Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c, b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i n\u0103m l\u00e0m b\u00e1o, Thi\u1ec7n M\u1ed9c Lan, NXB Tr\u1ebb, 2000. 77","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u0110i\u1ec1u \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd l\u00e0 khi \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m, Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 b\u1ecf ti\u1ec1n t\u00fai ra \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n, ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1eadn ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 n\u00e0o. T\u1ed3n t\u1ea1i trong v\u00f2ng 10 n\u0103m tr\u1eddi, gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng n\u00e0y So\u1ea1n gi\u1ea3 \u0110i\u00eau Huy\u1ec1n v\u00e0 c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t Di\u1ec7p Lang, Thanh Sang, L\u1ec7 Th\u1ee7y, B\u1ea1ch Tuy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn sinh ho\u1ea1t s\u00e2n kh\u1ea5u mi\u1ec1n Nam t\u1eebng \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m v\u00e0 ta th\u1ea5y, nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn t\u1eeb gi\u1ea3i n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng th\u1eadt s\u1ef1 v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh qua th\u1eddi gian. Sau n\u0103m 1967, gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m t\u1ea1m ng\u01b0ng v\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn cu\u1ed9c ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1c li\u1ec7t... C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, thi\u1ec7n ch\u00ed c\u1ee7a Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nung n\u1ea5u trong t\u00e2m tr\u00ed t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1950. B\u1ea5y gi\u1edd, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u00fd th\u1ee9c: \u201cNg\u01b0\u1ee3c th\u1eddi gian, ch\u00fang ta th\u1ea5y c\u0169ng t\u1ed9i cho ngh\u1ec7 s\u0129 c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng x\u1ee9 m\u00ecnh. V\u00ec c\u00e1i th\u00e0nh ki\u1ebfn \u201cx\u01b0\u1edbng ca v\u00f4 lo\u00e0i\u201d m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u01b0 c\u1ed1 t\u00ecnh l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng danh t\u1eeb kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p \u0111\u1ec3 g\u00e1n cho gi\u1edbi s\u00e2n kh\u1ea5u. Nh\u01b0 nam ngh\u1ec7 s\u0129 th\u00ec g\u1ecdi \u201cth\u1eb1ng k\u00e9p\u201d, n\u1eef ngh\u1ec7 s\u0129 th\u00ec \u201ccon \u0111\u00e0o\u201d. V\u00e0 th\u1eb1ng k\u00e9p, con \u0111\u00e0o c\u00f3 danh t\u1eeb chung l\u00e0 \u201ccon h\u00e1t\u2019. So\u1ea1n gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ea7y tu\u1ed3ng, nh\u1ea1c s\u0129 th\u00ec kh\u00f4ng g\u1ecdi b\u1eb1ng th\u1ea7y m\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng k\u00eau b\u1eb1ng th\u1eb1ng, h\u1ecd g\u1ecdi chung l\u00e0 \u201cth\u1eb1ng cha th\u1ea7y \u0111\u1eddn\u201d, anh em d\u00e0n c\u1ea3nh th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 \u201ct\u1ee5i d\u1ecdn l\u1edbp\u201d hay b\u1ecdn \u201ck\u00e9o \u0111\u1ec1-co\u201d v.v... C\u00f2n g\u1ecdi chung nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111o\u00e0n h\u00e1t th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t danh t\u1eeb kh\u00e1c \u201cb\u1ea1n h\u00e1t\u201d hay \u201ct\u1ee5i c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng\u201d; ch\u1eef \u201cb\u1ea1n\u201d trong danh t\u1eeb \u201cb\u1ea1n h\u00e1t\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cb\u1ea7y\u201d ch\u1edb kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n h\u1eefu. V\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ecf r\u01a1i, th\u00eam \u0111\u1eddi b\u1ea1c \u0111\u00e3i, \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi theo ngh\u1ec1 h\u00e1t nh\u01b0 mu\u1ed1n b\u1ecf ph\u00ed cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh, t\u1ea1o ra m\u1ed9t n\u1ebfp s\u1ed1ng ri\u00eang bi\u1ec7t t\u1eeb v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u1ebfn y\u00eau \u0111\u01b0\u01a1ng, b\u1ea5t ch\u1ea5p d\u01b0 lu\u1eadn, v\u1ea3 l\u1ea1i d\u01b0 lu\u1eadn c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u m\u00e0 c\u1ea7n! H\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1eadn th\u1ea5y tr\u00e1ch nhi\u1ec7m hay ngh\u0129a v\u1ee5 n\u00e0o kh\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 \u201cl\u00e0m tr\u00f2 ti\u00eau khi\u1ec3n cho thi\u00ean h\u1ea1\u201d. 78","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG C\u0169ng v\u00ec x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng ng\u00f3 \u0111\u1ebfn, n\u00ean tr\u01b0\u1edbc kia trong l\u00e0ng ca k\u1ecbch n\u1ea3y sinh l\u1eafm t\u1ec7 n\u1ea1n: B\u1ea7u th\u00ec m\u1eb7c t\u00ecnh thao t\u00fang, xem anh ch\u1ecb em ngh\u1ec7 s\u0129 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m m\u01b0\u1edbn cho m\u00ecnh, kh\u00f4ng h\u01a1n kh\u00f4ng k\u00e9m. B\u00f3c l\u1ed9t th\u1eb3ng tay b\u1eb1ng nhi\u1ec1u th\u1ee7 \u0111o\u1ea1n, nh\u1ee9t l\u00e0 k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 tr\u1ea3 l\u01b0\u01a1ng th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e1t l\u01b0\u01a1ng theo m\u1ed7i su\u1ea5t h\u00e1t, t\u1ee9c \u201cl\u01b0\u01a1ng \u0111\u00eam\u201d cho ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0 nh\u01a1n vi\u00ean trong \u0111o\u00e0n, th\u00ec ngh\u1ec7 s\u0129 kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e3nh \u0111\u1ee7 s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng trong m\u1ed7i th\u00e1ng! C\u00f3 nhi\u1ec1u \u00f4ng b\u1ea7u c\u00f2n \u0111\u1ed1i x\u1eed h\u00e0 kh\u1eafc nh\u01b0 \u0111\u00e1nh ch\u1eedi \u0111\u00e0o k\u00e9p, sa th\u1ea3i ngang ng\u01b0\u1ee3c m\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ecb th\u01b0a g\u1edfi hay b\u1ecb ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i. C\u00f3 m\u1ed9t \u00f4ng b\u1ea7u khi x\u01b0a lu\u00f4n lu\u00f4n c\u1ea7m chi\u1ebfc roi g\u00e2n b\u00f2 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0o k\u00e9p c\u1ee7a m\u00ecnh. G\u00e2y l\u1ed9n trong g\u00e1nh l\u00e0 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u00f2n, h\u00e1t m\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c tu\u1ed3ng c\u0169ng b\u1ecb \u0111\u00f2n ngay khi v\u1eeba b\u01b0\u1edbc v\u00f4 h\u1eadu tr\u01b0\u1eddng. V\u00ec n\u1ee3 n\u1ea7n ho\u1eb7c v\u00ec m\u1ed9t l\u00fd do n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 ph\u1ea3i tr\u1ed1n g\u00e1nh h\u00e1t - l\u00e0 c\u00f4 \u0111\u00e0o hay anh k\u00e9p \u1ea5y th\u1ea5y g\u00f4ng c\u00f9m v\u00e0 t\u00f9 t\u1ed9i tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. S\u1ed1ng v\u00e0o th\u1eddi bu\u1ed5i \u201ckim ng\u00e2n ph\u00e1 lu\u1eadt l\u1ec7\u201d, \u00f4ng b\u1ea7u tung v\u00e3i ti\u1ec1n ra l\u00e0 n\u1eafm g\u1ecdn lu\u1eadt ph\u00e1p trong tay \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u1edbi \u0111\u00e0o k\u00e9p c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d. Vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng d\u00f2ng nh\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi trong cu\u1ed9c, ta th\u1ea5y Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 th\u1ea5u hi\u1ec3u, th\u00f4ng c\u1ea3m v\u00e0 chia s\u1ebb v\u1edbi bao \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129. Do \u0111\u00f3, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eabu nhi\u00ean m\u00e0 khi l\u00e0m b\u00e1o, \u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1edf trang \u201ck\u1ecbch tr\u01b0\u1eddng\u201d nh\u01b0 tr\u00ean b\u00e1o Ti\u1ebfng d\u1ed9i \u0111\u1ec3 k\u1ecbp th\u1eddi b\u1ec7nh v\u1ef1c, bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng l\u1eabn ph\u00ea ph\u00e1n nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c C\u00e1c n\u1eef ngh\u1ec7 s\u0129 Thanh Nga, Ng\u1ecdc Gi\u00e0u, Lan Chi, B\u00edch S\u01a1n t\u1eebng \u0111o\u1ea1t gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m 79","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM c\u1ee7a ngh\u1ec7 s\u0129 b\u1eb1ng c\u1ea3 t\u1ea5m l\u00f2ng. \u0110\u1ebfn khi Gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m do \u00f4ng s\u00e1ng l\u1eadp th\u00ec l\u1eadp t\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb th\u1eddi s\u1ef1 cho m\u00e3i \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay. \u201cK\u1ebf th\u1eeba v\u00e0 ph\u00e1t huy k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m trong giai \u0111o\u1ea1n kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng M\u1ef9 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, H\u1ed9i S\u00e2n Kh\u1ea5u v\u00e0 tu\u1ea7n b\u00e1o S\u00e2n kh\u1ea5u Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh t\u1ed5 ch\u1ee9c gi\u1ea3i Tr\u1ea7n H\u1eefu Trang nh\u1eb1m tuy\u1ec3n ch\u1ecdn di\u1ec5n vi\u00ean c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng tr\u00ean n\u0103m ti\u00eau chu\u1ea9n c\u00f3 h\u1ec7 s\u1ed1 nh\u01b0 sau: Ca (h\u1ec7 s\u1ed1 3), di\u1ec5n (h\u1ec7 s\u1ed1 3), s\u1eafc v\u00f3c (h\u1ec7 s\u1ed1 2), \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c (h\u1ec7 s\u1ed1 1), v\u0103n h\u00f3a (h\u1ec7 s\u1ed1 1). L\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c ch\u1ea5m gi\u1ea3i qua ba v\u00f2ng b\u1ecf phi\u1ebfu. V\u00f2ng th\u1ee9 nh\u1ea5t, kh\u00e1n gi\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 tu\u1ea7n b\u00e1o S\u00e2n kh\u1ea5u ch\u1ecdn di\u1ec5n vi\u00ean tri\u1ec3n v\u1ecdng m\u00e0 m\u00ecnh y\u00eau th\u00edch. V\u00f2ng th\u1ee9 hai, s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a k\u00fd gi\u1ea3 c\u00e1c b\u00e1o. V\u00f2ng th\u1ee9 ba, H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng ch\u1ea5m gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, sau khi tham kh\u1ea3o k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a v\u00f2ng m\u1ed9t v\u00e0 v\u00f2ng hai\u201d(1). C\u00e1ch l\u00e0m nghi\u00eam t\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap cho gi\u1ea3i Tr\u1ea7n H\u1eefu Trang ng\u00e0y m\u1ed9t c\u00f3 uy t\u00edn, kh\u00f4ng ch\u1ec9 tuy\u1ec3n ch\u1ecdn di\u1ec5n vi\u00ean tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh m\u00e0 trong cu\u1ed9c tuy\u1ec3n ch\u1ecdn n\u0103m 2001, n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i 18 t\u1ec9nh thu\u1ed9c khu v\u1ef1c c\u00e1c t\u1ec9nh ph\u00eda Nam v\u00e0 Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh. K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u0103m t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u2013 n\u0103m 1991, ta th\u1ea5y c\u00f3 6 Huy ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0ng tri\u1ec3n v\u1ecdng d\u00e0nh cho ngh\u1ec7 s\u0129: Thanh Thanh T\u00e2m, V\u0169 Linh, Ng\u1ecdc Huy\u1ec1n, T\u00e0i Linh, Ph\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng Th\u1ee7y, Thanh H\u1eb1ng. Hi\u1ec7n nay gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Tr\u1ea7n H\u1eefu Trang v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec. Vi\u1ec7c l\u1eadp gi\u1ea3i Thanh T\u00e2m c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o Tr\u1ea7n T\u1ea5n Qu\u1ed1c r\u1ea5t \u0111\u00e1ng ghi nh\u1eadn, b\u1edfi l\u1ebd \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong g\u00f3p ph\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ec3 x\u00f3a b\u1ecf th\u00e0nh ki\u1ebfn \u201cx\u01b0\u1edbng ca v\u00f4 lo\u00e0i\u201d v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 t\u00e2m h\u1ed3n cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 v\u1ec1 \u00fd th\u1ee9c \u0111em t\u00e0i \u0111\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho x\u00e3 h\u1ed9i. 1\t Ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng trang s\u1eed - Tr\u01b0\u01a1ng B\u1ec9nh T\u00f2ng- Vi\u1ec7n S\u00e2n kh\u1ea5u XB n\u0103m 1997, trang 244. 80","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG T\u1ea0 DUY HI\u1ec2N C\u00e1nh chim \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0n c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam T\u00e1m tu\u1ed5i m\u1ed9t chi\u1ec1u trong r\u1ea1p xi\u1ebfc M\u00ea n\u00e0ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a u\u1ed1n th\u00e2n t\u01a1 Hai c\u00e2u th\u01a1 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 Huy C\u1eadn \u00edt nhi\u1ec1u n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m vui c\u1ee7a tr\u1ebb th\u01a1 v\u00e0 c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc. N\u1ebfu ai \u0111\u00f3 c\u1eafc c\u1edb \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi: ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0a ng\u1ef1a l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean bi\u1ec3u di\u1ec5n ti\u1ebft m\u1ee5c n\u00e0y l\u00e0 ai? Th\u1eadm ch\u00ed ch\u00fa ng\u1ef1a l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u xi\u1ebfc t\u00ean g\u00ec? Ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ngay. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1ea7n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, ngh\u1ec7 NSND T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n thu\u1eadt xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 t\u1eeb xa x\u01b0a. Trong t\u00e1c (1889-1969) ph\u1ea9m L\u0129nh Nam ch\u00edch qu\u00e1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb th\u1eddi L\u00fd-Tr\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u00e3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn tr\u00f2 xi\u1ebfc leo d\u00e2y. \u0110o\u00e0n t\u1ea1p k\u1ef9 n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ef5, Th\u01b0\u1ee3ng Can, Th\u01b0\u1ee3ng Hi\u1ec3m, Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00e1t, Th\u01b0\u1ee3ng To\u00e1i, Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e2u. \u201cH\u1eb1ng n\u0103m t\u1edbi th\u00e1ng 11 l\u1ea1i d\u1ef1ng c\u1ea7u Phi V\u00e2n cao 20 th\u01b0\u1edbc, d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u00e2y \u0111\u1ee9ng \u1edf trong, t\u1ebft v\u1ecf gai l\u00e0m d\u00e2y ch\u00e3o d\u00e0i 136 th\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh r\u1ed9ng 2 t\u1ea5c, l\u1ea5y m\u00e2y m\u00e0 qu\u1ea5n ngo\u00e0i r\u1ed3i ch\u00f4n hai \u0111\u1ea7u d\u00e2y xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t, gi\u1eefa g\u00e1c l\u00ean c\u00e2y. Th\u01b0\u1ee3ng K\u1ef5 \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed9i kh\u0103n \u0111en, m\u00ecnh m\u1eb7c qu\u1ea7n \u0111en \u0111\u1ee9ng tr\u00ean d\u00e2y m\u00e0 ch\u1ea1y nhanh ba, b\u1ed1n l\u1ea7n, \u0111i \u0111i l\u1ea1i l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u00e3. D\u00e2y c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng Can d\u00e0i 150 th\u01b0\u1edbc, c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 m\u1eafc ch\u1ea1c ba. Can hai tay c\u1ea7m hai 81","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM c\u00e1n c\u1edd. Hai ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111i tr\u00ean d\u00e2y, g\u1eb7p nhau \u1edf ch\u1ed7 ch\u1ea1c ba th\u00ec l\u1ea1i tr\u00e1nh, l\u00ean xu\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u00e3. Trong khi \u0111\u00f3, khi th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u00e1t l\u1ea5y m\u1ed9t t\u1ea5m g\u1ed7 l\u1edbn r\u1ed9ng 1 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c, d\u00e0y 7 t\u1ea5c \u0111\u1eb7t l\u00ean tr\u00ean c\u00e2y cao 17 th\u01b0\u1edbc 3 t\u1ea5c, r\u1ed3i \u0111\u1ee9ng \u1edf tr\u00ean nh\u1ea3y hai, ba c\u00e1i, ti\u1ebfn ti\u1ebfn l\u00f9i l\u00f9i; khi th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng To\u00e1i l\u1ea5y tre \u0111an th\u00e0nh l\u1ed3ng nh\u01b0 l\u1edd b\u1eaft c\u00e1, d\u00e0i 5 th\u01b0\u1edbc, tr\u00f2n 4 th\u01b0\u1edbc r\u1ed3i chui v\u00e0o \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng m\u00ecnh m\u00e0 l\u0103n; khi th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng C\u00e2u v\u1ed7 tay nh\u1ea3y nh\u00f3t, la h\u00e9t k\u00eau g\u00e0o, chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng tay ch\u00e2n, v\u1ed7 \u0111\u00f9i v\u1ed7 b\u1ee5ng, ti\u1ebfn l\u00f9i l\u00ean xu\u1ed1ng ho\u1eb7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a b\u00f4n t\u1ea9u, c\u00fai m\u00ecnh xu\u1ed1ng l\u1ea5y v\u1eadt d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng ng\u00e3; khi th\u00ec Th\u01b0\u1ee3ng Hi\u1ec3m ng\u1ea3 m\u00ecnh n\u1eb1m ng\u1eeda l\u1ea5y th\u00e2n \u0111\u1ee1 m\u1ed9t c\u00e2y tre d\u00e0i r\u1ed3i cho \u0111\u1ee9a tr\u1ebb tr\u00e8o l\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng r\u1edbt xu\u1ed1ng, khi th\u00ec cho b\u1ecdn ca h\u00e1t g\u00f5 tr\u1ed1ng khua chi\u00eang, ca m\u00faa r\u1ea7m r\u0129\u201d. C\u00f3 th\u1ec3 xem \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n s\u1edbm nh\u1ea5t n\u00f3i v\u1ec1 xi\u1ebfc c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta. \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k\u00fd to\u00e0n th\u01b0 c\u00f2n cho bi\u1ebft n\u0103m 1350, nh\u00e2n n\u01b0\u1edbc Nguy\u00ean c\u00f3 lo\u1ea1n, \u0110inh B\u00e0ng c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n sang n\u01b0\u1edbc ta, B\u00e0ng gi\u1ecfi ngh\u1ec1 leo d\u00e2y, m\u00faa r\u1ed1i n\u00ean truy\u1ec1n cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0 v\u1eady, ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc c\u1ee7a ta phong ph\u00fa h\u01a1n, \u0111a d\u1ea1ng h\u01a1n v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ebft m\u1ee5c m\u1edbi. Tr\u1ea3i qua bao th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7aVi\u1ec7t Nam ch\u1ec9 th\u1eadt s\u1ef1 s\u00e1nh vai c\u00f9ng c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u0103m ch\u00e2u v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e0i nh\u00e2n l\u1ed7i l\u1ea1c l\u00e0 T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m xi\u1ebfc v\u00e0 s\u1ed1ng v\u00ec xi\u1ebfc. \u00d4ng sinh ng\u00e0y 10\/10\/1889 t\u1ea1i ph\u1ed1 C\u1ea7u \u0110\u1ea5t (H\u00e0 N\u1ed9i), nh\u01b0ng qu\u00ea \u1edf x\u00e3 Qu\u1ea3ng Minh, huy\u1ec7n Thanh Tr\u00ec, t\u1ec9nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng c\u0169, nay l\u00e0 t\u1ec9nh H\u00e0 T\u00e2y, v\u00ec l\u00e0 con th\u1ee9 s\u00e1u n\u00ean c\u00f2n c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 L\u1ee5c. Trong gia \u0111\u00ecnh T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n kh\u00f4ng c\u00f3 ai ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 xi\u1ebfc, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng b\u1eb1ng ngh\u1ec1 ti\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, \u00f4ng \u0111i ph\u1ee5 vi\u1ec7c cho ng\u01b0\u1eddi anh th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 T\u1ea1 Duy T\u01b0. \u00d4ng T\u01b0 l\u00e0m ngh\u1ec1 cho thu\u00ea xe ng\u1ef1a, d\u00f9ng \u0111\u1ec3 k\u00e9o xe \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi ho\u1eb7c xe \u0111\u00e1m tang. L\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00fa v\u1eadt \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh \u1edf \u00f4ng t\u1eeb n\u0103m th\u00e1ng n\u00e0y. \u00cdt l\u00e2u sau, \u00f4ng T\u01b0 chuy\u1ec3n sang ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng r\u0103ng, m\u1edf c\u1eeda hi\u1ec7u \u1edf nh\u00e0 s\u1ed1 13 \u0110inh Ti\u00ean Ho\u00e0ng (H\u00e0 N\u1ed9i). \u00d4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u00f9ng em l\u00e0 Hi\u1ec1n c\u0169ng theo anh l\u00e0m ngh\u1ec1 n\u00e0y. Kho\u1ea3ng cu\u1ed1i Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u00f4ng c\u00f9ng v\u1edbi Tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ef3nh \u2013 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 gi\u1ecfi c\u1ee7a c\u1eeda hi\u1ec7u anh m\u00ecnh \u0111i sang t\u1eadn L\u00e0o l\u00e0m ngh\u1ec1 tr\u1ed3ng r\u0103ng. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng nay \u0111\u00e2y mai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u00fap \u00f4ng th\u1ecfa 82","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG m\u00e3n \u00f3c phi\u00eau l\u01b0u v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111ang sang \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng bi\u1ec3u di\u1ec5n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00e0ng th\u00f4i th\u00fac l\u00f2ng ham m\u00ea c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u1ea1i h\u00ecnh r\u1ea5t m\u1edbi m\u1ebb n\u00e0y. B\u1ea5y gi\u1edd, \u1edf v\u1ec9a h\u00e8 H\u00e0 N\u1ed9i \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n g\u00e1nh xi\u1ebfc t\u1ea1p k\u1ef9 c\u1ee7a \u00f4ng Hai T\u00e2y v\u1edbi nh\u1eefng tr\u00f2 r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn m\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o nh\u1ea5t v\u1eabn l\u00e0 ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111\u00f3ng hai c\u00e2y \u0111inh d\u00e0i h\u01a1n m\u01b0\u1eddi ph\u00e2n v\u00e0o... hai l\u1ed7 m\u0169i! Ho\u1eb7c \u1edf Nam K\u1ef3 \u0111\u1ea7u n\u0103m 1922, \u00f4ng Andr\u00e9 Th\u1eadn \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u01b0a xi\u1ebfc l\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u... c\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00fang hoan ngh\u00eanh. V\u1edbi nh\u1eefng ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111\u1eb7c s\u1eafc n\u00e0y, khi quan s\u00e1t, \u00f4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p l\u1ea1i. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u may l\u00e0 l\u00fac l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf c\u1eeda hi\u1ec7u c\u1ee7a \u00f4ng T\u01b0, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u00e3 ch\u1eefa r\u0103ng cho m\u1ed9t s\u1ed1 ngh\u1ec7 s\u0129 xi\u1ebfc ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Qua \u0111\u00f3, \u00f4ng kh\u00e9o l\u00e9o d\u00f2 h\u1ecfi h\u1ecd t\u1eebng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c bi\u1ec3u di\u1ec5n, luy\u1ec7n t\u1eadp ra sao, b\u00ed quy\u1ebft an to\u00e0n v.v... Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng \u0111\u1ec1u ghi ch\u00e9p l\u1ea1i c\u1ea9n th\u1eadn. R\u1ed3i trong m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i ch\u1eefa r\u0103ng cho \u00f4ng H\u00e0 V\u0103n M\u00e2u \u2013 th\u00e2n ph\u1ee5 H\u00e0 V\u0103n L\u00e2u \u2013 \u1edf Cao B\u1eb1ng, \u00f4ng c\u00f3 th\u1ed5 l\u1ed9 nguy\u1ec7n v\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh. Nghe xong, \u00f4ng M\u00e2u r\u1ea5t t\u00e1n th\u00e0nh, khuy\u1ebfn kh\u00edch \u00f4ng n\u00ean \u0111eo \u0111u\u1ed5i ngh\u1ec1 n\u00e0y. Khi hai ng\u01b0\u1eddi b\u1ecbn r\u1ecbn chia tay, \u00f4ng M\u00e2u \u0111\u00e3 h\u00e0o ph\u00f3ng t\u1eb7ng cho \u00f4ng m\u1ed9t con ng\u1ef1a loang l\u1ed5 nhi\u1ec1u m\u00e0u r\u1ea5t \u0111\u1eb9p. \u00d4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 T\u00ed Ti v\u00e0 con ng\u1ef1a n\u00e0y s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh con th\u00fa \u0111\u1ea7u ti\u00ean tham gia v\u00e0o ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta. Sau chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n quy\u1ebft t\u00e2m lao v\u00e0o ngh\u1ec1 m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 ch\u1ecdn. \u00d4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0111o\u00e0n \u201cXi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam\u201d m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 \u201cXi\u1ebfc T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n\u201d. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u00f4ng v\u1ec1 H\u00e0 \u0110\u00f4ng \u0111\u1ed9ng vi\u00ean c\u00e1c con em trong nh\u00e0, trong l\u00e0ng tham gia v\u00e0o \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc s\u1ebd th\u00e0nh l\u1eadp. B\u1ea5y gi\u1edd, ngh\u1ec1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng, th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n x\u1ebfp n\u00f3 v\u00e0o lo\u1ea1i th\u1ea5p h\u00e8n nh\u01b0 \u201cx\u01b0\u1edbng ca v\u00f4 lo\u00e0i\u201d. Ngay c\u1ea3, \u00f4ng T\u01b0 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u00fd cho em m\u00ecnh theo ngh\u1ec1 n\u00e0y. Do \u0111\u00f3, c\u00f4ng vi\u1ec7c ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng g\u1eb7p kh\u00f4ng \u00edt kh\u00f3 kh\u0103n, ch\u1ec9 c\u00f3 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00ec say m\u00ea xi\u1ebfc m\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u201cphi\u00eau l\u01b0u\u201d theo \u00f4ng. \u0110\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh, \u00f4ng ch\u1ec9 tranh th\u1ee7 luy\u1ec7n t\u1eadp ngo\u00e0i gi\u1edd \u1edf \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0110\u1ed9i C\u1ea5n - Ng\u1ecdc H\u00e0, c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean ch\u01b0a c\u00f3 l\u01b0\u01a1ng, h\u1ecd s\u1ed1ng t\u1eb1n ti\u1ec7n, c\u1ea7m c\u1ef1 qua ng\u00e0y... Trong s\u1ed1 c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean n\u00e0y, c\u00f3 hai ph\u1ee5 n\u1eef m\u1ea1nh d\u1ea1n theo ngh\u1ec1 l\u00e0 c\u00f4 M\u1ea7u v\u00e0 c\u00f4 Nghi\u00eam. V\u1ec1 sau, c\u00f4 M\u1ea7u b\u1ecf cu\u1ed9c n\u1eeda ch\u1eebng v\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 83","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM ki\u00ean nh\u1eabn t\u1eadp luy\u1ec7n c\u00e1c ti\u1ebft m\u1ee5c. C\u00f4 Nghi\u00eam th\u00ec kh\u00e1 h\u01a1n, t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft m\u1ee5c phi ng\u1ef1a, ng\u1ed3i \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0n khi ng\u1ef1a \u0111ang ph\u00f3ng nh\u01b0 bay... Ngo\u00e0i ra, c\u00f2n c\u00f3 hai ngh\u1ec7 s\u0129 xi\u1ebfc n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng \u00fd gi\u00fap \u0111\u1ee1 \u00f4ng trong vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n cho c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean. Trong l\u00fac \u0111\u00f3 M\u1ed9t ti\u1ebft m\u1ee5c bi\u1ec3u di\u1ec5n xi\u1ebfc c\u00e1c \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc kh\u00e1c nh\u01b0 \u0111o\u00e0n c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n (1922) c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Trang t\u1eadp luy\u1ec7n \u1edf khu B\u1ea1ch Mai, \u0111o\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng Mai Thanh C\u00e1c t\u1eadp luy\u1ec7n \u1edf khu v\u1ef1c Ng\u1ecdc H\u00e0 v.v... Nh\u01b0ng nh\u1eefng \u0111o\u00e0n n\u00e0y \u00edt v\u1ed1n n\u00ean h\u1ecd v\u1eeba t\u1eadp, v\u1eeba \u0111i bi\u1ec3u di\u1ec5n \u0111\u1ec3 ki\u1ebfm s\u1ed1ng v\u00e0 n\u00e2ng cao tay ngh\u1ec1. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian b\u1ec1n b\u1ec9 luy\u1ec7n t\u1eadp, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0a \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam ch\u00ednh th\u1ee9c ra m\u1eaft kh\u00e1n gi\u1ea3. Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u L\u00ea Anh c\u00f3 k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u01b0 sau: \u201cB\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb t\u1ed1i ng\u00e0y 4\/12\/1922, khu ch\u1ee3 H\u00e0ng Da (H\u00e0 N\u1ed9i) nh\u01b0 m\u1edf h\u1ed9i, ti\u1ebfng tr\u1ed1ng, ti\u1ebfng k\u00e8n \u0111\u1ed3ng qu\u1ea3ng c\u00e1o \u1ea7m \u0129, ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi qua l\u1ea1i t\u1ea5p n\u1eadp. Tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng r\u1ea1p c\u00f3 h\u00e0ng tr\u0103m ch\u1eef \u201cXi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam\u201d tr\u01b0ng l\u00ean, t\u00e2m h\u1ed3n h\u1ecd d\u1ea1t d\u00e0o ni\u1ec1m t\u1ef1 h\u00e0o d\u00e2n t\u1ed9c, thu h\u00fat t\u1eebng \u0111\u00e1m ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 n\u1ee9c \u0111\u1ebfn xem xi\u1ebfc \u1edf c\u00e1i r\u1ea1p s\u00e2n kh\u1ea5u tr\u00f2n m\u1edbi l\u1ea1 n\u00e0y. \u0110\u00fang 9 gi\u1edd t\u1ed1i ng\u00e0y 5\/12\/1922 d\u00e0n nh\u1ea1c xi\u1ebfc vang l\u00ean. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n v\u1edbi trang ph\u1ee5c d\u00e2n t\u1ed9c, b\u01b0\u1edbc ra s\u00e2n kh\u1ea5u c\u00fai ch\u00e0o kh\u00e1n gi\u1ea3 c\u00f4ng b\u1ed1 bu\u1ed5i di\u1ec5n ra m\u1eaft c\u1ee7a \u0111o\u00e0n, ti\u1ebfng nh\u1ea1c l\u1ea1i \u0111\u1ebf v\u00e0o l\u1eddi \u00f4ng, r\u1ed3i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u: nh\u00e0o l\u1ed9n, \u0111i d\u00e2y ng\u01b0\u1ee3c, th\u0103ng b\u1eb1ng tr\u00ean v\u00e1n, u\u1ed1n tr\u00f2n tr\u00ean thang, h\u00e3m tay tr\u00ean tr\u1ee5, h\u1ec1 nh\u1ea1i, h\u1ec1 di\u1ec5u \u0111i\u1ec3m v\u00e0o nh\u1eefng tr\u1eadn c\u01b0\u1eddi rung c\u1ea3 r\u1ea1p. Ch\u1ed1c ch\u1ed1c nh\u1eefng tr\u1eadn m\u01b0a ti\u1ec1n l\u1ea1i r\u00e0o r\u00e0o r\u1eafc xu\u1ed1ng s\u00e0n di\u1ec5n, nh\u1ea5t l\u00e0 khi T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u00f9ng \u0111\u00e0n th\u00fa c\u1ee7a m\u00ecnh xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00f2 l\u1ea1 c\u1ee7a c\u00e1c ch\u00fa ng\u1ef1a, g\u1ea5u, kh\u1ec9, ch\u00f3 v.v... ng\u1ed9 ngh\u0129nh v\u00e0 h\u1ea5p d\u1eabn khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kho\u00e1i ch\u00ed v\u1ee9t chinh, h\u00e0o l\u1ea5p l\u00e1nh c\u1ea3 s\u00e0n di\u1ec5n. Vai h\u1ec1 b\u1ea5y gi\u1edd l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbp di\u1ec5n m\u1ed9t tr\u00f2 m\u1edbi l\u00e0 mang ch\u1ed5i qu\u00e9t ti\u1ec1n v\u00e0o s\u1ea3ng. Bu\u1ed5i di\u1ec5n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y k\u1ebft th\u00fac t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. C\u00fai \u0111\u1ea7u ch\u00e0o kh\u00e1n gi\u1ea3, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n ch\u1ec9 c\u00f2n bi\u1ebft ngh\u1eb9n ng\u00e0o, kh\u00f3 kh\u0103n l\u1eafm m\u1edbi n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi c\u00e1m \u01a1n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 hoan ngh\u00eanh xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam.\u201d 84","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Kh\u00f4ng bao gi\u1edd ng\u1ee7 qu\u00ean tr\u00ean th\u1eafng l\u1ee3i, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch n\u00e2ng cao c\u00e1c ti\u1ebft m\u1ee5c c\u1ee7a \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc v\u00e0 b\u1ed5 sung th\u00eam th\u00fa. Cu\u1ed1i n\u0103m 1922, g\u00e1nh xi\u1ebfc Harmston\u2019s c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anh sang Vi\u1ec7t Nam bi\u1ec3u di\u1ec5n. H\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t sai l\u1ea7m duy nh\u1ea5t l\u00e0 mi\u1ec7t th\u1ecb ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam qua ti\u1ebft m\u1ee5c nh\u1ea1t nh\u1ebdo nh\u01b0 sau: tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ebfc gh\u1ebf tr\u01a1 tr\u1ecdi, hai anh h\u1ec1 b\u01b0\u1edbc ra, anh A nhanh ch\u00e2n chi\u1ebfm l\u1ea5y chi\u1ebfc gh\u1ebf. Anh B mu\u1ed1n l\u1ea5y l\u1ea1i gh\u1ebf, b\u00e8n n\u00f3i nhi\u1ec1u th\u1ee9 ti\u1ebfng nh\u01b0ng anh A v\u1eabn kh\u00f4ng hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. Cu\u1ed1i c\u00f9ng anh B d\u00f9ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u00ec anh A m\u1edbi hi\u1ec3u, l\u1eadp t\u1ee9c l\u1ea1i b\u1ecb anh B v\u00edt c\u1ed5, \u0111\u00e1 \u0111\u00edt khi\u1ebfn l\u1ed9n nh\u00e0o! Ki\u1ec3u g\u00e2y c\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea5t b\u00ecnh l\u00ean \u00e1n v\u00e0 t\u1ea9y chay k\u1ecbch li\u1ec7t. C\u1ee9 v\u00e0o gi\u1edd b\u00e1n v\u00e9 th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng t\u1ed1p h\u1ecdc sinh \u0111\u1ee9ng x\u1ebfp h\u00e0ng khuy\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean mua v\u00e9, ai kh\u00f4ng nghe th\u00ec b\u1ecb ch\u1ebf gi\u1ec5u \u1ea7m \u0129. B\u1ecb t\u1ea9y chay d\u1eef d\u1ed9i, g\u00e1nh xi\u1ebfc n\u00e0y b\u1ecf H\u1ea3i Ph\u00f2ng, H\u00e0 N\u1ed9i, Nam \u0110\u1ecbnh, Thanh H\u00f3a ch\u1ea1y v\u00e0o Vinh nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng y\u00ean th\u00e2n. Kinh doanh thua l\u1ed7 n\u1eb7ng, l\u1ea1i b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi em r\u1ec3 ph\u00e1 b\u0129nh l\u1eadp \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc m\u1edbi, trong m\u1ed9t ph\u00fat tuy\u1ec7t v\u1ecdng Harmston\u2019s d\u00f9ng s\u00fang l\u1ee5c t\u1ef1 t\u1eed trong kh\u00e1ch s\u1ea1n An Nam \u1edf th\u1ecb x\u00e3 Vinh! Th\u1ebf l\u00e0 to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0111em ra b\u00e1n \u0111\u1ea5u gi\u00e1. L\u00fac n\u00e0y, \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111ang l\u01b0u di\u1ec5n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. Nghe tin, \u00f4ng li\u1ec1n nh\u1edd em ru\u1ed9t T\u1ea1 Duy Hi\u1ec1n \u0111\u1ee9ng ra mua to\u00e0n b\u1ed9 th\u00fa v\u1eadt c\u1ee7a \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Harmston\u2019s v\u1edbi gi\u00e1 100.000 \u0111\u1ed3ng. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u00f3 quy m\u00f4 l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. Ch\u00ednh l\u00fac n\u00e0y, \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ecb c\u1ea1nh tranh d\u1eef d\u1ed9i. Khi \u00f4ng m\u1edbi b\u1eaft tay v\u00e0o luy\u1ec7n t\u1eadp, m\u1ed9t \u00f4ng ch\u1ee7 c\u1ee7a x\u01b0\u1edfng d\u1ec7t th\u1ee7 c\u00f4ng l\u00e0 L\u01b0u Kh\u00e1nh V\u00e2n \u0111\u00e3 thu\u00ea \u0111\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ec3 m\u1edf x\u01b0\u1edfng. \u00d4ng V\u00e2n \u0111\u00e3 quan s\u00e1t v\u00e0 m\u00e0y m\u00f2 t\u1eadp theo. L\u00fac \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam s\u1eafp c\u00f4ng di\u1ec5n \u0111\u1ea7u ti\u00ean th\u00ec \u00f4ng V\u00e2n xin gia nh\u1eadp v\u00e0o \u0111o\u00e0n v\u1edbi vai h\u1ec1. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd \u0111\u1ed3 m\u00e0 \u00f4ng V\u00e2n mu\u1ed1n qua \u0111\u00f3, h\u1ecdc l\u1ecfm th\u00eam kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 l\u1eadp \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc ri\u00eang! \u00d4ng ta ng\u1ea5m ng\u1ea7m v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u00e1c di\u1ec5n vi\u00ean \u0111i theo m\u00ecnh v\u00e0 y\u00eau \u201ccon \u00e1ch ch\u1ee7 b\u00e0i\u201d c\u1ee7a \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc l\u00e0 c\u00f4 Nghi\u00eam \u2013 ng\u01b0\u1eddi duy nh\u1ea5t th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft m\u1ee5c v\u1eeba phi ng\u1ef1a v\u1eeba g\u1ea9y \u0111\u00e0n! \u00d4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. M\u00e3i \u0111\u1ebfn khi hai ng\u01b0\u1eddi 85","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e1m c\u01b0\u1edbi, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 l\u1eadp ra \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0110\u1ea1i Nam th\u00ec \u00f4ng Hi\u1ec3n m\u1edbi ng\u1edb ng\u01b0\u1eddi ra. S\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y di\u1ec5n ra v\u00e0o n\u0103m 1926. Kh\u00f4ng m\u1ed9t ch\u00fat nao n\u00fang tinh th\u1ea7n, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1eadp l\u1ea1i \u201cth\u1ebf c\u1edd\u201d trong vi\u1ec7c c\u1ea1nh tranh m\u1ed9t m\u1ea5t m\u1ed9t c\u00f2n. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, b\u00e0 H\u1ed3ng \u2013 v\u1ee3 c\u1ee7a \u00f4ng \u2013 ph\u1ea3i g\u1ea5p r\u00fat t\u1eadp cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebft m\u1ee5c c\u1ee7a c\u00f4 Nghi\u00eam. Sau \u0111\u00f3, l\u00fac \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0110\u1ea1i Nam b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u1ef1ng r\u1ea1p b\u1ea1t \u1edf khu v\u1ef1c H\u00e0ng Da, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n tung ng\u01b0\u1eddi \u0111i \u0111i\u1ec1u tra nh\u1eefng \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m m\u00e0 \u0111o\u00e0n c\u1ee7a \u00f4ng V\u00e2n s\u1eafp ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u01b0u di\u1ec5n, r\u1ed3i b\u1ecf ti\u1ec1n ra thu\u00ea tr\u01b0\u1edbc. \u0110o\u00e0n \u0110\u1ea1i Nam \u0111ang di\u1ec5n \u1edf Nam \u0110\u1ecbnh th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 thu\u00ea h\u1ebft \u0111\u1ea5t \u1edf th\u1ecb x\u00e3 v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Thanh H\u00f3a, Vinh, Qu\u1ea3ng B\u00ecnh, Hu\u1ebf. Kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c, \u00f4ng V\u00e2n ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111o\u00e0n v\u00e0o \u0110\u00e0 N\u1eb5ng. Ngay l\u1eadp t\u1ee9c T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n l\u1ea1i thu\u00ea lu\u00f4n \u0111\u1ea5t \u1edf Nha Trang, Phan Rang, Phan Thi\u1ebft, S\u00e0i G\u00f2n bu\u1ed9c \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0110\u1ea1i Nam ph\u1ea3i d\u1ea1t sang t\u1eadn Phn\u00f4m P\u00eanh. Nh\u1eefng chuy\u1ebfn l\u01b0u di\u1ec5n xa x\u00f4i nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec chi ph\u00ed r\u1ea5t l\u1edbn, thu ho\u1ea1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau n\u00ean ch\u1ec9 trong m\u1ed9t n\u0103m \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0110\u1ea1i Nam t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng tan r\u00e3 ngay tr\u00ean \u0111\u1ea5t Si\u00eam-ri\u1ec7p (Campuchia)! M\u1ed9t \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc kh\u00e1c c\u0169ng l\u1eaby l\u1eebng kh\u00f4ng k\u00e9m, c\u1ea1nh tranh quy\u1ebft li\u1ec7t v\u1edbi T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n l\u00e0 \u0111o\u00e0n Long Ti\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng Ph\u1ea1m Xu\u00e2n Trang ra m\u1eaft v\u00e0o n\u0103m 1925. B\u00e2y gi\u1edd, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn c\u00f2n nh\u1edb tr\u00ean t\u1ea5m b\u1ea3ng qu\u1ea3ng c\u00e1o c\u00f3 v\u1ebd h\u00ecnh con r\u1ed3ng v\u00e0 c\u00f4 ti\u00ean, d\u01b0\u1edbi ghi hai c\u00e2u th\u01a1: Long Ti\u00ean l\u00e0 xi\u1ebfc n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 L\u1ea7n n\u00e0y th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111em ra di\u1ec5n tr\u01b0\u1eddng Ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111o\u00e0n l\u00e0 di\u1ec5n vi\u00ean v\u1eeba \u0111i xe \u0111\u1ea1p tr\u00ean d\u00e2y v\u1eeba g\u1ea9y \u0111\u00e0n! Th\u1eddi gian sau, \u0111o\u00e0n n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 l\u1ee5c \u0111\u1ee5c trong n\u1ed9i b\u1ed9 v\u00e0 tan r\u00e3, \u00f4ng Trang b\u00e1n nh\u00e0 \u1edf ph\u1ed1 B\u1ea1ch Mai \u0111\u1ec3 d\u1ef1ng l\u00ean \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc \u0110\u00f4ng Ph\u00e1p \u2013 r\u1ed3i l\u00fac l\u00e0m \u0103n kh\u1ea5m kh\u00e1 th\u00ec kh\u00f4i ph\u1ee5c l\u1ea1i t\u00ean c\u0169 l\u00e0 \u0110\u1ea1i Long Ti\u00ean. Cu\u1ed9c c\u1ea1nh tranh quy\u1ebft li\u1ec7t nh\u1ea5t gi\u1eefa \u0111o\u00e0n n\u00e0y v\u1edbi \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 di\u1ec5n ra v\u00e0o n\u0103m 1938 t\u1ea1i h\u1ed9i ch\u1ee3 Nam \u0110\u1ecbnh. Bi\u1ebft m\u00ecnh \u201cl\u00e9p v\u1ebf\u201d h\u01a1n n\u00ean \u00f4ng Trang c\u00f9ng con trai \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c ngay b\u00e0i v\u00e8 qu\u1ea3ng c\u00e1o, cho in tr\u00ean b\u00e1o ch\u00ed \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u00e0 d\u00e1n kh\u1eafp n\u01a1i. Nh\u1edd v\u1eady, ng\u00e0y nay ta m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0i qu\u1ea3ng c\u00e1o kh\u00e1 x\u01b0a v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 qua \u0111\u00f3, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c ti\u1ebft m\u1ee5c xi\u1ebfc t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 30 th\u1ebf k\u1ef7 XX: 86","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Nh\u00e2n k\u1ef3 h\u1ed9i ch\u1ee3 vua ra X\u00e9t t\u00e0i b\u00e1ch ngh\u1ec7 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 ng\u00e0y nay Long Ti\u00ean \u1ee9ng c\u1eed h\u1ed9i n\u00e0y \u0110em t\u00e0i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ecf b\u00e0y qu\u1ed1c d\u00e2n Nhi\u1ec1u tr\u00f2 cao \u0111\u1eb3ng t\u1ed1i t\u00e2n Khi xem th\u1ea5y l\u1ea1 m\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n ch\u1eb3ng sai N\u01b0\u1edbc Nam c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00f4ng hai H\u1ea7u \u0111i xe \u0111\u1ea1p \u0111\u00e3 ai ra \u0111\u1eddi Coi nh\u01b0 \u0111\u1ea1i th\u00e1nh kim th\u1eddi Tinh th\u1ea7n g\u1ea5p m\u1ea5y nh\u1eefng lo\u00e0i v\u1eadt to B\u00fa d\u00f9 c\u1ea7m l\u00e1i \u00f4 t\u00f4 Ai tr\u00f4ng th\u1ea5y th\u1ea1o kh\u00f4ng cho l\u1ea1 \u0111\u1eddi Th\u1ebf gian nhi\u1ec1u l\u1ed1i xi\u1ebfc t\u00e0i C\u1ee9 g\u00ec h\u1ed5 b\u00e1o c\u00f9ng lo\u00e0i ng\u1ef1a voi Ch\u1eb3ng qua bi\u1ebft s\u1ee3 v\u00e2ng l\u1eddi C\u00f2n t\u00e0i kh\u00f4ng gi\u1ecfi kh\u00f4ng t\u00e0i ai \u01b0 Long Ti\u00ean nay \u0111\u1ed5i l\u1ed1i x\u01b0a D\u1ea1y c\u1ea7m th\u00fa nh\u1ecf nh\u01b0ng ch\u01b0a ai b\u00ec V\u1eb9t \u0111i xe \u0111\u1ea1p c\u0169ng k\u1ef3 Con ra m\u00faa l\u1eeda, con th\u00ec \u0111u ti\u00ean Con kh\u00f4n sai khi\u1ebfn nh\u1eb7t ti\u1ec1n Xu, h\u00e0o, chinh, v\u00e1n bi\u1ebft li\u1ec1n nh\u1eb7t ngay Nh\u1ea5t vui tr\u00f2 k\u00e9o xe tay Con ng\u1ed3i v\u01b0\u1edbng \u00e1o v\u00e9n ngay t\u1ee9c th\u1eddi G\u1ea5u \u0111i xe \u0111\u1ea1p l\u1ea1 \u0111\u1eddi Con tr\u0103n to \u0111\u1ea1i qu\u1ea5n ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t gh\u00ea \u0110u bay l\u1ed1i m\u1edbi \u0102ng-l\u00ea Tung ng\u01b0\u1eddi l\u1ed9n t\u00edt c\u00e1c b\u1ec1 tr\u00ean cao N\u1eb1m tung ng\u01b0\u1eddi b\u1ed7ng l\u1ed9n nh\u00e0o Hai ch\u00e2n l\u1ea1i h\u1ee9ng \u0111\u1ee1 v\u00e0o t\u1eeb xa C\u1ea3 gan nh\u1ea3y ph\u1eaft chui qua B\u1ed1n v\u00f2ng dao l\u1eeda nh\u01b0 hoa c\u1eafm d\u00e0y Tr\u00f2 ng\u01b0\u1eddi xe \u0111\u1ea1p tuy\u1ec7t hay H\u01a1n tr\u0103m l\u1ed1i m\u1edbi xi\u1ebfc T\u00e2y c\u0169ng nh\u01b0\u1eddng 87","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM Xi\u1ebfc n\u00e0y ki\u1ebfm k\u1ebf t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng Khi kh\u00f4ng t\u00e0i gi\u1ecfi l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ra T\u00f9y theo tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 L\u1ea1 g\u00ec \u00e1c th\u00fa \u0111em ra l\u1ed9n \u0111\u1ea7u V\u1eady n\u00ean b\u1ea3n xi\u1ebfc nh\u1eafc c\u00e2n C\u1ea3i l\u01b0\u01a1ng d\u1ea1y l\u1ed1i tinh th\u1ea7n m\u1edbi cao \u0110\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c tr\u00f4ng v\u00e0o Ti\u1ebfng th\u01a1m c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed3ng b\u00e0o l\u01b0\u1ee3ng cho \u1ea4y l\u00e0 \u0111\u1ea1i kh\u00e1i m\u1ea5y tr\u00f2 C\u00f2n nhi\u1ec1u th\u1ee9 kh\u00e9o ai ng\u1edd xi\u1ebfc ta C\u00f3 sao n\u00f3i v\u1eady ch\u1eb3ng ngoa K\u1ec3 th\u00ec kh\u00f4ng xi\u1ebft, n\u00f3i ra h\u00f3a d\u00e0i M\u1ea5y l\u1eddi c\u00e1o b\u1ea1ch k\u00ednh m\u1eddi Ch\u01b0 t\u00f4n chi\u1ebfu c\u1ed1 xem th\u1eddi m\u1edbi hay B\u1eaft \u0111\u1ea7u 19 Avril n\u00e0y Th\u00e1ng 3 Qu\u00fd D\u1eadu t\u1ee9c ng\u00e0y 25 ta Ti\u1ec7n \u0111\u01b0\u1eddng kh\u1ecfi ph\u1ea3i \u0111i xa G\u1ea7n b\u00ean h\u1ed9i ch\u1ee3 \u0111\u00f3 l\u00e0 Long Ti\u00ean. Ch\u00ednh nh\u1edd s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh n\u00e0y m\u00e0 c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c nh\u1eefng ti\u1ebft m\u1ee5c xi\u1ebfc hay nh\u1ea5t th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. Nh\u01b0ng v\u1edbi T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n, \u00f4ng l\u1ea1i c\u00f3 quan ni\u1ec7m kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ki\u1ebfm \u0103n m\u00e0 mu\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ph\u1ea3i kh\u00e2m ph\u1ee5c xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam. H\u1ec5 c\u00f3 bao nhi\u00eau ti\u1ec1n l\u00e0 \u00f4ng l\u1ea1i mua th\u00eam th\u00fa m\u1edbi v\u00e0 luy\u1ec7n t\u1eadp ch\u00fang. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, trong c\u00f4ng vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00fa d\u1eef, \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee7 t\u00e0i tr\u00ed \u0111\u1ec3 thu\u1ea7n ph\u1ee5c ch\u00fang. Nh\u00e0 b\u00e1o Ph\u1ea1m B\u00e1 Th\u1ee7y c\u00f3 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ea9u chuy\u1ec7n kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb qua l\u1eddi k\u1ec3 c\u1ee7a nh\u00e0 th\u01a1 n\u1ed5i ti\u1ebfng Tr\u1ea7n Huy\u1ec1n Tr\u00e2n nh\u01b0 sau: \u201cL\u1ea7n \u1ea5y, xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam l\u01b0u di\u1ec5n \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a, nghe n\u00f3i \u0111\u1ed3ng b\u00e0o Th\u01b0\u1ee3ng \u1edf Bu\u00f4n M\u00ea Thu\u1ed9t c\u00f3 voi t\u1ed1t, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u01b0a m\u1ed9t xe t\u1ea3i h\u00e0ng h\u00f3a, g\u1ea1o mu\u1ed1i l\u00ean \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c hai con voi th\u1eadt \u0111\u1eb9p. V\u00ec kh\u00f4ng thu\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n t\u01b0\u1ee3ng n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft voi \u0111i b\u1ed9 v\u1ec1 xu\u00f4i, gi\u1ea3i ph\u00e1p cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 d\u00f9ng \u00f4 t\u00f4 \u0111\u1ec3 ch\u1edf. Nh\u01b0ng voi r\u1eebng r\u1ea5t nh\u00e1t, s\u1ee3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng c\u01a1. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n ngh\u0129 ra c\u00e1ch: \u00f4ng cho bu\u1ed9c hai con voi v\u00e0o g\u1ed1c c\u00e2y l\u1edbn, cho \u00f4 t\u00f4 n\u1ed5 m\u00e1y t\u1eeb xa \u0111\u1ec3 voi l\u00e0m quen v\u1edbi ti\u1ebfng m\u00e1y. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng cho xe ch\u1ea1y v\u00f2ng quanh hai con voi v\u1edbi b\u00e1n k\u00ednh ng\u00e0y m\u1ed9t thu h\u1eb9p d\u1ea7n. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, hai con voi kh\u00f4ng 88","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG c\u00f2n s\u1ee3 xe n\u1eefa m\u00e0 c\u00f2n m\u1ea1nh d\u1ea1n d\u00f9ng v\u00f2i l\u1ea5y m\u00eda, c\u1ecf trong th\u00f9ng xe \u0111\u1ec3 \u0103n. Vi\u1ec7c l\u00f9a voi l\u00ean xe v\u00e0 ch\u1edf v\u1ec1 xu\u00f4i sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n g\u00ec n\u1eefa. Ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00fa bi\u1ec3u di\u1ec5n, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u00f2n t\u00e0i thu\u1ea7n ph\u1ee5c th\u00fa d\u1eef. \u201c\u1ede v\u01b0\u1eddn B\u00e1ch Th\u1ea3o H\u00e0 N\u1ed9i c\u00f3 hai con s\u01b0 t\u1eed to l\u1edbn hung d\u1eef. M\u1ed9t l\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7n d\u1ed3n ch\u00fang v\u00e0o l\u1ed3ng nh\u1ecf \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n \u0111i n\u01a1i kh\u00e1c, nh\u01b0ng d\u00f9 \u0111\u00e3 t\u00ecm m\u1ecdi c\u00e1ch m\u00e0 v\u1eabn b\u1ea5t l\u1ef1c. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn gi\u00fap. Ch\u1ec9 v\u1edbi chi\u1ebfc roi da, m\u1ed9t c\u00e2y ch\u00e0ng n\u1ea1ng v\u00e0 l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng b\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m kinh \u0111\u1ed9ng hai con th\u00fa, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n m\u1ed9t m\u00ecnh b\u01b0\u1edbc v\u00e0o chu\u1ed3ng. B\u1eb1ng nh\u1eefng m\u1ec7nh l\u1ec7nh d\u1ee9t kho\u00e1t, \u00e1nh m\u1eaft \u0111\u1ea7y uy l\u1ef1c v\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a c\u00e2y roi da, cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng \u0111\u00e3 d\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c hai con v\u1eadt b\u01b0\u1edbng b\u1ec9nh v\u00e0o l\u1ed3ng. L\u1ea7n kh\u00e1c, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i b\u00e1n cho \u00f4ng m\u1ed9t con g\u1ea5u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t hung d\u1eef, t\u1eebng l\u00e0m b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng Ngh\u1ec7 s\u0129 T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n ng\u01b0\u1eddi nu\u00f4i n\u00f3. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi khuy\u00ean \u00f4ng \u0111\u1ec1 l\u00fac tr\u00ecnh di\u1ec5n tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u ph\u00f2ng nguy hi\u1ec3m, kh\u00f4ng n\u00ean d\u00f9ng con v\u1eadt \u0111\u00e3 (1932) c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00ednh x\u1ea5u nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1ef1 tin b\u1ea3o r\u1eb1ng ch\u1ec9 m\u1ed9t tu\u1ea7n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i d\u1ea1o v\u1edbi g\u1ea5u nh\u01b0 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n hi\u1ec1n. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, ch\u1ec9 m\u1ed9t tu\u1ea7n sau, kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111i d\u1ea1o m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c cho g\u1ea5u bi\u1ebft th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c bi\u1ec3u di\u1ec5n ch\u1eb3ng k\u00e9m g\u00ec m\u1ed9t di\u1ec5n vi\u00ean g\u1ea5u. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 s\u00e1ch v\u1edf, t\u00e0i li\u1ec7u d\u1ea1y ngh\u1ec1, \u1edf giai \u0111o\u1ea1n \u1ea5y, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n d\u1ea1y th\u00fa ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0y m\u00f2 v\u00e0 c\u1ea3m t\u00ednh. V\u1edbi con h\u1ed5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1ed1n bi\u1ebft bao c\u00f4ng s\u1ee9c. Mua h\u1ed5 v\u1ec1, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u201cmua chu\u1ed9c d\u1ea1y d\u1ed7\u201d b\u1eb1ng th\u1ecbt ngon v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ed7 d\u00e0nh. H\u1ed5 x\u01a1i th\u1ecbt rau r\u00e1u, nh\u01b0ng b\u1ecf ngo\u00e0i tai nh\u1eefng l\u1eddi t\u00e1n ng\u1ecdt v\u00e0 quy\u1ebft ch\u1eb3ng ch\u1ecbu cho ai \u0111\u1ebfn g\u1ea7n. Con h\u1ed5 n\u00e0y v\u1ed1n do th\u1ee3 s\u0103n b\u1eaby \u0111\u01b0\u1ee3c khi \u0111\u00e3 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, v\u00ec v\u1eady n\u00f3 r\u1ea5t th\u00f9 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi kho\u1ea3ng c\u00e1ch g\u1ea7n, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n ngh\u0129 ra c\u00e1ch... chui v\u00e0o trong th\u00f9ng 89","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM phi l\u1edbn c\u00f3 n\u1eafp an to\u00e0n, \u0111\u1eb7t trong l\u1ed3ng, r\u1ed3i th\u1ea3 h\u1ed5 v\u00e0o. M\u1ed9t tay c\u1ea7m chi\u1ebfc g\u1eady treo x\u00e2u th\u1ecbt, tay kia c\u1ea7m roi, \u00f4ng d\u1ee5 h\u1ed5 t\u1edbi g\u1ea7n. Nh\u01b0ng con h\u1ed5 kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 \u00f4ng mong mu\u1ed1n. N\u00f3 g\u1ea7m g\u1eeb, ch\u1ec9 ch\u1ef1c x\u01a1i t\u00e1i \u201ccon m\u1ed3i s\u1ed1ng\u201d. M\u1ed7i khi con h\u1ed5 ch\u1ed3m t\u1edbi, \u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1ed3i s\u1ee5p xu\u1ed1ng, \u0111\u00f3ng n\u1eafp th\u00f9ng. Nhi\u1ec1u l\u1ea7n con h\u1ed5 x\u00f4 \u0111\u1ed5 c\u1ea3 th\u00f9ng phuy, d\u00f9ng hai ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc c\u00e0o c\u1ea5u h\u00f2ng m\u1edf n\u1eafp th\u00f9ng ho\u1eb7c n\u1eb1m \u0111\u00e8 l\u00ean tr\u00ean h\u00e0ng m\u1ea5y ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh khu\u1ea5t ph\u1ee5c con h\u1ed5 b\u1eb1ng ch\u00ednh \u00fd ch\u00ed v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng cho \u0111\u1eb7t 6 c\u00e2y ch\u00e0ng n\u1ea1ng d\u1ecdc theo b\u00ean trong v\u00e1ch l\u1ed3ng, b\u1ea3n th\u00e2n c\u1ea7m m\u1ed9t c\u00e2y roi da v\u00e0 chi\u1ebfc ch\u00e0ng n\u1ea1ng \u0111\u1ee9ng gi\u1eefa l\u1ed3ng, ra l\u1ec7nh th\u1ea3 h\u1ed5 v\u00e0o. V\u1eeba v\u00e0o l\u1ed3ng, con h\u1ed5 li\u1ec1n g\u1ea7m l\u00ean nh\u01b0 s\u1ea5m v\u00e0 lao v\u1ecdt t\u1edbi t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1ee9c kh\u1eafc. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n xu\u1ed1ng t\u1ea5n, ch\u00eca c\u00e2y ch\u00e0ng n\u1ea1ng ch\u1ed1ng nghi\u00eang v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc. Con h\u1ed5 ch\u1ed3m t\u1edbi \u0111\u00fang v\u00e0o gi\u1eefa hai nh\u00e1nh n\u1ea1ng. C\u00e2y n\u1ea1ng g\u1eaby l\u00e0m ba. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n nh\u1ea3y ph\u1eaft sang b\u00ean, v\u1edb ngay c\u00e2y kh\u00e1c, ch\u00eca ra, th\u1ee7 th\u1ebf. C\u1ee9 th\u1ebf, ba chi\u1ebfc n\u1ea1ng li\u00ean ti\u1ebfp b\u1ecb g\u00e3y. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n chuy\u1ec3n sang th\u1ebf ph\u1ea3n c\u00f4ng. \u00d4ng qu\u1eadt roi \u0111\u00e1nh \u201c\u0111\u00e9t\u201d v\u00e0o kh\u00f4ng kh\u00ed, thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a con v\u1eadt. Con h\u1ed5 b\u1ecf ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea3y theo v\u1ed3 ng\u1ecdn roi. V\u1edbi \u0111o\u1ea1n c\u00e1n n\u1ea1ng trong tay, \u00f4ng v\u1ee5t m\u1ed9t \u0111\u00f2n ch\u00ed m\u1ea1ng tr\u00fang m\u00f5m con v\u1eadt. Con h\u1ed5 b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111au b\u1ea5t ng\u1edd, ch\u1edbi v\u1edbi, m\u1ea5t h\u1eb3n th\u1ebf ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n l\u1ea1i gi\u00e1ng ti\u1ebfp m\u1ed9t \u0111\u00f2n v\u00e0o g\u00e1y n\u00f3. Con m\u00e3nh th\u00fa g\u1ea7m l\u00ean \u0111au \u0111\u1edbn r\u1ed3i... c\u1ee5p \u0111u\u00f4i ch\u1ea1y tr\u1ed1n. N\u00f3 l\u1ee7i v\u00e0o m\u1ed9t g\u00f3c chu\u1ed3ng, l\u1ea5m l\u00e9t tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i nh\u00ecn n\u1ea3y l\u1eeda c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee7. T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n bi\u1ebft ch\u1eafc con th\u00fa \u0111\u00e3 b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c, b\u00e8n \u0111\u1ed5i uy th\u00e0nh \u00e2n, ph\u1ee7 d\u1ee5 n\u00f3 b\u1eb1ng v\u00e0i l\u1eddi nh\u1eb9 nh\u00e0ng. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, t\u1eeb \u0111\u00f3, con h\u1ed5 m\u1ed9t m\u1ef1c thu\u1ea7n ph\u1ee5c \u00f4ng v\u00e0 ch\u1ec9 sau n\u1eeda n\u0103m t\u1eadp luy\u1ec7n, n\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhu\u1ea7n nhuy\u1ec5n nhi\u1ec1u ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111\u1eb7c s\u1eafc\u201d(1). \u0110o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111i l\u01b0u di\u1ec5n nhi\u1ec1u n\u01a1i v\u00e0 \u0111\u00e2u c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh. \u00d4ng \u0111\u01b0a \u0111o\u00e0n \u0111i di\u1ec5n h\u1ea7u h\u1ebft \u1edf c\u00e1c t\u1ec9nh, th\u00e0nh trong c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i t\u1eeb T\u00e2y Ninh \u00f4ng \u0111i th\u1eb3ng sang Phn\u00f4m P\u00eanh (Campuchia) v\u00e0 qua t\u1eadn Vi\u00eang Ch\u0103n (L\u00e0o). Kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u00f3, qua c\u00e1c n\u0103m sau \u00f4ng l\u1ea1i \u0111\u01b0a \u0111o\u00e0n l\u01b0u di\u1ec5n \u1edf Th\u00e1i Lan, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, \u0110\u00e0i Loan, H\u1ed3ng K\u00f4ng v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ec9nh c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c... M\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e1ng nh\u1edb l\u00e0 m\u00f9a thu n\u0103m 1942, nh\u00e2n d\u1ecbp th\u1ef1c d\u00e2n Ph\u00e1p d\u1ea5y l\u00ean phong tr\u00e0o m\u1ecb d\u00e2n \u201cthanh ni\u00ean vui kho\u1ebb, tr\u1ebb trung\u201dn\u00ean m\u1ed9t nh\u00f3m 1\t T\u1ea1p ch\u00ed Th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi, s\u1ed1 ra ng\u00e0y 3\/1\/2000. 90","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p \u0111\u1ee9ng ra t\u1ed5 ch\u1ee9c \u201cXi\u1ebfc qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. B\u1ea5y gi\u1edd, c\u00e1c \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc kh\u00e1c \u0111\u1ec1u tan r\u00e3, ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed7i m\u1ed9t \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. Ban t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u00e3 m\u1eddi \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam tham d\u1ef1 v\u00e0 h\u1ecd th\u1eadt s\u1ef1 kh\u00e2m ph\u1ee5c nh\u1eefng ti\u1ebft m\u1ee5c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a \u00f4ng. H\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1edd m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u00fa d\u1eef, nhi\u1ec1u di\u1ec5n vi\u00ean c\u00f3 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ebfn nh\u01b0 v\u1eady. Sau C\u00e1ch m\u1ea1ng th\u00e1ng T\u00e1m th\u00e0nh c\u00f4ng, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng \u201cTu\u1ea7n l\u1ec5 v\u00e0ng\u201d. L\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi y\u00eau n\u01b0\u1edbc, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p 25 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0ng v\u00e0 t\u00edch c\u1ef1c tham gia c\u00f4ng t\u00e1c trong \u1ee6y ban nh\u00e2n d\u00e2n c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u1ec9nh H\u00e0 \u0110\u00f4ng. \u0110o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n kh\u00f4ng nh\u1ecf khi l\u01b0u di\u1ec5n theo nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u0103n ngh\u1ec7 \u0111\u1ed9ng vi\u00ean, k\u00eau g\u1ecdi thanh ni\u00ean t\u00f2ng qu\u00e2n gi\u1ebft gi\u1eb7c. Sau khi h\u00f2a b\u00ecnh l\u1eadp l\u1ea1i \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc, l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 66 xu\u00e2n, nh\u01b0ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n v\u1eabn h\u0103ng say x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i n\u1ec1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam. Ng\u00e0y 16\/1\/1956, B\u1ed9 V\u0103n H\u00f3a n\u01b0\u1edbc ta ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u1ed9i Xi\u1ebfc Trung \u01b0\u01a1ng n\u1eb1m trong \u0110o\u00e0n v\u0103n c\u00f4ng Nh\u00e2n d\u00e2n Trung \u01b0\u01a1ng. Ch\u1ec9 hai n\u0103m sau, n\u0103m 1958, nghe l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng s\u1eb5n s\u00e0ng s\u00e1t nh\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o \u0111\u1ed9i xi\u1ebfc Trung \u01b0\u01a1ng, g\u1ecdi l\u00e0 \u0111o\u00e0n xi\u1ebfc Th\u1ed1ng Nh\u1ea5t \u2013 do \u00f4ng l\u00e0m tr\u01b0\u1edfng \u0111o\u00e0n. Ch\u1ec9 B\u00e1c H\u1ed3 v\u00e0 NSND T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n (\u00e1o d\u00e0i \u0111en) \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0110o\u00e0n xi\u1ebfc nh\u00e2n d\u00e2n Trung \u01b0\u01a1ng (1960) 91","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn, ng\u00e0y 31\/10\/1959 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh xi\u1ebfc c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam D\u00e2n ch\u1ee7 c\u1ed9ng h\u00f2a ch\u00ednh th\u1ee9c ra m\u1eaft kh\u00e1n gi\u1ea3 H\u00e0 N\u1ed9i. \u00d4ng \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n gi\u1eefa ti\u1ebfng v\u1ed7 tay vang d\u1ed9i v\u1edbi ba ti\u1ebft m\u1ee5c di\u1ec5n v\u1edbi th\u00fa d\u1eef. Qua n\u0103m sau, n\u0103m 1960, \u00f4ng l\u1ea1i t\u00ecnh nguy\u1ec7n hi\u1ebfn cho Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc 13 c\u0103n nh\u00e0 v\u00e0 \u0111\u1ea5t \u1edf ng\u00f5 Ti\u1ebfn B\u1ed9, Kh\u00e2m Thi\u00ean (H\u00e0 N\u1ed9i). L\u00e0 m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 t\u00e2m huy\u1ebft v\u00e0 t\u00e0i n\u0103ng, ch\u00ednh \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00f4ng l\u1edbn trong vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp b\u1ed9 m\u00f4n xi\u1ebfc th\u00fa m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00e0i b\u1ea3n v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 di\u1ec5n vi\u00ean xi\u1ebfc \u01b0u t\u00fa c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0. C\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ti\u1ebft m\u1ee5c ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u01b0: g\u1ea5u b\u1eadp b\u00eanh, l\u0103n qu\u1ea3 c\u1ea7u, \u0111i xe \u0111\u1ea1p, g\u1ecdi loa ho\u1eb7c kh\u1ec9 xay th\u00f3c, gi\u00e3 g\u1ea1o, leo d\u00e2y v.v... Trong t\u00e1c ph\u1ea9m L\u1ecbch s\u1eed xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam (NXB H\u00e0 N\u1ed9i 1990), nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Mai Qu\u00e2n \u0111\u00e3 cho bi\u1ebft \u0111\u00f4i n\u00e9t v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p luy\u1ec7n th\u00fa c\u1ee7a \u00f4ng v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c: \u201cN\u00f3i \u0111\u1ebfn b\u1ed9 m\u00f4n xi\u1ebfc th\u00fa c\u00f3 l\u1ebd tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i n\u00f3i nh\u00e0 d\u1ea1y th\u00fa T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t g\u00e1nh xi\u1ebfc l\u1edbn \u1edf n\u01b0\u1edbc ta. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh luy\u1ec7n th\u00fa, \u00f4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n lu\u00f4n lu\u00f4n \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 \u201cph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi\u201d. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m t\u00e2m sinh l\u00fd c\u1ee7a t\u1eebng lo\u00e0i th\u00fa m\u00e0 tung ra m\u1ed9t th\u1ee9 m\u1ed3i nh\u1eed. M\u1ed3i nh\u1eed \u0111\u00f3 k\u00edch th\u00edch b\u1ea3n n\u0103ng ham mu\u1ed1n c\u1ee7a con v\u1eadt v\u00e0 bu\u1ed9c n\u00f3 ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1ecbnh s\u1eb5n n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi hu\u1ea5n luy\u1ec7n th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecfa m\u00e3n. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n mu\u1ed1n luy\u1ec7n cho con ng\u1ef1a \u0111\u1ee9ng l\u00ean b\u1eb1ng hai ch\u00e2n sau, nh\u00e0 luy\u1ec7n th\u00fa theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u00e3 bu\u1ed9c con v\u1eadt trong m\u1ed7i b\u1eefa \u0103n ph\u1ea3i ch\u1ed3m hai ch\u00e2n tr\u01b0\u1edbc l\u00ean m\u1ed9t b\u00e0n v\u00ec ch\u1eadu th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec3 tr\u00ean \u0111\u00f3. D\u1ea7n d\u1ea7n chi\u1ebfc b\u00e0n \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao m\u00e3i l\u00ean. \u0110\u1ed9 n\u1eeda n\u0103m sau, c\u1ee9 \u0111\u1ebfn b\u1eefa \u0103n, con ng\u1ef1a ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng th\u1eb3ng hai ch\u00e2n sau l\u00ean m\u1edbi v\u1edbi t\u1edbi b\u00e0n \u0111\u1ec3 th\u1ee9c \u0103n. \u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y nh\u00e0 luy\u1ec7n th\u00fa ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n t\u1eeb \u201cm\u1ed3i\u201d b\u1eefa \u0103n sang m\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u n\u00e0o \u0111\u1ea5y \u0111\u1ec3 thu\u1eadn ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c ch\u1ec9 huy bi\u1ec3u di\u1ec5n. \u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c lo\u00e0i th\u00fa kh\u00e1c, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hu\u1ea5n luy\u1ec7n c\u1ee7a T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n c\u0169ng \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady c\u1ea3... B\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1ea5y, \u00f4ng T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u00e3 ch\u1ec9 huy m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 di\u1ec5n vi\u00ean xi\u1ebfc th\u00fa hu\u1ea5n luy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 th\u00fa v\u1eadt ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi c\u1ee7a ng\u00e0nh xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam x\u00e3 h\u1ed9i ch\u1ee7 ngh\u0129a. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u00e0y x\u01b0a, tuy n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn ch\u01b0a l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 c\u0169 th\u00ec ng\u00e0y nay, d\u01b0\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. L\u1ecbch s\u1eed ngh\u1ec7 thu\u1eadt xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam m\u00e3i m\u00e3i ghi nh\u1eadn ph\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng c\u1ee7a \u00f4ng, m\u1ed9t 92","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG ngh\u1ec7 s\u0129 l\u00e3o th\u00e0nh \u0111\u00e3 d\u00e0nh M\u1ed9t ti\u1ebft m\u1ee5c xi\u1ebfc hi\u1ec7n nay ph\u1ea7n l\u1edbn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh cho c\u1ee7a \u0110o\u00e0n xi\u1ebfc Vi\u1ec7t Nam ngh\u1ec7 thu\u1eadt r\u1ea5t m\u1edbi m\u1ebb n\u00e0y c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc ta\u201d (trang 142). \u0110ang h\u0103ng say v\u1edbi c\u00f4ng t\u00e1c th\u00ec ng\u00e0y 3\/10\/1967, T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t qua \u0111\u1eddi, th\u1ecd 78 xu\u00e2n. \u0110\u01b0\u1ee3c tin bu\u1ed3n n\u00e0y, Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u00e3 vi\u1ebft th\u01b0 chia bu\u1ed3n c\u00f9ng gia \u0111\u00ecnh: \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft c\u1ee5 T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n v\u1eeba qua \u0111\u1eddi. B\u00e1c r\u1ea5t th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc. B\u00e1c th\u00e2n \u00e1i g\u1eedi l\u1eddi chia bu\u1ed3n \u0111\u1ebfn gia quy\u1ebfn c\u1ee5 T\u1ea1 v\u00e0 \u0110o\u00e0n xi\u1ebfc nh\u00e2n d\u00e2n Trung \u01b0\u01a1ng\u201d. Thi\u1ebft ngh\u0129, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u00e0 h\u1eadu th\u1ebf d\u00e0nh cho ngh\u1ec7 s\u0129 xi\u1ebfc T\u1ea1 Duy Hi\u1ec3n. 93","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM NAM S\u01a0N Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng s\u00e1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng Trong c\u00e1c \u00f4ng vua tri\u1ec1u Nguy\u1ec5n, c\u00f3 l\u1ebd T\u1ef1 \u0110\u1ee9c l\u00e0 b\u1eadc \u201cthi\u00ean t\u1eed\u201d lao t\u00e2m kh\u1ed5 t\u1ee9 nh\u1ea5t. Trong th\u1eddi gian ng\u00e0i c\u1ea7m quy\u1ec1n gi\u1eb7c gi\u00e3 trong n\u01b0\u1edbc n\u1ed5i l\u00ean nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, h\u1ea7u nh\u01b0 \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng cu\u1ed9c kh\u1edfi binh \u1ea7m \u1ea7m nh\u01b0 ong v\u1ee1 t\u1ed5, c\u00f9ng l\u00fac t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i gi\u1eb7c Ph\u00e1p v\u1edbi v\u0169 kh\u00ed t\u1ed1i t\u00e2n li\u00ean ti\u1ebfp t\u1ea5n c\u00f4ng chi\u1ebfm l\u1ea5y nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u00e1ch ki\u00ean c\u1ed1 x\u01b0a nay. Non s\u00f4ng g\u1ea5m v\u00f3c l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t m\u1ea5t v\u00e0o tay b\u1ecdn T\u00e2y d\u01b0\u01a1ng b\u1ea1ch qu\u1ef7! Th\u00e1ng 6\/1863, ph\u00e1i \u0111o\u00e0n Phan Thanh Gi\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ec7nh H\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n (1890-1973) c\u1ee7a vua T\u1ef1 \u0110\u1ee9c sang Ph\u00e1p th\u01b0\u01a1ng l\u01b0\u1ee3ng chu\u1ed9c l\u1ea1i ba t\u1ec9nh mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng Nam K\u1ef3. Qua chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, Ch\u00e1nh s\u1ee9 Phan Thanh Gi\u1ea3n h\u1ea7u nh\u01b0 cho\u00e1ng ng\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u201cTr\u0103m ngh\u1ec1 kh\u00e9o l\u00e9o b\u1eb1ng tr\u1eddi \u0111\u1ea5t\u201d v\u00e0 t\u1ef1 nh\u1ee7: \t T\u1eeb ng\u00e0y \u0111i s\u1ee9 \u0111\u1ebfn T\u00e2y kinh \t Th\u1ea5y vi\u1ec7c \u00c2u T\u00e2y ph\u1ea3i gi\u1eadt m\u00ecnh! V\u00e0 khi nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt \u1ea5y du nh\u1eadp v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam th\u00ec s\u1ef1 va ch\u1ea1m, c\u1ecd x\u00e1t gi\u1eefa hai n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng - T\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ebd t\u1ea5t y\u1ebfu. 94","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG Th\u1eed nh\u00ecn l\u1ea1i trong l\u0129nh v\u1ef1c m\u1ef9 thu\u1eadt th\u00ec ta th\u1ea5y g\u00ec? Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Phan C\u1ea9m Th\u01b0\u1ee3ng cho bi\u1ebft: \u201cCu\u1ed1i c\u00f9ng th\u00ec n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt phong ki\u1ebfn c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00e1o chung, khi th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u. S\u1ee9c t\u00e0n c\u1ee7a n\u00f3 bi\u1ebfn th\u00e0nh s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o v\u00f4 c\u00f9ng trong c\u00e1c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u0111\u1ec1n mi\u1ebfu, trong l\u0103ng Kh\u1ea3i \u0110\u1ecbnh, nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u00e1 Ph\u00e1t Di\u1ec7m v\u00e0 c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt \u0111\u1ed3 s\u1ed9 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, c\u00f9ng m\u1ed9t ng\u00e0nh th\u1ee7 c\u00f4ng m\u1ef9 ngh\u1ec7 n\u1eeda T\u00e2y n\u1eeda ta. N\u1ec1n v\u0103n minh ch\u00e2u \u00c2u c\u00f3 c\u1ea3 hay l\u1eabn d\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c d\u00e2n mang \u0111\u1ebfn g\u00e2y ra nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00e1c nhau trong th\u1eddi k\u1ef3 v\u0103n h\u00f3a \u0110\u00f4ng - T\u00e2y t\u00ecm c\u00e1ch h\u00f2a h\u1ee3p tr\u00ean m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam. Tho\u1ea1t ti\u00ean l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 ph\u1ea3n kh\u00e1ng quy\u1ebft li\u1ec7t v\u1edbi v\u0103n minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, coi t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 man r\u1ee3 c\u1ee7a l\u0169 \u201cT\u00e2y d\u01b0\u01a1ng B\u1ea1ch qu\u1ef7\u201d. K\u00eau g\u1ecdi g\u00ecn gi\u1eef r\u0103ng \u0111en, t\u00f3c d\u00e0i v\u00e0 \u201cta v\u1ec1 ta t\u1eafm ao ta\u201d. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t quay ra s\u00f9ng b\u00e1i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, coi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u1ee7a cha \u00f4ng l\u00e0 c\u1ed5 h\u1ee7, l\u1ea1c h\u1eadu. Xe h\u01a1i, nh\u00e0 l\u1ea7u, com-l\u00ea, v\u00e1y \u0111\u1ea7m m\u1edbi l\u00e0 ti\u1ec7n nghi v\u00e0 \u0111\u1eb9p m\u1eaft. Th\u00e1i \u0111\u1ed9 sau l\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch g\u1ea1n l\u1ecdc c\u00e1i hay c\u1ee7a ta v\u00e0 T\u00e2y \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Canh t\u00e2n l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea5t y\u1ebfu \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n h\u01b0ng v\u00e0 gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c. N\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam c\u1eadn \u0111\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, trong tr\u00e0o l\u01b0u v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 thi ca ti\u1ec1n chi\u1ebfn, n\u1ec1n s\u00e2n kh\u1ea5u t\u00e2n th\u1eddi trong c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb quy ho\u1ea1ch c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 trong s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp t\u01b0 s\u1ea3n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9 ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u1ecb d\u00e2n ki\u1ec3u ch\u00e2u \u00c2u th\u1ecfa m\u00e3n n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ee7a n\u00f3. V\u1edbi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c l\u00fd do \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng tr\u01a1n v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i s\u1ef1 nhi\u1ec7t th\u00e0nh c\u1ee7a \u00f4ng Victor Tardieu, ch\u1ec9 v\u00ec m\u1ed7i vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ec1n h\u1ed9i h\u1ecda truy\u1ec1n th\u1ed1ng, ngo\u00e0i d\u00f2ng tranh kh\u1eafc g\u1ed7. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1ea1i \u1edf ch\u1ed7 d\u00f9 c\u00f3 hay kh\u00f4ng c\u00f3 \u00f4ng Tardieu v\u00e0 tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng th\u00ec n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1eabn h\u00ecnh th\u00e0nh, c\u00f3 n\u00f3 th\u00ec n\u1ec1n h\u1ed9i h\u1ecda hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i s\u1ebd mang m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng h\u1ecda Paris v\u00e0 m\u1ed9t n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea5y ngh\u1ec7 thu\u1eadt hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (Modem Art) l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 gi\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7u ti\u00ean theo h\u1ecdc h\u1ed9i h\u1ecda c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y l\u00e0 L\u00ea Huy Mi\u1ebfn (1874-1943). Tho\u1ea1t ti\u00ean \u00f4ng h\u1ecdc th\u00f4ng ng\u00f4n \u1edf tr\u01b0\u1eddng thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Ph\u00e1p, sau \u0111\u00f3 h\u1ecdc Tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt Paris. V\u1ec1 n\u01b0\u1edbc \u00f4ng d\u1ea1y \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Qu\u1ed1c h\u1ecdc Hu\u1ebf, tham gia \u0110\u00f4ng Kinh Ngh\u0129a Th\u1ee5c. T\u1eebng l\u00e0 b\u1ea1n c\u1ee7a Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u v\u00e0 l\u00e0 th\u1ea7y gi\u00e1o c\u1ee7a Nguy\u1ec5n \u00c1i Qu\u1ed1c. L\u00f2ng \u00e1i qu\u1ed1c tr\u1ea7m l\u1eafng c\u1ee7a \u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec7n trong b\u1ee9c B\u00ecnh v\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng n\u1ed7i bu\u1ed3n c\u1ed5 k\u00ednh trong c\u00e1c ch\u00e2n dung 95","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u1ebd theo l\u1ed1i h\u1ecda c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, h\u00ecnh h\u1ecda v\u1eefng v\u00e0ng, kh\u00f4ng gian ba chi\u1ec1u v\u1eddn m\u1edf trong \u00e1nh s\u00e1ng n\u00e2u. N\u0103m 1924, m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh m\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc khi m\u1edf tr\u01b0\u1eddng d\u1ea1y v\u1ebd, ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng: n\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0m gi\u00e1m \u0111\u1ed1c l\u00e0 \u00f4ng Mi\u1ebfn. Song \u0111\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3 \u00f4ng Mi\u1ebfn. L\u00fac n\u00e0y \u00f4ng \u0111\u00e3 ng\u00e1n th\u1eddi cu\u1ed9c l\u1eafm r\u1ed3i. Ng\u00e0y 27\/10\/1924, To\u00e0n quy\u1ec1n M. Merlin k\u00fd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u00e0nh l\u1eadp Tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c l\u00e0 h\u1ecda s\u0129 Victor Tardieu (1867-1937). Ng\u00e0y khai tr\u01b0\u1eddng l\u00e0 1\/10\/1925. \u0110\u1ecba \u0111i\u1ec3m x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean m\u1ed9t m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0 \u0111\u1eb9p c\u1ea1nh tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea5u x\u1ea3o v\u1ed1n l\u00e0 kho ch\u1ee9a h\u00e0ng c\u1ee7a ga H\u00e0ng C\u1ecf, n\u01a1i t\u1eeb n\u0103m 1922-1924 Tardieu m\u01b0\u1ee3n \u0111\u1ec3 v\u1ebd nh\u1eefng b\u1ee9c tranh kh\u1ed5 l\u1edbn. X\u01b0a l\u00e0 102 ph\u1ed1 Reinach, nay l\u00e0 42 ph\u1ed1 Y\u1ebft Ki\u00eau, v\u1edbi m\u1ed9t d\u00e3y nh\u00e0 l\u1edbn g\u1ed3m b\u1ed1n ph\u00f2ng h\u1ecdc cao b\u1eb1ng t\u00f2a nh\u00e0 hai t\u1ea7ng, \u00e1nh s\u00e1ng thi\u1ebft k\u1ebf r\u1ea5t t\u1ed1t v\u00e0 hai t\u00f2a nh\u00e0, m\u1ed9t d\u00e0nh cho hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng, m\u1ed9t l\u00e0 n\u01a1i luy\u1ec7n thi. H\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c \u0111\u1eafc l\u1ef1c cho Tardieu trong s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y\u201d.(1) H\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n l\u00e0 ai m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed m\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng s\u00e1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng v\u1edbi Tardieu? Trong B\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a T\u1ed5ng nha H\u1ecdc ch\u00ednh \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng n\u0103m 1937 v\u1ec1 ba tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng: H\u00e0 N\u1ed9i, N\u00f4ng P\u00eanh, Bi\u00ean H\u00f2a c\u00f3 \u0111o\u1ea1n vi\u1ebft: \u201cVi\u1ec7c d\u1ea1y v\u1ebd h\u00ecnh h\u1ecda v\u00e0 trang tr\u00ed do m\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 chuy\u00ean ng\u00e0nh b\u1eadc hai, \u00f4ng Nam S\u01a1n, l\u00e0 m\u1ed9t trong hai ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp Tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. \u00d4ng Nam S\u01a1n \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng khen ng\u1ee3i trong vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u1ee5c h\u01b0ng n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt truy\u1ec1n th\u1ed1ng An Nam \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ee7 thuy\u1ebft v\u00e0 hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng\u201d. Nh\u01b0 th\u1ebf, vai tr\u00f2 c\u1ee7a h\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n r\u1ea5t \u0111\u00e1ng cho h\u1eadu th\u1ebf t\u00f4n tr\u1ecdng, ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9. V\u00e0 nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c h\u1ecda s\u0129 ti\u00ean phong c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u1ee3c trao Gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng H\u1ed3 Ch\u00ed Minh \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u1ef1u h\u1ecdc vi\u00ean c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng m\u00e0 Nam S\u01a1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u00f3p ph\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c \u0111\u1ec3 s\u00e1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng. Nam S\u01a1n t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Th\u1ecd, sinh n\u0103m 1890, qu\u00ea g\u1ed1c Y\u00ean L\u00e3ng - V\u0129nh Y\u00ean. Ngay t\u1eeb nh\u1ecf, \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 n\u0103ng khi\u1ebfu v\u1ec1 h\u1ed9i 1\t M\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam th\u1ebf k\u1ef7 XX: C\u1ed9t m\u1ed1c v\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n th\u1eddi gian - V\u0103n h\u00f3a & th\u1ec3 thao s\u1ed1 53 (2\/7\/1999). 96","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG h\u1ecda. Nh\u1eefng s\u1eafc m\u00e0u r\u1ef1c r\u1ee1 trong tranh d\u00e2n gian \u0111\u00e3 cu\u1ed1n h\u00fat \u00f4ng ng\u1eafm nh\u00ecn su\u1ed1t ng\u00e0y kh\u00f4ng bi\u1ebft ch\u00e1n. L\u00fac h\u1ecdc ch\u1eef Nho v\u1edbi c\u00e1c c\u1ee5 Ph\u1ea1m Nh\u01b0 B\u00ecnh, Nguy\u1ec5n S\u0129 \u0110\u1ee9c th\u00ec \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y d\u1ea1y v\u1ebd th\u00eam. T\u1eeb nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c theo l\u1ed1i v\u1ebd \u00c1 \u0111\u00f4ng, Nam S\u01a1n ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u00e0y m\u00f2 t\u1ef1 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 t\u00e0i n\u0103ng. N\u0103m 18 tu\u1ed5i, d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn v\u00e0o l\u00e0m S\u1edf T\u00e0i ch\u00ednh H\u00e0 N\u1ed9i nh\u01b0ng tr\u00e1i tim c\u1ee7a \u00f4ng v\u1eabn \u0111\u1eadp nh\u1ecbp theo s\u1eafc m\u00e0u h\u1ed9i h\u1ecda. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u00f4ng l\u00e0 trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, Nha H\u1ecdc ch\u00ednh \u0110\u00f4ng Ph\u00e1p giao cho c\u00e1c nh\u00e0 gi\u00e1o Tr\u1ea7n Tr\u1ecdng Kim, Nguy\u1ec5n V\u0103n Ng\u1ecdc, \u0110\u1eb7ng \u0110\u00ecnh Ph\u00fac, \u0110\u1ed7 Th\u1eadn... bi\u00ean so\u1ea1n c\u00e1c b\u1ed9 s\u00e1ch gi\u00e1o khoa nh\u01b0 Qu\u1ed1c v\u0103n gi\u00e1o khoa th\u01b0 v.v... \u0110\u1ec3 t\u00ecm ng\u01b0\u1eddi v\u1ebd minh h\u1ecda cho c\u00e1c b\u00e0i h\u1ecdc trong s\u00e1ch, c\u00e1c th\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn Nam S\u01a1n. \u0110\u01b0\u1ee3c l\u1eddi nh\u01b0 c\u1edfi t\u1ea5m l\u00f2ng. H\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n \u0111\u00e3 to\u00e0n t\u00e2m to\u00e0n \u00fd l\u00e0m tr\u00f2n nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c giao. H\u1eefu x\u1ea1 t\u1ef1 nhi\u00ean h\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c t\u1edd b\u00e1o nh\u01b0 Nam Phong t\u1ea1p ch\u00ed, \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1p ch\u00ed... \u0111\u00e3 m\u1eddi \u00f4ng minh h\u1ecda. Ti\u1ebfng t\u0103m c\u1ee7a Nam S\u01a1n d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. T\u1eeb n\u0103m 1923, Nha h\u1ecdc ch\u00ednh \u0111\u00e3 m\u1eddi \u00f4ng sang chuy\u00ean tr\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c \u1ea5n ph\u1ea9m gi\u00e1o khoa. B\u1ea5y gi\u1edd, nh\u00e0 th\u01a1 T\u00fa M\u1ee1 \u2013 b\u1ea1n th\u00e2n v\u1edbi h\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n c\u00f3 vi\u1ebft b\u00e0i th\u01a1 t\u1eb7ng \u00f4ng: \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u01b0 anh th\u1ebf m\u1edbi l\u00e0, T\u00ednh t\u00ecnh ch\u00ed nguy\u1ec7n kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ta. Di\u1ec5n \u0111\u00e0n ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u01b0a kh\u00f4ng \u0111\u1ee9t, Nghe chuy\u1ec7n d\u00e2m \u00f4 l\u1ec9nh th\u1eadt xa. Chuy\u00ean v\u1ebd kh\u00f4ng n\u1ec1 th\u00e2n y\u1ebfu l\u01b0\u1edbt, T\u00ecm th\u1ea7y ch\u1eb3ng qu\u1ea3n n\u1ed7i x\u00f4ng pha. Mong anh ch\u00f3ng n\u1ed5i th\u00e0nh t\u00e0i h\u1ecda, Hi\u1ec3n th\u00e1nh mai sau c\u00f3 l\u1ebd m\u00e0! M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn n\u1eefa l\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p h\u1ecda s\u0129 Victor Tardieu khi \u00f4ng n\u00e0y m\u1edbi ch\u00e2n \u01b0\u1edbt ch\u00e2n r\u00e1o sang Vi\u1ec7t Nam. V\u1ecb h\u1ecda s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p nh\u01b0ng \u201ckh\u00f4ng th\u1ef1c d\u00e2n\u201d n\u00e0y sinh n\u0103m 1870 \u2013 l\u1edbn h\u01a1n Nam S\u01a1n 20 xu\u00e2n \u2013 t\u1ea1i Lyon, h\u1ecdc vi\u1ec7c \u1edf x\u01b0\u1edfng v\u1ebd L\u00e9on Bonnat, t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Salon c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129 Ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ecda s\u0129 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c c\u00e1ch t\u00e2n ngh\u1ec7 thu\u1eadt. N\u0103m 1922, nh\u1edd gi\u1ea3i th\u01b0\u1edfng Grand Prix 97","B\u1ed8 S\u00c1CH K\u1ec2 CHUY\u1ec6N DANH NH\u00c2N VI\u1ec6T NAM de L\u2019Indochine, Victor Tardieu \u0111\u01b0\u1ee3c su\u1ea5t h\u1ecdc b\u1ed5ng \u0111i nghi\u00ean c\u1ee9u hai n\u0103m t\u1ea1i \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i, m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t ng\u00e0n n\u0103m v\u0103n v\u1eadt \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00f4ng v\u1eeba h\u1ea5p d\u1eabn quy\u1ebfn r\u0169, nh\u01b0ng c\u0169ng v\u1eeba xa l\u1ea1... M\u1ed9t chi\u1ec1u m\u01b0a r\u00e9t m\u01b0\u1edbt, l\u1ea1nh t\u00ea t\u00e1i v\u1edbi n\u1ed7i nh\u1edb c\u1ed1 h\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ngu\u00f4i, H\u1ecda s\u0129 Victor Tadieur - Victor Tardieu \u0111\u00e3 th\u1ea3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng s\u00e1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Cao lang thang tr\u00ean ba s\u00e1u ph\u1ed1 ph\u01b0\u1eddng. \u0111\u1eb3ng M\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Nh\u01b0 m\u1ed9t xui khi\u1ebfn c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn H\u1ed9i qu\u00e1n sinh vi\u00ean An Nam do Nam S\u01a1n Paul Monet v\u1eeba th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ea1i s\u1ed1 9 V\u1ecdng \u0110\u1ee9c. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p Nam S\u01a1n \u0111ang trang tr\u00ed cho h\u1ed9i qu\u00e1n. Sau nh\u1eefng l\u1eddi x\u00e3 giao, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u nh\u1eadn ra r\u1eb1ng \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 l\u00e2u nay m\u00ecnh \u0111ang t\u00ecm g\u1eb7p. N\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf v\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u \u0111ang \u1ea5p \u1ee7 m\u1ed9t ho\u00e0i b\u00e3o l\u1edbn lao: th\u00e0nh l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng m\u1ef9 thu\u1eadt! T\u1eeb \u0111\u00f3, h\u1ecd g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi nhau nh\u01b0 h\u00ecnh v\u1edbi b\u00f3ng v\u00e0 c\u00f9ng h\u1ecdc t\u1eadp l\u1eabn nhau. N\u1ebfu Nam S\u01a1n h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho Victor Tardieu th\u1ea5u hi\u1ec3u nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb9p tr\u1ea7m m\u1eb7c \u00c1 \u0110\u00f4ng qua \u0111i\u00eau kh\u1eafc, ch\u1ea1m tr\u1ed5 tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u00ecnh ch\u00f9a, l\u0103ng mi\u1ebfu th\u00ec ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i Victor Tardieu d\u1ea1y cho Nam S\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi ch\u1ea5t li\u1ec7u h\u1ed9i h\u1ecda ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Khi Victor Tardieu nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1ee9c s\u01a1n d\u1ea7u kh\u1ed5 l\u1edbn trang tr\u00ed cho gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Y khoa H\u00e0 N\u1ed9i th\u00ec S\u01a1n Nam \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p nhi\u1ec1u c\u00f4ng s\u1ee9c cho ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau th\u1ef1c hi\u1ec7n cho b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0i b\u00e3o tr\u00ean v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111eo b\u00e1m t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u00f4i b\u1ea1n n\u00e0y. T\u1eeb n\u0103m 1923, Nam S\u01a1n \u0111\u00e3 trao cho Victor Tardieu b\u1ea3n \u0110\u1ec1 c\u01b0\u01a1ng M\u1ef9 thu\u1eadt Vi\u1ec7t Nam. C\u00f3 th\u1ec3 xem \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng vi\u00ean g\u1ea1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u01b0\u1eddng m\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 \u2013 m\u00e0 nay \u0111\u1ecdc l\u1ea1i ta th\u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n t\u00ednh th\u1eddi s\u1ef1 v\u00e0 g\u1ee3i m\u1edf bao \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb \u2013 v\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ea7m v\u00f3c c\u1ee7a h\u1ecda s\u0129 Nam S\u01a1n. \u00d4ng vi\u1ebft: \u201cL\u1eadp n\u00ean m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o l\u1ea5y ngh\u1ec7 s\u0129 c\u00f3 t\u00e0i duy tr\u00ec n\u1ec1n t\u1ea3ng m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ed5 ti\u00ean \u0111\u1ec3 l\u1ea1i, ng\u00f5 h\u1ea7u c\u1ea3i t\u1ea1o, s\u00e1ng t\u00e1c l\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ec1n m\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 c\u00e1 t\u00ednh Vi\u1ec7t Nam. V\u1eady ph\u1ea3i m\u1ed9t m\u1eb7t duy tr\u00ec c\u00e1i 98","T\u1eacP 2: NH\u1eeeNG NG\u01af\u1edcI VI\u1ec6T NAM \u0110I TI\u00caN PHONG \u0111\u00e3 c\u00f3, s\u01b0u t\u1eadp l\u1ea5y c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng, Vi\u1ec7t Nam; m\u1edf m\u1ed9t nh\u00e0 B\u1ea3o t\u00e0ng vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng c\u00f3 ch\u1ed7 s\u1edf h\u1eefu; m\u1edf m\u1ed9t ban chuy\u00ean m\u00f4n ch\u1ee5p \u1ea3nh c\u00f9ng v\u1ebd theo l\u1ed1i croquis c\u00f4t\u00e9 (h\u00ecnh h\u1ecda), relev\u00e9 arch\u00e9ologique (v\u1ebd ghi kh\u1ea3o c\u1ed5), relev\u00e9 d\u2019archi tecture (v\u1ebd ghi ki\u1ebfn tr\u00fac), moulage (t\u1ee9c l\u00e0 b\u1ea3n h\u1ecda c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc, thu nh\u1ecf l\u1ea1i theo t\u1ef7 l\u1ec7 (\u00e9chelle) v\u00e0 \u0111\u1ed5 khu\u00f4n b\u1eb1ng th\u1ea1ch cao \u0111\u1ec3 gi\u1eef l\u1ea1i nh\u1eefng di t\u00edch c\u1ed5 ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc nh\u00e0 v\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng; m\u1edf m\u1ed9t ban chuy\u00ean m\u00f4n th\u1ea3o m\u1ed9t quy\u1ec3n t\u1ef1 v\u1ecb nh\u1eefng danh t\u1eeb m\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 m\u1ef9 ngh\u1ec7, m\u1ef9 ngh\u1ec7 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0 k\u1ef9 ngh\u1ec7, d\u1ecbch s\u00e1ch m\u1ef9 thu\u1eadt, m\u1ef9 ngh\u1ec7, k\u1ef9 ngh\u1ec7 c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc; ban n\u00e0y ki\u00eam c\u1ea3 vi\u1ec7c l\u00e0m B\u00fat t\u00edch b\u1ea3n \u0111\u1ec1 c\u01b0\u01a1ng m\u1ef9 thu\u1eadt c\u1ee7a Nam s\u00e1ch d\u1ea1y v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u1eefa; m\u1edf S\u01a1n vi\u1ebft n\u0103m 1923 m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n g\u1ed3m c\u00e1c s\u00e1ch c\u1ed5 kim, \u0110\u00f4ng - T\u00e2y v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng. M\u1ef9 thu\u1eadt b\u1ea3o t\u00e0ng g\u1ed3m c\u00f3 c\u00e1c tranh, \u1ea3nh, t\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m l\u00e0m b\u1eb1ng kim kh\u00ed, \u0111\u00e1, g\u1ed7, s\u01a1n, v\u1ea3i, l\u1ee5a, v\u00f3c, g\u1ea5m, kh\u1ea3m, \u0111\u1ea5t (s\u00e0nh, s\u1ee9), pha l\u00ea v.v... \u0111\u1ec3 l\u00e0m ki\u1ec3u cho c\u00e1c ngh\u1ec7 s\u0129, \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u1eadt kh\u1ea3o c\u1ee9u cho c\u00e1c nh\u00e0 \u01b0a chu\u1ed9ng m\u1ef9 thu\u1eadt, \u0111\u1ec3 d\u1ea1y khoa l\u1ecbch s\u1eed m\u1ef9 thu\u1eadt \u0110\u00f4ng \u00c1; l\u1eadp m\u1ed9t ban lo s\u1eeda ch\u1eefa theo ki\u1ec3u c\u0169 c\u00f9ng th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u1ea5y nh\u1eefng l\u00e2u \u0111\u00e0i, dinh th\u1ef1, ch\u00f9a chi\u1ec1n, c\u00e1c ki\u1ec3u ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ed5, c\u00e1c pho t\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c b\u1ee9c ch\u1ea1m v\u1ec1 th\u1eddi qu\u00e1 kh\u1ee9. M\u1ed9t m\u1eb7t d\u1ea1y h\u1ecdc, khuynh h\u01b0\u1edbng h\u1eb3n v\u1ec1 \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng. Ngh\u1ec7 thu\u1eadt n\u01b0\u1edbc ta x\u01b0a nay k\u00e9m v\u1ec1 ch\u1ed7 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2n x\u1ee9ng (disproportion). V\u1eady ph\u1ea3i v\u1ebd m\u1ed9t m\u1eb7t theo th\u1ef1c, m\u1ed9t m\u1eb7t v\u1ebd theo b\u00fat c\u1ed5 c\u1ee7a c\u1ed5 truy\u1ec1n, c\u0169ng nh\u01b0 ngh\u1ec1 \u0111i\u00eau kh\u1eafc ph\u1ea3i n\u1eb7n theo th\u1ef1c r\u1ed3i n\u1eb7n ph\u1ecfng c\u1ed5. Ph\u1ea3i \u0111\u00f3n th\u1ea7y d\u1ea1y theo l\u1ed1i t\u1ea3 th\u1ef1c v\u00e0 d\u1ea1y c\u1ea7m b\u00fat, d\u00f9ng b\u00fat, d\u00f9ng m\u1ef1c 99"]


Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!
Create your own flipbook