ທິດສະດີການເມືອງ2

ການຂາດຫນັງສືປະກອບການຄ້ິົນຄວ້າອ້າງອີງດ້ວຍເຫດນ້ິີເອງຄວາມຄິດຂອງ Gramsci ກຽ່ ວກບັ ລດັ ເຖິງແມ່ນວ່າ ຈະມລີ ັກສະນະແປກໃໝ່ ແລະ ມີປະໂຫຍດຢ່າງຍ່ືິງກຕາມແຕ່ກຍັງຫາໄດ້ມລີ ກັ ສະນະເປັນກອບທິດສະດີ ຫື ແນວ ຄວາມຄິດທື່ີມແີ ບບແຜນແນ່ນອນແຕ່ຢາ່ ງໃດ. ການຊ່ວຍເຫອື ຂອງ Gramsci ທື່ມີ ຕີ ່ືທິດສະດີລດັ ແນວມາກຊດິ ແລະ ນໂີ ອມາກຊິດ ກຄື ການທື່ີທ່ານນາ ເອົາຄວາມຄິດຂອງ Marx ກ່ຽວກັບເລື່ອງການເມືອງ ແລະ ແນວປະຕິບັດທາງການເມືອງທ່ືີບື່ໄດ້ເວົິ້າເຖິງຢ່າງຊັດ ເຈນ ມາຕີຄວາມໃຫ້ເປັນແນວຄິດທ່ືີມີລະບຽບແບບແຜນ ແລະ ມີຄວາມເລິກຫາຍຂຶ້ິນແຕ່ຖ້າເບິ່ືງໃນແງ່ການ ພັດທະນາ ທິດສະດີລດັ ຕາມແນວການສກຶ ສາຂອງສານກັ ນິີ້ແລ້ວບົດບາດສາຄັນຂອງ Gramsci ກຄກື ານໃຫຄ້ ວາມ ສາຄັນແກ່ປັດໄຈທາງການເມືອງໃນແງທ່ ່ືີເປນັ ກິດຈະກາຊື່ຶງມີຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນຕັວມັນເອງ (autonomy) ບ່ືໄດ້ຖືກການົດໂດຍປັດໄຈອື່ນໆ ເຊັື່ນ ການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນ ຫື ວິຖີການຜະລິດສະເໝີໄປ (ເບິ່ືງ Carnoy, 1984: 65) ດັື່ງນັິ້ນ,ໃນການວິເຄາະສະພາບເສດຖະກິດການເມອື ງຂອງສັງຄມົ ທນຶ ນິຍົມ Gramsci ຈຶື່ງເນັ້ິນໜັກ ບົດບາດຂອງລັດໃນດ້ານຕ່າງໆເປັນຢ່າງຫາຍກ່າວອີກຢ່າງໜຶ່ືງກຄື ທ່ານໃຫ້ຄວາມສາຄັນແກ່ລັດໃນຖານະໂຄງສ້າງ ສ່ວນເທິງຫາຍພໆກບັ ໂຄງສາ້ ງສວ່ ນລຸມຂອງລະບົບທຶນນຍິ ົມ. ທ່ານ ແກມຊີ( Gramsci) ເບິ່ືງລັດໃນແງ່ທ່ືີເປັນສູນລວມ (entire complex) ຂອງກິດຈະກາໃນແງ່ ປະຕບິ ັດ ແລະ ໃນແງທ່ ດິ ສະດີຊຶື່ງຊົນຊ້ັິນທ່ືີຄອງອານາດບື່ພຽງແຕ່ຈະໃຊ້ສາລັບອາ້ ງຄວາມຖກື ຕ້ອງ ແລະ ດາລົງໄວ້ ຊຶື່ງອ ານາດຄອບງ າຫາກແຕ່ຍັງໃຊ້ເກ່ຍກອມໃຫ້ຜູ້ຢູ່ໃຕ້ການປົກຄອງຍອມຮັບອ ານາດຂອງຕົນອີກດ້ວຍ (Gramsci, 1980:244) ສງືິ່ ທໜື່ີ ້າສງັ ເກດຈາກທດັ ນະດ່ືັງກ່າວກຄື ການເນັນ້ິ ເຖງິ ບດົ ບາດຂອງລັດໃນການຄອບງາ ແລະ ປຸກຝັງຄວາມຄິດແກ່ຄົນທ່ີືຢູ່ໃຕ້ການປົກຄອງໃຫ້ຍອມຮັບອານາດຊ່ືຶງ Gramsci ຮຽກວ່າການຄອງຄວາມ ເປັນໃຫຍ່ (hegemony) ຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ນີິ້ທ່ານໄດ້ພັດທະນາຂຶ້ິນມາຈາກແນວ ຄວາມຄິດຂອງ Marx ແລະ Engel ຊຶື່ງປາກົດຢູ່ໃນ The German Ideology ໂດຍທ່ືົວໄປ Gramsci ໃຊ້ ຄາວ່າການຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ໃນ 2 ລັກສະນະຄວາມຫມາຍ ໃນລັກສະນະທາອດິ ໝາຍເຖິງຂະບວນການທ່ືີກຸ່ມ ໃດກຸ່ມໜຶື່ງ (fraction) ຂອງຊົນຊັ້ິນທ່ືີຄອງອານາດດາເນີນການຄວບຄຸມກຸ່ມພັນທະມິດອື່ນໆໃນຊົນຊັນິ້ ດຽວກັນ ໂດຍອາໄສຄວາມເປັນຜູ້ນາດ້ານສິນລະທາ ແລະ ດ້ານສະຕິປັນຍາ ສ່ວນໃນລັກສະນະທ່ືີສອງ ຄາໆນີິ້ໝາຍເຖິງ ລັກສະນະຄວາມສ າພັນລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນທ່ືີໃຊ້ອານາດຄອບງາ (dominant) ແລະ ຊົນຊັິ້ນທື່ີຖືກຄອບງາ (dominated) ໃນແງນ່ ິ້ີ ຊົນຊ້ິັນທື່ຄີ ອງອານາດພະຍາຍາມໃຊ້ຄວາມເປັນຜູ້ນາຂອງຕົນໃນດ້ານການເມືອງສິນລະທາ ແລະ ສະຕິປັນຍາປຸກຝັງໂລກະທັດທັງໃນມຸມແຄບ ແລະ ມຸມກວ້າງ ແລະ ວາງກອບຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມ ຕ້ອງການໃຫ້ແກ່ກຸ່ມຄົນຊັິ້ນລມຸ (Carnoy, 1984 : 69-70) ແຕ່ຢ່າງໃດກດີບ່ືວ່າຈະໃຊ້ໃນຄວາມຫມາຍໃດຄາ ວາ່ ການຄອງຄວາມເປນັ ໃຫຍ່ກສະທ້ອນເຖິງລກັ ສະນະການຄອບງາທາງຄວາມຄິດເພ່ືອໃຫ້ຍອມຮັບອານາດນນ້ິັ ເອງ ໃນທັດສະນະຂອງ Gramsci ສັງຄົມທຸກສັງຄົມຈະປະກອບຂຶິ້ນດ້ວຍສ່ວນສາຄັນຢູ່ 2 ສ່ວນ ຄື ປະຊາ ສັງຄົມ ຫື ສັງຄົມພົນລະເຮືອນ (civil society) ກັບສັງຄົມການເມືອງ (political society) ໃນສ່ວນຂອງປະ ຊາສັງຄົມນັ້ິນເປັນກິດຈະກາ ແລະ ອົງກອນຂອງປະຊາຊົນທື່ີຮຽກໄດ້ວ່າພາກເອກະຊົນ (private) ສາລັບສັງຄົມ ການເມືອງຄືສ່ວນທ່ືີຮຽກວ່າເປັນເລື່ອງຂອງລັດຖະບານ (government) ເມື່ອເບິ່ືງໃນມມຸ ກວ້າງລັດຈະປະກອບ ຂິຶ້ນດວ້ ຍທງັ ປະຊາສງັ ຄມົ ແລະ ສງັ ຄົມການເມືອງ ໂດຍ Gramsci ຮຽກລດັ ໃນສ່ວນທ່ືີກຽ່ ວຂ້ອງກັບປະຊາສັງຄົມ ວ່າລັດດ້ານຈາລິຍະທາ (ethical state) ຫື ລັດດ້ານວັດທະນະທາ (cultural state) ສ່ວນລັດໃນແງ່ຂອງ ສັງຄົມການເມືອງນັ້ິນເປັນລັດໃນຄວາມຫມາຍແຄບຄື ລັດຖະບານ ຫື ກົນໄກໃນການບັງຄັບຂອງລັດຖະບານ (1980 : 263, 258). ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 45 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ລັດຈະສະແດງບົດບາດຕົນເອງຢູ່ໃນ 2 ລັກສະນະ ຄື ການຄອບງາຄວາມຄິດໂດຍການຄອງຄວາມເປັນ ໃຫຍ່ກັບການໃຊ້ອານາດບັງຄັບຂ່ົືມຂູ່ໂດຍກົງ ໃນລັກສະນະທາອິດເປັນການສະແດງບົດບາດໃນດ້ານການໃຫ້ການ ສຶກສາ ໃນແງນ່ ິ້ີລັດຈະມຸ້ງຫື່ຫອມປັບປຸງຄວາມຄິດ ແລະ ສິນລະທາຂອງມວນຊນົ ໃຫສ້ ອດຄອງກບັ ພັດທະນາການ ຂອງກນົ ໄກໃນການຜະລິດແບບທນຶ ນິຍົມໂດຍອາໄສເຄື່ອງມືຕ່າງ ໆ ເຊ່ນືັ : ກົດຫມາຍ, ໂຮງຮຽນ, ສານ ແລະ ອ່ນື ໆ ລັດໃນຖານະຜູ້ໃຫ້ການສກຶ ສາ (educator) ຈງືຶ່ ສາ້ ງອາລິຍະທາແບບໃໝ່ຂ້ນິຶ ມາເພື່ອໃຫ້ຮັບກັບວິຖີການຜະລິດທື່ີ ຄອບງາສັງຄົມຢູ່ ລັດໃນແງ່ນ້ິີຍັງມີຖານະເປັນເຄື່ອງມໃື ນການສາ້ ງຄວາມຖືກຕ້ອງໃຫ້ແກ່ ແລະ ໃນການເລັ່ືງລັດໃຫ້ ເ ກ ີ ດ ສັ ງຄົ ມ ທຶ ນນິຍົ ມ ຂຶ ິ້ນ ມ າລວມທ ັ ງ ໃນການ ຮັ ບເອົ າ ວິທີ ການບ ລິ ຫ ານ ແ ບບ ໃໝ່ເ ຂົ້ິ າມ າອີ ກດ້ ວຍນ້ິີ ຄື ລັ ດໃນ ລັກສະນະທ່ືີຮຽກວ່າລັດດ້ານຈາລິຍະທາ ຫື ລັດດ້ານວັດທະນະທາຫນ້າທ່ືີຂອງລັດໃນດ້ານນີິ້ກຄືການຍົກລະດັບ ຄວາມຄິດດ້ານຈາລິຍະທາ ແລະ ວັດທະນະທາຂອງປະຊາຊົນໃຫ້ເຂົ້ິາກັນໄດ້ກັບພະລັງການຜະລິດແບບທຶນນິຍມົ ອັນເປັນການສອດຄ່ອງກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັ້ິນທ່ືີຄອງອານາດນັິ້ນເອງ (Gramsci, 1980:242, 246- 247, 258) ໃນລັກສະນະທ່ືີສອງລັດອາດຈະໃຊ້ການຄວບຄຸມບັງຄັບໂດຍກົງໃນລັກສະນະທີ່ືເປັນລັດຕາຫວດ (gendarme nightwatchman state) ນັິ້ນຄືລັດໃຊ້ອານາດຜະເດັດການໂດຍກົງ (Gramsci, 1980 : 262-263). ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມນ້ິັນ ຊົນຊັ້ິນທຸກຍາກໄດ້ເຂົ້ິາມາຄອບງາສັງຄົມ ແລະ ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມຍອມຮັບຄາ່ ນຍິ ມົ ທາງເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມຂອງຕນົ ໂດຍການຂະຫຍາຍຂອບເຂດອານາດຂອງຊົນຊນິ້ັ ຕນົ ອອກໄປທງັ ໃນທາງເຕັກ ນິກແລະ ທາງອຸດົມການການທາໃຫ້ສັງຄົມຍອມຮັບຄວາມເປັນໃຫຍ່ຂອງຊົນຊັິ້ນລະດົມພຜີທ່ືີຄອງອານາດນັິນ້ ຈະ ໃຊ້ທັງວິທີທາງການເມືອງໂດຍກົງ ແລະ ວິທີການທາງສັງຄົມໃນດ້ານການເມືອງຊົນຊັິ້ນທື່ີຄອງອານາດຈະສ້າງພັກ ການເມອື ງຂ້ຶິນມາໂດຍພັກດື່ັງກາ່ ວຈະເຂົິ້າໄປຈັດຕິ້ັງລດັ ຖະບານ ແລະ ເລອື ກສັນບຸກຄະລາກອນຂອງລັດລວມທັງຜູ້ ນາໃນປະຊາສງັ ຄມົ ແລະ ໃນສງັ ຄມົ ການເມືອງຊົນຊ້ິັນທື່ີຄອງອານາດຈື່ຶງສາມາດໃຊ້ລດັ ແລະ ກົນໄກຂອງລັດຄອບງ າຄວາມຄິດຂອງຄົນສ່ວນໃຫຍ່ໃນສັງຄົມໄດ້ ໃນດ້ານສັງຄົມຊົນຊັິ້ນລະດົມຜີກອາດຈະໃຊ້ສະມາຄົມ ຫື ອົງກອນ ເອກະຊົນທ່ືົວໄປຫ່ືຫອມຄວາມຄິດຂອງມວນຊົນໃຫ້ສອດຄ່ອງກບັ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິນ້ ຕົນໄດ້ໃນເວລາດຽວ ກນັ (ເບງ່ືິ Gramsci, 1980 : 227, 259-261). ຮອ່ ງຮອຍຄວາມຄດິ ແລະ ທດັ ສະນະກ່ຽວກບັ ລດັ ຂອງນກັ ທິດສະດີມາກຊິດ ຍຸກຄາສຊິກ ທື່ີກາ່ ວມາແລ້ວ ເຖງິ ແມ່ນຈະມຈີ ຸດອ່ອນກົງທ່ືີບື່ໄດ້ສະເໜທີ ິດສະດີຢ່າງເປັນແບບແຜນ ແລະ ມີເອກະພາບກຕາມທັງນ້ິີເປັນເພາະບົດ ຂຽນຂອງບຸກຄົນທັງສີບ່ື ່ືໄດ້ມຸ້ງພິຈາລະນາເຖິງບັນຫາທດິ ສະດີລັດໂດຍກົງຫາກແຕ່ເນັນິ້ ການສຶກສາວິເຄາະສະເພາະ ກລະນີໃດກລະນີໜຶື່ງເທົື່ານັິ້ນ ແຕ່ເຖິງແນວນັິ້ນຮ່ອງຮອຍຄວາມຄິດ ແລະ ທັດສະນະດັື່ງກ່າວກໄດ້ວາງຮາກຖານ ສາລັບການພັດທະນາທິດສະດີລັດຂຶິ້ນໃນພາຍຫັງ ດັື່ງນັິ້ນ, ຈະໄດ້ເຫັນໃນສ່ວນຕ່ືໄປວ່າທິດສະດີລັດແນວນີໂອ ມາກຊິດທັງຫາຍທື່ີພົບເຫັນຢູ່ນິັ້ນໄດ້ປັບປງຸ ມາຈາກແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດຂອງມາກຊິດ ຍຸກຄາສຊິກທັງໂດຍ ກງົ ແລະ ໂດຍອ້ອມແທບທງັ ນິັນ້ . 2.ທິດສະດີລັດແນວມາກຊດິ ແລະ ນີໂອມາກຊດິ ຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ ໃນຊ່ວງຫັງສົງຄາມໂລກເທື່ອທີື່ 2 ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິື່ງນັບແຕ່ປີ1950 ເປັນຕົ້ິນມາຮ່ອງຮອຍຄວາມຄິດ ກ່ຽວກັບລັດໃນລະບົບທຶນນິຍົມຊຶ່ືງປະກົດຢູ່ໃນງານຂຽນຂອງມາກຊິດ ໃນຍຸກຄາສຊິກໄດ້ຖືກນາມາຂະຫຍາຍ ຄວາມ ແລະ ພດັ ທະນາຂຶ້ິນເປັນກອບທດິ ສະດີກ່ຽວກັບລັດຂ້ຶິນເລືມີ່ ໃນເບອິ້ື ງຕິົ້ນພາລະກດິ ໃນການສາ້ ງທິດສະດີລັດ ເພື່ອໃຊອ້ ະທບິ າຍເຖິງບົດບາດຂອງລັດໃນລະບບົ ເສດຖະກິດແບບທຶນນິຍົມນ້ິັນຖືເປັນງານຂອງນັກທິດສະດີທື່ີຢູ່ໃນ ແວດວົງ ຫື ສັງກັດພັກຄອມມູນິດ ຫື ພັກສັງຄົມນິຍົມເປັນສ່ວນໃຫຍ່ໂດຍມີພັກຄອມມູນິດສະຫະພາບໂຊວຽດ ທດິ ສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈຸບັນ 46 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ເປັນຜູ້ນາຢ່າງໃດກດີ ໃນໄລຍະຫັງປະມານຊ່ວງປີ 1970 ໄດ້ມີກຸື່ມນັກວິຊາການຕາເວັນຕົກທື່ີສົນໃຈ ແລະ ຍອມ ຮັບວິທີການສຶກສາເສດຖະກິດການເມືອງແນວມາກຊິດ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນກຕ່ືຕາ້ ນແນວຄວາມຄິດກະແສຫກັ ຂອງບັນດາພັກຄອມມູນິດທັງຫາຍໄດ້ເຂາິ້ົ ມາມີບົດບາດສາຄັນໃນການສະເໜີທິດສະດີລັດໃນລກັ ສະນະຕ່າງໆອອກ ມາອນັ ເປັນຜນົ ໃຫງ້ ານຂຽນດ້ານນີິ້ໄດ້ຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປຢາ່ ງວ່ອງໄວນກັ ວິຊາການເຫ່າືົ ນ້ມິີ ກັ ຈະຮຽກຕົວເອງ ຫື ຖືກຂະນະນາມວ່າເປັນພວກນີໂອມາກຊິດເພື່ອເປັນການຊິີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າແຕກຕ່າງໄປຈາກແນວຄວາມຄິດຂອງພັກ ຄອມມນູ ິດ ຫື ພັກມາກຊິດອື່ນ. ເມື່ອພິຈາລະນາເຖິງວັດຖຸປະສົງຫັກໃນການສຶກສາລັດຂອງບັນດາມາກຊິດ ແລະ ນີໂອມາກຊິດ ທັງຫາຍ ເຮົາກອາດຈະກ່າວຢ່າງກວ້າງໆໄດ້ວ່າທິດສະດີລັດແນວນິ້ີມຸ້ງທ່ືີຈະສຶກສາວ່າ ເປັນຫຍັງລັດຈຶ່ືງຕອບສະໜອງຕ່ືຜົນ ປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິ້ນນາຍທຶນ ແລະ ການເຮັດຫນາ້ ທືີ່ດ່ັງື ກາ່ ວຂອງລັດດາລົງຖືຮັກສາ ແລະ ທາໃຫ້ລະບົບທຶນນິຍົມ ຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປໄດ້ຢາ່ ງໃດ (Gold et. al, 1975 : 31-32) ຢ່າງໃດກຕາມເຖິງແມນ່ ວັດຖຸປະສງົ ໃນການ ສຶກສາລັດຈະຄືກັນ ແຕ່ທິດທາງຄວາມຄິດໃນການມອງລັດຂອງແຕ່ລະກຸ່ມກຜິດແຜນແຕກຕ່າງກັນໄປດ້ວຍເຫດນີິ້ ຈຶ່ືງປະກົດຕົວວ່າມີການສະເໜີທິດສະດີລັດອອກມາໃນຫາຍແນວທາງ ການເກີດແນວການສຶກສາກ່ຽວກັບລັດຈາ ນວນຫາຍຢ່າງນີິ້ ໃນແງໜ່ ື່ງຶ ອາດຈະເປັນຂ້ິດເີ ພາະມັນສະທອ້ ນເຖິງຄວາມຕ່ືນຕົວໃນການສກຶ ສາດ້ານນິ້ີກັນຢ່າງກວ້າງ ຂວາງແຕ່ຖ້າເບິ່ືງໃນແງ່ຂອງຜູ້ທ່ືີສຶກສາທິດສະດີເຫົື່ານີິ້ ສະພາບເຊັ່ືນນ້ິີຄວນກ່ືໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນ ແລະ ຄວາມ ຍາກລາບາກໃນການຈັດກຸ່ມຄວາມຄິດເພ່ືອເຂົິ້າໃຈສາລະສາຄັນຂອງທິດສະດີພຈິ າລະນາຈາກຈຸດນີິ້ການຈັດກຸ່ມທິດ ສະດີລັດເພື່ອປະໂຫຍດໃນການສກຶ ສາເຂົາ້ິ ໃຈຈ່ືຶງເປັນສິືງ່ ຈາເປນັ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ືງ ສາລັບຜູ້ເລີ່ືມສຶກສາອັນທ່ືຈີ ງິ ໃນວົງວິຊາການຕາເວັນຕົກນັ້ິນໄດ້ມີຜູ້ພະຍາຍາມຈາແນກທິດສະດີລັດອອກເປັນກຸ່ມໂດຍການໃຊ້ເກນບາງຢ່າງຢູ່ບື່ ນອ້ ຍຕົວຢ່າງເຊັື່ນ:ນກັ ວິຊາການມາກຊິດ ໃນສະຫະລດັ ອາເມລກິ າໃນຊ່ວງ ຕ້ົນິ ປີ 1970 ແບງ່ ທດິ ສະດີລັດແນວມາ ກຊິດ ແລະ ນີໂອມາກຊິດ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ກຸ່ມ ຄື:ທິດສະດີທື່ີຖືວ່າລັດເປັນເຄື່ອງມືຂອງຊົນຊັ້ິນນາຍທຶນ (Instrumentalism) ທິດສະດີທ່ືີເບິ່ືງວ່າລັດຖືກການົດໂດຍໂຄງສ້າງຂອງລະບົບທຶນນິຍົມ (Structuralism) ແລະ ທິດສະດີລັດແນວມາກຊິດ ເຮເກນ (Hegelian - Marxist Perspective) ຊງ່ືຶ ເນັນ້ິ ໜກັ ການສຶກສາເຖິງ ປັດໄຈດາ້ ນອຸດົມການຄວາມສານຶກໃນຊົນຊັ້ິນ ແລະ ຄວາມຊອບທາ (ເບິງ່ື Gold et. al, 1975 : 3741) ແນວ ການແບ່ງກຸ່ມທິດສະດີລັດແບບນີິ້ໄດ້ຮັບການວິພາກວິຈານຢ່າງຫາຍວ່າມີລັກສະນະທື່ີແຄບເກີນໄປ ຈົນບື່ອາດຈະ ຄວບຄຸມທິດສະດີຕ່າງໆທ່ີືມີຢູ່ ແລະ ບ່ືອາດຈະຈາແນກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງທິດສະດີໄດ້ພຽງພໂດຍສະເພາະ ຢ່າງຍິືງ່ ການແບງ່ ລະຫວ່າງກຸ່ມທດິ ສະດີທາອິດກບັ ກຸມ່ ທື່ີສອງນັ້ນິ ເປນັ ການແບງ່ ກ່ມຸ ໂດຍເບິື່ງທື່ີປະເດັນປີກຍ່ອຍຫາຍ ກວ່າເກນທ່ືີສາຄັນກ່າວຄື ເປັນການແບ່ງກຸ່ມໂດຍມອງສະເພາະດ້ານການການົດນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດວ່າ ເປັນການການົດໂດຍໄດ້ຮັບອິດທິພນົ ຈາກຊນົ ຊັິ້ນນາຍທຶນໂດຍກົງ ຫື ເປັນການການົດໂດຍຢູ່ພາຍໃຕ້ຂິ້ຈາກັດຂອງ ໂຄງສ້າງຊົນຊັ້ິນ ແລະ ການຜະລິດແບບທຶນນິຍມົ ອັນທ່ືີຈິງການແບ່ງໃນແງ່ນີ້ິເປັນຜົນໂດຍກົງຈາກຖົກຖຽງເຊີງວິຊາ ການ ກ່ຽວກັບແນວການສຶກສາລັດແບບມາກຊິດ ລະຫວ່າງ Miliband ກັບ Poulantzas (ເບິ່ືງ Miliband, 1978 ແລະ Poulantzas, 1978) ໃນງານອັນທາອິດກ່ຽວກັບລັດຂອງທ່ານຄື The State in Capitalist Society (155) Miliband ພະຍາຍາມພິສູດໃຫ້ເຫັນວ່າ ນາຍທຶນນັິ້ນມີອິດທພິ ົນເໜືອການດາເນີນງານຂອງລັດ ໂດຍກົງໂດຍອາໄສຮູບແບບຕ່າງໆທັງໃນຮູບການເຂົ້ິາໄປມີສ່ວນຮ່ວມໂດຍກົງ ແລະ ການມີຄວາມສາພັນກັບເຈິົ້າ ຫນ້າທີ່ືຂອງລັດ ສ່ວນໃນງານຊິ້ນແຮກກ່ຽວກັບລັດຂອງ Poulantzas ຄື Political Power and Social Classes (1973) ນັ້ິນ ທ່ານມີຄວາມເຫັນແຍ້ງວ່າການທ່ືີລັດຮັບໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດຂອງນາຍທຶນນັ້ິນຫາໃຊ່ເພາະ ອິດທພິ ນົ ຂອງນາຍທຶນແຕ່ລະຄົນບ່ຫື າກແຕ່ເປັນເພາະລັດດາເນີນການໄປພາຍໃນກອບຈາກັດທ່ືກີ ານົດໂດຍໂຄງສ້າງ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 47 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ຂອງລະບົບທນຶ ນິຍມົ ຕ່າງຫາກຢາ່ ງໃດກດີໃນງານເນ້ືິອໃນຫງັ ໆ ທດັ ສະນະທື່ີມີຕື່ລັດຂອງທງັ ສອງຄົນກໄດ້ປ່ຽນແປງ ໄປຈນົ ມີຄວາມຄິດພ້ນິື ຖານຄ້າຍຄກື ັນຫາຍ. ຕົວຢ່າງການແບ່ງກຸ່ມຂອງທິດສະດີລັດອີກແນວໜຶື່ງກຄື ກລະນີຂອງ Jessop ໃນ The Capitalist State (1982) ທ່ານແບ່ງທິດສະດີລັດແນວມາກຊດິ ຍຸກປັດຈຸບັນອອກເປັນ 3 ກຸ່ມຄື: ກຸ່ມທິດສະດີລະບົບທນຶ ນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດ (State Monopoly Capitalism) ກຸ່ມທດິ ສະດີທ່ືີເນັິ້ນຮບູ ແບບ ແລະ ຫນ້າທ່ີືຂອງລັດ (Form and Functions of the State) ແລະ ກຸ່ມທິດສະດີທ່ືີເນັິນ້ ສກຶ ສາການຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ພະລັງອາ ນາດ ແລະ ອານາດຂອງລັດ (Hegemony, Force, and State Power) ແຕ່ການຈາແນກປະເພດຂອງ Jessop ມີຂ້ິ ບົກຜ່ອງຢູ່ຢ່າງໜຶ່ງື ກຄື ເຂົາບື່ຍອມຮັບແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກບັ ລັດທື່ີພັດທະນາຂຶ້ິນມາໃນຊ່ວງຫງັ ໆ ໂດຍນັກວິຊາການທືີ່ອາເມລິກັນໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນງ່າຍໆວ່າຄວາມຄິດຂອງຄົນເຫົ່ືານ້ີິບື່ມີຫຍັງເດັື່ນ ຫຶື ແຕກຕ່າງໄປ ຈາກແນວຄວາມຄິດຂອງນັກທິດສະດີເອີລົບໂດຍທົ່ືວໄປ (ເບິ່ືງ Jessop, 1982:XV) ດັື່ງນັິ້ນ, ທິດສະດີລັດທື່ີ ທ່ານສຶກສາຈຶື່ງເປນັ ທິດສະດີຂອງນັກຄດິ ຊາວເອີລົບໂດຍສະເພາະເທົາ່ື ນັນິ້ ວິທີການແບງ່ ກຸ່ມທິດສະດີລັດແນວນີໂອ ມາກຊິດ ອີກວທິ ໜີ ງື່ຶ ຄືວທິ ກີ ານຈາແນກກ່ມຸ ທິດສະດີລັດຂອງ Carnoy (1984 : 250-257) ທ່ານແບ່ງທິດສະດີ ລັດອອກເປັນ 3 ປະເພດ ຄື: ທິດສະດີຕັກກະຂອງທນຶ (Logic of Capital Theory) ທດິ ສະດີລດັ ອດິ ສະຫລະ (Independent State Theory) ແລະ ທິດສະດີການຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນ (Class Struggle Theory) ສິ່ືງທ່ືີໜ້າສົນໃຈສາລັບການຈາແນກທິດສະດີລັດແບບນີ້ິກຄື ການນາເອົາຄວາມຄິດຫັກທ່ືີໃຊ້ອະທິບາຍການກະທາ ແລະ ບດົ ບາດຂອງລັດໃນສັງຄມົ ທນຶ ນຍິ ມົ ມາເປັນເກນໃນການຈາແນກກຸ່ມທິດສະດີຢ່າງມີລະບຽບແບບແຜນ. ໃນການພິຈາລະນາກ່ຽວກັບທິດສະດີລັດແນວມາກຊິດ ແລະ ນໂີ ອມາກ ຊິດ ຍກຸ ປັດຈຸບນັ ໃນທື່ີນິີ້ຈະແບ່ງ ກມຸ່ ທດິ ສະດີລດັ ໂດຍອາໄສວິທີການຈາແນກກຸ່ມທິດສະດີຂອງ Carnoy ເປັນແນວທາງກວາ້ ງໆ ຂະນະດຽວກັນກ ຈະນາເອົາທິດສະດີດັ້ິງເດີມທ່ືີມີອິດທິພົນຢູ່ລະຫວ່າງທສວັດ 1950 ເຖິງປີ 1960 ຊຶື່ງ Jessop ໄດ້ກ່າວເຖິງໄວ້ ໂດຍລະອຽດມາຮ່ວມພິຈາລະນາດ້ວຍເກນໃນການຈາແນກກຸ່ມທິດສະດີກຄື: ແນວຄວາມຄິດຫັກທ່ືີທິດສະດີທັງ ຫາຍໃຊ້ໃນການອະທບິ າຍສາເຫດທ່ືີລດັ ຈາເປັນຕ້ອງຮັບໃຊ້ແລະຕອບສະຫນອງຕ່ືຜົນປະໂຫຍດຂອງນາຍທຶນ ແລະ ການທາຫນ້າທ່ືີຂອງລັດທາໃຫ້ລະບົບເສດຖະກິດແບບທຶນນິຍົມດາລົງຢູ່ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປໄດ້ຢ່າງໃດ ຈາກເກນດັ່ືງກ່າວເຮົາອາດຈະແບ່ງທິດສະດີລັດຕາມຄວາມຄິດທື່ີໃຊ້ອະທິບາຍບົດບາດ ລັດໃນລະບົບທຶນນິຍົມໄດ້ ເປັນ 4 ປະເພດ ຄື: 1) ການອະທບິ າຍໃນແງຂ່ ອງທນຶ ນິຍມົ ຜູກຂາດໂດຍລດັ (State Monopoly Capitalism). 2) ການອະທິບາຍໃນແງຕ່ ັກກະຂອງທນຶ (Capital Logic) . 3) ການອະທິບາຍໃນແງລ່ ັດອດິ ສະຫລະ (Independent State) . 4) ການອະທບິ າຍໃນແງກ່ ານຕສື່ ູ້ລະຫວ່າງຊົນຊ້ັິນ (Class Struggle) ທດິ ສະດີ ປະເພດທາອິດແຜ່ ຫາຍມາຕິັ້ງແຕ່ຫງັ ສົງຄາມໂລກເທື່ອທີ 2 ຂະນະທ່ືີທດິ ສະດີທື່ີຢໃູ່ ນສາມປະເພດຕ່ືມາຫາກື່ໄດ້ຮັບການພັດທະນາຂ້ຶິນ ມາໃນພາຍຫງັ . ການອະທິບາຍໃນແງ່ທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດ ການອະທິບາຍບົດບາດຂອງລັດໂດຍໃຊ້ແນວຄວາມຄິດ ເລືອ່ ງທນຶ ນຍິ ົມຜກູ ຂາດໂດຍລດັ (State monopoly capitalism) ເປັນວິທກີ ານສຶກສາລດັ ໃນລະບົບທຶນນິຍົມ ທື່ພີ ດັ ທະນາຂຶນິ້ ມາໃນຊ່ວງປີ 1950 ໂດຍບນັ ດາພັກຄອມມນູ ິດ ທງັ ຫາຍທງັ ໃນໂຊວຽດກັບປະເທດບລິວານ ແລະ ໃນປະເທດຕາເວັນຕົກ (Gerstenberger, 1976:83) ໂດຍທົື່ວໄປນັກທິດສະດີຂອງພັກຄອມມູນິດເຫົື່ານີິ້ມີ ຄວາມເຫັນວ່າທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດນັ້ິນເປັນຂັ້ິນຕອນສະເພາະຂັ້ິນຕອນໜຶ່ືງຂອງລະບົບທຶນນິຍົມຊຶື່ງມີ ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 48 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ລກັ ສະນະທື່ີເປນັ ການລວມເອາົ ຝ່າຍທຶນຜກູ ຂາດເຂ້ິົາກບັ ຝ່າຍລັດຂະດມົ ຜີ ເພ່ືອທາໃຫ້ເກີດມີກນົ ໄກໃນການຂູດຮີດ ທາງເສດຖະກິດແລະໃນການໃຊ້ອານາດຄອບງາທາງການເມືອງພຽງກົນໄກດຽວຂຶ້ິນມາ (ທ່ານ ເຈສສົບ Jessop,1982 : 32) ຫື ຢ່າງນອ້ ຍທ່ີືສດຸ ນັກທິດສະດີເຫົາ່ື ນີິ້ກເຫັນວ່າໃນສະພາບຂອງທນຶ ນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດ ດັງ່ື ກາ່ ວຈະມກີ ານກ່ຽວຂອ້ ງໃນດ້ານອງົ ກອນກັນຢ່າງໃກ້ຊິດຫາຍຂິ້ຶນເລິື້ອຍໆລະຫວ່າງຝາ່ ຍທຶນຜູກຂາດກັບລັດໂດຍ ລັດຈະເຂາິ້ົ ໄປແຊກແຊງລະບົບເສດຖະກິດໃນຮູບແບບຕາ່ ງໆເພື່ອທ່ືີຈະດາລົງ ແລະ ແຜ່ຂະຫຍາຍລະບົບທຶນນິຍົມ (reproduction of capitalism) ທິດສະດີທນຶ ນຍິ ົມຜູກຂາດໂດຍລັດນິ້ີມຸ້ງໃຊ້ອະທບິ າຍສາເຫດການຂະຫຍາຍ ຕົວຂອງລະບົບທຶນນິຍມົ ພາຍຫັງສົງຄາມໂລກເທື່ອທື່ີສອງ ຊືຶ່ງນກັ ທິດສະດີມາກຊດິ ໃນຂະນະນນັ້ິ ເຫັນວ່າເປັນ ຊ່ວງ ວິກິດການທືົ່ວໄປຂອງທຶນນິຍມົ ໃນຂັນ້ິ ທີື່ 2 (Jessop, 1982 : 40) ໃນສະພາບເຊັ່ືນນ້ີິຈະເກີດມລີ ັກສະນະທນຶ ນິຍົມໂດຍລັດຂຶິ້ນຊືຶ່ງຈະຊວ່ ຍຄ້ິາຈນຸ ບື່ໃຫ້ລະບົບທຶນນຍິ ົມຕອ້ ງພັງທະລາຍລງົ ໂດຍການທ່ືີລັດໃຊ້ນະໂຍບາຍຊ່ືງຶ ໃຫ້ ປະໂຫຍດແກ່ຝ່າຍທຶນຜູກຂາດ ແລະ ເພີ່ືມການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານການທະຫານເພື່ອໃຫ້ຝ່າຍຜູກຂາດໄດ້ຮັບປະໂຫຍດ ໃນຮູບກາໄລສູງສຸດຈາກການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລັດການກະທາດັື່ງກ່າວຂອງລັດທາໃຫ້ລະບົບທຶນນິຍົມສາມາດ ຂະຫຍາຍຕົວໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ ໃນແງ່ຂອງວິກດິ ການທົ່ືວໄປຂອງລະບົບທຶນນິຍົມນ້ັິນ ນັກທິດສະດີມາກຊິດ ຍຸກນ້ິັນ ເຊອ່ື ວ່າ ລະບບົ ທນຶ ນຍິ ົມຈະເກດີ ພາວະວິກິດເກີດຄວາມປ່ືັນປ່ວນດາ້ ນເສດຖະກດິ ດ້ານການເມືອງ ແລະ ດ້ານອຸດົມ ການໂດຍທວື່ົ ໄປຢູ່ເປັນຊ່ວງໆຊຶ່ືງໃນທືີ່ສຸດຈະນາໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມໂຊມຂອງລະບົບທຶນນິຍມົ ຈົນຕ້ອງປ່ຽນໄປເປັນ ລະບົບສັງຄົມນິຍົມເປັນທື່ີເຊື່ອກັນວ່າວິກິດການທົ່ືວໄປຂອງລະບົບທຶນນິຍົມຂັິ້ນທາອິດ ເກີດຂຶ້ິນໂດຍຜົນກະທົບ ຈາກການປະຕິວັດລັດເຊຍໃນປີ 1917 ຊຶ່ືງຕ່ືມາໄດ້ນາໄປສູ່ການເກີດເສດຖະກິດຕົກຕ່ືາທົ່ືວໂລກເກີດການແຜ່ ຂະຫຍາຍຂອງລະບົບຟາຊິດ ແລະ ເກີດສົງຄາມໂລກເທ່ອື ທື່ີ 2 ຕາມລາດັບ. ຢ່າງໃດກຕາມ ທິດສະດີທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດຫາໄດ້ມີລັກສະນະທື່ີເປັນເອກະພາບບື່ການໃຊ້ແນວ ຄວາມຄິດເລືອ່ ງທນຶ ນິຍມົ ຜກູ ຂາດມາອະທິບາຍບົດບາດຂອງລັດນ້ນັິ ແທ້ທື່ຈີ ງິ ມແີ ນວໃນການອະທິບາຍແຕກຕ່າງຢູ່ 2 ແນວທາງ ຄື ແນວທິດສະດີທື່ີອະທບິ າຍໃນແງກ່ ານຜູກຂາດ (the monopoly-theoretical tradition) ກບັ ແນວທິດສະດີທ່ືີອະທິບາຍໃນແງ່ຂອງທຶນ (the capital-theoretical tradition) (ເບິ່ືງ Jessop 1982 : 45-50) ແນວທາງທາອດິ ອະທບິ າຍການເກດີ ທນຶ ນິຍົມຜກູ ຂາດໂດຍລດັ ໂດຍອາໄສແນວຄວາມຄິດເລື່ອງຈັກກະວັດ ນຍິ ົມຂອງ Lenin ແລະແນວ ຄວາມຄດິ ກຽ່ ວກັບວກິ ິດການນຂອງລະບົບທຶນນິຍົມ ເມອື່ ພິຈາລະນາໃນແງ່ນິີ້ ການ ຜູກຂາດເປັນຜົນມາຈາກ ປັບຕົວເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດຂອງນາຍທຶນຊຶ່ືງຜະເຊີນກັບພາວະທື່ີອັດລາກາໄລຫຼຸດລົງ (falling rate of profit). ໃນລະດບັ ລະຫວ່າງປະເທດການແກ້ບັນຫາຈະກະທາໃນຮູບຂອງການລົງທຶນໃນຕ່າງປະເທດເພື່ອສະແຫວງ ຫາກາໄລຊດົ ເຊີຍຊຶ່ືງໃນທສ່ີື ດຸ ຈະນາໄປສູ່ການແຂ່ງຂນັ ກັນຢ່າງຮຸນແຮງລະຫວາ່ ງບັນດາລັດຈັກກະວັດນິຍມົ ເພື່ອທ່ືີຈະ ຜູກຂາດຕະຫາດວັດຖຸດິບ ແລະ ກາໄລສູງສຸດ ໃນສະພາບຢ່າງນີິ້ຝ່າຍທຶນຜູກຂາດຈະປະສານອານາດທາງ ເສດຖະກດິ ຂອງຕົນເອງເຂາົ້ິ ກັບອານາດທາງການເມືອງຂອງລັດເພື່ອປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ ສ່ວນແນວທາງ ທື່ີສອງນ້ັນິ ອະທບິ າຍການເກດີ ທຶນນິຍົມຜກູ ຂາດໂດຍລັດໂດຍອາໄສກົດແຫ່ງການເຄື່ອນໄຫວຂອງທຶນນິຍົມ (law of motion of capitalism) ໂດຍອະທິບາຍວ່າການແຂ່ງຂນັ ກັນຢ່າງເອາົ ເປັນເອາົ ຕາຍລະຫວ່າງນາຍທຶນໃນຊ່ວງ ທຶນນິຍົມເສລີ (laissez faire capitalism)ເຮັດໃຫ້ເກີດການການຈຸກຕົວ (concentration) ແລະ ການລວມສູນ (centralization) ຂອງທນຶ ຢ່ໃູ ນມືນາຍທຶນຈານວນນ້ອຍກາ່ ວອກີ ຢາ່ ງໜ່ຶືງກຄື ທາໃຫ້ເກີດທຶນຜູກ ຂາດຂຶິ້ນມາໃນສະພາບເຊັ່ືນນີິ້ ຝ່າຍທຶນຜູກຂາດຈະເຂົ້ິາໄປມີອານາດຄອບງາເສດຖະກິດທັງລະບົບ (Jessop, 1977:360) ການພັດທະນາຂອງລະບົບທຶນນິຍມົ ຍງັ ເປັນຜົນໃຫ້ຄວາມເຕີບໂຕດາ້ ນຄວາມສາມາດໃນການຜະລິດ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 49 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ການເພມື່ີ ທນຶ ຄງົ ທື່ີ (fixed capital) ການຂະຫຍາຍຕົວໃນການແບ່ງງານກັນທາ ແລະ ການພ່ງືຶ ພິງຕື່ກັນລະຫວ່າງ ຫນ່ວຍຜະລິດຕ່າງໆ ໃນສັງຄົມເພີ່ືມສູງຂຶິ້ນຢ່າງວ່ອງໄວໃນພາວະການນີ້ິຫາກປະໃຫ້ກົນໄກຕລາດເປັນຕົວການົດ ອຸປະສົງແລ້ວຈະກ່ືໃຫ້ເກດີ ຄວາມລະສື່າລະສາຍຂຶິ້ນແກ່ລະບົບທຶນນິຍົມທັງນີເ້ິ ພາະສິນຄາ້ ທ່ືຜີ ະລດິ ໄດ້ເປນັ ຈານວນ ມະຫາສານດ້ວຍຜົນຈາກການພັດທະນາຄວາມສາມາດໃນການຜະລິດດັື່ງກ່າວຫາໄດ້ເພີື່ມຂຶິ້ນຢ່າງໄດ້ສັດສ່ວນກັບ ຄວາມຕ້ອງການບລິໂພກສິນຄ້າເພືອ່ ໃຫ້ຂະບວນການຜະລດິ ແລະການສະສົມທຶນຂອງສັງຄົມນິຍົມສາມາດດາເນີນ ໄປໄດ້ຢ່າງດີການສ້າງອຸປະສົງໃຫ້ສອດຄອງກັບການຜະລິດຈຶ່ືງເປັນສິື່ງທື່ີຈາເປັນນອກຈາກນັ້ິນພາວະປັື່ນປ່ວນທາງ ເສດຖະກດິ ເປັນໄລຍະອັນເກີດຈາກວັດທະຈັກທຸລະກິດກເປັນບັນຫາທນື່ີ າຍທຶນແຕ່ລະຄົນບື່ອາດແກ້ໄຂໄດ້ທັງນິີ້ຍັງ ບື່ຕ້ອງພິຈາລະນາເຖິງບັນຫາອື່ນໆທີ່ືເປັນຜົນ ອັນເກີດຈາກການພັດທະນາຂອງລະບົບທຶນນິຍົມ ເຊັື່ນ ບັນຫາສະ ຫວັດດິການຂອງກາກອນບັນຫາການວິໄຈ ແລະ ການສຶກສາລະດັບສູງອັນເປັນປະໂຫຍດຕ່ືການຜະລິດແບບທຶນ ນິຍມົ ແລະ ອນື່ ໆ ສືິງ່ ເຫ່າືົ ນນີ້ິ າຍທຶນບອ່ື າດ ຫື ບື່ເຕມັ ໃຈທື່ເີ ຂ້າົິ ໄປຮັບພາລະໄດ້ໂດຍລາພັງ ດືງ່ັ ນິ້ັນ, ລັດຈືຶ່ງຕ້ອງເຂິົ້າ ໄປແຊກແຊງເພື່ອໃຫ້ຂະບວນການຜະລິດ ແລະ ການສະສົມທຶນດາເນີນຕື່ໄປໄດ້ໂດຍອາໄສເຄື່ອງມືຕ່າງໆທີື່ມີຢູ່ ເຊັື່ນ ນະໂຍບາຍທາງການເງິນ ແລະ ການເງິນໃນຮູບຂອງການຫຼຸດອັດຕາດອກເບ້ຍການອຸດໜຸນການວິໄຈການລົງ ທນຶ ແລະ ການຜະລິດ ຫື ໃນບາງກລະນີລັດອາດຈະເຂິ້າົ ໄປມີສ່ວນຮ່ວມ ຫື ມຫີ ນຸ້ ສ່ວນໃນການຜະລິດເອງການທື່ີ ລດັ ເຂິົ້າໄປແບກຮັບພາລະບັນຫາຂອງລະບົບທຶນນິຍົມຫາຍຂຶ້ິນທກຸ ຄິ້ັງກເຮັດໃຫ້ສັງຄົມທຶນນິຍົມປ່ຽນຈາກສະພາບ ທຶນຜູກຂາດໂດຍເອກຊົນມາເປັນທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດບື່ວ່າທິດສະດີທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດທັງຫາຍຈະ ອາໄສແນວການອະທິບາຍແນວໃດກຕາມທິດສະດີ ເຫືົ່ານິ້ີຫາໄດ້ເປນັ ທິດສະດີລັດໂດຍກົງ ຫາກແຕ່ເປັນທິດສະດີທື່ີ ມງຸ້ ໃຫຄ້ ວາມສນົ ໃຈກ່ຽວກັບຂິ້ັນຕອນສຸດທ້າຍຂອງລະບົບທຶນນິຍົມ ແລະ ບດົ ບາດຂອງລັດໃນການບາລຸງຖືຮັກສາ ລະບບົ ນີິ້ເອົາໄວ້ເປັນຫັກຢ່າງໃດກດີທດິ ທາງໃນການວິເຄາະລັດຂອງທິດສະດີເຫາົື່ ນ້ີິກພຈະສະຫຼຸບອອກມາໄດ້ຈາກຂ້ິ ສະຫຼຸບຂອງ ທ່ານ ເຈສສົບ (Jessop,1982 : 58-59) ເຮົາພົບວ່າດ້ວຍເຫດທ່ືີແນວການອະທບິ າຍແບບ ທ່ານ ເລນິນ (Lenin) ຄອ້ ນຂ້າງຈະມີອິດທພິ ົນຫາຍທິດສະດີທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດສ່ວນໃຫຍ່ຈ່ືຶງອະທິບາຍໃນແນວ ທາງນັິ້ນໂດຍເຫັນວ່າແທ້ທ່ືີຈິງລັດເປັນກົນໄກຢ່າງໜຶື່ງໃນການໃຊ້ອານາດຄອບງາທາງການເມືອງໂດຍວິທີການປາບ ປາມເທົື່ານັິ້ນ ແລະ ໃນທັດສະນະແບບນິ້ີ ພັດທະນາການຂອງລັດຍັງຜູກຕິດຢູ່ກັບຄວາມເຕີບໂຕຂອງລັດທິຈັກກະ ວັດນິຍົມ ແລະ ສະພາບວິກິດການທົື່ວໄປຂອງລະບົບທຶນນິຍົມເອງ ອີກດ້ວຍທຶນນິຍົມຜກູ ຂາດອັນເປັນລັກສະນະ ຢ່າງໜຶ່ືງຂອງທຶນນິຍົມຂັິ້ນສູງສຸດ ຫື ຂັິ້ນຈັກກະວັດນິຍົມນັິ້ນໃນພາວະທ່ືີເກີດວິກິດການຂອງອົງກອນລະບົບທຶນ ນຍິ ົມກຈະກາຍຮູບມາເປນັ ທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດທັງນິີ້ເປັນເພາະສະພາພະຊື່າລະສາຍຕ່າງໆ ເຊນ່ືັ ການວາ່ ງງານ, ເງນິ ເຟ້ີິ ລວມທງັ ການຂາດສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດໃນຮູບແບບອ່ືນໆຜັກດັນໃຫ້ລັດຕ້ອງຢື່ນມືເຂ້ິົາມາຊ່ວຍ ເຫືອລະບົບທຶນນິຍົມຢ່າງເຕັມທ່ືີໃນແທບທຸກດ້ານເພື່ອໃຫ້ລະບົບນີ້ິດາລົງຢູ່ໄດ້ (ເບິ່ືງ Wilczynski, 1981 : 568-569) ການເກີດສະພາບທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດຂຶິ້ນມານ້ິີ Jessop ຊ້ິີໃຫ້ເຫັນວ່າມີຜົນເຮັດໃຫ້ລັດຕ້ອງ ປ່ຽນແປງໂຄງສ້າງ ແລະ ຫນາ້ ທ່ີືຫາຍດາ້ ນ ກາ່ ວຄື ມກີ ານລວມຕວົ ກັນລະຫວ່າງຝ່າຍທນຶ ຜກູ ຂາດກບັ ກນົ ໄກຂອງລັດ ທັງໃນດ້ານຕົວບຸກຄົນ ເຊັື່ນການແຕ່ງຕັິ້ງຕົວບຸກຄົນທື່ີເປັນຝ່າຍທຶນຜູກຂາດໃຫ້ດາລົງຕາແໜ່ງທາງການເມອື ງ ແລະ ໃນດ້ານການທາຫນ້າທື່ີໂດຍມີການປະສານງານກນັ ຢ່າງໃກ້ຊິດສະພາບເຊັນ່ື ນິ້ີຈະທາໃຫ້ເກີດກົນໄກໃນການຂູດຮີດ ທາງເສດຖະກດິ ແລະ ໃນການຄອບງາທາງການເມອື ງພຽງກົນໄກດຽວຂິຶ້ນມາ ໃນດ້ານຕ່ືມາພັກການເມອື ງທ່ືີມີຢູ່ຈະ ປັບຕົວໃຫ້ເຂົິ້າກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຝ່າຍທຶນຜູກຂາດ ແລະ ກາຍໄປເປັນເຄື່ອງມືຄວບຄຸມອຸດົມການຂອງ ປະຊາຊົນໃຫ້ແກ່ຝ່າຍນາຍທຶນສະພາບຢ່າງນີ້ິເກີດຂຶ້ິນໄດ້ເພາະນາຍທຶນຜູກຂາດເຂົ້ິາໄປໃຫ້ເງິນອຸດໜຸນພັກ ແລະ ຊ່ວຍເຫອື ພກັ ໃນທກຸ ດ້ານການປຽ່ ນແປງໃນດ້ານຕ່ືມາກຄື ການການົດນະໂຍບາຍຂອງລດັ ໃນດ້ານຕາ່ ງໆໄດ້ຮັບອິດທິ ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 50 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ພົນຈາກກຸ່ມຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ການວິື່ງເຕັ້ິນຕື່ຮອງຜົນປະໂຫຍດ (lobby) ຫາຍຂຶ້ິນຢ່າງເຫັນໄດ້ແຈ້ງທັງນີ້ິໂດຍ ອາໄສການຕດິ ຕື່ໂດຍກງົ ກັບນກັ ການເມືອງ ແລະ ຂາ້ ລາດຊະການນອກເໜືອໄປຈາກນັນິ້ ຍັງມີການຂະຫຍາຍຕົວດ້ານ ການຜູກຂາດໃນການຄວບຄມຸ ເຄ່ືອງມທື ື່ີສົື່ງຜນົ ຕື່ຄວາມຄດິ ແລະ ຈດິ ໃຈຂອງຜຄູ້ ົນ ເຊ່ນັື : ການສຶກສາ, ການໂຄສະ ນາສິນຄ້າ ແລະ ສ່ືມວນຊົນ ເຮັດໃຫ້ສາມາດຄວບຄຸມຄວາມຄິດຂອງປະຊາຊົນໄດ້ງ່າຍຂຶິ້ນການປ່ຽນແປງອີກດ້ານ ໜຶງື່ ຄື ຝ່າຍບລຫິ ານມອີ ານາດຫາຍຂ້ນຶິ ໃນຂະນະທ່ືຝີ ່າຍນຕິ ິບັນຍັດ ແລະ ການປົກຄອງຕາມຫກັ ກົດຫມາຍອ່ອນແອ ລົງອານາດຂອງຜູ້ນາຈະເພີ່ືມຂຶິ້ນຢ່າງກວ້າງຂວາງ ສ່ວນສິດທິເສລີພາບຂອງປະຊາຊົນກລັບຖືກບັ່ືນທ່ອນລົງ ນອກ ຈາກນັິ້ນລັດເອງກຈະຈັດລະບຽບໃນການບລິຫານອີກໃໝ່ໂດຍໃຫ້ມີຫນ່ວຍງານທ່ືີເນັ້ິນໜັກການທາງານສະເພາະ ຢ່າງຫາຍຂຶິ້ນມີການຈັດຕັ້ິງກາມະການຮ່ວມລະຫວ່າງຫນ່ວຍງານອົງກອນເຄິ່ືງລາດຊະການ ແລະ ສະຖາບັນທາງ ເສດຖະກິດທ່ືີດາເນີນງານໂດຍລັດຂຶິ້ນມາທັງນີ້ິກເພື່ອປັບປຸງປະສິດທິພາບ ແລະ ການປະສານງານໃຫ້ດີຂຶິ້ນອັນຈະ ເປນັ ປະໂຫຍດຕື່ການດາລົງອານາດ ແລະ ການສາ້ ງກາໄລໃຫແ້ ກ່ຝາ່ ຍທຶນຜູກຂາດພອ້ມໆກັບການປຽ່ ນແປງດັ່ືງກ່າວ ກຈະມີການກະຈາຍ ແລະ ແບ່ງອານາດໃນລະດັບຫນ່ວຍເສດຖະກິດຍ່ອຍໆ ແລະ ຫນ່ວຍການປົກຄອງລະດັບ ທ້ອງຖິ່ືນດ້ວຍເພື່ອເປັນການລ້ິີຊ້ອນ ແລະ ແອບແຝງການຜູກຂາດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງໃນລະດັບສູງ ໃນດ້ານສຸດທ້າຍ ກົນໄກທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດໃນລະດັບລະຫວ່າງປະເທດຈະຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປທັງໃນ ດ້ານການເມືອງ ແລະ ດ້ານເສດຖະກິດຢ່າງເຫັນໄດ້ແຈ້ງອີກເຊັື່ນກັນຊຶື່ງຈະເຫັນໄດ້ຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງ ຫນ່ວຍງານທື່ດີ າເນີນກດິ ຈະກາລະຫວ່າງປະເທດທັງຫາຍບ່ືວ່າຈະເປັນຫນວ່ ຍງານຂອງລັດ ຫື ຂອງເອກຊົນທື່ີລັດໜູ ນຫງັ ຢ່ກູ ຕາມ. ເຖິງແມ່ນວ່າທິດສະດີທນຶ ນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລດັ ຈະເປັນທິດສະດີທພ່ືີ ັດທະນາ ແລະ ແຜຫ່ າຍກັນໃນໝູ່ພັກ ການເມືອງແນວມາກຊິດໂດຍທ່ືົວໄປກຕາມທິດສະດີລັດແນວມາກຊິດ ແບບນິ້ີກຍັງມີອດິ ທິພົນດ້ານຄວາມຄິດຕື່ນັກ ສັງຄົມສາດນີໂອມາກຊິດ ຕື່ຢູ່ບື່ນ້ອຍຄືກັນຈະເຫັນໄດ້ວ່າຜົນງານການຂຽນດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງຂອງນີໂອ ມາກຊິດ ລຸ້ນທາອິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ເຊັ່ືນ ງານ Monopoly Capital ຂອງ Baran ແລະ Sweezy (1966) ຫື The Political Economy of Social Class ຂອງ Anderson (1974) ໄດ້ມີການນາເອົາ ແນວຄວາມຄດິ ເລອື່ ງທນຶ ນຍິ ົມຜກູ ຂາດໂດຍລດັ ມາພິຈາລະນາບົດບາດຂອງລັດໃນດາ້ ນເສດຖະກດິ ເຊືນ່ັ ກັນ ຢ່າງໃດ ກດຂີ ທ້ິ ່ືີໜາ້ ສັງເກດກຄື ບດົ ຂຽນດື່ງັ ກ່າວນິ້ີໄດ້ພດັ ທະນາແນວການອະທິບາຍສາເຫດຂອງການເກີດສະພາບທຶນນິຍົມ ຜູກຂາດໂດຍລັດອອກໄປໃນລັກສະນະທ່ືີຕ່າງໄປຈາກການອະທິບາຍຂອງພກັ ການເມອື ງທື່ີມັກຢຶດຖືຄວາມຄິດເລ່ືອງ ຈັກກະພັດນິຍົມຂອງເລນິນເປັນຫັກບື່ຫາຍກນ້ອຍ ເຊັ່ືນໃນກລະນີຂອງ ທ່ານ ບາຣານ (Baran) ແລະ ທ່ານ ສະ ວິສຊີ (Sweezy,1966 : Chapter 3-7) ໄດ້ອະທິບາຍສາເຫດທ່ືີເກີດທຶນນິຍົມຜູກຂາດໂດຍລັດໂດຍອາໄສ ຄວາມຄິດເລື່ອງແນວໂນ້ມທ່ືີສ່ວນເກີນຈະເພີື່ມສູງຂຶິ້ນ (Tendency of Surplus to Rise) ຊຶື່ງຕ່າງໄປຈາກ ຄວາມຄິດເລ່ືອງອັດຕາ ກາໄລທ່ືີຫຼດຸ ລງົ ທ່ືີໃຊ້ອະທິບາຍແຕ່ເດມີ ທາ່ ນເຫນັ ວາ່ ສະພາບຂອງທຶນນິຍົມຜກູ ຂາດເຮັດໃຫ້ ທນຶ ຜກູ ຂາດສາມາດໄດ້ຮັບກາໄລຫືສວ່ ນເກີນເພມ່ືີ ສູງຂຶິ້ນເລິ້ືອຍໆ ເພາະຝ່າຍທນຶ ນິຍມົ ຜກູ ຂາດສາມາດກາໜົດຣາຄາ ສນິ ຄາ້ ເອງໄດ້ ແລະ ຍງັ ສາມາດຫດຼຸ ຕົ້ິນທຶນໃນການຜະລິດລງົ ໄດ້ອກີ ດ້ວຍ ແຕ່ເມື່ອໃດກຕາມທ່ືີສ່ວນເກີນດືັ່ງກ່າວບື່ ຖືກນາໄປໃຊ້ໂດຍລະບົບເສດຖະກິດເສດຖະກິດແບບທຶນຜູກຂາດກຈະປະສົບພາວະຊະງັກ (stangnation) ແລະ ໃນທີ່ືສຸດບື່ອາດຈະດາລົງຢູ່ໄດ້ ດັື່ງນັ້ິນ, ການຜະລິດຈຶ່ືງຈາເປັນຕ້ອງຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປເລືິ້ອຍໆເພື່ອເປັນ ການນາເອົາສ່ວນເກີນມາໃຊທ້ າງອອກໃນການແກ້ບັນຫາອັນເກດີ ຈາກສ່ວນເກີນຫາຍເກີນໄປຈາເປັນຕອ້ ງອາໄສການ ຊ່ວຍເຫືອ ແລະ ຮ່ວມມືຈາກລັດໃນຮູບຂອງການສົືງ່ ເສີມການລົງທຶນທັງໃນ ແລະ ນອກປະເທດການສົືງ່ ເສີມການ ຂາຍການໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນຂອງລັດເພມີື່ ຂນ້ິຶ ທງັ ໃນດາ້ ນພົນລະເຮອື ນ ແລະ ດ້ານການທະຫານອນັ ທາໃຫກ້ ານຜະລິດແບບ ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈບຸ ັນ 51 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ທຶນຜກູ ຂາດດາລົງຕໄື່ ປໄດ້ສະພາບເຊັ່ືນນ້ີິກ່ືໃຫເ້ ກດີ ການນຮ່ວມມຢື າ່ ງໃກ້ຊິດລະຫວາ່ ງລັດກບັ ທຶນຜູກຂາດນັິ້ນຄືເກີດ ລະບົບທນຶ ນິຍມົ ຜູກຂາດໂດຍລດັ ຂ້ິຶນມາ. ທັດສະນະທື່ີມີຕື່ລັດປະການໜຶື່ງຊຶື່ງທິດສະດີທຶນນິຍົມໂດຍລັດຢຶດຖືສືບຕື່ມາໂດຍບື່ປ່ຽນແປງ ແລະ ໃຊ້ ເປັນເຫດຜົນເບິ້ືອງຕົນ້ິ ໃນການອະທິບາຍວ່າ ເປັຍຫຍັງລັດຈຶື່ງຮວ່ ມມືກັບຝ່າຍທຶນຜູກຂາດນັ້ນິ ຄື ທັດສະນະທ່ືີຖືວ່າ ລດັ ນ້ິັນມີຖານະເປນັ ເຄື່ອງມຂື ອງຊົນຊ້ັິນທຸກຍາກທດັ ສະນະນີິ້ມອີ ິດທພິ ົນຕ່ືການສກຶ ສາລັດໃນງານລຸ້ນທາອິດຂອງນັກ ສງັ ຄົມສາດນໂີ ອມາກຊສິ ຕ່ືຢູ່ບນ່ື ອ້ ຍເຊືນັ່ ກນັ ຕົວຢ່າງທື່ີດີກຄື: ຜົນງານຂອງ Sweezy (1970:Chap. 13) ຊ່ືຶງຕີ ພມິ ເທ່ືອຄງິ້ັ ທາອດິ ໃນປີ 1942 ແລະ ຜົນງານຂອງ Miliband (1969) ສິື່ງທື່ີໜ້າສັງເກດສາລັບງານທັງສອງຢ່າງນີິ້ ກຄື ງານດັື່ງກ່າວມຸ້ງວິພາກສະຫວັດດີການສັງຄົມສາດເສລີນິຍົມກ່ຽວກັບລັດ ແລະ ສະເໜີແນວທາງສຶກສາລັດອກີ ແນວໜ່ງືຶ ດ້ວຍເຫດທື່ີໃນຂະນະນັິ້ນແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດແບບມາກຊິດ ທ່ືແີ ຜຫ່ າຍຢູ່ມພີ ຽງແນວດຽວຄືທິດ ສະດີທນຶ ນິຍມົ ຜກູ ຂາດໂດຍລັດ ດືງ່ັ ນ້ິັນ, ຈ່ຶືງບື່ໜ້າແປກແຕ່ຢ່າງໃດທ່ືີງານທັງສອງເນິ້ືອໃນສະເໜີຄວາມຄິດກ່ຽວກັບ ລັດໃນແງ່ທ່ືີເປັນເຄື່ອງມືຂອງຊົນຊັິ້ນອອກມາ. ຢ່າງໃດກດີ ທິດສະດີທນຶ ນິຍົມຜກູ ຂາດໂດຍລັດໂດຍສະເພາະແນວທິດສະດີທື່ີອະທບິ າຍການຜກູ ຂາດໂດຍ ອາໄສຄວາມຄິດຂອງ Lenin ກຽ່ ວກັບຈັກກະວດັ ນິຍມົ ແລະ ວກິ ິດການທວື່ົ ໄປຂອງທນຶ ນຍິ ົມ ຊ່ງືຶ ເປນັ ແນວທິດສະ ດີຫັກຂອງທິດສະດີນ້ີິນັ້ິນຖືກພັດທະນາຂຶິ້ນມາໃນຖານະຊຶື່ງເປັນສ່ວນຫນຶ່ືງທື່ີແຍກບ່ືອອກຈາກວິທີການໂຄສະນາ ຊວນເຊື່ອ ແລະ ຍຸດທະສາດໃນການຕື່ສູ້ຂອງພກັ ແນວມາກຊິດ ດ່ງືັ ນນິັ້ , ເນອ້ິື ຫາຂອງຕົວທິດສະດີຈ່ືຶງສະທ້ອນເຖິງ ວັດຖຸປະສົງ ແລະ ກົນລະຍຸດຂອງຂະບວນການຄອມມູນິດລະຫວ່າງປະເທດຊຶື່ງຖືກຄອບງາໂດຍພັກຄອມມູນິດ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ດັື່ງຈະເຫນັ ໄດ້ວາ່ ທິດສະດີນສີ້ິ ່ວນໃຫຍ່ຈະມງຸ້ ພນັ ນາສະພາບຄວາມລະຊ່ືາລະສາຍ ແລະ ບນັ ຫາ ຂອງທນຶ ນິຍົມກອ່ ນທ່ີືຈະເກີດການປ່ຽນແປງໄປສູ່ສັງຄົມນິຍົມອັນເປັນເປົາິ້ ໝາຍຂອງພັກທດິ ສະດີທຶນນິຍົມຜູກຂາດ ໂດຍລັດຈືງ່ຶ ບື່ຄ່ອຍສົນໃຈກຽ່ ວກັບຫກັ ເຫດຜົນໃນການອະທິບາຍເທົື່າໃດປະເດັນຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງລັດກັບຝ່າຍ ທນຶ ຜູກຂາດອັນເປັນປະເດັນຫກັ ຂອງທດິ ສະດກີ ບ່ືໄດ້ມກີ ານອະທິບາຍໃຫຊ້ ັດເຈນລົງໄປວາ່ ທາໄມລັດຈຶື່ງຕ້ອງຮັບໃຊ້ ຝາ່ ຍທນຶ ຜູກຂາດ ຫື ຝາ່ ຍທນຶ ຜູກຂາດເຂາົ້ິ ໄປຄອບງາລັດໄດ້ຢ່າງໃດສະພາບການອະທິບາຍງາ່ ຍໆຫາຍເກນີ ໄປ ແລະ ຄວາມລະລວມຂອງທິດສະດີນ້ີິເຮັດໃຫ້ທິດສະດີທຶນນິຍມົ ຜກູ ຂາດໂດຍລດັ ຖືກວພິ າກວິຈານຫາຍຈາກນັກວິຊາການ ນໂີ ອມາກຊິດ ທ່ືີສນົ ໃຈກຽ່ ວກບັ ບົດບາດລດັ ນອກຈາກນສີິ້ ະພາບທື່ີທດິ ສະດີນເີິ້ ປັນສ່ວນຫນືຶ່ງຂອງຍຸດທະສາດການ ຕສ່ື ູ້ຂອງຂະບວນການຄອມມູນິດລະຫວາ່ ງປະເທດຊື່ຶງໃນພາຍຫັງບ່ືໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຫາຍຂິນຶ້ ອັນເປັນຜົນຈາກ ພຶດຕິກາຂອງໂຊວຽດໃນ ວງົ ການເມືອງໂລກ ເຮັດໃຫທ້ ິດສະດີທນຶ ນິຍມົ ຜກູ ຂາດໂດຍລັດບື່ໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈອີກ ຕໄ່ື ປ. ການອະທບິ າຍໃນແງ່ຕັກກະສາດຂອງທນຶ ການອະທບິ າຍບົດບາດຂອງລັດໂດຍອາໄສແນວຄວາມຄິດ ແລະ ເຫດຜົນກ່ຽວກບັ ທຶນ ຊງຶື່ ທ່ານ ມາກ (Marx) ວິເຄາະໄວ້ໃນ Capital ນນິັ້ ເປນັ ວດັ ຖປຸ ະສງົ ຫກັ ຂອງທດິ ສະດີລັດ ທື່ີພັດທະນາຂຶິ້ນມາໃນເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກລະຫວ່າງປີ 1970 ເຖິງປີ 1975 ໃນໄລຍະຫັງທິດສະດີນີິ້ໄດ້ຮັບ ຄວາມສນົ ໃຈຈາກນກັ ວິຊາການໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ອງັ ກດິ ເປນັ ຢ່າງຫາຍໃນຖານະທ່ືີເປັນທິດສະດີນີໂອ ມາກຊດິ ທ່ືສີ າຄນັ ທິດສະດີ ໜ່ືງຶ ໃນການສຶກສາລັດໃນລະບົບທຶນນິຍົມສູນກາງດ້ານວິຊາການທ່ືີພດັ ທະນາທິດສະດີນີິ້ ຂຶ້ນິ ມາຄື ມະຫາວທິ ະຍາໄລເສລີແຫ່ງເບີລິນ (the Free University of Berlin) ດວ້ ຍເຫດທ່ືີທດິ ສະດີດືັ່ງກ່າວ ມຸ້ງທື່ີຈະສະແຫວງຫາແນວຄວາມຄິດດ້ານທິດສະດີກ່ຽວກັບຮູບແບບຫນ້າທີ່ື ແລະ ຂ້ິຈາກັດຂອງລັດທິຄາພີຈາກ ແນວວິເຄາະຂອງທ່ານ ມາກ Marx ໃນເລື່ອງຂອງທຶນທິດສະດີນ້ີິຈຶ່ືງມີຊື່ຮຽກກັນໂດຍທົື່ວໄປວ່າທິດສະດີຕັກ ກະສາດຂອງທຶນ (Capital Logic Theory) (Mosley, 1982:24) ນອກໄປຈາກນ້ນັິ ການທື່ທີ ິດສະດີແນວນິີ້ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 52 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ມ້ງຸ ຖກົ ຖຽງ ແລະ ອະພປິ າຍວ່າລດັ ໄດ້ມາ ຫື ມທີ ື່ີມາຢາ່ ງໃດການຖກົ ຖຽງກ່ຽວກບັ ລັດໃນໝູ່ນກັ ວຊິ າການນີໂອມາກ ຊິດໃນເຢຍລະມັນຕາເວັນຕກົ ໃນຊ່ວງປີ 1970 ນັິ້ນຈຶ່ືງຮຽກກັນວາ່ “ການຖົກຖຽງກຽ່ ວກັບທື່ີມາຂອງລັດ” (The State Derivation Debate). ການຖກົ ຖຽງກຽ່ ວກັບລັດໃນໝູ່ນກັ ທິດສະດີຕັກກະຂອງທຶນນັ້ິນເປັນຜົນໂດຍກົງມາຈາກປະຕິກິລິຍາຂອງ ນກັ ວຊິ ານໂີ ອມາກຊິດ ໃນເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກທ່ືມີ ີຕ່ືການປ່ຽນແປງທາງການເມອື ງໃນສັງຄມົ ຂອງຕົນ 3 ປະການ ຄື: ພາວະເສດຖະກິດທົດຖອຍລະຫວ່າງປີ 1966 ເຖິງ 1967 ທາໃຫ້ພັກສັງຄົມນິຍົມປະຊາທິປະໄຕ(Social Democrat) ໄດ້ເຂົິາ້ ຮວ່ ມໃນລັດຖະບານປະສົມເປັນເທື່ອທາອິດນັບແຕ່ຫັງສົງຄາມໂລກເປັນຕົິ້ນມາສືິ່ງທືີ່ຕາມມາ ກຄື ການປຽ່ ນນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ຈາກນະໂຍບາຍເສລີນຍິ ົມມາເປັນນະໂຍບາຍທເ່ືີ ນັ້ິນການວາງແຜນ ແລະ ການ ເຂົິ້າແຊກແຊງເສດຖະກິດໂດຍລັດຊຶ່ືງສົື່ງຜົນໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກຟືິ້ນຕົວຂຶ້ິນໃນປີ 1967 ແລະ 1968 ປະການທີສອງ ການເລືອກຕ້ງິັ ປີ 1969 ເຮດັ ໃຫພ້ ກັ ສັງຄົມນິຍົມປະຊາທິປະໄຕກາຍເປັນພັກຫັກໃນ ການຈັດຕັິງ້ ລັດຖະບານໂດຍມີນະໂຍບາຍທື່ີເນັິ້ນການປະຕິຮູບສງັ ຄົມຢາ່ ງກວາ້ ງຂວາງ ປະການທື່ສີ າມ ໃນຊ່ວງດຽວ ກັນນີ້ຂິ ະບວນການນັກສກຶ ສາທ່ືີເຂ້ັິມແຂງໄດ້ເຕີບໂຕຂິຶ້ນ ແລະ ຕ່ືມາກເສອື່ ມໂຊມລົງໄປໂດຍບື່ປະສົບຄວາມສາເລັດ ໃນການຕດິ ຕື່ກຽ່ ວຂອ້ ງກັບຂະບວນການຊົນຊ້ັິນກາມາຊບີ ແຕ່ຢາ່ ງໃດ (Holloway and Picciotto, 1978:15) ການປ່ຽນແປງທັງສາມດ້ານກື່ໃຫ້ເກີດຂິ້ສົງໄສກ່ຽວກັບບົດບາດຂອງລັດວ່າເປັນໄປໄດ້ຫາຍດທົື່າໃດ ຫື ມີຂ້ິຈາກັດ ຢ່າງໃດທັງນີິ້ເພາະການປ່ຽນແປງປະການທາອິດເຮັດໃຫ້ເກີດຄາຖາມຂຶ້ິນມາວ່າລັດຈະແກ້ບັນຫາວິກິດການທາງ ເສດຖະກິດ ແລະ ວາງແຜນພດັ ທະນາສັງຄມົ ໂດຍບື່ມທີ ່ືີສິ້ີນສຸດໄດ້ ຫື ແລະ ລັດຈະສາມາດປ່ຽນຮູບສັງຄົມໃຫ້ເປັນ ປະໂຫຍດແກ່ຝາ່ ຍທນຶ ໄປເລອ້ິື ຍໆ ໂດຍບື່ມີຂິ້ຈາກັດໄດ້ ຫື ບກ່ື ານປ່ຽນແປງໃນປະການທ່ືີສອງກື່ໃຫເ້ ກດີ ຂິ້ກັງຂາຂິ້ຶນ ກ່ຽວກບັ ຄວາມສາມາດຂອງລັດຖະບານທ່ືີເນັ້ິນການປະຕິຮູບສງັ ຄົມວາ່ ຈະກື່ໃຫ້ເກດີ ການປະຕິຮູບທື່ີສາຄັນຈິງໆໄດ້ ເທົ່ືາໃດນັ້ິນຄື ບັນຫາຂ້ິຈາກັດຂອງລັດໃນການປະຕິຮູບນັິ້ນເອງ ສ່ວນການປ່ຽນແປງປະການສຸດທ້າຍນັິ້ນນາໄປສູ່ ບັນຫາທື່ີວ່າຄວາມສັດທາຕ່ືຄວາມຄິດເຊີງປະຕິຮູບນັິ້ນຈະອະທິບາຍໄດ້ ຫື ບ່ືວ່າມີຮາກຖານມາຈາກຫຍັງກ່າວໂດຍ ສະຫຼຸບຂ້ິຖກົ ຖຽງທ່ືີມີຢູ່ນ້ັິນມຸ້ງທ່ືີປະເດັນກຽ່ ວກັບຂິ້ຈາກັດຂອງບົດບາທລັດ ແລະ ຮາກຖານກ່ຽວກັບຄວາມເຂົ້ິາໃຈ ຜິດໃນອານາດຂອງລັດ ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມເປັນສ່ວນໃຫຍ່ທັງນີິ້ກໂດຍການໃຫ້ຄວາມສົນໃຈກ່ຽວກັບຮູບແບບ ແລະ ຫນ້າທ່ືີຂອງລັດທນຶ ນິຍມົ ແລະ ພະຍາຍາມຊີ້ິໃຫ້ເຫັນເຖິງຂ້ິຈາກັດຂອງລດັ ໃນການດາເນີນການປະຕິຮູບທາງ ດ້ານການເມືອງ (Jessop, 1982:79) ເປັນສາຄັນເຖິງແມ່ນວ່າ ບັນດານັກວິຊາການນີໂອມາກຊິສຂອງເຢຍລະ ມັນຕາເວັນຕົກຈະອາໄສ່ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບທຶນແລະ ການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມຂອງ Marx ເປັນຮາກຖານ ໃນການພດັ ທະນາທິດສະດີລັດເໝືອນໆກັນກຕາມແຕ່ຂິ້ສະຫຼຸບກຽ່ ວກັບຫນ້າທີ່ືຮູບແບບ ແລະ ຂິ້ຈາກັດຂອງລັດທື່ີ ໄດ້ມາຈາກແນວຄວາມຄິດເລື່ອງທນຶ ມີຂິ້ແຕກຕ່າງກັນໄປໃນໝູ່ນັກວຊິ າການແຕ່ລະກ່ມຸ ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດ ຂອງທດິ ສະດີຕກັ ກະຂອງທຶນອາດຈະແບ່ງຢາ່ ງກວາ້ ງໆໄດ້ ແນວທາງ (Holloway and Picciotto, 1978:19- 31). ແນວທາງທາອິດ ຖືໄດ້ວ່າເປັນກຸມ່ ຫັກຂອງນັກທິດສະດີຕັກກະສາດຂອງທຶນກຸ່ມນິີ້ໄດ້ຄວາມຄິດກ່ຽວກບັ ຄວາມຈາເປັນທ່ືີລັດໃນລະບົບທຶນນິຍົມຈະຕ້ອງມີຮູບແບບຢ່າງທື່ເີ ປັນຢູ່ຈາກຄວາມຄດິ ຂອງ Marx ໃນແງ່ສະພາບ ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງທນຶ ທັງຫາຍຈາກແນວຄວາມຄິດດັິ້ງເດີມທ່ືມີ ີຢູ່ວ່າທຶນນິ້ັນສາມາດຈະດາລົງຢູ່ໄດ້ສະເພາະໃນ ຮູບຂອງທຶນຂອງປັດເຈກບຸກຄົນເທົ່ືານັ້ິນ ນັກທິດສະດີຕັກກະຂອງທຶນກຸ່ມນີິ້ ພະຍາຍາມຂະຫຍາຍຄວາມຄິດ ດື່ັງ ກ່າວ ອອກໄປໂດຍຕິັ້ງຄາຖາມວາ່ ຖ້າຈະໃຫທ້ ນຶ ທງັ ມວນ ຫື ທນຶ ໃນສງັ ຄົມທງັ ໝົດດາລົງສບື ຕື່ໄປຢ່າງມີຫັກປະກັນ ຈະທາໄດ້ແນວໃດຄາຕອບທ່ືພີ ວກທາ່ ນໄດມ້ າກຄື ທຶນຈະດາລງົ ສືບຕື່ (reproduction) ໄດ້ຢາ່ ງປອດໄພໄດເ້ ມື່ອມີ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 53 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ລັດທ່ືີໄດ້ຮັບອານາດອິດສະຫລະໃນການປົກຄອງ (autonomized state) ຊຶ່ືງດາລົງຢູ່ເໜືອຄວາມຂັດແຍ້ງໃນ ສງັ ຄົມໃນແງນ່ ້ລີິ ດັ ຈື່ງຶ ເປນັ ສະຖາບັນທ່ືີແຍກຕາ່ ງຫາກອອກມາຈາກຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງທຶນຂອງ ປດັ ເຈກຊົນແຕ່ມີ ໜ້າທື່ີຄ້ິາປະກັນຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ການດາລົງຢູ່ຂອງທຶນໃນສັງຄົມໂດຍສ່ວນລວມກ່າວອີກຢ່າງໜຶື່ງກຄື ລັດມີ ຫນ້າທ່ີືປົກປ້ອງການດາລົງຢູ່ຂອງທຶນໃນສັງຄົມໂດຍສ່ວນລວມແຕ່ຈະວາງຕົນຢູ່ເໜືອຄວາມຂັດແຍ້ງກັນລະຫວ່າງ ທນຶ ຂອງປດັ ເຈກຊົນແຕ່ລະຄົນຊື່ຶງເກດີ ຂຶິ້ນຕາມທາມະຊາດຂອງຄວາມສາພນັ ແບບທຶນນິຍົມບກຸ ຄົນສາຄັນໃນກຸ່ມທ່ືີ ມີແນວຄວາມຄິດຢາ່ ງນິ້ີໄດ້ແກນ່ ັກວິຊາການເຊັ່ືນ: ທ່ານ ມເູ ລີ (Muller), ທາ່ ນ ນຊູ ູສ (Neususs), ທາ່ ນ ອທິເວ ເຕີ(Altivater),ທ່ານ ແບລງເກ( Blanke),ທ່ານ ເຈີເກັນ(Jurgens),ທ່ານ ກາສເທັນເດັກ(Kastendiek) ເປນັ ຕ້ິົນ. ໃນບດົ ຄວາມເລ່ອື ງ The Welfare-State Illusion and the Contradiction between Wage labor and Capital ຊຶື່ງ Muller ແລະ Neususs ຂຽນຮ່ວມກັນ (1978) ນັິ້ນບຸກຄົນທັງສອງໄດ້ອະທິບາຍ ວ່າເປັນຫຍັງລັດຈຶື່ງເປັນສິ່ືງທ່ືີຈາເປັນຕ່ືລະບົບທຶນນິຍົມໂດຍອາໄສແນວການວິເຄາະຂອງ Marx ໃນຫນັງສື Capital ກ່ຽວກັບພດັ ທະນາການຂອງກົດຫມາຍການົດໄລຍະເວລາໃນການທາງານຂອງກາກອນໃນໂຮງງານຂອງ ອັງກິດເປັນແນວທາງໃນການອະທິບາຍ Muller ແລະ Neususs ຊ້ິີໃຫ້ເຫັນວ່າການແຂ່ງຂັນກັນລະຫວ່າງທຶນ ຂອງປັດເຈກຊົນ ແຕ່ລະຄົນເຮັດໃຫ້ເກີດອັນຕະລາຍຕ່ືຜົນປະໂຫຍດຂອງທຶນທັງໝົດໂດຍສ່ວນລວມ ດັ່ືງນັ້ິນ, ຈ່ືຶງ ຕ້ອງມີລັດອັນເປັນສະຖາບັນພາຍນອກເຂົິ້າມາແຊກແຊງເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາສ່ວນລວມຂອງທຶນທັງສັງຄົມ ຊຶື່ງນາຍ ທຶນແຕ່ລະຄົນບ່ືອາດຈະແກ້ໄຂໄດ້ດ້ວຍເຫດທື່ີມັນຂັດກັບຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ ໃນກລະນີຂອງການອອກ ກດົ ຫມາຍຄວບຄຸມຊົ່ືວໂມງການທາງານຂອງໂຮງງານໃນອັງກິດນັ້ິນຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ໃນສະພາບທື່ີມີການແຂ່ງຂັນກັນ ຢາ່ ງເຕັມທື່ີລະຫວ່າງທຶນເອກຊົນນາຍທຶນແຕ່ລະຄົນຈະພະຍາຍາມຂູດຮີດມູນຄາ່ ສ່ວນເກີນຈາກກາກອນໃຫ້ຫາຍທ່ືີ ສດຸ ເທ່ົາື ທ່ືີຈະຫາຍໄດ້ທັງນ້ິີກໂດຍການຂະຫຍາຍເວລາໃນການທາງານໃນໂຮງງານໃຫ້ດົນທື່ີສຸດເທ່ົືາທ່ືີຈະທາໄດ້ ແຕ່ ການກະທາແບບນ້ິີຂອງທຶນປັດເຈກຊົນຄວນຈະກ່ືໃຫເ້ ກີດການຕ່ືຕ້ານຢ່າງຮນຸ ແຮງຈາກບັນດາກາກອນອັນຈະມີຜົນ ເສຍຫາຍຮາ້ ຍແຮງຕ່ືການດາລົງຢູ່ຂອງລະບົບການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມໂດຍສ່ວນລວມ ດງັ່ື ນ້ນັິ , ລັດຈຶື່ງຕ້ອງຢື່ນມື ເຂົ້ິາມາແກ້ບັນຫາໂດຍການອອກກົດຫມາຍການົດເວລາໃນການທາງານນິ້ີຄືເຫດຜົນທື່ີນັກວິຊາການທັງສອງ ພະຍາຍາມຊິ້ີໃຫ້ເຫັນວ່າເປັນຫຍັງລັດຈຶື່ງສ້າງນະໂຍບາຍລັດສະຫວັດດິີການຂຶິ້ນມາແທ້ທື່ີຈິງກເພື່ອຄຸ້ມຄອງຜົນ ປະໂຫຍດສ່ວນທັງຫມົດຂອງຝາ່ ຍທຶນ ບື່ແມ່ນເພືອ່ ຊ່ວຍເຫືອຊົນຊັ້ິນກັນມາຊີບຄວາມຄິດໃນລັກສະນະດຽວກັນນ້ິີ ຈະເຫັນໄດ້ໃນງານຂອງ Altvater (1970) ຊຶ່ືງອະທິບາຍເຖິງຮູບແບບ ແລະ ຫນ້າທືີ່ຂອງລັດໃນລະບບົ ທຶນນຍິ ົມ ທ່ານຊ້ີິໃຫ້ເຫັນວ່າຮູບແບບທື່ີລັດເຂົ້ິາມາແຊກແຊງລະບົບເສດຖະກິດນັ້ິນເປັນສິື່ງທ່ືີເກີດຈາກທາມະຊາດຂອງ ຂະບວນການຜະລດິ ແບບທຶນນຍິ ົມເອງສະພາບການແຂ່ງຂັນລະຫວາ່ ງທນຶ ປັດເຈກຊົນໃນການຜະລິດເພ່ືອສະແຫວ ງຫາກາໄລນັ້ິນກ່ືໃຫ້ເກີດຜົນເສຍຫາຍປະການຕ່ືການຢູ່ລອດຂອງສັງຄົມ ແລະ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ືງຜົນຕື່ການຢູ່ ລອດຂອງທຶນໂດຍທົ່ືວໄປເຊັ່ືນການທາລາຍສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ຊັບພະຍາກອນທາມະຊາດລວມທັງຜົນເສຍ ດາ້ ນອື່ນ ດງັ່ື ນິນັ້ , ຈືຶງ່ ຈາເປັນຕອ້ ງມີດຖາບນັ ພເິ ສດຊືງ່ຶ ບື່ໄດ້ຕົກຢູ່ໃຕ້ຂິ້ຈາກດັ ທຈ່ືີ ະຕອ້ ງຜະລິດມູນຄ່າສ່ວນເກີນຄືກັບ ທນຶ ໂດຍທວ່ືົ ໄປ ຫື ກ່າວອກີ ຢາ່ ງໜຶື່ງກຄື ເປັນສະຖາບນັ ພິເສດທ່ືີຢູ່ພາຍນອກ ແລະ ດາລງົ ຢູ່ຄູ່ກບັ ແວດວງົ ສັງຄົມທຸກ ຍາກສະຖາບັນນ້ີິຄື ລັດຊຶ່ືງຈະປົກປ້ອງຜົນປະໂຫຍດທົ່ວື ໄປຂອງທຶນໂດຍສ່ວນລວມຢ່າງໃດກດີລັດບື່ແມ່ນເຄ່ືອງມື ຫື ສະຖາບັນທື່ີຈັດຕັງິ້ ຂິ້ຶນໂດຍຝ່າຍທຶນ ແລະ ເປັນຮູບແບບພເິ ສດຢາ່ ງໜງ່ຶື ຂອງອງົ ອນເພອື່ ການດາລົງຢູ່ຂອງທຶນໃນ ສງັ ຄມົ ທື່ີມຢີ ູ່ຄູ່ຄຽງ ແລະ ຢູ່ນອກເໜອື ໄປຈາກການແຂງ່ ຂັນໃນການຜະລິດແບບທນຶ ນຍິ ມົ ລັດຈຶືງ່ ເປນັ ສ່ວນສາຄັນຍ່ິືງ ໃນຂະບວນການດາລງົ ສືບຕທື່ າງສງັ ຄົມຂອງທຶນ (Social reproduction process of capital) ທດິ ສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 54 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ນນ້ິັ ເອງ (Altvater, 1978:41). Altvater ຍງັ ໄດ້ລະບເຸ ຖງິ ໜ້າທື່ີສາຄັນຂອງລັດທື່ທີ ຶນປັດເຈກຊົນບ່ືອາດຈະທາໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງຫນ້າທີື່ ດື່ັງ ກ່າວມີຢູ່ 4 ດາ້ ນຄື: 1) ການຈັດໃຫມ້ ີສະພາບທາງວັດຖຸທວື່ົ ໄປທື່ີເອືອ້ິ ຕື່ການຜະລດິ ອັນໄດ້ແກ່ໂຄງສ້າງ ພ້ິືນຖານທງັ ຫາຍ (Infrastructure). 2) ການຈດັ ຕ້ງັິ ແລະ ຄ້ິາປະກັນລະບບົ ນຕິ ິສາພນັ ໂດຍທົື່ວໄປເພອ່ື ເປັນບັນທັດຖານໃຫຖ້ ືປະຕິບັດກນັ ໃນ ຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງນິຕບິ ຸກຄນົ ໃນສງັ ຄົມທນຶ ນຍິ ມົ . 3) ການຄວບຄຸມຈັດລະບຽບຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວາ່ ງກາກອນ ແລະ ຝ່າຍທນຶ ແລະຖາ້ ຈາເປັນກຕອ້ ງມີ 4) ການປາບປາມຊນົ ຊ້ັິນກາມາຊີບ ໂດຍອາໄສທງັ ວທິ ກີ ານທາງກົດຫມາຍ ແລະ ວທິ ກີ ານໃຊ້ຕາຫວດ ແລະ ທະຫານປາບປາມ. 5) ການປົກປ້ອງຄ້ມຸ ຄອງການດາລົງຢູ່ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທນຶ ຊາດລວມໃນລະບົບຕະຫາດ 6) ໂລກທນຶ ນຍິ ມົ ຫນ້າທ່ີືເຫົາ່ື ນິີ້ເປນັ ລັກສະນະທວ່ືົ ໄປຂອງລັດຄາພີ ຊືຶ່ງໄດພ້ ດັ ທະນາຂ້ຶິນມາຈາກພືິ້ນຖານ ທາງປະຫວັດສາດໃນການສະສົມທຶນຂອງລະບົບທຶນນິຍົມນັິ້ນເອງ ນອກເໜືອໄປຈາກງານຂອງ Muller ແລະ Neususs ກັບ Altvater ທື່ີກ່າວເຖິງໄປແລ້ວງານຂຽນຂອງນັກວິຊາການອື່ນທ່ືີຢຶດຖືແນວທາງນີິ້ກໄດ້ອະທິບາຍ ບົດບາດແລະຫນາ້ ທ່ືີຂອງລດັ ໄປໃນແນວທາງດຽວກບັ ນັກວິຊາການທງັ ສາມຊືຶ່ງເປັນຜູ້ນາໃນກຸ່ມນິ້ີ. ແນວທາງທື່ີສອງ ເປັນທດິ ສະດີຕັກກະຂອງທນຶ ທ່ືີເນັິນ້ ການວເິ ຄາະລັດຈາກຮູບແບບຕາ່ ງໆຂອງຄວາມສາພັນ ແບບທຶນນິຍົມທື່ີເຫັນໄດ້ຈາກພາຍນອກບົດຂຽນທ່ືີຖືໄດ້ວ່າເປັນຕົວແທນຂອງຄວາມຄິດແນວທາງນີ້ິກຄື:ຜົນງານ ຂອງທາ່ ນ Flatow ແລະ Huisken ຕາມທດັ ສະນະຂອງກມຸ່ ນກິ້ີ ານອະທິບາຍລັດນ້ິັນຈະຕ້ອງອະທບິ າຍລັດໃນແງ່ ຜົນທື່ີເກີດຈາກສິ່ືງທ່ືີເບິ່ືງເຫັນຂ້າງນອກ(surface)ບື່ແມ່ນອະທິບາຍຈາກເນືິ້ອໃນທ່ືີສາຄັນຂອງສັງຄົມທຸກຍາກ (Gerstenberger,1976:87) ດງື່ັ ນ້ິັນ, ທິດສະດີຕັນກະຂອງທຶນແນວທາງນ້ີິຈ່ືຶງບື່ພຽງແຕ່ຈະອະທິບາຍວ່າທາໄມ ຮູບແບບທື່ີມີຢູ່ຂອງລັດເປັນສິື່ງຈາເປັນຫາກຍັງຊີ້ິໃຫ້ເຫັນວ່າຮູບແບບດັ່ືງກ່າວຂອງລັດເປັນໄປໄດ້ຢ່າງໃດອີກດ້ວຍ ນອກຈາກນີ້ິ ການອະທິບາຍລັດແນວນີິ້ຍັງມຸງ້ ທ່ືີຈະໃຫ້ຄາອະທບິ າຍວ່າຫຍັງຄືຮາກຖານທື່ີທາໃຫ້ຊົນຊັ້ນິ ກນັ ມາຊີບ ຍອມຮັບວ່າລັດມຄີ ວາມເປັນກາງ ແລະ ຄາອະທິບາຍນິ້ນັ ກໄດ້ມາຈາກການວິເຄາະສະພາບພາຍນອກຂອງສັງຄົມທຶນ ນິຍົມນ້ນິັ ເອງ. ທ່ານ ຟລາໂທ (Flatow) ແລະ ທ່ານ ຮຸຍສເກັນ (Huisken) ອາໄສແນວຄວາມຄິດຂອງ ທ່ານ ມາກ Marx ທື່ີປະກົດຢູ່ໃນຕອນທ້າຍຂອງ(Capital)ເຫ້ິັມທີ3ກ່ຽວກັບສູດຂອງປະຊາທິປະໄຕພາຄີ (trinity formula) ຫື ກຸ່ມຂອງປດັ ໄຈສາຄັນໃນການຜະລິດແບບທນຶ ນິຍມົ 3 ປດັ ໄຈຄື ທຶນທື່ີດນິ ແລະ ແຮງງານປດັ ໄຈທັງ ສາມນ້ິີຈະກື່ໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດແກ່ຄົນໃນສັງຄົມຕ່າງກນັ ໄປກ່າວຄື ທຶນຈະນາໄປສູ່ກາໄລທ່ີືດິນຈະກ່ືໃຫ້ເກີດຄ່າ ເຊ່າືົ ແລະ ແຮງງານເປນັ ທື່ມີ າຂອງຄາ່ ຈາ້ ງນັກວິຊາການທັງສອງເຫນັ ວາ່ ແນວຄວາມຄິດຢ່າງນ້ິີປຽບທຽບໄດ້ກັບກລະນີ ຂອງຄົນທຸກຄົນໃນສັງຄົມທັງນີ້ິເພາະເມື່ອເບິື່ງຈາກສະພາບພາຍນອກສະມາຊິກຂອງສັງຄົມທຸກຄົນຈະມີທ່ືີມາຂອງ ລາຍໄດ້ທາງໃດທາງໜຶື່ງ ແລະໃນສະພາບຢ່າງນີິ້ຄົນທຸກຄົນຈະມີຜົນປະໂຫຍດເໝືອນໆ ກັນຢູ່ 3 ປະການ ຄື: ຜົນ ປະໂຫຍດໃນການດາລງົ ຖືຮັກສາແຫ່ືງທ່ີືມາຂອງລາຍໄດ້ໃນການສະແຫວງຫາລາຍໄດ້ຈາກແຫື່ງທື່ີມາໃຫ້ໄດ້ຫາຍທ່ືີ ສດຸ ແລະ ໃນການທື່ີລາຍໄດ້ຫື່ັງໄຫເຂົິ້າມາຢ່າງຕ່ືເນື່ອງກາ່ ວອກີ ຢ່າງໜຶ່ືງກຄື ຄົນທກຸ ຄນົ ຈະມີຜົນປະໂຫຍດເໝືອນໆ ກັນ ຫື ຮ່ວມກັນໃນຖານະ ຜູ້ມີກາມະສິດເໜືອຊບັ ສິນຢາ່ ງໃດຢ່າງໜ່ືຶງນິນັ້ ເອງຜນົ ປະໂຫຍດຮວ່ ມກນັ ທງັ 3 ປະການ ນາໄປສູ່ຄວາມຕ້ອງການທື່ີຈະໃຫ້ມີການຄຸ້ມຄອງຊັບສິນຂອງເອກະຊົນຄວາມຈະເລີນເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດທມື່ີ ີ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈຸບັນ 55 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ຫັກປະກັນ ແລະ ການມີເສດຖະກິດທື່ີດາເນີນໄປຢ່າງປອດໄພຈາກວິກິດການແຕ່ຄວາມຕ້ອງການທັງສາມນີ້ິເອກ ະຊົນບ່ືອາດຈະຕອບສະຫນອງໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ດັ່ືງນັິ້ນ, ຈຶື່ງຕ້ອງມີລັດມາທາຫນ້າທີ່ືດັ່ືງກ່າວ (ເບິື່ງ Reichet, 1978 43-44) ລັດຈືງຶ່ ມີສະພາບທື່ີເຫັນຈາກພາຍນອກວ່າເປັນຕົວແທນຂອງຜົນປະໂຫຍດສ່ວນທັງຫມົດໂດຍທ່ືົວ ໄປ ແລະ ເປັນກາງຕາບໃດກຕາມທ່ືີລັດຍັງສາມາດຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການເຫົ່ືານັ້ິນໃຫ້ແກ່ສະມາຊິກກຸ່ມ ຕ່າ ງໆ ຂອງ ສັງຄົມ ໄດ້ຖາ ນະ ຄວາ ມເ ປັນຕົວແທນຂອງລັດກຈະໄດ້ຮັບກາ ນຍອມ ຮັບ ແລະ ເ ຊື່ອຖື (Gerstenberger, 1976:86) ເພາະສະນິັນ້ ລັດຈຶງື່ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃຫ້ເປັນຕົວແທນໃນການໃຊ້ອານາດອັນ ຊອບທາເພື່ອປະຊາຊົນທຸກຄົນ ດ້ວຍເຫດນີ້ິເອງລັດຈຶື່ງສາມາດປ້ອງກັນບ່ືໃຫ້ມີການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງໃນສັງຄົມ ແລະສາມາດທາໃຫກ້ ານຈດັ ລະບຽບສັງຄົມແບບທນຶ ນຍິ ົມມຄີ ວາມຫມິ້ັນຄົງປອດໄພໄດ້. ແນວທາງທື່ີສາມ ເປັນແນວການອະທິບາຍລັດທື່ີມີບົດບາດສາຄັນໃນການພັດທະນາທິດສະດີຕັກກະຂອງ ທຶນ ຫາຍພໆກັບແນວທາງທາອິດໃນທານອງດຽວກັບແນວທາງທາອິດ ການອະທິບາຍລັດໃນແນວນີິ້ຕັິ້ງຕົິ້ນຈາກ ການວິເຄາະໂຄງສ້າງພນ້ືິ ຖານຂອງສັງຄມົ ທຶນນິຍມົ ແຕ່ບ່ືໄດ້ເນິັ້ນເຖິງຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງທຶນປັດເຈກຊົນຫາກກັບ ໄປເນັິ້ນ ໜັກຄວາມສາພັນໃນການຂູດຮີດແຮງງານໂດຍຝ່າຍທນຶ ນັິ້ນຄື ການທ່ືີຝ່າຍທຶນຄອບງາ ແລະ ຂູດຮີດຝ່າຍ ແຮງງານນິ້ັນເອງ ແລະ ຄວາມສາພນັ ລະຫວ່າງຝາ່ ຍແຮງງານຮບັ ຈ້າງກບັ ຝາ່ ຍທຶນ. ດັ່ືງກ່າວ ເຮັດໃຫ້ຈາເປັນຕ້ອງມີລັດເຂົ້ິາມາກ່ຽວຂ້ອງທັງນິີ້ເປັນເພາະການຕ່ືສູ້ຂອງຝ່າຍກາກອນຕ່ືນາຍທຶນ ນັິ້ນ ເປັນຜົນໃຫ້ກາໄລຫຼດຸ ນ້ອຍລົງລັດຈຶງ່ື ຈາເປນັ ຕ້ອງແຊກແຊງເພ່ືອແກ້ບັນຫາອັດຕາກາໄລຕົກຕ່ືາລົງ (Carnoy, 1984:129) ບຸກຄົນສາຄັນຊືຶ່ງຖືວ່າເປັນຕົວແທນຂອງການສຶກສາລດັ ໃນແນວນີິກ້ ຄື Hirsch ໃນບົດຄວາມເລ່ືອງ “Elements of A Materialist theory of the State ຂອງທ່ານ Hirsch (1977:12-14) ໄດ້ຊິີ້ໃຫ້ເຫັນ ວ່າ ລັດກຕົມພີນັ້ິນມີທ່ືີມາຈາກການພັດທະນາຂອງສັງຄົມໄປສູ່ລັກສະນະສັງຄົມຜູ້ຜະລິດສິນຄ້າ (commodity producer) ພັດທະນາການທາງປະຫວັດສາດດັື່ງກາ່ ວເຮັດໃຫເ້ ກດີ ການແບງ່ ງານກນັ ທາ ແລະ ເປັນຜນົ ໃຫມ້ ລີ ດັ ໃນ ຖານະສະຖາບັນທື່ີເປັນເອກະເທດເກີດຂຶ້ິນມາ ໃນແງ່ຂອງຫນ້າທ່ືີຂອງລັດທຶນນິຍົມນັ້ິນ Hirsch ເຫັນວ່າຫນ້າທ່ືີ ຂອງລັດຖືກການົດໂດຍເງື່ອນໄຂຂອງຂະະບວນການສະສົມທຶນແບບທຶນນິຍົມຊຶ່ືງຈະປ່ຽນແປງໄປຕາມກະແສ ປະຫວດັ ສາດ ນອກຈາກນິັ້ນຍັງຖກື ກາໜດົ ໂດຍພັດທະນາການຂອງພະລງັ ການຜະລິດ ຫື ເຕກັ ໂນໂລຢີ ແລະ ການ ປ່ຽນແປງຮູບແບບທື່ີສັງຄົມຢື່ນມືເຂົິ້າມາຮັບຜິດຊອບຕ່ືບັນຫາ (forms of socialization) ໃນດ້ານຕ່າງໆໂດຍ ຫກັ ການລດັ ບ່ືໄດ້ເປັນ “ອານາດທື່ີແຍກອອກຈາກເສດຖະກດິ ” (extra economic power) ບື່ວ່າຈະຢູ່ຄຽງຂ້າງ ຫື ຢູ່ເໜືອເສດຖະກິດແຕ່ລັດກ່ຽວຂ້ອງກັບເສດຖະກິດໂດຍກົງ ທັງນິ້ີເພາະຮູບແບບ ແລະ ຫນ້າທີື່ຂອງລັດມີທື່ີມາ ຈາກຂະບວນການດາລົງສືບຕື່ທາງສັງຄມົ ຂອງການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມ ແລະ ກົດເກນທືຄ່ີ ວບຄມຸ ຂະບວນການດັື່ງ ກ່າວ ໃນຊ່ວງເບື້ິອງຕົ້ິນທື່ີຝ່າຍທຶນຍັງອອ່ ນແອ ແລະ ຍັງບື່ໄດ້ພັດທະນາຕົນເອງຢ່າງເຕັມທື່ີຈົນສາມາດຄວບຄຸມຂະ ບວນການດາລົງສືບຕື່ການຜະລິດໃນສັງຄົມໄດ້ນນັິ້ ນາຍທຶນຍັງຕ້ອງສ້າງພັນທະມິດກັບຊົນຊັິ້ນອື່ນເພ່ືອທື່ີຈະຫາທາງ ຂຶ້ິນມາມີອານາດສູງສຸດໃນສງັ ຄົມ ໃນຊ່ວງນີ້ິລັດມີສະພາບເປັນອານາດທື່ີແຍກອອກຈາກເສດຖະກິດ ຖ້າເບິ່ືງໃນແງ່ ຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບຂະບວນການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທຶນແຕ່ຖາ້ ເບິື່ງໂດຍທ່ືົວໄປລັດກບ່ືອາດແຍກຈາກເສດຖະກດິ ໄດ້ເລີຍເພາະວ່າລັດກ່ຽວຂ້ອງກັບວິຖີການຜະລິດແບບອື່ນທ່ືີມີອານາດຄອບງາ ໃນຂະນະນັ້ິນເຊັື່ນວິຖີການຜະລິດ ແບບຟິວດັນ ເພາະສະນິັ້ນ, ລດັ ຈື່ຶງມີຖານະເປັນອານາດທື່ີແຍກໄດ້ຈາກເສດຖະກິດແບບທຶນນຍິ ົມເທ່ົືານິັ້ນ ແຕ່ລັດກ ມີບທບາດຊ່ວຍປະຄັບປະຄອງໃຫ້ລະບົບທຶນນິຍົມຂະຫຍາຍຕົວໂດຍການສ້າງເງື່ອນໄຂທື່ີເໝາະສົມຕື່ການ ພດັ ທະນາຂອງທນຶ ຂິຶ້ນມາຕ່ືມາລະບົບຄວາມສາພັນແບບທຶນນຍິ ົມກເຂ້ົາິ ມາຄອບງາລະບບົ ສັງຄມົ ແບບເດມີ ຊຶື່ງເຄີຍມີ ຫນ້າທີື່ສ້າງເງ່ືອນໄຂ ຫື ສະພາບແວດລ້ອມທ່ືີເໝາະກັບຄວາມສາພັນໃນການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມ ດັ່ືງນັິ້ນ, ພເຖິງ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 56 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ຊ່ວງນິີ້ຝ່າຍທຶນກສາມາດເຂົິ້າມາການົດການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຕົວເອງໄດ້ໂດຍກົງ ແລະໃນທີື່ສຸດກສາມາດເຮດັ ໃຫ້ ອົງກອນຂອງລດັ ຕກົ ຢູ່ໃຕ້ການບງັ ຄບັ ບນັ ຊາໄດ້ໂດຍສິ້ນເຊງີ ນັ້ິນຄື ທຶນເຂິົ້າມາການດົ ຮູບແບບ ແລະ ການເຮດັ ຫນ້າທື່ີ ຂອງລັດ (ເບ່ງືິ Hirsch, 1977:14-16). ວິກິດການຂອງວິຖີການຜະລິດແບບທນຶ ນິຍມົ ອັນເກີດຈາກອັດຕາກາໄລທມ່ືີ ີແນວໂນມ້ ຕົກຕື່າລົງບ່ືພຽງແຕ່ ຈະກື່ໃຫ້ເກີດບັນຫາຕ່ືການສະສົມທນຶ ຂອງນາຍທຶນເທ່ົາື ນ້ິັນຍ່ງິື ເຮດັ ໃຫ້ຄວາມເປັນປລະປກັ ທາງຊົນຊິັນ້ ລະຫວ່າງທຶນ ກັບແຮງງານທະວີຄວາມຮຸນແຮງຍ່ືງິ ຂ້ິຶນອກີ ດ້ວຍ ທັງນ້ີິເພາະອດັ ຕາກາໄລທື່ີຫຼດຸ ນ້ອຍລົງຄວນຈະທາໃຫ້ການສະສົມ ທນຶ ຂອງນາຍທຶນຕ້ອງຊະງກັ ເມ່ອື ທນຶ ບຂ່ື ະຫຍາຍຕົວ ຫື ຫດົ ຕວົ ຄວນຈະເຮັດໃຫກ້ ານຈ້າງແຮງງານນ້ອຍລົງ ຫື ມີ ການປົດຄນົ ງານອອກອັນນາໄປສູ່ຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວາ່ ງນາຍທຶນກບັ ກາກອນຫາຍຂິຶ້ນ. ອີກຢ່າງໜຶ່ືງກຄື ມີການສະສົມທຶນຫາຍຂຶ້ິນເລື້ອິ ຍໆແຕ່ເງືອ່ ນໄຂດັ່ືງກາ່ ວມແີ ນວໂນ້ມວ່າບ່ືອາດຈະເກີດຂ້ນິຶ ໄດ້ (Hirsch, 1977:17-25) ໃນສະພາບວກິ ິດການຂອງວທິ ກີ ານຜະລດິ ແບບທນຶ ນຍິ ົມເຊ່ືັນວາ່ ນິນັ້ ນາຍທຶນເອງບື່ ອາດຈະແກ້ບັນຫາໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ລັດຈ່ືຶງຈາເປັນຕ້ອງຢື່ນມືເຂົິ້າມາຊ່ວຍແກ້ບັນຫາການເຂົິ້າມາແຊກແຊງຂອງລດັ ເປັນຜົນໃຫ້ເກີດການຂະຫຍາຍຂອບຂ່າຍຫນ້າທ່ີືຂອງລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍມົ ອອກໄປຢ່າງຫາຍແຕ່ເດີມນັ້ິນກົນໄກ ຂອງລັດມີຫນ້າທ່ີືພຽງຄິ້າປະກັນໃຫ້ມີສະພາບເງື່ອນໄຂພາຍນອກ ແລະ ເງື່ອນໄຂທົ່ືວໄປທ່ືີເອືິ້ອອານວຍຕ່ືຄວາມ ສາພັນຂອງການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມເທ່າົື ນ້ິັນ ແຕ່ຂະບວນການພັດທະນາແບບທຶນນິຍມົ ຊືຶ່ງມແີ ນວໂນ້ມທ່ືີຈະເກີດ ວິກິດການນ໌ໍຢູ່ເລື້ິອຍໆ ນັ້ິນບີບບັງຄັບໃຫ້ລັດຕ້ອງເຮັດຫນ້າທີື່ເພິ່ືມເຕີມຂຶິ້ນມາອີກຕາມຄວາມຄິດຂອງ Hirsch (1977:41-42-58) ລັດໃນລະບົບທນຶ ນິຍົມປັດຈບຸ ັນຕ້ອງທາໜ້າທ່ືີສາຄນັ 3 ປະການຄ:ື 1) ສາ້ ງຄວາມຫມ້ັິນຄງົ ປອດໄພໃຫແ້ ກ່ຄວາມສາພັນແບບທຶນນິຍມົ ແລະ ສ້າງສະພາບເງ່ືອນໄຂທວ່ືົ ໄປທື່ີ ເໝາະແກ່ການຜະລດິ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການຜະລິດແບບທນຶ ນິຍົມ. 2) ເຂົ້າິ ໄປກຽ່ ວຂ້ອງໃນຂະບວນການຂະຫຍາຍຕົວທາງ ເສດຖະກດິ ໂດຍການດາເນນີ ການກະຈາຍລາຍ 3) ໄດ້ແລະ ການຈັດລະບຽບການແລກປ່ຽນຊ້ິືຂາຍເພື່ອດາລົງຮູບແບບຄວາມສາພັນແບບທຶນນິຍົມ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທນຶ ເອາົ ໄວ.້ 4) ຊ່ວຍພັດທະນາພະລັງໃນການຜະລິດ ຫື ເຕັກໂນໂລຢໃີ ນການຜະລິດໃຫ້ກາ້ ວໜ້າຫາຍຂິນ້ຶ ອນັ ຈະເຮດັ 5) ໃຫ້ຂະບວນການຜະລິດສາມາດມີກາໄລແລະຊ່ວຍໃຫ້ການສະສົມທຶນຂະຫຍາຍຕົວອອກໄປໄດ້ໃນແງ່ນ້ິີ ລດັ ໄດ້ເຂ້ິາົ ມາຊວ່ ຍໃຫ້ນາຍທນຶ ຫຼດຸ ຕິ້ົນທນຶ ໃນການຜະລິດລົງໂດຍທາໃຫ້ສັງຄມົ ຕ້ອງມາຮັບພາລະໃນການ ຜະລິດ (Socialization of production) ໄປບາງສ່ວນໂດຍການທື່ີລັດນາເອົາລາຍໄດ້ທີື່ມາຈາກ ສັງຄົມມາຊ່ວຍນາຍທຶນພັດທະນາເຕັກໂນໂລຢີໃນການຜະລິດນັ້ິນເອງຄວາມຄິດໃນລັກສະນະນິີ້ຂອງ ທ່ານ Hirsch ນອກຈາກຈະປາກົດຢູ່ໃນບົດຄວາມທ່ືີກ່າວມາແລ້ວຍັງຈະເຫັນໄດ້ຈາກບົດຄວາມເຊື່ັນ “The State Apparatus and Social Reproduction: Element of the Bourgeois State” (1978) ອີກດ້ວຍ. ເຖງິ ແມນ່ ວ່າທິດສະດີຕັກກະສາດຂອງທຶນທັງ 3 ແນວທາງຈະມຄີ ວາມແຕກຕ່າງກັນໄປແຕ່ສືິ່ງທື່ີມີຢູ່ຮ່ວມ ກັນກ ຄື ການພະຍາຍາມພັດທະນາແນວການວິເຄາະກ່ຽວກັບທຶນຂອງ Marx ມາໃຊ້ອະທິບາຍບົດບາດ ແລະ ຫນ້າທື່ີຂອງລັດ ແລະ ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກບັ ເສດຖະກິດທດິ ສະດີນິ້ີສາມາດຊິີ້ໃຫ້ເຫນັ ເຖິງຄວາມແຕກຕາ່ ງ ລະຫວ່າງຜນົ ປະໂຫຍດສະເພາະ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດທົ່ືວໄປຂອງຝາ່ ຍທຶນ ຂິ້ຈາກັດຂອງທຶນເອງຄວາມຈາເປັນຕ້ອງ ມີລັດທື່ີມີອານາດອິດສະຫລະພສົມຄວນໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມຫນ້າທີ່ືຂອງລັດ ແລະ ຂິ້ຈາກັດຂອງລັດຄາອະທິບາຍ ຂອງທິດສະດີຕັນກະຂອງທຶນໃນປະເດັນດ່ງືັ ກ່າວຊ່ວຍໃຫເ້ ບງິື່ ເຫັນຄວາມຊັບຊ້ອນຂອງຄວາມສາພັນລະຫວ່າງທຶນ ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 57 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ແລະ ລັດໄດ້ຊັດເຈນຂຶ້ິນຢ່າງໃດກດີທິດສະດີນີິ້ກຖືກວິຈານວ່າການວິເຄາະເລື່ອງລັດເນັິ້ນວິທີການສຶກສາວິເຄາະໃນ ແງ່ຫນາ້ ທີື່ (functionalist mode of analysis) ຫາຍເກນີ ໄປເຮັດໃຫ້ເບິື່ງການກະທາລັດທກຸ ຢ່າງວ່າເປັນການ ທາຫນ້າທ່ືີເພ່ືອຕອບສະຫນອງຕື່ຜົນປະໂຫຍດຂອງທນຶ ນອກຈາກນີິ້ທດິ ສະດີນ້ິີຍັງໃຫ້ຄວາມສາຄັນແກ່ປັດໄຈທາງ ດ້ານເສດຖະກດິ ໃນການອະທິບາຍລັດຫາຍຈົນເບງ່ືິ ຂ້າມປັດໄຈດ້ານອືນ່ ຈຸດອ່ອນອີກປະການໜືງຶ່ ຂອງທິດສະດີນິີ້ກຄື ການລະເລຍຮູບແບບທາງສຖາບັນຂອງກນົ ໄກສາທາລະນະແລະກົນໄກລັດເກືອບຈະໂດຍສ້ິນເຊີງທັງຍັງບື່ໄດ້ຊ້ີິໃຫ້ ເຫັນ ວ່າສະຖາບັນເຫົືາ່ ນິີ້ສາພັນກັບຫນ້າທື່ີຂອງລັດຢ່າງໃດລວມທັງກົນໄກຂອງລັດດັ່ືງກ່າວສາມາດປະຕບິ ັດຫນ້າທີື່ ເຊັື່ນວ່າໄດ້ ຫື ບື່ ຢ່າງໜືຶ່ງການພັດທະນາທິດສະດີໂດຍອາໄສຄວາມຄິດ ແລະ ແນວວິເຄາະຂອງ Marx ໃນ Capital ເປັນຫກັ ນ້ິັນເຮັດໃຫ້ທິດສະດີມຂີ ິ້ຈາກດັ ໃນການນາມາສຶກສາສະພາບທື່ເີ ປນັ ຈງິ ຂອງລະບບົ ທຶນນິຍົມ ເຊືັ່ນ ບັນຫາຂ້ິຈາກດັ ໃນນະໂຍບາຍຂອງລັດ ຫື ອຸປະສກັ ບບີ ຄນິັ້ ທື່ີມີຕື່ກດິ ຈະກາຕ່າງໆຂອງລັດທດິ ສະດີນີ້ິບ່ືອາດຈະໃຫ້ຄາ ອະທິບາຍທື່ີໜ້າພໃຈໄດ້ (ເບິງື່ Mosley, 1982:27-29). ການອະທິບາຍໃນແງ່ລັດອິດສະຫລະທິດສະດີໃນແນວນີິ້ຖືວ່າລັດມີຖານະເປັນຜູ້ໄກ່ເກ່ຍອິດສະຫລະ (independent mediator) ຄອຍຖ້າປະນີປະນອມຂິ້ຂັດແຍ້ງດ້ານຊົນຊັິນ້ ອັນເປັນຜົນມາຈາກການຕ່ສື ູ້ດິ້ນຮິົ້ນ ໃນການສະສົມທນຶ ຄວາມເປັນອິດສະຫລະຂອງລັດດງ່ືັ ກ່າວເກດີ ຂ້ຶິນໄດ້ເພາະທັງນາຍທຶນ ແລະ ກາກອນແຕ່ລະຝ່າຍ ບ່ືສາມາດລວມຕົວກັນເປັນຊົນຊັ້ິນຢາ່ ງໜຽວແໜ້ນໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງຈນົ ມີອານາດເໜືອລັດ (Carnoy, 1984:251) ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດໃນແງ່ນ້ິີອາດຈະເຫັນໄດ້ໃນງານຂອງນັກວິຊາການ ເຊັ່ືນ Offe, O'Connor, ແລະ Block ເປນັ ຕນົິ້ . ສາລັບ Offe ນັິ້ນເຫັນວ່າໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມທັງຫາຍລັດຈະພດັ ທະນາໄປໃນລັກສະນະທື່ີເປັນການຕອບ ໂຕຕ້ ື່ວິກິດການທ່ືີມຢີ ູ່ເປັນໄລຍະໆ ຊື່ຶງເກດີ ຂິຶ້ນຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງພ້ິືນຖານຂອງການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມເອງກ່າວ ຄື ການຜະລິດແບບນີິ້ທາໃຫຜ້ ູ້ຄົນໃນສງັ ຄົມກາຍເປັນແຮງງານຮບັ ຈ້າງຫາຍຂນິ້ຶ ທກຸ ບ່ອນຈົນເປັນເຫດໃຫ້ສັງຄົມຕ້ອງ ຢື່ນມືເຂົ້ິາມາຮັບຜິດຊອບໃນເລື່ອງນິີ້ສູງຂຶິ້ນ (increasing socialization of production) ແລະ ໃນເວລາ ດຽວກັນການຂູດຮີດເອົາມູນຄ່າສ່ວນເກີນໂດຍນາຍທຶນໃນຂະບວນການຜະລິດດັ່ືງກ່າວອັນເປັນການສະແຫວງ ປະໂຫຍດຂອງເອກະຊົນກດາເນີນໄປຢາ່ ງຕື່ເນື່ອງສະພາບຂັດແຍ້ງລະຫວາ່ ງການຜະລິດທ່ືີສັງຄມົ ກ່ຽວຂ້ອງຫາຍຂຶິ້ນ ແຕ່ຜົນປະໂຫຍດກັບຕົກແກ່ຄົນສ່ວນນ້ອຍຢູ່ເລື້ິອຍໆນີິ້ ເຮັດໃຫ້ເກີດວິກິດການທື່ີລັດຕ້ອງເຂົິ້າມາແກ້ໄຂບັນຫາທື່ີ ເກີດຂຶິ້ນບ່ືວ່າຈະເປັນບັນຫາສະຫວັດດີການຂອງກາກອນ ບັນຫາການຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງນາຍທຶນກັບກາກອນ ຫື ບັນຫາອື່ນໆທ່ີືກ່ຽວຂ້ອງບັນຫາເຫົືາ່ ນີ້ິທາໃຫ້ລັດຕ້ອງມພີ າລະຫນາ້ ທື່ີຮັບຜດິ ຊອບຫາຍຂິນຶ້ ເມື່ອພິຈາລະນາຈາກຈຸດນິີ້ ຈະເຫັນໄດ້ວ່າ Offe ນັິ້ນເບິື່ງລັດໃນແງ່ທ່ືີເປັນຜູ້ດາເນີນການແກ້ໄຂວິກິດການ (crisis manager) ນັິ້ນເອງ (Carnoy, 1984:131). ລັກສະນະສາຄັນຂອງລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມຕາມທັດນະຂອງ Offe (1975:125-127) ມີຢູ່ 4 ປະ ການ ຄື: 1) ລັດບ່ືໄດ້ມອີ ານາດຫນາ້ ທື່ີໃນການຈັດລະບຽບ ຫື ຄວບຄຸມການຜະລດິ ທັງນ້ີິເນື່ອງຈາກການຜະລດິ ແລະ ການສະສົມທຶນເປັນກິດຈະກ າຂອງເອກຊົນທ່ືີລັດບ່ືໄດ້ເຂົິ້າມາຄວບຄຸມນັ້ິນຄືເປັນວິສາຫະກິດເສລີ(free enterprises) ທື່ີຜະລດິ ເພອື່ ມຸ້ງຫວັງກາໄລຫືມູນຄ່າສວ່ ນເກນີ ລັດບ່ືໄດ້ເປັນນາຍທຶນເອງ ແລະ ບື່ໄດ້ກຽ່ ວຂ້ອງກັບ ການຜະລດິ ເພື່ອການສະສມົ ທນຶ . 2) ລັດບ່ືພຽງແຕ່ຈະມີອານາດຫນ້າທ່ີືເທົາ່ື ນ້ິັນຫາກຍັງໄດຮ້ ັບອານຸມດັ ໃຫເ້ ຮດັ ຫນາ້ ທື່ີສາ້ ງສັນ ແລະ ດາລົງໄວ້ ຊງຶື່ ສະພາບເງ່ືອນໄຂທງັ ຫາຍທ່ືີເອອິ້ື ອານວຍຕ່ືການສະສມົ ທຶນກ່າວຄື ລດັ ມີຫນາ້ ທືີປ່ ອ້ ງກັນ ແລະ ຄວບຄມຸ ບື່ໃຫ້ເກີດ ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 58 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ພາວະການທື່ີເປັນອປຸ ະສກັ ຕ່ືການຜະລດິ ແລະ ການສະແຫວງຫາກາໄລແບບທຶນນິຍມົ ບ່ືວາ່ ຈະເປນັ ພາວການທື່ີເກີດ ຈາກສະພາບການແຂງ່ ຂນັ ໃນລະບົບທຶນນຍິ ົມເອງ ຫື ຈາກການຄກຸ ຄາມຂອງກາກອນ. 3) ອານາດໃນການຕດັ ສິນໃຈຈງິ ໆຂອງລັດຂ້ິຶນຢູ່ກບັ ສະພາບການດາລງົ ຢູ່ ແລະ ດາເນນີ ໄປຢ່າງຕື່ເນືອ່ ງຂອງ ຂະບວນການສະສົມທຶນຂອງນາຍທຶນຖ້າຫາກຂາດການສະສົມທຶນແບບທຶນນິຍມົ ແລ້ວອານາດທ່ີືຈະທາຫຍັງຂອງ ລັດມີແນວໂນ້ມຈະສັ່ືນຄອນຂຶິ້ນມາທັນທື່ີສາເຫດກຄືວ່າລາຍໄດ້ຂອງລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມນັ້ິນມາຈາກພາສີອາ ກອນທງື່ີ ອກງາມ ຈາກການສະສມົ ທນຶ ໃນຮູບຂອງກາໄລຄາ່ ຈ້າງ ແລະ ອືນ່ ໆ ເປນັ ຫັກການສະສມົ ທນຶ ຈງຶື່ ເປັນສ່ິືງທື່ີມີ ຜົນບີບຄ້ັິນຕ່ືພາວະການົດນະໂຍບາຍຂອງລັດຢູ່ຫາຍທີດຽວໂດຍຈະສື່ົງຜົນໃຫ້ລັດບກ່ື າ້ ຕດັ ສິນໃຈການົດນະໂຍບາຍ ທື່ີເປັນອຸປະສັກຕື່ການສະສົມທນຶ . 4) ລດັ ຈະຫາທາງຖຮື ກັ ສາຄວາມຊອບທາ (legitimation) ຂອງຕນົ ເອງໄວກ້ ່າວຄື ລດັ ຈະຕ້ອງສາ້ ງພາບໃຫ້ ປະຊາຊນົ ເຫນັ ວ່າລັດເປັນອົງກອນແຫ່ງອານາດທມື່ີ ຸ້ງສະແຫວງຫາສິື່ງທື່ີເປັນຜນົ ປະໂຫຍດສວ່ ນລວມ ແລະ ເປັນຜົນ ປະໂຫຍດທົ່ືວໄປສາລັບສັງຄົມທັງມວນທັງຍັງເປີດໂອກາດໃຫ້ປະຊາຊົນມີສ່ວນຮ່ວມໃນອານາດຢ່າງສະເໝີພາກ ແລະ ຮບັ ຜິດຊອບຕ່ືຂິ້ຮຽກຮ້ອງຂອງປະຊາຊົນການສ້າງຄວາມຊອບທາດືັງ່ ກາ່ ວຂອງລັດຈະກະທາໂດຍອາໄສກົນໄກ ຂອງ ສະຖາບັນຕາ່ ງໆທ່ີືມີຢູ່ເພ່ືອເປັນການປົກປິດແລະອາພາງລກັ ສະນະທື່ເີ ປັນລັດທຶນນິຍົມຊື່ຶງມຸ້ງເສີມການສະສົມ ທນຶ ຂອງນາຍທນຶ ເອາົ ໄວ້. ຈາກລັກສະນະສາຄັນຂອງລດັ ທກື່ີ ່າວມາແລ້ວກພຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ທ່ານ ອອບເຟ (Offe) ໄດ້ຢ້ິາເຖິງຄວາມ ສາຄັນຂອງປະເດັນບັນຫາ 2 ປະເດັນທລ່ືີ ັດຈະຕ້ອງຜະເຊີນຢູ່ແລະຫາທາງແກ້ໄຂນິ້ັນຄື ບນັ ຫາເລື່ອງການສະສົມທຶນ ໃນລະບບົ ທຶນນິຍມົ ຊືຶ່ງແກ້ດ້ວຍການສາ້ ງສະຖຽນລະພາບ ແລະ ຄວາມຈະເລີນເຕບີ ໂຕທາງເສດຖະກິດແລະບັນຫາ ເລອ່ື ງການຖືຮັກສາຄວາມຊອບທາຂອງລັດຊຶື່ງຈະຕ້ອງຫາທາງດາລົງໄວ້ຊຶື່ງການສະໜັບສະໜູນຈາກມວນຊົນ (ເບື່ິງ Offe, 1976 7:413-414:Jessop, 1982:107-108) ໃນການແກ້ບນັ ຫາທງັ ສອງດ້ານລວມທງັ ບັນຫາທ່ືີເກີດ ຈາກຄວາມບ່ືສົມດນຸ ໃນການດາເນີນການແກ້ບັນຫາແຕ່ລະດ້ານ ຫື ຄວາມຂັດແຍ້ງກັນລະຫວ່າງບັນຫາທັງສອງລັດ ຈາເປັນຕ້ອງໃຊ້ທັງ ວິທີການທາງດ້ານບລິຫານ ແລະ ທາງດ້ານການໃຊ້ກາລັງປາບປາມ ຫື ໃຊ້ວິທີໃດວິທີໜຶື່ງກໄດ້ ບົດບາດຂອງລັດໃນຖານະຂອງຜູ້ປະນີປະນອມຂ້ິຂັດແຍ້ງໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນຊັດເຈນໃນງານ ຂຽນ ຂອງ Offe ໃນບົດຄວາມຕອນໜຶ່ືງ ທ່ານໄດ້ຊິີ້ໃຫ້ເຫັນລັກສະນະທ່ືີລັດຕ້ອງຖ່ວງດຸນລະຫວ່າງການສົ່ືງເສີມ ການສະສົມທຶນກບັ ການຖືຮັກສາຄວາມຍຸດຕິທາເອົາໄວ້ Offe ໄດ້ພິຈາລະນາເລື່ອງນິີ້ໃນແງ່ຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງ 3 ລະບົບຍ່ອຍ (Subsystem) ກາ່ ວຄື ລະບບົ ການເມືອງການບລຫິ ານຂອງລັດລະບົບເສດຖະກິດ ແລະ ລະບົບ ການສ້າງຄວາມຊອບທາ (Offe, 1976-2:52-52) ໂດຍລະບົບການເມືອງການບລິຫານຂອງລັດມີຫນ້າທື່ີໃຫ້ ບລິການດ້ານການຈັດລະບຽບດ້ານເສດຖະກິດໃຫ້ແກ່ລະບບົ ເສດຖະກິດໃນຮບູ ຂອງການເຂົິາ້ ແທຣກແຊງເພືອ່ ແກ້ ບນັ ຫາເສດຖະກິດດ້ານຕ່າງໆ ອນັ ຈະທາໃຫກ້ ານສະສົມທຶນແບບທຶນນິຍົມດາເນີນໄປດ້ວຍດີ ແລະ ໃນຂະນະດຽວ ກັນລັດກຕ້ອງພຶື່ງລາຍໄດ້ໃນຮູບພາສີອາກອນຈາກລະບົບເສດຖະກິດ ໃນອີກດ້ານໜຶື່ງລະບົບການເມືອງການ ບລິຫານຂອງລັດຕ້ອງໃຫບ້ ລກິ ານດາ້ ນລັດສະຫວັດີການລວມທງັ ການປກູ ຝງັ ອຸດົມການແກ່ປະຊາຊົນອັນເປັນລະບົບ ການສ້າງຄວາມມກັ ທາທັງນີ້ິເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນມຄີ ວາມຈ່ືົງຮກັ ພັກດີຕື່ລັດ ລັດຕ້ອງທາຫນ້າທີ່ືແກ້ບັນຫາ ແຕ່ລະດ້ານ ແລະຖວ່ ງດນຸ ລະຫວ່າງສອງດ້ານຢຕູ່ ະຫລອດເວລາລັດຈະທາຫນາ້ ທດ່ືີ ່ັືງກ່າວໄດ້ພຽງໃດຂ້ິຶນຢູ່ກັບຄວາມສາມາດຂອງ ລະບົບການເມືອງການບລຫິ ານຂອງລັດວ່າຈະນາເອົາຊັບພະຍາກອນທື່ີມີຢຄູ່ ື ເຄ່ືອງມືດ້ານ, ການເງນິ ການໃຊ້ເຫດຜົນ ໃນດ້ານການບລິຫານ ແລະ ຄວາມຈົື່ງຮັກພັກດີຂອງມວນຊົນມາໃຊ້ປະໂຫຍດໄດ້ເທົ່ືາໃດແນວໃດ (ເບິື່ງ Offe 1976-a:58-63) ແຕ່ການແກ້ບັນຫາດັືງ່ ກ່າວນິີ້ມີແນວໂນ້ມຈະກື່ໃຫ້ເກີດບນັ ຫາວກິ ິດການທາງການເມືອງແກ່ລດັ ເອງລັດໃນສະພາບຂອງຜູ້ໄກ່ເກ່ຍປະນີປະນອມຂິ້ຂັດແຍ້ງດັ່ືງກ່າວມານີິ້ເປັນລັກສະນະຂອງລັດທ່ືີບື່ໄດ້ເປັນເຄື່ອງມື ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 59 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ຂອງຊົນຊັ້ິນເຖິງວ່າແຍກບື່ອອກຈາກຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັ້ິນແຕ່ລັດເປັນລະບົບເຄື່ອຂ່າຍ (network) ດ້ານ ກດົ ຫມາຍ ແລະ ດາ້ ນສຖາບັນທມື່ີ ີແບບແຜນຢຶດຖືສືບຕ່ືກັນມາຊຶື່ງຈະຄວບຄຸມ ແລະ ວາງເງ່ອື ນໄຂໃຫແ້ ກ່ຂະບວນ ການ ແລະ ກດິ ຈະກາສວ່ ນໃຫຍ່ທ່ືີດາເນີນໄປໃນສັງຄມົ ລະບົບເຄືອຂ່າຍໂຍງໃຍ່ືແບບນິເີ້ ປັນສິງື່ ທື່ີສືັ່ງສມົ ສືບຕື່ກັນມາ ຕາມປະຫວັດສາດຂອງສັງຄົມລັດຈຶ່ືງເປັນໂຄງສ້າງຂອງສັງຄົມທ່ືີມີປະຫວັດສາດຊຶ່ືງຈະດາລົງສືບຕື່ຕົວເອງເອົາໄວ້ ໂດຍຜ່ານການແຂງ່ ຂນັ ແລະ ການຜະລດິ ແບບຂູດຮີດທື່ີມຢີ ູ່ (Carnoy, 1984:133). ທ່ານ ໂອຄອນເນີ (O'Connor) ນັິ້ນມີຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການເຮັດຫນ້າທ່ືີຂອງລັດໃນລະບົບທຶນນິຍົມ ຄ້າຍຄກື ັບ ທາ່ ນ ອອບເຟ (Offe) ໃນງານເນິື້ອໃນສາຄັນຂອງທາ່ ນ ໂອຄອນເນີ (O'Connor) ຄື “The Fiscal Crisis of the State (1973) ທ່ານເຫັນວ່າ ລັດທຶນນິຍົມຈາເປັນຕ້ອງຫາທາງດາເນີນການໃຫ້ຫນ້າທີື່ 2 ປະ ການສາປະສິດທຜິ ົນ ແຕ່ຫນ້າທື່ີທງັ ສອງນ້ີິມລີ ັກສະນະຂດັ ແຍ້ງກັນຫນ້າທີື່ດັ່ືງກາ່ ວຄື ການສະສມົ ທນຶ ຂອງລະບົບທຶນ ນິຍົມແລະການສ້າງຄວາມມັກທາ (O'Connor, 1973-6) ນັ້ິນກຄືລັດຈາເປັນຕ້ອງພະຍາຍາມດາລົງໄວ້ ຫື ສ້າງ ເງື່ອນໄຂທ່ືທີ າໃຫເ້ ກດີ ການສະສມົ ທນຶ ທ່ືີມກີ າໄລໃນເວລາດຽວກນັ ລັດກຕ້ອງຖຮື ັກສາຫືສາ້ ງສະພາບເງື່ອນໄຂທື່ີກ່ືໃຫ້ ເກດີ ຄວາມສະຫງບົ ຮຽບຮ້ອຍໃນສັງຄົມຂຶ້ິນມາດ້ວຍແຕ່ຖ້າລັດມຸ້ງຊ່ວຍເຫືອຊົນຊັິນ້ ໜື່ຶງໃນການສະສົມທຶນຈົນເຮັດ ໃຫ້ຊົນຊັ້ິນອື່ນເສຍປະໂຫຍດໂດຍອາໄສ່ວິທີການບັງຄັບຢ່າງເປີດເຜີຍເມືອ່ ໃດ ລັດກຈະສູນເສຍຄວາມມກັ ທາໂດຍ ທັນທື່ີ ແລະ ຈະເປັນເຫດໃຫ້ຖານດ້ານຄວາມຈົງ່ື ຮັກພກັ ດີ ແລະ ການສະໜັບສະໜູນທ່ືີມີຕື່ລັດຖືກທາລາຍໄປຕວົ ຢ່າງເຊັນື່ ລັດສ່ືົງເສີມໃຫມ້ ີການພດັ ທະນາອຸດສາຫະກາຢາ່ ງວອ່ ງໄວ ແລະ ມຜີ ນົ ກາໄລສູງ ໂດຍການຫຼດຸ ຄ່າຈ້າງຂິ້ັນຕື່ າຂອງກາກອນ ແລະ ອອກກົດຫມາຍຫ້າມການມປີ ະຊາທປິ ະໄຕຈະເຮັດໃຫ້ລດັ ສູນເສຍຄວາມຊອບທາໃນສາຍຕາ ຂອງກາກອນເປັນຕົິ້ນໃນທາງກົງກນັ ຂ້າມຫາກລັດເກີດລະເລຍບ່ືຊ່ວຍເຫືອສົ່ງື ເສມີ ການສະສົມທຶນຂອງລະບົບທນຶ ນິຍມົ ລັດກຈະສູນເສຍທື່ີມາແຫ່ງອານາດຂອງຕົນເອງທັງນິເີ້ ພາະອານາດທື່ີຈະເຮັດຫຍັງຂອງລັດນ້ັິນເກີດຈາກຄວາມ ສາມາດຂອງເສດຖະກິດໃນການຜະລິດສ່ວນເກີນໃຫແ້ ກ່ສັງຄມົ ແລະ ຈາກພາສອີ າກອນທີື່ດກັດມາຈາກສ່ວນເກີນ ດ່ງືັ ກາ່ ວ ລດັ ບື່ມີອານາດຈະເຮດັ ແນວໃດຫາກລດັ ບື່ມລີ າຍໄດ້ທື່ີມາຈາກພາສີອາກອນຊື່ງຶ ເປັນຜົນມາຈາກການຜະລິດ ແລະ ການສະສມົ ທຶນນນິ້ັ ເອງ. ໃນແງກ່ ານໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລດັ ການສງ່ືົ ເສີມການສະສົມທນຶ ແລະ ການສ້າງຄວາມມກັ ທາດງືັ່ ກ່າວເຮັດໃຫ້ ລດັ ຕອ້ ງໃຊ້ຈາ່ ຍເງນິ ອອກໄປໃນ 2 ດ້ານ ຄື: ດາ້ ນທນຶ ທາງສັງຄົມ (Social capital) ແລະ ດາ້ ນການໃຊ້ສອຍທາງ ສັງຄົມ (Social expenses), ທ່ານ ໂອຄອນເນີ (O'Connor , 1973:6-7) ທຶນທາງສັງຄົມເປັນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ທື່ີຈາເປັນສາຫຣັບການສື່ົງເສີມການສະສມົ ທຶນໃຫ້ມກີ າໄລຄ່າໃຊ້ຈ່າຍນ້ິີປະກອບດວ້ ຍການໃຊ້ຈ່າຍເງນິ 2 ປະເພດ ຄື: ການລົງທຶນທາງສັງຄົມ (Social investment) ກັບການບລິໂພກທາງສັງຄົມ (social consumption) ການລົງທຶນທາງສັງຄົມນັ້ິນໄດ້ແກ່ການໃຊ້ຈ່າຍເງິນໃນໂຄງການ ແລະ ບລິການຕ່າງໆທີ່ືເຮັດໃຫ້ຄວາມສາມາດໃນ ການຜະລິດດີຂິຶນ້ ແລະ ທາໃຫໄ້ ດ້ກາໄລເພ່ມີື ຂຶ້ນິ ເຊ່ນືັ ການໃຊ້ຈ່າຍຂອງລັດໃນການສ້າງນິຄົມອຸດສາຫະກາຫືໂຄງສ້າງ ພ້ນືິ ຖານຕາ່ ງໆການບລໂິ ພກທາງສງັ ຄມົ ໄດ້ແກ່ການໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນໃນໂຄງການ ແລະ ບລິການທ່ືມີ ຜີ ນົ ໃຫລ້ າຍຈ່າຍດ້ານ ສະຫວັດດີການ ແລະ ຄວາມເປນັ ຢູ່ຂອງກາກອນລດຸ ລົງ ອັນທາໃຫກ້ ານຜະລດິ ມກີ າໄລຫາຍຂ້ນຶິ ເຊັື່ນການທ່ືີລັດເຂ້ົິາ ໄປຊ່ວຍເຫອື ດ້ານການປະກັນສັງຄມົ ແລະ ສະຫວັດດີການທາໃຫ້ຕິົ້ນທນຶ ດ້ານແຮງງານຂອງນາຍທຶນຫຼຸດລົງ ແລະ ມີກາໄລເພ່ືມີ ຂ້ຶນິ ສ່ວນໃນດ້ານການໃຊ້ສ້ອຍທາງສງັ ຄມົ ໄດ້ແກ່ການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລັດໃນໂຄງການ ແລະ ບລິການ ທື່ີທາໃຫ້ເກີດຄວາມສະຫງົບສຸກຂຶ້ິນໃນສັງຄົມອັນໄດ້ແກ່ການໃຊ້ຈ່າຍດ້ານລັດສະຫວັດດີການທັງຫາຍເຊັື່ນ ດ້ານ ການສຶກສາການສາທາລະນະສກຸ ແລະ ອືນ່ ໆຫາກລດັ ມຸ້ງເສີື່ມການສະສມົ ທຶນໂດຍການເພ່ືີມການລົງທຶນທາງສັງຄົມ ຫາຍຂຶ້ິນ ກຈະທາໃຫ້ທຶນຜູກຂາດເຕີບໂຕຫາຍຍິື່ງຂຶິ້ນ ແລະ ຜົນທ່ືີຕາມມາກຄືລັດກຕ້ອງເພີື່ມຄ່າໃຊ້ຈ່າຍໃນດ້ານ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 60 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ການໃຊ້ສອຍທາງສັງຄົມເພມືີ່ ຂິ້ຶນ (O'Connor, 197329) ທງັ ນີິ້ເປນັ ເພາະວາ່ ການສະສມົ ທນຶ ໃນລະບບົ ທຶນນິຍົມ ນັິ້ນຈະນາໄປສູ່ການຈຸກຕົວ ແລະ ການລວມທຶນເຂົິ້າສູ່ສູນກາງທຶນຂະໜາດນ້ອຍຈະຫາຍໄປຈົນເຫືອແຕ່ທຶນຂະ ໜາດໃຫຍ່ຈານວນນ້ອຍນັິ້ນຄືເກີດພາວະຜູກຂາດຂຶິ້ນການເກີດທຶນຜູກຂາດຈະຕາມມາດ້ວຍບັນຫາການວ່າງງານ ຄວາມຍາກຈນົ ຄວາມຊະງັກທາງເສດຖະກດິ ແລະ ອ່ືນໆເຮດັ ໃຫລ້ ັດຕ້ອງຢ່ນື ມືເຂົາິ້ ມາແກ້ບນັ ຫາລັດຈງຶ່ື ຕ້ອງໃຊ້ຈ່າຍ ເງນິ ດາ້ ນສວດັ ດກິ ານຫາຍຂ້ິຶນການທື່ີລັດຈາເປັນຕ້ອງໃຊ້ຈ່າຍເງິນທງັ ໃນດ້ານທຶນທາງສັງຄົມ ແລະ ດ້ານການໃຊ້ສອຍ ທາງສັງຄົມເພີືມ່ ຂຶິ້ນເພື່ອສົື່ງເສີມການສະສົມທຶນ ແລະ ດາລົງຖືຮັກສາຄວາມຊອບທາຂອງຕົນເອົາໄວ້ຈະກ່ືໃຫ້ເກດີ ແນວໂນມ້ ທ່ືີນາໄປສູ່ ວກິ ດິ ການທາງເສດຖະກິດສັງຄົມ ແລະ ການເມືອງຂນ້ິຶ (O'Connor, 1973.9) ທັງນີ້ິມີສາ ເຫດຢູ່ 2 ປະການ ຄື: ປະການທາອິດເຖິງວ່າລັດຈະທາໃຫ້ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍດ້ານທຶນໃນການຜະລິດເປັນພາລະທ່ືສີ ັງຄົມ ຕ້ອງໃຊ້ຈ່າຍແທນນາຍທຶນຫາຍຂຶ້ິນກຕາມແຕ່ສ່ວນເກີນໃນສັງຄົມ (social surplus) ລວມທັງການກາໄລທັງ ຫາຍກັບຕົກເປັນຂອງເອກະຊົນ ໃນແງ່ນິ້ີຈະເຫັນໄດ້ວ່າລັດຕ້ອງໃຊ້ຈ່າຍເງິນຈານວນຫາຍເພື່ອຊ່ວຍລຸດຕົ້ິນທຶນໃນ ການຜະລິດແຕ່ກາໄລແລະສ່ວນເກີນຈາກການຜະລິດກາຍເປັນຂອງນາຍທຶນສະພາບເຊັື່ນນ້ິີຈະກື່ໃຫ້ເກີດວິກິດ ການທາງການເງິນ (Financial Crisis) ອັນເນື່ອງມາຈາກຊ່ອງວ່າງດ້ານໂຄງສ້າງລະຫວ່າງລາຍຈ່າຍກັບລາຍໄດ້ ຂອງລັດ ເພາະວ່າລັດຕອ້ ງໃຊຈ້ ່າຍເງິນໄປຫາຍກວ່າທື່ຈີ ະໄດ້ຮັບມານັ້ນິ ເອງ ໃນປະການທ່ືີສອງ ວິກິດການດ້ານການ ເງນິ ອາດຈະເກດີ ຂ້ນິຶ . ຈາກການທື່ີເອກະຊົນນາເອາົ ອານາດລດັ ໄປໃຊ້ເພື່ອສະແຫວງຫາເປົ້າິ ໝາຍບາງຢາ່ ງກຸ່ມຜົນປະໂຫຍດທື່ີມີອາ ນາດໃນສງັ ຄມົ ເຊືັ່ນ: ບລິສັດໃຫຍໆ່ ອດຸ ສາຫະກາກມຸ່ ຜົນປະໂຫຍດທາງທລຸ ະກິດທງັ ຫາຍຈະຮຽກຮ້ອງໂດຍວິຖີທາງ ການເມືອງໃຫລ້ ດັ ໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນດາ້ ນການລົງທນຶ ທາງສງັ ຄົມເພ່ີືມຂ້ຶນິ ເພ່ືອຜນົ ປະໂຫຍດຂອງກມຸ່ ຕົນໃນຂະນະດຽວກັນ ກາກອນກອາດຈະບີບຄັ້ິນໃຫ້ລັດໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນດ້ານການບລິໂພກທາງສັງຄມົ ຫາຍຂ້ິຶນ ຫື ຄົນວາ່ ງງານ ແລະ ຄົນຍາກ ຈົນອາດຈະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດໃຊ້ຈ່າຍເງິນດ້ານສະຫວັດດີການຕ່າງໆສູງຂຶິ້ນຜົນທື່ີເກີດຂືິ້ນກຄື ລັດຕ້ອງໃຊ້ຈ່າຍເງິນ ເກີນຄວາມສາມາດທ່ືີຈະຫາມາໄດ້ ແລະ ໃນໄລຍະຍາວຄວນນາໄປສູ່ວິກິດການດາ້ ນການເງິນນອກຈາກນ້ິີການຮຽກ ຮ້ອງຂອງກຸ່ມຕ່າງໆ ດັ່ືງກ່າວເປັນການກະທາໂດຍຜ່ານຂະບວນການທາງການເມືອງຊຶື່ງໃນຫາຍກລະນີກ່ືໃຫ້ເກີດ ຄວາມຂດັ ແຍ້ງກນັ ຢ່າງຮນຸ ແຮງລະຫວາ່ ງກມຸ່ ຕາ່ ງໆ ຫື ລະຫວ່າງກມຸ່ ເຫາົື່ ນິັ້ນກບັ ລດັ ໃນກລະນີທ່ືເີ ປັນຄວາມຂັດແຍ້ງ ຂ້ນັິ ພິື້ນຖານໃນສງັ ຄມົ ກອາດຈະກ່ືໃຫເ້ ກດີ ວິກິດການທາງການເມືອງ ແລະ ສງັ ຄົມເປັນຜົນຕາມມາກໄດ້. ໃນກລະນີຂອງ ທ່ານ Block ທ່ານພະຍາຍາມສະເໜີທິດສະດີທ່ືີເອີິ້ນວ່າ “ທິດສະດີລັດໃນແງ່ໂຄງສ້າງ” (a Structural theory of the state) ໃ ນ ບ ົ ດ ຄ ວ າ ມ ຊ ື ່ື The Ruining Class Does Note Rule : Note on the Marxist Theory of the State (1977) ທາ່ ນຊິີ້ໃຫເ້ ຫັນວ່າລດັ ໃນສງັ ຄມົ ທນຶ ນິຍົມບື່ໄດ້ເປັນ ເຄື່ອງມຂື ອງຊນົ ຊັ້ນິ ນາຍທຶນ ແລະ ນາຍທນຶ ເອງກບ່ືໄດ້ມີບົດບາດໃນການປົກຄອງຂອງລດັ ແຕ່ຢາ່ ງໃດແທ້ທ່ືີຈິງແລ້ວ ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມນັ້ິນມີການແບ່ງງານກັນທາ (division of labor) ລະຫວ່າງຜູ້ເຮັດຫນ້າທື່ີສະສົມທຶນກັບຜທູ້ ື່ີ ເຮັດຫນາ້ ທີື່ຄວບຄຸມເບືິ່ງແຍ່ງກົນໄກຂອງລັດ ຜູ້ເຮັດຫນາ້ ທ່ືີສະສມົ ທຶນນັ້ນິ ຮູ້ສານກຶ ເຖິງຜົນປະໂຫຍດຂອງພວກຕົນ ໃນຖານະທ່ືີເປັນນາຍທຶນ ແຕ່ຄນົ ເຫົ່າື ນ້ີິໂດຍທວື່ົ ໄປຫາໄດ້ຮູ້ວ່າໃນສພາວການທື່ີປຽ່ ນແປງໄປນ້ິັນການທື່ຈີ ະດາລົງສືບ ຕ່ືລະບຽບສັງຄົມແບບທຶນນິຍົມເອົາໄວ້ນັ້ິນຈາເປັນຈະຕ້ອງທາຫຍັງດ້ວຍແຕ່ລັດຖະບານຜູ້ທາຫນ້າທີ່ືຄວບຄຸມເບ່ືິງ ແຍງກົນໄກຂອງລັດນັິ້ນຖືກບີບບັງຄັບໃຫ້ເອົາໃຈຈົດຈື່ຢູ່ກັບການດາລົງສືບຕື່ (reproduction) ຂອງລະບຽບ ສັງຄົມດັື່ງກ່າວຢ່າງຫາຍເພາະອານາດຂອງບຸກຄົນເຫົ່ືານ້ິີຈະມີສືບຕື່ໄປໄດ້ຂຶິ້ນຢູ່ກັບການດາລົງຢູ່ຂອງລະບຽບທາງ ການເມືອງ ແລະ ເສດຖະກິດນັ້ິນເອງ (Block, 1977:10) Block ຊ້ິີໃຫ້ເຫັນຕ່ືໄປອີກວ່າ ເຖິງແມ່ນຈະມີການ ແບງ່ ງານກັນເຮັດລະຫວ່າງລັດ ແລະ ຊົນຊິ້ນັ ນາຍທຶນລັດກມີແນວໂນມ້ ທື່ີຈະຮັບໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊ້ັິນນາຍ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 61 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ທຶນຫາຍກວ່າຊົນຊັິ້ນອື່ນເຫດທ່ືີເປັນຢ່າງນັ້ິນເກີດຈາກສະພາບຄວາມສາພັນໃນແງ່ໂຄງສ້າງລະຫວ່າງລັດຖະບານຜູ້ ຄວບຄຸມເບິ່ືງແຍ່ງລດັ (state manager) ນາຍທຶນແລະກາກອນຕົວຂອງລດັ ເອງບື່ໄດ້ເປັນເຄືອ່ ງມຂື ອງນາຍທນຶ ຫື ກາກອນແຕ່ທ່ືລີ ດັ ຮບັ ໃຊ້ຜົນປະໂຫຍດທວ່ືົ ໄປຂອງຊົນຊິັ້ນນາຍທຶນບ່ືວ່ານາຍທຶນຈະຮຽກຮ້ອງຫືບື່ກຕາມນັິ້ນເກີດ ຈາກແຮງບີບຄັິນ້ ຂອງກນົ ໄກດາ້ ນໂຄງສາ້ ງບາງຢ່າງທ່ືມີ ຕີ ື່ລັດ (Block, 1977:12) ກົນໄກດ້ານໂຄງສ້າງດັງ່ື ກ່າວແບ່ງ ອອກເປນັ 2 ປະເພດ ຄື ກົນໄກປກີ ຍອ່ ຍ(subsidiary structural mechanisms) ແລະ ກນົ ໄກຫັກ (major structural mechanisms) ສາລັບກົນໄກປີກຍ່ອຍ ຫືກົນໄກຮອງນັິ້ນປະກອບດ້ວຍເຕັກນິກ ແລະ ວິທີການ ຕ່າງໆທືີ່ນາຍທຶນຫືຕົວແທນໃຊ້ຜກັ ດັນລັດໃຫກ້ ານົດນະໂຍບາຍທ່ືີສອດຄ່ອງກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິ້ນຕົນໂດຍ ການເຂ້ິົາໄປມສີ ວ່ ນຮ່ວມທາງການເມອື ງໃນຮູບແບບຕ່າງໆເຊນ່ືັ ການບລິຈາກເງນິ ໃຫ້ພກັ ການເມອື ງການເຂາ້ົິ ໄປຕື່ຮອງ ຜົນປະໂຫຍດກັບນັກການເມືອງແລະຂ້າລາດຊະການເປັນຕົ້ິນກົນໄກປີກຍ່ອຍອີກຢ່າງໜື່ຶງຄື ການຄອງຄວາມເປັນ ໃຫຍ່ທາງວັດທະນະທາ (cultural hegemony) ຂອງຊົນຊັ້ິນທຶນນິຍົມ ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມນັິ້ນກິດຈະກາຂອງ ລັດຈະຖກື ຈາກດັ ຂອບເຂດໃຫ້ຢູ່ໃນກອບວັດທະນະທາແບບທຶນນິຍົມຊ່ືຶງເປັນທ່ີືຍອົມຮັບກນັ ໂດຍທື່ົວໄປເຖິງແມ່ນ ວ່າກອບເກນດັື່ງກ່າວຈະປ່ຽນແປງໄປເລື້ິອຍໆ ແຕ່ຖາ້ ລັດເກີດໄປລະເມີດສືິ່ງທີື່ຍອມຮັບກັນໃນເວລານັ້ິນເຂົິ້າລັດຈະ ສນູ ເສຍຄວາມຊອບທາ ແລະ ການສະໜບັ ສະໜູນຈາກປະຊາຊົນໄປຢ່າງຫາຍລັດຈື່ຶງບ່ືກິ້າທ່ືີຈະການົດນະໂຍບາຍທື່ີ ຕ່ືຕາ້ ນຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິນ້ ນາຍທຶນທ່ືີສງັ ຄົມຍອມຮັບ. ໃນແງກ່ ົນໄກຫກັ ທ່ານ ບລອກ (Block) ເຫນັ ວ່າມີຢູ່ 2 ປະການ(ເບງ່ືິ ທາ່ ນ ບລອກ (Block, 1977:15- 24 ແລະ 27) ກົນໄກທາອິດຄືການດາລົງກິດຈະກ າທາງເສດຖະກິດໃຫ້ຢູ່ໃນລະດັບທີ່ືຍອມຮັບໄດ້(the maintenance of some reasonable level of economic activity) ກົນໄກດ້ານໂຄງສ້າງນິີ້ຈະທາ ຫນ້າທີື່ເປັນຕົວຄອຍຖາ້ ບີບບັງຄັບບ່ືໃຫ້ຜູ້ຄວບຄຸມເບືິ່ງແຍ່ງລັດກະທາການທ່ືີຂັດກັບຜົນປະໂຫຍດທື່ົວໄປຂອງນາຍ ທຶນ ແລະ ໃຫ້ດາເນີນນະໂຍບາຍທ່ືີສອດຄ່ອງກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິ້ນດັ່ງື ກ່າວກົນໄກດ້ານໂຄງສ້າງປະການທ່ືີ ສອງຄື ການຕ່ືສູ້ຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຊົນຊັນ້ິ (class struggle) ກົນໄກນີິ້ເປັນປັດໄຈທື່ີເຮັດໃຫ້ລດັ ຕ້ອງຫາທາງປັບ ປຸງລະບົບທຶນນິຍົມໃຫ້ເປັນໄປຢ່າງມີເຫດຜົນໃນກລະນີຂອງກົນໄກທາອິດຈະເຫັນໄດ້ວ່າລັດຈາເປັນຕ້ອງພຶ່ືງພາ ອາໄສການຂະຫຍາຍຕົວຂອງກິດຈະກາທາງເສດຖະກດິ ເພາະສະພາບເສດຖະກິດຈະເປັນຕົວການົດວາ່ ລັດຊື່ຶງມີລາຍ ໄດ້ມາຈາກພາສອີ າກອນ ແລະ ການກູ້ຢມື ຈະສາມາດຫາເງິນມາໃຊ້ຈ່າຍໄດ້ດເທື່ົາໃດ ຖ້າເສດຖະກິດຢູ່ໃນພາວະຊຸດ ໂຊມຫາຍໄດ້ຂອງລດັ ກບ່ືພແກ່ການໃຊ້ຈາ່ ຍ ນອກຈາກນີິຫ້ າຂະດບັ ກິດຈະກາທາງເສດຖະກິດເກີດຫຼຸດຕ່ືາລົງຊຶ່ືງອາດ ຈະນາໄປສູ່ການເພື່ມີ ພາວະວາ່ ງງານ, ການຂາດແຄ້ນສນິ ຄ້າທື່ີຈາເປັນ ແລະ ອ່ືນໆ ກ່ືຈະເຮັດໃຫກ້ ານສະໜັບສະໜູນ ຂອງຄນົ ສ່ວນໃຫຍ່ທ່ືີມຕີ ່ື ລດັ ຖະບານຫດຼຸ ລົງ ແລະ ອາດຈະທາໃຫລ້ ັດຖະບານນິ້ັນຕ້ອງສູນເສຍອານາດໄປໄດ້ເນື່ອງ ຈາກໃນລະບົບທນຶ ນິຍມົ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງກິດຈະກາທາງເສດຖະກິດຂິ້ຶນຢູ່ກັບການຕັດສິນໃຈລງົ ທຶນຂອງນາຍ ທຶນ ລັດຈຶ່ືງບ່ືກລ້າທື່ີຈະດາເນີນການໃດໆທ່ືີນາໄປສູ່ການຫຼຸດການລົງທຶນ ຫື ການທາໃຫ້ຄວາມຫມັິ້ນໃຈດ້ານທຸລະ ກິດຕ້ອງສູນເສຍໄປແຕ່ຈະສະໜັບສະໜູນໃຫ້ມີການລົງທຶນ ຫື ສະສົມທຶນຫາຍຂຶິ້ນ ສາລັບກົນໄກຫັກປະການທື່ີ ສອງການຕື່ສູ້ຂັດແຍ້ງທາງຊົນຊັິ້ນລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນກັນມາຊີບກັບນາຍທຶນນັນິ້ ນອກຈາກຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສາ ນກຶ ທາງຊນົ ຊ້ັິນຂ້ິຶນມາຍັງມີສ່ວນຜກັ ດັນໃຫ້ເກີດການພັດທະນາລະບົບທຶນນິຍົມອີກດ້ວຍໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິື່ງການ ພັດທະນາດ້ານພະລັງໃນການຜະລິດ ຫື ເຕກັ ໂນໂລຢີໃນຮບູ ຂອງການນາເຄອື່ ງຈກັ ກົນມາໃຊ້ແທນແຮງງານກາກອນ ຫາຍຂຶິ້ນ ນອກຈາກນັິ້ນການຮຽກຮ້ອງຂອງກາກອນກ່ຽວກັບສະຫວັດດີການດ້ານຕ່າງໆກເຮັດໃຫ້ເກີດການປັບປຸງ ຄນຸ ນະພາບຂອງແຮງງານໃຫ້ສູງຂ້ິນຶ ເຊັນ່ື ກາກອນມີການສຶກສາດີຂ້ິຶນຊຶງ່ື ເປັນຜົນໃຫ້ການຜະລິດໃນລະບົບທຶນນິຍົມ ມີປະສິດທິພາບຫາຍຂຶິ້ນໄປດ້ວຍການຮຽກຮ້ອງ ແລະ ຕື່ສູ້ຂອງກາກອນນັ້ິນບີບຄັິ້ນໃຫ້ລັດຕ້ອງຂະຫຍາຍບົດບາດ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 62 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ຂອງຕົນເອງໃນດ້ານການຄວບຄຸມຈດັ ລະບຽບທາງເສດຖະກດິ ແລະ ການໃຫບ້ ລກິ ານຕາ່ ງໆຫາຍຂນິຶ້ ລັດຈຶ່ືງຈາເປັນ ຕ້ອງດາເນີນການປັບປຸງສະພາບລະບົບທຶນນິຍມົ ໃຫ້ດາເນີນໄປດ້ວຍດີ ແລະ ເປັນໄປຕາມຫກັ ເຫດຜົນຫາຍຂ້ຶິນເພື່ອ ໃຫລ້ ະບົບນີິສ້ າມາດຢູ່ລອດໄດ້ແມນ່ ຈະມກີ ານຂດັ ແຍງ້ ລະຫວ່າງຊົນຊນັິ້ ຢູ່ກຕາມ. ທ່ານ ບລອກ (Block) ໄດ້ຢິ້າເຖິງສະພາບຂອງລັດທື່ີເປັນອິດສະຫລະຈາກອານາດຂອງຊົນຊັິ້ນອີກເທື່ອ ໜຶ່ືງໃນບົດຄວາມຊື່ “Beyond Relative Autonomy: State Managers as Historical Subject” (1980) ທ່ານຊີ້ິໃຫເ້ ຫນັ ວ່າອານາດລັດນ້ັິນເກີດຂິ້ຶນມາໂດຍຕົວຂອງມນັ ເອງ (sui generis) ແລະ ບື່ອາດຖືໄດ້ວ່າ ເປັນເລື່ອງດຽວກັບອານາດຂອງຊົນຊັ້ິນແຕ່ແນ່ນອນທື່ີດຽວການໃຊ້ອານາດລັດຈະເປັນໄປຕາມສະພາບແວດລ້ອມ ທາງຊົນຊັ້ິນຂອງແຕ່ລະສັງຄົມ ໃນແຕ່ລະສັງຄົມອານາດລັດຈະຖືກບີບຄັ້ິນໂດຍອານາດຂອງຊົນຊັິ້ນຫາຍນ້ອຍຕ່າງ ກັນໄປລດັ ຖະບານ ຫື ຜຄູ້ ວບຄມຸ ເບງ່ິື ແຍ່ືງລດັ ເປນັ ຜທູ້ ື່ີມຸ້ງແສວງຫາປະໂຫຍດໃຫແ້ ກ່ຕົວເອງຫາຍທ່ືີສຸດເທົື່າທື່ີຈະທ າໄດໂ້ ດຍການມ້ງຸ ໃຫໄ້ ດ້ອານາດກຽດຕຍິ ດົ ແລະ ຄວາມມງັ່ື ຄັງ່ື ໃຫຫ້ າຍທ່ືີສດຸ ແຕກ່ ານແສວງຫາຜົນປະໂຫຍດດັື່ງກ່າວ ຂອງລັດຖກື ຈາກັດໂດຍກົດລະບຽບທາງການເມືອງ ແລະ ຮູບແບບຄວາມສາພັນທາງຊົນຊ້ັິນໃນສັງຄົມ ແຕ່ໃນຫາຍ ກລະນີກເປນັ ໄປໄດ້ທື່ີລດັ ແສວງຫາປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ຕົນໂດຍການລະເມີດຂິ້ຈາກດັ ທັງສອງໂດຍສະເພາະຢ່າງຍ່ືິງກະ ທາການທື່ີຄຸກຄາມຕ່ືຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິ້ນນາຍທຶນແຕ່ເນ່ືອງຈາກຊົນຊ້ັິນທຸກຍາກບື່ອາດຢູ່ໄດ້ໂດຍບື່ມລີ ດັ ຊົນ ຊນ້ິັ ນຈ້ີິ ງ່ຶື ຈາເປນັ ຕ້ອງຫາທາງຢູ່ຮວ່ ມກັນກັບລັດເພືອ່ ຄວາມຢູ່ລອດຢາ່ ງໃດກດີໃນສັງຄມົ ທຶນນິຍົມນັ້ິນພັດທະນາການ ທາງປະຫວັດສາດທື່ີວິຖກີ ານຜະລິດແບບທຶນນິຍມົ ຄອບງາສງັ ຄົມໄດ້ທາໃຫ້ຜູ້ເປັນເຈົິ້າຂອງທຶນໄດ້ປຽບລດັ ສາມາດ ຜລັກດັນບ່ືໃຫ້ລັດແຕະຕ້ອງສິດທິໃນຊັບສິນຂອງນາຍທຶນ ແລະ ຍັງເຮັດໃຫ້ລັດຕ້ອງໃຊ້ອານາດໄປໃນທາງທື່ີເສີມ ສາ້ ງຄວາມເຂ້ມັິ ແຂງຕ່ືຂະບວນການສະສົມທນຶ ອີກດວ້ ຍ. ຈາກຄວາມຄດິ ຂອງນກັ ວິຊາການທງັ ສາມທື່ີກ່າວມາຂ້າງຕົນິ້ ຄວນເຫັນໄດ້ຊັດເຈນວາ່ ທຸກຄົນເບິ່ືງລັດໃນແງ່ທ່ືີ ເປັນສະຖາບັນອິດສະຫລະທາງການເມືອງ ຊຶ່ືງມີຜົນປະໂຫຍດສະເພາະຂອງຕົນເອງທີື່ແຕກຕ່າງໄປຈາກຜົນ ປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັ້ິນແຕ່ການທ່ືີລັດຕ້ອງດາເນີນນະໂຍບາຍໃນລັກສະນະທ່ືີຕອບສະຫນອງຕື່ຜົນປະໂຫຍດທື່ົວໄປ ຂອງຊົນຊນ້ິັ ນາຍທນຶ ຫືເຂົ້ິາຂ້າງນາຍທຶນນ້ັິນເປນັ ເພາະໃນສັງຄມົ ທນຶ ນິຍົມທື່ີວິຖກີ ານຜະລິດແບບທຶນນິຍົມຄອບງາຢູ່ ລດັ ຈາເປັນຕອ້ ງພງຶ່ື ພາຊບັ ຍາກອນ ແລະ ລາຍໄດ້ທື່ີມາຈາກຂະບວນການຜະລດິ ແລະ ການສະສມົ ທນຶ ເບບນ້ິີນັ້ນິ ເອງ ຄວາມຄດິ ເຊືັນ່ ນີິ້ ມີລກັ ສະນະທື່ີແຫກອອກຈາກກອບຄວາມຄິດມາກຊິດ ດັ້ິງເດີມໄປຫາຍທີື່ດຽວເຖິງແມ່ນຈະຍັງດາ ລົງວິທີການເບິ່ືງບັນຫາແບບມາກຊິສ ຢູ່ກຕາມລັກສະນະຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດເຊັ່ືນນີິ້ສ່ວນຫນຶື່ງເປັນຜົນມາຈາກ ການນາເອົາກອບຄວາມຄິດ ແລະ ທິດສະດີທ່ືີກ່ຽວຂ້ອງມາໃຊ້ໃນການພັດທະນາທິດສະດີ ໃນກລະນີຂອງ Offe ທ່ານໄດ້ເອົາແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການວິເຄາະລະບົບມາໃຊ້ໃນການວິເຄາະລັດຢ່າງ ເຫັນໄດ້ແຈ້ງສ່ວນ Block ນັິ້ນຄວາມຄດິ ກຽ່ ວກັບລັດ ແລະ ອານາດລດັ ຂອງທ່ານໄດ້ຮັບອິດທພິ ົນຄອ່ ນຂາ້ ງຫາຍຈາກຄວາມຄິດຂອງ Weber ຊຶ່ືງເບິື່ງລັດໃນແງ່ຜູ້ຜູກຂາດການໃຊ້ກາລັງ ແລະ ຄວາມຮຸນແຮງໃນສັງຄົມ (ເບິ່ືງ Block, 1980) ສາລັບ O'Connor ເຖງິ ແມນ່ ຈະໃຊ້ວທິ ກີ ານວິເຄາະແບບມາກຊິດ ກ່ືຕາມທດິ ສະດີຂອງທ່ານໄດ້ຮັບອິດທິພົນດ້ານຄວາມ ຄິດຈາກມາກ ຊິດຍຸກຄາສຊກິ ຂ້ອນຂ້າງນ້ອຍແຮງບັນດານໃຈທ່ືີເຮັດໃຫທ້ ່ານສົນໃຈບັນຫາການເງິນຂອງລັດມາ ຈາກງານດ້ານການເມືອງໃນແງ່ການເງິນ (fiscal politics) ຂອງນັກວິຊາການມາກຊິດຊາວເຢຍລະມັນ ຊື່ Gold Scheid ລວມທັງງານຂອງນັກເສດຖະສາດເສລີນິຍົມ ເຊັື່ນ Schumpeter (ເບິື່ງ O'Connor, 1973:3-5) ແນ່ນອນທ່ືີດຽວລກັ ສະນະການພັດທະນາທິດສະດີຂອງນກັ ວິຊາການທັງສາມດື່ັງກາ່ ວມານິີ້ຄວນຈະກື່ໃຫ້ເກີດການບື່ ຍອມຮບັ ຈາກຜທູ້ ື່ຢີ ດຶ ໝ່ນັື ກບັ ຄວາມຄິດມາກຊິດແບບດິັ້ງເດມີ ບ່ືນ້ອຍເລ່ີຍື . ການອະທິບາຍໃນແງ່ການຕື່ສູ້ທາງຊົນຊັິ້ນ ທິດສະດີທ່ືີມຸ້ງວິເຄາະລັດໃນແງ່ຂອງການຕ່ືສູ້ດ້ານຊົນຊັິ້ນໂດຍ ທວ່ືົ ໄປມກັ ຖືວາ່ ລດັ ທນຶ ນຍິ ົມນັ້ິນເປັນຜົນຜະລດິ ຈາກການຕ່ືສູ້ທາງຊນົ ຊິັ້ນອັນເປັນລກັ ສະນະພິື້ນຖານຂອງສັງຄົມທຶນ ນິຍມົ ດ່ງືັ ນິນັ້ , ລດັ ຈງ່ືຶ ມີສະພາບເປັນລັດຂອງຊົນຊ້ິັນ (class state) ແຕ່ກເປນັ ລດັ ທື່ຈີ າເປັນຕ້ອງຍອມຮັບຂິ້ຮຽກ ຮ້ອງຂອງຊົນຊັ້ິນອື່ນໆດ້ວຍລັກສະນະຂອງການຕື່ສູ້ດ້ານຊົນຊັິ້ນລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນຕ່າງໆ ຫື ກຸ່ມອານາດຕ່າງໆຈະ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈບຸ ັນ 63 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ສະແດງອອກໃນຮູບຂອງການແຍ່ງຊິງອານາດ ແລະ ການໃຊ້ອິດທິພົນທື່ີດາເນີນຢູ່ໃນກົນໄກຕ່າງໆຂອງລັດ(ເບິ່ືງ Carnoy, 1984:251) ມີນັກທິດສະດີລັດຈານວນບື່ນ້ອຍທື່ີພິຈາລະນາລັດໃນແງ່ມຸມຂອງການຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນ ຊ້ິັນຕວົ ຢ່າງເຊັ່ືນ Poulantzas, Miliband, Esping-Andersen, Friedland, ແລະ Wright ເປນັ ຕິົ້ນ. ໃນກລະນີຂອງ ທ່ານ ພູລານຊາສ (Poulantzas) ເຫັນໄດ້ແຈ້ງວ່າທ່ານໄດ້ເນັ້ິນໜັກອິດທິພນົ ຂອງການ ຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນທ່ືີມີ ຕື່ລັດຕັ້ິງແຕ່ໃນງານຂຽນເຫິ້ັມທາອິດຄື Political Power and Social Classes ຈົນເຖິງງານສດຸ ທາ້ ຍອນັ ໄດແ້ ກ່ State, Power, Socialism ທ່ານເຫັນວ່າລດັ ເປັນສິ່ືງທ່ືີໄດ້ມາໂດຍແຮງບີບຄິນ້ັ (condensation) ຈາກສາພັນ ພາບດ້ານພະລັງອານາດລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນ ແລະ ກຸ່ມຊົນຊັິ້ນຍ່ອຍ (class factions) ທັງຫາຍ (Poulantzas, 1980: 128-129) ໃນແງ່ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກັບຊົນຊັິ້ນທ່ືີມີອາ ນາດຄອບງາສັງຄົມທຶນນິຍົມຢູ່ນັນິ້ Polantzas ລະບຸວ່າລັດບ່ືໄດ້ມີຖານະເປັນເຄືອ່ ງມືຂອງຊົນຊັນ້ິ ໃດຊົນຊັ້ິນໜ່ງຶື ໂດຍກົງແຕ່ລດັ ກບື່ໄດ້ມີອິດສະຫລະໃນຕົວເອງຢ່າງເຕັມທືີທ່ ັງນິີ້ເພາະລັດເອງບື່ໄດ້ມເີ ອກພາບຫາກແຕ່ຖກື ແບ່ງແຍກ ອອກຈາກກນັ ກ່າວອີກຢາ່ ງໜຶື່ງກຄືໃນຕົວຂອງມັນເອງນັິ້ນລັດມສີ ະພາບການຂັດແຍງ້ ຢູ່ພາຍໃນຊຶ່ືງເປັນຜົນທ່ືີເກີດມາ ຈາກການຂດັ ແຍ້ງລະຫວາ່ ງ ຊົນຊນິັ້ ຫື ກມຸ່ ຊົນຊນັິ້ ຍ່ອຍໆທເືີ່ ກີດຂິ້ືນໃນສງັ ຄມົ ດັ່ືງນ້ນິັ , ນະໂຍບາຍຂອງລັດຈ່ຶືງເປັນ ຜົນລັບຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນທື່ີດາເນີນການຢູ່ໃນລັດນ້ິັນເອງ(ເບິື່ງPoulantzas, 1980:131- 134) ໃນສງັ ຄົມທຶນນິຍມົ ນ້ັິນ ດ້ວຍເຫດທື່ີຊົນຊ້ັິນທຸກຍາກ ຫື ກມຸ່ ຊົນຊັິ້ນຍອ່ ຍໆຂອງຊົນຊັິ້ນນິ້ີມີບົດບາດຄອບງາ ຫື ຄອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ຢູ່ນະໂຍບາຍຂອງລັດສ່ວນໃຫຍ່ຈື່ຶງມັກຈະຕອບສະຫນອງຕື່ຜົນປະໂຫຍດຂອງຄົນໃນຊນົ ຊັ້ິນດັ່ືງກ່າວແຕ່ແນ່ນອນທ່ີືດຽວນະໂຍບາຍທ່ືີເປັນປະໂຫຍດຕ່ືມວນຊົນໂດຍທົ່ືວໄປຄົງຈະເກີດຂຶ້ິນໄດ້ຕາບເທົືາ່ ທື່ີບື່ ກະທົບຕ່ືການດາລົງ ແລະ ການສືບທອດການຄອບງາ ແລະ ການຂູດຮີດທາງຊົນຊັ້ິນເພາະເຫດນິ້ີເອງ ທ່ານ ພູລານ ຊາສ Poulantzas ຈຶື່ງເຫັນວ່າລັດທາຫນ້າທືີ່ເປັນຕົວແທນ ແລະ ຄອຍຖ້າຈັດລະບຽບຜົນປະໂຫຍດໄລຍະຍາວ ໃຫ້ແກ່ກຸ່ມຊົນຊັິ້ນຍ່ອຍໆຂອງພວກທຸກຍາກທີ່ືຊຶື່ງລວມຕົວກັນເປັນກຸ່ມອານາດ (power block) ລັດໄດ້ສ້າງ ຄວາມເປັນອນັ ໜງືຶ່ ອນັ ດຽວກນັ ໃນທາງການເມືອງ (political unity) ໃຫແ້ ກ່ຊົນຊນ້ັິ ທ່ືມີ ີອານາດຄອບງາຢູ່ ດງື່ັ ນິ້ັນ, ຈຶື່ງທາໃຫ້ຊົນຊັິ້ນນ້ິີມີອານາດຄອບງາຢູ່ໄດ້(ທ່ານ ພູລານຊາສ(Poulantzas), 1980:127, Poulanzas, 1978:189) ໃນທາງກົງກັນຂ້າມລັດຈະພະຍາຍາມທາໃຫ້ຊົນຊິ້ັນທ່ືີຖືກຄອບງາບ່ືສາມາດລວມຕົວກັນໄດ້ ໂດຍກາ ນເຮັດໃຫ້ພວກທ່ານແຕກແຍກກັນ ແລະ ໂດຍການໃຊ້ອຸດມົ ການທາງການເມືອງເປັນເຄື່ອງມຄື ອບງາສະພາບຢ່າງນ້ິີ ຮຽກໄດ້ວາ່ ລດັ ມຖີ ານະເປນັ ຕົວແທນຜົນປະໂຫຍດທາງການເມືອງຂອງຊນົ ຊ້ັິນທ່ືີມອີ ານາດນ້ນັິ ເອງ. ຢາ່ ງໃດກດີລດັ ໃນສັງຄົມທນຶ ນິຍມົ ນນັ້ິ ເມ່ືອປຽບທຽບກັບສຖາບັນອື່ນໆແລ້ວຈະມີສະພາບເປັນອິດສະຫລະ ໃນຕົວເອງ (relative autonomy) ຈາກຊົນຊິັ້ນທ່ືີມອີ ານາດຄອບງາໃນສັງຄົມທັງນີ້ິເກດີ ຈາກຕາແໜ່ງຂອງລັດໃນ ໂຄງສ້າງການຜະລິດແບບທຶນນິຍມົ ແລະ ຈາກຄວາມສາພັນຂອງລັດທື່ີມີຕ່ືການຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນໂດຍສະເພາະ (ທາ່ ນ ພລູ ານຊາສ Poulantzas, 1978.275) ໃນແງຄ່ ວາມສາພນັ ດາ້ ນການຜະລິດຈະເຫນັ ໄດ້ວາ່ ໃນລະບົບທຶນ ນຍິ ມົ ໂຄງສ້າງດາ້ ນກົດຫມາຍ ແລະ ການເມອື ງຂອງລັດມີສະພາບເປນັ ອິດສະຫລະໃນຕົວເອງຈາກຄວາມສາພັນທາງ ການຜະລດິ ໃນດາ້ ນການຕ່ສື ູ້ລະຫວາ່ ງຊົນຊັ້ິນການມີອິດສະຫລະໃນຕວົ ເອງຂອງລັດກສະທ້ອນອອກມາໃນຮູບຂອງ ການທ່ືີການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນທາງດ້ານເສດຖະກິດແຍກຕົວເປັນອິດສະຫລະຈາກການຕສ່ື ູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນທາງ ການເມອື ງ (ທາ່ ນ ພູລານຊາສ Poulantzas, 1978:275) ດງັື່ ນັ້ິນໃນສະພາບຢາ່ ງນ້ິີລັດຈືຶ່ງເບິືງ່ ຄືວາ່ ຢູ່ເຫນືອານາດ ຂອງຊົນຊນິັ້ ແລະ ເປນັ ກາງ ດ້ວຍເຫດນິ້ີລັດຈື່ງຶ ສາມາດສະແດງບົດບາດຕົວແທນຂອງຊາດ ແລະ ປະຊາຊົນທຸກຄົນ ໄດ້ຢາ່ ງຊອບທາໃນສາຍຕາຂອງຄົນທວ່ືົ ໄປ. ໃນແງ່ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກັບເສດຖະກິດໃນປັດຈຸບັນທ່ານ ພູລານຊາສ ( Poulantzas, 1980:167-179) ເຫັນວ່າ ສະພາບການປ່ຽນແປງດາ້ ນຕ່າງໆໃນຄວາມສາພັນທາງການຜະລິດການແບ່ງງານກັນ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈບຸ ັນ 64 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ທາການກັດເອາົ ມູນຄ່າສ່ວນເກີນ ແລະ ສະພາບການດາລົງຢູ່ ແລະ ສືບຕ່ືຂອງແຮງງານກາກອນນ້ິັນທາໃຫ້ກິດຈະກາ ຫາຍຢາ່ ງເຊນ່ືັ : ການຝກຶ ອົບຮົມກາກອນ, ການວາງຜງັ່ື ເມອື ງ, ການຂນົ ສື່ງົ , ການຖຮື ກັ ສາສະພາບແວດລ້ອມຊຶ່ືງເຄີຍ ຢູ່ນອກກິດຈະກາການຜະລິດໄດ້ຖກື ລວມເຂົ້ິາມາເປັນສ່ວນຫນືຶ່ງໃນຂະບວນການຂະຫຍາຍຕົວ ແລະ ການສ້າງທຶນ ຫາຍຂນ້ຶິ ທກຸ ທ່ກືີ ານປ່ຽນຮູບຂອງລະບົບທຶນນິຍົມດ່ງືັ ກາ່ ວທາໃຫ້ລດັ ຕອ້ ງຂະຫຍາຍບົດບາດດາ້ ນເສດຖະກິດຂອງຕົນ ອອກໄປ ແລະ ເຂົ້ິາມາຮັບຜດິ ຊອບໃນການເສືີ່ມສາ້ ງທນຶ ຫາຍຂຶ້ິນການຂະຫຍາຍບົດບາດຂອງລັດອອກໄປເຊັື່ນນິີ້ບ່ື ໄດ້ທາໃຫ້ລດັ ມີອານາດຫາຍຂ້ຶິນແຕ່ຢາ່ ງໃດ ແຕ່ກັບເຮດັ ໃຫ້ລັດຕ້ອງເພິື່ງພາລະບົບເສດຖະກິດຫາຍຂ້ິຶນກວ່າເດີມທັງ ນິ້ີເພາະການພັດທະນາໃນລັກສະນະນີິ້ທາໃຫ້ສະພາບເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມຕ້ອງຂຶິ້ນຢູ່ກັບຂະບວນການສະສົມ ທຶນຫາຍຂຶ້ິນ ແລະ ການດາເນີນງານຂອງລັດເອງກຖືກກາໜົດໂດຍຂະບວນການດັ່ືງກ່າວຫາຍຂຶ້ິນເລືິ້ອຍໆອີກຢ່າງ ໜງ່ຶື ການປ່ຽນແປງຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກັບເສດຖະກດິ ທື່ີກ່າວມາແລ້ວຍັງເຮັດໃຫເ້ ກີດການປ່ຽນແປງໃນດ້ານ ອຸດມົ ການອກີ ດ້ວຍໂດຍຈະເຮັດໃຫ້ເກດີ ການເບື່ິງລັດໃນຖານະຜູ້ຄິ້າປະກັນຄວາມເຕີບໂຕດາ້ ນເສດຖະກິດ ແລະ ຄວາມຢູ່ດີກິນດີຂອງປະຊາຊົນຊືຶ່ງສະທ້ອນອອກມາເປັນອຸດມົ ການແບບລັດສະຫວັດດກີ ານໃນທດັ ສະນະຂອງທ່ານ ພູລານຊາສ (Poulantzas) ນັິ້ນການເຂົິ້າແຊກແຊງທາງເສດຖະກິດຂອງລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍມົ ປັດຈຸບັນອັນທື່ີຈິງ ມີວັດຖຸປະສົງທ່ີືຈະຕ່ືຕ້ານຫືປ້ອງກັນບື່ໃຫ້ເກີດແນວໂນ້ມທ່ືີອັດຕາກາໄລໃນການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມຕກຕື່າລົງ ເປັນ. ສາຄັນແນ່ນອນທື່ີດຽວມາຕົນການ ແລະ ນະໂຍບາຍຕ່າງໆຂອງລັດໃນດາ້ ນນີິ້ຄວນເປນັ ປະໂຫຍດຕ່ືກຸ່ມຊົນ ຊັິ້ນຍ່ອຍທ່ີືເປັນໃຫຍ່ຢູ່ໃນສັງຄົມອັນໄດ້ແກ່ກຸ່ມທຶນຜູກຂາດຫາຍກວ່າຄົນກຸ່ມອື່ນໃນສັງຄົມຢ່າງໃດກດີການແຊກ ແຊງຂອງລດັ ໃນທາງເສດຖະກິດມີຂິ້ຈາກດັ ດາ້ ນໂຄງສ້າງຢູ່ໃນຕົວຂອງມນັ ເອງ (Poulantzas,1980:190-193) ເຮັດໃຫ້ລັດບື່ອາດຈະກ້າວໄປໄກ້ກວ່ານັິ້ນຂ້ິຈາກັດປລະການໜຶື່ງກຄື ລັກສະນະການແບ່ງຂອບເຂດກິດຈະກາກັນ ລະຫວາ່ ງລດັ ກັບເສດຖະກິດໃນສັງຄມົ ທຶນນິຍມົ ທາມະຊາດຂອງຂະບວນການຜະລິດການຂະຫຍາຍຕົວ ແລະ ການ ສະສມົ ທນຶ ຂອງລະບົບທຶນນິຍົມບເ່ື ປີດໂອກາດໃຫ້ລັດເຂາິົ້ ມາກຽ່ ວຂ້ອງໄດ້ໂດຍກົງທັງນ້ີິເພາະຂະບວນການທັງຫາຍ ນັ້ິນເປັນກິດຈະກາຂອງເອກຊນົ ເມື່ອລັດຈາເປັນຕ້ອງຢື່ນມືເຂ້ົິາມາກ່ຽວຂ້ອງ ລັດກຕອ້ ງມາຕິດກັບຂອງຕົນເອງເພາະ ລັດບື່ອາດຈະຢື່ນມືເຂົ້ິາມາແຊກແຊງໄດ້ຫາຍກວ່າທ່ືີເປັນຢູ່ ແລະ ຂະນະດຽວລັດກບ່ືອາດຈະປອຍໃຫ້ນາຍທຶນແກ້ ບັນຫາເສດຖະກດິ ທງັ ໝດົ ດ້ວຍຕນົ ເອງ ຂ້ິຈາກດັ ອີກປລະການໜຶື່ງໄດ້ແກ່ຂຈິ້ າກດັ ດາ້ ນຊບັ ພະຍາກອນຂອງລັດລັດມີ ລາຍໄດ້ຫັກມາຈາກການເກັບພາສີຊຶ່ືງມາຈາກກາໄລຂອງທຶນ ດັື່ງນັິ້ນ, ລາຍໄດ້ຂອງລັດຈຶື່ງຜູກຕິດຢູ່ກັບອດັ ຕາກາໄລ ຊືຶ່ງຂິ້ນຶ ໆລງົ ໆ ຢູ່ຕະຫລອດເວລາຜົນທ່ືີຕາມມາກຄື ລັດບ່ືອາດຈະຄວບຄມຸ ແລະ ວາງແຜນກຽ່ ວກບັ ລາຍໄດ້ຂອງຕົນ ເອງ ແລະ ຫາຍກລະນີກສົື່ງ ຜົນໃຫ້ເກີດວິກິດການທາງການເງິນຂຶ້ິນລາຍໄດ້ທ່ືີຈາກດັ ແລະ ບ່ືແນ່ນອນດັ່ືງກ່າວທາ ໃຫລ້ ດັ ບ່ືສາມາດ ແຊກແຊງເສດຖະກດິ ໄດ້ຢາ່ ງເຕມັ ທື່ຕີ າມຕ້ອງການ ຂິ້ຈາກັດດາ້ ນໂຄງສາ້ ງທື່ີກ່າວມານິີ້ຍັງໄດ້ຮັບຜົນ ກ ະທົບມ າຈາກ ກ ານຕ ່ື ສູ້ ລ ະຫ ວ່ າງ ຊົ ນ ຊັ ້ິ ນ ອີກ ດ້ ວ ຍກ າ ນ ຕ ື່ ສູ້ແ ຍ ່ງ ຊ ິງ ຜົ ນ ປ ະໂຫ ຍ ດ ລ ະຫ ວ່າ ງ ຊົ ນ ຊັ ້ິ ນຫືກ ຸ ່ ມ ຊົ ນ ຊັິ້ນຍ່ອຍໆທ່ີືມີຕື່ນະໂຍບາຍແລະ ມາຕົນການດ້ານເສດຖະກິດຂອງລັດໂດຍສະເພາະການຕ່ືຕ້ານຂອງມວນຊົນຕ່ື ນະໂຍບາຍທ່ືີໃຫປ້ ະໂຫຍດແກ່ຝ່າຍທນຶ ກມຸ່ ໃດກມຸ່ ໜຶງື່ ຫື ຫາຍກຸມ່ ນັິນ້ ເຮັດໃຫລ້ ດັ ບ່ືອາດຈະຢ່ນື ມືເຂິົ້າໄປແຊກແຊງ ດ້ານເສດຖະກິດໄດ້ຫາຍຂ້ິຶນໃນກລະນີຂອງການຂັດແຍ້ງລະຫວາ່ ງກມຸ່ ອານາດກເຊືັ່ນດຽວກັນໄດ້ຈາກັດບົດບາດດ້ານ ເສດຖະກິດຂອງລັດໄປໃນຕົວ ສະພາບຂອງກົນໄກຂອງລັດທ່ືີມີອິດສະຫລະໃນຕົວເອງ ແລະ ການຂດັ ແຍ້ງກັນເອງ ຄ້ອນຂ້າງສູງກຍ່ືິງເຮັດໃຫ້ການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນເກີດຂຶ້ິນພາຍໃນໂຄງສ້າງຂອງລັດເອງໄດ້ຢ່າງເຕມັ ທີື່ ແລະ ເປັນ ຜົນເຮັດໃຫ້ລດັ ບ່ືອາດຈະດາເນນີ ການແຊກແຊງໄດ້ດ່ງືັ ປາດຖະຫນາ ຫື ບື່ອາດຈະດາເນີນການໄດດ້ ່ືງັ ນິ້ັນ, ລັດຈຶ່ງື ຕ້ອງ ຈາກັດບດົ ບາດຂອງຕົນເອງໄປໂດຍປະລິຍາຍ. ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 65 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ສາລັບ ທ່ານ ມີລີແບນ (Miliband) ທັດສະນະຂອງທ່ານທ່ືີມີຕ່ືລັດໃນຊ່ວງຫັງຈະເຫັນໄດ້ແຈ້ງໃນບົດ ຂຽນ Marxism and Politics ຊຶ່ືງທ່ານໃຊ້ຄວາມຄິດກ່ຽວກັບຊົນຊັິ້ນເປັນຫັກໃນການວິເຄາະລັດທຶນນິຍົມ Miliband (1979: 66-67,74) ເຫັນວ່າລັດທຸກລັດເປັນລັດຂອງຊົນຊັ້ິນ (class state) ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມ ລດັ ກເປັນລດັ ຂອງຊົນຊ້ັນິ ນາຍທນຶ ທື່ີຄອງອານາດຢູ່ ແຕ່ລດັ ບ່ືແມນ່ ເຄືອ່ ງມຂື ອງຊົນຊັິ້ນທື່ີຮັບໃຊ້ຊນົ ຊິນ້ັ ຢ່າງກົງໄປກົງ ມາ ຂະນະດຽວລັດກບື່ຢູ່ເໜືອການຂດັ ແຍ້ງລະຫວ່າງຊນົ ຊ້ັິນຫາກແຕ່ເຂ້ິາົ ໄປກ່ຽວຂ້ອງກັບການຂດັ ແຍ້ງດັື່ງກ່າວໂດຍ ກົງເລຍ ທີດຽວ ດ້ວຍເຫດທ່ືີລດັ ເຂາົິ້ ໄປມີບທບາດແທຣກແຊງໃນກິດຈະກາຕ່າງໆຂອງສັງຄົມຢາ່ ງກວ້າງຂວາງ ແລະ ສະໝ່ືາສະເໝີຊົນຊັ້ິນທ່ືີມີອານາດຈຶ່ືງສາມາດໃຊ້ລັດໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດໃນການຄອບງຊົນຊັິ້ນອື່ນໃນສະພາບຢ່າງນ້ີິ ລດັ ຈງຶື່ ມີສະພາບທ່ືີເປັນວທິ ີຢ່າງໜ່ືຶງໃນການໃຊ້ອານາດຄອບງາຂອງຊົນຊ້ິັນນິ້ັນເອງຢາ່ ງໃດກດີເນື່ອງຈາກຊົນຊັິ້ນທຸກ ຍາກເອງ ມີການແຕກແຍກອອກເປັນກ່ມຸ ຍ່ອຍໆຫາຍກມຸ່ ຊຶື່ງມີຜົນປະໂຫຍດຕ່າງກັນ ແລະ ຂັດແຍ້ງກັນຢູ່ຊົນຊັິ້ນນິີ້ ຈ່ງືຶ ບື່ມອີ ານາດເໜືອລັດຢ່າງເຕມັ ທເ່ີື ປັນພຽງແຕ່ລັດເຂ້າົິ ຂາ້ ງຊົນຊັິນ້ ນິີ້ເທ່ືົານິັ້ນຊາບ່ືຫນາລດັ ຍັງຕ້ອງເຂິົ້າໄປເຮັດຫນ້າທີ່ື ໄກ່ເກຍ່ ແລະ ປະນີປະນອມຜນົ ປະໂຫຍດໃຫແ້ ກ່ກຸ່ມຕ່າງໆໃນຊົນຊັິ້ນນອ້ິີ ກີ ດ້ວຍ. ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມອັນເປັນສັງຄົມທື່ີມີຊົນຊ້ັິນ ແລະ ການຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນເປັນສື່ິງປົກກະຕິວໄິ ສ ນັິ້ນ ລັດບ່ືອາດຈະທາຕົວເປັນເຄື່ອງມືຂອງຊົນຊັ້ິນທ່ືີມອີ ານາດຄອບງາຢ່າງແຈມ່ ແຈ້ງໄດ້ເພາະຈະທາໃຫ້ລດັ ບື່ໄດ້ຮບັ ການຍອມຮບັ ຈາກຄົນສວ່ ນໃຫຍ່ ຊືຶ່ງຈະມີຜນົ ໃຫ້ລັດບ່ືສາມາດສະແດງບົດບາດຂອງຕົນໄດ້ຢາ່ ງມປີ ະສິດທພິ າບ ດັ່ືງ ນັ້ິນ, ລັດຈຶ່ືງຈາເປັນຕ້ອງມີຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນການດາເນີນງານຂອງຕົນເອງຢູ່ລະດັບໜຶື່ງຄວາມເປັນ ອິດສະຫລະດືງ່ັ ກາ່ ວນ້ັິນເປັນຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນຕົວເອງຂອງລັດໃນເຊີງປຽບທຽບ(relative autonomy) ເທົ່ືານັ້ນິ ບ່ືໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າລັດຈະເປັນອິດສະຫລະຈາກອານາດຂອງຊົນຊ້ັິນໂດຍສ້ິນເຊີງ ໃນແງ່ນີ້ິ ທ່ານ ມີລີແບນ (Miliband,1979.83) ໄດ້ອະທິບາຍເພິ່ືມເຕ່ືີມວ່າ ຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນຕົວເອງໃນເຊີງປຽບທຽບນັ້ິນເປັນ ລະດັບຂອງເສລພີ າບທ່ືີລດັ ມີ ຢໃູ່ ນການທື່ຈີ ະການົດວ່າໃນການດາເນີນການເພື່ອຜົນປະໂຫຍດແຫ່ງຊາດຕາມທັດສະ ນະຂອງຜູ້ມີອານາດນັ້ິນຈະທາໃຫ້ດີທີື່ສຸດໄດ້ຢ່າງໃດ ຊຶື່ງອັນທື່ີຈິງແລ້ວກເປັນເລື່ອງທື່ີກ່ຽວຂ້ອງກັບການຮັບໃຊ້ຜົນ ປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັ້ິນຜູ້ມີອານາດນັິ້ນເອງລະດັບຂອງເສລີພາບດັື່ງກ່າວຈະມີຫາຍນ້ອຍຕ່າງກັນໄປໃນແຕ່ລະລັດ ສະພາບຄວາມເປັນອິດສະຫລະໃນຕົວເອງໃນເຊີງປຽບທຽບດັື່ງກ່າວເປີດໂອກາດໃຫ້ລັດມີຄວາມຄ່ອງຕົວ ແລະ ຄວາມຢືດຢຸ່ນໃນການທາງານເພືອ່ ຊົນຊັ້ນິ ໄດ້ຫາຍ ທ່ານ ມີລີແບນ(Miliband, 1979.87) ຊ້ີິໃຫ້ເຫັນວ່າສະພາບ ຄວາມເປນັ ອິດສະຫລະໃນເຊີງປຽບທຽບນີເິ້ ອງເຮັດໃຫ້ລັດໃນສງັ ຄົມນິຍມົ ສາມາດສະແດງບົດບາດຫັກຂອງຕົນໄດ້ ນັິ້ນຄື ບົດບາດໃນຖານະຫນ່ວຍງານສາລັບການປະຕິຮບູ ສັງຄົມທງັ ນ້ີິເພ່ືອຊ່ວຍໃຫ້ລະບົບທນຶ ນິຍມົ ສາມາດດາລງົ ຢູ່ ໄດ້ຢ່າງຕື່ເນືອ່ ງແຕ່ແນ່ນອນທ່ືີດຽວການສະແດງບົດບາດນີິ້ຂອງລດັ ບື່ຈາເປັນຕ້ອງໄດ້ຮບັ ການຍອມຮັບຈາກກຸ່ມຕ່າງໆ ໃນຊນົ ຊ້ນັິ ທ່ືີມີອານາດຄອບງາທກຸ ກຸ່ມໃນບາງກລະນີອາດຈະຖກື ບາງກ່ມຸ ຕ່ືຕ້ານກໄດ້. ໃນແງຂ່ ອງຫນາ້ ທືີ່ຂອງລັດທຶນນິຍມົ ທ່ານ ມລີ ີແບນ (Miliband ,1979-90) ເຫນັ ວ່າລດັ ມໜີ າ້ ທ່ືີສາຄັນ ຢູ່ 4 ປະການ ຄື: 1) ຫນາ້ ທື່ີດ້ານການປາບປາມ (repressive function). 2) ຫນ້າທີື່ດາ້ ນອດຸ ົມການ ແລະ ວດັ ທະນະທາ (ideological cultural function). 3) ຫນ້າທີື່ດ້ານເສດຖະກິດ 4) ຫນ້າທ່ີືດ້ານການລະຫວ່າງປະເທດ (international function) ຫນ້າທືີ່ທາອິດເປັນເລື່ອງກ່ຽວກັບ ການຖຮື ັກສາກົດຫມາຍ ແລະ ຄວາມເປນັ ລະບຽບຂອງສງັ ຄມົ . ລັດຈະເຂົິ້າໄປແຊກແຊງ ແລະ ຄວບຄຸມບື່ໃຫ້ການຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຊົນຊັິ້ນລຸກລາມໄປຈົນເປັນ ອັນຕະລາຍຕື່ລະບົບການຄອບງາແບບທຶນນິຍົມທື່ີມີຢໂູ່ ດຍອາໄສກົນໄກຕ່າງໆຂອງລັດເຊ່ັືນ ຕາຫວດ, ສານ, ຜູ້ຄຸມ ທດິ ສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 66 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ແລະ ອື່ນໆ ຫນ້າທ່ີືປະການທີ່ືສອງນັິ້ນກ່ຽວຂ້ອງກັບການສົ່ືງເສີມໃຫ້ເກີດຄວາມເຫັນພ້ອງຕ້ອງກັນໃນສັງຄົມກ່ຽວ ກັບລະບຽບສັງຄົມທ່ືີເປັນຢູ່ ຂະນະດຽວກັນກຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຂັດແຍ້ງດ້ານຄວາມຄິດລົງສາລັບຫນ້າທື່ີປະການທີ່ື ສາມຊຶື່ງເປັນໜ້າທື່ີສາຄັນຢ່າງຍິ່ືງຂອງລັດທຶນນິຍົມຄືພາລະກິດຂອງລັດໃນການເຂົິ້າໄປແຊກແຊງດ້ານເສດຖະກິດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະພັດທະນາລະບົບທຶນນິຍົມການເຂົິ້າໄປແຊກແຊງດັງ່ື ກ່າວໂດຍທ່ົືວໄປຈະສອດຄ່ອງກັບຫກັ ການ ແລະ ເຫດຜົນຂອງວິທີການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມ ແລະ ຢູ່ໃນກອບທ່ືີວິທີການຜະລິດແບບນ້ິີການົດໄວ້ສວ່ ນ ຫນາ້ ທື່ີປະການສຸດທ້າຍເປັນຫນ້າທີ່ືໃນການເສມີ ສາ້ ງສງ່ິື ທື່ີຖກື ນັ ວາ່ ເປັນຜນົ ປະໂຫຍດແຫງ່ ຊາດ ໃນສວ່ ນທ່ືີກ່ຽວກັບ ກິດຈະການພາຍນອກປະເທດຫນ້າທີື່ທັງ 4 ປະການນີ້ິມີສ່ວນເກື້ິອກູນຕ່ືການດາລົງຢູ່ຢ່າງຕື່ເນື່ອງຂອງລະບຽບ ເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄມົ ແບບທນຶ ນຍິ ມົ ຊງຶື່ ສະແດງອອກມາໃນຮູບຂອງອານາດຄອບງາຂອງຊົນຊ້ັິນທງັ ໝດົ . ທາງດາ້ ນ Esping-Andersen, Friedland ແລະ Wright ນ້ນັິ ຄວາມຄິດກຽ່ ວກັບລດັ ທນຶ ນຍິ ມົ ຂອງ ບຸກຄົນທັງສາມປະກົດຢູ່ໃນບົດຄວາມທື່ີພວກທາ່ ນຮ່ວມກັນຂຽນຂຶິ້ນບົດໜຶ່ືງ ຄື “Mode of Class Struggle and the Capitalist State” ໃນບດົ ຄວາມບົດນີິ້ ນັກວິຊາການນີໂອມາກຊິດທງັ ສາມໄດ້ສະເໜແີ ນວພຈິ າລະນາ ລັດທຶນ ນິຍົມອອກມາແນວໜຶ່ືງຄື ການພິຈາລະນາໃນແງ່ການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນໃນດ້ານການເມອື ງ (political class struggle) ຊ່ຶງື ມຸ້ງວິເຄາະລັດໃນແງ່ຄວາມສາພນັ ກ່ຽວຂ້ອງຕື່ກັນ ແລະ ກນັ ລະຫວ່າງການຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນ ຊັິ້ນໂຄງສາ້ ງຂອງລັດ ແລະ ນະໂຍບາຍຂອງລດັ . ໃນການພິຈາລະນາກ່ຽວກັບໂຄງສ້າງຂອງລັດບຸກຄົນທັງສາມເຫັນວ່າໂຄງສ້າງຂອງລັດມີສະພາບເປັນເປ້ົິາ ໝາຍ (object) ຢ່າງໜ່ງຶື ໃນການຕື່ສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊິັ້ນ (Esping-Andersen, etal, 1977:190) ການຕ່ືສູ້ດັື່ງ ກ່າວຈະສະແດງອອກມາໃນຮູບຂອງການຂັດແຍງ້ ທາງການເມອື ງໃນການຈັດໂຄງສ້າງອານາດຂອງລັດໂດຍຝາ່ ຍຊນົ ຊັິ້ນນາຍທຶນຈະພະຍາຍາມ ຜັກ ດັນໂຄງສ້າງຂ ອງລັ ດໄປ ໃນທາງທ່ືີ ບື່ ເ ປີດໂ ອກ າດໃຫ້ຊົ ນຊັ້ິ ນກ າມ ະກ ອນດ າ ເ ນີ ນ ກິດຈະກາທາງການເມອື ງທື່ີຄຸກຄາມຕື່ການຄອບງາທາງການເມືອງ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັ້ິນຕົນ ແຕ່ຂະນະ ດຽວກນັ ການຮຽກຮ້ອງຂອງກາກອນກທາໃຫ້ຄວາມພະຍາຍາມດັ່ືງກ່າວບື່ປະສົບຄວາມສາເລັດເທືາ່ົ ທື່ີຄວນເພາະກາ ກອນເອງກພະຍາຍາມຜກັ ດັນອານາດລັດໃຫ້ມລີ ັກສະນະດ່ັືງທື່ຕີ ົນຕ້ອງການເຊນ່ັື ດຽວກັນນອກຈາກຈະມຖີ ານະເປັນ ເປົິ້າໝາຍແລ້ວ ໂຄງສ້າງຂອງລັດຍັງມີສະພາບເປັນຜົນຜະລິດ (output) ແລະ ຕົວການົດຢ່າງໜຶື່ງໃນການຕ່ືສູ້ ລະຫວາ່ ງຊນົ ຊນ້ັິ ອກີ ດ້ວຍທງັ ນິີ້ເປນັ ເພາະການຂດັ ແຍ້ງລະຫວາ່ ງຊົນຊນັິ້ ໃນດ້ານການເມອື ງເປັນການຂດັ ແຍ້ງໃນເລ່ືອງ ຂອງໂຄງສາ້ ງອານາດຂອງລັດ ແລະໂຄງສ້າງອານາດດືງ່ັ ກາ່ ວຈະມີສະພາບຢ່າງໃດກເປັນຜົນທ່ືີມາຈາກການຕື່ສູ້ເຊັື່ນວ່າ ນນັິ້ ແລະ ຜນົ ລັບດ່ືັງກ່າວກຈະການົດຮູບແບບ, ຂອບຂາ່ ຍ, ແລະ ຄວາມເປນັ ໄປໄດ້ໃນການຮຽກຮອ້ ງຂອງຊົນຊ້ິັນທ່ືີ ກ່ຽວຂ້ອງໃນອະນາຄົດ ດັ່ືງນັິ້ນ, ໂຄງສ້າງຂອງລັດຈຶື່ງເປັນຜົນສະທ້ອນທ່ືີເກີດຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງໃນການຕື່ສູ້ ລະຫວາ່ ງຊົນຊິນ້ັ ກາກອນ ແລະ ນາຍທຶນ (Esping Andersen, etal 1977:191-192) ນັ້ນິ ເອງ. ການວິເຄາະຂອງ Esping-Andersen, Friedland ແລະ Wright (1977:198) ກ່ຽວກັບໂຄງສ້າງ ຂອງລດັ ອາດຈະສະຫຼຸບອອກມາໃນລັກສະນະຂິ້ສະເໜີໄດ້ 4 ປະການ ຄື: 1. ຈະຕອ້ ງມອງວ່າໂຄງສາ້ ງຂອງລດັ ເປັນຜນົ ທື່ີຕາມມາ (outcome) ຈາກການຕສ່ື ລູ້ ະຫວາ່ ງຊນົ ຊນັ້ິ ຫາຍກວາ່ ທື່ີຈະເບງື່ິ ໂຄງສ້າງດງັື່ ກາ່ ວວາ່ ເປັນກົນໄກໃນການດາລົງສືບທອດສັງຄມົ ທຶນນິຍົມ ແລະ ກົນໄກໃນການປາບປາມຊົນ ຊິນ້ັ ກາກອນ. 2. ໂຄງສາ້ ງເຫ່ົືານີິ້ຈະຄອຍຖາ້ ເບືິງ່ ຂ້ິຂດັ ແຍງ້ ລະຫວ່າງຂິ້ຮຽກຮອ້ ງຈາກຊົນຊິນ້ັ ທ່ືີຄອງອານາດ ຊງຶື່ ເປັນປັດໄຈທື່ີ ເຂ້າົິ ໄປ (input) ສູ່ລັດກບັ ຜົນຜະລດິ ຕາມຫນ້າທື່ີ (functional output) ຊ່ຶືງລດັ ຜະລດິ ອອກມາ. 3. ເມື່ອໃດທ່ືຊີ ົນຊ້ິນັ ນາຍທນຶ ປະສົບຄວາມສາເລັດໃນການທາໃຫ້ໂຄງສ້າງຂອງລດັ ເປັນໄປໃນ ລັກສະນະທື່ີ ຕອ້ ງການໂຄງສາ້ ງເຫາື່ົ ນິີ້ຈະທາໃຫຊ້ ນົ ຊິນ້ັ ດັືງ່ ກ່າວບັນລຸຜົນສາເລັດໃນພາລະກຈິ ສາຄັນ 2 ປະການຄື: ທດິ ສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 67 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ກ) ໂຄງສ້າງດືັ່ງກ່າວຈະຈາກດັ ການແຊກແຊງຂອງລັດໃຫ້ຢ່ໃູ ນແວດວງົ ທື່ີສອດຄ່ອງກັບຂິ້ການົດໃນການສະ ສມົ ທນຶ ຂ) ໂຄງສາ້ ງລດັ ເຫື່າົ ນີ້ິຈະທາໃຫ້ຊົນຊິັ້ນກາກອນເປັນກາງໃນທາງການເມືອງໃນແງ່ທື່ີທາໃຫ້ຂ້ິຮຽກຮ້ອງທາງ ການເມອື ງຂອງຊນົ ຊນ້ິັ ນີ້ິບ່ືເປັນອຸປະສກັ ຕື່ການດາລງົ ຢູ່ຂອງຄວາມສາພັນທາງສັງຄມົ ແບບທນຶ ນິຍົມ. 4. ຢ່າງໃດກດີໂຄງສາ້ ງເຫົາ່ື ນີ້ິກຍັງມີລັກສະນະຂດັ ແຍ້ງຢູ່ຢ່າງຫີກລ້ຽງບ່ືໄດ້ທັງນ້ິີເພາະວາ່ ໂຄງສາ້ ງຂອງລັດດັື່ງ ກ່າວບ່ືອາດແກ້ບັນຫາການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊົນຊັ້ິນທາງການເມືອງໄດ້ໂດຍສິ້ນເຊີງເພາະໂຄງສ້າງດັ່ືງກ່າວບື່ອາດເຂົິ້າໄປ ຄອບງາກາກອນໄດ້ຢາ່ ງເຕມັ ທື່ີ ຫື ເຮັດໃຫເ້ ປນັ ກາງໄດລ້ ວມບັນຫາຈ່ຶງື ບື່ໄດຢ້ ູ່ທ່ືີວາ່ ຈະມີຂິ້ຂັດແຍງ້ ເກີດຂິຶ້ນໃນລັດ ຫື ບື່ຫາກຢູ່ທື່ີວ່າຄວາມຂັດແຍ້ງນິັ້ນຮຸນແຮງເທົ່າື ໃດ ແລະ ຊນົ ຊັນິ້ ກາກອນສະແຫວງປະໂຫຍດຈາກຂ້ິຂັດແຍ້ງເຫ່ົືານິ້ັນ ຢ່າງໃດ. ໃນດາ້ ນຄວາມກ່ຽວພັນກັນລະຫວາ່ ງການຕ່ືສູ້ລະຫວ່າງຊນົ ຊນັ້ິ ກບັ ນະໂຍບາຍຂອງລດັ ນັກວຊິ າການທັງສາມເນັ້ິນ ເຖິງຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງເນິື້ອໃນສາລະ (content) ຂອງການຕື່ສູ້ທາງຊນົ ຊິນັ້ ໃນດາ້ ນການເມອື ງກບັ ນະໂຍບາຍທ່ືີ ລັດຜະລິດອອກມາໂດຍພິຈາລະນາໃນແງ່ລັກສະນະການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດເຂົິ້າແຊກແຊງໃນລະບົບທຶນນິຍົມການ ແຊກແຊງຂອງລັດຕາມຂິ້ຮຽກຮ້ອງກັນນັ້ິນອາດຈະພິຈາລະນາໄດ້ໃນ 3 ດ້ານ ຄື: 1). ດ້ານລະດັບຂອງການແຊກ ແຊງ (level of intervention) ຊງື່ຶ ແບງ່ ອອກເປັນການແຊກແຊງໃນລະດັບການຜະລດິ ກັບການແຊກແຊງໃນລະ ດັບການຈາໜ່າຍ, 2). ດ້ານຮູບແບບຂອງການແຊກແຊງ (form of intervention) ຊຶື່ງມີຢູ່ 2 ຮູບແບບໄດ້ແກ່ ການແຊກແຊງໃນເລື່ອງທ່ືີກ່ຽວຂ້ອງກັບສນິ ຄ້າ ແລະ ບລິການກັບການແຊກແຊງໃນເລື່ອງທ່ືີບ່ືກ່ຽວຂ້ອງກັບສິນຄາ້ ແລະ ບລິການ 3). ດ້ານຜົນທ່ືີຕາມມາຈາກການແຊກແຊງ (conseguences of intervention) ຊຶ່ືງແບ່ງໄດ້ ເປັນ 2 ລັກສະນະຄື ຜົນດີຕ່ືການດາລົງສືບຕ່ືຂອງຄວາມສາພັນທາງສັງຄົມແບບທຶນນຍິ ມົ ກັບຜົນເສຍຕ່ືຄວາມດາລົງ ຢູ່ຂອງຄວາມສາພັນທາງການຜະລິດແບບດື່ັງກາ່ ວ (ເບິ່ືງ Esping-Andersen, ct.al, 1977:214 ແລະ 198- 200) ການຮຽກຮ້ອງໃນຂະບວນການຕື່ສູ້ທາງຊນົ ຊັິ້ນໃຫ້ລັດເຂ້ິາົ ມາແຊກແຊງລະບົບເສດຖະກດິ ແບບທຶນນິຍົມນັ້ິນ ມີຢູ່ຫາຍຮູບແບບ (ເບິ່ືງ Esping-Andersen, t.l 1977:200-203) ຢ່າງໃດກດີການຮຽກຮ້ອງທ່ືີມຸ້ງສູ່ລະດບັ ການຜະລດິ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ການຕອບສະຫນອງຈາກລັດໃນຮູບຂອງສນິ ຄາ້ ແລະ ບລກິ ານເຊນືັ່ ການຮຽກຮອ້ ງໃຫ້ລັດ ສ້າງໂຄງສ້າງພິື້ນຖານ (infrastructure) ເຊັ່ືນ: ຖະໜົນຫົນທາງ, ທ່າເຮືອ, ລະບົບໂທລະຄົມນາຄົມ ແລະ ອື່ນໆ ຊຶ່ືງເປັນປະໂຫຍດຕື່ໂຮງງານອຸດສາຫະການັ້ິນຈະທາໃຫ້ນາຍທຶນໄດຮ້ ັບຜົນປະໂຫຍດໃນທາງກງົ ກັນຂ້າມການຮຽກ ຮ້ອງທື່ີມຸ້ງສູ່ລະດັບການຜະລິດ ແຕ່ບື່ຕ້ອງການໃຫ້ຕອບສະຫນອງໃນແງ່ສິນຄ້າແລະ ບລິການ ເຊັື່ນ ກາມະກອນ ຮຽກຮ້ອງໃຫຢ້ ດຶ ໂຮງງານເປນັ ຂອງລດັ ແລະ ໃຫ້ກາກອນມີສວ່ ນຄວບຄຸມການຜະລິດການຮຽກຮ້ອງແບບນິີ້ຄວນກື່ ໃຫເ້ ກດີ ຜນົ ເສຍຕື່ການຢູ່ລອດຂອງວິຖກີ ານຜະລິດແບບທຶນນິຍມົ ແຕ່ຈະທາໃຫ້ຊົນຊ້ັິນກາກອນໄດຮ້ ັບຜົນປະໂຫຍດ ປະເດນັ ສາຄັນທ່ືີ Esping-Andersen, Friedland ແລະ Wright ຢິ້າໃນການສະເໜີແນວວິເຄາະລດັ ທຶນນິຍົມ ກຄື ຄວາມສາພັນຊຶ່ືງກັນ ແລະ ກັນລະຫວ່າງ ອົງກອນໃນການຕ່ືສູ້ທາງຊົນຊັິ້ນ (organization of class struggle) ເນື້ິອຫາຂອງຂ້ິຮຽກຮ້ອງໃນການຕ່ືສູ້ທາງຊົນຊັິ້ນໃນດ້ານການເມືອງ (content of political class struggle) ໂຄງສ້າງຂອງລັດ ແລະ ເນື້ິອໃນຫາສາລະຂອງນະໂຍບາຍຂອງລັດຕົວແປເຫົ່ືານິ້ີຈະມີອິດທິພົນຕ່ືກັນ ແລະ ກັນໃນລກັ ສະນະດ່ືັງນ້ິີ: ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 68 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ອງົ ກອນໃນການຕສື່ ູ້ ໂຄງສ້າງຂອງລັດ ທາງຊນົ ຊັນິ້ ເນິ້ືອໃນຫາສາລະຂອງການຮຽກຮ້ອງ ເນອ້ິື ໃນຫາສາລະຂອງນະໂຍບາຍ ໃນການຕືສ່ ູ້ທາງຊົນຊນ້ິັ ໃນດ້ານການເມອື ງ ທໍ່ີມາ : Esping-Andersen, et.al, 1977:213 ຢ່າງໃດກຕາມ ໃນສງັ ຄົມທນຶ ນິຍມົ ນ້ັິນ ເນື່ອງຈາກຊນົ ຊິນັ້ ນາຍທຶນເປັນຊນົ ຊິັ້ນທມ່ືີ ີອານາດຄອບງາຢູ່ຊົນຊັ້ິນ ນ້ິີຈຶ່ືງໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກລັດ ແລະ ມີອິດທິພົນເໜືອລັດທັງໃນດ້ານໂຄງສ້າງອານາດຂອງລັດ ແລະ ເນືິ້ອໃນຫາ ນະໂຍບາຍຂອງລັດຫາຍກວ່າຊົນຊັ້ິນອື່ນໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິື່ງຊົນຊັິ້ນກັນມາຊີບຢ່າງເຫັນໄດ້ແຈ້ງໃນສະພາບຢ່າງນິ້ີ ລັດຈຶື່ງບື່ເປັນກາງຫາກແຕ່ມີສະພາບເປັນສ່ວນສາຄັນຢ່າງຍິ່ືງສ່ວນຫນຶື່ງໃນການປະນີປະນອມໃນການໃຊ້ອານາດ ຄອບງາຂອງຊນົ ຊ້ັນິ ນາຍທຶນ. ຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດຂອງ Poulantzas, ທ່ານ ມີລີແບນ (Miliband) ແລະ ກຸ່ມຂອງEsping- Andersen, Friedland ແລະ Wright ນັ້ິນເຖິງວ່າຈະມີຂິ້ແຕກຕາ່ ງກນັ ໄປດ້ວຍໃນບາງປະເດັນ ແຕ່ສິ່ືງທ່ືີແນວ ການວິເຄາະລດັ ທນຶ ນຍິ ມົ ລວມມີຢູ່ຮ່ວມກັນກຖກື ານເນັ້ິນເຖງິ ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງການຕ່ືສູ້ທາງຊົນຊັ້ິນກັບລັດໃນ ຖານະທື່ີເປນັ ຕົວແປຫກັ ໃນການອະທິບາຍກິດຈະກາຂອງລັດໃນຂະນະດຽວກັນກເປນັ ທໜ່ືີ າ້ ສັງເກດວ່າແນວການວິ ເຄາະເຫົືາ່ ນ້ບິີ ່ືຄ່ອຍເນ້ັິນເຖງິ ອິດທພິ ົນຂອງປັດໄຈທາງເສດຖະກິດເຊ່ືັນ ບນັ ຫາການສະສົມທຶນທື່ີມີຕ່ືລດັ ເທື່ົາໃດຊ່ືຶງສະ ທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າທິດສະດີໃນກຸ່ມນີ້ິເນັ້ິນໜັກປັດໄຈທາງການເມືອງຫາຍກວ່າປັດໄຈທາງເສດຖະກິດໃນການ ອະທິບາຍລັດໃນກລະນີຂອງ Esping-Andersen, Friedland, ແລະ Wright ຈະຍິື່ງເຫັນໄດ້ແຈ້ງວ່າປັດໄຈ ຫກັ ໃນການອະທິບາຍເປັນປັດໄຈທາງການເມອື ງທັງນ້ິັນລກັ ສະນະເຊ່ັືນນິີ້ສ່ືໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງໃນໂຄງສ້າງ ຂອງການອະທິບາຍລດັ ລະຫວ່າງກຸ່ມທິດສະດີຕ່າງໆ ໃນຂະນະທ່ືຄີ ວາມຄິດກຽ່ ວກັບລັດຂອງມາກຊິດລຸ້ນເກື່ົາລວມ ທງັ ທິດສະດີຕັກກະຂອງທຶນມີລັກສະນະທື່ີເນິນ້ັ ໜກັ ປັດໄຈດ້ານເສດຖະກິດຢ່າງຫາຍ (economism) ທິດສະດີນ້ີິ ກັບມີລັກສະນະທີ່ືອາດຈະຮຽກໄດ້ວ່າເນັ້ິນຄວາມສາຄັນຂອງປັດໄຈທາງການເມືອງຫາຍ (politicism) ສ່ວນກຸ່ມ ທິດສະດີລັດອິດສະຫລະຢູ່ໃນສະພາບກາງໆ ລະຫວ່າງສອງທິດສະດີດັ່ືງກ່າວແຕ່ກມີບັນຫາທ່ືີເນັ້ິນຄວາມເປັນ ອດິ ສະຫລະໃນຕວົ ເອງຂອງລັດ (autonomy) ຫາຍເກນີ ໄປຈົນບາງຄົນອາດຈະຕິັ້ງຂສ້ິ ົງໄສວ່າມີຄວາມເປັນທິດສະ ດີແນວມາກຊິດເຫືອຢູ່ພຽງໃດເຖິງແມ່ນວ່າຈະຢຶດຖືລະບຽບວິທີສຶກສາແບບມາກຊິດ ເປັນຫັກໃນການພັດທະນາ ທິດສະດີກຕາມສິ່ືງທື່ີຈະຕ້ອງຄານຶງໃນທ່ືີນີ້ິກຄື ກຸ່ມທິດສະດີທື່ີກ່າວມາແລ້ວທັງໝົດນັິ້ນເປັນພຽງການຈັດແບ່ງກຸມ່ ທິດສະດີລັດວິທີໜຶ່ືງເທົື່ານັ້ິນເອງໃນຫາຍກລະນີອາດຈະມີການຈັດແບ່ງປະເພດທິດສະດີລັດໃນລັກສະນະທີ່ືແຕກ ຕ່າງອອກໄປທັງນ້ິີຂ້ຶິນຢູ່ກບັ ເກນໃນການຈາແນກທ່ືີໃຊ້ນິ້ັນເອງນອກຈາກນ້ັິນແນວຄວາມຄິດກຽ່ ວກັບລັດຂອງນັກທິດ ສະດີມາກຊິດ ແລະ ນີໂອມາກຊິດ ທື່ີກ່າວເຖງິ ໃນທື່ີນ້ິມີ ີພຽງຈານວນນ້ອຍເມ່ືອທຽບກັບງານຂຽນດ້ານນິ້ີໂດຍນັກທິດ ສະດີລດັ ແນວນ້ິີທື່ີປະກົດຢູ່ທັງໃນອະດີດ ແລະ ປດັ ຈຸບນັ ຄວາມຄິດຂອງນັກທິດສະດີລັດກ່ມຸ ຕາ່ ງໆທືີ່ກ່າວເຖິງໃນທື່ີ ນ້ີິເປັນພຽງຕົວຢ່າງທີ່ືຍົກມາເພື່ອຊີິ້ໃຫ້ເຫັນພັດທະນາການ ແລະ ຮູບແບບຄວາມຄິດກ່ຽວກັບລັດຢ່າງກວ້າງໆເທ່ົືາ ນິນ້ັ . ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປັດຈຸບັນ 69 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

3.ການສຶກສາກ່ຽວກບັ ລດັ ໃນໂລກທ່ີໍສາມ ຄວາມພະຍາຍາມທື່ີຈະພັດທະນາທິດສະດີກ່ຽວກັບລັດໃນປະເທດທຶນນິຍົມກາລັງພັດທະນາ ຫື ປະເທດ ໂລກ ທີ່ືສາມນັ້ນິ ໄດ້ເລີ່ມື ຕນົິ້ ພາຍຫງັ ການພດັ ທະນາທິດສະດີລັດໃນໂລກທຶນນຍິ ົມພັດທະນາແລ້ວບ່ືເທົື່າໃດຢ່າງໃດ ກຕາມ ເມື່ອທຽບກັບກລະນີຂອງລດັ ໃນໂລກທນຶ ນິຍມົ ທື່ພີ ດັ ທະນາແລວ້ ການສຶກສາກ່ຽວກບັ ລດັ ໃນໂລກທື່ສີ າມຍັງ ບ່ືກ້າວໜ້າໄປເທົື່າທື່ີຄວນຈະເປັນກ່າວຄື ງານດ້ານທິດສະດີທື່ີມຸ້ງອະທິບາຍລັດໃນປະເທດດ້ອຍພັດທະນາຍັງບ່ືມີ ຫລວງຫາຍແຜ່ຫາຍເໝືອນກັບງານດາ້ ນນ້ິີກຽ່ ວກັບລັດໃນສັງຄົມຕາເວັນຕກົ ທິດສະດີດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງທ່ືີ ມຸ້ງອະທິບາຍບັນຫາຂອງປະເທດໃນໂລກທ່ືີສາມມັກຈະບ່ືເນັິ້ນສຶກສາລັດໂດຍກົງແຕ່ຈະພິຈາລະນາໃນແງ່ທ່ືີເປັນ ສ່ວນຫນຶື່ງຂອງບັນຫາຫືຕົວແປຣອິດສະຫລະທື່ີໃຊ້ອະທິບາຍບັນຫາຄວາມດ້ອຍພັດທະນາ ແລະ ບັນຫາຄວາມ ສາພັນດ້ານເສດຖະກດິ ການເມືອງລະຫວາ່ ງໂລກທື່ີສາມກັບໂລກທຶນນຍິ ົມພດັ ທະນາແລ້ວໃນກລະນີຂອງທິດສະດີ ແນວນີໂອມາກຊດິ ເຊນັື່ ດຽວກັນທິດສະດີຕ່າງໆ ເຊືັນ່ ທິດສະດີຈັກກະວັດນິຍມົ ຫື ທິດສະດີການພືງຶ່ ພາກມັກຈະເວ້ິົາ ເຖິງລັດຢ່າງຜິວເຜີນໃນແງ່ທ່ືີເປັນສ່ວນຫນຶ່ືງຂອງບັນຫາຄວາມດ້ອຍພັດທະນາຂອງປະເທດໂລກທື່ີສາມການ ພິຈາລະນາກ່ຽວກັບລັດໃນໂລກທ່ືີສາມໃນສ່ວນນີິ້ມຸ້ງຈະສະເໜີຕົວຢ່າງທິດສະດີລັດໃນປະເທດທຶນນິຍົມກາລັງ ພດັ ທະນາຊຶ່ືງຈະສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖິງພັດທະນາການຂອງທິດສະດີນີໂອມາກຊິດໃນດ້ານນີິ້ວ່າມທີ ິດທາງໄປຢ່າງໃດ ດ້ວຍງານດ້ານທດິ ສະດີລດັ ໃນໂລກທ່ືີສາມທ່ືີຈະໃຊ້ເປນັ ຕວົ ຢ່າງໃນທື່ີນີ້ໄິ ດ້ແກ່ງານຂອງ Alavi ແລະ Szymanski ງານຂຽນດັ່ືງກ່າວນີິ້ມຸ້ງອະທິບາຍ ແລະ ວິເຄາະກ່ຽວກັບລັດໃນໂລກທ່ືີສາມໂດຍກົງ ແລະ ພະຍາຍາມສະເໜີກອບ ໃນການອະທບິ າຍໂດຍຄານຶງເຖງິ ບັນຫາສະເພາະຂອງໂລກທ່ືີສາມໄປດ້ວຍໃນເວລາດຽວກນັ . ໃນບດົ ຄວາມເລືອ່ ງ “The State in Post-Colonial Societies: Pakistan and Bangladesh (1972) Alavi ໄດ້ສະເໜີກອບທິດສະດີໃນການສຶກສາວິເຄາະລັດໃນປະເທດທຶນນິຍົມກາລັງພັດທະນາໂດຍໃຊ້ ກລະນີຂອງປາກີສະຖານ ແລະ ບັງຄະລາເທດເປນັ ຕົວຢາ່ ງ ທາ່ ນເຫັນວາ່ ລັດໃນສັງຄມົ ທ່ືີເຄີຍເປັນເມືອງຂຶິ້ນທັງຫາຍ ບື່ໄດ້ມີສະພາບເ ປັນ ເ ຄື່ ອງມື ຂອ ງຊົ ນ ຊັິ້ນ ໃ ດຊົ ນ ຊັ້ິນ ໜຶ່ືງ ລັ ດແ ບບ ນິີ້ມີອິ ດສ ະຫ ລະ ໃນ ຕົ ວເ ອ ງໃ ນເ ຊີ ງປຽ ບ ທ ຽ ບ (relative autonomy) ສູງລັດມີຫນ້າທ່ືີຄອຍຖ້າໄກ່ເກ່ຍປະນີປະນອມຜົນປະໂຫຍດທ່ືີແຍ່ງຊິງກັນຢູ່ລະຫວ່າງ ຊົນຊັິ້ນເຈົ້ິາສົມບັດ(propertied class) 3 ຊົນຊ້ັິນຄື: ຊົນຊັິ້ນທຸກຍາກ ໃນປະເທດສູນກາງຂອງໂລກ (metropolitan bourgeoisies), ຄົນທຸກຍາກທອ້ ງຖນື່ິ ແລະ ຊົນຊັ້ນິ ເຈາົ້ິ ທື່ີດິນແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນລັດກດາ ເນນີ ການຕາ່ ງໆແທນຊນົ ຊນ້ິັ ທັງສາມໃນການທ່ືີຈະດາລົງໄວ້ຊຶື່ງລະບຽບສັງຄົມແບບທຶນນຍິ ົມຊື່ຶງຊົນຊນ້ັິ ເຫ່ົືານັ້ິນມີຜົນ ປະໂຫຍດຜູກພັນຢູ່ (Alavi,1972:62) ສາເຫດທ່ືີລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍມົ ກາລັງພັດທະນາດັ່ືງກາ່ ວມີອິດສະຫລະ ໃນຕົວເອງຄ້ອນຂ້າງຫາຍເກີດຈາກລັດ ຫື ໂຄງສ້າງສ່ວນເທິງໃນສັງຄົມແບບນິີ້ມີການພັດທະນາຫາຍເກີນໄປ (overdeveloped) ເມືອ່ ທຽບກັບສະພາບຂອງໂຄງສ້າງສ່ວນລຸມຂອງສັງຄມົ ໂດຍສະເພາະຢາ່ ງຍື່ິງຊົນຊ້ິັນກດົມພີ ທ້ອງຖິ່ືນໃນຊ່ວງທ່ືີຕົກເປັນເມືອງຂຶິ້ນຂອງມະຫາອານາດຕາເວັນຕົກ ຕົວກົນໄກຂອງລັດຄືລະບົບລາດຊະການທັງ ທະຫານ ແລະ ພົນລະເຮືອນໄດ້ຮັບການພັດທະນາໂດຍປະເທດເມືອງແມ່ໃຫ້ມີຄວາມເຂັິ້ມແຂງ ແລະ ທັນສະໄໝ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງປະເທດເຈົິ້າອານານິຄົມໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບແຕ່ໃນເວລາ ດຽວກັນຊົນຊັິ້ນທຸກຍາກໃນທ້ອງຖນ່ືິ ຍັງບ່ືເຕີບໂຕເທົື່າທື່ີຄວນເມື່ອໄດ້ຮບັ ເອກະລາດລັດໃນສັງຄມົ ດື່ັງກ່າວຈຶື່ງມີອາ ນາດຫາຍສາມາດຄວບຄຸມຊົນຊິັ້ນອ່ືນໆໃນສັງຄມົ ແລະ ຂະຫຍາຍອານາດຄອບງາຂອງຕົນເອງອອກໄປລວມທັງຍັງ ເປັນອິດສະຫລະຈາກການຄວບຄຸມໂດຍກົງຈາກການຄວບຄຸມຂອງປະເທດສູນກາງໂລກອີກດ້ວຍກຸ່ມຂ້າລາດຊະ ການ ແລະ ທະຫານຊ່ງືຶ ຄມຸ ອານາດລັດຢູ່ຈື່ຶງສາມາດເກັບກ່ຽວເອົາສ່ວນເກີນທາງເສດຖະກິດມາເປັນຂອງຕົນໄດ້ຢ່າງ ສະດວກສະບາຍສ່ວນຫນຶື່ງຂອງສ່ວນເກີນດັ່ືງກ່າວກຖືກນາໄປໃຊ້ໃນການວາງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ ຊຶື່ງມີ ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 70 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ລະບົບລາດຊະການຄວບຄຸມໂດຍກົງໃນຊ່ວງທ່ືີມີການປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕນັກການເມືອງ ແລະ ພັກການ ເມອື ງກເຂ້າິົ ມາມີສວ່ ນຮ່ວມໃນກົນໄກຂອງລັດໂດຍທາຫນາ້ ທ່ີືຮບັ ຂ້ິຮຽກຮ້ອງ ແລະ ຫາທາງຕອບສະຫນອງຂິ້ຮຽກ ຮ້ອງຂອງມວນຊນົ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກນັ ຍັງຕ້ອງທາຫນາ້ ທີື່ສາ້ ງຄວາມມກັ ທາໃຫແ້ ກ່ບົດບາດ ແລະ ຂິ້ຮຽກຮ້ອງຂອງ ຊົນຊັິ້ນທ່ືີມີອານາດດ້ວຍຄວາມສາພນັ ລະຫວ່າງນັກການເມືອງ ແລະ ພັກການເມອື ງກັບກຸ່ມຂ້າລາດຊະການ ແລະ ທະຫານຈະມີລັກສະນະທ່ີືກາເຄິື່ງກັນລະຫວ່າງການແຂ່ງຂັນກັນແຍ່ງຊິງອານາດກັບການຊ່ວຍເຫືອສົື່ງເສີມຕື່ກັນ ແລະ ກັນຊຶ່ືງສະພາບເຊັື່ນນ້ິີຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມລກັ ສະນະພັດທະນາການທາງປະຫວັດສາດຂອງແຕ່ລະສັງຄົມ ແຕ່ເມ່ືອໃດກຕາມທ່ືີນກັ ການເມືອງບ່ືໄດ້ທາຫນ້າທື່ີໄກເ່ ກ່ຍຜົນປະໂຫຍດລະຫວ່າງຊົນຊິັ້ນເຈ້ິົາສມົ ບັດທັງສາມຢ່າງມີ ປະສິດທິພາບ ແລະ ບື່ອາຈດາລົງຄວາມເປັນອິດສະຫລະໂດຍປຽບທຽບຂອງລັດໄວ້ໄດ້ນກັ ການເມືອງ ແລະ ພັກກ ຈະຖືກກຸ່ມຂ້າລາດຊະການທະຫານກາຈັດອອກໄປ (ເບິື່ງ Alavi,1972:62-63) ໃນບົດຄວາມເລື່ອງ “State and Class under Peripheral Capitalism” (1982) Alavi ໄດ້ອະທິບາຍເພິື່ມເຕິມວ່າເຖິງແມ່ນວ່າລດັ ໃນປະເທດໂລກທ່ືສີ າມຈະມີອດິ ສະຫລະໃນຕົວເອງຄ້ອນຂາ້ ງຫາຍກຕາແຕ່ກບອື່ າດຈະດາເນີນນະໂຍບາຍທ່ືຂີ ັດແຍ້ງ ກັບລະບຽບສັງຄົມແບບທຶນນິຍົມໄດ້ຢ່າງທີ່ືຕ້ອງການທັງນ້ີິເພາະແຮງບັງຄັບດ້ານໂຄງສ້າງ (Structural imperative) ຈະບີບບັງຄັບໃຫ້ລັດຕ້ອງປຽ່ ນແປງນະໂຍບາຍໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບວິຖີການຜະລິດແບບທຶນນິຍົມນັິ້ນ ຄືໂຄງສ້າງທາງເສດຖະກິດຈະບ່ືເອິ້ອື ອານວຍໃຫ້ລັດໃຊ້ນະໂຍບາຍທ່ືີຂັດແຍ້ງກບັ ການຈັດລະບຽບທາງເສດຖະກິດທື່ີ ເປັນຢູ່ (lavi, 1982.294-295) ນອກຈາກນີ້ິ ທ່ານ ອາລາວີ (Alavi) ຍັງຊິີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມ ດ້ອຍພັດທະນານັ້ິນມີສະພາບທື່ີເປັນສະຖານທື່ີສາລັບການຕສື່ ູ້ທາງຊົນຊັິນ້ ໃນລັກສະນະດຽວກນັ ກັບສັງຄົມຕາເວັນ ຕົກຊນົ ຊນ້ິັ ຕ່າງໆໂດຍສະເພາະຢ່າງຍື່ິງຊົນຊ້ັິນເຈ້າິົ ສົມບັດທງັ ສາມທ່ືກີ າ່ ວເຖິງຂ້າງຕນົິ້ ຈະແຍງ່ ກັນໃຊ້ອິດທິພົນທັງທາງ ກົງແລະທາງອ້ອມບີບຄັ້ິນລັດໃຫ້ກາໜົດນະໂຍບາຍທີ່ືຕອບສະຫນອງຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊັິ້ນຕົນ (Alavi, 1982:305) ຢາ່ ງໃດກດເີ ນ່ືອງຈາກຊນົ ຊັນິ້ ທັງສາມມີຜົນ ປະໂຫຍດທ່ືີຂດັ ແຍງ້ ກນັ ແລະ ປະນີປະນອມກັນໄດ້ຍາກ ຈງ່ືຶ ເປັນຜົນໃຫລ້ ັດມີອິດສະຫລະໃນຕົວເອງໃນການການົດນະໂຍບາຍຄ້ອນຂ້າງຫາຍ. ສາລັບ ທ່ານ ຊສີ ັນສະກິ (Szymanski) ນິ້ນັ ທາ່ ນເຫັນວາ່ ລັດໃນປະເທດດ້ອຍພັດທະນາມີຫນ້າທ່ີືຫັກບ່ື ແຕກຕ່າງຈາກລັດໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມທື່ີພັດທະນາໂດຍທົື່ວໄປເຊັ່ືນ ການຄຸ້ມຄອງກາມະສິດໃນຊັບສິນຂອງເອກະ ຊົນ, ການສາ້ ງຄວາມມກັ ເຮັດໃຫ້ແກ່ສະຖາບັນຂອງຊົນຊິ້ັນທ່ືມີ ີອານາດຄອບງາຢູ່, ການໃຫ້ຄວາມສະດວກແກ່ການ ສະສົມທຶນເປັນຕົິ້ນລັດໃນປະເທດດ້ອຍພັດທະນານັິ້ນຫາກພິຈາລະນາໂດຍທົ່ືວໄປກຈະເຫັນໄດ້ວ່າເປັນຕົວແທນ ຂອງພະລັງຫັກ 3 ກຸ່ມຄື:ກຸ່ມທຸກຍາກດັບຊາດ (national bourgeoisie) ຊຶື່ງມັກຈະໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນ ລັດກຸ່ມບລິສັດຂ້າມຊາດ ແລະ ລັດເມືອງແມ່ຂອງບັນສັດຊຶື່ງຮ່ວມມືກັນກັບຄົນທຸກຍາກນາຍໜ້າໃນທ້ອງຖື່ິນ (Local Comprador bourgeoisie ) ແລະ ກຸມ່ ຄນົ ທກຸ ຍາກພາຍໃນ (internal bourgeoisie)ກຸ່ມເຫື່ົານິີ້ ແຕ່ລະກຸ່ມ ຫື ສອງກຸ່ມຮ່ວມມືກັນມັກຈະມີຖານະເປັນກຸ່ມອານາດ(power bloc)ທ່ືີໃຊ້ອານາດຄອບງາລັດຢູ່ (Szymanski, 1981:45) ລັດໃນປະເທດດ້ອຍພັດທະນາມັກຈະເປັນລັດອານາດນິຍົມທ່ືີປົກຄອງໂດຍຂ້າລາດ ຊະການ (bureau critic authoritarian state) ແລະ ລັດມີບົດບາດໃນການພັດທະນາເສດຖະກດິ ຢ່າງກວ້າງ ຂວາງສະພາບເຊັື່ນນ້ີິເຫັນໄດ້ແຈ້ງໃນຊ່ວງປີ 1960 ແລະ 1970 ດ້ວຍເຫດທື່ີລັດດື່ັງກາ່ ວບ່ືໄດ້ມີສະພາບເປັນເຄ່ືອງ ມືຂອງຊົນຊັ້ິນໂດຍກົງແຕ່ມີອິດສະຫລະໃນຕົວເອງໃນເຊີງປຽບທຽບທາໃຫ້ລັດສາມາດດາເນີນນະໂຍບາຍທ່ືີເປັນ ປະໂຫຍດຕ່ືການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງລະບົບທຶນນຍິ ມົ ໄດ້ຢ່າງຄ່ອງຕົວໃນສັງຄົມທນຶ ນຍິ ມົ ດອ້ ຍພັດທະນາດືງ່ັ ກາ່ ວ ລັດ ຈະເນັິ້ນໜັກການທາຫນ້າທ່ີືຊຶື່ງສອດຄ່ອງກັບຫັກເຫດຜົນແບບທຶນນິຍົມ 2 ປະການຄື:ການເຮັດຫນ້າທືີ່ກດົ ຂືີ່ປາບ ປາມ (repressive function)ໃນຮູບຂອງການຄວບຄມຸ ສະຫະພາບແຮງງານຫ້າມບ່ືໃຫ້ມກີ ານລົດປະຊາທິປະໄຕ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 71 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ຫື ກາຈດັ ຂະບວນການຝ່າຍຊ້າຍເພື່ອສາ້ ງບັນຍາກາດທື່ີສົື່ງເສມີ ການລົງທຶນອັນຈະທາໃຫ້ເກີດການພັດທະນາອຸດສາ ຫະກາຂິນ້ຶ ຢ່າງວອ່ ງໄວຫນາ້ ທືີ່ອີກປະການໜຶືງ່ ກຄກື ານສົື່ງເສມີ ການສະສມົ ທຶນ ໃນຫາຍກລະນີລັດເຂິ້ົາໄປມີບທບາດ ໃນການລົງທຶນເພື່ອເລັື່ງການສະສົມທຶນເສຍເອງນອກເໜືອໄປຈາກການສົື່ງເສີມການລົງທຶນຂອງເອກຊົນ (ເບິ່ືງ Szymanski, 1981:450-457) ການເນັິ້ນດ້ານການປາບປາມຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ ແລະ ການສະສົມທຶນເຮັດໃຫ້ ລັດໃນປະເທດດ້ອຍພັດທະນາປະສົບກັບບັນຫາເລ່ືອງການດາລົງຖືຮັກສາຄວາມມັກທາ (legitimation) ຢ່າງຮຸນ ແຮງແຕ່ຫາກລັດເນັ້ິນການສ້າງຄວາມມັກທາຫາຍເກີນໄປ ເຊັື່ນ ການຂະຫຍາຍສະຫວັດດີການສັງຄົມການເພີື່ມຄາ່ ແຮງຂັິນ້ ຕ່ືາການຢຶດອຸດສາຫະກາເປັນຂອງລັດ ແລະ ອນ່ື ໆ ກຈະທາລາຍບນັ ຢາກາດທ່ືີເໝາະແກ່ການສະສົມທຶນໄປ ລັກສະນະຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງຫນ້າທີື່ໃນການສະສມົ ທນຶ ກັບຫນ້າທ່ີືໃນການສ້າງຄວາມຊອບທາເປັນບັນຫາຫັກ ທື່ີລັດເຫົື່ານີິ້ຜະເຊີນຢູ່ແມ່ນໃນກລະນີຂອງການສະສົມທຶນລັດໃນປະເທດທຶນນິຍົມດ້ອຍພັດທະນາຍັງປະສົບກັບ ບັນຫາການພືຶງ່ ພິງທນຶ ແລະ ເຕກັ ໂນໂລຢຈີ າກບັນສດັ ຂາ້ ມຊາດ ແລະ ປະເທດສູນກາງທນຶ ນຍິ ມົ ຊ່ງຶື ຢູ່ເໜືອການຄວບ ຄມຸ ຂອງຕົນເອງ ໃນກລະນີຢາ່ ງນິີ້ ລດັ ຈະຕົກຢູ່ໃນພາວະທື່ີບື່ມີທາງເລືອກຫາກເນັິ້ນການສະສມົ ທຶນໂດຍການອີງໃສ່ ທຶນ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີຈາກພາຍນອກການສະສົມທຶນຈະເປັນໄປຢ່າງວ່ອງໄວແຕ່ກອາດຈະເກີດບັນຫາໃນໄລຍະ ຍາວ ແຕ່ຫາກເນັນ້ິ ການສະສມົ ທຶນໂດຍອາໄສນາຍທຶນໃນປະເທດກຈະທາໃຫ້ການສະສມົ ທຶນດາເນີນໄປຢ່າງເຊື່ອງ ຊ້າ (Szymanski, 1981 : 459462) ຢາ່ ງໃດກຕາມລັດຖະບານອານາດນິຍົມຊງຶ່ື ປກົ ຄອງໂດຍຂາ້ ລາດຊະການ ຈະສາມາດທົນຕື່ບັນຫາດັ່ືງກ່າວໄດ້ຫາຍກວ່າລັດຖະບານໃນຮູບແບບອື່ນທັງນິ້ີເພາະມີລະບົບລາດການທື່ີເຂັ້ິມແຂງ ແລະ ສາມາດໃຊ້ກົນໄກຂອງລັດປາບປາມຝາ່ ຍກົງກັນຂ້າມໄດ້ຢາ່ ງເຕມັ ທີແື່ ຕ່ໃນທືີ່ສຸດແລ້ວ ສະພາບຄວາມຂັດແຍ້ງ ເຊັື່ນວ່ານັ້ິນຈະທາໃຫ້ລັດຕ້ອງຜະເຊີນກັບການປ່ຽນແປງໄປສູ່ການພັດທະນາໂດຍນາຍທຶນຊາດ ຫື ການເກີດການ ປະຕວິ ດັ ສງັ ຄົມຂິຶນ້ ຢາ່ ງໃດຢ່າງໜື່ງຶ . ຈາກຕົວຢ່າງທັງສອງ ຈະສັງເກດເຫັນໄດ້ວ່າທິດສະດີລັດໃນໂລກທື່ີສາມນັິ້ນ ໄດ້ພັດທະນາຂຶ້ິນໂດຍ ພະຍາຍາມປະສານແນວຄວາມຄິດແບບມາກ ຊິດ ແລະ ນີໂອມາກຊິດ ກ່ຽວກັບລັດກັບລັກສະນະສະເພາະທາງ ເສດຖະກິດການເມືອງ ແລະ ສັງຄົມຂອງປະເທດໂລກທ່ືີສາມເຂົິ້ານາກັນ ສະພາບດ້ອຍພັດທະນາໃນດ້ານການ ຜະລດິ ແລະ ການສະສມົ ທຶນຄວາມຂາດສະຖຽນລະພາບທາງການເມືອງ ແລະ ບັນຫາທາງສງັ ຄົມນັບປະການ ເຊັື່ນ ບັນຫາຊຸມຊົນແອ່ອັດ ບັນຫາການເຕີບໂຕຢ່າງວ່ອງໄວຂອງຊຸມຊົນເມືອງ ແລະ ອື່ນໆເຮັດໃຫ້ປະເທດເຫົື່ານ້ີິມີ ສະພາບພືິ້ນຖານທ່ືີຕ່າງໄປຈາກປະເທດທຶນນິຍົມຕາເວັນຕົກ ດັື່ງນັ້ິນ, ການນາເອົາແນວຄວາມຄິດທ່ືີເກີດຂື້ິນໃນ ສະພາບສັງຄົມຕາເວັນຕກົ ຢາ່ ງແນວຄວາມຄດິ ມາກຊິສ ຫື ນໂີ ອມາກຊິດມາໃຊກ້ ັບລັດໃນສັງຄົມເຫາື່ົ ນຈີ້ິ າເປນັ ຕ້ອງມີ ການປັບໃຫ້ເຂົິ້າກັບສະພາບຂອງສັງຄົມໃນໂລກທື່ີສາມໂດຍການນາເອົາເງື່ອນໄຂສະເພາະທາງສັງຄົມເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງດັື່ງກ່າວມາພິຈາລະນາເສຍກ່ອນ ແລະ ພະຍາຍາມສ້າງກອບທິດສະດີຂຶິ້ນພາຍໃນຂອບເຂດຂອງ ເງື່ອນໄຂເຫື່າົ ນັ້ິນແນວທາງໃນການສ້າງກອບທິດສະດີໃນໂລກທ່ືີສາມແບບນີິ້ຄສື ື່ິງທື່ີເຮົາໄດ້ເຫັນຈາກຕວົ ຢາ່ ງທັງສອງ ແລະ ທິດສະດີດາ້ ນນີິ້ໂດຍທວ່ືົ ໄປ. ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 72 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ບດົ ທີ 4 ທດິ ສະດີການຕັດສນິ ໃຈເລອື ກຂອງສ່ວນລວມ ດືັ່ງທ່ືີໄດ້ຊີິ້ໃຫເ້ ຫັນໃນບດົ ທື່ີ 1 ແລ້ວວ່າ ການສຶກສາເສດຖະກດິ ການເມອື ງຕາມແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກ ຂອງສ່ວນລວມ (public choice) ນັ້ິນ ເກີດຈາກການທ່ືີນັກວິຊາການທື່ີເຊື່ອມັ່ືນໃນແນວຄວາມຄິດຂອງ ເສດຖະສາດກະແສຫັກ ຫື ເສດຖະສາດນີໂອຄາດຊິກ ໄດ້ພະຍາຍາມນາເອົາຫັກການ ແລະ ວິທີການສຶກສາຂອງ ສັງຄົມສາດສາຂາດັ່ືງກ່າວມາປັບໃຊ້ກັບການສຶກສາດາ້ ນຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງເສດຖະກິດກັບການເມືອງໃນສັງຄົມ ທຸນນິຍົມປະຊາປະໄຕ ໃນບັນດາງານທາງວິຊາການທ່ືີກ່ຽວຂ້ອງກັບເສດຖະກິດການເມືອງໂດຍກົງຊຶື່ງໃຊ້ກອບທດິ ສະດີການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມນິັ້ນປະກົດວ່າຂ້ິຂຽນສ່ວນໃຫຍ່ຈະເນນິັ້ ໜກັ ການສກຶ ສາເຖງິ ຄວາມສາພັນ ແລະ ຜົນກະທົບຕ່ືກນັ ລະຫວາ່ ງບົດບາດ ແລະ ນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກິດຂອງລດັ ຊື່ຶງການົດຂິຶນ້ ຕາມຂະບວນການ ທາງການເມືອງແບບປະຊາທິປະໄຕກັບພາວະການທາງເສດຖະກິດລະດັບມະຫາພາກ ແລະ ງານດ້ານນິີ້ກເບິື່ງຄືວ່າ ຈະໄດ້ຮັບການພັດທະນາທງັ ໃນດາ້ ນທິດສະດີ ແລະ ດາ້ ນການສຶກສາເຊີງປະຈັກຫາຍທືີ່ສຸດກ່າວອີກຢ່າງໜືຶ່ງກຄືທິດ ສະດີເສດຖະກິດການເມືອງແນວການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມ ໃນສວ່ ນທ່ືີກຽ່ ວກັບລັດ ຫື ລັດຖະບານໄດ້ ຮບັ ຄວາມສນົ ໃຈຈາກວງົ ວຊິ າການດ້ານນີ້ິຫາຍກວາ່ ປະເດັນອື່ນໆຈົນນັກວຊິ າການບາງຄົນເຊື່ນັ Frey (1978-a:8) ຖືວ່າການສຶກສາຄວາມສາພັນຮ່ວມກັນລະຫວ່າງສັງຄົມການເມືອງລັດ ແລະ ເສດຖະກິດນັິ້ນເປັນປະເດັນຫັກໃນ ການສຶກສາເສດຖະກິດການເມອື ງແນວນເິ້ີ ລີຍ. ໂດຍທົ່ືວໄປແນວການສຶກສາເສດຖະກິດການເມືອງແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມມັກຈະ ພິຈາລະນາລດັ ໃນແງຂ່ ອງລດັ ຖະບານ ຫື ພາກລດັ ຖະບານ (public sector) ຊຶື່ງມີຫນາ້ ທ່ີືຜະລິດນະໂຍບາຍອອກ ມາຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນ (ທ່ານ ເບຄອນ (Breton, 1978:57), ທ່ານ ແມັກເຄນນີ (McKenzie) and ທາ່ ນ ທູລອກ (Tullock, 1978:359-360) ນະໂຍບາຍທລື່ີ ັດຜະລິດອອກມາ ຫື ອກີ ຢ່າງ ໜງ່ືຶ ຄື ບດົ ບາດທື່ີລດັ ມັກຈະສະແດງມີຢູ່ 3 ດ້ານ ຄື: 1. ການຈດັ ໃຫມ້ ີສນິ ຄ້າ ແລະ ບລກິ ານສາທາລະນະຕ່າງໆ ເຊັນ່ື ການປ້ອງກນັ ປະເທດການປກົ ປ້ອງສດິ ທໃິ ນ ຊບັ ສິນເປັນຕົິ້ນ. 2. ການເຂົິາ້ ໄປແຊກແຊງເພືອ່ ແກ້ໄຂຂິ້ບົກຜ່ອງຂອງເສດຖະກດິ ລະບົບຕະຫາດ. 3. ການກະຈາຍລາຍໄດ້ ຫື ຄວາມມັງ່ື ຄື່ງັ ຈາກຄົນລວຍໄປສູ່ຄົນຈົນ (ເບື່ິງ Alt and Chrystal, 1983:176) ທັດສະນະຂອງແນວການສຶກສານ້ີິທື່ີມີຕ່ືບົດບາດຂອງລັດດັື່ງກ່າວໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຄວາມຄິດດ້ານ ເສດຖະສາດໂດຍສະເພາະເສດຖະສາດການເງິນ. ການພິຈາລະນາເຖິງເສດຖະກິດການເມອື ງກຽ່ ວກັບລັດຕາມແນວ ການສກຶ ສາແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງມະຫາຊົນໃນບດົ ນິີແ້ ບ່ງສາລະສາຄນັ ອອກເປນັ 3 ສ່ວນ ໃນສ່ວນທາອິດ ເປັນການຊ້ີິໃຫເ້ ຫັນເຖິງຂ້ິສມົ ມດຸ ຖານ ຫກັ ຊ່ຶງື ເປັນຮາກຖານໃນການສາ້ ງກອບຄວາມຄິດຂອງທິດສະດີນິີ້ ສາລັບໃນ ສ່ວນທ່ືຕີ ື່ມາເປັນການສກຶ ສາຕົວແບບທິດສະດີ (theoretical model) ທເື່ີ ຫັນວາ່ ສາຄັນທັງຫມດົ ທງັ ຕົວຢ່າງການ ສກຶ ສາໃນເຊີງປະຈັກທື່ີມີຜເູ້ ຮັດໄວ້ ແລະໃນສວ່ ນສຸດທ້າຍຈະເປນັ ການພິຈາລະນາຢາ່ ງກວ້າງໆກຽ່ ວກັບບັນຫາ ແລະ ຂ້ິຈາກັດບາງປະການ ຂອງທດິ ສະດີກ່ຽວກັບລັດແລະ ລັດຖະບານແນວນ.ີ້ິ 1. ສົມມດຸ ຖານຫັກໃນທິດສະດີການຕດັ ສິນໃຈເລອື ກໂດຍສ່ວນລວມ ດ້ວຍເຫດທື່ກີ ານສຶກສາເສດຖະກິດການເມືອງແນວການຕດັ ສິນໃຈເລອື ກໂດຍສ່ວນລວມນ້ິັນໄດ້ຮັບ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 73 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ອດິ ທິພນົ ໂດຍກົງໃນດ້ານຄວາມຄິດ ແລະ ວທິ ີການສກຶ ສາມາຈາກເສດຖະສາດກະແສຫກັ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິື່ງເສດ ຖະສາດນີໂອຄາສຊິກ ສົມມຸດຖານຕ່າງໆໃນແນວການສຶກສາແບບນິີ້ຈຶື່ງເປັນພຽງການປັບສົມມຸດຖານຂອງ ເສດຖະສາດກະແສຫກັ ໃຫເ້ ຂິ້ົາກັບກລະນີຂອງລດັ ຫື ລັດຖະບານ ແລະ ຂະບວນການທາງການເມອື ງແບບປະຊາທິ ປະໄຕເທົາ່ື ນ້ັິນ ສມົ ມຸດຖານທ່ືີສາຄນັ ຂອງທດິ ສະດີນີ້ິເຫນັ ຈະໄດ້ແກ່: 1) ສມົ ມດຸ ຖານກ່ຽວກັບການແລກປ່ຽນຊືິ້ຂາຍ (exchange)ໃນລະບົບຕະຫາດແນວຄວາມຄດິ ກ່ຽວກັບ ການແລກປ່ຽນຊື້ິຂາຍໃນຕະຫາດລະຫວ່າງຜູ້ບລິໂພກກັບຜຜູ້ ະລິດໄດ້ຖກື ນາມາໃຊ້ໃນທິດສະດີນ້ິີ ໂດຍຖືວ່າຄວາມ ສາພັນລະຫວ່າງລັດຖະບານ ຫື ນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກິດຂອງລັດກັບປະຊາຊົນຜູ້ອອກສຽງເລືອກຕັິ້ງເປັນ ລກັ ສະນະຂອງການແລກປຽ່ ນໃນຕະຫາດທາງການເມືອງຝ່າຍປະຊາຊນົ ໃຊ້ຄະແນນສຽງທ່ືີມີຢູ່ຊື້ິສິນຄ້າ ໃນຮູບຂອງ ນະໂຍບາຍ ຫື ພາວະເສດຖະກດິ ທ່ືີຕນົ ຕ້ອງການຈາກລັດຖະບານ ຫື ພກັ ຝາ່ ຍຄາ້ ນຂະນະທ່ືີຝ່າຍ ລດັ ຖະບານຈະນາ ເອົາຄະແນນສຽງທ່ືີໄດ້ຮັບຈາກການເລືອກຕັິ້ງມາເປັນຖານສາຄັນສາລັບການຢູ່ໃນອານາດ ຕື່ໄປທັງນີິ້ຄວາມສາພັນ ລະຫວ່າງລັດຖະບານກັບປະຊາຊົນໃນລກັ ສະນະຂອງການແລກປ່ຽນຊິື້ຂາຍກັນໃນຕະຫາດທາງການເມອື ງດັືງ່ ກ່າວ ຍັງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນເຖງິ ການນາເອາົ ຄວາມຄິດກຽ່ ວກັບອປຸ ະສົງ (demand) ແລະ ອຸປະທານ (supply) ມາໃຊ້ ອກີ ດ້ວຍ ໃນແງໜ່ ືງ່ຶ ເຮາົ ອາດຈະເຫນັ ໄດ້ວ່າການຕັດສິນໃຈເລືອກພັກລັດຖະບານ ຫື ຝາ່ ຍກົງກັນຂາ້ ມ ຫື ການຮຽກ ຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການດາ້ ນຕ່າງໆ ເປັນການສະແດງອອກເຖິງອຸປະສົງຂອງປະຊາຊນົ ໃນເລື່ອງນະໂຍບາຍ ຫື ບລິການຂອງລັດຂະນະທື່ີນະໂຍບາຍດ້ານຕ່າງໆ ແລະ ສິນຄ້າບລິການຂອງລັດກຄື ອຸປະ ທານຫາກເບິງ່ື ໃນແງນ່ ີິ້ຕວົ ລັດຖະບານກບື່ຕາ່ ງຫຍັງກັບຫນ່ວຍທຸລະກິດ ຫື ໂຮງງານຊຶງື່ ຜະລດິ ສິນຄ້າ ແລະ ບລິການ ຂອງລດັ (public goods and services) ອອກມາໃຫປ້ ະຊາຊົນບລິໂພກ (Breton, 1978:56-58). 2) ສົມມຸດຖານກ່ຽວກັບປັດເຈກຊົນໃນຖານະທື່ີເປັນຫນ່ວຍພືິ້ນຖານໃນການສຶກສາວິເຄາະ (Method logical Individualism). ໃ ນ ທ ິ ດ ສ ະ ດີ ເ ສ ດ ຖ ະ ສ າ ດ ໂ ດ ຍ ທ ົ ່ື ວ ໄ ປ ຫ ນ ່ ວ ຍ ວິ ເ ຄ າ ະ ພ ື ້ິ ນ ຖ າ ນ ໃ ນ ທ າ ງ ທ ິ ດ ສ ະ ດີ ກ ຄ ື ປ ັ ດ ເ ຈ ກ ບ ຸ ກ ຄົ ນ (individual) ແມ່ນໃນການສຶກສາພຶດຕິກາຂອງຫນ່ວຍເສດຖະກິດທ່ືີໃຫຍ່ໄປກວ່ານັ້ິນເຊັື່ນລະດັບຫນ່ວຍທຸລະ ກິດ ຫື ສັງຄົມກຍັງອາໄສການພິຈາລະນາຈາກພນ້ິື ຖານຂອງຄົນແຕ່ລະຄົນເປັນຫັກ (Wiseman, 1978:79-80) ທງັ ນເິ້ີ ພາະເສດຖະສາດກະແສຫກັ ຖວື ່າພຶດຕິກາຂອງກ່ມຸ ຄົນນ້ັິນບ່ືໄດ້ແຕກຕາ່ ງໃນສາລະສາຄັນໄປຈາກພຶດຕິກາຂອງ ຄົນແຕ່ລະຄົນທື່ີເປັນສະມາຊິກຂອງກຸ່ມກ່າວອີກຢາ່ ງໜື່ຶງກຄື ພຶດຕິກາຂອງກຸ່ມຄົນເທົື່າກັບພຶດຕິກາຂອງຄົນແຕ່ລະ ຄົນໃນກຸ່ມມາລວມກັນນ້ິັນເອງ ຂິ້ສົມມດຸ ຖານນິີ້ໄດ້ຖກື ນາມາໃຊ້ໃນການອະທິບາຍພຶດຕິກາຂອງລັດຖະບານ ແລະ ປະຊາຊນົ ໃນທິດສະດີການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມທັງນິ້ີ ໂດຍຖວື ່າພດຶ ຕກິ າຂອງລັດຖະບານ ຫື ຄົນສ່ວນ ໃຫຍ່ມີລັກສະນະເໝືອນກັບພຶດຕິກາຂອງປັດເຈກບຸກຄົນທື່ີມຸ້ງສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫຍດໃຫ້ແກ່ຕົນເອງເມື່ອ ພຈິ າລະນາໃນແງ່ນ້ິີລັດ ຫື ລດັ ຖະບານຈຶງ່ື ເປັນພຽງສະຖາບັນທື່ີປະກອບຂິ້ຶນດ້ວຍປັດເຈກບຸກຄົນທັງຫາຍທ່ືີເຫັນແກ່ ປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ (Frey, 1978-a:90) ບຸກຄົນເຫົື່ານິ້ີໄດ້ແກ່ນັກການເມືອງ ແລະ ຂ້າລາດຊະການປລະຈານັິ້ນ ເອງ ຕາມຂ້ິສມົ ມຸດຖານຂອງທດິ ສະດີການຕັດສິນໃຈຂອງສວ່ ນລວມພດຶ ຕກິ າທາງດ້ານເສດຖະກິດການເມອື ງຂອງສ ຖາບັນທາງການເມອື ງ ແລະ ມະຫາຊົນນິ້ັນໂດຍຊີນິ້ ແທ້ ບື່ຜິດແຜກໄປຈາກພຶດຕິກາຂອງບຸກຄົນແຕ່ລະຄົນແຕ່ຢາ່ ງ ໃດ ດັື່ງນັ້ິນ, ຫັກເຫດຜົນທື່ີໃຊ້ອະທິບາຍພຶດຕິກາຂອງປັດເຈກຊົນຈຶ່ືງສາມາດນາມາໃຊ້ອະທິບາຍພຶດຕິກາຂອງ ລັດຖະບານ ແລະ ຄນົ ສ່ວນໃຫຍ່ໃນສງັ ຄມົ ໄດ້. 3).ສົມມດຸ ຖານກ່ຽວກັບການຕດັ ສນິ ໃຈເລືອກຢາ່ ງມີເຫດຜົນ ໃນທິດສະດີເສດຖະສາດກະແສຫກັ ໂດຍທົື່ວ ໄປມີຂ້ິສົມມດຸ ຖານເບື້ິອງຕົ້ິນຢູ່ວ່າມະນຸດຈະສະແດງພດຶ ຕກິ າຢ່າງມເີ ຫດຜົນ (rational behavior) ໂດຍສະ ທິດສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 74 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ເພາະຢ່າງຍິ່ືງພຶດຕິກາໃນການຕັດສິນໃຈເລືອກສິ່ືງຕ່າງໆຢ່າງມີເຫດຜົນ (rational choice) ທັງນີິ້ເປັນເພາະວ່າ ມະນຸດນັ້ິນສາມາດຈັດລາດັບຄວາມສາຄັນຂອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຕົນໄດ້ມະນຸດຈຶື່ງສາມາດຕັດສິນໃຈເລືອກສ່ືິງ ຕ່າງໆຕາມລາດັບຄວາມສາຄັນທື່ີຕົນເອງຕັ້ິງໄວ້(Mckenzie ແລະTullock, 1978:17) ແນວການສຶກສາ ເສດຖະກດິ ການເມອື ງແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມກໄດ້ຮັບເອົາສົມມຸດຖານກ່ຽວກບັ ການຕັດສິນໃຈ ເລືອກຂອງປັດເຈກບຸກຄົນໃນລະບົບຕະຫາດມາໃຊ້ໃນການສຶກສາພຶດຕກິ າການຕັດສິນໃຈທາງການເມອື ງບ່ືວ່າຈະ ເປນັ ການຕດັ ສນິ ໃຈຂອງປະຊາຊົນໃນການອອກສຽງເລືອກຕ້ັິງ ຫື ການຕດັ ສິນໃຈ ຂອງລັດຖະບານໃນການກາໜົດ ນະໂຍບາຍໂດຍທົ່ືວໄປ ພຶດຕິກາໃນການຕັດສິນໃຈເລືອກສິ່ືງຕ່າງໆຈະຖືວ່າມີເຫດຜົນ ຖ້າຫາກການຕັດສິນໃຈ ເລືອກນ້ັນິ ເປັນການຕດັ ສິນໃຈທ່ືມີ ຸງ້ ສູ່ເປົ້າິ ໝາຍ ແລະ ການເລືອກສງື່ິ ນນິ້ັ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຕັດສິນໃຈບັນລຸເຖິງເປິ້ົາໝາຍ ດັື່ງກ່າວໄດ້ (Downs, 1957-9-10) ດັື່ງນັິ້ນ, ການຕັດສິນໃຈເລືອກໂດຍຄານຶງເຖິງເປົິ້າໝາຍບາງຢ່າງໃນການ ອອກສຽງເລືອກຕັງິ້ ຂອງປະຊາຊົນ ຫື ການກາໜົດນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານໂດຍຄານຶງເຖິງສຽງສະໜັບສະໜນູ ແລະ ຄະແນນນຍິ ມົ ຈາກປະຊາຊົນ ຫື ເປົາ້ິ ໝາຍອນື່ ໆຈງຶ່ື ຖືໄດ້ວາ່ ເປນັ ພືດຕກິ າມະການຕັດສິນໃຈເລືອກທ່ືມີ ເີ ຫດຜົນ ນອກຈາກນີ້ິ ການຕັດສນິ ໃຈເລືອກໃນທາງການເມືອງບື່ວ່າຈະເປນັ ການເລືອກສະມາຊກິ ສະພາຜູ້ແທນລາດຊະດອນ ຫື ການເລືອກໃຊ້ນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກິດແບບໃດແບບໜຶື່ງນັິ້ນກເປັນການຕັດສິນໃຈໂດຍມີການຈັດລາດັບ ຄວາມສາຄັນຂອງຄວາມຕ້ອງການໄວ້ແລ້ວວ່າຕົນເອງຕ້ອງການສິື່ງໃດຫາຍກວ່າສິື່ງໃດການຕັດສິນໃຈເລືອກໃນ ລກັ ສະນະເຊ່ັືນນີິ້ໃນທາງການເມືອງຈຶືງ່ ເປັນໄປຕາມຫກັ ການເລືອກຢາ່ ງມເີ ຫດຜົນທີື່ຢິບຢມື ມາຈາກເສດຖະສາດກະ ແສຫກັ . 4) ສົມມຸດຖານກ່ຽວກັບການມຸງ້ ກ່ືໃຫ້ເກດີ ປະໂຫຍດສູງສຸດ (maximization of utility) ນອກຈາກຈະ ຖວື າ່ ມະນດຸ ຕດັ ສິນໃຈເລືອກໂດຍມີເຫດຜນົ ແລວ້ ເສດຖະສາດກະແສຫກັ ຍັງມີສົມມດຸ ຖານຕື່ໄປອີກວາ່ ພຶດຕິກາໃນ ການເລືອກຂອງມະນດຸ ນັິ້ນມຸງ້ ຈະກື່ໃຫ້ເກດີ ປະໂຫຍດສູງສຸດຕ່ືຕວົ ເອງ ສົມມຸດຖານດັ່ືງກ່າວນີ້ິເປັນແນວຄວາມຄິດ ຫັກຂອງເສດຖະສາດນີໂອຄາສຊິກ (Bel, 1981:50) ນັກວິຊາການແນວການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມ ເຫນັ ວ່າ ສົມມຸດຖານນີິ້ສາມາດນາມາໃຊ້ອະທບິ າຍພຶດຕິກາຂອງມະນຸດໄດ້ໃນທກຸ ກລະນີບ່ືສະເພາະແຕ່ພຶດຕິກາໃນ ດ້ານເສດຖະກິດເທົ່ືານັ້ິນ ລັກສະນະຄວາມຄິດແບບນ້ີິຈະເຫັນໄດ້ຈາກທັດນະຂອງ Buchanan (1978:17) ທື່ີ ວາ່ ພຶດຕກິ າທກຸ ຢາ່ ງຂອງປະຊາຊນົ ຄວນຈະຖືໄດວ້ າ່ ເປນັ ພຶດຕກິ າທື່ີມງຸ້ ສູ່ປະໂຫຍດສູງສຸດຢາ່ ງມເີ ຫດຜນົ ທັງນິີ້ເພາະວ່າ ໂດຍທາມະຊາດມະນຸດນັ້ນິ ຈະກະທາໃນສິື່ງທື່ີຄິດວ່າຈະກ່ືໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດຕື່ຕົນເອງຫາຍທີ່ືສຸດຢູ່ສະເໝີ ເມື່ອນາ ເອົາຂິ້ສົມມຸດຖານນິີ້ມາໃຊ້ກັບການສຶກສາດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງແນວການສຶກສາແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກ ຢ່າງມີເຫດຜນົ ກຖືວ່າພຶດຕິກາທາງການເມືອງຂອງລັດຖະບານ ແລະ ຂອງປະຊາຊົນເປັນພຶດຕິກາທື່ີມ້ງຸ ສະແຫວງຫາ ຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດໃຫ້ແກ່ຕົວເອງເຊັື່ນດຽວກັນ ເຊັ່ືນລັດຖະບານອາດຈະດາເນີນນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກິດທື່ີ ຫວັງວ່າຈະທາໃຫ້ປະຊາຊົນເລືອກສະມາຊິກສະພາພັກຂອງຕົນເຂົິ້າມາຫາຍທີື່ສຸດໃນການເລືອກຕັິ້ງຄ່າວຕ່ືໄປ ຫື ປະຊາຊນົ ເລອື ກພັກໃດ ພັກໜື່ງຶ ເພາະຫວັງວ່າຫາກພັກນັິ້ນເປັນລດັ ຖະບານກຈະທາໃຫ້ສະພາບຄວາມເປັນຢູ່ຂອງຕົນ ເອງດຂີ ິນຶ້ ເປນັ ຕົິນ້ ສົມມຸດຖານຫກັ ທື່ີກາ່ ວມາຂາ້ ງຕົ້ນິ ເປນັ ຮາກຖານດາ້ ນຄວາມຄິດໃນການສ້າງຕົວແບບທິດສະດີເພື່ອອະທິ ບາຍຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດຖະບານກັບປະຊາຊນົ ພາຍໃນກອບຂອງສະພາບແວດລອ້ ມແບບທຶນນິຍົມປະຊາທິ ປະໄຕ ດືັງ່ ທ່ືີອາດຈະສງັ ເກດເຫນັ ໄດ້ຈາກຕວົ ແບບທິດສະດີທື່ີຈະພຈິ າລະນາກນັ ໃນສວ່ ນຕືໄ່ ປ. ນກັ ວິຊາການຈານວນບ່ືນອ້ ຍພະຍາຍາມສ້າງຕົວແບບທິດສະດີໂດຍອາໄສແນວຄວາມຄິດແບບການຕັດສນິ ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈຸບັນ 75 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ໃຈຂອງສ່ວນລວມເພອື່ ອະທິບາຍພຶດຕກິ າ ແລະ ບົດບາດຂອງລັດ ຫື ລັດຖະບານໃນສັງຄມົ ປະຊາທິປະໄຕຕາເວັນ ຕົກແຕ່ງານເຫົື່ານິີ້ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນການນາເອົາແນວຄວາມຄິດດັື່ງກ່າວມາອະທິບາຍພຶດຕິກາທາງການເມືອງຂອງ ລັດຖະບານ ຫື ກ່າວອີກຢ່າງໜຶື່ງກຄືເປັນການໃຊ້ກອບຄວາມຄິດຂອງເສດຖະສາດກະແສ ຫັກອະທິບາຍບົດບາດ ທາງການເມືອງຂອງລັດຖະບານ ລວມທັງຂະບວນການ ແລະ ສະຖາບັນທາງການເມືອງຕ່າງໆເຊັ່ືນພັກການເມືອງ ການເລືອກຕັິ້ງລະບົບລາດຊະການ ແລະ ອື່ນໆ ຫາໃຊ່ເປັນຕົວແບບທິດສະດີທ່ືີພິຈາລະນາເຖິງຄວາມສາພັນ ລະຫວ່າງການເມືອງກັບເສດຖະກິດແຕ່ຢ່າງໃດ ງານລັກສະນະນີິ້ຈະເຫັນໄດ້ຈາກງານຂອງ Downs(1975), II chanan ແລະ Uphoff (1969) ແລະ Peacock 1978) ເປັນຕົ້ິນ ສາລັບຕົວແບບທິດສະດີດ້ານເສດຖະກດິ ການເມືອງໂດຍກົງທ່ືີມຸ້ງອະທິບາຍບົດບາດທາງເສດຖະກິດການເມືອງຂອງລັດຖະບານນັິ້ນໂດຍເຫດທີ່ືຫາກ່ື ພັດທະນາຂຶ້ິນມາໃນຊ່ວງຫັງຈຶ່ືງມີຈານວນບື່ຫາຍເມື່ອທຽບກັບຕົວແບບປະເພດທາອິດຕົວແບບທິດສະດີທີ່ືສາຄັນ ແລະ ເປັນທື່ີຮູ້ຈັກກັນຄ່ອນຂ້າງຫາຍລວມທງັ ມກີ ານທົດສອບໃນເຊງີ ປະຈັກກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງເຫັນຈະໄດ້ແກ່ຕົວ ແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງ (political business cycle) ກັບຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງ (politico-economic model) ຕົວແບບທິດສະດີທັງສອງນິີ້ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັນຢ່າງໃກ້ຊິດໂດຍທ່ືີຕົວແບບ ວັດທະຈັກທນຶ ກິດຈະການເມືອງໄດ້ຮບັ ການພັດທະນາຂນ້ຶິ ມາກ່ອນ ແລະ ມອີ ດິ ທພິ ົນທາງດ້ານຄວາມຄິດຕ່ືຕົວແບບ ເສດຖະກິດ ການເມືອງທື່ີສະເໜີອອກມາໃນພາຍຫງັ ເພອື່ ແກ້ໄຂຈຸດອອ່ ນຂອງຕົວແບບທາອິດ ແລະ ຂະຫຍາຍຂອບ ເຂດຂອງທິດສະດີໃຫ້ກວ້າງຂວາງຫາຍຂຶິ້ນກ່າວຄື ຕົວແບບທິດສະດີຫັງນິີ້ໄດ້ນາເອົາຕົວແປທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງມາຮ່ວມພິຈາລະນາຫາຍກວ່າຕົວແບບທາອິດນິ້ັນເອງ ນອກເໜອື ໄປຈາກນັິ້ນ ຕົວແບບທິດສະດີທັງສອງ ຍັງເປນັ ຜົນຜະລິດດ້ານອຸດມົ ການຂອງນັກເສດຖະສາດນີໂອຄາສຊິກແລະ ນັກສັງຄມົ ສາດທື່ີເຊື່ອຖືໃນອຸດົມການເສ ລີນຍິ ົມທາງເສດຖະກິດ ຊຶືງ່ ຕ່ືຕາ້ ນການທລ່ືີ ດັ ເຂິົ້າໄປມບີ ົດບາດທາງເສດຖະກິດ ດັ່ືງທຮື່ີ ູ້ກັນດີວ່າຫງັ ສົງຄາມໂລກເທື່ອ ທື່ີສອງ ລັດໃນສງັ ຄົມທຶນນິຍົມປະຊາທິປະໄຕໄດ້ເຂິ້ົາໄປແຊກແຊງເສດຖະກດິ ຫາຍຂ້ິຶນຢາ່ ງເຫັນໄດ້ແຈ້ງບດົ ບາດທ່ືີ ສາຄັນຂອງລັດໄດ້ແກ່ການໃຊ້ເຄື່ອງມື ແລະ ນະໂຍບາຍດ້ານການເງິນແລະ ການເງິນສ້າງສະຖຽນລະພາບທາງ ເສດຖະກິດເພອື່ ແກ້ບັນຫາພາວະປັນປ່ວນ (fluctuation) ດ້ານເສດຖະກດິ ອັນເກີດ ຈາກການທາງານຂອງລະບົບ ຕະຫາດ ຢ່າງໃດກດີນັກເສດຖະສາດບາງກຸ່ມໂດຍສະເພາະສານັກຊິຄາໂກເຫັນວ່າການໃຊ້ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດ ຂອງລັດເຂົິ້າໄປແຊກແຊງລະບົບເສດຖະກິດນັ້ິນຫາໄດ້ແກ້ບັນຫາຄວາມຂາດສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດແຕ່ ຢ່າງໃດ ຫາກແຕ່ກັບເປັນຕົວການສາຄັນທ່ືີກື່ໃຫເ້ ກີດບັນຫາພາວະປັນປ່ວນທາງເສດຖະກິດເສຍເອງ (Lind beck, 1976:11) ທງັ ນ້ິີເປນັ ເພາະລັດຖະບານ ແລະ ນັກການເມອື ງໄດ້ໃຊນ້ ະໂຍບາຍ ແລະ ເຄ່ືອງມທື າງເສດຖະກດິ ທ່ືີມີຢູ່ ເພ່ອື ຜົນປະໂຫຍດທາງການເມືອງຂອງຕົນໂດຍສະເພາະການໄດ້ຮັບເລືອກເຂິົ້າມາເປັນສະມາຊກິ ລັດສະພາ ແລະ ມີ ໂອກາດເປນັ ລັດຖະບານໃນສະໄໝຕ່ືໄປ ໃນທດັ ສະນະຂອງນກັ ວິຊາການທີ່ືຢຶດຖແື ນວຄວາມຄດິ ເຊື່ັນນິ້ີ ລດັ ຖະບານ ຈະໃຊ້ເຄືອ່ ງມື ແລະ ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດປັບພາວະເສດຖະກິດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ ມີສິດທິອອກສຽງເລອື ກຕັິ້ງເພື່ອໃຫ້ຝາ່ ຍລັດຖະບານໄດ້ຮັບຄະແນນນິຍມົ ແລະ ໄດຮ້ ບັ ສຽງຂ້າງຫາຍໃນການເລືອກ ຕງ້ິັ ຄິັງ້ ຕໄ່ື ປ ຈາກທດັ ສະນະກຽ່ ວກບັ ບົດບາດຂອງລັດໃນດ້ານເສດຖະກດິ ດງ່ືັ ກ່າວນີ້ິນິີ້ເອງ ນັກວຊິ າການແນວການຕັດ ສນິ ໃຈເລືອກຂອງສວ່ ນລວມ ໄດ້ພດັ ທະນາຕວົ ແບບທດິ ສະດດີ ້ານເສດຖະກິດການເມອື ງທງັ ສອງຂນຶ້ິ ມາ. ຕົວເເບບວັດທະຈັກທຸລະກິດຈະການເມືອງ ຕົວແບບນີ້ິມຸ້ງອະທິບາຍບົດບາດ ແລະ ນະໂຍບາຍທາງ ເສດຖະກດິ ຂອງລັດຖະບານຈາກຄວາມສາພັນລະຫວ່າງວັດທະຈກັ ການເລືອກຕິັ້ງ (election cycle) ກບັ ວັດທະ ຈັກທຸລະກິດ ຫືເສດຖະກດິ (business or economic cycle) ໃນກລະນີຂອງວັດທະຈັກການເລືອກຕິັ້ງຄວນ ຈະເຫັນໄດ້ແຈ້ງວ່າ ໃນປະເທດປະຊາທິປະໄຕທັງຫາຍກິດຈະກາທາງການເມືອງຈະຄຶກຄັກໃນຊ່ວງເລືອກຕັ້ິງໂດຍ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 76 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ສະເພາະຢ່າງຍິ່ືງໃນປີທ່ືີມີການເລືອກຕັ້ິງຕາແໜ່ງການເມືອງທ່ືີສາຄັນໃນລະດັບຊາດ ເຊັ່ືນ ຕາແໜ່ງປະທານາທິບດີ ແລະ ສະມາຊິກລັດຖະສະພາທັງສະພາສູງ ແລະສະພາລຸ່ມກິດຈະກາທາງການເມືອງດັ່ືງກ່າວຈະໝູນວຽນເກີດຂິຶ້ນ ຕາມຊວ່ ງເວລາທ່ືີກດົ ຫມາຍລດັ ຖະທາມະນນູ ຫື ກົດຫມາຍຫກັ ອືນ່ ໆໄດ້ລະບໄຸ ວ້ ຫື ໃນບາງປະເທດກອາດຈະເປັນ ໄປຕາມທານຽມ ຫື ປະຕບິ ດັ ທາງການເມືອງຂອງສັງຄົມນ້ັິນ ເຊນືັ່ ໃນອງັ ກິດວົງຈົນ ຫື ວັດທະຈັກການເລືອກຕ້ັິງຈະ ໝູນວຽນຄົບອ້ອມທຸກ 5 ປີ (ໃນກລະນີທ່ືີບ່ືເກີດການຢຸບສະພາເສຍກ່ອນ) ເພື່ອເລືອກຕ້ັິງສະມາຊິກສະພາສາມັນ ແລະ ໃນສະຫະລດັ ອາເມຣິກາ ວັດທະຈັກການເລືອກຕັງິ້ ປະທານາທບິ ດີຈະຄົບວົງຈົນທກຸ 4 ປີ ເປນັ ຕົິ້ນ ໃນໄລຍະ ທື່ີວັດທະຈັກການເມືອງການເລອື ກຕັິ້ງຈະຄົບວົງຈົນນັກການເມືອງທັງຝ່າຍຄ້ານ ແລະ ຝ່າຍລັດຖະບານຈະໃຊ້ວິທີ ການຕ່າງໆສ້າງຄະແນນນິຍົມເພື່ອຈູງໃຈໃຫ້ປະຊາຊົນເລືອກຝ່າຍຕົນເຂິົ້າໄປເປັນຜູ້ຈັດຕັິ້ງລັດຖະບານ ໃນກລະນີ ຂອງຝ່າຍລັດຖະບານ ຫື ພັກທີື່ຄວບຄຸມລັດຖະບານຢູ່ກຈະເປັນການຫາທາງທ່ືີຈະຢູ່ໃນອານາດຕື່ໄປອີກໃນແງ່ນ້ີິ ແນວການສຶກສາແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມເຫັນວ່າລັດຖະບານສະແຫວງປະໂຫຍດສູງສຸດ (maximization of utility) ໃຫແ້ ກ່ຕນົ ເອງໂດຍການຫາຫນົ ທາງທ່ືີຈະຢໃູ່ ນອານາດໃຫ້ດົນທສ່ືີ ຸດເທືາ່ົ ທ່ືີຈະດົນໄດ້ ໂດຍເຫດທ່ືີຝ່າຍລັດຖະບານຄວບຄມຸ ກົນໄກ ແລະ ເຄື່ອງມືດາ້ ນຕ່າງໆຂອງລັດຢູ່ລັດຖະບານຈຶື່ງມີຖານະທ່ືີໄດ້ປຽບ ສາມາດໃຊ້ເຄື່ອງມເື ຫົ່າື ນ້ິີຄະແນນນິຍົມຈາກປະຊາຊົນໃນຊ່ວງນ້ິັນໄດ້ງ່າຍ. ໃນດາ້ ນວດັ ທະຈັກທລຸ ະກິດເຮາົ ກຈະພົບວາ່ ໃນສັງຄມົ ທນຶ ນຍິ ົມນນັິ້ ຈະມີການຂະຫຍາຍຕົວ ແລະ ຫດົ ຕົວ ທາງເສດຖະກິ ດ ຂຶ ້ິນ ລ ົງ ຢູ່ເ ປ ັ ນຊ ່ ວງ ໆຢູ່ ໂ ດ ຍທ າມະ ຊ າ ດອ າ ກ າ ນ ສາ ຄັ ນ ທື່ີສ ະ ແດ ງ ອ ອກ ເຖ ິ ງກາ ນ ປ່ຽ ນແ ປ ງ ທ າ ງ ເສດຖະກິດອນັ ເກດີ ຈາກວດັ ທະຈັກທຸລະກດິ ເຫນັ ຈະໄດ້ແກ່ ການວາ່ ງງານ ແລະ ສະພາບເງນິ ເຟີິ້ໃນກລະນີຂອງວັດ ທະຈັກທຸລະກິດທີ່ືເກີດຂື້ິນໃນຊ່ວງຍາວ (long cycle) ນັກເສດຖະສາດທົື່ວໆໄປທ່ືີໄດ້ຮັບອິດທິພົນດ້ານຄວາມ ຄິດຈາກງານຂອງ Kondratieff ແລະ Schumpeter ກອາດຈະຍອມຮັບໄດ້ວ່າວັດທະຈັກທາງເສດຖະກິດດັ່ືງ ກ່າວເກີດຈາກໂຄງສ້າງຂອງລະບົບທຶນນິຍົມເອງ ແຕ່ສາລັບກລະນີຂອງວັດທະຈັກຊ່ວງສັ້ິນທີ່ືເກີດຂືິ້ນທຸກ 4-5 ປີ ໃນຊວ່ ງໃກ້ໆການເລືອກຕງັິ້ ບ່ືວ່າຈະກ່ອນ ຫື ຫງັ ການລອື ກຕ້ງັິ ນັກວຊິ າການຈານວນບື່ນອ້ ຍເຊື່ອ ວາ່ ການຂະຫຍາຍ ຕົວທາງດ້ານເສດຖະກິດໃນຊ່ວງໃກ້ເລືອກຕັ້ິງ ຫື ການຫົດຕົວທາງເສດຖະກິດຫັງການເລືອກຕັ້ິງ ໃນລັກສະນະທື່ີ ເປັນວົງຈົນເຊັ່ນື ນິ້ີ ເກີດຈາກການກລະທາຂອງລດັ ຖະບານທ່ືີອາໄສເຄືອ່ ງມື ແລະ ນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກດິ ຫາສຽງ ສະໜບັ ສະໜູນ ແລະ ຄະແນນນຍິ ົມຈາກປະຊາຊນົ ເພືອ່ ຫວັງໄຊຊະນະໃນການເລືອກຕງິ້ັ ນ້ັິນເອງ. ໃນທັດສະນະຂອງ Alt ແລະ Chrystal (1983:14) ຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງໂດຍ ທວື່ົ ໄປຈະມີຂ້ິ ສມົ ມຸດຖານຢູ່ 3 ປະການ ຄື: 1) ລດັ ຖະບານຈະພະຍາຍາມເອາົ ຊະນະການເລືອກຕັ້ງິ ໂດຍການພະຍາຍາມຫາທາງທາໃຫໄ້ ດ້ຄະແນນສຽງສງູ ສດຸ . 2) ສະພາວະທາງເສດຖະກິດແບບໃດທຜ່ືີ ມູ້ ີສິດທິເລືອກຕ້ັິງປາດຖະຫນາ ຈະສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ໃນຮູບຂອງ ພຶດຕິກາການອອກສຽງເລືອກຕິັ້ງ. 3) ລດັ ຖະບານນ້ນັິ ສາມາດໃຊວ້ ິທີການປັບພາວະເສດຖະກດິ ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດຕື່ການໄດ້ຮບັ ເລອື ກຕງັິ້ ເຂາ້ົິ ມາ ເປັນສຽງຂ້າງຫາຍອກີ ເທື່ອໜ່ືງຶ . ໂດຍທົື່ວໄປຕົວແບບວັດຈັກຣທຶນກິດຈະການເມືອງຈະລະບຸເຖິງຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດຖະບານຊຶື່ງເປນັ ພັກການເມືອງທື່ີຄອງອານາດຢູ່ກັບປະຊາຊົນຊຶ່ືງຢູ່ໃນຖານະຂອງຜູ້ມີສິດທິອອກສຽງເລືອກຕັ້ງິ ຝ່າຍລັດຖະບານຈະ ໃຊ້ເຄືອ່ ງມທື າງເສດຖະກິດຂອງລັດສາ້ ງພາວະເສດຖະກິດທ່ືີຄາດວ່າປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ຕ້ອງການເຊືັ່ນອັດຕາການມີ ງານທາເພີື່ມສູງຂຶ້ິນລາຍໄດ້ສ່ວນບຸກຄົນເພີ່ືມຂຶິ້ນ ຫື ພາວະເງິນເຟິ້ີຫຼຸດລົງເປັນຕົິ້ນຈະສະແດງການຍອມຮັບ ຫື ບື່ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈຸບັນ 77 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ຍອມຮັບພາວະເສດຖະກິດດັື່ງກາ່ ວອອກມາໃນຮູບຂອງການເລອື ກພກັ - ລັດຖະບານ ຫື ເລືອກພັກຝ່າຍຄ້ານເຂິົາ້ ມາເປນັ ສຽງຂາ້ ງຫາຍເບິື່ງຈາກແນວການສກຶ ສາແບບການຕັດສິນໃຈເລອື ກຂອງສ່ວນລວມລັກສະນະເຊືັນ່ ນີກ້ິ ຄື ການ ສະແດງອອກເຖງິ ການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງຄນົ ສ່ວນໃຫຍ່ໃນສັງຄົມນ້ັິນເອງໃນແງ່ຂອງການທົດສອບຕົວແບບນີ້ິໃນ ເຊີງປະຈັກການສຶກສາສ່ວນໃຫຍ່ຈະເນັິ້ນຫາຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງວັດຈກັ ຣການເລອື ກຕັງ້ິ ຝ່າຍໜຶ່ງື ກັບວດັ ທະຈກັ ການວ່າງງານ ແລະເງິນເຟີ້ິ ຫື ວັດທະຈັກການຈະເລີນເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ອີກຝ່າຍໜ່ຶືງ (ເບິື່ງ Frey, 1978- 1:132-139) ຫາຍກວ່າດ້ານອື່ນໆ ຮູບແບບຄວາມສາພັນລະຫວ່າງວັດທະຈັກການເລືອກຕັ້ິງກັບວັດທະຈັກດ້ານ ເສດຖະກດິ ບາງດາ້ ນອາດຈະເຫນັ ໄດຈ້ າກພາບຂາ້ ງລຸມນິ:ີ້ ອັດຕາເງນິ ເຟ້ີົ ອັດຕາວ່າງງານ ເລອື ກຕງ້ົັ ເລືອກຕງ້ົັ ຮອບວຽນຂອງທຸລະກດິ ການເມືອງ ທມ່ໍີ າ : Frey (1978-b:96) ຢ່າງໃດກຕາມ ຕົວແບບວັດທະຈັກທຸລະກິດຈະການເມືອງທ່ືີສະເໜີໂດຍນັກວິຊາການແຕ່ລະຄົນຈະມີຂິ້ ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປດ້ວຍໃນລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບຂ້ິສົມມຸດຖານເບື້ິອງຕົິ້ນຂອງຕົວແບບ Alt ແລະ Chrystal (1983: 105-125) ໄດ້ຊ້ິີໃຫ້ເຫັນວ່າ ຕວົ ແບບວດັ ທະຈັກທນຶ ກິດຈະການເມືອງທັງຫາຍມັກຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງ ກັນໃນແງ່ຂ້ິ ສົມມຸດຖານຢູ່ 2 ດ້ານ: ດ້ານທາອິດຄື ຄວາມແຕກຕ່າງໃນການເບິື່ງວິທີການການົດນະໂຍບາຍຂອງ ລັດຖະບານຊຶ່ືງແບ່ງອອກ ໄດ້ 2 ລັກສະນະຄື ລັດຖະບານທ່ືີມຸ້ງການົດນະໂຍບາຍເພື່ອຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງ ການຂອງປະຊາຊົນທ່ືີສະໜັບສະໜູນຕົນ (responsive government) ກັບລັດຖະບານທື່ີໃຊ້ນະໂຍບາຍເປັນ ຍຸດທະວິທິຫາຄະແນນສຽງເລືອກຕັິ້ງໃຫ້ໄດ້ຫລາຍທີ່ືສຸດ (strategic government) ນັກວິຊາການບາງຄົນ ພະຍາຍາມອະທບິ າຍພດຶ ຕກິ າໃນການການົດນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ຂອງລັດຖະບານໃນລັກສະນະທາອິດ ຂະນະທ່ືີ ຫາຍຄົນກເບິື່ງໄປໃນລັກສະນະຫັງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຕົວແບບໃນດ້ານທື່ີສອງ ກຄື ຄວາມແຕກຕ່າງໃນຂິ້ ສົມມຸດຖານກ່ຽວກບັ ຄວາມຕ້ອງການທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊົນຊຶື່ງແບ່ງເປັນ 2 ລັກສະນະເຊັື່ນດຽວກນັ ນັກວຊິ າການບາງຄນົ ເຫນັ ວ່າຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊນົ ກ່ຽວກັບສະພາບເສດຖະກິດທື່ີດນີ ັິ້ນມລີ ກັ ສະນະຄົງທື່ີບື່ ປ່ຽນແປງ (fixed preferences) ໃນທາງກົງກັນຂ້າມນັກວິຊາການອີກກຸ່ມໜຶ່ືງກເຫັນວ່າຄວາມຕ້ອງການຂອງ ປະຊາຊົນກ່ຽວກັບສະພາບເສດຖະກິດທື່ີພຶ່ືງປາດຖະຫນານັ້ິນແທ້ທ່ືີຈິງແລ້ວປ່ຽນແປງໄປເລື້ິອຍໆ (varying preferences) ຈາກຄວາມແຕກຕ່າງໃນຂ້ິ ສົມມຸດຖານຂອງຕົວແບບທັງ 2 ດ້ານດືັ່ງກ່າວເຮົາອາດຈະຈາແນກຕົວ ແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງໃນແງ່ຂອງສົມມຸດຖານກ່ຽວກັບພຶດຕິກາຂອງລັດຖະບານ ແລະ ຂອງ ປະຊາຊົນໂດຍອາໄສເກນທງັ ສອງ ເປນັ 4 ປະເພດ ຄື: ທິດສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 78 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

1) ຕວົ ແບບທ່ືີເຫັນວ່າລັດຖະບານໃຊ້ນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ເປັນຍຸດທະວທິ ິຫາຄະແນນສຽງ ແລະ ຄວາມ ຕ້ອງການຂອງປະຊາຊນົ ກ່ຽວກັບສະພາບເສດຖະກິດມລີ ກັ ສະນະຄົງທື່ີ (Strategic government and fixed preferences) ຕົວແບບວດັ ທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງແບບນີ້ິຈະອະທິບາຍຄວາມສາພັນລະຫວ່າງນະໂຍບາຍ ເສດຖະກິດກັບການອອກສຽງເລືອກຕັິ້ງຂອງປະຊາຊົນໃນແງ່ທ່ືີວ່າຝ່າຍລັດຖະບານຈະສະແຫວງຫາປະໂຫຍດຈາກ ນະໂຍບາຍຂອງຕົນເພື່ອຫາຄະແນນນິຍົມໃນຊ່ວງໃກ້ເລືອກຕັິງ້ ເຊັ່ືນຫາທາງເພືີ່ມການຈາ້ ງງານພະຍາຍາມຄວບຄຸມ ອັດຕາເງິນເຟີິ້ໃຫ້ລດຕື່າລົງດ້ວຍເຫດທື່ີປະຊາຊົນທົື່ວໄປຕ້ອງການໃຫ້ມີການພາວະເສດຖະກິດຢ່າງນັິ້ນຝ່າຍ ລັດຖະບານກມີໂອກາດໄດ້ຮັບ ເລອື ກຕິັ້ງເຂົິາ້ ມາເປັນສຽງຂ້າງຫລາຍໃນສະພາ ຫື ເປນັ ປະທານາທິບດີນອກຈາກນ້ິັນ ຕວົ ແບບປະເພດນິ້ີຍັງເຫັນວ່າຄວາມຕອ້ ງການຂອງປະຊາຊົນບື່ປ່ຽນແປງ ເຊືນັ່ ຕອ້ ງການໃຫ້ມີພາວະວ່າງງານນ້ອຍມີ ອັດຕາເງິນເຟີ້ິຕື່າເປັນຕົ້ິນ ດັ່ືງນັ້ິນ, ລັດຖະບານຈຶື່ງສາມາດເອົານະໂຍບາຍແລະເຄື່ອງມືຂອງລັດມາສ້າງສະພາວະ ເສດຖະກິດເຊັື່ນນັ້ິນຂຶິ້ນມາໃນຊ່ວງສັິ້ນເພື່ອປະໂຫຍດໃນການເລືອກຕັິ້ງ ສ່ວນຜົນກະທົບໃນໄລຍະຍາວຂອງ ນະໂຍບາຍດັື່ງກ່າວຈະ ເປັນແນວໃດລັດຖະບານບ່ືສົນໃຈກ່າວຢ່າງສັິ້ນໆຕົວແບບປະເພດນິີ້ມີຂ້ິສົມມຸດງ່າຍໆວ່າ ລດັ ຖະບານນນ້ິັ ສະຫລາດ ແລະ ຮູ້ເລື່ອງກ່ຽວກັບພາວະເສດຖະກິດຢ່າງດຂີ ະນະທ່ືີປະຊາຊົນທວື່ົ ໄປບ່ືຮູ້ເລື່ອງ ແລະ ບ່ືຮູ້ທນັ ລດັ ຖະບານລດັ ຖະບານຈງ່ືຶ ໃຊ້ນະໂຍບາຍຂອງຕົນຫອກເອາົ ຄະແນນສຽງຈາກປະຊາຊນົ ໄດ້. 2) ຕວົ ແບບທ່ືເີ ຫັນວາ່ ລດັ ຖະບານໃຊ້ນະໂຍບາຍເພື່ອຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງກຸ່ມທ່ືສີ ະໜັບສະ ໜູນຕົນ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນກ່ຽວກັບສະພາບເສດຖະກິດມີລັກສະນະຄົງທີື່ (responsive government and fixed preferences) ຕົວແບບປະເພດນີິ້ເຊືອ່ ວ່າ ຄວາມຕ້ອງການຂອງກຸ່ມຄົນທີ່ືສະໜັບ ສະໜນູ ພກັ ລັດຖະບານຈະເປນັ ຕົວການົດແນວນະໂຍບາຍທາງເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານ ດື່ັງນນ້ັິ ລັດຖະບານຈືຶ່ງ ມີແນວໂນມ້ ທື່ຈີ ະດາເນີນນະໂຍບາຍທື່ີຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊນົ ກຸ່ມທື່ີເລືອກ ຕນົ ຂິຶ້ນມາ ເຊນ່ືັ ລັດຖະບານພັກສັງຄົມນິຍົມ ຫື ພກັ ກາກອນໃນເອີລົບຈະເນິ້ັນນະໂຍບາຍການຈ້າງງານເຕັມທ່ືີເພ່ືອ ເອາົ ໃຈກາກອນທເີ່ື ລອື ກພກັ ຕົນ ຂະນະທື່ີລັດຖະບານອານຸລກັ ນິຍົມຈະເນ້ິັນການຄວບຄມຸ ການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລັດ ເພື່ອເອາົ ໃຈນກັ ທຸລະກິດ ເປນັ ຕົ້ິນທງັ ນ້ໂິີ ດຍມີວັດຖຸປະສົງເພື່ອດາລົງໄວ້ຊືຶ່ງສຽງສະໜັບສະໜູນຈາກຖານເດີມ ເພື່ອ ຈະໄດ້ມີໂອກາດຈັດຕ້ງັິ ລັດຖະບານອກີ ຕື່ໄປ ອີກຢ່າງໜງ້ິຶ ຕວົ ແບບປະເພດນກ້ິີ ຍງັ ຕັິ້ງສມົ ມຸດຖານໄວ້ວ່າຄວາມຕ້ອງ ການຂອງປະຊາຊົນແຕ່ລະກຸ່ມຈະບ່ືຄອ່ ຍປ່ຽນແປງແຕ່ຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນລະຫວ່າງກຸ່ມ ເຊັື່ນ: ກາກອນຕ້ອງ ການໃຫ້ມກີ ານຈາ້ ງງານສູງມີລດັ ສະຫວັດດີິການຫລາຍ ຫື ນັກທລຸ ະກດິ ຕອ້ ງການໃຫລ້ ັດແຊກແຊງດ້ານເສດຖະກິດ ນ້ອຍລົງກ່າວໂດຍສະຫລຸບຕົວແບບປະເພດນິ້ີເຫັນວ່າ ລັດຖະບານນັ້ິນບ່ືໄດ້ມີເສລີພາບໃນການການົດນະໂຍບາຍ ທາງເສດຖະກິດແຕ່ນະໂຍບາຍຈະຖືກການົດໂດຍຄວາມຕ້ອງການຂອງກຸ່ມທື່ີສະໜບັ ສະໜູນຝາ່ ຍຕົນ ລັດຖະບານ ຈາເປັນຕອ້ ງຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຄົນກຸ່ມດງື່ັ ກ່າວເພາະຕ້ອງການສຽງສະໜັບສະໜນູ ເພື່ອໃຫ້ຕົນຢູ່ໄດ້ ເຂົິ້າມາຈັດຕ້ງັິ ລດັ ຖະບານອກີ ເທອ່ື . 3) ຕົວແບບທື່ີເຫນັ ວ່າລັດຖະບານໃຊ້ນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ເປັນຍດຸ ທະວິທິຫາຄະແນນສຽງແຕ່ຄວາມຕ້ອງ ການຂອງປະຊາຊົນກ່ຽວກັບສະພາບເສດຖະກິດມີລັກສະນະທື່ີປ່ຽນແປງ (strategic government and varying preferences) ໃນຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງປະເພດນ້ີິຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນ ກຽ່ ວກັບພາວະເສດຖະກິດຈະບ່ືຄງົ ທີ່ມື ີການປ່ຽນແປງໄປຕາມສພາວການຕ່າງໆ ເຊນ່ັື ບາງຊວ່ ງອາດຈະຕ້ອງການໃຫ້ ລດັ ຖະບານເນນັ້ິ ເລອ່ື ງສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກດິ ແຕ່ບາງເທ່ອື ກອາດຈະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານສື່ົງເສີມການ ຂະຫຍາຍຕົວທາງເສດຖະກິດ ເປັນຕົິ້ນ ສາລັບກລະນີການການົດນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານຕົວແບບປະເພດນ້ິີ ອະທິບາຍວ່າລັດຖະບານມີເປົ້ິາໝາຍທ່ືີຈະຜິກຜັນໃຊ້ນະໂຍບາຍ ແລະ ເຄື່ອງມືທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງລັດເພື່ອ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 79 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ເປັນກົນລະຍຸດຮຽກຄະແນນນິຍົມຈາກຄົນທ່ົືວໄປ (ບ່ືແມ່ນສະເພາະກຸ່ມທ່ືີສະໜັບສະໜູນຝາ່ ຍຕົນເທື່ົານັ້ິນ) ບື່ວ່າ ຄວາມຕ້ອງການທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊົນຈະເປັນເລື່ອງໃດ ລັດຖະບານກຈະພະຍາຍາມເຂົິ້າໄປດາເນີນ ການທກຸ ເລື່ອງເພອ່ື ຫາຄະແນນນຍິ ົມຈາກປະຊາຊນົ ໃນຊວ່ ງກ່ອນເລືອກຕງິ້ັ . 4) ຕວົ ແບບທ່ືີເຫນັ ວາ່ ລດັ ຖະບານໃຊ້ນະໂຍບາຍເພ່ືອຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນແຕ່ ຄ ວ າ ມ ຕ ້ ອ ງ ກ າ ນ ຂ ອ ງ ປ ະ ຊ າ ຊ ົ ນ ກ ່ ຽ ວ ກ ັ ບ ສ ະ ພ າ ບ ເ ສ ດ ຖ ະ ກ ິ ດ ມີ ກ າ ນ ປ ່ ຽ ນ ແ ປ ງ ຢູ່ ເ ລ ື ້ິ ອ ຍ ໆ ( responsive government and varying preferences) ຕົວແບບປະເພດນິ້ີມີຂິ້ສົມມຸດຖານຢູ່ວ່າລັດຖະບານຈະໃຊ້ ນະໂຍບາຍແລະເຄື່ອງມທື າງເສດຖະກິດຂອງລັດບື່ວາ່ ໃນດ້ານການຄລັງຫໃື ນດ້ານການເງິນເພື່ອຕອບສະຫນອງຕ່ືຂ້ິ ຮຽກຮ້ອງທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊົນແຕ່ໂດຍເຫດທື່ີຄວາມຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນບ່ືຄົງທ່ືີແນ່ນອນ ລດັ ຖະບານຈືງຶ່ ຕ້ອງຫາທາງແກ້ບນັ ຫາໄລຍະສນ້ັິ ຢູ່ເລ້ືິອຍໆ ແລະ ບ່ືຄອ່ ຍມີໂອກາດວາງນະໂຍບາຍເສດຖະກິດໄລຍະ ຍາວ ລັດຖະບານຈຶື່ງມີສະພາບເປັນຜແູ້ ກ້ບັນຫາສະເພາະໜ້າ ຫື ນັກແກ້ບັນຫາວິກດິ ການນໃນໄລຍະສັ້ິນເທົື່ານິ້ນັ ບ່ື ວ່າຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງຈະມີຂ້ິສົມມຸດຖານກ່ຽວກັບເປົ້ິາໝາຍໃນການການົດນະໂຍບາຍ ເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການທາງເສດຖະກດິ ຢ່າງໃດກຕາມ ດັ່ືງທື່ີໄດ້ຊິ້ີໃຫ້ເຫັນຂ້າງຕົິ້ນ ແຕ່ ທຸກຕົວແບບຈະເນັ້ິນການສຶກສາເຖິງຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງລັດຖະບານທື່ີຫວັງວ່າຈະໄດ້ຮັບການເລືອກຕັິ້ງກັບເຂ້າົິ ມາອີກກັບປະຊາຊົນຜູ້ມີສິດທິເລືອກຕັ້ິງຊຶື່ງຈະເລືອກພັກທ່ືີເຫັນວ່າຈະຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການທາງດ້ານ ເສດຖະກິດຂອງຕົນໄດ້ ນ້ິີຄສື ່ິືງທື່ີຕວົ ແບບວັດທະຈກັ ທຶນກິດຈະການເມືອງທກຸ ຕົວແບບມີຢູ່ຄກື ັນຂິ້ແຕກຕ່າງທ່ືີມີຢູ່ ເປັນພຽງຄວາມແຕກຕາ່ ງໃນການອະທິບາຍຈຸດມຸ້ງໝາຍໃນການການົດນະໂຍບາຍຂອງລດັ ຖະບານແລະລັກສະນະ ຄວາມຕ້ອງການດ້ານເສດຖະກິດຂອງປະຊາຊນົ ເທ່ືົານ້ິັນ. ຕວົ ແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງລຸ້ນທາອິດເລີຍທ່ືີດຽວນິັ້ນເຫັນຈະໄດ້ແກ່ຕົວແບບທື່ີສະເໜີໂດຍ Nordhaus (1975) ໃນຕົວແບບນີິ້ ທ່ານພະຍາຍາມອະທິບາຍເຖິງຜົນກະທົບຂອງການເລືອກຕັ້ິງທ່ືີມີຕື່ອັດຕາ ການວ່າງງານ ແລະ ເງິນເຟີິ້ໂດຍເຫດທ່ີືອັດຕາການວ່າງງານ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟ້ິີມຄີ ວາມສາພັນລະຫວ່າງກັນໃນມຸມ ກບັ ຕາມລກັ ສະນະຂອງ Philips Curve ກາ່ ວຄື: ອດັ ຕາເງິນເຟ້ີົ ອັດຕາການວ່າງງານ(Phillips Curve) ອັດຕາການວ່າງງານຈະມແີ ນວໂນມ້ ຫຼຸດລງົ ໃນຂະນະທື່ອີ ັດຕາເງິນເຟ້ີິເພມ່ີື ສູງຂຶິ້ນ ແລະ ໃນທານອງກັບກັນ ອັດຕາເງິນເຟຈິີ້ ະມີແນວໂນ້ມທຈ່ືີ ະຫດຼຸ ລົງ ເມື່ອອັດຕາການວ່າງງານເພີືມ່ ສູງຂິ້ຶນ Norahaus (1975-184-185) ຈຶື່ງໄດ້ອາໄສແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບການແລກປ່ຽນທົດແທນ (trade off) ລະຫວ່າງພາວະເງິນເຟ້ິີກັບການວ່າງ ງານຕາມທາ່ ນ Philips Curve ດ່ງັື ກາ່ ວ ເປນັ ຫກັ ສາຄັນໃນການສະເໜີຕວົ ແບບວັດທະຈກັ ທຶນກິດຈະການເມືອງ ຕວົ ແບບນີມິ້ ີສາລະສາຄັນວາ່ ລດັ ຖະບານຈະໃຊ້ເຄື່ອງມື ແລະ ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຕາ່ ງໆຫຼຸດອດັ ຕາການວ່າງງານ ລົງໃນຊ່ວງໃກ້ເລືອກຕັິ້ງຈົນເຖິງສີິ້ນສຸດການເລືອກຕັິ້ງເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງຫລາຍທີື່ສຸດເທົ່ືາທື່ີຈະເຮັດໄດ້ (maximization of votes) ແຕ່ການກະທາເຊັື່ນນ້ິີ ໃນເວລາດຽວກັນກຈະທາໃຫເ້ ກີດອັດຕາເງິນເຟີ້ິສູງຂິ້ຶນທັງນີ້ິ ທິດສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 80 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ເພາະລັດຖະບານ ໃຊ້ຈ່າຍເງິນຫລາຍຂຶິ້ນ ເພື່ອຫຼຸດການວ່າງງານຕາມນະໂຍບາຍແບບທ່ານ ເຄນ ຊຶື່ງຈະທາໃຫ້ ປະລິມານເງິນໃນລະບບົ ເສດຖະກິດມຫີ ລາຍຂຶິ້ນຈົນເກີດເງິນເຟິ້ີສະພາບເງິນເຟດີ້ິ ່ັືງກາ່ ວຈະຫຼຸດລົງພາຍຫງັ ການເລືອກ ຕ້ິັງ ເນ່ອື ງຈາກລັດຖະບານຈະຫາທາງຄວບຄມຸ ພາວະເງິນເຟ້ເິີ ພ່ືອສ້າງສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດ ແຕ່ກຈະທາ ໃຫ້ອັດຕາການວາ່ ງງານເພີື່ມກັບຂຶິ້ນມາອີກເພາະລັດຖະບານອາດຈະຫຼຸດການໃຊ້ຈາ່ ຍເງນິ ໃນດ້ານກ່ຽວກບັ ການຈາ້ ງ ງານລົງໄປໃນແງ່ຜູ້ອອກສຽງເລືອກຕັິ້ງຕົວແບບນ້ິີມີຂ້ິສົມມດຸ ຖານວ່າຜອູ້ ອກສຽງເລືອກຕັິ້ງຈະຕັດສິນໃຈເລືອກພກັ ຢາ່ ງມີເຫດຜົນໂດຍການປະເມີນຜົນງານທາງເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານໃນຊ່ວງໃກ້ເລືອກຕິ້ັງເປັນຫັກ ຖ້າຜົນງານ ຂອງ ລັດຖະບານດີກເລືອກພັກລັດຖະບານ ຖ້າຜົນງານບ່ືດີກເລືອກພັກກົງກັນຂ້າມທັງນ້ິີປະຊາຊົນໂດຍທົວ່ື ໄປຈະ ມັກພາວະການຈ້າງງານສູງ ແລະ ເງິນເຟ້ິີຕ່ືາ ນອກຈາກນີິ້ປະຊາຊົນຍັງບ່ືຮູ້ເຖິງຄວາມສາພັນເຊງີ ແລກປ່ຽນທົດແທນ ກນັ ລະຫວາ່ ງພາວະເງນິ ເຟິ້ີກັບພາວະການຈ້າງງານຈະເຫັນໄດ້ວ່າຕົວແບບນິ້ີໄດ້ນາເອົາແນວຄວາມ ຄິດກ່ຽວກັບການ ທາໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ (maximization of utility) ກັບການຕັດສິນໃຈເລືອກຢ່າງມີເຫດຜົນ (rational choice) ມາໃຊ້ອະທບິ າຍພຶດຕກິ າທາງການເມືອງຂອງລັດຖະບານ ແລະຜອູ້ ອກສຽງເລືອກຕັ້ິງ ນອກຈາກນ້ິັນຍັງມີ ຂ້ິສົມມດຸ ຕິຖານເພ່ິມື ເຕີມອີກວ່າປະຊາຊົນບື່ໄດ້ເບິື່ງການໄກ້ (myopia) ແລະບື່ໄດມ້ ີ ຂາ່ ວສານທື່ີສົມບູນກ່ຽວກັບ ການການົດນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ ຖ້າເບິື່ງໃນແງ່ປະເພດຂອງຕົວແບບທ່ືີຈາແນກໂດຍ Alt ແລະ Chrystal ທື່ກີ ່າວໄປແລວ້ ຕວົ ແບບນິ້ີຈະເປນັ ຕົວແບບປະເພດທາອດິ ນນັິ້ ເອງ. ໃນດ້ານການສຶກສາໃນເຊີງປະຈັກ Nordhaus ບື່ໄດ້ນາເອົາຕົວແບບມາທົດສອບໃນເຊີງປະຈັກທັງໝົດ ທ່ານພຽງແຕ່ພິສູດຄວາມສາພັນລະຫວ່າງວງົ ຈົນການເລືອກຕິ້ັງກັບອັດຕາການວ່າງງານເທາື່ົ ນນັ້ິ ໂດຍສຶກສາແນວໂນ້ມ ການວ່າງງານໃນຊ່ວງກ່ອນ ແລະ ຫັງການເລືອກຕັ້ິງໃນປະເທດປະຊາທິປະໄຕ 9 ປະເທດລະຫວ່າງປີ 1947 - 1972 ທາ່ ນຕງິັ້ ສົມມດຸ ຖານໄວ້ວ່າ ອດັ ຕາການວ່າງງານຈະຫຼຸດລງົ ໃນຊ່ວງກ່ອນເລືອກຕັ້ິງ ແລະ ຈະເພືີ່ມສູງຂິ້ຶນເມື່ອ ການເລືອກຕ້ັິງສ້ິີນສດຸ ລງົ ທ່ານພບວ່າຄວາມສາພັນລະຫວ່າງການເລືອກຕັິ້ງກບັ ອັດຕາການວາ່ ງງານດ່ັືງກາ່ ວຈະເຫັນໄດ້ ຊັດເຈນສະເພາະໃນກລະນີຂອງເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ, ນິວຊີແລນ ແລະ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ເທົື່ານັ້ິນ ແຕ່ ສົມມຸດຖານຂອງທ່ານບື່ອາດຈະໃຊ້ໄດ້ກັບກລະນີຂອງອົດສະຕາລີ, ການາດາ, ຍ່ີືປຸ່ນ ແລະ ອັງກິດ ແລະ ໃຊ້ໄດ້ ດວ້ ຍໃນກລະນີຂອງສະວີເດນ ແລະ ຝຣືັງ່ ເສດ. ທ່ານ ແມັກແຣ (MacRae) (1977) ໄດ້ນາເອົາແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການ ເມືອງມາຂະຫຍາຍຄວາມອອກໄປ ໃນປະເດັນທື່ີກ່ຽວກັບພຶດຕິກາ ແລະ ບົດບາດຂອງລັດຖະບານໃນການກ່ືໃຫ້ ເກດີ ວດັ ທະຈກັ ທຸລະກດິ ຂິ້ຶນໃນຊ່ວງໄລຍະສິັ້ນ ແລະ ທດັ ສະນະຂອງລັດຖະບານທື່ີມີຕື່ຜອູ້ ອກສຽງເລືອກຕິ້ັງ ທ່ານ ຢ້ິາວ່າວດັ ທະຈກັ ທລຸ ະກິດທ່ືີເກີດຂືິ້ນໃນລະຢະສັິ້ນໃນປະເທດປະຊາທິປະໄຕສວ່ ນໃຫຍ່ເປັນຜົນມາຈາກວັດທະຈັກ ນະໂຍບາຍ (policy cycle) ທາງເສດຖະກດິ ຂອງລດັ ຖະບານອັດຕາການວາ່ ງງານ ແລະ ອັດຕາເງນິ ເຟທ້ິີ ່ືຂີ ້ິຶນລົງໃນ ຊ່ວງສັິ້ນໃນໄລຍະເລືອກຕັ້ິງເກີດຈາກການທື່ີລັດຖະບານນານະໂຍບາຍທາງການເງິນ ແລະ ການເງິນມາໃຊ້ເປັນ ປະໂຫຍດໃນການສ້າງຄະແນນນຍິ ົມໃຫກ້ ບັ ຝາ່ ຍຕົນ ໂດຍມີເປ້ົາິ ໝາຍທ່ືີຈະໃຫສ້ ູນເສຍຄະແນນສຽງແກ່ຝ່າຍກົງກັນ ຂ້າມນ້ອຍທີສ່ື ດຸ (vote loss-minimizing behavior) ຊືຶ່ງໃນສາລະສາຄັນບື່ໄດ້ແຕກຕາ່ ງຈາກຂິ້ສົມມຸດຕິຖານ ກ່ຽວກບັ ການມຸງ້ ໃຫໄ້ ດ້ຄະແນນສຽງສູງສດຸ ທື່ີ Nordhaus ສະເໜໄີ ວ້. ຢາ່ ງໃດກຕາມ ລັດຖະບານຈະໃຊ້ນະໂຍບາຍດາ້ ນການເງິນການເງິນສ້າງວັດທະຈັກການວາ່ ງງານ ແລະ ເງິນ ເຟິ້ີຂຶິ້ນ ຫື ບ່ືນັິ້ນ ທ່ານ ແມັກແຣ (MacRae) ເຫັນວ່າສ່ວນຫນຶ່ືງຂຶິ້ນຢູ່ກັບທັດສະນະຂອງລັດຖະບານທ່ືີມີຕ່ືການ ອອກສຽງເລືອກຕ້ັິງຂອງປະຊາຊົນ ໃນແງ່ນິ້ີ ທາ່ ນ ແມັກແຣ (MacRae) (1977-254) ໄດ້ຕິັ້ງຂິ້ສົມມຸດຖານໄວ້ 2 ປະການ ໃນສົມມຸດຖານທາອິດລັດຖະບານເຊື່ອວ່າຜອູ້ ອກສຽງເລືອກຕັ້ິງຈະລົງຄະແນນສຽງໂດຍບື່ຄິດການໄກ້ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປັດຈບຸ ັນ 81 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ແຕ່ຈະຫວັງຜນົ ໄລຍະສັນ້ິ (myopic voting) ຖາ້ ເປັນເຊືນ່ັ ນີິ້ ລດັ ຖະບານກຈະໃຊ້ເຄືອ່ ງມືທາງເສດຖະກິດທາໃຫ້ ອັດຕາກາວ່າງງານຫຼຸດລົງເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອອກສຽງເລືອກຕັ້ິງເຫັນວ່າລັດຖະບານມີຜົນງານດ້ານເສດຖະກິດດີແຕ່ຂະນະ ດຽວກັນ ການທາຢ່າງນ້ີິທີ່ືກ່ືໃຫ້ເກີດອັດຕາເງິນເຟິີ້ສູງຂຶ້ິນ ສ່ວນໃນສົມມຸດຖານທ່ືີສອງ ລັດຖະບານເຊື່ອວ່າຜູ້ອອກ ສຽງເລືອກຕັິ້ງຈະຕັດສິນໃຈເລອື ກໂດຍມງຸ້ ຈະໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດໄລຍະຍາວ ໃນແງນ່ ້ິີ ຜູ້ມສີ ດິ ທິອອກສຽງເລືອກ ຕິ້ັງຈະໃຊ້ການເລືອກຕິັ້ງເປັນ ກນົ ລະຍຸດໃນການສະແດງອອກເຖິງຄວາມຕ້ອງການທ່ືີຈະໃຫ້ເກີດສະຫວັດດິີການສູງ ສຸດແກ່ຕົນເອງ (strategic voting) ນັິ້ນຄື ການເກີດສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດຖ້າລັດຖະບານມີທັດນະ ຢາ່ ງນິ້ີວັດທະຈກັ ທຸລະກິດກຈະບ່ືເກີດຂຶ້ິນ ທ່ານ ແມັກແຣ (MacRae )ໄດສ້ ຶກສາກລະນີການເລືອກຕ້ັິງໃນສະຫະ ລັດອາເມລກິ າ 4 ສະໄໝ ຈາກປີ 1957 ເຖິງປີ 1972 ທາ່ ນພບົ ວາ່ ສມົ ມຸດຖານເບິ້ືອງຕນິົ້ ອະທບິ າຍການເລືອກຕ້ິັງ ໃນຊ່ວງທີ່ື 2 (1961-1964) ແລະ ຊ່ວງທີ່ື 3 (1965-1968) ໄດ້ດີກວ່າ ຈະສັງເກດໄດ້ແຈ້ງວາ່ ທ່ານ ແມັກແຣ (MacRae )ພະຍາຍາມຊິີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ວັດທະຈັກການເລືອກຕັິ້ງອາດຈະບື່ກ່ືໃຫ້ເກີດວັດທະຈັກທຸລະກິດຂຶ້ິນສະ ເໝີໄປຊຶ່ືງແຕກຕ່າງໄປຈາກຂິ້ສົມມຸດຖານຂອງ ທ່ານ ນອດຮາສ (Nordhaus) ນັກວິຊາການຈານວນບື່ນ້ອຍໄດ້ ພະຍາຍາມທົດສອບຕົວແບບວດັ ທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງ ໃນແງ່ຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງການເລືອກຕິັ້ງຝ່າຍໜືຶ່ງ ກບັ ອດັ ຕາການວ່າງງານ, ອັດຕາເງນິ ເຟິ້ີ ຫື ໃນບາງກລະນີກອາດຈະເປັນອັດຕາການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ປະຊາກອນ ຕ່ືຫົວການພິສູດຕົວແບບນີ້ິ ໃນແບບປະຈັກຢ່າງເອົາຈິງເອົາຈັງຈະເຫັນໄດ້ໃນງານຂອງ ທ່ານ ທຸບເຕ(Tufte) (1978) ເຊັ່ືນທ່ານໄດ້ພົບວ່າການເລືອກຕ້ັິງປະທານາທິບດີໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ຕັ້ິງແຕ່ປີ 1948-1976 (ຍົກ ເວນ້ິັ ຊ່ວງລດັ ຖະບານໄອເຊນເຮາົ ) ທາໃຫເ້ ກດີ ອັດຕາການວາ່ ງງານຫຼຸດລົງໃນຊ່ວງກອ່ ນເລືອກຕິັ້ງ ແລະ ຈະຄ່ອຍເພືີ່ມ ສູງຂຶິ້ນອີກເທື່ອໜຶ່ືງ ໃນປະມານ 12 - 18 ເດືອນຫັງຈາກການເລືອກຕັ້ິງ (1978 : 27) ນອກຈາກນີ້ິທ່ານຍັງພົບ ວ່າວງຈົນການເລອື ກຕິັ້ງຍງັ ກຽ່ ວຂ້ອງກບັ ການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ຕ່ືຫົວຂອງປະຊາຊົນອກີ ດ້ວຍໂດຍທ່ານພົບວ່າໃນ ປະເທດປະຊາທິປະໄຕ 27 ປະເທດລະຫວ່າງປີ 1961-1972 ມຢີ ູ່ 19 ປະເທດທ່ີອື ດັ ຕາການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ ປະຊາຊົນໃນປີທ່ືີມີການເລືອກຕັິ້ງສູງກວ່າປີທ່ືີບື່ມີການເລືອກຕັິ້ງ (1978:13) ນັກວິຊາການອີກຜູ້ໜຶື່ງຄື Frey (1978-) ໄດ້ທົດສອບຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງກັບກລະນີຂອງອັງກິດລະຫວ່າງປີ 1967-70 ແລະ 1967-74 ທ່ານກັບພົບວ່າບື່ມີຫກັ ຖານທມ່ືີ ີຄວາມສາຄັນສງູ ພທ່ືີຈະຢືນຢນັ ວ່າວັດທະຈກັ ການເລືອກຕ້ັິງມີຜົນ ຕ່ືການວ່າງງານ ແລະ ເງນິ ເຟີິ້ໃນປະເທດນິ້ີແຕຢ່ ່າງໃດ. ດ້ວຍເຫດທີ່ື ຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງເນັ້ິນການສຶກສາສະເພາະຄວາມສາພັນລະຫວ່າງ ການ ເລືອກຕັງິ້ ກັບພາວະເສດຖະກດິ ເຊ່ືນັ ການວາ່ ງງານ, ເງິນເຟ້ີິ ຫື ການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ຕື່ຫົວໂດຍບ່ືໄດ້ເອົາປັດ ໄຈອື່ນທື່ີກ່ຽວຂ້ອງເຂົ້ິາມາຮ່ວມພິຈາລະນາດ້ວຍຈຶ່ືງເຮັດໃຫ້ເກີດບັນຫາກ່ຽວກັບຄວາມໜ້າເຊື່ອຖືຂອງການສຶກສາ ໃນເຊງີ ປະຈກັ ດ່ືັງກ່າວ ນອກຈາກນີ້ໃິ ນຫາຍກລະນີກັບບ່ືພບວ່າເກີດວັດທະຈກັ ທຶນກິດຈະການເມືອງຂ້ິຶນມາແຕ່ຢ່າງ ໃດ ໃນປະເດນັ ເຊ່ັືນວາ່ ນິີ້ Frey (1978-a:140) ຊີ້ິໃຫເ້ ຫັນວາ່ ໜາ້ ຈະເກີດຈາກສາເຫດ 3 ປະການຄື: ປະການທາອິດ ເສດຖະກດິ ຂອງແຕ່ລະປະເທດອາດຈະໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກປະເທດອື່ນໆໂດຍຜ່ານ ການຄາ້ ລະຫວາ່ ງປະເທດການເຄື່ອນຢ້າຍທນຶ ແລະ ການປຽ່ ນແປງລາຄາສິນຄ້າບາງຢາ່ ງເຊ່ັືນລາຄານ້ິາມັນຜົນກະທົບ ນ້ິີອາດຈະທາໃຫບ້ ່ືອາດສັງເກດພບົ ຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງການເລືອກຕັ້ງິ ກັບວັດທະຈກັ ທລຸ ະກດິ ກໄດ້. ປະການທີສອງ ວດັ ທະຈັກທຸລະກິດທ່ືີເກີດຂິື້ນເພາະສາເຫດທາງເສດຖະກິດໂດຍກົງ ອາດຈະມີພະລັງ ຮຸນແຮງກວ່າຈງືຶ່ ບດົ ບງັ ວດັ ທະຈກັ ທນຶ ກດິ ຈະການເມອື ງທື່ເີ ກດີ ຂ້ນິື ໃນໄລຍະສ້ິັນກເປັນໄດ້. ປະການສຸດທ້າຍ ໃນຫາຍປະເທດວົງຈອນການເລືອກຕັິ້ງອາດຈະບ່ືເກີດຂິ້ຶນໃນຊ່ວງເວລາທ່ືີແນ່ນອນ ຕາຍຕວົ (ເຊ່ນືັ ໃນປະເທດທ່ືີໃຊ້ລະບົບລັດສະພາ) ຫື ບາງປະເທດທ່ືມີ ີຫາຍວົງຈົນການເລືອກຕັ້ິງ (ເຊ່ືັນ ສະຫະລັດ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 82 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ອາເມລິກາ) ທາໃຫ້ຍາກແກ່ການນາເອົາຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນກິດຈະການເມືອງມາທົດສອບໃນເຊີງປະຈັກຈາກ ຈຸດອ່ອນຂອງຕົວແບບທາງເສດຖະກິດການເມືອງແບບນີິ້ ນັກວິຊາການແນວການຕັດສນິ ໃຈເລອື ກຂອງສ່ວນລວມ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຢິື່ງ Frey ຈຶື່ງຫາທາງແກ້ໄຂ ໂດຍສະເໜີຕົວແບບກ່ຽວກັບຄວາມສາພັນລະຫວ່າງນະໂຍບາຍ ເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານກັບການອອກສຽງເລອື ກຕັ້ິງຂອງປະຊາຊົນອອກມາໃໝ່ ຕົວແບບນີິ້ ໄດ້ພະຍາຍາມນາ ເອາົ ຕວົ ແປທາງເສດຖະກິດການເມອື ງທ່ືີກຽ່ ວຂ້ອງອື່ນໆ ມາຮ່ວມພຈິ າລະນາດ້ວຍ ນ້ັນິ ຄື ຕົວແບບເສດຖະກິດການ ເມອື ງ (politico-economic model). ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງ ໂດຍເຫດທື່ີໄດ້ຮັບການພັດທະນາມາຈາກຕົວແບບວັດທະຈັກທຶນ ກິດຈະການເມືອງຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງຈຶ່ືງມີແນວຄວາມຄິດພືິ້ນຖານເໝືອນກັບຕົວແບບດື່ັງກ່າວ Frey (1978 c:203) ຊີິ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງນັິ້ນມີຂິ້ສົມມຸດຖານເບື້ິອງຕົ້ິນຢູ່ວ່າຜູ້ມີສິດທິອອກ ສຽງເລືອກຕັ້ິງຈະຕັດສິນໃຈເລືອກພັກລັດຖະບານຫືບ່ືພາຍຫັງຈາກທື່ີໄດ້ປະເມີນຜົນງານທາງເສດຖະກິດຂອງ ລັດຖະບານ ດັ່ືງນັິ້ນໂອກາດທື່ີລັດຖະບານຈະຢູ່ໃນອານາດຕື່ໄປໄດ້ຈຶ່ືງຂຶິ້ນຢູ່ກັບພາວະເສດຖະກິດເປັນສາຄັນ ແລະ ໃນທາງກັບກັນຝ່າຍລັດຖະບານເອງກພະຍາຍາມຍົກຍ້າຍຖ່າຍເທນະໂຍບາຍ ແລະ ເຄື່ອງມືຂອງລັດໄປໃນທາງທ່ືີ ເອື້ິອອານວຍໃຫ້ຕົນເອງໄດ້ຢູ່ໃນອານາດຕ່ືໄປ ແລະ ເພື່ອໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດແຕ່ຝ່າຍຕົນ ເຊັື່ນດຽວກັບຂ້ິ ສົມມຸດຕິຖານຂອງຕົວແບບວັດທະຈັກທນຶ ກດິ ຈະການເມືອງຕົວແບບນິ້ີຖວື າ່ ທັງຜມູ້ ສີ ດິ ທິອອກສຽງເລອື ກຕັ້ິງ ແລະ ລັດຖະບານຈະສະແດງພຶດຕິກາຢ່າງມີເຫດຜົນໂດຍມຸ້ງຈະກື່ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ (maximization of utility) ໂດຍຝ່າຍ ປະຊາຊົນຈະສະແດງພຶດຕິກາໂດຍມຸ້ງຈະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກການທ່ືພີ າວະເສດຖະກິດດີຂນຶ້ິ ເຊັືນ່ ມອີ ັດຕາການຈ້າງງານສງູ ຂິຶ້ນລາຍໄດ້ແທ້ຈງິ ເພ່ີມື ຂ້ນິຶ ເງນິ ເຟ້ີິຫດຼຸ ລົງ ແລະ ອືນ່ ໆ ສ່ວນລດັ ຖະບານກຈະທາຫນ້າທື່ີ ຂອງຕົນໂດຍຫວັງຈະໄດ້ປະໂຫຍດຈາກການໄດ້ຄອງອານາດຕື່ໄປ ແລະ ມີໂອກາດໄດ້ກາໜົດນະໂຍບາຍຂອງລັດ ຕາມແນວອຸດົມການຂອງຕົນ. ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມອື ງ ຕາມແນວຄວາມຄິດຂອງ Frey ປະກອບຂຶິ້ນດ້ວຍສ່ວນສາຄັນ 2 ສ່ວນ ຫືເຄື່ອງມືຄືຮູບແບບຄະແນນນິຍົມຂອງລັດຖະບານ (popularity function) ຮູບບແບນະໂຍບາຍຂອງ ລດັ ຖະບານ (policy function) ມດີ ງ່ັື ນິ້ີ: 1) ຮູບແບບຄະແນນນິຍມົ ຂອງລັດຖະບານ ຕວົ ແບບເສດຖະກດິ ການເມືອງສ່ວນນິ້ີ ບາງທີກຮຽກກັນວາ່ ຮບູ ແບບການປະເມີນຜົນງານຂອງລັດຖະບານ (evaluation function) ຕົວແບບສ່ວນນ້ີິອະທິບາຍເຖິງຜົນກະທບົ ຂອງພາວະເສດຖະກິດດາ້ ນຕ່າງໆທີື່ມຕີ ່ືຄະແນນນິຍົມທື່ຜີ ມູ້ ີສິດທິອອກສຽງເລືອກຕັ້ິງ ຫື ປະຊາຊນົ ມີຕື່ລັດຖະບານ ໃນຮູບແບບ ນີ້ິ ທ່ານ ເຟ (Frey )ໄດ້ຕັິ້ງສົມມຸດຖານໄວ້ວ່າລະດັບຄະແນນນິຍົມຂອງລັດຖະບານຈະຖືກການົດ ໂດຍພາວະເສດຖະກິດທື່ີສາລຄັນ 3 ປະການຄື: ອັດຕາການວາ່ ງງານ, ອດັ ຕາເງນິ ເຟີ້ິ ແລະ ອັດຕາການເຕີບໂຕຂອງ ລາຍໄດ້ຕ່ືຫົວຂອງປະຊາຊົນໂດຍທ່ືີລະດັບການວ່າງງານ ແລະ ເງິນເຟ້ິີຈະມີຜົນໃນທາງລົບຕື່ຄະແນນນິຍົມຂອງ ລັດຖະບານ ຂະນະທ່ືີການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ຈະມຜີ ົນໃນທາງບວກກ່າວຄື ເມື່ອອັດຕາການວ່າງງານ ແລະ ລາຄາ ສິນຄ້າເພີ່ືມສູງຂຶິ້ນປະຊາຊົນກຈະເບິ່ືງວ່າລັດຖະບານຂາດຄວາມສາມາດໃນການແກ້ບັນຫາເສດຖະກິດ ແລະຈະ ນິຍົມ ຫື ສະໜັບສະໜູນພັກລັດຖະບານນ້ອຍລົງ ໃນທານອງກົງກັນຂ້າມຫາກລາຍໄດ້ປະຊາຊົນເກີດສູງຂຶ້ິນມາ ປະຊາຊນົ ກຈະຫັນມາສະໜັບສະໜູນຝ່າຍລັດຖະບານໂດຍຖືວາ່ ການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ດ່ືັງກ່າວເປັນຜົນງານຂອງ ລັດຖະບານຈະເຫັນໄດ້ວ່າຂ້ິສົມມຸດຖານທ່ືີວ່າຜູ້ອອກສຽງເລືອກຕັິ້ງຈະມຸ້ງຫວັງຜົນປະໂຫຍດໄລຍະສັິ້ນໂດຍບ່ືໄດ້ ເບິື່ງການໄກ້ ແລະ ປະຊາຊົນໄດ້ຮັບຂ່າວສາລະຈາກັດ ທັງຫມົດທັງບ່ືລ່ວງຮູ້ເຖິງເຈດນາຂອງລັດຖະບານອັນເປັນ ສົມມຸດຖານທ່ີືໃຊ້ໃນຕວົ ແບບຂອງ ທ່ານ ນອດຮາສ Nordhaus ກຍງັ ມີຢູໃ່ ນຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງ ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 83 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ສ່ວນນ້ີິ. ນອກຈາກປັດໄຈດ້ານພາວະເສດຖະກິດທັງສາມລະດັບຄະແນນນິຍົມທ່ືີລັດຖະບານໄດ້ຮັບຈາກປະຊາຊົນ ຍັງຖືກກາໜົດໂດຍປັດໄຈທາງການເມືອງອີກປັດໄຈໜຶ່ືງນັິ້ນຄືໄລຍະເວລາທື່ີຝ່າຍລັດຖະບານຢູ່ໃນອານາດ Frey ຮຽກປັດໄຈຕົວນ້ີິວ່າການເສື່ອມຄ່າຂອງຄະແນນນິຍົມ (popularity depreciation) ທ່ານເຫັນວ່າຍິື່ງພັກ - ລັດຖະບານຢູ່ໃນອານາດດົນເທົື່າໃດຄະແນນນິຍົມທື່ີໄດ້ຮັບຈາກປະຊາຊົນກຈະມີແນວໂນ້ມທ່ືີຈະຫຼຸດລົງເທົື່ານັ້ິນ ກາ່ ວອີກຢ່າງໜື່ງຶ ກຄື ຍ່ງືິ ລດັ ຖະບານຢູ່ໃນອານາດດົນປະຊາຊົນກຍິ່ືງເບືອ່ ໜາ່ ຍລັດຖະບານຫລາຍຂິຶ້ນນັິ້ນເອງ Frey (1978-c213) ໄດ້ທົດສອບຕົວແບບນີິ້ ໃນເຊີງປະຈັກກັບກລະນີຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ (19531975) ອັງ ກິດ (1959-1974) ແລະເຢຍລະມັນຕາເວັນຕົກ (1951-1975) ໂດຍໃຊ້ວິທີການວິເຄາະເສິັ້ນຖົດຖອຍ (regression analysis) ທ່ານພົບວ່າ ຕົວແບບສ່ວນນີິ້ອະທິບາຍໄດ້ດີຫລາຍໃນກລະນີຂອງສະຫະລັດອາເມລິ ກາ ແລະ ເຢຍລະມັນຕາເວັນຕກົ ໂດຍມີຄ່າຂອງ R (deleted coefficient of determination) ເທາືົ່ ກັບ 91 ແລະ 98 ຕາມລາດບັ ສ່ວນໃນກລະນີຂອງອງັ ກິດ ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງສ່ວນນ້ິີອະທິບາຍໄດ້ພສົມຄວນ (R = 69) ທຸກກລະນີພົບວ່າ ອັດຕາການວ່າງງານ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟີິ້ມີຜົນກະທົບໃນທາງລົບສ່ວນການເຕີບໂຕ ຂອງລາຍໄດ້ ມີຜນົ ກະທບົ ໃນທາງບວກຕ່ືລະດບັ ຄະແນນນຍິ ົມຂອງລັດຖະບານຊຶື່ງວັດຈາກມະຕມິ ະຫາຊົນ. ວຽກງານໃນຮູບແບບປະຈັກຫາຍວຽກໄດ້ໃຊ້ຮູບແບບຄະແນນນິຍົມຂອງລັດດັື່ງກ່າວ ສຶກສາຜົນກະທົບ ຂອງ ພາວະເສດຖະກດິ ທື່ີມີຜົນຕື່ການເລືອກຕງັິ້ ໂດຍກົງ ເຊ່ນັື Madsen (1980) ໄດ້ສກຶ ສາຜນົ ກະທບົ ຂອງອັດຕາ ການ ວ່າງງານ, ອັດຕາເງິນເຟີ້ິ ການເພີ່ມື ຂຶິ້ນຂອງລາຍໄດ້ຕ່ືຫົວ ແລະ ການເພືີ່ມອັດຕາພາສີລາຍໄດ້ຕື່ຜົນການເລອື ກ ຕັ້ິງ ໃນເດັນມາກ, ນອນເວ ແລະ ສະວີເດັນ ນັບຕັ້ິງແຕ່ຫັງສົງຄາມໂລກເທື່ອທີື່ 1 ເປັນຕົ້ິນມາ (ຍົກເວັ້ິນຊ່ວງ ລະຫວາ່ ງສງົ ຄາມໂລກເທື່ອທ່ືີ 2) ທ່ານກບັ ພົບວາ່ ຕົວແບບສ່ວນນີມ້ິ ີຄວາມສາມາດໃນການອະທິບາຍໄດ້ຕ່ືາ (ຄ່າ R ບ່ືເກີນ 37 ໃນທຸກກລະນີ) ເຖິງແມ່ນວ່າເຄື່ອງໝາຍຄ່າສາປະສດິ ຂອງຕົວແປອິດສະຫລະຈະເປັນໄປຕາມທື່ີໄດ້ຕິັ້ງ ສົມມຸດຖານໄວ້ກຕາມ ໃນທານອງດຽວກັນ Whiteley (1980) ສຶກສາກລະນີຜົນການເລືອກຕັ້ິງຂອງພັກອະນຸ ຮັກນຍິ ົມໃນອັງກດິ ທ່ານພົບວ່າຕົວແບບໃນສ່ວນດັ່ືງກາ່ ວສາມາດອະທິບາຍກລະນີນ້ິີໄດ້ຕື່າ ເມື່ອແຍກສະເພາະອິດທິ ພນົ ຂອງປັດໄຈທາງເສດຖະກິດມາສກຶ ສາ (ຄາ່ R-2 = 23 ແລະ 18) ຢາ່ ງໃດກດໃີ ນກລະນີຜົນການເລືອກຕັິ້ງໃນ ຝຣັື່ງເສດລະຫວ່າງປີ 1920-1973 Rosa (1980) ກໄດ້ພົບວ່າຕວົ ແບບເສດຖະກິດການເມອື ງສ່ວນນິີ້ອະທິບາຍ ກລະນີການເລືອກພກັ ຝ່າຍຊ້າຍໄດ້ດີພສມົ ຄວນແຕ່ພແຍກພັກຄອມມນູ ິດກັບພກັ ຝ່າຍຊ້າຍອ່ືນໆອອກຈາກກັນຕວົ ແບບນ້ີິກັບບ່ືໄດຮ້ ບັ ການສະໜັບສະໜູນຈາກຜນົ ການສກຶ ສາ 2) ຮູບແບບນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ ຫື ຮຽກອີກຢ່າງໜຶື່ງວ່າຮູບແບບປະຕິກິລິຍາຕອບໂຕ້ຂອງລັດຖະບານ (reaction function) ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມອື ງສ່ວນນີ້ເິ ປນັ ຕົວແບບທ່ືີສຶກສາຜົນກະທບົ ຂອງລະດັບ ຄະ ແນນນິຍົມຂອງລັດຖະບານ ແລະ ປັດໄຈທາງເສດຖະກິດການເມືອງອື່ນໆທີ່ືມີຕ່ືນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍ່ິືງນະໂຍບາຍການໃຊ້ຈ່າຍເງິນກາ່ ວຢ່າງງາ່ ຍໆກຄື ຮບູ ແບບນ້ີິ ພະຍາຍາມອະທິບາຍເຖິງປະຕິກິລິ ຍາຂອງລັດຖະບານທ່ືີມີຕ່ືລະດັບຄະແນນນິຍົມທ່ືີໄດ້ຮັບຈາກປະຊາຊົນຢູ່ໃນຂະນະນັ້ິນປະຕິກິລິຢາດັ່ືງກ່າວຈະ ສະແດງອອກໃນຮບູ ຂອງນະໂຍບາຍການໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນຂອງລດັ ຢ່າງໃດກຕາມການໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນຂອງລດັ ຖະບານຍັງຕົກ ຢູ່ພາຍໃຕ້ຂ້ິຈາກັດທາງເສດຖະກິດການເມືອງອີກຫາຍປະການໃນຕົວແບບທີ່ື Frey (1978-a:150) ສະເໜີໄວ້ ນັ້ິນນະໂຍບາຍການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລັດຖືກການົດໂດຍຫາຍຕົວແປຕົວແປທື່ີສາຄັນຄື 1) ອຸດົມການທາງ ເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານ ໃນກລະນີທ່ືີລະດບັ ຄະແນນນິຍມົ ຂອງລດັ ຖະບານຍັງສູງຢູ່ (popularity Surplus) ນນັິ້ ຄື ລດັ ຖະບານມີແນວໂນ້ມທື່ີຈະໃຊ້ຈາ່ ຍເງນິ ຂອງລັດໄປໃນທາງທ່ືີສອດຄ່ອງກັບອຸດມົ ການຂອງພັກຕົນເຊັື່ນພັກ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈຸບັນ 84 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ແນວສງັ ຄົມນິຍົມມັກຈະທຸ້ມເທງົບປະມານໄປທາງດ້ານສງ່ືົ ເສີມສະຫວັດດີກິ ານສັງຄົມເປັນຕ້ົິນແຕ່ກລະນີຢ່າງນິີ້ຈະ ເປັນໄປໄດ້ສະເພາະເມື່ອລັດຖະບານແນ່ໃຈໃນສຽງສະໜັບສະໜູນຈາກປະຊາຊົນວ່າຍັງຫລາຍຢູ່, 2) ຄວາມ ພະຍາຍາມຂອງຝາ່ ຍລັດຖະບານທ່ືີຈະເອົາຊະນະການເລືອກຕັ້ິງທື່ີຈະມາເຖິງໃນກລະນີທ່ືີລະດັບຄະແນນນິຍົມຂອງ ລັດຖະບານລົດຕ່ືາ ກວ່າປົກກະຕິ (popularity deficit) ຫາກຄະແນນນິຍົມຈາກປະຊາຊົນລດຕ່ືາລົງຫລາຍຈົນ ລດັ ຖະບານຢ້ານວາ່ ພກັ ຂອງຕນົ ຈະບື່ໄດ້ຮັບເລືອກກັບເຂິາົ້ ມາອີກ ລດັ ຖະບານກຈະຫັນໄປໃຊ້ຈ່າຍເງິນໄປໃນທາງທື່ີ ຈະຫາຄະແນນນິຍົມຈາກ ປະຊາຊົນຫລາຍກວ່າທ່ືີຈະໃຊ້ໄປໃນທາງທ່ືີສອດຄ່ອງກັບອຸດົມການຂອງພັກ, 3) ຂ້ິຈາ ກັດດ້ານເສດຖະກິດຂອງລັດອາທິ ບັນຫາງົບປະມານຂາດດຸນບັນຫາດຸນກາຣນຊາລະເງິນ ບັນຫາເງິນເຟີິ້ເປັນຕິົ້ນ ບັນຫາເຫົ່ືານີິ້ຈະມີຜົນໃຫ້ລັດຖະບານບ່ືອາດຈະໃຊ້ຈ່າຍເງິນໄດ້ຕາມປາດຖະຫນາ ລັດຖະບານຈາເປັນຕ້ອງຈາກັດ ການໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນລົງບ່ືດງັື່ ນັິ້ນ, ອາດຈະກ່ືໃຫ້ເກດີ ວກິ ດິ ການທາງເສດຖະກິດຢ່າງຮ້າຍແຮງຕາມມາກໄດ້, 4) ຂິ້ຈາກັດ ດ້ານການບລິຫານໃນຫາຍກລະນີລັດຖະບານບ່ືອາດຈະໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນໄດ້ຢ່າງເສລີ ເພາະຂ້ິຕື່ລະບຽບກົດເກນໃນການ ບລຫິ ານກົດຫມາຍຕາ່ ງໆທື່ີມີຢູ່ບເ່ື ປດີ ໂອກາດໃຫທ້ າຢ່າງນັນ້ິ ໄດ້ ແລະ ບາງກລະນີລດັ ຖະບານອາດຈະຖກື ຂ້າລາດຊະ ການບບີ ຍັງຄັບໃຫໃ້ ຊ້ຈ່າຍເງິນເພີມ່ື ຂຶ້ິນ. ໃນຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງສ່ວນນີິ້ຈະເຫັນໄດ້ວ່າການໃຊ້ຈ່າຍເງນິ ຂອງລັດບ່ືໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກ ການເລືອກຕັິ້ງພຽງຢ່າງດຽວຫາກແຕ່ຍງັ ຖກື ການົດໂດຍອິດທພິ ົນຂອງອຸດົມການ ແລະ ນະໂຍບາຍຂອງພັກອັນເປັນ ປັດໄຈທາງການເມືອງອກີ ປດັ ໄຈໜ່ງຶື ອີກດ້ວຍໂດຍປົກກະຕິພກັ ຝ່າຍຊ້າຍມກັ ຈະເພມືີ່ ການໃຊ້ຈ່າຍເງິນເພ່ືອໃຫ້ເກີດ ການຂະຈາຍລາຍໄດ້ຫລາຍຂຶິ້ນ ຂະນະທ່ືີພັກຝ່າຍຂວາມັກຈະຫາທາງລຸດການໃຊ້ຈ່າຍເງນິ ເພື່ອຈາກັດບົດບາດທາງ ເສດຖະກິດຂອງລັດນອກຈາກນັ້ິນນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດດືັ່ງກາ່ ວຍັງຖກື ຈາກັດໂດຍບັນຫາເສດຖະກິດທັງ ພາຍໃນປະເທດແລະ ລະຫວ່າງປະເທດໂດຍສະເພາະຢ່າງຍື່ິງຫາກລດັ ຖະບານຜະເຊີນກັບບັນຫາລາຍໄດ້ຂອງລັດລຸດ ລົງ ຫື ບ່ືເພ່ມີື ຂນ້ຶິ ດືງັ່ ທ່ືີຕ້ອງການ ແລະ ບນັ ຫາການຂາດດຸລຊາລະເງິນຫລາຍຂນຶ້ິ ທກຸ ເທ່ືອ ລດັ ຖະບານຄວນຈະບື່ກ້າ ໃຊ້ຈາ່ ຍເງິນຫລາຍຂ້ຶິນ ອໜຶ້ງິ ປັດໄຈດາ້ ນການບລິຫານ ເຊັນ່ື : ອານາດຕ່ືຮອງຂອງຂ້າລາດຊະການ ຫື ຂ້ິຈາກັດດ້ານ ໂຄງສ້າງໃນການບລຫິ ານກເປັນປັດໄຈທື່ີບື່ແມ່ນດ້ານເສດຖະກິດອີກຢ່າງໜ່ືງຶ ທື່ມີ ີອິດທິພົນຕ່ືນະໂຍບາຍການໃຊ້ຈ່າຍ ເງິນຂອງລັດຖະບານ ສງິື່ ທ່ືີຕົວແບບເສດຖະກດິ ການເມືອງສ່ວນນິີ້ພະຍາຍາມຊິ້ີໃຫ້ເຫັນກຄື:ປັດໄຈເລື່ອງການເລືອກ ຕັິ້ງທ່ືີຈະມາເຖິງບ່ືແມ່ນເປັນຕົວແປຢ່າງດຽວທື່ີກາໜົດນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານເທົ່ືານັິ້ນຕົວແປທາງ ເສດຖະກດິ ແລະ ການເມືອງອ່ືນໆກມສີ ່ວນຮ່ວມໃນການການົດນະໂຍບາຍຂອງລັດເຊ່ືັນດຽວກນັ ການເລືອກຕ້ິັງຈະ ມອີ ດິ ທິພົນໂດຍກົງຕ່ືການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງລດັ ກຕ່ືເມືອ່ ລະດັບຄະແນນນິຍມົ ຂອງລັດຖະບານຕກຕ່ືາຈົນເຖິງຂັ້ິນທື່ີທ າໃຫ້ຝ່າຍລັດຖະບານຢ້ານວ່າຈະບື່ໄດ້ຮັບເລືອກເຂົ້ິາມາເປັນສຽງຂ້າງຫລາຍອີກເທົ່ືານັິ້ນນັບວ່າຕົວແບບເສດຖະກດິ ການເມອື ງສວ່ ນນີ້ິໄດ້ພະຍາຍາມປດິ ຊ່ອງວາ່ ງຂອງຕົວແບບວັດທະຈັກທລຸ ະກດິ . ການເມືອງ ຊຶື່ງເນັ້ິນສະເພາະອິດທິພົນຂອງການເລືອກຕັ້ິງທ່ືີມີຕື່ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດເທົື່ານັ້ິນ Frey (1978-a:150-153) ໄດທ້ ດົ ສອບຕົວແບບຕາມຮູບແບບນ້ິີກັບກລະນີຂອງອງັ ກິດ (1962-1974) ແລະ ສະຫະລັດອາເມຣກິ າ (1953-1975) ໃນກລະນທີ າອິດ ຕວົ ແບບສວ່ ນນິ້ີອະທິບາຍໄດ້ດີຫລາຍ ໂດຍຄ່າສາປະສິດ ຂອງຕົວແປອິດສະຫລະມີເຄື່ອງໝາຍດັື່ງທ່ືີໄດ້ຕັິ້ງຂິ້ສົມມຸດຖານໄວ້ ແຕ່ສາລັບກລະນີຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ ທ່ານພົບວ່າອຸດົມການຂອງພັກການເມືອງບ່ືໄດ້ມີອິດທິພນົ ຕື່ນະໂຍບາຍເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານ ກ່າວຄື ບ່ືໄດ້ ເປນັ ໄປຕາມຂ້ິສົມມຸດຖານ ແລະ ບ່ືມີໄນສາຄນັ ທາງສະຖຕິ ິ ເຖິງແມ່ນຕວົ ແປອດິ ສະຫລະຕົວອືນ່ ຈະເປັນໄປດ່ັືງທ່ືີໄດ້ ຕັິ້ງ ສົມມຸດຖານໄວ້ ຢ່າງໃດກດີ ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງສ່ວນນິີ້ຖືກນາໄປທົດສອບເຊີງປະຈັກນ້ອຍ ກວ່າ ຮູບແບບທາອິດຫລາຍຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງທັງໝົດ ຊຶ່ືງສະແດງຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດຖະບານກັບ ທິດສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 85 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ປະຊາຊົນຜູ້ເລືອກຕັງ້ິ ໃນສະພາບແວດລອ້ ມທາງເສດຖະກດິ ແບບທຸນນິຍມົ ແລະ ທາງການເມອື ງແບບປະຊາທິປະ ໄຕດັງ່ື ທ່ືີກ່າວ ເຖງິ ມາແລ້ວໃນ 2 ຮູບແບບ ອາດຈະສະຫລຸບອອກມາເປນັ ພາບໄດ້ດັື່ງນິີ:້ ຄວາມສາພນັ ລະຫວາ່ ງດານເມອື ງກັບເສດຖະກິດ ຄວນຈະເຫນັ ໄດ້ແຈງ້ ວາ່ ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມອື ງນັ້ິນ ແທ້ທ່ືີຈິງແລ້ວເປັນການຂະຫຍາຍແນວຄວາມ ຄິດ ຂອງຕົວແບບວັດທະຈັກທຸລະກິດຈະການເມືອງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມເປັນຈິງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງຂອງ ສັງຄົມທຶນນິຍົມປະຊາທປິ ະໄຕຫລາຍຂຶິ້ນນັິ້ນເອງ ດ້ວຍເຫດທື່ີຕົວແບບນ້ິີໄດ້ລວມເອົາປດັ ໄຈທາງ ເສດຖະກິດ ແລະ ປດັ ໄຈທາງການເມອື ງທື່ີກຽ່ ວຂອ້ ງມາໃຊ້ໃນການອະທິບາຍຈງື່ຶ ທາໃຫ້ຕົວແບບນິ້ີມອີ ານາດໃນການ ອະທິບາຍຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດຖະບານກັບປະຊາຊົນໄດ້ດີກວ່າຕົວແບບວັດທະຈັກທຸລະກິດຈະການເມືອງ ເບິ່ືງໃນແງ່ທື່ີເປັນຕົວແບບທາງທິດສະດີຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງຊຶື່ງເປັນຕົວແບບເບັດສາເລັດ (total model) ຄວນຈະອະທິບາຍປະກົດການທາງເສດຖະກິດການເມືອງໄດ້ໜ້າເຊື່ອຖືກວ່າຕົວແບບວັດທະຈັກທຸລະ ກິດຈະການເມືອງຊຶື່ງເປັນພຽງຕົວແບບທື່ີເນັ້ິນສຶກສາພຽງບາງສ່ວນ (partial model) ເທົື່ານັ້ິນນອກຈາກນ້ີິແລ້ວ ຕົວແບບເສດຖະກິດການເມືອງຍັງສາມາດນາໄປໃຊ້ໃນການສຶກສາກ່ຽວກັບການເຕບີ ໂຕດ້ານການໃຊ້ຈ່າຍເງິນຂອງ ລັດຖະບານອັນເປັນປະເດັນທາງເສດຖະກິດການເມືອງອີກຢ່າງໜຶື່ງທ່ືີແນວການສຶກສາແບບການຕັດສິນໃຈເລືອກ ຂອງສ່ວນລວມໃຫ້ຄວາມສົນໃຈຫລາຍ (ເບິື່ງ Alt and Chrystal, 1983: Chapter 8,9) ທັງນີິ້ເພາະໃນຮບູ ແບບນະໂຍບາຍຕວົ ແບບນ້ິີໄດ້ລະບຸເຖິງຕົວແປທື່ີມີ ອິດທພິ ນົ ຕື່ການໃຊ້ຈາ່ ຍເງນິ ຂອງລດັ ຖະບານໄວ້ຢາ່ ງຊັດເຈນ. ຢ່າງໃດກຕາມ ການສະເໜີຕົວແບບທິດສະດີກ່ຽວກັບລັດຫືລັດຖະບານຕາມແນວການສຶກສາແບບການ ຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມພຽງ 2 ຕົວແບບ ໃນບົດນີິ້ນັ້ິນບື່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າທິດສະດີກ່ຽວກັບລັດ ຫື ລັດຖະບານຕາມແນວການສຶກສາເສດຖະກິດການເມືອງແບບນີ້ິຈະມີຢູ່ພຽງເທົ່ືານີິ້ແທ້ທື່ີຈິງແລ້ວການສະເໜີກອບ ທິດສະດີກ່ຽວກັບພຶດຕິກາຂອງລດັ ຖະບານໄດ້ກລະທາກັນມາຢ່າງຕ່ືເນື່ອງ ແລະ ມີການຂະຫຍາຍປະເດັນທີື່ສຶກສາ ອອກໄປເລືິ້ອຍໆ ແຕ່ກອບທິດສະດີເຫື່າົ ນັ້ິນຍັງບື່ໄດ້ເປັນທື່ີຮູ້ຈັກ ຫື ບ່ືໄດ້ຮັບການພັດທະນາຫລາຍເທ່ືົາກັບສອງຕົວ ແບບທິດສະດີທື່ີກ່າວໄປແລ້ວ ບົດນີ້ິຈຶື່ງພິຈາລະນາສະເພາະຕົວແບບທິດສະດີທາງເສດຖະກິດການເມືອງກ່ຽວກັບ ລດັ ສະເພາະທື່ີເຫັນວາ່ ສາຄັນ ແລະ ເປັນຮາກຖານທ່ືີຈະທາໃຫ້ເຂົ້ິາໃຈແນວຄວາມຄິດຂອງການສກຶ ສາແບບການຕັດ ສິນໃຈເລອື ກຂອງສວ່ ນລວມເທົາ່ື ນິັ້ນ. 2. ບັນຫາ ແລະ ຂຈົ້ າກດັ ຂອງຕົວແບບທດິ ສະດີ ຕົວແບບທດິ ສະດີທງັ ສອງຊືຶ່ງພະຍາຍາມອະທິບາຍຄວາມສາພັນລະຫວາ່ ງລັດຖະບານກັບປະຊາຊົນ ຫື ທດິ ສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍຸກປດັ ຈຸບັນ 86 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ກາ່ ວອີກຢ່າງໜ່ືງຶ ຄື ຄວາມສາພນັ ລະຫວ່າງນະໂຍບາຍເສດຖະກດິ ຂອງລດັ ກັບການອອກສຽງເລືອກຕິ້ັງຂອງປະຊາຊົນ ໃນສັງຄົມທຶນນິຍົມປະຊາທິປະໄຕແມ່ນຈະມີຂິ້ດີຢູ່ຫລາຍແຕ່ມີບັນຫາ ແລະ ຂ້ິຈາກັດໃນຕົວເອງຢູ່ຫາຍປະການ ສ່ວນຫນງ່ືຶ ຂອງບນັ ຫາອາດຈະເກີດຈາກການທ່ືກີ ານສກຶ ສາແນວນ້ີິນາເອົາແນວຄວາມຄິດຂອງເສດຖະສາດກະແສຫັກ ມາປັບໃຊ້ ອີກສ່ວນຫນຶ່ືງອາດຈະເກີດຈາກລັກສະນະຂອງຕົວແບບເອງບັນຫາ ແລະ ຂິ້ຈາກັດທ່ືີສາຄັນໜ້າຈະໄດ້ ແກ:່ 1) ບັນຫາການນາວິທີການສກຶ ສາການຕັດສິນໃຈເລືອກໃນລະບົບຕລາດມາປັບໃຊ້ກັບການຕັດສິນໃຈເລອື ກ ໃນທາງການເມືອງບື່ວ່າຈະເປັນການຕັດສິນໃຈເລືອກແນວນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ ຫື ການຕັດສິນໃຈເລືອກ ຂອງປະຊາຊົນໃນການເລືອກຕິ້ັງການນາເອົາແນວຄວາມຄິດກຽ່ ວກັບພຶດຕກິ າການເມືອງຂອງປດັ ເຈກຊົນໃນລະບົບ ຕະຫາດມາອະທບິ າຍພຶດຕກິ າຂອງຄົນໝຫູ່ ລາຍເຊ່ັືນປະຊາຊົນ ຫື ລດັ ຖະບານ ໃນຕວົ ແບບທັງສອງນ້ິັນທາໃຫ້ເກີດ ຂ້ິສງົ ໄສຂຶິ້ນມາວ່າຈະໃຊ້ໄດ້ຜົນຫລາຍເທາື່ົ ໃດທັງນ້ີິເພາະລະບົບການເມືອງກັບລະບົບຕະຫາດ ແລະ ການເລືອກໃນ ການຊ້ືິຂາຍແລກປ່ຽນກັບການເລືອກໃນທາງການເມືອງທັງຂອງລັດຖະບານ ແລະ ປະຊາຊົນນັ້ິນມີທາມະຊາດທ່ືີ ແຕກຕ່າງກັນຢູ່ບ່ືນ້ອຍທີດຽວໃນປະເດັນນີ້ິ ນັກວິຊາການແນວການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມຢ່າງ ເຊ່ືັນ Buchanan (1960-91-100) ກມີທ່າທີທີ່ືຍອມຮັບໃນບັນຫານີິ້ ທ່ານເອງກໄດ້ຊິີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າການຕັດສິນໃຈ ເລືອກຂອງປັດເຈກຊົນໃນລະບົບຕະຫາດມີຂິ້ແຕກຕ່າງຈາກການຕັດສິນໃຈໃນການຕັດສິນໃຈເລືອກໃນທາງການ ເມອື ງເຊືັ່ນ ການເລືອກຕງ້ິັ ຢູ່ຫາຍປະການ ເຊັນຄວາມແນນ່ ອນໃນຜນົ ຂອງການເລືອກຜົນກະທົບຕື່ສງັ ຄົມ ແລະ ທາງ ເລືອກທ່ືີມຢີ ູເ່ ປນັ ຕິ້ນົ 2) ບັນຫາການລຸດຂະໜາດຂອງສິື່ງທ່ືີສຶກສາໃຫ້ເຂົ້ິາກັບຂິ້ສົມມຸດຖານຂອງທິດສະດີ (Reductionism) ວິທີ ກ າ ນສຶກ ສາ ແບບທື່ີ ໃຊ້ ປັດເ ຈກ ຊົນເ ປັ ນຫນ່ ວຍຫ ັກ ໃ ນກ າ ນສ ຶກ ສາ ວິເ ຄາ ະ ( methodological individualism) ຂອງຕົວແບບທັງສອງ ອັນເປັນວິທີການສຶກສາຂອງເສດຖະສາດຂະແສຫັກມາໃຊ້ອະທິບາຍ ພຶດຕກິ າຂອງມະຫາຊົນ ຫື ກາ່ ວອີກຢ່າງໜ່ງືຶ ການນາເອົາວທິ ກີ ານສຶກສາແບບຈຸລະພາກມາອະທບິ າຍປະກົດການລະ ດັບມະຫາພາກກ່ືໃຫ້ເກີດບັນຫາທາງປັດຊະຍາວິທະຍາສາດຂຶ້ິນມາວ່າທິດສະດີ ຫື ແນວ ຄວາມຄິດແບບນີ້ິຈະ ອະທິບາຍໄດ້ໜ້າເຊື່ອຖືພຽງໃດທັງນ້ິີເພາະໃນກ ລະນີເຊັື່ນນ້ິີພຶດຕິກ າການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງມ່ວນຊົນ (masses) ຫືລດັ ຖະບານຈະຖກື ລຸດຂະໜາດໂດຍການຢັດຢຽດໃຫ້ເຂິ້າົ ກັບກອບໃນການສກຶ ສາ ພຶດຕິກາຂອງປັດ ເຈກຊົນ (Individual) ນອກຈາກນັ້ິນ ວິທີການສຶກສາແບບນີ້ິຍງັ ມອງຂ້າມອິດທິພນົ ຂອງໂຄງສາ້ ງ ແລະ ຂະບວນ ການທາງການເມືອງໃນແງ່ທ່ືີຕ່າງໄປຈາກພດຶ ຕິກາຂອງປັດເຈກຊົນຊືຶ່ງອາດຈະມີອິດທິພົນຕື່ພຶດຕກິ າຂອງບຸກຄົນອີກ ດ້ວຍ (Hodgson, 1984:5) ປະເດັນນີິ້ເປັນບັນຫາທ່ືີຖົກຖຽງກັນມາດົນລະຫວ່າງວິທີການສຶກສາທ່ືີເບິ່ືງຈາກ ຫນ່ວຍຍ່ອຍເປັນຫັກ (methodological individualism) ກັບວິທີການສຶກສາທີື່ມອົງຈາກພຶດຕິກາຂອງ ຫນວ່ ຍໃຫຍ່ທງັ ໝດົ (holism). 3) ຂິ້ຈາກັດໃນການນາເອົາຕົວແບບທັງສອງມາໃຊ້ສຶກສາເນື່ອງຈາກຕົວແບບດັ່ືງກ່າວເປັນຕົວແບບທ່ືີສ້າງຂ້ນຶິ ມາອະທິບາຍປາກົດການທາງເສດຖະກິດການເມືອງໃນສງັ ຄມົ ທຶນນິຍົມປະຊາທິປະໄຕເປັນຫັກໃນສັງຄົມທ່ືີຂາດຂະ ບວນການທາງການເມືອງແບບປະຊາທິປະໄຕ ຫື ຂະບວນການເຊື່ນັ ວ່ານ້ີິບ່ືໄດ້ເປັນກົນໄກທາງການເມືອງສາລັບການ ສະແດງອອກເຖິງຄວາມຕ້ອງການ ຫື ທາງເລອື ກຂອງຄົນໃນສັງຄົມທືີ່ລັດຖະບານຈະຕ້ອງຮັບຜິດຊອບ ແລະ ມີຜົນ ຕື່ການຢູ່ໃນອານາດຂອງລັດຖະບານຕວົ ແບບເຊນ່ັື ນິ້ີຄວນບື່ອາດຈະນາມາໃຊ້ສຶກສາໄດກ້ າ່ ວອກີ ຢ່າງໜຶ່ງື ກຄື ຕົວແບບ ນ້ີິມລີ ກັ ສະນະທ່ືີໃຊ້ໄດ້ສະເພາະສງັ ຄມົ ເທືົາ່ ນິັນ້ ບື່ອາດຈະນາໄປໃຊ້ເປັນການທວື່ົ ໄປໄດ.້ 4) ບັນຫາດ້ານຂິ້ສົມມຸດຖານກ່ຽວກັບບົດບາດທາງເສດຖະກິດຂອງລັດຖະບານ ໃນທັງສອງຕົວແບບໂດຍ ສະເພາະຢ່າງຍິ່ືງຕົວແບບວັດທະຈັກທຸລະກິດຈະການເມືອງຈະມີຂ້ິສົມມຸດຖານຢູ່ວ່າລັດຖະບານຢູ່ໃນຖານະທື່ີຈະ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 87 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ຄວບຄຸມ ຫື ມີອິດທິພົນຕ່ືພາວະເສດຖະກິດໂດຍໃຊ້ເຄື່ອງມືດ້ານນະໂຍບາຍຜລັກດັນໃຫ້ເສດຖະກິດເປັນໄປໃນ ທດິ ທາງທ່ືີປາດຖະໜາ ບັນຫາທເ່ີື ກດີ ຂິນ້ື ກຄື ໃນຫາຍກລະນມີ ີຫກັ ຖານວາ່ ພາວະເສດຖະກດິ ຢູ່ນອກເໜືອການຄວບ ຄມຸ ຂອງລດັ ຖະບານ ແລະ ໃນລະບບົ ທຶນນິຍມົ ໂລກທີື່ເສດຖະກດິ ຂອງແຕ່ລະປະເທດໂດຍສະເພາະຢາ່ ງຍິ່ືງປະເທດ ນອ້ ຍໆໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຈາກການປ່ຽນແປງດ້ານເສດຖະກິດຂອງໂລກນິັ້ນການເບິື່ງວາ່ ລັດຖະບານສາມາດຄວບຄຸມ ເສດຖະກດິ ຂອງຕົນເອງໄດ້ ແມ່ນຈະໃນຊວ່ ງສິ້ັນກອາດຈະເປັນການປະເມີນຄວາມສາມາດຂອງລດັ ຖະບານສູງເກີນ ໄປ. ນອກຈາກນັິ້ນ ໃນບາງກລະນີລັດຖະບານອາດຈະບ່ືໄດ້ປັບພາວະເສດຖະກິດໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດຕ່ືການ ເລືອກຕັ້ິງ ດັື່ງທ່ືີຕົວແບບໄດ້ຕັິ້ງຂ້ິສົມມຸດຖານໄວ້ກໄດ້ເພາະລັດຖະບານບື່ສາມາດຄວບຄມຸ ພາວະເສດຖະກດິ ໄດ້ກົງ ກນັ ຂາ້ ມ ລັດຖະບານອາດຈະປບັ ລະຢະເວລາໃນການເລືອກຕ້ິັງໃຫ້ເຂ້ິົາກັບພາວະເສດຖະກິດກໄດ້ ດງັື່ ທີ່ືເກີດຂິ້ືນໃນ ປະເທດທ່ືີປກົ ຄອງໂດຍລະບົບລັດຖະສະພາໂດຍລັດຖະບານຈະເລືອກຍບຸ ສະພາ ແລະ ຈດັ ໃຫມ້ ີການເລອື ກຕັິ້ງໃໝ່ ໃນຊວ່ ງທືີ່ມີອັດຕາເງິນເຟຕິີ້ ່ືາອັດຕາການຈາ້ ງງານ ແລະ ອັດຕາການເຕີບໂຕຂອງລາຍໄດ້ຂອງປະຊາຊົນສງູ ໃນແງ່ນ້ີິຂິ້ ສົມມດຸ ຖານຂອງຕວົ ແບບທງັ ສອງບື່ໄດ້ຄວບຄມຸ ເຖິງໃນຊວ່ ງທ່ືເີ ກີດທງັ ພາວະເງິນເຟແ້ີິ ລະການວ່າງງານສູງພ້ອມໆກັນ ທື່ີຮຽກວາ່ stagflation ກຈະຍິ່ືງເຫັນໄດ້ແຈ້ງວາ່ ຕົວແບບດື່ັງກາ່ ວບື່ອາດຈະໃຫ້ຄາອະທິບາຍທີ່ໜື າ້ ພໃຈທັງນິີ້ເພາະ ພາວະເສດຖະກດິ ແບບນິ້ີຫາໄດ້ເກີດຈາກການກະທາຂອງລັດຖະບານເພື່ອປະໂຫຍດໃນການ ຫາຄະແນນສຽງຈາກ ປະຊາຊນົ ໃນຊ່ວງທ່ືມີ ກີ ານເລືອກຕັ້ິງແຕ່ຢ່າງໃດ. ທດິ ສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 88 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

ບົດທີ 5 ທິດສະດີລັດແນວສະຖາບນັ ດັ່ືງທື່ີໄດ້ກ່າວມາແລ້ວໃນບົດທີ່ື 1 ວ່າການສຶກສາເສດຖະກິດການເມືອງແນວສະຖາບັນ (institutional approach) ເປນັ ການສກຶ ສາໃນເຊີງສະຫະວທິ ະຍາການ ຊ່ືຶງມງຸ້ ອະທິບາຍປະກົດການທາງເສດຖະກິດການເມືອງ ໂດຍອາໄສປັດໄຈທາງເສດຖະກິດສັງຄມົ , ວັດທະນະທາ ແລະ ການເມອື ງລວມທງັ ປດັ ໄຈອື່ນທກ່ືີ ່ຽວຂ້ອງທັງນີ້ິໂດຍ ໃຊ້ວິທີການສຶກສາໃນແງ່ວິວັດທະນາການທາງປະຫວັດສາດເປັນຫກັ ນອກຈາກການໃຫ້ຄວາມສາຄັນແກ່ການສຶກ ສາຕົວສະຖາບັນທາງເສດຖະກດິ ແລະ ການເມືອງແລ້ວ ສິ່ືງທ່ືີອາດຈະຮຽກໄດ້ວາ່ ເປັນ ລັກສະນະເດັື່ນອີກປະການ ໜຶ່ືງຂອງການສຶກສາແນວສຖາບັນກຄື ການເນັ້ິນປະເດັນເລື່ອງອານາດໃນການສຶກສາດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງ (ເບ່ິງື Klein, 1980) ປະເດນັ ດງືັ່ ກ່າວນິ້ີຈະເຫັນໄດ້ແຈງ້ ໃນກລະນີຂອງການສກຶ ສາເຊີງເສດຖະກິດການເມືອງກ່ຽວ ກບັ ລດັ ການພຈິ າລະນາ ແລະອະທິບາຍຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກັບສະຖາບັນທາງເສດຖະກິດໃນແງ່ຂອງອານາດ ອດິ ທພິ ນົ ແລະ ຄວາມຂດັ ແຍ້ງເບ່ິືງຈະເປັນສື່ິງທນ່ືີ ກັ ວິຊາການແນວນ້ິີມີຢູ່ຮວ່ ມກັນເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີຄວາມແຕກຕ່າງ ກນັ ໄປໃນດ້ານທດິ ທາງ ແລະ ປັດໄຈຫກັ ທ່ືີໃຊໃ້ ນການອະທິບາຍຫລາຍດວ້ ຍນ້ອຍດ້ວຍກຕາມ. ໃນການສຶກສາລັດນັິ້ນອາດຈະກ່າວຢ່າງກວ້າງໆໄດ້ວ່າທດິ ສະດີແນວສະຖາບັນໂດຍທົື່ວໄປພິຈາລະນາລັດ ໃນ 2 ລກັ ສະນະລກັ ສະນະທາອິດ ເປັນການສຶກສາລັດໂດຍເນັິ້ນພິຈາລະນາບົດບາດຂອງລັດຖະບານຊ່ຶືງເປັນສະຖາ ບັນທາງການເມືອງທື່ີການົດນະໂຍບາຍຂອງລັດການສຶກສາໃນລັກສະນະນ້ິີຈະເຫັນໄດ້ໃນງານຂອງ ທ່ານ ການເບດ (Galbraith ) ແລະ ທ່ານ ລິນບລອມ( Lindblom ) ສ່ວນລກັ ສະນະທ່ືສີ ອງ ເປັນການສກຶ ສາລດັ ໃນແງ່ຂຸມຂ່າຍ ແຫ່ງອານາດອນັ ຊອບທາ (authority) ແລະ ອານາດທວື່ົ ໄປຂອງສວ່ ນລວມຊງຶື່ ເປນັ ການສກຶ ສາລດັ ໃນມຸມກວ້າງທື່ີ ຄອບຄຸມເຖິງສະຖາບນັ ທາງສັງຄມົ ອື່ນໆນອກເໜືອໄປຈາກລັດຖະບານອກີ ດ້ວຍການພິຈາລະນາລັດໃນລັກສະນະທ່ືີ ສອງນີ້ິອາດຈະສັງເກດເຫັນໄດ້ໃນງານຂອງນັກວິຊາການເຊັື່ນ ທ່ານ ເບສ (Best) ແລະ ທ່ານ ຄອນໂນລີ (Connoly) ລວມທັງ ທ່ານ ຮອດສນັ (Hodgson) ເປນັ ຕນົ້ິ . ການພິຈາລະນາເຖິງແນວຄວາມຄິດກຽ່ ວກັບລັດຂອງທິດສະດີແນວສະຖາບນັ ໃນບົດນ້ິີຈະໃຊ້ວິທີການສຶກ ສາຈາກງານຂອງນັກວິຊາການທື່ີອາດຈະນັບໄດ້ວ່າຢູ່ໃນແນວສະຖາບັນບາງຄົນຊຶ່ືງຖືກຍົກມາເປັນກລະນີ ຕົວຢ່າງ ໂດຍບື່ໄດ້ພຈິ າລະນາຄວາມຄິດໂດຍທົ່ືວໄປຂອງການສກຶ ສາແນວນິີ້ ທັງນເ້ິີ ປັນເພາະການສກຶ ສາໃນແນວສະຖາບັນບ່ື ໄດ້ມີກ່ອມຄວາມຄິດທື່ີຄ່ອນຂ້າງຈະເປັນເອກະພາບຢ່າງເຊັື່ນ ກລະນີຂອງທິດສະດີແນວມາກຊິດ ແລະ ນີໂອ ມາກຊິດ ຫື ທິດສະດີການຕັດສິນໃຈເລືອກຂອງສ່ວນລວມງານໃນແນວສະຖາບັນຈຶ່ືງມີຂິ້ແຕກຕ່າງກັນ ໃນດ້ານ ກອບຄວາມຄິດທາງທິດສະດີຄ່ອນຂາ້ ງຫລາຍສາເຫດສາຄັນກຄື ການສກຶ ສາເສດຖະກິດການເມືອງແນວນີ້ິເປັນການ ສຶກສາທື່ີເນັິ້ນແນວທາງ ແລະ ວິທີການກວ້າງໆ ໃນການພິຈາລະນາຫລາຍກວ່າທ່ືີຈະເນັ້ິນໜັກໃນດ້ານກອບຄວາມ ຄດິ ທາງທດິ ສະດນີ ິັນ້ ເອງ. 1. ລດັ ກັບບລສິ ດັ ຂະໜາດໃຫຍ່ : ທັດສະນະຂອງທ່ານ ການເບດ (Galbraith) ຂ້ິຂຽນຂອງ ທ່ານ ການເບດ ₭(Galbraith) ທື່ີວິເຄາະເຖິງບົດບາດຂອງບັນສັດຂະໜາດໃຫຍ່ໃນລະບົບ ເສດຖະກິດແບບທຶນນິຍົມລວມທັງອດິ ທພິ ົນ ແລະ ຄວາມສາພນັ ທ່ືີບນັ ສັດດ່ືັງກາ່ ວມີຕ່ືລັດໂດຍທືົ່ວໄປປາກົດຢ່ໃູ ນ ງານ ຂຽນສອງຢ່າງຄື The New Industrial State ແລະ Economics and The Public Purposes ຕາມລາດັບຫນັງສືທັງສອງເຫລັິ້ມນ້ີິໄດ້ວາດພາບໃຫ້ເຫນັ ເຖິງອານາດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງບັນສັດທື່ີຈະເລີນເຕບີ ໂຕ ເຕັມທີື່ (nature corporation) ໃນເສດຖະກິດການເມືອງຂອງສັງຄົມອາເມຣິກາໃນແງ່ມຸມຕ່າງໆຢ່າງຕື່ເນື່ອງ ກັນ. ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 89 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວງົ

ທ່ານ ການເບດ(Galbraith) (1973 : 38-39) ເຫັນວ່າ ວິວັດທະນາການໃນລະບົບເສດຖະກິດແບບ ທຶນນິຍົມໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິງ່ື ການພັດທະນາດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ແລະ ການຈັດອົງການໃນພາກອຸດສາຫະກາໄດ້ທາ ໃຫເ້ ກີດບລິສັດຂະໜາດໃຫຍພ່ ຽງບ່ືຈັກລາຍຊຶ່ືງຂ້ອນຂ້າງຈະມອີ າການດງັື່ ກາ່ ວ ຜັກດັນໃຫເ້ ກດີ ບລສິ ດັ ຂະໜາດໃຫຍ່ ຂຶິ້ນມາໄດ້ເພາະສາເຫດຫາຍປະການເຊັນ່ື ການໃຊ້ເທກັ ໂນໂລຢີລະດບັ ສູງໃນການຜະລິດຕອ້ ງໃຊ້ທຶນຈານວນຫລາຍ ຕ້ອງມກີ ານແບ່ງເວລາໃນການຜະລິດອອກເປັນຊ່ວງໆຈາກຂິ້ັນເລມືີ່ ຕ້ົິນຈົນເຖງິ ຂ້ິັນສຸດທ້າຍ ແລະ ຈາເປັນຕ້ອງມີກາ ລັງຄົນທື່ີມີຄວາມຊ່ຽວຊານສະເພາະດາ້ ນ. ດງື່ັ ນິ້ັນ, ການຜະລິດໂດຍໃຊ້ເທັກໂນໂລຢີລະດບັ ສູງຈຶື່ງນາໄປສູ່ຄວາມຈາ ເປັນທ່ືີຕ້ອງມີການຈັດອົງການໃນການທາງານ ແລະ ຄວາມຈາເປັນໃນການວາງແຜນໃນການຜະລິດ (ເບື່ິງ Galbraith, 1971:32-35) ໃນການຜະລິດແບບນ້ີິຄວນຈະທາໃຫ້ເກີດນາດຜກູ ຂາດ (oligopoly) ທັງໃນດ້ານ ເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງ ຄວາມກ້າວໜ້າດ້ານເທກໂນໂລຢີ ແລະ ການຈັດອົງການບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ທື່ີມີ ທນຸ ຫລວງຫລາຍ ແລະ ມກີ ານຈດັ ລະບຽບໃນການທາງານຢາ່ ງມແີ ບບແຜນຂ້ນຶິ ມາ. ຢາ່ ງໃດກດີ ການເກດີ ບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຂ້ນິຶ ມາບື່ໄດ້ໝາຍຄວາມວາ່ ຫນ່ວຍຜະລິດ ຫື ທລຸ ະກິດຂະໜາດ ນ້ອຍຈະຖືກທາລາຍໃຫ້ໝົດໄປແຕ່ຢ່າງໃດ ຫນ່ວຍຜະລິດ ຫື ທຸລະກິດແບບນັ້ິນຍັງຄົງດາລົງຢູ່ໄດ້ໃນລະດັບ ໜື່ຶງ ສະພາບທື່ີມີທັງຫນ່ວຍທຸລະກິດອຸດສາຫະກາຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຢູ່ຮ່ວມກັນເຊັ່ືນນີ້ິທາໃຫ້ ເກດີ ລະບົບເສດຖະກິດຂຶ້ິນມາ 2 ລະບບົ ໃນສັງຄມົ ທຶນນິຍມົ ຄື ລະບບົ ຕະຫາດ (market system) ກັບລະບົບ ການວາງແຜນ (planning system). ລະບົບຕະຫາດປະກອບຂຶິ້ນດ້ວຍຫນ່ວຍທຸລະກິດ ແລະ ຫນ່ວຍຜະລິດຂະໜາດນ້ອຍຈານວນຫລວງ ຫລາຍ ກິດຈະກາ ສ່ວນໃຫຍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການໃຫ້ບລິການການຜະລິດງານດ້ານສິນປະ ຫື ການຜະລິດດ້ານການ ກະເສດຊ່ືງຶ ດາເນນີ ງານໂດຍຄົນບ່ືຈັກຄົນມີການແຂ່ງຂັນກັນສູງຫລາຍ ແລະ ຂາດການຈດັ ອງົ ການຂິ້ນຶ ເປັນບລິສັດຂະ ໜາດໃຫຍ່ ກິດຈະກາການຜະລິດໃນລະບົບຕະຫາດນັິ້ນ ບື່ສາມາດຈະລວມຕົວກັນເປັນອົງການຂະໜາດໃຫຍ່ໄດ້ ດ້ວຍເຫດຜົນສາຄັນ 4 ປະການ (Galbraith, 1973:41-42) ຄື ປະການທາອິດ ກິດຈະກາການຜະລິດ ແລະ ບລິການແບບນີິ້ບ່ືມີມາດຕະຖານທ່ືີແນ່ນອນຕາຍຕົວ ແລະ ມີລັກສະນະຂະຈັດກະຈາຍກັນຢູ່ຕາມພູມິພາກຕ່າງໆ ລັກສະນະເຊັື່ນນີ້ທິ າໃຫ້ຍາກແກ່ການລວມຕົວກັນເປັນບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຍາກແກ່ການຄວບຄມຸ ເບິື່ງແຍ່ງ ທງັ ໃນແງ່ຕິົນ້ ທຶນ ແລະ ມາດຕະຖານໃນການຜະລດິ ລວມທງັ ການວາງຫກັ ເກນໃນການບລກິ ານ ແລະ ການຜະລິດ ປະການທ່ືີສອງ ກິດຈະກາການຜະລິດ ແລະ ບລກິ ານໃນລະບົບຕະຫາດເປັນກດິ ຈະກາທເ່ືີ ນິັ້ນການໃຫ້ບລິການໂດຍ ຕວົ ບຸກຄນົ ຢ່າງຫລາຍ ດ່ງືັ ນິັນ້ ຕວົ ບຸກຄນົ ຜໃູ້ ຫບ້ ລິການຈ່ງືຶ ມຄີ ວາມສາຄັນຫລາຍຕກ່ື ານຢູ່ຣອດຂອງທຸລະກິດຕົວຢ່າງ ເຊັ່ນື ງານຊ່າງຝມີ ດື າ້ ນຕ່າງໆ ຫື ງານທຕື່ີ ້ອງໃຊ້ສິນປະລະດັບສູງ ລວມທງັ ຄວາມສາມາດສະເພາະຕວົ ປະການທີສາມ ວຽກງານໃນລະບົບນ້ິີສວ່ ນຫນ່ຶືງເປັນເລື່ອງທື່ກີ ຽ່ ວຂອ້ ງກບັ ສິນລະປະທ່ືີຕ້ອງອາໄສອາລົມ ແລະ ຄວາມຄິດສ້າງສັນຊືຶ່ງ ບື່ສາມາດຈະຈັດລະບຽບ ແລະວາງກົດເກນໃນການທາງານໄດ້ ແລະ ປະການສຸດທ້າຍ ໃນບາງກລະນີຫນ່ວຍທຸລະ ກິດໃນລະບົບຕະຫາດຖກື ຈາກດັ ຕົວໃຫ້ມີຂະໜາດນ້ອຍໂດຍຕວົ ບົດກົດຫມາຍ ຈັນຍາບັນ ຫື ຫັກການບາງຢາ່ ງທ່ືີ ຫ້າມບື່ໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວເປັນອົງການຂະໜາດໃຫຍ່ ເຊັ່ືນ ສານັກງານທະນາຍຄວາມ ແລະ ຄີນິກແພດ ເປັນຕິ້ົນ ດ້ວຍເຫດທີ່ືຫນ່ວຍທຸລະກິດ ແລະ ຫນ່ວຍຜະລິດໃນລະບົບຕະຫາດມີຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ຢູ່ຢ່າງກະຈັດກະ ຈາຍລວມທັງຂາດການສະສົມທຶນ ແລະ ຕ້ອງເພືິ່ງພາທຶນຈາກພາຍນອກຫນ່ວຍທຸລະກິດໃນລະບົບຕະຫາດ ເມື່ອ ທຽບກັບບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ໃນລະບົບການວາງແຜນຈຶື່ງຂາດອານາດ ແລະ ອິດທິພົນໃນແທບທຸກດ້ານບ່ືວ່າຈະ ເປັນອິດທິພົນຕື່ລູກຄ້າ ຫື ອິດທິພົນຕ່ືລັດກະເສດກອນ ຫື ຊ່າງຝີມືຄວນຈະບື່ມີອິດທິພົນຕ່ືຜູ້ບລິໂພກ ຫື ຕ່ື ລດັ ຖະບານເໝອື ນກບັ ບລສິ ດັ ຂະໜາດໃຫຍເ່ ປັນທາມະດາ (Galbraith, 1973:45). ທິດສະດີເສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 90 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມິກສະວົງ

ໃນກລະນີຂອງລະບົບການວາງແຜນນ້ັິນຫນວ່ ຍທລຸ ະກິດ ແລະ ຫນ່ວຍຜະລດິ ກຄບື ລິສັດ (corporation) ທງັ ຫາຍໂດຍສະເພາະຢາ່ ງຍ່ືິງບນັ ສັດຂະໜາດໃຫຍບ່ ລສິ ັດເຫາ່ົື ນິີ້ຈະມກີ ານຈັດອົງການຢາ່ ງເປັນລະບຽບແບບແຜນຍ່ິືງ ບລິສັດເຕີບໂຕຫລາຍຂ້ຶິນເທົ່ືາໃດການຈັດອົງການຈະຊັບຊ້ອນຫລາຍຂິຶ້ນເທ່ືົານິັ້ນ ຜົນທຕ່ືີ າມມາກ ຄື ອານາດຈະໄປ ຕກົ ຢທູ່ ື່ຕີ ົວອົງການຫລາຍຂ້ິຶນທກຸ ເທື່ອ(Galbraith, 1973:79) ໃນຂະບວນການຜະລິດ ແລະ ບລກິ ານ, ບລິສັດ ເຫ່ົືານ້ິີຈະໃຊ້ເທັກໂນໂລຢ່ືີໃນລະດບັ ສງູ ມີການລົງທຶນສູງ ແລະ ອາໄສລະບົບການແບ່ງງານກັນທາສະເພາະດາ້ ນຫລາຍ ສະພາບດງື່ັ ກ່າວທາໃຫ້ບລິສັດທັງຫາຍຈາເປັນຕ້ອງມກີ ານທາງານໂດຍອາໄສການວາງແຜນໃນທກຸ ດ້ານບື່ວ່າຈະເປັນ ດ້ານທຶນ, ບຸກຄະລາກອນ, ວັດຖຸດິບ, ການຜະລິດ ຫື ການຫຼຸດຕະລາດຢ່າງໃດກດີປັດໄຈຫັກທີື່ຜັກດັນໃຫ້ເກີດ ລະບົບການວາງແຜນຂິ້ຶນມາກຄບື ັນຫາຄວາມບື່ແນ່ນອນຂອງກົນໄກຕະຫາດນິ້ັນເອງ ລກັ ສະນະຂອງອປຸ ະສົງ ຫື ອຸບ ປະທານທ່ືມີ ີການເຄ່ືອນໄຫວປ່ຽນແປງຢູ່ຕະຫລອດເວລາໃນລະບົບທ່ືີມີການແຂ່ງຂນັ ກັນຢ່າງສມົ ບູນນນິັ້ ເຮັດໃຫ້ບລິ ສັດຕາ່ ງໆບື່ອາດຈະຄາດຄະເນຜົນທກຸ ດາ້ ນໃນໄລຍະຍາວໄດ້ ແລະ ຕອ້ ງສຽ່ ງຕ່ືຄວາມລົ້ິມເລວຢ່າງຫລາຍທື່ີດຽວ ດືັ່ງ ນັິ້ນ, ບລິສັດທັງຫາຍຈຶື່ງນາເອົາກົນໄກຂອງລະບົບການວາງແຜນເຂ້ິົາມາແທນທື່ີກົນໄກຂອງລະບົບຕະຫາດເພື່ອໃຫ້ ສາມາດຄວບຄຸມສະພາບແວດລ້ອມແລະ ຜົນທ່ືີຈະເກີດຂຶິ້ນໄດ້ (ເບິ່ືງ Galbraith, 1971:4043) ເພາະສະນັ້ິນ ລະບົບກິດຈະກາທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງບັນສັດທັງຫາຍໂດຍສະເພາະຢ່າງຍງືິ່ ບລິສດັ ຂະໜາດໃຫຍ່ຈຶື່ງຂ້ອນຂ້າງ ຈະປອດຈາກບັນຫາຄວາມປັນປ່ວນຂອງກົນໄກຕະຫາດ ການວາງແຜນຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ ລວມທັງ ລກັ ສະນະການຈັດອົງການຢ່າງຊັບຊ້ອນການຄວບຄຸມເທັກໂນໂລຢລີ ະດັບສູງ ແລະ ການມີທນຶ ຈານວນຫລາຍຢູ່ໃນ ມື ທາໃຫ້ບລິສັດເຫົ່ືານິ້ີມີອານາດໃນການຄວບຄຸມສັງຄົມສູງຫລາຍທັງນີິ້ຈະເຫັນໄດ້ຈາກການທື່ີບລິສັດຂະໜາດ ໃຫຍ່ທັງຫາຍສາມາດຄວບຄຸມລາຄາສິນຄ້າ ແລະ ຕົ້ິນທຶນໃນການຜະລິດເພາະບັນສັດເຫົ່ືານີ້ິຜູກຂາດການຜະລິດ ແລະ ການຊິ້ືປັດໄຈໃນການຜະລິດສິນຄ້າສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ແລ້ວ ຫືຈາກການຄອບງາຮູບແບບການບລິໂພກຂອງ ປະຊາຊົນໂດຍຜ່ານຂະບວນການໂຄດສະນາສິນຄາ້ ແລະ ການປະຊາສາພນັ ຢາ່ ງຕ່ືເນ່ືອງ ຫື ຈາກການທື່ີບນັ ສດັ ເຫົື່ານີິ້ ສາມາດລະດົມເງິນອອມ ແລະ ທຶນມາໃຊ້ໃນກິດຈະການຂອງຕົນລວມທງັ ການໃຊ້ກນົ ລະຍຸດຕ່າງໆ ໃນການຄວບ ຄຸມການເຄື່ອນໄຫວຂອງກາກອນ ເປັນຕົິ້ນແຕ່ອານາດທື່ີສາຄັນຢ່າງຍິ່ືງຂອງບັນດາບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ເຫົ່ືານີ້ິ ໜ້າ ຈະໄດ້ແກ່ການມອີ ດິ ທພິ ົນເໜອື ຄວາມຄດິ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕຂິ ອງຜູ້ຄົນໃນຊຸມຊນົ ແລະ ການມີອດິ ທິພົນຕ່ືການ ດາເນີນກິດຈະກາຕ່າງໆຂອງລັດ ນນິັ້ ເອງ (ເບິ່ງື Galbraith, 1973:86-87). ຢ່າງໃດກຕາມ ອານາດຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ແຕ່ລະແຫ່ງນ້ິັນຫາໄດ້ຕົກຢູ່ກັບບຸກຄົນແຕ່ລະຄົນທີື່ເປັນ ເຈົາິ້ ຂອງ ຫື ປະທານບລິສັດບືຫ່ າກແຕ່ຢກູ່ ັບກຸມ່ ຜູ້ຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານຊືຶ່ງ ທາ່ ນ ການເບດ (Galbraith) ຮຽກ ວ່າ ໂຄງສ້າງທາງເທັກນິກ (technostructure) ກຸ່ມຄົນທືີ່ເປັນໂຄງສ້າງທາງເທກັ ນິກຂອງບລິສັດໂດຍທົື່ວໄປຈະ ປະກອບດ້ວຍຜູ້ຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານເຊືັ່ນ ນັກວິທະຍາສາດ, ວິສາວະກອນຊ່າງເທັກນິກ ຜູ້ຮູ້ທາງດ້ານການຂາຍ ການໂຄສະນາສນິ ຄາ້ ແລະການຕະຫາດ ຜູ້ສັນທດັ ກລະນີດາ້ ນປະຊາສາພນັ , ນກັ ກດົ ຫມາຍ, ຜຈູ້ ດັ ການ, ຜບູ້ ລິຫານ ແລະ ອື່ນໆ ຄົນເຫົ່ືານີິ້ຈະເປັນຜູ້ກາໜົດແນວທາງດ້ານຕ່າງໆ ຂອງບລິສັດກ່າວອີກຢ່າງໜຶ່ືງກຄື ເປັນມັນສະຫມອງ ຂອງຫນ່ວຍທຸລະກິດແບບນີ້ິນັິ້ນເອງ (Galbraith, 1973:78) ທາມະຊາດຂອງບລິສັດເອງເປັນສາເຫດສາຄັນທ່ືີ ເຮັດໃຫອ້ ານາດຂອງບລິສັດຕົກຢູ່ກັບໂຄງສ້າງທາງເທັກນິກ ທງັ ນິີ້ເພາະສະພາບຂອງບລິສັດທື່ມີ ກີ ານຈັດອົງການຢ່າງ ຊັບຊ້ອນ ແລະ ເປັນຫນ່ວຍທຸລະກິດຂະໜາດໃຫຍ່ມີການໃຊ້ແລະພດັ ທະນາເທັກໂນໂລຢີໃນລະດັບສູງມີການໃຊ້ ອິດທິພົນເໜືອຊຸມຊນົ ໃນດ້ານເສດຖະກດິ ສັງຄົມ ແລະ ການເມືອງທາໃຫ້ບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຈາເປັນຕ້ອງພຶ່ືງພາ ອາໄສຜູ້ຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານທັງຫາຍຢ່າງຫີກລ້ຽງບ່ືໄດ້ ແລະ ຄົນເຫົ່ືານິີ້ຈະເປັນຜູ້ຕັດສິນໃຈຮ່ວມກນັ ວ່າບັນສດັ ເຫົື່ານັ້ິນຄວນຈະຍ່າງໄປໃນທິດທາງໃດຢ່າງ ໃນປັດເຈກຊົນທື່ີມີອານາດຕາມກົດຫມາຍໃນບລິສັດແຕ່ລະແຫ່ງເຊ່ນືັ ທິດສະດີເສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈບຸ ັນ 91 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ເຈິົາ້ ຂອງບລິສດັ , ປະທານ ແລະ ຫ້ນຸ ສ່ວນໃຫຍ່ເປນັ ຕົິ້ນເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີອານາດໃນການແຕ່ງຕັ້ິງ ແລະ ຖອດຖອນ ຜຊູ້ ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານທື່ີເປັນໂຄງສ້າງທາງເທັກນິກກຕາມ ແຕ່ອານາດໃນການຕັດສິນໃຈການດົ ນະໂຍບາຍຂອງບ ລສິ ັດຖກື ຈາກັດດ້ວຍການທ່ືີບືມ່ ີຄວາມຮູ້ຄວາມຊ່ຽວຊານໃນດາ້ ນຕ່າງໆ ຄນົ ເຫົືາ່ ນ້ິີຈ່ຶືງມກັ ຈະທາຕາມຂ້ິສະເໜີທື່ີຕັດ ສນິ ໃຈໂດຍໂຄງສາ້ ງທາງເທັກນິກ ດ້ວຍເຫດນີິ້ເອງ ທ່ານ ການເບດ (Galbraith) ຈຶືງ່ ຖືວາ່ ອານາດໃນການບັງຄັບ ຄວບຄມຸ ບລສິ ດັ (commanding power) ນິນ້ັ ແທ້ທື່ີຈິງແລ້ວຢູ່ທື່ີໂຄງສາ້ ງທາງເທັກນິກ. ເມື່ອຫັນມາພິຈາລະນາສະພາບຂອງລັດໃນພາວະແວດລ້ອມທື່ີລະບົບເສດຖະກດິ ຖືກຄອບງາດ້ວຍອິດທິ ພົນ ຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ໃນລະບົບການວາງແຜນ ຫື ຮຽກອີກຢ່າງໜຶື່ງວາ່ ລະບົບອຸດສາຫະກາ(industrial system) ກໄດ້ພບວ່າ ລດັ ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກບັ ລະບບົ ດືັ່ງກາ່ ວຢ່າງແຍກບ່ືອອກ ໃນບາງເລື່ອງທື່ີມຄີ ວາມກ່ຽວພັນ ກັນຢ່າງເດັນື່ ແຈ້ງ ບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຈະເປັນເໝືອນແຂື່ນຂາຂາ້ ງໜຶງື່ ຂອງລັດ ແລະ ໃນເລອ່ື ງສາຄັນບາງເລ່ືອງລັດ ກເປັນເໝືອນເຄື່ອງມຢື ່າງໜຶ່ງື ຂອງລະບົບອຸດສາຫະກາດັ່ືງກາ່ ວໄປເລີຍທີດຽວ(Galbraith, 1971:289) ຢ່າງໃດ ກດີຄວາມສາພັນກັນຢ່າງໃກ້ຊິດລະຫວ່າງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ກັບລັດ ໃນປັດຈຸບັນມີລັກສະນະສະເພາະທ່ືີແຕກ ຕາ່ ງໄປຈາກຄວາມສາພັນລະຫວ່າງບລິສັດກບັ ລັດໃນອະດີດ. ໃນອະດີດນນ້ິັ ລດັ ບ່ືໄດ້ມບີ ດົ ບາດດ້ານເສດຖະກິດໂດຍກົງມີຫນ້າທພືີ່ ຽງໃຫກ້ ານຄຸ້ມຄອງ ແລະ ຄິ້າປະກັນ ເສລີພາບໃນການປະກອບກິດຈະກາທາງເສດຖະກິດກາມະສິດໃນຊັບສິນ ແລະ ຄວາມຫມັ້ິນຄົງປອດໄພໃນຊີວິດ ໃຫແ້ ກ່ເອກຊນົ ສວ່ ນບລິສດັ ນ້ັິນມລີ ກັ ສະນະເປນັ ຫນ່ວຍທຸລະກິດ ຫື ຫນ່ວຍຜະລິດຂະໜາດບ່ືໃຫຍ່ຫາຍ ແລະ ມີ ເຈິາົ້ ຂອງຄວບຄຸມໂດຍກງົ ຄວາມສາພັນລະຫວ່າງສອງຝາ່ ຍຈະເປັນເລື່ອງຂອງຜົນປະໂຫຍດທ່ືີກ່ຽວຂອ້ ງກັບເງິນທອງ ຊງ່ືຶ ເຫນັ ໄດ້ແຈ້ງຂະນະດຽວກນັ ຝ່າຍບລິສດັ ກພະຍາຍາມສະແຫວງຫາປະໂຫຍດຈາກລດັ ໃນຮູບຂອງການຫາທາງໃຫ້ ລດັ ຫດຼຸ ພາສີ ຫື ໃຫອ້ ອກກດົ ຫມາຍພາສີຂາເຂາິ້ົ ກດີ ກນັ ຄູ່ແຂງ່ ຈາກຕ່າງປະເທດການສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫຍດຈາກ ອີກຝ່າຍໃຫ້ຫລາຍທີື່ສຸດ ແລະ ສູນເສຍໄປໃຫ້ນ້ອຍທີ່ືສຸດລັດກັບບລິສັດຈຶ່ືງຢູ່ໃນສະພາບທີື່ຄອຍຖ້າຄຸມເຊີງກັນຢູ່ ແລະ ບື່ໄວ້ວາງໃຈຊຶື່ງກັນ ແລະ ກນັ ໂດຍທື່ຝີ າ່ ຍລດັ ຢ້ານວາ່ ຝ່າຍບລິສັດຈະໃຊ້ອານາດທາງເສດຖະກິດເຂິົ້າມາຄວບ ຄຸມນະໂຍບາຍຂອງຕົນໂດຍການຊ້ິືຕົວນັກການເມືອງ ຂະນະທ່ືີຝ່າຍບລິສັດກຢ້ານວ່າ ລັດຈະເຂົ້ິາມາຄວບຄຸມ ເສດຖະກດິ ເສຍເອງໂດຍອາໄສອານາດທາງການເມືອງທື່ມີ ີຢູ່. ແຕ່ໃນກລະນີຂອງລະບົບທຶນນິຍົມທ່ືີພັດທະນາແລ້ວໃນປັດຈຸບັນ ລັດກັບບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ມີຄວາມ ສາພັນໃນລັກສະນະຖ້ອຍທີຖ້ອຍອາໄສຊຶ່ືງກັນ ແລະ ກັນດ້ວຍເຫດທ່ືີມີເປົ້ິາໝາຍຮ່ວມກັນລັດນັ້ິນມັກຈະທຸ້ມເທ ຄວາມສົນໃຈໄປໃນດ້ານສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດຄວາມຈະເລີນເຕີບໂຕທາງດ້ານເສດຖະກິດການ ຂະຫຍາຍຕົວດ້ານການສກຶ ສາ ແລະ ຄວາມກ້າວໜ້າທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ເທັກໂນໂລຢຊ່ືີ ຶງ່ື ກາຍເປນັ ເປິົ້າໝາຍຫັກ ຂອງຊາດ ໃນເວລາດຽວກັນ ສິື່ງເຫົື່ານິ້ີກເປັນຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ເປົ້ິາໝາຍຂອງກຸ່ມບຸກຄົນທ່ືີເປັນໂຄງສ້າງທາງ ເທັກນິກຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຄືກັນ (Calbraith, 197 1:301) ຄວາມຈະເລີນເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດນາ ໄປສູ່ຄວາມກ້າວໜ້າຄວາມມ່ືັງຄ່ັງື ແລະກຽດພູມິຂອງທັງຕົວບກຸ ຄົນ ແລະ ຕວົ ບລິສັດ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງການ ສຶກສາທາໃຫ້ບລິສັດໄດ້ຮັບແຮງງານທ່ືີມີຝີມືຫລາຍຂຶິ້ນ ແລະ ດີຂຶິ້ນການສົ່ືງເສີມດ້ານການວິໄຈທາງວິທະຍາສາດ ແລະ ເທັກໂນໂລຢໂີ ດຍລັດກເຮັດໃຫ້ບລິສັດໄດ້ປະໂຫຍດຈາກຜົນການວິໄຈໂດຍບ່ືຕ້ອງລົງທຶນຄ້ິົນຄວ້າເອງຂະນະ ດຽວກັນບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ທັງຫາຍກມີສ່ວນສາຄັນທ່ືີຜັກດັນໃຫ້ເກີດຄວາມຈະເລີນ ເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການພັດທະນາດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ເທັກໂນໂລຢີ່ືສະພາບເຊັ່ືນນິີ້ອາດຈະເກີດຂຶ້ິນເພາະບລິສັດຂະໜາດ ໃຫຍປ່ ບັ ເປິ້ົາໝາຍຕວົ ເອງໃຫ້ເຂ້ິາົ ກັບເປົິ້າໝາຍຂອງລັດ ຫື ອາດຈະເປັນເພາະລັດຜກັ ດນັ ເປ້ິາົ ໝາຍຂອງຊາດໃຫ້ສອດ ຄອ່ ງກບັ ເປ້າົິ ໝາຍຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຊື່ຶງຖກື ການົດຂນ້ິຶ ໂດຍໂຄງສ້າງທາງເທັກນກິ ຂອງບລິສັດເຫົື່ານ້ິັນກເປັນ ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບັນ 92 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວົງ

ໄດ້ຜົນທ່ືີຕາມມາກຄື ຫນ່ວຍງານຂອງລັດກັບບລິສັດກ່ຽວຂ້ອງກັນຢ່າງໃກ້ຊິດຫລາຍຈົນໃນບາງກລະນີບື່ອາດຈະ ແຍກອອກໄດ້ວ່າໂຄງການບາງຢ່າງເປັນຂອງລັດ ຫື ຂອງບລິສດັ ກັນແນ່ລກັ ສະນະຢ່າງນເ້ີິ ຮັດໃຫ້ແທບຈະບື່ເຫັນເສັິ້ນ ກັິ້ນຊາຍແດນລະຫວ່າງລັດກັບບລິສັດ ໃນກລະນີຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາຈະເຫັນໄດ້ແຈ້ງຈາກຄວາມສາພັນ ລະຫວ່າງກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດກບັ ບລສິ ັດຜະລິດອາວຸດ ແລະ ອາກາດເຮືອ່ ບນິ ທງັ ຫາຍເຖິງຈດຸ ນ້ິີແຕ່ລະຝ່າຍບ່ືວ່າ ຈະເປັນລັດ ຫື ບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຕ່າງກພຶ່ືງພາຊຶ່ືງກັນ ແລະ ກັນຄວາມສາພັນແບບນິ້ີເຮັດໃຫ້ບລິສັດຂະໜາດ ໃຫຍສ່ າມາດເຂິົ້າເຖິງຕົວເຈ້ິົາຫນ້າທ່ີື ແລະ ຫນ່ວຍງານຕາ່ ງໆຂອງລັດໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍທັງຍັງເຂ້ິົາໄປມີສ່ວນຮ່ວມໃນ ການການົດນະໂຍບາຍບາງຢ່າງຂອງລັດອີກດ້ວຍອິດທິພົນຂອງບັນສັດຂະໜາດໃຫຍ່ທື່ີມີຕ່ືລັດສ່ວນໃຫຍ່ຈະເກີດ ຈາກສະພາບຄວາມສາພນັ ເຊື່ັນນີິ້ ດງື່ັ ນນ້ິັ , ບລິສດັ ເຫົ່າື ນີ້ິຈືງ່ຶ ບ່ືຈາເປນັ ຕອ້ ງສະແດງບົດບາດທາງການເມືອງຢ່າງແຂງຂັນ ສ່ວນໃຫຍ່ມັກຈະວາງເສຍຫລາຍກວ່າ (Galbraith, 1971:307) ເພາະເຖິງຢ່າງໃດກຕາມສິ່ືງທື່ີບລິສັດທງັ ຫາຍ ຕ້ອງ ການຫືວາງເປ້ິົາໝາຍໄວກ້ ມັກຈະເປັນສງ່ືິ ທລ່ືີ ດັ ປາດຖະຫນາ ຫື ມີວດັ ຖຸປະສງົ ຢູ່ແລວ້ . ນອກຈາກຄວາມສາພັນຢ່າງໃກ້ຊິດທື່ີບັນສັດມີຢູ່ກັບຫນ່ວຍງານຂອງລັດແລ້ວ ອດິ ທິພນົ ຂອງບລິສັດທ່ືີມີຕື່ ລັດ ຍັງອາດຈະເກີດຈາກປັດໄຈອື່ນໆໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິື່ງການຈູງໃຈໂດຍຜ່ານການໂຄສະນາ ແລະ ການປະຊາ ສາພັນໃຫ້ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ເຊື່ອວາ່ ສື່ິງທ່ືີບລິສັດທາຢູ່ນັ້ິນ ເປນັ ປະໂຫຍດຕື່ຄົນທງັ ສັງຄົມຄວາມເຊື່ອຂອງຄົນໃນສັງຄົມ ທ່ືມີ ຕີ ່ືບລິສັດຈະທາໃຫ້ລັດຕ້ອງຮັບຟັງຄວາມຕອ້ ງການຂອງບັນສັດຢາ່ ງເອົາໃຈໃສ່ນອກຈາກນີິອ້ ິດທິພົນຂອງບລິສັດ ກອາດຈະມາຈາກການສະໜັບສະໜູນຂອງກາກອນໃນສະຫະພາບແຮງງານ ດ້ວຍເຫດທື່ີບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ ສາມາດຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການດ້ານຄ່າຈ້າງ ແລະ ດ້ານສະຫວັດດີິການໄດ້ຢາ່ ງ ເຕມັ ທສ່ືີ ະຫະພາບແຮງງານ ຈຶື່ງມກັ ຈະສະໜັບສະໜູນນະໂຍບາຍ ແລະ ຂ້ິຮຽກຮອ້ ງຂອງບລິສັດທື່ີຕົນສັງກັດຢູ່ ດງືັ່ ນນັ້ິ , ຂິ້ຮຽກຮ້ອງດ້ານຕ່າງໆ ຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ຈືຶ່ງມກັ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຈາກລັດຫລາຍ (ເບື່ງິ Calbraith, 1973-155-158). ຈາກທັດສະນະຂອງ ທ່ານ ການເບດ (Galbraith) ທື່ີໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ ຈະເຫັນໄດ້ວ່າລັດກັບບລິສັດຂະ ໜາດໃຫຍ່ມີຄວາມສາພັນກັນຢ່າງໃກ້ຊິດໃນລັກສະນະຖ້ອຍທີຖ້ອຍອາໄສກັນທັງນ້ິີກດ້ວຍເຫດຜົນທື່ີວ່າທັງສອງ ຝ່າຍມີເປົິ້າໝາຍຢ່າງດຽວກັນ ແລະ ການບັນລຸເປົ້ິາໝາຍເຫົ່ືານັິ້ນໄດ້ຕ່າງກຕ້ອງອາໄສເພ້ິງພາເຊິ່ືງກັນ ແລະ ກັນ ບົດ ບາດ ແລະ ອິດທິພົນຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ດັື່ງກ່າວນັ້ິນ ເປັນຜົນໂດຍກົງມາຈາກວິວັດນການຂອງລະບົບທຶນ ນິຍົມໃນ ດ້ານເທັກໂນໂລຢີ ແລະ ດ້ານການຈັດອົງການຊື່ຶງເຮັດໃຫ້ບລິສັດໃນລະບົບການວາງແຜນພັດນາລິ້າໜ້າ ຫນ່ວຍທຸລະກິດໃນລະບົບຕະຫາດຈົນກາຍເປັນອົງກອນທ່ືີມີອານາດສູງທັງໃນດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການເມືອງ ຢ່າງໃດກດີວິວັດທະນາການດັື່ງກ່າວຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ໄດ້ກ່ືໃຫ້ເກດີ ໂດຍສ້າງອານາດໃໝຂ່ ຶ້ິນມາໃນບລິສດັ ແທນທີື່ ເຈ້ິົາຂອງ ຫື ຜຖູ້ ືຫຸນ້ ນ້ນິັ ຄື ກມຸ່ ບກຸ ຄນົ ຜູ້ຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານທ່ືີຮຽກວ່າ ໂຄງສາ້ ງທາງເທັກນິກ ຊືຶ່ງທ່ານ ການເບດ( Galbraith) ເຫັນວ່າ ເປັນຜູ້ມີອານາດໃນການຕດັ ສິນໃຈການົດແນວທາງການດາເນີນງານຂອງບລິສັດ ຢາ່ ງແທຈ້ ິງ. 2. ລັດກັບນກັ ທຸລະກດິ ໃນລະບບົ ຕະຫາດ: ທັດສະນະຂອງທ່ານ ລິນບລອມ ເຖິງແມ່ນວ່າງານຂຽນທາງດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງຂອງ ທ່ານ ລິນບລອມ (Lindblom ) ຈະເລືີ່ມ ປະກົດຕັ້ິງແຕ່ປີ1950 ໂດຍສະເພາະໃນງານຊື່ Politics, Economics and Welfare ຊຶ່ືງທ່ານຂຽນຮ່ວມກບັ ທ່ານ ດອລ (Dall) ແຕ່ງານອັນນີິ້ມຸ້ງພັດທະນາທິດສະດີກ່ຽວກັບຂະບວນການເສດຖະກິດການເມືອງໂດຍອາໄສ ແນວຄວາມຄິດຂອງເສດຖະສາດກະແສຫັກເປັນສາຄັນບື່ໄດ້ສະເໜີແນວວິເຄາະປະກົດການທາງເສດຖະກິດການ ເມືອງຢ່າງເປັນຮູບທາໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ືງ ໃນປະເດັນກ່ຽວກັບຄວາມສາພັນລະຫວ່າງລັດກັບລະບົບເສດຖະກິດ ຢາ່ ງໃດກຕາມ Lindblom ໄດສ້ ະເໜີຜນົ ງານໃນປະເດັນດ່ັືງກ່າວໄວ້ຢ່າງເປັນລະບົບໃນງານຂຽນຊື່ Politics and ທດິ ສະດເີ ສດຖະກິດການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈຸບັນ 93 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ

Markets (1977) ກ່າວໂດຍທົື່ວໄປງານຂອງ Lindblom ເນືິ້ອໃນນອກຈາກຈະເປັນການສຶກສາເຖິງຄວາມ ສາພັນລະຫວາ່ ງລັດຖະບານກັບລະບົບຕະຫາດຍັງມຸ້ງສກຶ ສາປຽບທຽບດ້ານເສດຖະກິດການເມືອງລະຫວ່າງລະບົບ ຕະຫາດກບັ ລະບບົ ເສດຖະກິດອນ່ື ໆໂດຍສະເພາະລະບົບຄອມມູນິດອກີ ດ້ວຍ. ໃນທັດສະນະຂອງ ທ່ານ ລິນບລອມ (Lindblom )ນັ້ິນ ລັດຖະບານກັບນັກທຸລະກິດໃຫຍ່ມີຄວາມ ສາພັນແລະ ເພ່ືິງພາກັນຢາ່ ງໃກ້ຊິດແຕ່ຄວາມສາພັນດື່ັງກ່າວຫາໄດ້ຢູ່ເທິງຖານະທເ່ືີ ທື່ົາທຽມກັນບ່ືສ່ວນໃຫຍ່ຝ່າຍນັກ ທຸລະກິດມັກຈະມີອິດທິພົນຄອບງານະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ ແລະ ມີອານາດຕ່ືຮອງໃນປະເດັນຕ່າງໆສູງກວ່າ ລັດຖະບານສາເຫດຫັກທື່ີເຮັດໃຫ້ນັກທຸລະກິດມີອານາດຄອບງາລັດຖະບານໄດ້ ກຄື ຕົວສະຖານະຂອງນັກທຸລະ ກິດເອງຊຶື່ງຢູ່ໃນຕາແໜ່ງທື່ີມີອະພິສິດ (privileged position) ໃນສັງຄົມຕາເວັນຕົກທື່ີມີລະບອບການປົກຄອງ ແບບປະຊາທປິ ະໄຕຊ່ືງຶ Lindblom ຮຽກວ່າ ການປກົ ຄອງໂດຍຄນົ ໝູ່ຫລາຍ (Polyarchy) ຂະນະດຽວກັນກມີ ເສດຖະກດິ ເປນັ ລະບົບຕະຫາດ. ປະເດນັ ສາຄັນທ່ືີໜ້າຈະພຈິ າລະນາໃນທື່ີນີິ້ ຄື ເປັນຫຍັງນັກທລຸ ະກດິ ໃນສງັ ຄມົ ປະຊາທິປະໄຕທຶນນິຍົມ ຈ່ືຶງ ຢ່ໃູ ນຖານະຂອງອະພິສິດຊົນ ແລະ ນັກທລຸ ະກິດເຫ່າືົ ນນ້ິັ ມີອະພສິ ິດໃນແງ່ໃດ ຫື ສະແດງອະພິສິດຂອງຕົນອອກມາ ແນວໃດດ້ວຍໃນປະເດັນທາອິດນັ້ິນ Lindblom (1977:170-175) ຊິ້ີໃຫ້ເຫັນວ່າບັນດານັກທຸລະກິດ ແລະ ຜູ້ ບລິຫານບັນສດັ ຂະໜາດໃຫຍ່ຢໃູ່ ນຖານະທື່ີມີອະພສິ ິດໃນສັງຄມົ ໄດ້ກເພາະຫນາ້ ທື່ີສ່ວນລວມຊຶ່ືງຢູ່ໃນຄວາມຮັບຜິດ ຊອບຂອງລັດຖະບານ ເຊັນ ການມີວຽກເຮດັ ງານທາຂອງປະຊາຊົນສະຖຽນລະພາບທາງເສດຖະກິດ ແລະ ຄວາມ ຈະເລນີ ເຕບີ ໂຕຂອງລາຍໄດ້ຂອງປະຊາຊົນເປັນຕົິ້ນຈະບັນລຸເປ້ິາົ ໝາຍໄດ້ຫລາຍນ້ອຍເທ່ົາໃດນິັ້ນຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມ ຂອງທຸລະກິດເອກຊົນເປັນສ່ວນໃຫຍ່ໂດຍທົື່ວໄປລັດຖະບານເອງບ່ືຢູໃ່ ນຖານະທື່ີທາຫຍັງໄດ້ເທ່ົືາໃດທງັ ນິ້ີເພາະໃນ ລະບົບຕະຫຼາດ ຫື ລະບົບທ້ນນິຍົມນັ້ິນຜູ້ບລິຫານບລ້ ິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ທັງຫາຍເປັນຜູ້ຕັດສິນໃຈການດແນວທາງ ໃນປະເດັນຕາ່ ງໆ ທືີ່ມຜີ ນົ ກະທົບຕື່ຄວາມເປັນຢູ່ຂອງຄົນໃນສັງຄມົ ເຊັືນ່ ເທກ້ັ ໂນໂລຢີໃນດ້ານອຸດສາຫະກາຮູບແບບ ການຈດັ ລະບຽບໃນການທາງານແຫ່ືງທື່ຕີ ້ິັງໂຮງງານອດຸ ສາຫະກາໂຄງສ້າງຂອງຕະຫຼາດລະດບັ ຂອງການລງົ ທ້ນ ແລະ ການຈ້າງງານ ແລະ ອື່ນໆການຕດັ ສິນໃຈໃນເລື່ອງເຫົາື່ ນ້ິີມຜີ ້ນກະທາໃຫ້ຜົນງານທາງດາ້ ນເສດຖະກິດ (economic performances) ຂອງລັດຖະບານດຂີ ນິ້ຶ ຫື້ບ່ົດີລົງກໄດ້ຊງ່ຶື ຈະມີຜົນຕື່ຄວາມຊອບທາ ແລະ ສະຖຽນລະພາບທາງ ການເມືອງຂອງລັດຖະບານໂດຍກົງໃນເມື່ອຄວາມສາເລັດຫື ລ້ິມົ ເລວຂອງລັດຖະບານໃນເລ່ືອງຕ່າງໆ ບື່ວ່າຈະເປັນ ການສາ້ ງງານການຖຮື ກັ ສາລະດັບລາຄາການຈັດຫາສິນຄ້າອຸປະໂພກ ຫື ບລໂິ ພກໃຫພ້ ຽງພກັບຄວາມຕອ້ ງການຂອງ ປະຊາຊົນ ຫື ຄວາມເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຖືກການົດໂດຍນັກທຸລະກິດໃຫຍ່ໆແລ້ວ ຈຶື່ງບື່ແມ່ນເລື່ອງແປກທ່ືີ ລັດຖະບານຕ້ອງເກງໃຈ ແລະ ຄອຍຖາ້ ເອົາອກົ ເອາົ ໃຈບັນດາຜູ້ບລິຫານຂອງບລິສັດຂະໜາດໃຫຍ່ທັງຫາຍຢູ່ສະເໝີ ເພາະຄວາມຢູ່ລອດທາງການເມືອງຂອງລັດຖະບານ ສ່ວນຫນືງຶ່ ຢູ່ໃນເອິ້ືອມມືຂອງບກຸ ຄົນເຫົ່ືານິ້ັນ ຜົນທ່ືີຕາມມາກຄື ລດັ ຖະບານຈະພະຍາຍາມຄອຍຖາ້ ເບິື່ງແຍງຊ່ວຍເຫືອກິດຈະການຕາ່ ງໆຂອງທຸລະກິດເອກະຊົນໃຫ້ດາເນີນໄປດ້ວຍ ດີ ແລະ ພອ້ ມສະເໝທີ ່ືຈີ ະຕອບສະຫນອງຄວາມຕອ້ ງການດ້ານຕ່າງໆ ຂອງນກັ ທລຸ ະກດິ ຫາກຢູ່ໃນວິໄສທື່ີຈະກະທາ ໄດ້ ເຊນືັ່ ການຈດັ ຫາ ແລະ ໃຫ້ບລກິ ານດ້ານໂຄງສາ້ ງພິື້ນຖານການຫຼຸດ ຫື ຍກເວ້ິັນພາສອີ າກອນບາງຢາ່ ງການໃຫ້ຫັກ ປະກນັ ຄມຸ້ ຄອງຜນົ ປະໂຫຍດ ແລະ ອື່ນໆ ເພາະສະນ້ັນິ ໃນສາຍຕາຂອງລັດຖະບານ ຫື ເຈ້ິາົ ຫນ້າທີ່ືຂອງລັດນັກທຸລະ ກດິ ໃຫຍໆ່ ທັງຫາຍຈຶ່ືງເປນັ ບກຸ ົູນສາຄັນ ແລະ ຄວນມອີ ະພິສິດໃນການຕິດຕື່ກັບລັດເໜອື ບຸກຄົນ ຫື ສະຖາບັນອື່ນໆ ໂດຍທວ່ືົ ໄປ ນອກເໜອື ໄປຈາກການໄດ້ຮັບການເອາົ ໃຈໃສ່ ແລະ ຕອບສະຫນອງຄວາມຕ້ອງການຈາກລັດຖະບານ ເປັນຢ່າງດີແລ້ວ ໃນຫາຍກລະນີ ນັກທຸລະກິດໃຫຍ່ໆມັກຈະມີສ່ວນຮ່ວມໃນການພິຈາລະນາການົດນະໂຍບາຍ ຕ່າງໆຂອງລັດ ອີກດ້ວຍທັງນີິ້ກໂດຍການໄດ້ຮັບເຊີນໃຫ້ເຂົ້ິາຮ່ວມເປັນກາມະການໃນຫນ່ວຍງານບາງຢ່າງຂອງລັດ ທິດສະດເີ ສດຖະກດິ ການເມືອງໃນຍກຸ ປັດຈບຸ ັນ 94 ແປໂດຍ ປຕ ພລູ ໄິ ຊ ດວງມກິ ສະວງົ