ສັງຄົມສຶກສາ

ວິຊາ ສັງຄມົ ສກຶ ສາ 3. ເວາົໍ້ ແຕຸ່ ຄວາມສພາບອຸ່ ອນຫວານນມິໍ້ ນວນ. ສາ້ໍ ງສນັ ສງັ ຄມົ ໃນສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ປນັ ປະໂຫຍດແກຸ່ ຕນົ ເອງ ແລະ ຄນົ ອຸ່ ນໆ ໂດຍຮເູ ໍ້ ຖງິ ກາລະເທສະທຸ່ ີຄວນເວາົ້ໍ , ການເວາົ້ໍ ຕອໍ້ ງໃຫຖໍ້ ກໃຈຄນົ ດງັ ຄາສພາສດິ ວຸ່ າ “ປາກດມີ ີສແີ ກຸ່ ຕວົ ປາກຊຸ່ ວົ ພາຕວົ ຫມຸ່ ນົ ຫນອງ” 4.ເວາົໍ້ ແຕຸ່ ຄວາມດ,ີ ມສີ າລະປະໂຫຍດແກຸ່ ນສານ ຄ ມີທດັ ສະນະຄະຕດິ ,ີ ໃຫແ້ໍ ນວຄດິ ທຸ່ ດີ ຕີ ຸ່ ຊວີ ດິ ຮຍູ ໍ້ ອ້ໍ ງຍ ສນັ ລະເສນີ ດວ້ໍ ຍເຫດ ແລະ ຜນົ ຕາມຄວາມເປັນຈງິ . • ຄາເວາົໍ້ ຄວນເອາົ ໃຈໃສຸ່ ສາລບັ ນກັ ຮຽນພວກເຮາົ ມີດຸ່ ງັ ລຸ່ ມນ:ີ້ໍ ກ. ຄາເວາົ້ໍ ໃນການພບົ ກນັ . ໃນເວລາພບົ ກນັ ນກັ ຮຽນຕອ້ໍ ງຮທູ ໍ້ ຸ່ ຕີ ຸ່ າທຸ່ ີສູງ ຄ ຜູນ້ໍ ອໍ້ ຍພບົ ຜູໃ້ໍ ຫຍຸ່ , ນກັ ຮຽນພບົ ຄອູ າຈານ, ລກູ ພບົ ພຸ່ ແມຸ່ ຫຼ ຄນົ ທຸ່ ວົ ໄປຕອໍ້ ງກຸ່ າວຄຸ່ າວຸ່ າ “ສະບາຍດ,ີ ສະບາຍດທີ ຸ່ ານຄ,ູ ສະບາຍດອີ າຈານ, ສະບາຍດພີ ຸ່ ...” ຂ. ຄາເວາົ້ໍ ໃນການກຸ່ າວອາລາຄາຈາກ ກຸ່ ອນຈະອລາຄາຈາກກນັ ສະເພາະຄູ ແລະ ນກັ ຮຽນຕອ້ໍ ງກຸ່ າວຄາວຸ່ າ ລກູ , ຫາຼ ນ, ນອ້ໍ ງ, ພວກຫາຼ ນ, ຂໂທດ ອາຈານ, ເອອໍ້ ຍຄ,ູ ອາໍ້ ຍຄ,ູ ຫຼານຂອະນຍາດເມອບາ້ໍ ນ, ຕອບ, ເຊນີ , ຂຂອບໃຈ. ຖາ້ໍ ກລະນຕີ າກນັ ຊນກັນ ຫຼ ໃຊໍ້ ສຽງເນຸ່ ອງນນັ ລບົ ກວນຜູອ້ໍ ຸ່ ນ ຫຼ ຜູທໍ້ ກັ ທວ້ໍ ງ ຕອໍ້ ງກຸ່ າວຄາວຸ່ າຂໂທດບຸ່ໄດຕ້ໍ ງັ້ໍ ໃຈ. ຄ. ຄາເວາົ້ໍ ໃນການໄຕຸ່ ຖາມ ເວລາຜູໃ້ໍ ຫຍຸ່ ກບັ ຜູນໍ້ ອໍ້ ຍ, ນກັ ຮຽນກບັ ຄອູ າຈານ ແລະ ຜູອໍ້ ຸ່ ນໆ ພບົ ກນັ ໄຕຸ່ ຖາມກນັ ດວໍ້ ຍ ຄາເວາົ້ໍ ທຸ່ ວີ ຸ່ າ: ທຸ່ ານ , ລງ, ປໍາ້ , ອຸ່ າວ, ອາ, ຄອູ າຈານ ສະບາຍດບີ ຸ່ ? ຜູຕໍ້ ອບກຕອບວຸ່ າ: ຂຂອບໃຈ ສະບາຍດເີ ຫມອນເດມີ ຫຼ ເວາົໍ້ ວຸ່ າ ເຈາົໍ້ ສະບາຍດ,ີ ຖາ້ໍ ແມຸ່ ນເພດບນັ ພະຊດິ (ພະສງົ ອງົ ຄະເຈາົ້ໍ ດວໍ້ ຍກນັ ) ຖາມກນັ : ຍາທຸ່ ານ, ຍາພຸ່ , ຄບູ າ, ອາຈານ ຍງັ ສກ ສະຫວດັ ດຢີ ຸ່ ບູ ? ຕອບ ຂນະມດັ ສະການດວ້ໍ ຍບນຄນພຸ່ ແມຸ່ ຄບູ າອາຈານ. ຖາ້ໍ ແມຸ່ ນພຸ່ ອອກ (ເພດຄະລຫດັ ), ກບັ ຄບູ າ ອາຈານໂອລໍ້ ມົ ກນັ ໂດຍທຸ່ ວົ ໄປແມຸ່ ນໃຊຄໍ້ າວຸ່ າໂດຍຂາໍ້ ນອ້ໍ ຍ ຫຼ ໂດຍ. ງ. ຄາເວາົໍ້ ໃນການແນະນາໃຫຮ້ໍ ູຈ້ໍ ກັ ກນັ . ເວລາພວກເຮາົ ພບົ ພກໍ້ ັບແຂກຄນົ ຫຼ ຄອູ າຈານມາຢ້ໍຽມຢາມ. ຄວນແນະນາຕນົ ເອງດວ້ໍ ຍຄາວຸ່ າ ຂໂທດ, ຫາຼ ນ, ເຮາົ , ຂອ້ໍ ຍ, ນອໍ້ ງຊຸ່ ...ຖາມແຂກ, ຂໂທດທຸ່ ານຊຸ່ ຫຍງັ ? ມາແຕຸ່ ໃສ? ທຸ່ ານຕອໍ້ ງການຫຍງັ ? ເຊນີ ນງັ ...ເຊນີ ຕາມສະບາຍ. ຈ. ຄາເວາົໍ້ ໃນການສະແດງຄວາມດໃີ ຈ ແລະ ເສຍໃຈ ໃນເມຸ່ ອເຮາົ ມີຄວາມດຄີ ວາມຊອບ ຫຼ ມຜີ ູໃ້ໍ ຫຍຸ່ , ເພຸ່ ອນມດິ ສະຫາຍມອບສຸ່ ງິ ຂອງອນັ ຫນຸ່ ງຶ ໃຫແໍ້ ກຸ່ ຕນົ ເຮາົ ຄວນເວາົໍ້ ວຸ່ າ: ຂອບໃຈ, ຂຮບູ ້ໍ ນຄນຢຸ່ າງເລກິ ເຊຸ່ ງິ . ຄາວຸ່ າທຸ່ ສີ ະແດງຄວາມເສຍໃຈໃນພາສາລາວມ:ີ ຂໂທດ, ຂອະໄພ, ຂອະໄພຍະໂທດ, ຂອະໂຫສກິ າ, ຂສະແດງ ຄວາມເສຍໃຈດວໍ້ ຍ. ສ. ຄາເວາົ້ໍ ໃນການຢຽ້ໍ ມຢາມຖາມຂຸ່ າວ. ເມຸ່ ອແຂກຄນົ ຫຼ ອາຈານມາຢ້ໍຽມຢາມເຮາົ , ຄວນສະແດງຄາເວາົ້ໍ ທຸ່ ີວຸ່ າ ທຸ່ ານ, ຄູ, ອາຈານ, ພຸ່ ຕູ,້ໍ ແມຸ່ ນາຍ ສະບາຍດບີ ? ເຊນີ ທຸ່ ານນຸ່ ງັ ພກັ ຜຸ່ ອນ, ຂໂທດທຸ່ ານມີວຽກຫຍງັ ? ທຸ່ ານມາຈາກໃສ? ທຸ່ ານຕອໍ້ ງການພບົ ໃຜ? ມາລະຍາດໃນການທກັ ທາຍແມຸ່ ນມາລະຍາດໃນການພບົ ປະໂອລ້ໍ ມົ ແລະ ການເວາົ້ໍ ຈາປາໄສແບບໄມ ຕີຈດິ ມດິ ຕະພາບ ໃນເວລາພບົ ພໝໍ້ ຸ່ ເູ ພຸ່ ອນ, ຄບູ າອາຈານ ແລະ ຜູຊ້ໍ ງົ ຄນວດທ.ິ 3. ມາລະຍາດໃນການກິນ. ມາລະຍາດໃນການກີນເປັນສຸ່ ງິ ສາຄນັ ຢຸ່ ູໃນສງັ ຄມົ ທຸ່ ີຈະເລີນແລວ້ໍ ມີລະບຽບການກີນຫຼາຍຢຸ່ າງ ແຕຸ່ ສຸ່ ງິ ທຸ່ ເີ ຮາົ ຄວນຮຕູ ້ໍ ອໍ້ ງປະຕບິ ດັ ດຸ່ ງັ ນ:ີໍ້ - ນຸ່ ງັ ຕວົ ກງົ ດວໍ້ ຍມາລະຍາດທຸ່ ສີ ະຫງບົ ສະຫງຸ່ຽມ 144 ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາໍ້ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລ,ີ ປຕ ເພັດດາວນັ ຈນັ ທະເພັງ

ວຊິ າ ສັງຄົມສຶກສາ - ເມຸ່ ອຕກັ ອາຫານເຂາົ້ໍ ປາກບຸ່ ໃຫມໍ້ ນັ ຕກົ - ເວລາຫຍາ້ໍ ອາຫານ ບຸ່ ຄວນອາ້ໍ ປາກກວາ້ໍ ງ ແລະ ບຸ່ ໃຫມ້ໍ ສີ ຽງດງັ - ບຸ່ ປາກບຸ່ ເວາົໍ້ ໃນຂະນະທຸ່ ມີ ອີ າຫານຢຸ່ ູປາກ - ການສນົ ທະນາ ບຸ່ ໃຫເໍ້ ວາົໍ້ ຫາຼ ຍ ແລະ ບຸ່ ຄວນເວາົ້ໍ ເລຸ່ ອງໜາໍ້ ລງັ ກຽດ ຫຼ ເລຸ່ ອງໂສກເສາົ້ໍ - ຕອ້ໍ ງກນິ ອາຫານທກເຍຸ່ ອງ ບຸ່ ຄວນເລອກກນິ ແຕຸ່ ເຍຸ່ ອງທຸ່ ຕີ ນົ ມກັ - ເມຸ່ ອອຸ່ ມີ ແລວ້ໍ ໃຫເ້ໍ ຂຸ່ ຍເສດອາຫານມາຮວມກນັ ໄວ້ໍ - ບຸ່ ອຸ່ ມີ ໄວ ຫຼ ຊາ້ໍ ເກນີ ໄປ. 4. ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງເພດຍງິ ແລະ ເພດຊາຍມາລະຍາດໃນສະຖານທຸ່ ຊີ ມຊນົ . 4.1. ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ຢຸ່ ູໃນເຮອນ ກ. ເພດຊາຍ ຜູອ້ໍ າວໂສ, ຜູມໍ້ ຄີ ອບຄວົ ນຸ່ ງຖມີຄວາມແຕກຕຸ່ າງກນັ , ນຸ່ ງຜາໍ້ ສະໂຫຸ່ ງຼ ໄຫມ ຫຼ ຝໍ້າຍ, ໂສງ້ໍ ຂາ ສນັໍ້ ຫຼ ໂສງ້ໍ ຂາ ສາມສຸ່ ວນ, ນຸ່ ງເສອ້ໍ ຊາວນາ (ຄມນົ , ຄຈວຍ, ຄເຊດີ ຫຼ ເສອໍ້ ຢດ), ໂສງ້ໍ , ເສອ້ໍ ສຸ່ ວນ ຫາຼ ຍຍອ້ໍ ມດວ້ໍ ຍສທີ າມະ ຊາດ (ຍອ້ໍ ມນສີ ຫຼ ຍອໍ້ ມນຄາມ) ຂ. ເພດຍງິ ເຖາົ້ໍ ແກຸ່ ຜູມ້ໍ ີລກູ ມີຜວົ , ໄວກາງຄນົ , ນຸ່ ງສນິ້ໍ ມີຫວົ , ມີຕນີ ສນິ້ໍ ຝ້ໍາຍ ຫຼ ສນິໍ້ ໄຫມ, ສນິໍ້ ມດັ ເສອໍ້ ແຂນສນັໍ້ ຫຼ ແຂນສາມສຸ່ ວນ, ເສອໍ້ ຄມນົ ຫຼ ເສອ້ໍ ຫມາກກະແຫຸ່ ຼງ. 4.2. ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ໃນງານປະເພນີ ກ. ເພດຊາຍ ເຖາົໍ້ ແກຸ່ ອາວໂສ ນຸ່ ງຜາໍ້ ສະໂຫງຼ້ໍ ໄຫມ ຫຼ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວ, ນຸ່ ງເສອໍ້ ແຂນຖຸ່ ອງສຂີ າວ ຫຼ ສລີ າຍ ລຽບໆ, ໃສຸ່ ເກີບສຸ່ ງັ ວຸ່ ານ ຫຼ ໂອຊກິ . ຮູບທີ 1 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ເພດຊາຍ ຂ. ເພດຍງິ 145 ວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວນັ ຈັນທະເພງັ

ວິຊາ ສັງຄມົ ສຶກສາ - ຜູເ້ໍ ຖາົໍ້ ອາຍ 50 - 60 ປີຂນຶ້ໍ ໄປ ນຸ່ ງສນິໍ້ ຝ້ໍາຍ ຫຼ ສນິ້ໍ ໄຫມມີຫວົ ມຕີ ນີ , ນຸ່ ງເສອໍ້ ສຂີ າວ, ເສອ້ໍ ລາຍ ຫຼ ສເີ ຫອຼ ງອຸ່ ອນ ແຂນສນັໍ້ ຫຼ ແຂນຍາວ. - ອາຍ 50 ປີລງົ ມາ ນຸ່ ງສນິ້ໍ ຝໍ້າຍ ຫຼ ສນິໍ້ ໄຫມ ມຫີ ວົ ມີຕນີ , ນຸ່ ງເສອ້ໍ ແຂນຖຸ່ ອງສຂີ າວ, ສເີ ຫອຼ ງ ອອຸ່ ນ, ສລີ າຍລຽບ. ຮບູ ທີ 2 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ເພດຍງິ 4.3. ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ໃນພທິ ີທາງການ (ພທິ ລີ ດັ ຖະການ) ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ໃນພທິ ີທາງການ ມີ 2 ປະເພດ ຄ: ກ. ພິທີທາງສາສະຫນາ (ງານຮດີ ຄອງປະເພນ)ີ ງານນີ້ໍ ມີພທິ ີສຸ່ ູຂວນັ , ບນປີໃຫມຸ່ , ບນຊຸ່ ວງເຮອ, ທອດກະຖນິ , ເຮດັ ບນສນິ ກນິ ທານ ແລະ ອຸ່ ນໆ, ການ ແຕຸ່ ງຕວົ ແມຸ່ ນນຸ່ ງຜາ້ໍ ກຸ່ ອມ ຫຼ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດີ າ ຫຼ ສຟີ າໍ້ , ເສອ້ໍ ແຂນສນັ້ໍ , ແຂນຖຸ່ ອງ, ຫຼ ໃສຸ່ ຊດສາກນົ (ຊດແວດັ ), ໃສຸ່ ເກີບໂອຊກິ ຫຼ ເກີບສບ, ໃສຸ່ ແພບຸ່ ຽງບາ້ໍ ຍ ຫຼ ບາງພທິ ທີ ຸ່ ີສາຄນັ ທາງລດັ ຖະກອນ ເຊຸ່ ນັ ທະຫານ, ຕາຫວຼ ດ ຕອ້ໍ ງ ຕດິ ຫຽຼ ນກຽດຕຍິ ດົ (ຫຽຼ ນໄຊ, ຫຼຽນກາຕຸ່ າງໆ). ຮູບທີ 3 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ພທິ ີ ທາງລດັ ຖະການ. ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາໍ້ ທາ 146 ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວັນ ຈນັ ທະເພັງ

ວຊິ າ ສງັ ຄົມສຶກສາ ຂ. ພທິ ກີ ານທຸ່ ບີ ຸ່ ກຸ່ ຽວຂອໍ້ ງກບັ ສາສະຫນາ ພທິ ກີ ານທຸ່ ີບຸ່ ກຸ່ ຽວຂອໍ້ ງກບັ ສາສະຫນາມີ ບນວນັ ຊາດ, ວນັ ກອງທບັ , ງານຊມ... ແລະ ງານສະເຫຼີມສະຫອຼ ງ ວນັ ສາຄນັ ຕຸ່ າງໆ. • ເພດຊາຍ. ຜູເ້ໍ ຖາົ້ໍ , ຜູທໍ້ ຸ່ ມີ ີອາຍໄວກາງຄນົ ແລະ ຊາວຫນຸ່ ມຈະນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດີ າ, ສຟີ ້າໍ , ສຕີ ຸ່ າງໆ ນຸ່ ງເສອໍ້ ຂາວແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວ, ເສອ້ໍ ກຍເຮຸ່ ງັ , ຊດສາກນົ , ເອາົ ເສອໍ້ ເຂາົໍ້ ໃນ, ໃສຸ່ ເກບີ ສບ ຫຼ ເກີບໂອຊກິ , ມດັ ກາລະວດັ . • ເພດຍງິ . ຜູເ້ໍ ຖາົໍ້ ຜູທ້ໍ ຸ່ ມີ ອີ າຍໄວກາງຄນົ ນຸ່ ງສນິໍ້ ຝ້ໍາຍ, ສນິ້ໍ ໄຫມ ມຫີ ວົ ມີຕນີ , ນຸ່ ງເສອ້ໍ ແຂນຍາວ ຫຼ ເສອ້ໍ ແຂນສນັ້ໍ , ເສອໍ້ ສຕີ ຸ່ າງໆ ຫຼ ນຸ່ ງເຄຸ່ ອງແບບທາງລດັ ຖະການ. ຮູບທີ 4 ພທິ ີການບຸ່ ກຸ່ ຽວຂອ້ໍ ງກບັ ສາສະຫນາ 4.4 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ໃນງານແຕຸ່ ງດອງ ກ. ເພດຊາຍ (ເຈາົໍ້ ບຸ່ າວ) ນຸ່ ງຜາ້ໍ ກຸ່ ອມນຸ່ ງຜາໍ້ ສະໂຫຸ່ ຼງໄຫມ, ຝ້ໍາຍ ຫຼ ໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດີ າ, ສຟີ ້ໍາ, ນຸ່ ງເສອ້ໍ ຄປີດ ຫຼ ຄເຊດີ ສຂີ າວແຂນສນັ ຫຼ ແຂນຍາວ, ໃສຸ່ ເກບີ ໂອຊກິ , ລອງເທາົ້ໍ ສຂີ າວ ແລະ ແພບຸ່ ຽງບາ້ໍ ຍ. ຂ. ເພດຍງິ ເຈາົໍ້ ສາວ) ນຸ່ ງສນິ້ໍ ໄຫມ ຫຼ ສນິ້ໍ ຝ້ໍາຍທຸ່ ີມຫີ ວົ ມຕີ ນີ , ນຸ່ ງສນິ້ໍ ລາຍດອກ, ດອກດາ,ເກາົໍ້ ຜມົ ແພບຸ່ ຽງ, ໃສຸ່ ເກບີ ທາມະດາ. ຮບູ ທີ 5 ຊດແຕຸ່ ງດອງ ແລະ ການແຕຸ່ ງຢຸ່ ໃູ ນລາວ ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາໍ້ ທາ 4.5. ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ແລະ ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງນກັ ຮຽນ ນກັ ຮຽນເພດຊາຍ ແລະ ເພດຍງິ ຈະແຕຸ່ ງຕວົ ຕາມຊນັໍ້ ຮຽນດຸ່ ງັ ນ:ີໍ້ ກ. ຊນັ້ໍ ອະນບານ ຫາຊນັໍ້ ປະຖມົ ສມົ ບູນ 147 ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລ,ີ ປຕ ເພັດດາວັນ ຈັນທະເພງັ

ວຊິ າ ສັງຄມົ ສຶກສາ • ເພດຊາຍ ນຸ່ ງໂສງໍ້ ຂາສນັໍ້ ຫຼ ຂາຍາວສດີ າ, ສຟີ ້າໍ , ເສອໍ້ ແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ຍາວສຂີ າວ ໃສຸ່ ເກີບຜາ້ໍ , ລອງເທາົໍ້ ສຂີ າວ ຫຼ ໃສຸ່ ເກບີ ສບທາມະດາ. • ເພດຍງິ ນຸ່ ງສນິ້ໍ ສຟີ ໍາ້ , ສດີ າ, ເສອໍ້ ແຂນສນັໍ້ ຫຼ ກະໂປຸ່ ງສດີ າ ຫຼ ສຟີ ້ໍາ ໃສຸ່ ເກີບແຜຸ່ ນ ຫຼ ເກບີ ສບທາມະດາ. ຮບູ ທີ 6 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ໍ ປະຖມົ ຂ. ຊນັ້ໍ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນ • ເພດຊາຍ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດິ , ສຟີ ໍ້າ, ເສອໍ້ ຂາວແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວຕດິ ປໍ້າຍໂຮງຮຽນໃສຸ່ ປາກ ຖງົ ເສອ້ໍ ເບອ້ໍ ງຊາ້ໍ ຍ, ໃສຸ່ ເກີບສບ, ເກບີ ແຜຸ່ ນຜາ້ໍ , ເກີບຊງັ ດານ ຫຼ ໂອຊກິ ສດີ າ, ລອງເທາົ້ໍ ວຂີ າວ ຕດັ ຜມົ ເປີດ ຫຼ ຈອນບາງ. • ເພດຍງິ ນຸ່ ງສນິ້ໍ ສດີ , ສຟີ ້າໍ ຕຸ່ ຕນີ ຕາແນະ, ຕດັ ສາເລດັ , ບຸ່ ເຊນີ ຫຼ ລຸ່ າມໂພດ, ນຸ່ ງເສອ້ໍ ຂາວແຂນ ສນັ ຫຼ ແຂນຍາວ, ມີ ຢຸ່ ວງບຸ່ າ (ຜມົ ) ເກາົ້ໍ , ເປຍ ຫຼ ມດັ ລງົ ທາງຫງຼັ , ໃສຸ່ ເກີບສບ ຫເຼ ກີບແຜຸ່ ນ, ລອງ ເທຸ່ າົ ສຂີ າວ. ຮບູ ທີ 7 ການນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ໍ ມດັ ທະຍມົ ສມົ ບູນກາລງັ ສະແດງສລິ ະປະ 148 ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວນັ ຈັນທະເພັງ

ວິຊາ ສງັ ຄົມສຶກສາ ຄ. ໂຮງຮຽນວຊິ າຊີບ, ສາໍ້ ງຄູ ແລະ ມະຫາວທິ ະຍາໄລ • ເພດຊາຍ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດີ , ສຟີ ໍາ້ , ເສອໍ້ ຂາວມຢີ ຸ່ ູວງບຸ່ າແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວ, ຕດິ ປາ້ໍ ຍຢຸ່ ໂູ ຮງ ຮຽນໃສຸ່ ກກົ ແຂນເສອ້ໍ ເບອໍ້ ງຊາ້ໍ ຍ, ປາ້ໍ ຍຊຸ່ ຕດິ ໃສຸ່ ປາກຖງົ ເສອໍ້ ເບອ້ໍ ງຊາໍ້ ຍ, ຕດັ ຜມົ ຈອນບາງ. • ເພດຍງິ ນຸ່ ງສນິ້ໍ ສວິ , ສຟີ ້ໍາ, ເສອໍ້ ສຂີ າວແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວ ມຢີ ຸ່ ວງບຸ່ າ, ໃສຸ່ ເກີບສບ, ໃສຸ່ ລອງ ເທຸ່ າົ ສຂີ າວ, ເກາົ້ໍ ຜມົ , ເບຍ ຫຼ ມດັ ລະລງົ ທາງຫງຼັ , ຕດິ ປ້າໍ ຍຊຸ່ ໂຮງຮຽນໃສຸ່ ກກົ ແຂນເສອໍ້ ເບອໍ້ ງຊາໍ້ ຍ, ຕດິ ປໍາ້ ຍຊຸ່ ໃສຸ່ ປາກຖງົ ເສອ້ໍ ທຸ່ ຫີ ນາໍ້ ເອກິ ເບອ້ໍ ງຊາ້ໍ ຍ, ໃສຸ່ ເກບີ ສບ, ໃສຸ່ ຖງົ ຕນີ . • ສງັ ລວມ ວດັ ທະນະທາຮດີ ຄອງປະເພນີ ແມຸ່ ນມລະດກົ ອນັ ລາຄາທຸ່ ປີ ຍຸ່ າຕາຍາຍຂອງລາວເຮາົ ໄດສໍ້ າໍ້ ງ ເອາົ ໄວຄໍ້ ຸ່ ກູ ບັ ຊາດ ລາວ, ຄນົ ລາວ ໃນນນັ້ໍ , ມາລະຍາດໃນດາ້ໍ ນການແຕຸ່ ງກາຍ (ນຸ່ ງຫຸ່ ມົ ) ຂອງຄນົ ລາວ ກແມຸ່ ນເອກະລກັ ອກີ ອນັ ຫນຸ່ ງຶ ທຸ່ ີ ບຸ່ ງົ ບອກເຖງິ ຄວາມລະອຽດອຸ່ ອນ, ປານດີ , ຄວາມສວຍສດົ ງດົ ງາມເປນັ ເອກກະລກັ ສະເພາະຕວົ ຂອງຄນົ ລາວ, ຊາດ ລາວ.  ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງຊາດຕຸ່ າງໆໃນອາຊຽນ ປະເພນກີ ານແຕຸ່ ງກາຍຂອງປະຊາຊາວອາຊຽນ ແມຸ່ ນມີຄວາມແຕກຕຸ່ າງກນັ ຫາຼ ຍ ແລະ ມນັ ກໄດກໍ້ າຍເປັນ ສສີ ນັ ອນັ ສວຍງາມແຫຸ່ ງວດັ ທະນະທາອາຊຽນ. ໃນບດົ ນຈີ້ໍ ະນາຸສະເຫນປີ ະເພນກີ ານ ແຕຸ່ ງກາຍຂອງບາງປະເທດ ອາຊຽນດຸ່ ງັ ລຸ່ ມນ:ີ້ໍ  ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງຄນົ ອນິ ໂດເນເຊຍ ກ. ເພດຊາຍ ຜູຊ້ໍ າຍ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຂາຍາວສດີ າ ຫຼ ສຕີ ຸ່ າງໆ, ເສອ້ໍ ຄເຊດີ ສຕີ ຸ່ າງໆ ໃນພທິ ທີ າງການເພດຊາຍ ຈະນຸ່ ງຜາໍ້ ສະໂຫງ ຫຼ ຂດ ເຄນບາຕກິ ແລະ ເສອໍ້ ແຈກັ ເກດັ ເຄບາຢາ ຕາມດວໍ້ ຍຜາ້ໍ ພນັ ຄ ເຊເລນັ ດງັ , ແຕຸ່ ສາລບັ ຄນົ ຫນຸ່ ມ ສຸ່ ວນຫຼາຍຈະບຸ່ ນຍິ ມົ ກນັ ນຸ່ ງການແຕຸ່ ງກາຍແບບນໃີ້ໍ ນ ພທິ ີ ທາງການທຸ່ ສີ າຄນັ ຕຸ່ າງໆ ເຊຸ່ ນັ ພທິ ແີ ຕຸ່ ງດອງ, ພທິ ກີ ານບນວນັ ຊາດ, ການແຕຸ່ ງ ກາຍໃນພິ ທກີ ານແຕຸ່ ງງານເຈາົ້ໍ ບຸ່ າວ ໃສຸ່ ຊດລນິ ໂຕບາໂຣ ຄກູ ບັ ໂສງໍ້ ຂາຍາວສດີ ຕກົ ແຕຸ່ ງໃຫເ້ໍ ຂາົ້ໍ ກບັ ຜາ້ໍ ມດັ ແອວ ເກນ ຂອງເກດັ , ຫມວກສດີ , ໃສຸ່ ເກບີ ສບສດີ າ. ຂ. ເພດຍງິ ນຸ່ ງກະໂປຸ່ ງເຄບາຢາ, ໃສຸ່ ເສອ້ໍ ເຊດີ ແຂນສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວ, ສຂີ າວ, ສລີ າຍລຽບໆ, ໃສຸ່ ຜາ້ໍ ປະຄດັ ແອວ ຕາມ ດວ້ໍ ຍຜາ້ໍ ສະບຽງ (ສະໄບ) ຫຼ ຜາ້ໍ ພນັ ຄເຊເລນັ ດງັ , ໃສຸ່ ປະຫກຼັ ແຂນ, ສອ້ໍ ຍຄ, ຕມ້ໍ ຫູ, ແຫວນມ, ໃສຸ່ ເກີບສບທາມະ ດາ. ສາລບັ ປະເພນແີ ຕຸ່ ງງານ ເຈາົໍ້ ສາວໃສຸ່ ຊດດາ ໂຣບາໂຣ ທຸ່ ີມີ ການຕກົ ແຕຸ່ ງໃຫເ້ໍ ຂາົ້ໍ ກນັ ກບັ ຊດບາຈ,ີ ໂສງໍ້ ຂາຍາວ ສດີ າ, ສາຍແອວ, ຈາປງັ ແລະ ເຄຸ່ ອງແຕຸ່ ງ ກາຍອຸ່ ນໆ ເຊຸ່ ນັ ຄມງກດປາຕາມດອຍ ແລະ ສາຍຄຊະນດິ ອຸ່ ນໆ ປະປົນ ກນັ ໄປ. 149 ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລ,ີ ປຕ ເພດັ ດາວັນ ຈັນທະເພັງ

ວິຊາ ສັງຄົມສກຶ ສາ ຮບູ ທີ 8 ຊດປະຈາຊາດອນິ ໂດເນເຊຍ  ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງຟີລບິ ປິນ ກ. ເພດຊາຍ ນຸ່ ງໂສງ້ໍ ຝໍ້າຍຂາຍາວ, ເສອໍ້ ຄເຊດີ ແຂນຍາວ, ເສອໍ້ ຫມຼົ ໆສຂີ າວ, ສລີ າຍຂດີ ຍາວໆ ຫຼ ສອີ ຸ່ ນໆ, ໃສຸ່ ເກບີ ສບ ຫຼ ເກີບໂອຊກິ (ການນຸ່ ງຖຂອງຜູຊ້ໍ າຍທາງພູເຂາົ ). ທາງພາກໃຕໍ້ ນຸ່ ງຜາ້ໍ ສະໂຫຸ່ ຼງ ຫຼ ບຣງົ ຕາກະລອັ ກ ແລະ ເສອ້ໍ ແຈກັ ເກດັ ແຂນຍາວ ເຊຸ່ ງິ ເປັນທຸ່ ີນຍິ ມົ ຂອງຜູ ຊໍ້ າ ຍ ແລະ ແມຸ່ ຍງິ . ຂ. ເພດຍງິ ຊດປາຕາດອີ ງົ ປະກອບດວໍ້ ຍກະໂປຸ່ ງ ແລະ ເສອໍ້ ແຂນສນັໍ້ , ໃສຸ່ ຜາໍ້ ພນັ ພາດບຸ່ າ. ແມຸ່ ຍງິ ຢຸ່ ູເກາະລຊູ ອນ, ທາງພາກເຫນອນຸ່ ງສະເກດິ ຫຼ ກະໂປຸ່ ງ, ນຸ່ ງເສອ້ໍ ແຈກັ ເກດັ ຕາມດວ້ໍ ຍສາຍປະຄດັ ແອວ ແລະ ແພພນັ ຫວົ ໃນນນັ້ໍ , ຜູຊໍ້ າຍ ແລະ ແມຸ່ ຍງິ ຟີລບິ ປິນຍງັ ນຍິ ມົ ການແຕຸ່ ງກາຍແບບຕາເວນັ ຕກົ . ຮບູ ທີ 9 ຊດປະຈາຊາດຟີລບິ ປນິ  ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງໄທ ກ.ເພດຊາຍ ນຸ່ ງໂສງໍ້ ຂາຍາວສດີ າ, ເສອໍ້ ຄເຊດີ ຫຼມົ ໆ, ສຕີ ຸ່ າງໆ, ໃສຸ່ ຫມວກໃນເວລາອອກແຮງງານ, ນຸ່ ງຜາ້ໍ ສະໂຫຸ່ ຼງໃນ ເວລາບຸ່ ເຮດັ ວຽກ. - ຊນົ ເຜຸ່ າົ ເຂດພູເຂາົ ຂອງໄທ ມປີ ະເພນກີ ານແຕຸ່ ງກາຍທຸ່ ີແຕກຕຸ່ າງກນັ ຄ ນຸ່ ງໂສງໍ້ ຂາຍາວ,ເສອໍ້ ແຂນ ສນັ້ໍ ຫຼ ແຂນຍາວສດີ າ, ສຕີ ຸ່ າງໆ, ໃສຸ່ ສາຍແອວ ຕາມດວ້ໍ ຍຊດປະເພນຊີ າວໄທພູເຂາົ ມກັ ໃສຸ່ ແຫວນສອ້ໍ ຍຄ, ຕຸ່ ອງໂສ້ໍ ແລະ ສາຍແອວເງນິ , ໃສຸ່ ເກບີ ໂອຊກິ ຫຼ ເກບີ ຊງັ ດານ. ຂ.ເ ພດຍງິ 150 ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວັນ ຈນັ ທະເພງັ

ວິຊາ ສງັ ຄົມສຶກສາ ນຸ່ ງສນິ້ໍ ຝໍ້າຍ ຫຼ ສນິໍ້ ໄຫມ, ເສອ້ໍ ແຂນສນັໍ້ ຫຼ ແຂນຍາວ, ໃສຸ່ ແພສະໄບ, ໃສຸ່ ແຫວນ, ສອໍ້ ຍຄ, ຕມ້ໍ ຫູ, ໃສຸ່ ເກບີ ສບທາາມະດາ.ການແຕຸ່ ງຕວົ ຂອງໄທ ແມຸ່ ນແຕກຕຸ່ າງກນັ ໄປຕາມພາກຕຸ່ າງໆ ຂອງໄທ ເຊຸ່ ນັ ພາກເຫນອ. ເວນັ ອອກ, ພາກຕາເວນັ ອອກສຽງເຫນອ ຫຼ ຕຸ່ າງກນັ ໄປຕາມແຂວງ ເຊຸ່ ນັ ຊຽງໃຫມຸ່ , ອສີ ານ......ຂອງໄທ ມປີ ະເພນີ ການແຕຸ່ ງກາຍຕຸ່ າງກນັ . ຮູບທີ 10 ຊດປະຈາຊາດໄທ  ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງມຽນມາ ເຄຸ່ ອງນຸ່ ງພນ້ໍ ບາ້ໍ ນຂອງມຽນມາເອນີໍ້ ວຸ່ າ ລອງຢີ (Longgi) ຜາ້ໍ ສະໂຫຸ່ ງຼ ເປັນເຄຸ່ ອງນຸ່ ງສາລບັ ຊາຍ ແລະ ຍງິ . ຕາມ ປະເພນແີ ລວ້ໍ ເພດຊາຍນຸ່ ງເສອໍ້ ແຈກັ ເກດັ ບຸ່ ມີຄ ປົກຄມດວ້ໍ ຍເສອໍ້ ເຊດີ ແຂນ ສນັ້ໍ ສຂີ າວ, ເພດຍງິ ນຸ່ ງຜາ້ໍ ຄມບຸ່ າ ແລະ ເສອ້ໍ ຜູຍ້ໍ ງິ ທາມະດາ. ຮບູ ທີ 11 ຊດປະຈາຊາດມຽນມາ ຄາຖາມ 1. ມາລະຍາດໃນການປາກເວາົໍ້ ແລະ ການທກັ ທາຍເປນັ ແນວໃດ? 2. ມາລະຍາດໃນການກນິ ເປັນແນວໃດ? 3. ການແຕຸ່ ງກາຍຂອງເພດຍງິ ແລະ ເພດຊາຍເປັນແນວໃດ? 151 ວທິ ະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວນັ ຈັນທະເພງັ

ວຊິ າ ສັງຄມົ ສກຶ ສາ ບດົ ທີ 15 ການສະແດງຄວາມເຄົາລບົ ນັບຖ. 1. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນັບຖພຸ່ ແມຸ່ .  ຫນາໍ້ ທຸ່ ີຂອງລກູ ທຸ່ ີມຕີ ຸ່ ພຸ່ ແມຸ່ ແລະ ຄນົ ໃນຄອບຄວົ - ມີຫນາໍ້ ທຸ່ ລີ ຽ້ໍ ງດພູ ຸ່ ແມຸ່ ໃນເວລາພຸ່ ແມຸ່ ເຖາົໍ້ ແກຸ່ ບຸ່ ສາມາດເພຸ່ ງິ ຕນົ ເອງໄດ.ໍ້ - ອອກແຮງງານຊຸ່ ວຍວຽກພຸ່ ແມຸ່ ຕາມເຫຸ່ ອແຮງ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຕນົ ບຸ່ ເປັນຄນົ ຂຄີ້ໍ າ້ໍ ນ. - ຮຸ່ າຮຽນເອາົ ຄວາມຮູຄໍ້ ວາມສາມາດດາໍ້ ນຕຸ່ າງໆມາຫມນູ ໃຊເໍ້ ພຸ່ ອພດັ ທະນາຄອບຄວົ ໃຫມ້ໍ ີ ຄວາມອດມົ 152 ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາໍ້ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວົງໄຊ ພອນສາລ,ີ ປຕ ເພັດດາວັນ ຈນັ ທະເພັງ

ວິຊາ ສງັ ຄມົ ສຶກສາ ສມົ ບູນ. ຮກັ ສາເຊດີ ຊູກຽດສກັ ສີຂອງວງົ ຕະກນ ແລະ ສບທອດບດົ ຮຽນອນັ ທຸ່ ີດີຂອງພຸ່ ແມຸ່ ໂ̧ ດຍບຸ່ ກະທາຄວາມ ຊຸ່ ວົ ; ດຸ່ ງັ ຄາບູຮານເຄຍີ ເວາົ້ໍ ວຸ່ າ “ພາສາບອກຊາດມາລະຍາດບອກຕະກນ\" ຫຼ ອກີ ຄາຫນຸ່ ງຶ ວຸ່ າ “ເລອກຊາ້ໍ ງໃຫເໍ້ ບຸ່ ງິ ຫາງ ເລອກນາງໃຫເໍ້ ບຸ່ ງິ ພຸ່ ແມຸ່ ”, ຖາໍ້ ເຮາົ ຫາກເປນັ ຜູສໍ້ ບ ທອດທຸ່ ີດກີ ຖວຸ່ າເປັນຜູທໍ້ ຸ່ ີດຂີ ອງຄອບຄວົ ແລະ ວງົ ຕະກນແລວໍ້ . - ປະພດຶ ຕນົ ເປນັ ຄນົ ດີ ເພຸ່ ອສາມາດຮບັ ເອາົ ມລະດກົ ຈາກພຸ່ ແມຸ່ . - ຊຸ່ ວຍຕກັ ເຕອນພຸ່ ແມຸ່ ແລະ ຄນົ ໃນຄອບຄວົ ເມຸ່ ອມີຄວາມຜດິ ພາດ. - ເຮດັ ບນສນິ ກນິ ທານນາພຸ່ ແມຸ່ ໃນເມຸ່ ອພຸ່ ແມຸ່ ເຖງິ ແກຸ່ ກາ. - ມສີ ດິ ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫນັ ຢຸ່ ໃູ ນຄອບຄວົ . ປະນມົ ມຂນຶໍ້ ເປນັ ຮບູ ດອກບວົ ຢຸ່ ູໃຈກາງຫນາໍ້ ເອກິ ໂດຍໃຫແ້ໍ ຂນທງັ ສອງຂາ້ໍ ງແນບເລາົ ຄງີ ກມົ້ໍ ຫວົ ລງົ ໃຫໍ້ ປາຍນວິໍ້ ຈຫວຸ່ າງຄວີ ຫຼ ຈປາຍດງັ . ຮູບທີ1 ການໄຫວພໍ້ ຸ່ ແມຸ່ 2. ການສະແດງຄວາມເຄົາລົບນບັ ຖໝຸ່ ູເພຸ່ ອນ. ປະນມົ ມີຂນຶ້ໍ ເປນັ ຮູບດອກບວົ ຢຸ່ ູໃຈກາງຫນາໍ້ ເອກິ ໃຫປໍ້ າຍນວິໍ້ ຈຄາງພດ.ີ ຮູບທີ2 ການໄຫວໝ້ໍ ຸ່ ເູ ພອນ 3. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຄູ-ອາຈານ. ວທິ ແີ ບບເຄາົ ລບົ ສງູ ສດຄ ໃຫນ້ໍ ຸ່ ງັ ລງົ ແລວ້ໍ ປະນມົ ມ ຂນຶ້ໍ ເປັນຮບູ ດອກບວົ ຢຸ່ ກູ າງເອກິ , ແຂນທງັ ສອງແນບກບັ ເຂາົ ຄງີ , ຍມຂນຶໍ້ ໃຫພ້ໍ ຽງຫຸ່ ວາງຄວິໍ້ , ຫງຼັ ຈາກນນັ້ໍ ໃຫຂ້ໍ າບລງົ ກບັ ພນ້ໍ 1 ຄງັໍ້ ໂດຍບຸ່ ແບມອອກ. ກລະນພີ ບົ ພຕໍ້ າມຖະຫນນົ ຫນົ ທາງ ຫຼ ສະຖານທຸ່ ີອຸ່ ນ ທຸ່ ເີ ພຸ່ ນິ ຢນ ຫຼ ຍຸ່ າງຢຸ່ ູ ເຮາົ ຕອ້ໍ ງສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ເພຸ່ ນິ ໂດຍຄອູ າຈານເຊຸ່ ງິ ປຽບເຫມອນພຸ່ -ແມຸ່ ຜູທ້ໍ ີສອງຂອງພວກ ຸຸເ່ ຮາົ , ເຮາົ ຕອ້ໍ ງເຄາົ ລບົ ເພຸ່ ນິ ດວ້ໍ ຍການຢນກງົ (ປດົ ”ຫມວກ ຫຼ ງບັ ຄນັ ຮຸ່ ມົ ) ແລວ້ໍ ປະນມົ ມຂນຶໍ້ ພຽງຫວຸ່ າງສວິ້ໍ . ກມົໍ້ ຫວົ ລງົ ຫນອ້ໍ ຍຫນຸ່ ງຶ ແລວໍ້ ກຸ່ າວຄາວຸ່ າ “ສະບາຍດີ 153 ວິທະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາໍ້ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວນັ ຈນັ ທະເພັງ

ວຊິ າ ສງັ ຄມົ ສຶກສາ ຮູບທ3ີ ການໄຫວຄ້ໍ ູ - ອາຈານ 4. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຜູ ອ້ໍ າວໂສ ວທິ ໄີ ຫວຜ້ໍ ູອໍ້ າວໂສ ແລະ ຄອູ າຈານ ໂດຍທຸ່ ວົ ໄປແລວໍ້ ມີ 2 ຮບູ ແບບ ຄ ແບບທຸ່ ວົ ໄປ ແລະ ແບບນບັ ຖເຄາົ ລບົ ສູງ ສດ. ວທິ ີການໄຫວແໍ້ ບບທຸ່ ົວໄປ ຄ ປະນມົ ມຂີ ນຶ້ໍ ເປັນຮບູ ດອກບວົ ຢຸ່ ູກາງຫນາ້ໍ ເອກິ , ແຂນທງັ ສອງແນບກັບເ ລາົ ຄີງ ແລວໍ້ ຍມຂນຶ້ໍ ໃຫປໍ້ າຍນວິໍ້ ຈຫວຸ່ າງຄວິໍ້ ຮູບທີ4 ການໄຫວຜໍ້ ູ ໍ້ອາວໂສ ວິທະຍາໄລຄູຫວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຄາຖາມ 1. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖພຸ່ ແມຸ່ ເປັນແນວໃດ? 2. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖໝຸ່ ເູ ພຸ່ ອນເປນັ ແນວໃດ? 3. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຄ-ູ ອາຈານເປັນແນວໃດ? 4. ການສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ນບັ ຖຜູອ້ໍ າວໂສເປນັ ແນວໃດ? ເອກະສານອາ້ໍ ງອີງ 154 ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວນັ ຈັນທະເພັງ

ວຊິ າ ສັງຄມົ ສຶກສາ 1. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາໍ້ ງຄ,ູ ສູນພດັ ທະນາຄ,ູ ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ 3,ປີ 2009, ສາຍສາໍ້ ງຄປູ ະຖມົ 2. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາ້ໍ ງຄ,ູ ສູນພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2008, ວທິ ະຍາສາດສງັ ຄມົ 2 ສາຍສາ້ໍ ງຄປູ ະຖມົ ລະບບົ 2 ປີ 3. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາ້ໍ ງຄ,ູ ສນູ ພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2009, ປະຫວດັ ສາດ 4 ສາຍສາໍ້ ງຄມດັ ທະຍມົ ຕນົໍ້ ລະບບົ 3 ປີ, ປີທີ 2. 4. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາໍ້ ງຄ,ູ ສນູ ພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2009, ປະຫວດັ ສາດ3, ປີທີ2. 5. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາໍ້ ງຄ,ູ ສູນພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2008, ພູມສາດ1, ສາຍສາ້ໍ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົ້ໍ ລະບບົ 3 ປີ ປີທີ 1. 6. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາໍ້ ງຄ,ູ ສນູ ພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2008, ພູມສາດ2 ,ສາຍສາ້ໍ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົໍ້ ,ລະບບົ 3ປີ ປີທີ 1. 7. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາ້ໍ ງຄ,ູ ສູນພດັ ທະນາຄ,ູ ປີ 2009 ພູມສາດ 3 ສາຍສາ້ໍ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົໍ້ ລະບບົ 3ປີ ປີທີ 2. 8. ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາ້ໍ ງຄ,ູ ສູນພດັ ທະນາຄ, ປີ 2009 ພູມສາດ 4 ສາຍສາ້ໍ ງຄມູ ດັ ທະຍມົ ຕນົ້ໍ ລະບບົ 3 ປີ, ປີທີ 2. 155 ວິທະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາ້ໍ ທາ ຮຽບຮຽງ ໂດຍ ປທ ວງົ ໄຊ ພອນສາລີ, ປຕ ເພັດດາວັນ ຈັນທະເພງັ