CHUYEN_DE_BAI_TAP_VAT_LY_7

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC MỤC LỤC CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC.......................................................................................... 5 CHỦ ĐỀ 1. NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG, NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG........................................................5 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ................................................................5 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG...............................................................................................6 CHỦ ĐỀ 2. SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG......................................................................................................................9 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ................................................................9 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................10 CHỦ ĐỀ 3. ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG ...........................................13 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................13 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................16 CHỦ ĐỀ 4. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG................................................................................................19 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................19 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................21 CHỦ ĐỀ 5. ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG....................................................................25 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................25 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................27 CHỦ ĐỀ 6. THỰC HÀNH: QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG30 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................30 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................30 CHỦ ĐỀ 7. GƯƠNG CẦU LỒI .................................................................................................................................30 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................30 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................32 CHỦ ĐỀ 8. GƯƠNG CẦU LÕM...............................................................................................................................34 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................34 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................36 CHỦ ĐỀ 9. TỔNG KẾT CHUYÊN ĐỀ QUANG HỌC......................................................................................39 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................39 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................41 CHUYÊN ĐỀ II. ÂM HỌC .............................................................................................. 57 CHỦ ĐỀ 1. NGUỒN ÂM.............................................................................................................................................57 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................57 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................58 CHỦ ĐỀ 2. ĐỘ CAO CỦA ÂM .................................................................................................................................60 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................60 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................61 CHỦ ĐỀ 3. ĐỘ TO CỦA ÂM.....................................................................................................................................62 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................62 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................63 CHỦ ĐỀ 4. MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM ...........................................................................................................65 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................65 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................65 CHỦ ĐỀ 5. PHẢN XẠ ÂM, TIẾNG VANG...........................................................................................................67 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................67 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................68 CHỦ ĐỀ 6. CHỐNG Ô NHIỄM TIẾNG ỒN.........................................................................................................69 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................69 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................71 CHỦ ĐỀ 7. TỔNG KẾT CHUYÊN ĐỀ ÂM HỌC ...............................................................................................73 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI ..............................................................73 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG.............................................................................................74 CHUYÊN ĐỀ III. ĐIỆN HỌC ......................................................................................... 82 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 2

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC CHỦ ĐỀ 1. SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT .........................................................................................................82 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 82 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 83 CHỦ ĐỀ 2. HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH.........................................................................................................................85 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 85 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 86 CHỦ ĐỀ 3. DÒNG ĐIỆN, NGUỒN ĐIỆN..............................................................................................................88 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 88 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 89 CHỦ ĐỀ 4. CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN. DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI...............91 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 91 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 92 CHỦ ĐỀ 5. SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN, CHIỀU DÒNG ĐIỆN..................................................................................93 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 93 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 95 CHỦ ĐỀ 6. TÁC DỤNG NHIỆT VÀ TÁC DỤNG PHÁT SÁNG CỦA DÒNG ĐIỆN...............................97 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI.............................................................. 97 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG ............................................................................................ 98 CHỦ ĐỀ 7. TÁC DỤNG TỪ, TÁC DỤNG HÓA HỌC VÀ TÁC DỤNG SINH LÝ CỦA DÒNG ĐIỆN ...............................................................................................................................................................................................100 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 100 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 101 CHỦ ĐỀ 8. CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN.................................................................................................................103 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 103 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 104 CHỦ ĐỀ 9. HIỆU ĐIỆN THẾ ..................................................................................................................................106 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 106 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 107 CHỦ ĐỀ 10. HIỆU ĐIỆN THẾ GIỮA HAI ĐẦU DỤNG CỤ ĐIỆN .............................................................109 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 109 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 110 CHỦ ĐỀ 11. THỰC HÀNH: ĐO CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP............................................................................................................................................................112 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 112 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 113 CHỦ ĐỀ 12. THỰC HÀNH: ĐO CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ ĐỐI VỚI ĐOẠN MẠCH SONG SONG.....................................................................................................................................................115 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 115 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 116 CHỦ ĐỀ 13. AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN...................................................................................................116 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 116 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 119 CHỦ ĐỀ 14. TỔNG KẾT CHUYÊN ĐỀ ĐIỆN HỌC .......................................................................................120 A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI............................................................ 120 B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG .......................................................................................... 127 CHUYÊN ĐỀ IV. KIỂM TRA ....................................................................................... 134 CHỦ ĐỀ 1. KIỂM TRA ĐỊNH KÌ HỌC KÌ I ......................................................................................................134 5 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I ......................................................................................... 134 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I (Đề 1)................................................................................. 134 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I (Đề 2)................................................................................. 135 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I (Đề 3)................................................................................. 137 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I (Đề 4)................................................................................. 138 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì I (Đề 5)................................................................................. 139 5 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I.............................................................................................. 139 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I (Đề 1) ..................................................................................... 139 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 3

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I (Đề 2)......................................................................................142 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I (Đề 3)......................................................................................144 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I (Đề 4)......................................................................................146 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì I (Đề 5)......................................................................................149 5 Đề kiểm tra học kì I Vật Lí 7........................................................................................................150 Đề kiểm tra Học kì I Vật Lí lớp 7 (Đề 1)........................................................................................150 Đề kiểm tra Học kì I Vật Lí lớp 7 (Đề 2)........................................................................................151 Đề kiểm tra Học kì I Vật Lí lớp 7 (Đề 3)........................................................................................152 Đề kiểm tra Học kì I Vật Lí lớp 7 (Đề 4)........................................................................................154 Đề kiểm tra Học kì I Vật Lí lớp 7 (Đề 5)................................................................................................................... 156 CHỦ ĐỀ 2. KIỂM TRA ĐỊNH KÌ HỌC KÌ II.................................................................................................... 158 5 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II ........................................................................................158 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II (Đề 1)................................................................................158 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II (Đề 2)................................................................................159 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II (Đề 3)................................................................................161 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II (Đề 4)................................................................................162 Đề kiểm tra 15 phút Vật Lí 7 học kì II (Đề 5)................................................................................163 5 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II.............................................................................................163 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II (Đề 1) ....................................................................................163 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II (Đề 2) ....................................................................................166 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II (Đề 3) ....................................................................................168 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II (Đề 4) ....................................................................................170 Đề kiểm tra 1 tiết Vật Lí 7 học kì II (Đề 5) ....................................................................................171 5 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 ......................................................................................................172 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 (Đề 1)..............................................................................................172 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 (Đề 2)..............................................................................................175 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 (Đề 3)..............................................................................................178 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 (Đề 4)..............................................................................................181 Đề kiểm tra học kì II Vật Lí 7 (Đề 5)..............................................................................................184 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 4

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC CHỦ ĐỀ 1. NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG, NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Khi nào ta nhận biết được ánh sáng? ⇨ Ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta. 2. Khi nào ta nhìn thấy một vật? ⇨ Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó vào mắt ta. 3. Nguồn sáng và vật sáng - Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng Ví dụ: Ngọn nến đang cháy, bóng đèn đang phát sáng, Mặt Trời,... - Vật sáng bao gồm nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. Ví dụ: Quyển sách, bàn ghế, cây cối vào ban ngày... Lưu ý: Vật đen là vật không tự phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. Sở dĩ ta nhận ra được vật đen vì nó đặt bên cạnh những vật sáng khác. Những chiếc chai nhựa màu đen không tự phát ra ánh sáng và không hắt lại ánh sáng. Ta nhìn thấy những chiếc chai nhựa màu đen đó vì nó được đặt cạnh những vật sáng khác (ghế, chậu cây, bức tường...) II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI Trang 5 1. Điều kiện nhìn thấy vật GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Để nhìn thấy được một vật cần phải có hai điều kiện: - Phải có ánh sáng từ vật đó phát ra. - Ánh sáng từ vật phát ra đó phải truyền được đến mắt ta. Nếu thiếu một trong hai điều kiện trên thì ta không thể nhìn thấy được vật. 2. Nhận biết, phân biệt nguồn sáng và vật sáng a) Nhận biết * Nguồn sáng Căn cứ vào nguồn gốc ta có thể xếp thành hai loại nguồn sáng: - Nguồn sáng tự nhiên: Mặt Trời, núi lửa đang hoạt động, con đom đóm... - Nguồn sáng nhân tạo: Bếp ga đang cháy, que diêm đang cháy... * Vật sáng Ta có thể chia vật sáng thành hai loại: - Nguồn sáng. - Vật hắt lại ánh sáng: Những vật không tự phát ra ánh sáng nhưng hắt lại ánh sáng khi có ánh sáng chiếu vào nó. b) Phân biệt nguồn sáng và vật sáng * Giống nhau: Cả nguồn sáng và vật sáng đều có ánh sáng từ nó phát ra. * Khác nhau: - Nguồn sáng: Là những vật tự nó phát ra ánh sáng. - Vật sáng: Có thể là những vật không tự phát ra ánh sáng mà chỉ hắt lại ánh sáng khi được nguồn sáng khác chiếu vào. B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG B. Vì mắt ta phát ra các tia sáng chiếu lên vật. Bài 1: Vì sao ta nhìn thấy một vật? D. Vì vật được chiếu sáng. A. Vì ta mở mắt hướng về phía vật. C. Vì có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta. Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 6

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Nếu vào lúc trời tối (không có ánh sáng), dù ta mở mắt hướng về phía vật thì mắt cũng không thể nhìn thấy được vật ⇒ Đáp án A sai. - Mắt người không phát ra ánh sáng ⇒ Đáp án B sai. - Vật được chiếu sáng nhưng nếu không có ánh sáng từ vật truyền vào mắt thì mắt không thể nhìn thấy vật ⇒ Đáp án D sai. Vậy đáp án đúng là C Bài 2: Vật nào sau đây không phải là nguồn sáng? A. Mặt Trời B. Núi lửa đang cháy C. Bóng đèn đang sáng D. Mặt Trăng Hướng dẫn giải: - Mặt Trời, núi lửa đang cháy, bóng đèn đang sáng là nguồn sáng vì đều tự phát ra ánh sáng ⇒ Đáp án A, B, C sai. - Mặt Trăng không phải là nguồn sáng vì nó không tự phát ra ánh sáng. Sở dĩ ta nhìn thấy Mặt Trăng vì nó hắt lại ánh sáng từ Mặt Trời chiếu vào nó ⇒ Đáp án D đúng. Bài 3: Ta không nhìn thấy được một vật là vì: A. Vật đó không tự phát ra ánh sáng B. Vật đó có phát ra ánh sáng nhưng bị vật cản che khuất làm cho những ánh sáng từ vật đó không thể truyền đến mắt ta C. Vì mắt ta không nhận được ánh sáng D. Các câu trên đều đúng Hướng dẫn giải: - Khi một vật nhận được ánh sáng từ vật khác thì vật đó cũng có thể hắt lại ánh sáng vào mắt ta. Mắt ta cũng có thể nhìn thấy vật đó, không nhất thiết vật đó phải là nguồn sáng ⇒ Đáp án A sai. - Ta không nhìn thấy một vật không phải vì mắt ta không nhận được ánh sáng mà vì đó không phải là ánh sáng phát ra từ vật mà ta cần nhìn ⇒ Đáp án C sai. - Khi một vật không truyền được ánh sáng của nó đến mắt ta thì ta không nhìn thấy được vật đó ⇒ Đáp án B đúng. Bài 4: Vật nào dưới đây không phải là vật sáng ? A. Ngọn nến đang cháy. B. Mảnh giấy trắng đặt dưới ánh nắng Mặt Trời. C. Mảnh giấy đen đặt dưới ánh nắng Mặt Trời. D. Mặt Trời. Hướng dẫn giải: - Ngọn nến đang cháy và Mặt Trời là nguồn sáng đồng thời cũng là vật sáng (vì vật sáng bao gồm cả nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng khi chiếu vào nó) ⇒ Đáp án A và đáp án D sai. - Mảnh giấy trắng đặt dưới ánh nắng Mặt Trời là vật sáng vì mảnh giấy trắng hắt lại ánh sáng Mặt Trời chiếu tới ⇒ Đáp án B sai. - Vì mảnh giấy đen là vật không tự phát ra ánh sáng và không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó nên mảnh giấy đen đặt dưới ánh nắng Mặt Trời không phải là vật sáng ⇒ Đáp án C đúng. Bài 5: Trường hợp nào dưới đây ta không nhận biết được miếng bìa màu đen? A. Dán miếng bìa đen lên một tờ giấy xanh rồi đặt dưới ánh đèn điện. B. Dán miếng bìa đen lên một tờ giấy trắng rồi đặt trong phòng tối C. Đặt miếng bìa đen trước một ngọn nến đang cháy D. Đặt miếng bìa đen ngoài trời nắng Hướng dẫn giải: Miếng bìa đen là vật không tự phát ra ánh sáng và không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. - Khi dán miếng bìa đen lên một tờ giấy xanh rồi đặt dưới ánh đèn điện, ta nhận biết được miếng bìa màu đen vì miếng bìa màu đen được đặt lên trên vật sáng (tờ giấy xanh) ⇒ Đáp án A sai. - Khi đặt miếng bìa đen trước một ngọn nến đang cháy, ta nhận biết được miếng bìa màu đen vì miếng bìa đen được đặt trước vật sáng (ngọn nến đang cháy) ⇒ Đáp án C sai. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 7

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Khi đặt miếng bìa đen ngoài trời nắng, ta nhận biết được miếng bìa màu đen vì miếng bìa đen được đặt trước vật sáng (ánh nắng Mặt Trời là nguồn sáng đồng thời cũng là vật sáng) ⇒ Đáp án D sai. - Trong phòng tối thì không có ánh sáng nên ta sẽ không nhận biết được miếng bìa màu đen ⇒ Đáp án B đúng. Bài 6: Ta nhìn thấy quyển sách màu đỏ vì A. Bản thân quyển sách có màu đỏ B. Quyển sách là một vật sáng C. Quyển sách là một nguồn sáng D. Có ánh sáng đỏ từ quyển sách truyền đến mắt ta Hướng dẫn giải: Điều kiện để nhìn thấy quyển sách màu đỏ: + Phải có ánh sáng từ quyển sách phát ra. + Ánh sáng từ quyển sách phát ra phải truyền được đến mắt ta. ⇒ Đáp án A, B, C sai. ⇒ Đáp án D đúng. Bài 7: Ban ngày trời nắng dùng một gương phẳng hứng ánh sáng Mặt Trời, rồi xoay gương chiếu ánh nắng qua cửa sổ vào trong phòng, gương đó có phải là nguồn sáng không? Tại sao? A. Là nguồn sáng vì có ánh sáng từ gương chiếu vào phòng B. Là nguồn sáng vì gương hắt ánh sáng Mặt Trời chiếu vào phòng C. Không phải là nguồn sáng vì gương chỉ chiếu ánh sáng theo một hướng D. Không phải là nguồn sáng vì gương không tự phát ra ánh sáng Hướng dẫn giải: Gương không phải là nguồn sáng vì gương không tự phát ra ánh sáng. Gương được gọi là vật sáng vì nó là vật được chiếu sáng và hắt lại ánh sáng từ Mặt Trời chiếu vào nó. ⇒ Đáp án A, B, C sai. ⇒ Đáp án D đúng. Bài 8: Giải thích vì sao trong phòng có của gỗ đóng kín, không bật đèn, ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng đặt trên bàn? Hướng dẫn giải: Vì mảnh giấy trắng là vật hắt lại ánh sáng mà ban đêm không bật đèn thì không có ánh sáng chiếu lên mảnh giấy ⇒ Không có ánh sáng từ mảnh giấy hắt vào mắt ⇒ Ta không nhìn thấy mảnh giấy. Bài 9: Ban đêm, trong phòng tối, ta nhìn thấy một điểm sáng trên bàn. Hãy bố trí một thí nghiệm để kiểm tra xem điểm sáng đó có phải là nguồn sáng không. Hướng dẫn giải: Tìm cách đảm bảo không cho ánh sáng từ bất cứ nơi nào trong phòng chiếu lên điểm sáng trên bàn, nếu ta vẫn nhìn thấy điểm sáng thì đó là nguồn sáng. Ví dụ: Dùng một thùng cattong kín úp lên điểm sáng và khoét một lỗ nhỏ sao cho ánh sáng không truyền vào trong được. Nếu điểm sáng vẫn sáng thì nó là nguồn sáng, ngược lại nếu điểm sáng không sáng nữa thì nó là vật hắt lại ánh sáng. Bài 10: Tại sao trong phòng tối, khi bật đèn, mặc dù quay lưng với bóng đèn nhưng ta vẫn nhìn thấy các vật ở trước mặt? Hướng dẫn giải: Trong phòng tối khi bật đèn, mặc dù ta quay lưng với bóng đèn nhưng vẫn có ánh sáng truyền từ bóng đèn vào các vật và hắt lại đến mắt ta nên mắt ta vẫn nhìn thấy các vật ở trước mặt. Bài 11: Nếu ta thắp một nắm hương để cho khói bay lên ở phía trước đèn pin, ta sẽ nhìn thấy một vệt sáng từ đèn phát ra xuyên qua khói. Giải thích vì sao? Biết rằng khói gôm các hạt nhỏ li ti bay lơ lửng. Hướng dẫn giải: Khói gồm nhiều hạt nhỏ li ti, các hạt khói được đèn chiếu sáng trở thành vật sáng. Các vật sáng nhỏ li ti xếp gần nhau tạo thành một vệt sáng mà ta nhìn thấy được. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 8

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC CHỦ ĐỀ 2. SỰ TRUYỀN ÁNH SÁNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Đường truyền của ánh sáng Định luật truyền thẳng của ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng 2. Tia sáng và chùm sáng a) Tia sáng Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có hướng gọi là tia sáng. Biểu diễn tia sáng: b) Chùm sáng - Chùm sáng gồm nhiều tia sáng hợp thành. - Có ba loại chùm sáng: + Chùm sáng hội tụ gồm các tia sáng giao nhau trên đường truyền của chúng. + Chùm sáng phân kì gồm các tia sáng loe rộng ra trên đường truyền của chúng. + Chùm sáng song song gồm các tia sáng không giao nhau trên đường truyền của chúng. Lưu ý: Ánh sáng truyền đi trong không khí với vận tốc rất lớn, gần bằng 300000 km/s. Có nghĩa là cứ mỗi giây ánh sáng đi được khoảng 300000 km. II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI 1. Giải thích khi nào nhìn thấy được vật Để giải thích tại sao khi mắt ta mở và vật là một nguồn sáng nhưng ta vẫn không nhìn thấy vật. Căn cứ vào ánh sáng truyền theo đường thẳng, ta kẻ một đường thẳng từ mắt đến vật đó. Nếu: - Đường thẳng đó gặp vật cản là vật chắn sáng thì ta không thể nhìn thấy vật. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 9

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Đường thẳng đó không gặp vật cản là vật chắn sáng thì ta nhìn thấy vật. 2. Giải bài tập ánh sáng truyền đi trong các môi trường Căn cứ vào định luật truyền thẳng của ánh sáng để giải thích: - Ánh sáng truyền đi trong một môi trường: + Nếu môi trường đó là trong suốt và đồng tính thì ánh sáng truyền đi theo đường thẳng. + Nếu môi trường đó là trong suốt và không đồng tính hoặc đồng tính nhưng không trong suốt thì ánh sáng không truyền đi theo đường thẳng. - Ánh sáng truyền đi trong hai môi trường: Nếu cả hai môi trường đều trong suốt và đồng tính thì ánh sáng truyền đi theo hai nửa đường thẳng bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường đó. B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Chiếu một chùm ánh sáng hẹp vào mặt một tấm gỗ phẳng. Hiện tượng nào sau đây sẽ xảy ra? A. Ánh sáng truyền xuyên qua tấm gỗ. B. Ánh sáng đi vòng qua tấm gỗ theo đường cong. C. Ánh sáng đi vòng qua tấm gỗ theo đường gấp khúc. D. Ánh sáng không truyền qua được tấm gỗ. Hướng dẫn giải: - Theo định luật phản xạ ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng ⇒ Đáp án B và đáp án C sai. - Tấm gỗ không cho ánh sáng truyền qua ⇒ Đáp án A sai, đáp án D đúng. Bài 2: Chùm sáng…………. gồm các tia sáng…….. trên đường truyền của chúng. Chọn các cụm từ cho sau đây, điền vào chỗ trống của câu trên theo thứ tự cho đầy đủ. A. Phân kỳ; giao nhau B. Hội tụ; loe rộng ra C. Phân kỳ; loe rộng ra D. Song song; giao nhau Hướng dẫn giải: Chùm sáng hội tụ ⇒ giao nhau ⇒ Đáp án B sai Chùm sáng phân kỳ ⇒ loe rộng ra ⇒ Đáp án A sai Chùm sáng song song ⇒ không giao nhau ⇒ Đáp án D sai Vậy đáp án đúng là C. Bài 3: Các chùm sáng nào ở hình vẽ dưới đây là chùm sáng hội tụ? A. Hình a và b B. Hình a và c C. Hình b và c D. Hình a, c và d Hướng dẫn giải: Ta xác định các loại chùm sáng dựa vào các mũi tên chỉ hướng truyền của ánh sáng. - Hình a các tia sáng giao nhau tại một điểm ⇒ Chùm sáng hội tụ - Hình b các tia sáng không giao nhau ⇒ Chùm sáng song song - Hình c các tia sáng giao nhau tại một điểm ⇒ Chùm sáng hội tụ - Hình d các tia sáng loe rộng ra ⇒ Chùm sáng phân kì Vậy đáp án đúng là B. Bài 4: Trong các hình vẽ dưới đây, hình nào vẽ đúng đường truyền của ánh sáng từ không khí (1) vào nước (2)? Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 10

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Theo định luật phản xạ ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng ⇒ Đáp án A và đáp án D sai. - Ánh sáng truyền đi trong hai môi trường: Nếu cả hai môi trường đều trong suốt và đồng tính thì ánh sáng truyền đi theo hai nửa đường thẳng bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường đó ⇒ Đáp án C sai, đáp án B đúng. Bài 5: Chọn một phát biểu không đúng về đường truyền của tia sáng: A. Trong môi trường trong suốt nhưng không đồng tính, ánh sáng không truyền theo đường thẳng. B. Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng. C. Trong môi trường đồng tính nhưng không trong suốt, ánh sáng không truyền theo đường thẳng. D. Trong môi trường trong suốt nhưng không đồng tính, ánh sáng luôn truyền theo đường thẳng. Hướng dẫn giải: - Nếu môi trường đó là trong suốt và đồng tính thì ánh sáng truyền đi theo đường thẳng ⇒ Đáp án B loại - Nếu môi trường đó là trong suốt và không đồng tính hoặc đồng tính nhưng không trong suốt thì ánh sáng không truyền đi theo đường thẳng ⇒ Đáp án A và C loại Vậy đáp án không đúng là D. Bài 6: Chọn câu đúng trong các câu sau: A. Ánh sáng truyền đi theo một đường thẳng. B. Chùm sáng hội tụ là chùm trong đó các tia sáng xuất phát từ cùng một điểm. C. Chùm sáng sau khi hội tụ sẽ trở thành chùm sáng phân kì. D. Người ta quy ước biểu diễn đường truyền của ánh sáng bằng một đường thẳng. Hướng dẫn giải: - Không phải lúc nào ánh sáng cũng truyền đi theo đường thẳng. Ánh sáng truyền đi theo đường thẳng với điều kiện môi trường truyền ánh sáng phải trong suốt và đồng tính ⇒ Đáp án A sai. - Các tia sáng xuất phát từ cùng một điểm là chùm sáng phân kì ⇒ Đáp án B sai. - Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có mũi tên chỉ hướng ⇒ Đáp án D sai. - Mỗi tia sáng trong chùm sáng hội tụ tiếp tục truyền thẳng sau khi giao nhau nên chúng sẽ loe rộng ra (chùm sáng phân kì) ⇒ Đáp án C đúng. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 11

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Bài 7: Tại sao vào những ngày nắng nóng gay gắt của mùa hè, lúc gần trưa hoặc đầu buổi chiều, mặt đường nhựa có lúc trông loang loáng như vũng nước. Hướng dẫn giải: Vào những ngày nắng gắt của mùa hè, mặt đường nhựa rất nóng và làm cho các lớp không khí càng gần với nó càng có nhiệt độ cao. Lúc này môi trường không khí tuy là trong suốt nhưng không đồng tính nữa. Do đó các tia sáng Mặt Trời chiếu xuống mặt đường không còn truyền theo đường thẳng nữa mà bị uốn cong dần và một phần bị hắt lại đi đến mắt ta. Vì vậy ta trông mặt đường lúc đó loang loáng như có vũng nước. Bài 8: Dựa vào hình vẽ dưới đây em hãy cho biết mắt ta có thể nhìn thấy viên bi ở đáy ly (làm bằng sứ) hay không? Tại sao? Muốn nhìn thấy được viên bi đó thì mắt ta phải đặt ở vị trí nào? Hãy vẽ hình để minh họa. Hướng dẫn giải: Ta biết mắt chỉ nhìn thấy viên bi khi ánh sáng từ nó truyền đến mắt ta. Nhưng trong trường hợp này thì ánh sáng truyền theo đường thẳng đến mắt đã bị thành ly chắn lại. Vì vậy mắt ta không thể nhìn thấy viên bi ở đáy ly. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 12

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Muốn nhìn thấy được viên bi thì mắt ta phải đặt trong khoảng nhìn thấy được biểu diễn trên hình vẽ. Vì khi đặt mắt trong khoảng đó thì ánh sángtừ viên bi truyền thẳng được đến mắt ta. Bài 9: Làm thế nào để đóng đươc 3 cái cọc cho thẳng hàng mà không cần dùng thước hoặc một vật nào khác để gióng hàng? Tại sao lại có thể làm như vậy? Hướng dẫn giải: ∗ Để đóng được ba cái cọc thẳng hàng ta có thể làm theo thứ tự dưới đây: - Đóng cọc thứ nhất và cọc thứ hai tại hai vị trí A và B thích hợp. - Bịt một mắt, đặt cọc thứ ba trước mắt còn lại và hướng nhìn về phía có cọc thứ nhất và cọc thứ hai. - Xê dịch cọc thứ ba sao cho mắt chỉ thấy cọc thứ ba mà không thấy cọc thứ nhất và cọc thứ hai vì bị cọc thứ ba che khuất. - Đóng cọc thứ ba tại vị trí đó. Vậy ta đã đóng được ba cái cọc thẳng hàng ∗ Giải thích: Trong không khí ánh sáng truyền đi theo đường thẳng nên khi ba cọc được đóng thẳng hàng thì mắt và ba cọc đều nằm trên một đường thẳng. Khi đó ánh sáng truyền từ cọc thứ nhất và cọc thứ hai đến mắt ta đã bị cọc thứ ba chặn lại, kết quả là mắt không nhìn thấy cọc thứ nhất và cọc thứ hai. CHỦ ĐỀ 3. ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Bóng tối và bóng nửa tối a) Bóng tối Vùng nằm ở phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới gọi là bóng tối. Đặt một đèn pin trước một màn chắn (E), trong khoảng từ đèn đến màn chắn đặt một miếng bìa (MKIN). Vùng không nhận được ánh sáng là M’K’I’N’. b) Bóng nửa tối Trang 13 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Vùng nằm ở phía sau vật cản, chỉ nhận được một phần ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới gọi là bóng nửa tối. 2. Hiện tượng nhật thực và nguyệt thực Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất, Mặt Trời chiếu sáng Mặt Trăng và Trái Đất cho nên sẽ có những lúc Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời cùng nằm trên một đường thẳng. a) Hiện tượng nhật thực Khi Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất thì một phần ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Trái Đất sẽ bị Mặt Trăng che khuất. Khi đó trên Trái Đất sẽ xuất hiện bóng tối và bóng nửa tối. Ta nói khi đó xảy ra hiện tượng nhật thực. Nếu ta đứng ở chỗ bóng tối thì sẽ không nhìn thấy Mặt Trời, ta nói ở đó có hiện tượng nhật thực toàn phần. Nếu ta đứng ở chỗ bóng nửa tối thì sẽ nhìn thấy một phần Mặt Trời, ta nói ở đó có hiện tượng nhật thực một phần. b) Hiện tượng nguyệt thực Khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trăng và Mặt Trời, Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất, nó không nhận được ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến nên ta không thể nhìn thấy Mặt Trăng. Ta nói khi đó xảy ra hiện tượng nguyệt thực. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 14

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC + Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối của Trái Đất. + Nguyệt thực nửa tối xảy ra khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng nửa tối của Trái Đất. Lúc này Mặt Trăng chỉ giảm độ sáng đi một chút. + Nguyệt thực một phần xảy ra khi Mặt Trăng chỉ có một phần ở vùng bóng tối của Trái Đất. Mặt Trăng bị che khuất một phần và dễ dàng quan sát được bằng mắt thường. III. PHƯƠNG PHÁP GIẢI 1. Giải thích tại sao có hiện tượng bóng tối và bóng nửa tối - Căn cứ vào định luật truyền thẳng của ánh sáng. - Khi chỉ có bóng tối xuất hiện, tức là khi đó nguồn sáng là hẹp. - Khi có cả bóng tối và bóng nửa tối xuất hiện, tức là khi đó nguồn sáng là rộng. 2. Cách vẽ bóng tối và bóng nửa tối - Vẽ các tia sáng xuất phát từ 1 điểm (nguồn sáng hẹp) đến mép ngoài của vật cản. Các tia sáng đó chia màn chắn ra hai miền riêng biệt. Miền trong là miền không hề có một tia sáng nào đi tới (tức không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng), đó chính là bóng tối. Miền ngoài nhận được toàn bộ ánh sáng chiếu đến nên sáng bình thường. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 15

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Vẽ các tia sáng xuất phát từ các điểm ngoài cùng của nguồn sáng rộng đến mép ngoài của vật cản. Các tia sáng đó chia màn chắn ra ba miền riêng biệt. Miền trong là miền không hề có một tia sáng nào đi tới, đó chính là bóng tối. Miền giữa chỉ nhận được một số tia sáng (tức chỉ nhận được một phần ánh sáng chiếu tới), đó chính là bóng nửa tối. Miền ngoài sáng bình thường. 3. Giải thích tại sao có hiện tượng nhật thực và nguyệt thực Dựa vào các điều sau đây để giải thích: - Định luật truyền thẳng của ánh sáng. - Chỉ có Mặt Trời là nguồn sáng còn Trái Đất và Mặt Trăng là hai vật được chiếu sáng. - Mặt Trăng luôn chuyển động quay quanh Trái Đất nên sẽ có những lúc Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất thẳng hàng tức sẽ có Trái Đất và Mặt Trăng che khuất lẫn nhau. + Khi Mặt Trăng nằm giữa, tức Mặt Trăng che không cho ánh sáng Mặt Trời chiếu đến Trái Đất thì xảy ra hiện tượng nhật thực (hiện tượng nhật thực xảy ra vào ban ngày). + Khi Trái Đất nằm giữa, tức Trái Đất che không cho ánh sáng Mặt Trời chiếu đến Mặt Trăng thì xảy ra hiện tượng nguyệt thực (hiện tượng nguyệt thực xảy ra vào ban đêm). B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Đứng trên Trái Đất, trường hợp nào dưới đây ta thấy có nguyệt thực? A. Ban đêm, khi ta đứng không nhận được ánh sáng từ Mặt Trời. B. Ban đêm, khi Mặt Trăng không nhận được ánh sáng Mặt Trời vì bị Trái Đất che khuất. C. Khi Mặt Trời che khuất Mặt Trăng, không cho ánh sáng từ Mặt Trăng tới Trái Đất. D. Ban ngày khi Trái Đất che khuất Mặt Trăng Hướng dẫn giải: Nguyệt thực là hiện tượng Trái Đất che khuất ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Mặt Trăng. Do đó khi đứng trên Trái Đất vào ban đêm mới có thể thấy được nguyệt thực. Vậy đáp án B đúng; đáp án A, C và D sai. Bài 2: Tại sao trong lớp học, người ta lắp nhiều bóng đèn ở các vị trí khác nhau mà không dùng một bóng đèn lớn? Câu giải thích nào sau đây là đúng? A. Để cho lớp học đẹp hơn. B. Chỉ để tăng cường độ sáng cho lớp học. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 16

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC C. Để tránh bóng tối và bóng nửa tối khi học sinh viết bài. D. Để học sinh không bị chói mắt. Hướng dẫn giải: Khi lắp bóng đèn trong lớp học nếu chỉ dùng một bóng đèn lớn thì sẽ gây ra hiện tượng bóng tối và nửa tối do một số học sinh ngồi chắn ánh sáng của bóng đèn. Vậy đáp án đúng là C Bài 3: Yếu tố quyết định tạo bóng nửa tối là: A. Ánh sáng không mạnh lắm B. Nguồn sáng to C. Màn chắn ở xa nguồn D. Màn chắn ở gần nguồn. Hướng dẫn giải: Nguồn sáng nhỏ ⇒ Tạo ra bóng tối Nguồn sáng to ⇒ Tạo ra bóng tối và bóng nửa tối Vậy đáp án đúng là B Bài 4: Chọn câu trả lời sai? Địa phương X (một địa phương nào đó) có nhật thực toàn phần khi địa phương đó: A. hoàn toàn không nhìn thấy Mặt Trời. B. bị Mặt Trăng cản hoàn toàn ánh sáng từ Mặt Trời truyền tới. C. nằm trong vùng bóng tối của Mặt Trăng và ở đó hoàn toàn không nhìn thấy Mặt Trời D. hoàn toàn không nhìn thấy Mặt Trăng. Hướng dẫn giải: Một địa phương có nhật thực toàn phần khi địa phương đó bị Mặt Trăng chắn hoàn toàn ánh sáng từ Mặt Trời truyền tới và ta thấy được Mặt Trăng từ phía sau, khi đó ta hoàn toàn không nhìn thấy Mặt Trời. Vậy đáp án sai là D Bài 5: Khi có hiện tượng nhật thực, vị trí tương đối của Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng như thế nào (coi tâm của Trái Đất, Mặt Trời và Mặt Trăng cùng nằm trên một đường thẳng). Chọn phương án trả lời đúng trong các phương án sau: A. Trái Đất – Mặt Trời – Mặt Trăng B. Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng C. Trái Đất – Mặt Trăng – Mặt Trời D. Mặt Trăng – Trái Đất – Mặt Trời Hướng dẫn giải: Nhật thực là hiện tượng Mặt Trăng che ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Trái Đất. Khi đó, Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời. Vậy đáp án đúng là C. Bài 6: Thế nào là bóng tối? A. Là vùng không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới. B. Là vùng chỉ nhận được một phần ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới. C. Là vùng nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới. D. là vùng có lúc nhận, có lúc không nhận được ánh sáng truyền tới Hướng dẫn giải: - Vùng chỉ nhận được một phần ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới gọi là bóng nửa tối ⇒ Đáp án B sai. - Vùng nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới là vùng sáng ⇒ Đáp án C sai. - Vùng không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới là vùng tối ⇒ Đáp án A đúng, đáp án D sai. Bài 7: Hiện tượng …… xảy ra vào ban đêm khi Mặt Trời, Mặt Trăng, Trái Đất nằm trên cùng một đường thẳng và khi đó………nằm giữa hai thiên thể kia. Chọn các cụm từ cho sau đây, điền vào chỗ trống của câu trên theo thứ tự cho đầy đủ. A. Nguyệt thực/ Mặt Trăng B. Nguyệt thực/ Trái Đất C. Nhật thực/ Mặt Trăng D. Nhật thực/ Trái Đất Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 17

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Hiện tượng xảy ra vào ban đêm là hiện tượng nguyệt thực ⇒ Đáp án C và D sai. - Hiện tượng nguyệt thực xảy ra khi Trái Đất che khuất ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Mặt Trăng ⇒ Đáp án B đúng, đáp án A sai. Bài 8: Khi cùng quan sát trên bầu trời và thấy trăng hình lưỡi liềm, bạn A nói đó là hiện tượng nguyệt thực, nhưng bạn B lại nói đó không phải là hiện tượng nguyệt thực. Nếu bạn B nói đúng thì bạn B đã dựa vào đâu? Hướng dẫn giải: Bạn B đã căn cứ vào ngày tháng âm lịch vì hiện tượng nguyệt thực thường xảy ra vào đêm rằm. Do nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng gần như thẳng hàng và Trái Đất nằm ở giữa. Khi đó phía được chiếu sáng của Mặt Trăng quay hoàn toàn về Trái Đất nên ở Trái Đất thấy trăng tròn, đó là những ngày rằm. Nếu B nói đúng thì thời điểm mà hai bạn đang quan sát là đầu tháng và hiện tượng mà hai bạn quan sát được chỉ là hiện tượng trăng non đầu tháng. Bài 9: Vào một ngày trời nắng, cùng một lúc người ta quan sát thấy bóng của một cái cọc và bóng của một cột điện có độ dài lần lượt là 0,8m và 5m. Em hãy dùng hình vẽ để xác định độ cao của cột điện. Biết cọc thẳng đứng có độ cao là 1m. Hướng dẫn giải: - Gọi AB là độ cao của cột điện EF là độ cao của cọc - Tia sáng truyền theo hướng từ B đến C - Vẽ EC là bóng của cái cọc, AC là bóng của cột điện. - Lập tỷ số: ⇒ Độ dài bóng của cột điện AC lớn gấp 6,25 lần độ dài bóng của cái cọc EC. Vậy độ cao của cột điện là: AB = 6,25.EF = 6,25.1 = 6,25 (m) Bài 10: Một cái cọc cắm thẳng đứng trên mặt đất cao 0,5m. Khi chùm tia sáng Mặt Trời là chùm sáng song song chiếu xuống mặt đất, hợp với mặt đất một góc 450 thì bóng cái cọc trên mặt đất dài bao nhiêu? Hướng dẫn giải: - Gọi AB là độ cao của cái cọc (AB = 0,5m) Trang 18 BC là bóng của cái cọc - Tia sáng truyền theo hướng từ A đến C hợp với mặt đất một góc là 450 nên - Vì cọc AB cắm thẳng đứng trên mặt đất nên GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Xét ABC có: Từ (1) (2) (3) ⇒ ΔABC vuông cân tại B ⇒ AB = AC = 0,5 (m) Vậy bóng của cái cọc có chiều dài bằng chiều dài cái cọc và bằng 0,5 (m) CHỦ ĐỀ 4. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Gương phẳng - Gương phẳng là một phần của mặt phẳng, nhẵn, bóng, có thể soi hình của các vật. - Hình của một vật quan sát được trong gương phẳng gọi là ảnh của vật tạo bởi gương phẳng. 2. Phản xạ ánh sáng a) Hiện tượng phản xạ ánh sáng Hiện tượng phản xạ ánh sáng là hiện tượng ánh sáng bị hắt trở lại khi gặp một bề mặt nhẵn bóng. b) Định luật phản xạ ánh sáng Nội dung định luật: - Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 19

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Góc phản xạ bằng góc tới. I: Điểm tới NN’: Pháp tuyến SI: Tia tới IR: Tia phản xạ II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI 1. Cách vẽ tia tới, phản xạ và cách tính góc phản xạ, góc tới a) Cách vẽ tia phản xạ khi biết tia tới Dựa vào định luật phản xạ ánh sáng, ta suy ra được tia phản xạ đối xứng với tia tới qua gương phẳng. Vì vậy để vẽ tia phản xạ khi biết tia tới ta thực hiện các bước như sau: - Vẽ pháp tuyến NN’ vuông góc với gương tại điểm tới I - Lấy một điểm A bất kì trên tia tới SI - Kẻ đoạn thẳng AA’ vuông góc với pháp tuyến NN’ tại H sao cho AH = HA’ - Vẽ tia IA’. Tia IA’ chính là tia phản xạ cần vẽ. b) Cách tính góc phản xạ, góc tới Dựa vào giả thiết của đề bài ta xác định được góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ, từ đó ta tính được góc phản xạ và góc tới. Ví dụ: Cho góc hợp bởi tia tới và gương (góc α). Tính góc tới i và góc phản xạ i’. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 20

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Từ hình vẽ ta có: i + α = 900 ⇒ i' + β = 900 Mà i’ = i ⇒ α = β ⇒ i' = i = 900 - α * Lưu ý: - Nếu tia tới vuông góc với mặt phẳng gương tức i’ = i = 00 suy ra α = β = 900 thì tia phản xạ có phương trùng với tia tới nhưng có chiều ngược lại. - Nếu tia tới trùng với mặt phẳng gương tức i’ = i = 900 suy ra α = β = 900 thì tia phản xạ có phương trùng với tia tới và cùng chiều với tia tới. 2. Cách xác định vị trí đặt gương khi đã biết cả tia tới và tia phản xạ - Xác định điểm tới I: Tia tới và tia phản xạ cắt nhau tại I. - Xác định góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ: i + i’ - Xác định pháp tuyến NN’: Vẽ đường phân giác NIN’ của góc i + i’. NN’ chính là pháp tuyến. - Xác định vị trí đặt gương: Từ I kẻ đường thẳng vuông góc với pháp tuyến. Đường thẳng đó chính là vị trí để đặt gương phẳng 3. Cách xác định góc quay của tia tới, tia phản xạ hoặc của gương Dựa vào định luật phản xạ ánh sáng và điều kiện của đề bài ta tìm các cặp góc bằng nhau, sau đó tìm mối quan hệ giữa các góc có liên quan, rồi suy ra góc quay của tia tới, tia phản xạ hoặc của gương. B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Tia sáng tới gương phẳng hợp với tia phản xạ một góc 1200. Hỏi góc tới có giá trị là bao nhiêu? A. 900 B. 750 C. 600 D. 300 Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 21

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Góc hợp bởi tia tới hợp tia phản xạ là góc - Theo đề bài, góc hợp bởi tia tới và tia phản xạ bằng 1200 nên ta có: - Theo định luật phản xạ ánh sáng, góc phản xạ bằng góc tới nên i’ = i Vậy đáp án đúng là C Bài 2: Khi chiếu một tia sáng tới gương phẳng thì góc tạo bởi tia phản xạ và tia tới có tính chất: A. bằng hai lần góc tới B. bằng góc tới C. bằng nửa góc tới D. Tất cả đều sai Hướng dẫn giải: - Theo định luật phản xạ ánh sáng: Góc phản xạ bằng góc tới nên - Góc tạo bởi tia phản xạ IR và tia tới SI là Ta có: Vậy góc tạo bởi tia phản xạ và góc tới bằng hai lần góc tới ⇒ Đáp án A đúng Bài 3: Khi tia tới vuông góc với mặt gương phẳng thì góc phản xạ có giá trị bằng: A. 900 B. 1800 C. 00 D. 450 Hướng dẫn giải: - Khi tia tới vuông góc với mặt gương thì tia tới trùng với pháp tuyến của gương nghĩa là góc tới bằng 00. - Theo định luật phản xạ ánh sáng: Góc phản xạ bằng góc tới. Vì vậy góc phản xạ cũng bằng 00 ⇒ Đáp án C đúng. Bài 4: Chọn câu đúng? GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 22

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC A. Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến với gương tại điểm tới. B. Tia phản xạ, tia tới và đường pháp tuyến với gương tại điểm tới cùng nằm trong một mặt phẳng. C. Mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến với gương tại điểm tới cũng chứa tia phản xạ. D. Cả A, B, C. Hướng dẫn giải: Theo định luật phản xạ ánh sáng: Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến với gương tại điểm tới nghĩa là tia phản xạ, tia tới và đường pháp tuyến cùng nằm trong một mặt phẳng ⇒ Đáp án A, B, C đều đúng ⇒ Chọn đáp án D. Bài 5: Vật nào sau đây không thể xem là gương phẳng? A. Màn hình tivi B. Mặt hồ nước trong C. Mặt tờ giấy trắng D. Miếng thủy tinh không tráng bạc nitrat Hướng dẫn giải: Gương phẳng là một phần của mặt phẳng, nhẵn bóng, có thể soi hình của các vật. Vì vậy màn hình tivi, mặt hồ nước trong, miếng thủy tinh không tráng bạc có thể xem là gương phẳng vì đều có đặc điểm là mặt phẳng, nhẵn bóng có thể soi hình. Còn mặt tờ giấy trắng phẳng nhưng không thể soi hình ⇒ Đáp án C đúng. Bài 6: Trong các hình vẽ sau, tia phản xạ IR ở hình vẽ nào đúng? Hướng dẫn giải: - Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đường pháp tuyến của gương tại điểm tới nên đáp án C và D sai. - Góc phản xạ bằng góc tới nên đáp án A sai, đáp án B đúng. Bài 7: Một tia sáng chiếu tới gương phẳng và hợp với mặt gương một góc 300. Góc phản xạ bằng: A. 300 B. 450 C. 600 D. 150 Hướng dẫn giải: - Tia tới hợp với mặt gương một góc 300 nghĩa là Trang 23 - Pháp tuyến IN vuông góc với mặt gương nên - Ta có: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Theo định luật phản xạ ánh sáng: Góc phản xạ bằng góc tới Nên Vậy đáp án đúng là C. Bài 8: Cho tia sáng SI có phương chiều như hình vẽ. Hãy tìm cách đặt gương phẳng để thu được tia phản xạ có hướng thẳng đứng từ dưới lên. Hướng dẫn giải: - Vẽ tia phản xạ IR tại điểm tới I sao cho IR có phương thẳng đứng, chiều hướng từ dưới lên. - Từ I vẽ tia phân giác IN của góc SIR. Tia phân giác IN chính là đường pháp tuyến của gương tại điểm tới I. - Từ I vẽ một đường thẳng vuông góc với IN. Đường thẳng đó chính là vị trí đặt gương. Bài 9: Chiếu một tia sáng SI hợp với phương nằm ngang một góc 600 như hình vẽ. Tia phản xạ IR nằm thẳng đứng có chiều truyền từ trên xuống dưới. a) Vẽ tia phản xạ và xác định vị trí đặt gương. b) Tính góc hợp bởi tia phản xạ và tia tới. ĐS: 1500 c) Tính góc phản xạ và góc tới. ĐS: Vậy góc tới bằng 750, góc phản xạ bằng 750 Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 24

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC a) - Từ I ta vẽ tia phản xạ IR có phương thẳng đứng, chiều hướng từ trên xuống dưới. - Từ I vẽ phân giác IN của góc SIR. Tia phân giác IN đồng thời chính là đường pháp tuyến của gương tại điểm tới I. - Từ I vẽ một đường thẳng vuông góc với IN. Đường thẳng đó chính là vị trí đặt gương. b) Góc hợp bởi tia phản xạ và tia tới là góc SIR. - Vì tia phản xạ IR nằm thẳng đứng nên vuông góc với mặt nằm ngang IK - Tia sáng SI hợp với phương nằm ngang một góc 600 tức là Mà (1) Vậy góc hợp bởi tia phản xạ và tia tới bằng 1500 c) Theo định luật phản xạ ánh sáng: Góc phản xạ bằng góc tới nên (2) Mà (3) Từ (1) (2) và (3) suy ra Vậy góc tới bằng 750, góc phản xạ bằng 750 CHỦ ĐỀ 5. ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có đặc điểm: - Là ảnh ảo (không hứng được trên màn chắn). - Có kích thước lớn bằng vật. - Đối xứng với vật qua gương phẳng (tức là khoảng cách từ một điểm của vật đến gương phẳng bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương). GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 25

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC 2. Lưu ý - Ảnh của vật là tập hợp ảnh của tất cả các điểm trên vật. - Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia phản xạ có đường kéo dài đi qua ảnh ảo S’. II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI Cách vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng * Muốn vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng ta vẽ ảnh của các điểm đặc biệt trên ảnh sau đó nối các điểm ảnh cho ta ảnh của vật. * Muốn vẽ ảnh của một điểm ta dựa vào: - Định luật phản xạ ánh sáng. - Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia phản xạ có đường kéo dài đi qua ảnh ảo S’. Cách vẽ: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 26

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Từ một điểm S ta vẽ hai tia tới mặt phẳng gương. - Vẽ hai tia phản xạ tương ứng. - Giao nhau của phần kéo dài hai tia phản xạ chính là ảnh S’ của S (hình a). Lưu ý: Nên chọn một tia tới đặc biệt là tia vuông góc với mặt phẳng gương cho tia phản xạ bật trở lại (hình b) * Tính chất ảnh của vật qua gương phẳng Cách vẽ: Chỉ cần lấy điểm đối xứng - Ảnh S’ của S qua gương phẳng (hình c). - Ảnh A’B’ của vật AB qua gương phẳng (hình d). B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Chọn phát biểu đúng? A. Ảnh của một vật qua gương phẳng luôn luôn nhỏ hơn vật. B. Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng có thể lớn hơn vật tùy thuộc vào vị trí đặt vật trước gương. C. Nếu đặt màn ở một vị trí thích hợp, vật ở trước gương, ta có thể hứng được ảnh của vật tạo bởi gương phẳng. D. Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng luôn có kích thước bằng vật. Hướng dẫn giải: - Ảnh tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn chắn ⇒ Đáp án C sai. - Ảnh tạo bởi gương phẳng lớn bằng vật ⇒ Đáp án A, B sai. Đáp án D đúng. Bài 2: Một người cao 1,6m đứng trước gương phẳng, cho ảnh cách gương 1,5m. Hỏi người đó cách gương bao nhiêu? A. 3m B. 3,2m C. 1,5m D. 1,6m Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 27

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Ảnh và vật đối xứng nhau qua gương phẳng nên khoảng cách từ vật đến gương bằng khoảng cách từ ảnh đến gương. Vì vậy một người đứng trước gương phẳng cho ảnh cách gương 1,5m thì người đó cũng cách gương 1,5m Vậy đáp án đúng là C. Bài 3: Khi nào ta có thể nhìn thấy ảnh S’ của một điểm sáng S đặt trước gương phẳng? A. Khi ảnh S’ ở phía trước mắt ta. B. Khi S’ là nguồn sáng C. Khi giữa mắt và ảnh S’ không có vật chắn sáng. D. Khi mắt nhận được tia phản xạ của các tia tới xuất phát từ điểm sáng S. Hướng dẫn giải: - Để nhìn được vật thì tia sáng từ vật phát ra phải đi đến mắt người. - Để nhìn được ảnh của vật qua gương, mắt phải nhận được tia phản xạ của các tia tới xuất phát từ điểm sáng S. ⇒ Đáp án đúng là D. Bài 4: Vì sao ta đặt màn hứng ảnh tại vị trí ảnh ảo S’ của điểm sáng S do gương phẳng tạo ra mà không hứng được ảnh trên màn? A. Vì ảnh ảo là nguồn sáng. B. Vì chùm tia phản xạ là chùm phân kì không hội tụ trên màn. C. Vì ảnh ảo là vật sáng. D. Vì khoảng cách từ ảnh đến gương bằng khoảng cách từ vật đến gương. Hướng dẫn giải: Ảnh ảo S’ của điểm sáng S do gương phẳng tạo ra là giao điểm của đường kéo dài của các tia sáng phản xạ trên gương. Vì thế khi ta đặt màn hứng ảnh tại vị trí ảnh ảo S’ của điểm sáng S thì sẽ không hứng được ảnh trên màn ⇒ Đáp án đúng là B. Bài 5: Cho điểm sáng S trước gương phẳng cách ảnh S’ của nó qua gương một khoảng 54cm. Ảnh S’ của S tạo bởi gương phẳng nằm cách gương một khoảng: A. 54cm B. 45cm C. 27cm D. 37cm Hướng dẫn giải: - S và S’ đối xứng nhau qua gương phẳng nên khoảng cách từ S đến gương bằng khoảng cách từ S’ đến gương hay SH = S’H (1) - Theo đề bài S’ cách S một khoảng là 54cm Mà SS’ = 54 cm = SH + S’H (2) Từ (1) (2) ⇒ SS’ = S’H + S’H = 2.S’H = 54 cm ⇒ S'H = 54/2 = 27cm Vậy ảnh S’ của S nằm cách gương một khoảng là 27 cm Bài 6: Một vật sáng AB đặt trước một gương phẳng (hình vẽ). a) Hãy vẽ ảnh của vật AB tạo bởi gương phẳng. b) Đặt mắt tại điểm M nhìn vào gương, hãy vẽ tia sáng xuất phát từ A đến gương cho tia phản xạ lọt vào mắt. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 28

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Hướng dẫn giải: a) Qua gương vẽ A’ đối xứng với A, B’ đối xứng với B. Nối A’ và B’ ta xác định được ảnh A’B’ của vật AB. b) Nối A’ với M, A’M cắt gương tại điểm tới I. Từ A vẽ tia tới AI và tia phản xạ MI. Bài 7: Chiếu một tia sáng SI tới một gương phẳng. Nếu quay tia này xung quanh điểm S một góc α thì tia phản xạ quay một góc bằng bao nhiêu? ĐS: Vậy tia phản xạ cũng quay một góc α Hướng dẫn giải: - Tia SI quay xung quanh điểm S một góc α. Nghĩa là Trang 29 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Do S’ đối xứng với S qua gương nên: SH = S’H SS’ vuông góc với gương - Xét ΔSHI1 và ΔS'HI1 có: - Xét ΔSHI2 và ΔS'HI2 có: - Xét ΔSI1I2 và ΔS'I1I2 có: Vậy tia phản xạ cũng quay một góc α CHỦ ĐỀ 6. THỰC HÀNH: QUAN SÁT VÀ VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG CHỦ ĐỀ 7. GƯƠNG CẦU LỒI A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Gương cầu lồi là gì? Gương cầu lồi là một phần mặt cầu, phản xạ tốt ánh sáng, có mặt phản xạ nằm phía ngoài mặt cầu. 2. Đặc điểm ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi có đặc điểm: - Là ảnh ảo (không hứng được trên màn chắn). - Luôn nhỏ hơn vật. 3. Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi - Khi đặt mắt trước một gương cầu lồi, mắt chỉ có thể nhìn thấy ảnh của những vật nằm trong một vùng nào đó trước gương. Vùng này được gọi là vùng nhìn thấy của gương cầu lồi. - Vùng quan sát được trong gương cầu lồi rộng hay hẹp tùy thuộc vào kích thước của gương và vị trí đặt mắt trước gương. - Với gương cầu lồi và gương phẳng cùng kích thước (cùng độ rộng) và cùng vị trí đặt mắt như nhau thì vùng quan sát được trong gương cầu lồi lớn hơn vùng quan sát được trong gương phẳng. 4. Ứng dụng - Làm gương chiếu hậu xe ô tô, xe máy. - Làm gương đặt ở bên đường tại những nơi đường gấp khúc có vật cản che khuất tầm nhìn của lái xe, giảm thiểu tai nạn giao thông. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 30

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI 1. Phân biệt gương cầu lồi và gương phẳng Để phân biệt gương cầu lồi và gương phẳng ta dựa vào hình dạng, đặc điểm ảnh của vật tạo bởi gương phẳng và gương cầu lồi. Phân biệt Gương phẳng Gương cầu lồi Hình vẽ Hình dạng Mặt phẳng, nhẵn, bóng Mặt lồi, nhẵn, bóng Ảnh Ảnh ảo, bằng vật Ảnh ảo, nhỏ hơn vật 2. Vẽ ảnh của một điểm hoặc của một vật đặt trước gương cầu lồi Mỗi điểm trên gương cầu lồi được coi như gương phẳng nhỏ. Do đó có thể áp dụng định luật phản xạ ánh sáng tại mỗi điểm trên gương cầu lồi để vẽ tia phản xạ tương ứng với mỗi tia tới. 3. Giải thích một số ứng dụng của gương cầu lồi Trang 31 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Dựa vào đặc điểm vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước. Lưu ý: Pháp tuyến tại mỗi điểm tới trên gương cầu lồi có đường kéo dài đi qua tâm mặt cầu (hình 2.3) B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Vật sáng AB đặt trước gương cầu lồi cho ảnh A’B’ có đặc điểm như thế nào? A. Không hứng được trên màn chắn, bằng vật B. Không hứng được trên màn chắn, nhỏ hơn vật C. Hứng được trên màn chắn, bằng vật D. Hứng được trên màn chắn, nhỏ hơn vật Hướng dẫn giải: - Ảnh của vật đặt trước gương cầu lồi là ảnh ảo nên không hứng được trên màn chắn ⇒ Đáp án C và D sai. - Ảnh tạo bởi gương cầu lồi luôn nhỏ hơn vật ⇒ Đáp án A sai. Đáp án B đúng. Bài 2: Hai viên phấn giống hệt nhau, viên thứ nhất đặt thẳng đứng trước gương phẳng, viên thứ hai đặt thẳng đứng trước gương cầu lồi, thu được hai ảnh. Quan sát hai ảnh và tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống. Ảnh tạo bởi gương cầu lồi……………..ảnh tạo bởi gương phẳng. A. nhỏ hơn B. bằng C. lớn hơn D. có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn Hướng dẫn giải: - Gương phẳng: Ảnh ảo và bằng vật. - Gương cầu lồi: Ảnh ảo và nhỏ hơn vật. ⇒ Đáp án A đúng Bài 3: Tại sao người ta không đặt gương phẳng mà lại đặt gương cầu lồi ở các khúc ngoặt trên đường? A. Vì giá thành gương cầu lồi rẻ hơn B. Vì gương phẳng dễ vỡ hơn so với gương cầu lồi C. Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi lớn hơn của gương phẳng D. Cả A, B và C Hướng dẫn giải: Người ta thường đặt gương cầu lồi ở các khúc ngoặt trên đường vì vùng nhìn thấy của gương cầu lồi lớn hơn các loại gương khác. Qua đó giúp người lái xe có thể nhìn thấy các xe đi ngược chiều đằng trước khi bị che khuất tầm nhìn, giảm thiểu các tai nạn giao thông ⇒ Đáp án C đúng. Bài 4: Gương cầu lồi có cấu tạo là: A. mặt cầu phản xạ tốt ánh sáng, mặt phản xạ là mặt lồi. B. mặt cầu phản xạ tốt ánh sáng, mặt phản xạ là mặt lõm. C. mặt cầu lồi trong suốt. D. mặt cầu lồi hấp thụ tốt ánh sáng. Hướng dẫn giải: Theo định nghĩa gương cầu lồi là mặt cầu phản xạ tốt ánh sáng, mặt phản xạ là mặt lồi ⇒ Đáp án A đúng. Bài 5: Chiếu một chùm sáng song song lên một gương cầu lồi, ta thu được một chùm sáng phản xạ có tính chất: A. Song song B. Hội tụ C. Phân kì D. Không truyền theo đường thẳng Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 32

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Giả sử ta có hai tia sáng song song S1I1 và S2I2 chiếu lên gương cầu lồi thu được hai tia phản xạ là I1R1 và I2R2. - Mỗi điểm trên gương cầu lồi được coi như gương phẳng nhỏ. Do đó có thể áp dụng định luật phản xạ ánh sáng tại mỗi điểm trên gương cầu lồi để vẽ tia phản xạ tương ứng với mỗi tia tới. Từ hình vẽ, ta thấy được rằng khi chiếu một chùm sáng song song lên một gương cầu lồi ta thu được một chùm sáng phản xạ phân kì ⇒ Đáp án C đúng. Bài 6: Vẽ ảnh của điểm sáng S tạo bởi gương cầu lồi. Biết rằng pháp tuyến tại mỗi điểm trên gương cầu lồi là đường thẳng đi qua tâm C của mặt cầu (hình vẽ). Hướng dẫn giải: Mỗi điểm trên gương cầu lồi có thể được xem như là một gương phẳng nhỏ. Do đó áp dụng định luật phản xạ ánh sáng cho gương phẳng trên từng điểm, ta có thể xác định được ảnh của S qua gương cầu lồi theo các bước sau: Vẽ tia thứ nhất xuất phát từ S theo phương SC, gặp gương tại I. Tia phản xạ sẽ cùng phương và ngược chiều với tia tới. + Vẽ tia thứ hai theo phương bất kì gặp gương tại K. Nối K với C ta được pháp tuyến của gương tại K. Tia phản xạ tại K sẽ đối xứng với tia tới SK qua pháp tuyến này. + Kéo dài tia phản xạ tại K gặp SC tại S’. S’ chính là ảnh của S qua gương cầu lồi. Bài 7: Một điểm sáng S đặt trước gương cầu lồi như hình vẽ. Hãy xác định vùng nhìn thấy ảnh S’ của S. Cho C là tâm của mặt cầu. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 33

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Hướng dẫn giải: Để xác định vùng nhìn thấy của gương ta vẽ các tia phản xạ của các tia tới xuất phát từ điểm sáng S đến 2 mép I và K của gương cầu lồi (hình vẽ). - Nối K với C, I với C ta có hai pháp tuyến tại I và K (vì pháp tuyến tại mỗi điểm tới trên gương cầu lồi có đường kéo dài đi qua tâm mặt cầu). - Từ hình vẽ ta thấy vùng nhìn thấy ảnh S’ của S là vùng giới hạn bởi hai tia phản xạ IR và KR’ CHỦ ĐỀ 8. GƯƠNG CẦU LÕM A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI I. TÓM TẮT LÍ THUYẾT 1. Gương cầu lõm là gì? Gương cầu lõm là một phần mặt cầu, phản xạ tốt ánh sáng, có mặt phản xạ nằm phía trong mặt cầu. 2. Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm Vật đặt gần sát gương cầu lõm cho ảnh ảo không hứng được trên màn chắn và luôn lớn hơn vật. Lưu ý: Thực ra ảnh tạo bởi gương cầu lõm có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo tùy theo vị trí của vật đối với gương. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 34

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC 3. Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm - Chiếu một chùm tia sáng song song tới gương cầu lõm cho chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm F ở trước gương. - Một nguồn sáng nhỏ đặt trước gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp (F) tạo ra một chùm tia sáng phân kì cho chùm phản xạ là chùm sáng song song. Như vậy: Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi một chùm tia sáng tới song song thành chùm tia sáng phản xạ hội tụ vào một điểm và ngược lại biến đổi một chùm tia sáng tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song. 4. Ứng dụng Gương cầu lõm dùng trong đèn pha ô tô, mô tô, đèn pin; gương tập trung năng lượng ánh sáng Mặt Trời. II. PHƯƠNG PHÁP GIẢI Vẽ ảnh của một vật đặt trước gương cầu lõm Áp dụng định luật phản xạ ánh sáng ta có thể vẽ tia tới hay tia phản xạ tại mọi điểm trên gương cầu lõm. Vì mỗi điểm trên gương cầu lõm cũng được coi như một gương phẳng nhỏ (hình 4.1). GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 35

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Lưu ý: Pháp tuyến tại mỗi điểm tới trên gương cầu lõm cũng có đường kéo dài đi qua tâm mặt cầu (hình 4.1). B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Chiếu một chùm tia tới song song lên một gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ là chùm sáng: A. Hội tụ B. Song song C. Phân kì D. Không truyền theo đường thẳng Hướng dẫn giải: Chùm tia tới song song gặp gương cầu lõm có chùm tia phản xạ là chùm sáng hội tụ: Bài 2: Các vật nào dưới đây có thể coi là gương cầu lõm? A. Pha đèn pin B. Pha đèn ô tô C. Gương dùng để thu và hội tụ ánh sáng Mặt Trời D. Cả A, B, C Hướng dẫn giải: - Pha của đèn pin và đèn ô tô được xem như một gương cầu lõm vì nó có mặt lõm phản xạ tốt ánh sáng chiếu tới nó. - Vì gương cầu lõm có tác dụng biến đổi chùm sáng song song thành chùm phản xạ hội tụ tại một điểm nên được dùng để hội tụ ánh sáng Mặt Trời chiếu đến. Bài 3: Phương án nào là sai trong các phương án sau đây? Tác dụng của gương cầu lõm là A. Biến đổi chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm. B. Biến đổi chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song. C. Tạo ảnh ảo lớn hơn vật. D. Biến đổi chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ phân kì. Hướng dẫn giải: - Gương cầu lõm tạo ảnh ảo lớn hơn vật ⇒ Loại đáp án C - Gương cầu lõm biến đổi chùm tia tới: Song song ⇒ Hội tụ Phân kì thích hợp ⇒ Song song ⇒ Loại A và B. Vậy đáp án D đúng. Bài 4: Chọn câu giải thích rõ ràng, đầy đủ nhất. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 36

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Trên hình vẽ, là một thiết bị dùng gương cầu lõm hứng ánh sáng Mặt Trời để đun nước nóng. Thùng nước nóng lên vì: A. Ánh sáng Mặt Trời mang nhiệt. Mặt Trời chiếu tới gương một chùm sáng song song. Gương cầu lõm cho chùm tia phản xạ hội tụ tại vị trí đặt thùng nước, làm cho nhiệt độ tại đó tăng lên cao. B. Ánh sáng chiếu vào thùng nước mạnh lên rất nhiều. C. Chùm phản xạ từ gương hội tụ tại vị trí đặt thùng nước. D. Ánh sáng Mặt Trời mang nhiệt. Hướng dẫn giải: Gương cầu lõm có tác dụng tập trung ánh sáng theo một hướng hoặc một điểm mà ta cần chiếu sáng. Vì vậy, việc sử dụng thiết bị có gương cầu lõm hứng ánh sáng Mặt Trời để đun nước nóng hoạt động dựa vào việc ánh sáng mặt Trời mang nhiệt, khi có chùm sáng song song từ Mặt Trời chiếu đến gương thì gương cầu lõm sẽ cho chùm tia phản xạ hội tụ tại vị trí đặt thùng nước làm cho nhiệt độ tại vị trí đó tăng cao. Bài 5: Vì sao nhờ có pha đèn mà đèn pin lại có thể chiếu sáng được xa hơn so với khi không có pha đèn? A. Vì pha đèn không phản xạ được ánh sáng. B. Vì pha đèn có thể hội tụ ánh sáng tại một điểm ở xa. C. Vì pha đèn có thể tạo ra một chùm phản xạ song song. D. Vì pha đèn làm cho ánh sáng mạnh thêm. Hướng dẫn giải: Đèn nằm ở vị trí thích hợp nên pha đèn có tác dụng tập trung chùm sáng phân kì từ đèn chiếu ra phía sau và biến đổi chùm sáng đó thành một chùm phản xạ song song chiếu thẳng ra phía trước ⇒ Đáp án C đúng. Bài 6: Chọn câu trả lời đúng. Ta biết rằng khi chiếu một chùm tia song song lên một gương cầu lõm thì chùm tia phản xạ sẽ hội tụ tại một điểm ở trước gương. Nếu đặt tại điểm đó một màn chắn nhỏ thì ta sẽ thấy: A. Một vệt sáng. B. Một điểm sáng rõ. C. Không thấy gì khác. D. Màn sáng hơn. Hướng dẫn giải: Chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm ⇒ Giao điểm cắt nhau đó là ảnh thật của điểm sáng ⇒ Trên màn chắn sẽ hiện một điểm sáng ⇒ Đáp án B đúng. Bài 7: Phát biểu nào dưới đây sai? A. Khi vật đặt từ một khoảng cách nào đó trở ra xa thì gương cầu lõm không tạo ra ảnh ảo trong gương. B. Ảnh mà mắt nhìn thấy trong gương cầu lõm không hứng được trên màn chắn, vì đó là ảnh ảo. C. Một vật chỉ khi đặt gần gương cầu lõm thì gương mới tạo được ảnh ảo. D. Bất kì vật đặt ở vị trí nào, gương cầu lõm cũng tạo ra ảnh ảo. Hướng dẫn giải: - Ảnh ảo không hứng được trên màn chắn ⇒ Loại B. - Khi đặt vật trở khoảng cách xa gương cầu lõm sẽ không tạo ra ảnh ảo mà sẽ tạo ra ảnh thật ⇒ Loại B. - Vật đặt gần gương cầu lõm thì tạo ra ảnh ảo ⇒ Loại C GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 37

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Ảnh tạo bởi gương cầu lõm có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo tùy theo vị trí của vật đối với gương ⇒ Chọn phương án D. Bài 8: Chọn câu trả lời đầy đủ nhất. Gương cầu lõm có thể tạo ra ảnh: A. Ảo, lớn hơn vật. B. Ảnh ảo lớn hơn vật khi vật đặt gần sát gương, ảnh thật khi vật ở xa gương. C. Thật. D. Hứng được trên màn chắn. Hướng dẫn giải: Vật đặt sát gương ⇒ Ảnh ảo, cùng chiều với vật. Vật đặt ra xa gương ⇒ Ảnh thật, ngược chiều với vật Vậy đáp án đúng là B Bài 9: Để quan sát ảnh của vật tạo bởi gương cầu lõm thì mắt ta phải đặt ở đâu? A. Ở đâu cũng được nhưng phải nhìn vào mặt phản xạ của gương. B. Ở trước gương. C. Trước gương sao cho chùm tia phản xạ lọt vào mắt. D. Ở trước gương và nhìn vào vật. Hướng dẫn giải: Phải đặt mắt trước gương sao cho chùm tia phản xạ lọt vào mắt thì mới nhìn thấy ảnh của vật qua gương (nếu chùm tia phản xạ không lọt vào mắt thì mắt ta không nhìn thấy được ảnh của vật) ⇒ Đáp án đúng là C Bài 10: Muốn vẽ ảnh của một điểm qua gương cầu lõm thì người ta làm thế nào? Hãy vẽ ảnh của điểm sáng S1 và cho nhận xét về tính chất ảnh. Biết O và D là tâm và đỉnh của gương. Hướng dẫn giải: * Muốn vẽ ảnh của một điểm sáng qua gương cầu lõm, ta thực hiện như sau: Từ điểm sáng đó ta vẽ hai tia tới gương cầu lõm sau đó xác định hai tia phản xạ. Nếu: + Hai tia phản xạ cắt nhau thì giao điểm cắt nhau đó là ảnh thật của điểm sáng. + Hai tia phản xạ không cắt nhau mà đường kéo dài của chúng cắt nhau, giao điểm cắt nhau đó là ảnh ảo của điểm sáng. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 38

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC * Vẽ ảnh của điểm sáng S1 - Vẽ tia tới S1I1 qua O, cho tia phản xạ I1P1 có chiều ngược lại. - Từ S1 vẽ tia sáng đến đỉnh D, cho tia phản xạ DP2 với - Hai tia phản xạ giao nhau tại S1’. S1’ chính là ảnh của điểm sáng S1. * Nhận xét về tính chất ảnh: S1’ là ảnh thật của S1 vì S1’ là giao của hai tia phản xạ nằm ở phía trước gương cầu nên hứng được trên màn. CHỦ ĐỀ 9. TỔNG KẾT CHUYÊN ĐỀ QUANG HỌC A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI 1. Nhận biết ánh sáng – Nguồn sáng và vật sáng - Ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta. - Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng truyền từ vật vào mắt ta. - Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng. Vật sáng gồm nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. Chú ý: Vật đen là vật không tự phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó. 2. Sự truyền ánh sáng - Định luật truyền thẳng của ánh sáng: Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng. - Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng có mũi tên chỉ hướng gọi là tia sáng. - Có 3 loại chùm sáng: + Chùm sáng giao nhau ⇒ chùm sáng hội tụ + Chùm sáng không giao nhau ⇒ chùm sáng song song + Chùm sáng loe rộng ra ⇒ chùm sáng phân kì 3. Ứng dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng - Bóng tối nằm ở phía sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới. - Bóng nửa tối nằm ở phía sau vật cản, chỉ nhận được một phần ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới. - Nhật thực xảy ra khi Trái Đất bị Mặt Trăng che khuất không được Mặt Trời chiếu sáng. Nhật thực toàn phần (hay một phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối (hay bóng nửa tối) của Mặt Trăng trên Trái Đất. - Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất không được Mặt Trời chiếu sáng. 4. Định luật phản xạ ánh sáng - Hình của một vật quan sát được trong gương gọi là ảnh của vật tạo bởi gương. - Hiện tượng phản xạ ánh sáng là hiện tượng ánh sáng bị hắt trở lại khi gặp một bề mặt nhẵn bóng. - Định luật phản xạ ánh sáng: + Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến của gương tại điểm tới. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 39

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC + Góc phản xạ bằng góc tới. 5. Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng - Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn chắn gọi là ảnh ảo. - Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng lớn bằng vật. - Khoảng cách từ một điểm của vật đến gương bằng khoảng cách từ ảnh của điểm đó đến gương. Chú ý: + Ảnh của vật là tập hợp ảnh của tất cả các điểm trên vật. + Các tia sáng từ điểm sáng S tới gương phẳng cho tia phản xạ có đường kéo dài đi qua ảnh ảo S’. 6. Gương cầu lồi - Gương cầu lồi là một phần mặt cầu, phản xạ tốt ánh sáng, có mặt phản xạ nằm phía ngoài mặt cầu. - Ảnh tạo bởi gương cầu lồi là ảnh ảo, nhỏ hơn vật. - Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước. Lưu ý: + Pháp tuyến tại mỗi điểm tới trên gương cầu lồi có đường kéo dài đi qua tâm mặt cầu (Hình 2.3). + Mỗi điểm trên gương cầu lồi được coi như gương phẳng nhỏ. Do đó có thể áp dụng định luật phản xạ ánh sáng tại mỗi điểm trên gương cầu lồi để vẽ tia phản xạ tương ứng với mỗi tia tới. 7. Gương cầu lõm - Gương cầu lõm là một phần mặt cầu, phản xạ tốt ánh sáng, có mặt phản xạ nằm phía trong mặt cầu. - Tác dụng của gương cầu lõm: + Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi một chùm tia tới song song thành một chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm. + Gương cầu lõm có tác dụng biến đổi một chùm tia tới phân kì thích hợp thành một chùm tia phản xạ song song. - Ảnh tạo bởi gương cầu lõm có thể là ảnh thật hoặc ảnh ảo tùy theo vị trí của vật đối với gương. Ảnh ảo ⇒ Cùng chiều với vật Ảnh thật ⇒ Ngược chiều với vật Lưu ý: Pháp tuyến tại mỗi điểm tới trên gương cầu lõm cũng có đường kéo dài đi qua tâm mặt cầu (hình vẽ) GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 40

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC B. BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG Bài 1: Đứng trên trái Đất, trường hợp nào dưới đây ta thấy có nguyệt thực? A. Ban đêm, khi ta đứng không nhận được ánh sáng từ Mặt Trời. B. Ban đêm, khi Mặt Trăng không nhận được ánh sáng từ Mặt Trời vì bị Trái Đất che khuất. C. Khi Mặt Trời che khuất Mặt Trăng, không cho ánh sáng từ Mặt Trăng tới Trái Đất. D. Ban ngày, khi Trái Đất che khuất Mặt Trăng. Hướng dẫn giải: Nguyệt thực là hiện tượng Trái Đất che khuất ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Mặt Trăng. Do đó, khi đứng trên Trái Đất vào ban đêm mới có thể thấy được nguyệt thực. ⇒ Đáp án B đúng Bài 2: Trong các phòng mổ ở bệnh viện, người ta thường dùng một hệ thống gồm nhiều đèn mà không dùng một bóng đèn lớn. Mục đích chính của việc này là gì? A. Dùng nhiều đèn để thu được ánh sáng mạnh phát ra từ những bóng đèn. B. Dùng nhiều đèn để phòng khi có bóng bị cháy. C. Dùng nhiều đèn để tránh hiện tượng xuất hiện các bóng đen. D. Dùng nhiều đèn để không bị chói mắt. Hướng dẫn giải: Dùng nhiều đèn để tránh hiện tượng xuất hiện bóng tối và bóng nửa tối. ⇒ Đáp án C đúng Bài 3: Để giải thích hiện tượng nhật thực, nguyệt thực người ta dựa vào: A. Định luật truyền thẳng của ánh sáng. B. Định luật phản xạ ánh sáng. C. Định luật khúc xạ ánh sáng. D. Cả A, B và C. Hướng dẫn giải: Để giải thích hiện tượng nhật thực, nguyệt thực người ta dựa vào định luật phản xạ ánh sáng ⇒ Đáp án A đúng. Bài 4: Câu trả lời nào dưới đây là sai. Địa phương Y có nhật thực một phần khi địa phương đó: A. nằm trong vùng bóng nửa tối của Mặt Trăng. Ở đó người ta chỉ nhìn thấy một phần Mặt Trời. B. chỉ thấy một phần Mặt Trăng. C. chỉ thấy một phần Mặt Trời. D. bị Mặt Trăng chắn một phần ánh sáng từ Mặt Trời truyền tới. Hướng dẫn giải: Địa phương Y có nhật thực một phần khi ở đó người ta chỉ nhìn thấy một phần Mặt Trời, một phần còn lại bị Mặt Trăng che khuất ⇒ Chọn đáp án B GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 41

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Bài 5: Một nguồn sáng điểm (nguồn sáng rất nhỏ) chiếu vào một vật chắn sáng. Phía sau vật là: A. Bóng tối B. Bóng nửa tối C. Cả bóng tối lẫn bóng nửa tối. D. Bóng tối và bóng nửa tối xen kẽ nhau Hướng dẫn giải: Nguồn sáng hẹp (hay nhỏ) ⇒ bóng tối Nguồn sáng rộng (hay lớn) ⇒ bóng tối và bóng nửa tối ⇒ Đáp án A đúng. Bài 6: Trên bức tường ngăn cách hai phòng Quang và Dũng có một lỗ thông nhỏ. Ban đêm, phòng của Quang đóng kín, không bật đèn. Trường hợp nào sau đây mắt của Quang nhận biết được có ánh sáng? A. Đèn phòng Dũng không được bật sáng. B. Đèn phòng Dũng được bật sáng. C. Đèn phòng Dũng sáng, Dũng lấy tờ bìa che kín lỗ nhỏ. D. Đèn phòng Dũng sáng, lỗ nhỏ không bị che nhưng Quang nhắm kín hai mắt. Hướng dẫn giải: - Đèn phòng Dũng không được bật sáng ⇒ không có ánh sáng từ lỗ thông nhỏ truyền đến mắt ⇒ mắt không nhận biết được ánh sáng. - Đèn phòng Dũng sáng, Dũng lấy tờ bìa che kín lỗ nhỏ ⇒ ánh sáng bị vật cản che khuất ⇒ mắt không nhận biết được ánh sáng. - Đèn phòng Dũng sáng, lỗ nhỏ không bị che nhưng hai mắt không mở ⇒ không có ánh sáng truyền đến mắt ⇒ mắt không nhận biết được ánh sáng. - Đèn phòng Dũng được bật sáng ⇒ có ánh sáng truyền đến mắt ⇒ mắt nhận biết được ánh sáng ⇒ Đáp án B đúng. Bài 7: Nguồn sáng là vật có đặc điểm nào sau đây? A. Hắt lại ánh sáng chiếu đến nó B. Để ánh sáng truyền qua nó C. Tự nó phát ra ánh sáng D. Truyền ánh sáng đến mắt ta Hướng dẫn giải: Nguồn sáng có đặc điểm là nó tự phát ra ánh sáng ⇒ Chọn đáp án C Bài 8: Để nhìn thấy một vật thì: A. Vật ấy phải được chiếu sáng B. Vật ấy phải là nguồn sáng C. Phải có các tia sáng đi từ vật đến mắt. D. Vật vừa là nguồn sáng, vừa là vật được chiếu sáng. Hướng dẫn giải: Điều kiện để mắt ta nhìn thấy một vật là phải có ánh sáng truyền từ vật vào mắt ⇒ Chọn đáp án C. Bài 9: Vật nào dưới đây được xem là nguồn sáng? A. Ngọn nến đang cháy B. Bóng đèn bị cháy dây tóc C. Mặt Trăng D. Chiếc đàn ghi ta Hướng dẫn giải: Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng - Bóng đèn bị cháy dây tóc, chiếc đàn ghi ta không tự phát ra ánh sáng ⇒ Chúng là vật sáng . - Mặt Trăng không tự phát ra ánh sáng. Mặt Trăng hắt lại ánh sáng từ Mặt Trời chiếu vào nó ⇒ Mặt Trăng là vật sáng ⇒ Đáp án đúng là A. Chú ý: Bóng đèn đang phát sáng là nguồn sáng còn bóng đèn bị cháy dây tóc thì là vật sáng. Bài 10: Chùm ánh sáng phát ra từ một đèn pin là chùm tia: A. Hội tụ B. Song song C. Không song song, hội tụ, phân kì D. Phân kì Hướng dẫn giải: Chùm ánh sáng phát ra từ đèn pin càng ngày càng loe rộng ra nên là chùm tia phân kì. ⇒ Đáp án D đúng GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 42

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Bài 11: Trong một môi trường trong suốt nhưng không đồng tính thì ánh sáng: A. luôn truyền theo đường thẳng B. luôn truyền theo một đường cong C. luôn truyền theo đường gấp khúc D. có thể truyền theo đường cong hoặc đường gấp khúc Hướng dẫn giải: Trong một môi trường trong suốt nhưng không đồng tính thì ánh sáng có thể truyền theo đường cong hoặc đường gấp khúc ⇒ Đáp án D đúng Bài 12: Chọn câu trả lời sai. Định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng được ứng dụng trong các trường hợp nào dưới đây? A. Kiểm tra đội ngũ bằng cách ngắm xem hàng dọc, hàng ngang đã thẳng chưa. B. Kẻ đường thẳng trên giấy. C. Để ngắm đường thẳng trên mặt đất, dùng các cọc tiêu (ngành đo đạc). D. Để tạo ảnh trong bóng tối. Hướng dẫn giải: Kẻ đường thẳng trên giấy chỉ cần dùng thước, không cần sử dụng đến định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng ⇒ Chọn đáp án B. Bài 13: Dùng ống rỗng, cong để quan sát thì không thấy dây tóc bóng đèn pin phát sáng vì: A. ánh sáng từ dây tóc không truyền đi theo ống cong. B. ánh sáng phát ra từ mắt ta không đến được bóng đèn. C. ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyền đi theo đường thẳng mà ống rỗng lại cong. D. ánh sáng phát ra từ dây tóc chỉ truyền bên ngoài ống. Hướng dẫn giải: Dùng ống rỗng, cong để quan sát thì không thấy dây tóc bóng đèn pin phát sáng vì ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyền đi theo đường thẳng mà ống rỗng lại cong ⇒ ánh sáng không truyền được đến mắt ⇒ Chọn đáp án C. Bài 14: Nội dung định luật truyền thẳng của ánh sáng là: A. Trong mọi môi trường ánh sáng truyền theo một đường thẳng. B. Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền theo đường thẳng. C. Trong các môi trường khác nhau, đường truyền của ánh sáng có hình dạng khác nhau. D. Khi truyền từ môi trường này sang môi trường khác, ánh sáng truyền theo một đường thẳng. Hướng dẫn giải: Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền theo đường thẳng ⇒ Chọn đáp án B Bài 15: Phát biểu nào là sai trong các phát biểu sau đây khi nói về chùm sáng song song? A. Trong chùm sáng song song, các tia sáng không thể xuất phát từ một điểm. B. Trong chùm sáng song song, các tia sáng không giao nhau. C. Trong chùm sáng song song, các tia sáng luôn song song với nhau. D. Trong chùm sáng song song, các tia sáng luôn vuông góc với nhau. Hướng dẫn giải: Chùm sáng song song ⇒ Các tia sáng không giao nhau ⇒ Các tia sáng không xuất phát từ một điểm ⇒ Chọn đáp án D. Bài 16: Chiếu một tia tới lên một gương phẳng. Biết góc phản xạ i’ = 150. Góc tạo bởi tia tới và tia phản xạ là: A. 300 B. 450 C. 600 D. 150 Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 43

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Theo định luật phản xạ ánh sáng: - Góc tạo bởi tia tới và tia phản xạ là góc SIR Ta có: - Vậy góc tạo bởi tia tới và tia phản xạ bằng 300. ⇒ Đáp án A đúng Bài 17: Chiếu một tia sáng SI đến gương phẳng với góc tới i. Quay gương một góc α quanh trục trùng với mặt gương qua I và vuông góc với tia tới. Tia phản xạ sẽ quay một góc là: A. α cùng chiều quay của gương B. α ngược chiều quay của gương C. 2α cùng chiều quay của gương D. 2α ngược chiều quay của gương Hướng dẫn giải: - Gọi IN là pháp tuyến lúc gương chưa quay IN’ là pháp tuyến khi gương đã quay một góc α IR là tia phản xạ lúc gương chưa quay IR’ là tia phản xạ khi gương đã quay một góc α - Vì gương quay một góc α nên * Chứng minh khi gương quay một góc α thì pháp tuyến cũng quay một góc α Ta có: Từ (1) (2) suy ra: Trang 44 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC Vậy khi gương quay một góc α thì pháp tuyến cũng quay một góc α đến vị trí IN’ * Theo định luật phản xạ ánh sáng: Ta có: Vậy tia phản xạ sẽ quay một góc là 2α Theo hình vẽ ta thấy tia phản xạ quay theo chiều quay của gương Vậy đáp án đúng là C Bài 18: Nhận xét nào dưới đây là sai khi so sánh tác dụng của gương phẳng với một tấm kính phẳng? A. Gương phẳng và tấm kính phẳng đều tạo được ảnh của vật trước chúng. B. Ta không thể thấy được các vật ở phía bên kia tấm kính. C. Nhìn vào gương phẳng ta không thể thấy được các vật ở phía sau của gương. D. Nhìn vào tấm kính ta thấy được vật ở phía sau nó Hướng dẫn giải: Một tấm kính phẳng có tác dụng gần giống một gương phẳng là tạo ra ảnh ảo của một vật đặt trước nó và cho ta nhìn thấy các vật ở phía bên kia tấm kính ⇒ Chọn đáp án B. Bài 19: Hiện tượng nào dưới đây là hiện tượng phản xạ ánh sáng? A. Nhìn thấy bóng cây trên sân trường. B. Nhìn thấy quyển vở trên bàn. C. Nhìn thấy con cá trong bể nước to hơn so với quan sát ở ngoài không khí. D. Nhìn xuống mặt nước thấy cây cối ở bờ ao bị mọc ngược so với cây cối trên bờ. Hướng dẫn giải: Mặt nước được xem như một gương phẳng nên khi có tia sáng đi đến mặt nước thì có hiện tượng phản xạ ⇒ Đáp án D đúng Bài 20: Ảnh của một điểm sáng S đặt trước gương phẳng được tạo bởi: A. Giao nhau của các tia phản xạ. B. Giao nhau của các tia tới. C. Giao nhau của đường kéo dài các tia phản xạ. D. Giao nhau của đường kéo dài các tia tới. Hướng dẫn giải: Ảnh của một điểm sáng S đặt trước gương phẳng được tạo bởi giao nhau của đường kéo dài các tia phản xạ ⇒ Đáp án C đúng Bài 21: Một vật sáng có dạng một đoạn thẳng đặt vuông góc với gương phẳng, ảnh của vật sáng đó qua gương phẳng ở vị trí như thế nào? A. Song song với vật B. Cùng phương cùng chiều với vật C. Vuông góc với vật D. Cùng phương ngược chiều với vật Hướng dẫn giải: Theo tính chất đối xứng của ảnh qua gương phẳng ⇒ Khi đặt vật vuông góc với mặt gương sẽ cho ảnh ảo, cùng phương nhưng ngược chiều với vật ⇒ Đáp án D đúng. Bài 22: Cho điểm sáng S trước gương phẳng cách ảnh S’ của nó qua gương một khoảng 80cm. Ảnh S’ của S tạo bởi gương phẳng nằm cách gương một khoảng là: A. 40cm B. 160cm C. 20cm D. 10 cm Hướng dẫn giải: GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 45

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC - Ảnh S’ đối xứng với S qua gương phẳng nên: SS’ vuông góc với gương tại H và SH = S’H (1) - Theo đề bài điểm sáng S cách ảnh S’ qua gương một Khoảng là 80cm tức là SS’ = 80cm Mà SS’ = SH + S’H = 80cm (2) Từ (1) (2) Vậy ảnh S’ của S tạo bởi gương phẳng nằm cách gương một khoảng là 40 (cm) ⇒ Đáp án A đúng. Bài 23: Một người cao 1,6m ban đầu đứng ngay dưới bóng đèn nhỏ S được treo ở độ cao 3,2m. Khi người đó đi được 1m thì bóng đỉnh đầu in trên mặt đất di chuyển được một đoạn là: A. 1m B. 2m C. 4m D. 0,5m Hướng dẫn giải: - Giả sử AB là chiều cao của người (AB = 1,6 m) SB là độ cao của bóng đèn so với mặt đất (SB = 3,2m) - Ta có: Hay A là trung điểm của SB - Theo đề bài: Ban đầu bóng của đỉnh đầu tại B. Khi người di chuyển từ B đến B’ một đoạn BB’ = 1m thì đỉnh đầu cũng di chuyển một đoạn AA’ = BB’ = 1m. Khi đó bóng của đỉnh đầu di chuyển một đoạn BB”. - Xét SBB” có: A là trung điểm của SB và AA’ // BB” ⇒ AA’ là đường trung bình trong SBB” ⇒ AA' = 1/2 BB\" ⇒ BB\" = 2.AA' = 2.1 = 2 m. Đáp án đúng là B. Bài 24: Phát biểu nào dưới đây là đúng? A. Ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng không hứng được trên màn gọi là ảnh ảo. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 46

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC B. Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng hứng được trên màn gọi là ảnh ảo. C. Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng có thể trực tiếp sờ được. D. Ảnh của vật do gương phẳng tạo ra là một nguồn sáng. Hướng dẫn giải: Ảnh của vật tạo bởi gương phẳng là ảnh ảo ⇒ không hứng được trên màn Ảnh của vật không sờ được, không tự phát ra ánh sáng ⇒ Đáp án A đúng Bài 25: Chiếu một tia tới có hướng SI có hướng nằm ngang lên một gương phẳng treo thẳng đứng như hình vẽ. Giữ nguyên tia tới, hỏi gương phải quay như thế nào quanh điểm treo để tia phản xạ có hướng thẳng đứng xuống dưới? A. Gương quay sang trái và nghiêng một góc 450 đối với tia tới SI. B. Gương quay sang phải 450 đối với tia tới SI. C. Gương nghiêng sang trái 300. D. Gương phải nằm ngang. Hướng dẫn giải: * Vẽ vị trí đặt gương - Từ I ta vẽ tia phản xạ hướng thẳng đứng có chiều từ trên xuống dưới. - Từ I vẽ tia phân giác IN của góc SIR - Tia phân giác IN chính là đường pháp tuyến của gương tại điểm tới I. - Từ I vẽ đường thẳng xy vuông góc với IN. - Vị trí đường thẳng xy chính là vị trí đặt gương khi tia phản xạ hướng thẳng đứng xuống dưới. - Vì tia tới nằm ngang, tia phản xạ hướng thẳng đứng xuống dưới nên (1) - Theo định luật phản xạ ánh sáng: (2) Từ (1) (2) ⇒ - Vì tia phản xạ vuông góc với gương nên GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 47

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC ⇒ * Lúc đầu tia tới SI vuông góc với gương nên góc hợp bởi tia tới và gương là 900. Lúc sau, khi quay gương thì góc hợp bởi tia tới và gương là bằng 450 Vậy gương quay đi một góc bằng 900 – 450 = 450 so với vị trí lúc đầu. Từ hình vẽ ta thấy gương quay sang trái đối với tia SI ⇒ Đáp án đúng là A. Bài 26: Lần lượt đặt ngọn nến trước gương cầu lồi, gương cầu lõm, gương phẳng. Chọn câu sai: A. Kích thước ảnh của ngọn nến qua gương phẳng nhỏ hơn qua gương cầu lõm. B. Kích thước ảnh của ngọn nến qua gương cầu lồi nhỏ hơn qua gương cầu lõm. C. Kích thước ảnh của ngọn nến qua gương cầu lồi nhỏ hơn qua gương phẳng. D. Kích thước ảnh của ngọn nến qua gương cầu lõm và gương cầu lồi là bằng nhau. Hướng dẫn giải: Gương phẳng ⇒ ảnh bằng vật Gương cầu lồi ⇒ ảnh nhỏ hơn vật Gương cầu lõm ⇒ ảnh lớn hơn vật ⇒ Chọn đáp án D Bài 27: Không dùng gương cầu lõm để quan sát những vật ở phía sau xe ô tô, xe máy vì: A. Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn vật. B. Gương cầu lõm hội tụ ánh sáng Mặt Trời chiếu vào người lái xe. C. Vùng quan sát được trong gương cầu lõm nhỏ hơn so với gương cầu lồi D. Gương cầu lõm chỉ tạo ra ảnh ảo đối với những vật ở gần gương. Hướng dẫn giải: Không dùng gương cầu lõm để quan sát những vật ở phía sau xe ô tô, xe máy vì vùng quan sát được trong gương cầu lõm nhỏ hơn so với gương cầu lồi. Bài 28: Gương có tác dụng biến đổi một chùm tia tới song song thành chùm tia phản xạ hội tụ là gương gì? B. Gương cầu lồi C. Gương cầu lõm D. Cả B và C A. Gương phẳng Hướng dẫn giải: Đáp án C đúng Bài 29: Ảnh của một ngọn nến đang cháy quan sát được trong gương cầu lồi có chiều như thế nào? A. Ảnh có lúc cùng chiều, có lúc ngược chiều với chiều của ngọn nến. B. Ảnh ngược chiều với chiều của ngọn nến. C. Ảnh cùng chiều với chiều của ngọn nến. D. Phụ thuộc vào vị trí đặt ngọn nến. Hướng dẫn giải: Ảnh tạo bởi gương cầu lồi là ảnh ảo, nhỏ hơn vật, cùng chiều với vật ⇒ Đáp án C đúng Bài 30: Trong pha đèn pin người ta lắp một gương cầu lõm để phản xạ ánh sáng phát ra từ dây tóc bóng đèn. Vậy chùm sáng phản xạ là chùm tia gì để ánh sáng được chiếu đi xa mà vẫn rõ? A. Chùm tia hội tụ B. Chùm tia phân kì C. Chùm tia song song D. Cả A hoặc C. Hướng dẫn giải: Trong pha đèn pin người ta lắp một gương cầu lõm để phản xạ ánh sáng phát ra từ dây tóc bóng đèn. chùm sáng phản xạ là chùm tia song song nên ánh sáng được chiếu đi mà vẫn nhìn rõ. Bài 31: Cho hình vẽ bên. GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600 Trang 48

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC a) Hãy vẽ tia tới xuất phát từ S đến gặp gương phẳng và phản xạ lại từ R (trình bày cách vẽ). b) Giả sử cho góc hợp bởi tia tới với mặt gương là 600. Hãy tính góc tới và góc phản xạ. ĐS: Vậy góc tới và góc phản xạ đều bằng 300. Hướng dẫn giải: a) Cách vẽ: - Vẽ ảnh S’ đối xứng với S qua gương, SS’ vuông góc với gương tại H. - Nối S’ và R cắt gương tại I thì I là điểm tới. - Nối SI ta có tia tới, IR chính là tia phản xạ. b) Từ I ta dựng pháp tuyến N vuông góc với gương. Ta có: Mà Theo định luật phản xạ ánh sáng: Vậy góc tới và góc phản xạ đều bằng 300. Bài 32: Chiếu một tia sáng SI hợp với phương nằm ngang một góc 600 (như hình vẽ). Tia phản xạ IR có phương nằm ngang, chiều từ phải sang trái. a) Vẽ vị trí đặt gương (trình bày cách vẽ) b) Tính góc tới, góc phản xạ. ĐS: Vậy góc tới và góc phản xạ bằng 300. Hướng dẫn giải: Trang 49 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600

CHUYÊN ĐỀ BÀI TẬP VẬT LÝ 7 CHUYÊN ĐỀ I. QUANG HỌC a) ∗ Vẽ tia phản xạ: Từ I vẽ tia phản xạ IR có phương nằm ngang, chiều từ phải qua trái. ∗ Vẽ vị trí đặt gương: - Từ I vẽ tia phân giác IN của góc SIR. - Tia phân giác IN chính là đường pháp tuyến của gương tại điểm tới I. - Từ I vẽ đường thẳng xy vuông góc với IN - Đường thẳng xy chính là vị trí đặt gương. b) Ta có góc hợp bởi tia tới SI và tia phản xạ IR là góc SIR bằng 600 Vì IN là tia phân giác góc SIR nên ta có: Vậy góc tới và góc phản xạ bằng 300. Bài 33: Đặt hai gương phẳng G1 và G2 có mặt phản chiếu quay vào nhau và tạo thành một góc vuông. Chiếu một tia sáng SI bất kì vào gương G1 (hình vẽ). Hãy vẽ đường đi của tia sáng qua G1 và G2. Tia phản xạ qua G2 có phương như thế nào đối với tia tới SI? ĐS: tia phản xạ JR song song với tia tới SI. Hướng dẫn giải: ∗ Vẽ đường đi của tia sáng qua G1 và G2. Trang 50 GV : Trần Văn Hùng – Phone, Zalo: 0387 123 600