ວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ປ. 2 (SEG2 TG)

45ຕາຕະລາງອີກອັນໜຶ່ງຕິດໄວ້ກະດານ ເພື່ອສະຫຼຸບກິດຈະກ�ານີ້ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນລາຍງານແຕ່ລະອັນ ແລ້ວຄູ ຈົດບັນທຶກໄວ້. ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູຮ່ວມນັກຮຽນສະຫຼຸບກ່ຽວໜ້າທີ່ຂອງລີ້ນ ແລະ ດັງ ດ້ວຍການແຕ້ມເປັນແຜນວາດຊ່ວຍຈື່ ພ້ອມທັງແນະນາ �ໃຫ້ນັກຮຽນຈົດບັນທຶກໃສ່ປຶ້ມຂອງເຂົາເຈົ້າເອງ, ຖ້າຈຸດໃດຍັງບ່ເຂົ້າໃຈ ຄູຄວນຊີ້ແຈ້ງອີກຕື່ມ.�ລີ້ນມີໜ້າທີ່ຊ່ວຍໃນການເວົ້າໃຫ້ຊັດເຈນຊີມ/ຮັບລົດຊາດອາຫານຜັນສຽງດັງມີໜ້າທີ່ຫາຍໃຈເຂົ້າ/ອອກດົມກິ່ນຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (2 ນາທີ)1) ຄູຖາມຄືນໃນຊ່ວໂມງທີ 1 ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຫຍັງແດ່? ົ2) ຄູກ່າວວ່າ: ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບໜ້າທ່ຂອງດັງ ແລະ ລ້ນ. ດັງແມ່ນໃຊ້ໄວ້ຫາຍໃຈ, ດົມກ່ນ, ລ້ນແມ່ນໃຊ້ໄວ້ ີີິີຜັນສຽງ, ຊີມລົດຊາດອາຫານ ແລະ ຍ້ອາຫານໃນຊ່ອງປາກ. ູ3) ຕ່ໄປນີ້ ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບການຮັກສາປາກ ແລະ ດັງ. �ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (25 ນາທີ)4. ສົນທະນາການຮັກສາປາກ 1) ຄູແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບໃນປ້ມແບບຮຽນຫົວຂ້ທີ 2.�ຶ�2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ໃນປາກມີຫຍັງແດ່? (ແຂ້ວ, ລີ້ນ).- ປາກມີກິ່ນເໝັນ ພວກນ້ອງມັກບ່? ຍ້ອນຫຍັງບ່ມັກ? ��- ຢາກໃຫ້ປາກບ�່ມີກິ່ນ ພວກເຮົາຄວນເຮັດແນວໃດ? (ຖູແຂ້ວ). ໃນຂັ້ນ ປ. 1 ບົດທີ 8 ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນແລ້ວ ຂັ້ນຕອນຂອງການຖູແຂ້ວແມ່ນບ່? �- ໃຜແດ່ສາມາດບອກໄດ້ ໃຫ້ເວົ້າຫຍ້ໆໃຫ້ໝູ່ຟັງແດ່ (ບີບຢາຖູແຂ້ວໃສ່ແປງຖູແຂ້ວ ແລ້ວກ�ຖູແຂ້ວດ້ານເທິງ, �ດ້ານລຸ່ມ, ດ້ານໃນແຂ້ວໃຫ້ທົ່ວ ແລ້ວກບ້ວນປາກດ້ວຍນ້າສະອາດ). ��3) ຄູແຕ້ມຕາຕະລາງໃສ່ກະດານ ສ�າຫຼວດການຖູແຂ້ວ ແລະ ບ່ຖູແຂ້ວຂອງນັກຮຽນໃນຫ້ອງ.� ໔໕

46ລ/ດລາຍການ/ນັກຮຽນຈຳນວນ1ບ່ຖູແຂ້ວ�2ຖູແຂ້ວ 1 ຄັ້ງ (ເຊົ້າ)3ຖູແຂ້ວ 2 ຄັ້ງ (ເຊົ້າ-ແລງ)4ຖູແຂ້ວ 3 ຄັ້ງ (ເຊົ້າ-ສວາຍ-ແລງ)4) ຜົນການສ�າຫຼວດ: ໃຫ້ຄູນັບຈ�ານວນຕົວເລກນັກຮຽນໃນຫ້ອງມີໃຜບ�່ຖູແຂ້ວ ແລະ ຖູແຂ້ວມີຈັກຄົນ? 5) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູແນະນາຕັກເຕືອນຜົນດີຂອງການຖູແຂ້ວ ແລະ ຜົນຮ້າຍຂອງການບ່ຖູແຂ້ວ.��- ຜ້ບ�່ມັກຖູແຂ້ວຈະພາໃຫ້ເຈັບແຂ້ວເລື້ອຍໆ, ປາກມີກິ່ນເໝັນ ແມ່ນຍ້ອນອາຫານທີ່ກິນເຂົ້າໄປຕິດຢູ່ນ�າແຂ້ວ, ູເຫືອກ, ເປັນສິ່ງເສດເຫຼືອ ແລ້ວກາຍເປັນຄາບຫີນປູນຄ້າງຢູ່ຕາມຫວ່າງແຂ້ວ ເຮັດໃຫ້ເປັນແຂ້ວແມງ.- ເມື່ອແຂ້ວຕິດເຊື້ອພະຍາດ, ເປັນແຂ້ວແມງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາເຈັບແຂ້ວ, ຫຍ້າອາຫານກບ່ໄດ້ ແລະ ເວລາເວົ້າ ���ບ�່ຊັດເຈນ.- ການຮັກສາປາກແມ່ນຖູແຂ້ວຫຼັງກິນອາຫານ, ບ່ກິນອາຫານຮ້ອນ ແລະ ບ�່ກິນຂອງຫວານ ແລະ ອະນາໄມ �ລີ້ນໃຫ້ສະອາດ. 5. ສົນທະນາການຮັກສາດັງ 1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນບອກກ່ນທ່ເຂົາເຈ້າມັກ ແລະ ບ່ມັກ (ກ່ນຫອມ, ກ່ນຂິວ, ເໝັນ, ຂິວຄວັນ, ກ່ນເໝັນຈາກກອງຂ້ເຫຍ້ອ ິີົ�ິິິີືແລະ ອ່ນໆ).ື2) ຄູຈົດໃສ່ກະດານ ກິ່ນທີ່ນັກຮຽນມັກ ແລະ ບ່ມັກ ໂດຍການຂີດເສັ້ນແບ່ງກະດານອອກເປັນ 2 ສ່ວນດັ່ງນີ້ �ກິ່ນທີ່ມັກ ກິ່ນທີ່ບໍ່ມັກ Ð3) ຄູຕັ້ງຄາຖາມສົນທະນາກັບນັກຮຽນ: �- ເພ່ອຫີກເວັ້ນອັນຕະລາຍທ່ຈະເກີດຂ້ນກັບດັງ ເຮົາບ�່ຄວນເຮັດ ືຼີຶຫຍັງ? (ບ�່ໃຊ້ຂອງແຂງແຍ່ຮູດັງ, ບ�່ເອົາແກ່ນໝາກໄມ້ ຫຼື ນິ້ວມື ແຍ່ເຂົ້າດັງ, ບ�່ສັ່ງຂີ້ມູກແຮງ).- ຖ້າເອົາມືເປື້ອນ (ມືບ່ສະອາດ) ຄວັດດັງຈະເປັນແນວໃດ? (ແມ່�ພະຍາດອາດເຂົ້າໄປສູ່ຮ່າງກາຍຜ່ານທາງດັງ).- ເຮົາຈະທ�າຄວາມສະອາດດັງຢ່າງຖືກຕ້ອງແນວໃດ? (ເວລາດັງເປື້ອນ ແລະ ເວລາອາບນ�້າ ຄວນເຊັດດັງດ້ວຍ ຜ້າອ່ອນນຸ້ມ).- ເມື່ອເຮົາໄດ້ຮັບກິ່ນບ່ດີ, ເໝັນ ແລະ ຂີ້ຝຸ່ນຈະເຮັດແນວໃດ? (ໃຊ້ຜ້າສະອາດປົກດັງ, ບ່ຄວນຢູ່ສະຖານທີ່ເຫຼົ່າ ��ນັ້ນດົນ ແລະ ບ�່ເຂົ້າໃກ້).ຄົນ1086420321ຄັ້ງການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນການຕອບຄາຖາມ ແລະ ຄວາມ �ສົນໃຈ, ຊ່ວຍຊຸກຍູ້ຜູ້ທີ່ຍັງບ�່ທັນ ເຂົ້າໃຈ. ໔໖ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

47- ເມື່ອເຮົາເປັນຫວັດ ຫຼື ເຈັບດັງ/ເປັນພະຍາດອື່ນໆ ເຮົາຄວນຈະເຮັດແນວໃດ? (ບອກພ�່ແມ່, ໄປໂຮງໝໃຫ້ �ທ່ານໝປິ່ນປົວ).�4) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: ດັງໃຊ້ໄວ້ຫາຍໃຈ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາ ໄດ້ຮູ້ກິ່ນຕ່າງໆ, ເວລາດັງເປື້ອນ ແລະ ເວລາອາບນ້າຄວນເຊັດດັງ �ດ້ວຍຜ້າອ່ອນນຸ້ມທຸກຄັ້ງ, ບ່ໃຊ້ວັດຖຸ ຫຼື ຂອງແຂງແຍ່ຮູດັງ, ບ່ເອົາ ��ແກ່ນໝາກໄມ້ ຫຼື ນິ້ວມື ແຍ່ເຂົ້າດັງ ແລະ ບ່ສັ່ງຂີ້ມູກແຮງ. �ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)1) ຄູແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນເປີດປຶ້ມແບບຮຽນບົດທີ 7 ຫົວຂ້ທີ 4 (ຈັບຄູ່ຄ�າສັບກັບຄາສັບ (ຫຼື ຮູບພາບ)) ໂດຍ���ໃຫ້ນັກຮຽນອ່ານກ່ອນ ເພື່ອສັງເກດເບິ່ງວ່າເຂົາເຈົ້າອ່ານໄດ້ບ�່ ແລະ ຮູ້ຄວາມໝາຍຂອງຄາສັບບ່? ຖ້ານັກຮຽນ ��ບ່ເຂົ້າໃຈ ຄູຂຽນຄາສັບເຫຼົ່ານັ້ນໃສ່ກະດານ ນາພານັກຮຽນອ່ານເທື່ອລະຄ�າສັບ ເຊັ່ນ: “ກິ່ນ, ຟັງ, ສ�າຜັດ, ຊີມ, ���ເຫັນ” ແລະ “ ຜິວໜັງ, ຕາ, ດັງ, ຫູ, ລີ້ນ”.2) ແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ ໃຊ້ນ້ວມືທັງສອງຂ້າງຊ້ພ້ອມກັນໃສ່ຄາສັບເຫ່ານ້ນໃຫ້ຖືກຕ້ອງກັບໜ້າທ່ຂອງແຕ່ລະ �ິີ�ຼ ົັີອະໄວຍະວະ.ຕົວຢ່າງ: “ຕາ” ຄູ່ກັບ “ເຫັນ” ຍ້ອນວ່າ ພວກເຮົາເຫັນວັດຖຸ ແລະ ສິ່ງຕ່າງໆຢູ່ອ້ອມຕົວເຮົາແມ່ນໃຊ້ຕາ. 3) ເລີ່ມວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນັກຮຽນໄປພ້ອມ ໂດຍນາໃຊ້ເກນການ �ໃຫ້ຄະແນນ.4) ໃຫ້ນັກຮຽນຕາງໜ້າກ່ມລາຍງານຜົນຈັບຄ່ຄາສັບເຫ່ານ້ນ. ຄູບັນທຶກຸູ�ຼ ົັພ້ອມທັງຂີດເຊ່ອມຕ່ຄາສັບເຫ່ານ້ນຢ່ກະດານ ໃຫ້ທຸກຄົນເຫັນພ້ອມກັນ ື��ຼ ົັູເຊັ່ນ: ກິ່ນ ຄູ່ກັບ ດັງ, ຟັງ-ຫູ, ສ�າຜັດ-ຜິວໜັງ, ຊີມ-ລີ້ນ, ເຫັນ-ຕາ. ຂັ້ນສະຫຼຸບ (3 ນາທີ)ຄູສະຫຼຸບຫຍ້ ພ້ອມທັງແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນຈົດບັນທຶກ: ໃນປາກມີແຂ້ວ ແລະ ລີ້ນ, ແຂ້ວເຮັດໜ້າທີ່ຫຍ�້າອາຫານ��ໃຫ້ແຫຼກກ່ອນລົງສູ່ກະເພາະອາຫານ. ລີ້ນມີໜ້າທີ່ຮັບລົດຊາດຂອງອາຫານ, ຊ່ວຍຍູ້ອາຫານໃຫ້ໄດ້ຮັບການຫຍ້າຢ່າງ �ທົ່ວເຖິງ, ຊ່ວຍໃນການເວົ້າໃຫ້ຊັດເຈນ. ດັງໃຊ້ໄວ້ຫາຍໃຈ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາຮັບຮູ້ກິ່ນຕ່າງໆ.ການຮັກສາປາກ ແລະ ລີ້ນ ແມ່ນຖູແຂ້ວຫຼັງກິນອາຫານ ແລະ ບ່ກິນອາຫານຮ້ອນ, ເຜັດ/ເຄັມເກີນໄປ. ການ �ຮັກສາດັງແມ່ນບ່ສັ່ງຂີ້ມູກແຮງ ແລະ ໃຊ້ຜ້າປົກດັງປ້ອງກັນຂີ້ຝຸ່ນ ແລະ ກິ່ນເໝັນ/ຂິວ ເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ. �ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜ່ົາ: ໃຫ້ຄູອະທິບາຍຄາສັບ (ກິ່ນ, ຟັງ, ສາຜັດ, ຊີມ, ເຫັນ, ຜິວໜັງ, ຕາ, ດັງ, ຫູ, ລີ້ນ) ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ ��ແລະ ເວົ້າຄືນຫຼາຍເທື່ອ. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ- ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນຜູ້ຍັງບ່ເຂົ້າໃຈ.�- ເລ່ມປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນ�າີ ໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນ�າໃຊ້ເກນ ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນທີ່ຍັງບ່ໄດ້ປະເມີນ.� ໔໗

48ບົດທີ 8 ຫູ ແລະ ຕາເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກຊື່, ໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສ�າຄັນຂອງຫູ ແລະ ຕາ.2. ບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກາໄດ້ສ�າເລັດ.��2. ນ�າໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາ.3ບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ.2ບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາໄດ້ແຕ່ໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອຈາກຄູ.1ບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ຫຼື ຕາໄດ້ 1 ຢ່່າງ.0ບອກການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາບ�່ໄດ້ຈັກຢ່່າງ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຫູມີໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສ�າຄັນຊ່ວຍໃນການໄດ້ຍິນສຽງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ສຽງລົມກັນ, ສຽງສັດຮ້ອງ ແລະ ສຽງວັດຖຸ ອື່ນໆ. ສະນັ້ນ, ເຮົາຄວນຮັກສາຫູ, ຫຼີກເວັ້ນຈາກສິ່ງຕ່າງໆທີ່ເປັນອັນຕະລາຍຕ່ຫູ ເຊັ່ນ: ບ�່ຢູ່ໃກ້ສຽງທີ່ດັງແຮງ, �ບ�່ໃຫ້ແມງໄມ້ເຂົ້າຫູ ແລະ ບ�່ໃຫ້ນ�້າເຂົ້າຫູ, ບ່ເອົາໄມ້ແຍ່ຫູ.�2. ຕາມີໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສາຄັນຊ່ວຍໃນການເບິ່ງເຫັນວັດຖຸສິ່ງຂອງຕ່າງໆ, ຮູບຮ່າງ, ສີຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການອ່ານ�ໜັງສື, ເບິ່ງກະດານ, ເບິ່ງໂທລະທັດ, ເດີນທາງ ແລະ ອື່ນໆ. ສະນັ້ນ, ເຮົາຄວນຮັກສາຕາ ຄື: ບ�່ເອົາມືສີຕາ, ໃນ ເວລາທ່ຂ້ຝ່ນ ຫື ແມງໄມ້ເຂ້າຕາໃຫ້ມືນຕາໃສ່ນາສະອາດ, ບ�່ຄວນເບ່ງແສງເຫ້ອມ ຫື ແສງດວງອາທິດໂດຍກົງ; ີີຸຼົ� ້ິຼືຼອ່ານໜັງສືຢູ່ບ່ອນທີ່ມີແສງສະຫວ່າງພຽງພ� ແລະ ບ່ນັ່ງເບິ່ງໂທລະທັດໃກ້.�IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ໂປສະເຕີກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍຄົນ (ຖ້າມີ).V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບຫູ ແລະ ຕາ 1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 2 ຄົນ (ຍິງ 1, ຊາຍ 1) ຂຶ້ນມາຢູ່ໜ້າກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆສັງເກດ.- ຄູເອົາມືຊີ້ໃສ່ຫູ ພ້ອມຖາມນັກຮຽນວ່າ: ອັນນີ້ແມ່ນຫຍັງ?- ຄູເອົາມືຊີ້ໃສ່ຕາ ພ້ອມຖາມນັກຮຽນວ່າ: ອັນນີ້ແມ່ນຫຍັງ? (ລະວັງຢ່າໃຫ້ມືຖືກຕາ) ໔໘ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

492) ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບ.- ນັກຮຽນຮູ້ບ່ວ່າ ຫູ ແລະ ຕາຂອງເຮົາມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ? ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນ ຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈ �ຂອງເຂົາເຈົ້າ.3) ຄູສະເໜີວ່າ ໃນບົດຮຽນນີ້ພວກນ້ອງຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຫູ ແລະ ຕາ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມ ກ່ຽວກັບໜ້າທີ່, ຄວາມສໍາຄັນຂອງຫູ ແລະ ຕາ1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 3-4 ຄົນ.2) ຄູຕົບມື 3 ບາດ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນັກຮຽນໄດ້ຍິນສຽງຕົບມືຈັກບາດ? ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມຕົວຈິງທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດຍິນ.3) ຄູແຕ້ມຮູບຫູ ແລະ ຕາໃສ່ກະດານ.4) ໃຫ້ນັກຮຽນທຸກຄົນງຽບ ພ້ອມຫຼັບຕາ ແລະ ຕັ້ງໃຈຟັງສຽງຕ່າງໆ.5) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ນັກຮຽນໄດ້ຍິນສຽງຫຍັງແດ່?6) ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-5 ຄົນຕອບ ແລະ ຄູຂຽນຄາຕອບໃສ່ກະດານ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ ນອກຈາກນີ້ �ຍັງມີຜູ້ໃດໄດ້ຍິນສຽງຫຍັງອີກບ່? (ຖ້າມີຄູຕ້ອງຂຽນໃສ່ກະດານ).�7) ຫັງຈາກນ້ນແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມສັງເກດ, ສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ ແລະ ໄຈ້ແຍກຮູບພາບ ຼັ�ຸຸກ່ຽວກັບໜ້າທີ່, ຄວາມສ�າຄັນຂອງຫູ ແລະ ຕາ ໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂ້ທີ 2 ຕາມຄ�າຖາມລຸ່ມນີ້:�- ຮູບໃດແມ່ນໜ້າທ່ຂອງຫູ?ີ- ຮູບໃດແມ່ນໜ້າທີ່ຂອງຕາ? 8) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຕອບ ໂດຍການຊີ້ໃສ່ແຕ່ລະຮູບ.9) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນຄາຕອບ �ໃສ່ກະດານ:- ໜ້າທ່ຂອງຫູມີຮູບພາບ: ກ, ຄ, ຈ, ດ.ີ- ໜ້າທີ່ຂອງຕາມີຮູບພາບ: ຂ, ງ, ສ, ຊ10) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: - ຫູມີໜ້າທ່ ແລະ ຄວາມສາຄັນຊ່ວຍໃນການໄດ້ຍິນສຽງຕ່າງໆ ເຊ່ນ: ລົມໂທລະສັບ, ຟັງພ່ແມ່ບອກສອນ, ຟັງຄ ີ�ັ�ູອະທິບາຍບົດຮຽນ ແລະ ອນໆ.ື ່- ຕາມີໜ້າທ່ ແລະ ຄວາມສາຄັນຊ່ວຍໃນການເບ່ງເຫັນວັດຖຸສ່ງຂອງ, ຮູບຮ່າງ, ສີຕ່າງໆ ເຊ່ນ: ການອ່ານໜັງສື, ີ�ິິັເບິ່ງກະດານ, ເບິ່ງໂທລະທັດ, ເດີນທາງ ແລະ ອື່ນໆ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)2. ສະແດງບົດບາດສົມມຸດຫູໜວກ ແລະ ຕາບອດ1) ຄູແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນຄົ້ນຄວ້າຕາມກຸ່ມເກົ່າ. ແຕ່ລະກຸ່ມໃຫ້ມີອາສາສະໝັກ 3 ຄົນ ຄື: ຜູ້ທີ 1 ສະແດງເປັນຄົນ ຕາບອດ ໂດຍການເອົາແພມັດຕາ, ຜູ້ທີ 2 ສະແດງເປັນຄົນຫູໜວກ ໂດຍການເອົາຝາມືອັດຫູທັງ 2 ເບື້ອງ ແລະ ຜູ້ທີ 3 ສະແດງເປັນຄົນສົມບູນແບບ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມແບ່ງປັນໜ້າວຽກກັນ ເຊັ່ນ: ຜູ້ໃດຈະສະແດງເປັນຄົນຕາບອດ, ຜູ້ໃດຈະສະແດງເປັນຄົນ ຫູໜວກ ແລະ ຜູ້ໃດຈະສະແດງເປັນຄົນສົມບູນແບບ (ຄົນປົກກະຕິ).3) ໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ສະແດງເປັນຄົນສົນບູນແບບນັ້ນ ບອກທິດທາງຄົນຫູໜວກ ແລະ ຕາບອດຢ່າງອ້ອມໃນຫ້ອງຮຽນ ຕາມຄ�າສັ່ງຕ່ໄປນີ້: ໄປຊື່, ລ້ຽວຊ້າຍ, ລ້ຽວຂວາ, ຢຸດ ແລະ ອື່ນໆຕາມຄວາມເໝາະສົມ.�4) ພາຍຫຼັງສ�າເລັດແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ອື່ນໆ ຖາມນັກຮຽນທັງສອງຄົນວ່າ: ແຕ່ລະຄົນເປັນແນວໃດ? ຍາກ ຫຼື ງ່າຍ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມ ູັ�ຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳ ໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມຄຳຄັນຂອງຫູ ແລະ ຕາໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ. ໔໙

505) ໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ສະແດງເປັນຄົນຫູໜວກ ແລະ ຕາບອດອະທິບາຍ.6) ສຸດທ້າຍ, ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຫູ ແລະ ຕາມີຄວາມສາຄັນແນວໃດແດ່?�- ຖ້າພວກເຮົາບ່ມີຫູ ແລະ ຕາ ແລ້ວຈະເປັນແນວໃດ?�- ຖ້າພວກເຮົາເຫັນຄົນຫູໜວກ ຫຼື ຕາບອດກາລັງໄດ້ຮັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຢູ່ເຮົາຈະເຮັດແນວໃດ?�7) ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 3-4 ຄົນຕອບ.8) ຄູສະຫຼຸບບົດຮຽນຄືນດັ່ງນີ້: ຫູ ແລະ ຕາມີຄວາມສ�າຄັນຫຼາຍ ຖ້າບ່ມີຕາເຮົາກຈະເບິ່ງບ່ເຫັນຫຍັງ ຖ້າບ່ມີຫູເຮົາ����ກ�ຈະບ່ໄດ້ຍິນສຽງຕ່າງໆ.�ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໂດຍອີງຕາມຄ�າຖາມດັ່ງນີ້: - ຫູມີໜ້າທ່ຫຍັງ? ແລະ ມີຄວາມສາຄັນແນວໃດ?ີ�- ຕາມີໜ້າທ່ຫຍັງ? ແລະ ມີຄວາມສາຄັນແນວໃດ?ີ�- ຖ້າບ່ມີຫູແລ້ວຈະເປັນແນວໃດ?�- ຖ້າບ�່ມີຕາແລ້ວຈະເປັນແນວໃດ? 2) ໃຫ້ນັກຮຽນ 3-4 ຕອບ.3) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຼຸບ ຄື: ຫູມີໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສ�າຄັນຊ່ວຍໃນການໄດ້ຍິນສຽງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ:ຟັງສຽງໂທລະສັບ, ຟັງພ�່ແມ່ບອກສອນ, ຟັງຄູອະທິບາຍບົດຮຽນ; ຕາມີໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສ�າຄັນຊ່ວຍໃນການ ເບິ່ງເຫັນວັດຖຸສິ່ງຂອງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ການອ່ານໜັງສື, ເບິ່ງກະດານ, ເບິ່ງໂທລະທັດ, ເດີນທາງ ແລະ ອື່ນໆ.ຖ້າບ່ມີຫູ ຫຼື ຫູໄດ້ຮັບຜົນກະທົບທີ່ຮ້າຍແຮງ ແລ້ວເຮົາຈະບ�່ໄດ້ຍິນສຽງຫຍັງ ແລະ ຖ້າບ່ມີຕາ ຫຼື ຕາໄດ້ຮັບຜົນ ��ກະທົບທີ່ຮ້າຍແຮງ ແລ້ວເຮົາຈະບ�່ສາມາດເຫັນຫຍັງ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບ ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການປ້ອງກັນ, ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາ1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ມີນັກຮຽນຜ້ໃດເຄີຍເຈັບຫູ ຫື ເຈັບຕາບ່? (ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມຄວາມເປັນຈິງ).ູຼ�- ສາເຫດທ່ພາໃຫ້ເຈັບຫູເກີດມາຈາກໃສ?ີ- ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເຈັບຕາເກີດມາຈາກໃສ?2) ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. 3) ຄູສະເໜີວ່າ ຊົ່ວໂມງນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນການປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາ. ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)3. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບການປ້ອງກັນ ແລະ ການບົວລະບັດຮັກສາຫູ ແລະ ຕາ 1) ຄູແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕ�່ຄົ້ນຄວ້າເປັນກຸ່ມ.2) ຄູແຕ້ມຮູບຫູ ແລະ ຕາໃສ່ກະດານ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ມີນັກຮຽນຜູ້ໃດເຄີຍເຈັບຫູບ່?�- ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເຮົາເຈັບຫູເກີດມາຈາກໃສ? (ຢູ່ໃກ້ສຽງດັງ, ແມງໄມ້ ຫຼື ນ້າເຂົ້າຫູ, ໃຊ້ໄມ້ແຍ່ຫູ...).�- ມີນັກຮຽນຜູ້ໃດເຄີຍເຈັບຕາບ່?�- ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເຮົາເຈັບຕາເກີດມາຈາກໃສ? (ລົມພັດຖືກຕາ, ຂີ້ຊາຍເຂົ້າຕາ, ເອົາມືຖູຕາ...). ໕໐ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

51- ເຮົາຈະປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຫູແນວໃດ?- ເຮົາຈະປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຕາແນວໃດ?- ຖ້າມີນັກຮຽນ ຫຼື ໝູ່ເພື່ອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງເບິ່ງບ�່ເຫັນແຈ້ງ ຫຼື ຟັງບ່ໄດ້ �ຍິນສຽງດີ ເຮົາຈະເຮັດແນວໃດ? 3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ. ຫັງຈາກ ຸຸຼນັ້ນໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມຕອບ.4) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ ການ ຮັກສາຫູຄື: ເວລາຢູ່ໃກ້ສຽງດັງຄວນເອົາມືອັດຫູ, ບ�່ໃຫ້ແມງໄມ້ເຂົ້າຫູ, ບ່ໃຫ້ນ�້າເຂົ້າຫູ, ບ່ເອົາໄມ້ແຍ່ຫູ...; ການ��ຮັກສາຕາຄື: ບ່ຄວນເອົາມືສີຕາ, ມືນຕາໃສ່ນາສະອາດໃນເວລາຂ້ຝ່ນ ຫື ແມງໄມ້ເຂ້າຕາ, ບ່ຄວນເບ່ງແສງເຫ້ອມ �� ້ີຸຼົ�ິຼ ືຫຼື ເບິ່ງດວງອາທິດໂດຍກົງ, ບ່ອ່ານໜັງສືຢູ່ບ່ອນມືດຫຼາຍ ແລະ ບ່ອນທີ່ແສງແດດກ້າ; ບ່ນັ່ງເບິ່ງໂທລະທັດ ��ໃກ້ຫຼາຍ...; ຖ້າມີນັກຮຽນ ຫຼື ໝູ່ເພື່ອນຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງເບິ່ງບ່ເຫັນແຈ້ງ ຫຼື ຟັງບ່ໄດ້ຍິນສຽງດີ ເຮົາຄວນຊ່ວຍເຫຼືອ ��ເຂົາເຈົ້າຕາມຄວາມເໝາະສົມ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)4. ວິທີປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຕາ1) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງຕາຂອງໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ແຕ້ມຮູບຕາທີ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນໃສ່ປຶ້ມບັນທຶກຂອງນັກຮຽນ (ຄູແນະນ�ານັກຮຽນຕ້ອງແຕ້ມໃຫ້ເຫັນໜ່ວຍຕາ, ຮີມຕາ, ຂົນຕາ ແລະ ຄີ້ວ).2) ຄູຖາມນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນວ່າ:- ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນມີຕາຄືກັນບ�່? (ແກ່ນຕາ, ຮີມຕາ, ຂົນຕາ ແລະ ຄີ້ວຕາ).ຂົນຄີ້ວ ແລະ ຄີ້ວຕາຮີມຕາໜ່ວຍຕາຂົນຕາ- ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນບ່ໃຫ້ເຈັບຕາ ນັກຮຽນຈະມີວິທີປ້ອງກັນ ແລະ ບົວລະບັດຮັກສາຕາແນວໃດ?�3) ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນມີຫູຄືກັນບ່? ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນບ່ໃຫ້ເຈັບຫູນັກຮຽນຈະມີວິທີປ້ອງ��ກັນແນວໃດ?4) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຕອບ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນ�າໃຊ້ເກນ ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ. ໕໑

52ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຸບ ສ່ງທ່ໄດ້ຮຽນໃນຊ່ວໂມງນ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 3-5 ຄົນ ຕອບຕາມບົດຮຽນ ຼິີົີທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮຽນມາ.2) ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຼຸບວ່າ: ການຮັກສາຫູ ແມ່ນໃຫ້ອອກຫ່າງບ່ອນທີ່ມີສຽງດັງ (ຖ້າຈາເປັນຕ້ອງ �ເອົາມືອັດຫູ), ບ�່ໃຫ້ແມງໄມ້ເຂົ້າຫູ, ບ່ໃຫ້ນ�້າເຂົ້າຫູ, ບ�່ເອົາໄມ້ແຍ່ຫູ...; ການຮັກສາຕາ ແມ່ນບ�່ຄວນເອົາມືສີຕາ, �ມືນຕາໃສ່ນ�້າສະອາດໃນເວລາຂີ້ຝຸ່ນ ຫຼື ແມງໄມ້ເຂົ້າຕາ, ບ�່ຄວນເບິ່ງແສງເຫຼື້ອມ ຫຼື ແສງແດດໂດຍກົງ, ບ�່ອ່ານໜັງສືຢູ່ບ່ອນມືດ ຫຼື ບ່ອນທີ່ແສງແດດກ້າ; ບ່ນັ່ງເບິ່ງໂທລະທັດໃກ້ຫຼາຍ...� ໕໒ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

53໕໓ບົດທີ 9 ຜິວໜັງຂອງຄົນເຮົາເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກໜ້າທີ່ຂອງຜິວໜັງ.2. ບອກພະຍາດທີ່ມັກເກີດກັບຜິວໜັງ.3. ແນະນໍາວິທີຮັກສາຜິວໜັງຕົນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນແນະນໍາວິທີຮັກສາຜິວໜັງຕົນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ3ແນະນໍາວິທີຮັກສາຜິວໜັງຕົນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ (ລ້າງມື, ລ້າງຕີນ, ອາບນໍ້າ, ນຸ່ງເສື້ອ, ໃສໝວກ, ໃສ່ຖົງມື ແລະ ທາຄີມກັນແດດ) ໄດ້ 6 ຢ່າງ ຂຶ້ນໄປ.່2ແນະນໍາວິທີຮັກສາຜວໜັງຕນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມໄດ 4-5 ຢາງ.ິົ້່1ແນະນໍາວິທິຮັກສາຜວໜັງຕນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມໄດ 1-3 ຢາງ.ິົ້່0ແນະນໍາວິທິຮກສາຜວໜງຕນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມບໍ່ໄດຈກຢາງ.ັິັົ້ັ່III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຜິວໜັງເປັນອະໄວຍະວະຮູ້ສຶກຂອງຮ່າງກາຍຄົນເຮົາ.2. ໜ້າທີ່ຂອງຜິວໜັງ: - ຜິວໜັງມີໜ້້າທີ່ປົກຫຸ້ມຮ່າງກາຍ, ຊ່ວຍປ້ອງກັນການຕິດເຊື້ອພະຍາດ ແລະ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ເຈັບ (ປ່ວຍ) ເຊັ່ນ: ບໍ່ມີຮອຍແປວ, ບໍ່ເປັນໂລກຜິວໜັງ. - ຖ້າຜວໜັງໄດຮັບຜນກະທບ, ຜິວໜັງລາຍງານຜົນໄປຍັງສະໝອງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາມີຄວາມຮູ້ສຶກໄດ້ທັນທີ ເຊ່ນ: ິ້ົົັເຈັບປວດ, ຮ້ອນ, ຕຸ່ມຄັນຄາຍ ແລະ ອື່ນໆ. 3. ການຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມແມ່ນໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ລ້າງມື, ລ້າງຕີນ ແລະ ອາບນໍ້າເຮັດໃຫ້ ຮ່າງກາຍສະອາດຢູ່ສະເໝີ. ນຸ່ງເສື້ອແຂນຍາວ, ໃສ່ໝວກ, ໃສ່ຖົງມື ແລະ ທາຄີມກັນແດດ ເມື່ອອອກເຄື່ອນໄຫວ ຢູ່ກາງແຈ້ງ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ບັດຮູບພາບ ຫຼື ໂປສະເຕີຜິວໜັງທີ່ເປັນຂີ້ກ້ຽນ, ຂີ້ກາກ, ຂີ້ຫິດ, ໝາກສຸກໝາກໃສ (ຖ້າມີ).3. ຮູບພາບຕີນຢຽບໜາມ, ມືຈຸ່ມລົງຊາມນໍ້າກ້ອນ.

54 ໕໔ V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1. ສົນທະນາຖາມຕອບກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ປົກຫຸ້ມຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາ1) ໃນບົດທີ 7, 8 ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຊື່, ໜ້າທີ່ ແລະ ອະໄວຍະວະຮັບຄວາມຮູ້ສຶກ.2) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມທວນຄືນ: - ຢາກຮູ້ລົດຊາດຂອງອາຫານ ພວກເຮົາໃຊ້ຫຍັງ? (ລີ້ນ). - ຢາກຮູ້ກິ່ນ ແມ່ນໃຊ້ອະໄວຍະວະສ່ວນໃດ? (ໃຊ້ດັງດົມກິ່ນ).- ກິ່ນປະເພດໃດນັກຮຽນມັກ ແລະ ບໍ່ມັກ? ຍ້ອນຫຍັງ?3) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມວ່າ: ຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາມີອະໄວຍະວະຫຍັງແດ່? 4) ຄູຍົກບັດຮູບໃນໜ້າທໍາອິດ ຫຼື ຫົວຂໍ້ທີ 1 ບົດທີ 9 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ ແມ່ນຫຍັງປົກຫຸ້ມຮ່າງກາຍຂອງຄົນ (ຜິວໜັງ). 5) ຄູກ່າວວ່າ ໃນບົດນີ້ ພວກນ້ອງຮຽນກ່ຽວກັບຜິວໜັງຂອງຄົນເຮົາວ່າມັນມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ, ພະຍາດມັກເກີດຂຶ້ນ ກັບຜິວໜັງ ແລະ ວິທີການຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)2. ທົດສອບຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຜິວໜັງ1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4-5 ຄົນ. 2) ຄູອະທິບາຍວ່າ ທົ່ວຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາມີຜິວໜັງປົກຫຸ້ມ.3) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມືຢິກຜິວໜັງຕົນເອງບໍລິເວນແຂນ ແລ້ວຖາມວ່າ: - ເມື່ອເຮົາຢິກຜິວໜັງ ແຂນມີຄວາມຮູ້ສຶກແນວໃດ? (ເຈັບ). - ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເຈັບ? (ຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ).4) ຄູຊຸກຍ້ນັກຮຽນຜ້ອ່ນໆແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ, ຄວາມຮູ້ສຶກ ເມ່ອຢິກແຂນຕົນເອງປະມານ 2-3 ຄົນ. ຫັງຈາກນ້ນ ູູືືຼັຄູກ່າວວ່າ ຜິວໜັງຄົນເຮົາໄດ້ຕອບສະໜອງ ຫຼື ມີຄວາມຮູ້ສຶກຕໍ່ກັບສິ່ງຕ່າງໆທີ່ມາກະທົບໃສ່ຜິວໜັງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາ ຮູ້ເຈັບ, ປວດ, ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນຜິວໜັງປົກປ້ອງຕົວເຮົາ. 5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 2 ແລະ ສົນ ທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ.6) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມ: - ເມື່ອເຮົາຢືນຢູ່ກາງແສງແດດຈະຮູ້ສຶກແນວໃດ?- ເມື່ອເຮົາຢຽບໝາມຈະຮູ້ສຶກແນວໃດ?- ເມື່ອເຮົາເອົາມືຈຸ່ມລົງຊາມນໍ້າເຢັນໆຈະຮູ້ສຶກແນວໃດ?7) ຄູຖາມເທື່ອລະຄໍາຖາມ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມໃຈ, ໃນຂະນະນັ້ນມີແສງແດດ ແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນກຸ່ມລະ 2 ຄົນ ອອກໄປກາງແສງແດດ ແລ້ວໃຫ້ນັບແຕ່ 1-5 ແລ້ວກັບເຂົ້າມາ. ຈາກນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນບອກຄວາມຮູ້ສຶກ ໃຫ້ໝູ່ໃນຫ້ອງຟັງ ແລະ ຖ້າມີເງື່ອນໄຂໃຫ້ເອົາຊາມນໍ້າເຢັນໆມາໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ສໍາຜັດ.8) ຄູອະທິບາຍຕາມຮູບພາບ ຫຼື ໂປສະເຕີ.9) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບ: ຜິວໜັງຈະເຮັດໃຫ້ຄົນເຮົາໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ສຶກ: ເຢັນ, ຮ້ອນ, ໜາວ, ຄັນ, ເຈັບປວດ ແມ່ນຂຶ້ນກັບສິ່ງທີ່ມາກະທົບໃສ່ຜິວໜັງ, ພວກເຮົາຮູ້ເຈັບປວດແມ່ນຜິວໜັງປົກປ້ອງຕົວເຮົາ.- ເມື່ອຜິວໜັງຈຸດໃດໜຶ່ງຂອງຮ່າງກາຍໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ຜິວໜັງກໍລາຍງານຜົນໄປຍັງສະໝອງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາ ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດສອບຄວາມເຂ້າໃຈຂອງົນັກຮຽນດ້ວຍການຖາມຄວາມ ຄິດເຫັນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ. ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

55໕໕ຮູ້ສຶກທັນທີ.- ຜິວໜັງຈຸດໃດໄດ້ຮັບບາດເຈັບແມ່ນລ້າງບໍລິເວນນັ້ນດ້ວຍນໍ້າອຸ່ນທີ່ສະອາດ, ໃຫ້ພໍ່ແມ່ໃຊ້ຄີມ ຫຼື ຢາທາແກ້ ອັກເສບ ເພື່ອຂ້າເຊື້ອພະຍາດທີ່ບໍລິເວນຖືກບາດເຈັບ. ຖ້າບໍ່ອະນາໄມຈຸດທີ່ຖືກບາດເຈັບ ຫຼື ຈຸດທີ່ຜິວໜັງໄດ້ ຮັບຜົນກະທົບຈະເຮັດໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າໄດ້ງ່າຍ. - ຜິວໜັງເປັນອະໄວຍະພິເສດ ມັນປົກປ້ອງຕົວເຮົາໄວ້ຕະຫຼອດເວລາ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອະທິບາຍຄໍາສັບ ອະໄວຍະວະ, ສະໜອງ, ເຈັບ, ປວດ, ຄັນຄາຍ, ບໍ່ເປັນໂລກຜິວໜັງ, ໂລກມະເຮັງຜິວໜັງ, ຂີ້ກ້ຽນ, ຂີ້ກາກ, ຂີ້ຫິດ ແລະ ຄໍາສັບອື່ນໆທີ່ນັກຮຽນຍັງຮຽນຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ພະຍາດທີ່ມັກເກີດຂຶ້ນກັບຜິວໜັງຂອງຄົນເຮົາ1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ກັນ ຊອກຫາຈຸດແປວຂອງບາດແຜທີ່ມີ ຕາມແຂນ ຫື ໃບໜ້າ. ບອກສາເຫດທ່ພາໃຫ້ເກີດບາດແຜຂອງຕົນເອງ. ຼີ2) ແບ່ງກຸ່ມຄົ້ນຄວ້າຕາມຄໍາຖາມ:- ຕົນເອງເຄີຍເປັນພະຍາດຜິວໜັງໃດແດ່?- ເຄີຍເຫັນຄົນເປັນພະຍາດຜິວໜັງໃດແດ່?- ພະຍາດຜິວໜັງເກີດຂຶ້ນໄດ້ ຍ້ອນສາເຫດຫຍັງ?- ບອກຊື່ພະຍາດທີ່ມັກເກີດຂຶ້ນກັບຜິວໜັງ? (ຂີ້ກ້ຽນ, ຂີ້ກາກ, ຂີ້ຫິດ, ໝາກສຸກໝາກໃສ ແລະ ອື່ນໆ).3) ນັກຮຽນຕາງໜ້າກຸ່ມລາຍງານຜົນການຄົ້ນຄວ້າ.4) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: - ພະຍາດທີ່ມັກເກີດກັບຜິວໜັງມີ: ຂີ້ກ້ຽນ, ຂີ້ກາກ, ຂີ້ຫິດ, ແລະ ໝາກສຸກໝາກໃສ. ການເປັນພະຍາດຜິວໜັງ ເຮັດໃຫ້ເຮົາຄັນຄາຍ, ເຈັບ ແລະ ຢູ່ບໍ່ເປັນສຸກ (ຢູ່ບໍ່ສະບາຍ, ນອນບໍ່ຫຼັບ).- ຄູອະທິບາຍຕາມຮູບພາບ, ອາການເຈັບຂອງພະຍາດເຫຼົ່ານັ້ນ ເຊັ່ນ: ຄັນ, ຄາຍ, ເຈັບ, ປວດ...ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກສະຫຼຸບໂດຍຫຍໍ້ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນມີຫຍັງແດ່? 2) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈວ່າ: ຜິວໜັງເປັນອະໄວຍະວະຮັບຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຮ່າງກາຍ, ໜ້້າທີ່ຂອງຜິວໜັງ ແມ່ນປົກຫ້ມຮ່າງກາຍ, ຊ່ວຍປ້ອງກັນການຕິດເຊ້ອພະຍາດ ແລະ ປ້ອງກັນບ່ໃຫ້ເຈົ້າບາດເຈັບ ຖ້າຮູ້ຈັກດູແລຮັກສາ ຸືໍຜິວໜັງຈະຊ່ວຍປົກປ້ອງຮ່າງກາຍຂອງເຈົ້າ ເຊັ່ນ: ບໍ່ມີຮອຍແປວ, ບໍ່ເປັນໂລກຜິວໜັງ ແລະ ໂລກມະເຮັງຜິວໜັງ. ເມື່ອຜິວໜັງໄດ້ຮັບຜົນກະທົບ, ຜິວໜັງຈະລາຍງານຜົນໄປຍັງສະໝອງ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເຮົາມີຄວາມຮູ້ສຶກໄດ້ທັນທີ ເຊັ່ນ: ເຈັບ, ຄັນຄາຍ ແລະ ອື່ນໆ. ສະນັ້ນ, ຜິວໜັງພິເສດຫຼາຍມັນປົກປ້ອງຕົວເຮົາໄວ້ຕະຫຼອດເວລາ. ຊົົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ໃນຊົ່ວໂມງທີ 1 ໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບໜ້າທີ່ຂອງຜິວໜັງໃນການປົົກປ້ອງຕົວເຮົາ ຄູຖາມຄືນວ່າ ພະຍາດທີ່ມັກເກີດຂຶ້ນ ກັບຜິວໜັງມີຫຍັງແດ່? 2) ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 2-3 ຄົນ ຕອບ.3) ຄູສະເໜີວ່າ ເມ່ອຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາຄັນຄາຍ ເຮັດໃຫ້ເຮົາບ່ມີສະມາທິໃນການນ່ງຮຽນໜັງສື ແລະ ຢ່ບ່ມີຄວາມສຸກ. ືໍັູໍສະນ້ນ, ຕ່ໄປນ້ພວກເຮົາຈະຮຽນກ່ຽວກັບການດູແລຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ ແມ່ນຈະຕ້ອງເຮັດ ັໍີແນວໃດ? ອັນໃດບໍ່ຄວນເຮັດ?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດ ແລະ ກວດສອບຄວາມເຂ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ,ຊ່ວຍເຫືອ, ົຼຊຸກຍູ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ບໍ່ເຂົ້າໃຈ.

56 ໕໖ ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)4. ສໍາຫຼວດການຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4-5 ຄົນ. 2) ຄູສໍາຫຼວດນັກຮຽນທັງໝົດຫ້ອງ ໂດຍຖາມໄປເທື່ອລະລາຍການ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນຍົກໂປ້ມືຂຶ້ນ ( ) ຖ້າໄດ້ເຮັດ ຖ້າບໍ່ໄດ້ເຮັດເອົາໂປ້ມືລົງ ( ) ແລ້ວຈົດບັນທຶກຈໍານວນໃສ່ຕາຕະລາງລຸ່ມນີ້ ຕົວຢ່າງ: ລ/ດລາຍການ ເຮັດ ບໍ່ໄດ້ເຮັດ 1ລ້າງມື ຫຼັງຈັບສິ່ງຂອງທີ່ເປີເປື້ອນ.IIII2ອາບນໍ້າທຸກວັນ ຫຼັງອອກແຮງງານ.IIII3ນຸ່ງເຄື່ອງຊຸດໃໝ່ທີ່ຊັກສະອາດມາໂຮງຮຽນທຸກໆວັນ.IIII3) ຈາກຜົນການສໍາຫຼວດ ແລະ ສອບຖາມອີກຕື່ມດັ່ງນີ້: - ຂະນະອອກກໍາລັງກາຍ ຫຼື ເຄື່ອນໄຫວ ສັງເກດໃບໜ້າ ແລະ ຕົນໂຕເຫັນຫຍັງແດ່? (ນໍ້າເຫື່ອ).- ຜູ້ໃດບໍ່ມັກລ້າງມື ແລະ ມັກນຸ່ງເຄື່ອງຊຸດເກົ່າຫຼາຍຄັ້ງ ກິ່ນໂຕ, ຜິວໜັງຈະເປັນແນວໃດ? (ຕອບຕາມໃຈ).- ພາຍຫຼັງອອກແຮງງານແລ້ວ ຖ້າບໍ່ອາບນໍ້າ ແລະ ຍັງເຄື່ອງນຸ່ງ ຊຸດເກົ່າ ນັກຮຽນຮູ້ສຶກແນວໃດ? (ຕອບຕາມໃຈ).- ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງອາບນໍ້າ? ອາບນໍ້າແລ້ວຮູ້ສຶກແນວໃດ? - ການລ້າງມືຄວນເຮັດປະຕິບັດຕອນໃດ? (ລ້າງກ່ອນຈັບອາຫານໃສ່ປາກ, ລ້າງຫຼັງຈັບສິ່ງຂອງເປິເປື້ອນ).4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມຊ່ວຍກັນຄົ້ນຄິດ ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ຜູ້ຕາງໜ້າກຸ່ມລາຍງານ. 5) ຄູຈົດບັນທຶກສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຕອບຄໍາຖາມ (ເຮັດໄປເທື່ອລະຂໍ້). 6) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 3. ຖ້າພວກນ້ອງເຫັນຮູບນັ້ນແລ້ວ ຮູ້ສຶກແນວໃດ? ພະຍາດຜິວໜັງເກີດຂຶ້ນໄດ້ ຍ້ອນສາເຫດຫຍັງ? (ບໍ່ມັກອາບນໍ້າ, ບໍ່ລ້າງມື ແລະ ນຸ່ງເຄື່ອງບໍ່ຊັກສະອາດ).7) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: - ໃນແຕ່ລະມື້ຄົນເຮົາມີການເຄື່ອນໄຫວ, ອອກແຮງງານ, ຍ່າງ, ແລ່ນ ແລະ ອື່ນໆ ເຮັດໃຫ້ນໍ້າເຫື່ອ/ຂີ້ໄຄໄຫຼ ອອກຕາມຜິວໜັງ. - ນັກຮຽນສາມາດສັງເກດເຫັນນໍ້າເຫື່ອໄດ້ ໃນຂະນະມີການອອກກໍາລັງກາຍ ຫຼື ອອກແຮງງານ ເຊິ່ງມັນຈະໄຫຼ ອອກຕາມໃບໜ້າ, ຕົນໂຕ. ນໍ້າເຫື່ອຈະຕິດຕາມຜິວໜັງ ແລະ ເຄື່ອງນຸ່ງ. ສະນັ້ນ, ພວກເຮົາຕ້ອງອາບນໍ້າ, ໃຊ້ ສະບູຮຸກຖູຕົນໂຕ ແລະ ລ້າງອອກດ້ວຍນໍ້າສະອາດ, ເຄື່ອງທີ່ນຸ່ງແລ້ວຕ້ອງຊັກໃສ່ແຟັບ ແລະ ຕາກໃຫ້ແຫ້ງ. ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)5. ສຶກສາຮູບພາບການຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ 1) ຄູແບ່ງກຸ່ມອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4-5 ຄົນ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ. 2) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນເປີດເບິ່ງປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 4 ຂອງບົດນີ້ ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າພາຍໃນກຸ່ມ ຕາມຄໍາຖາມ: - ຈະຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ສວຍງາມໄດ້ແນວໃດ? - ຈະປ້ອງກັນຜິວໜັງຕົນແນວໃດ ເມື່ອເຄື່ອນໄຫວຢູ່ກາງແຈ້ງ?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນພິຈາລະນາເຫດຜົນ, ສິ່ງທີ່ນັກຮຽນ ຄາດວ່າຈະເກີດຂຶ້ນ, ຊ່ວຍຊຸກຍູ້ຜູ ້ທ່ຍັງບ່ທັນເຂ້າໃຈ ໃນການບົວລະີໍົບັດຮັກສາຕົນເອງ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

57໕໗- ຈະປ້ອງກັນຜິວໜັງຕົນ ເມື່ອຖືກແມງໄມ້ກັດ, ມົດກັດແນວໃດ? 3) ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມສ້າງແຜນວາດຊ່ວຍຈື່ ຫຼື ແຕ້ມຮູບປະກອບ.ຕົວຢ່າງ:ການຮັກສາຜິວໜັງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ປ້ອງກັນພະຍາດ4) ພາຍຫງນກຮຽນສໍາເລດ ແມ່ນໃຫ້ຕາງໜ້າກ່ມລາຍງານ, ຄູອາດຈະ ຖາມຄືນຕາມຄໍາຖາມໃນຂ້ທີ 2 ອີກຄັ້ງເພື່ອ ຼ ັັັຸໍໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກ່ມໄດ້ເຂ້າໃຈ, ຮູ້ວິທີການຮັກສາ ແລະ ປ້ອງກັນ ຸົຜິວໜັງຂອງຕົນເອງ. 5) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: ວິທີການງ່າຍໆໃນການຮັກສາຜິວໜັງ ແມ່ນການລ້າງມືໃຫ້ສະອາດຢ່ສະເໝີ ເພາະວ່າ ມືສາມາດແຜ່ເຊ້ອູືພະຍາດໄປຍັງຜິວໜັງບໍລິເວນສ່ວນອື່ນໆຂອງຮ່າງກາຍ, ນຸ່ງເສື້ອແຂນຍາວ, ໃສ່ໝວກ, ທາຄີມກັນແດດ ເມື່ອອອກເຄື່ອນໄຫວຢູ່ ກາງແຈ້ງ. ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນປະມານ 1-2 ຄົນ ສະຫຼຸບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນມີຫຍັງແດ່? ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄູກ່າວສະຫຼຸບດັ່ງນີ້: - ລ້າງມື, ອາບນໍ້າ ແລະ ນຸ່ງເຄື່ອງຊຸດໃໝ່ທຸກໆວັນ ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍມີກິ່ນຫອມ, ຜິວໜັງກໍສະອາດ ແລະ ສວຍງາມ. ພະຍາດຜິວໜັງກໍຈະບໍ່ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ຈະມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ. - ການຮັກສາອະນາໄມຮ່າງກາຍໃຫ້ເຮັດທຸກວັນ ເຊັ່ນ: ອາບນໍ້າ, ຖູແຂ້ວ, ລ້າງມືກ່ອນກິນເຂົ້າ, ລ້າງມືຫຼັງອອກ ຈາກຫ້ອງນໍ້າ ແລະ ລ້າງມືຫຼັງຈັບສິ່ງຂອງທີ່ເປິເປື້ອນ.2) ຄູແນະນໍາອີກຕື່ມວ່າ: - ບາດແຜໄຟໄໝ້ເປັນບັນຫາທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດສໍາລັບຜິວໜັງ, ວິທີປ້ອງກັນແມ່ນໃຫ້ຢູ່ຫ່າງຈາກໄຟ, ໝໍ້ນໍ້າມັນ ທີ່ຮ້ອນ (ເວລາຈືນ ຫຼື ທອດອາຫານ), ເຕົາລີດ ແລະ ແຫຼ່ງຄວາມຮ້ອນອື່ນໆ. ຖ້າເກີດອຸບັດຕິເຫດແມ່ນໃຫ້ບອກ ຜູ້ໃຫຍ່ ເພື່ອຈະໄດ້ຮັບການດູແລຖືກຕ້ອງ.- ເມື່ອຜິວໜັງຈຸດໃດໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ຫຼື ຖືກວັດຖຸມີຄົມບາດເລັກໜ້ອຍ ແມ່ນລ້າງບໍລິເວນນັ້ນດ້ວຍນໍ້າອຸ່ນ ຫຼື ສະບູ, ຖາມພ່ແມ່ກ່ຽວກັບການໃຊ້ຄີມ ຫື ຢາທາແກ້ອັກເສບ ສ່ງເຫ່ານ້ສາມາດຂ້າເຊ້ອພະຍາດທ່ບໍລິເວນຖືກ ໍຼິຼົີືີບາດເຈັບ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜ່ົາ: ໃຫ້ຄູອະທິບາຍຄໍາສັບ: ຜິວໜັງ, ນໍ້າເຫື່ອ, ຄີມ, ຢາທາແກ້ອັກເສບ, ບາດແຜໄຟໄໝ້ ແລະ ວັດຖຸ ມີຄົມ ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມນນກຮຽນໂດຍນາໃຊເກນ ີັໍ້ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ.

58 ໕໘ບົດທີ 10 ອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງI. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນ. 2. ບອກວິທີປະຕິບັດໃນການກິນອາຫານທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກອະນາໄມ. 3. ຄາດຄະເນສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນ ຖ້າກິນອາຫານຊະນິດດຽວຕະຫຼອດ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນ3ບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ ແນວລະ 3 ຢ່າງຂຶ້ນໄປ.2ບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ ແນວລະ 2 ຢ່າງ.1ບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ ແນວລະ 1 ຢ່າງ.0ບອກອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນບໍ່ໄດ້ຈັກຢ່າງ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ອາຫານທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ (ຄວນກິນ) ເຊັ່ນ: ອາຫານສຸກດີ, ຮ້ອນ, ຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ສົດສະອາດ.2. ອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນ ເຊັ່ນ: ອາຫານເຜັດ, ເຄັມຫຼາຍ, ນໍ້າອັດລົມ, ເຂົ້າໝົມຫວານ, ອາຫານບູດ, ອາຫານສຸກໆດິບໆ, ອາຫານເປິເປ້ອນ ແລະ ອາຫານໝົດອາຍຸ. ບ່ກິນອາຫານຊະນິດດຽວໄປຕະຫຼອດ ເພາະຈະພາໃຫ້ຮ່າງກາຍ ືໍບໍ່ໄດ້ຮັບທາດອາຫານພຽງພໍ.3. ອະນາໄມຫ້ອງຄົວໃຫ້ສະອາດ, ລ້າງຖ້ວຍ, ບ່ວງ, ຈານທີ່ໃຊ້ແລ້ວກໍໃຫ້ສະອາດ ພ້ອມເກັບມ້ຽນ ເພື່ອນໍາໃຊ້ຄັ້ງ ຕໍ່ໄປ.4. ກິນອາຫານຫຼາຍຊະນິດ, ກິນອາຫານໃຫ້ພຽງພໍ. ກິນອາຫານທີ່ປຸງແຕ່ງສຸກດີ, ສົດ ແລະ ສະອາດຖືກຫຼັກ ອະນາໄມ. ອາຫານປົກປິດ ບ່ມີແມງວັນຕອມ, ລ້າງຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ໃຫ້ສະອາດກ່ອນກິນ ຫື ປຸງແຕ່ງ. ໃຊ້ບ່ວງ ໍຼກາງຕັກອາຫານໃນເວລາກິນຮ່ວມກັນຫຼາຍຄົນ, ດື່ມນ້ໍາສະອາດ ຫຼື ນາຕົ້ມສຸກທຸກຄັ້ງ. ໍ ້IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ໂປສະເຕີ, ບັດຮູບ, ຄໍາສັບກ່ຽວກັບອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມປະເພດຕ່າງໆ (ຖ້າມີ).3. ຄູແຕ້ມຮູບແມງວັນ, ຮູບຈານ, ຮູບຖັງຂີ້ເຫຍື້ອ ຫຼື ຊອກເອົາຮູບອາຫານທີ່ມີຂອງງວໍາ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

59 ໕໙V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ອາຫານທີ່ນັກຮຽນເຄີຍກິນແຕ່ລະວັນມີຫຍັງແດ່? ເຈົ້າມັກກິນອາຫານຊະນິດໃດຫຼາຍກວ່າໝູ່? ຍ້ອນຫຍັງ? 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຕອບ 2-3 ຄົນ.3) ຄູກ່າວວ່າ: ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ.ຂັ້ນກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ສົນທະນາລວມ1) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 1. 2) ຄູຖາມນັກຮຽນ:- ນັກຮຽນເຫັນອາຫານຊະນິດໃດແດ່? - ກ່ອນໜ້ານີ້ ຫຼື ກ່ອນມາໂຮງຮຽນມີໃຜໄດ້ກິນອາຫານປະເພດໃດແລ້ວ?- ອາຫານປະເພດໃດທີ່ນັກຮຽນຄິດວ່າ ຄວນກິນ ເຊິ່ງມັນດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ?- ຈະໝ້ນໃຈໄດ້ແນວໃດວ່າ ພວກເຮົາກິນອາຫານທ່ດີຕ່ສຸຂະພາບ ັີໍແລະ ມັນຈະບໍ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາເຈັບເປັນ?3) ຄູອະທິບາຍ ອາຫານທ່ຄົນເຮົາກິນມີຫຼາຍຊະນິດ ເຊ່ນ: ເຂ້າ, ເຂ້າຈີ່, ີັົົສາລີ, ເຜືອກ, ຫົວມັນ, ນົມ, ເນີຍ, ຊີ້ນ, ຜັກ, ປາ, ໄກ່, ຖົ່ວ...ດື່ມນໍ້າ ແລະ ເຄື່ອງດື່ມທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ແຕ່ລະວັນ ຄວນກິນອາຫານໃຫ້ຄົບ 3 ຄາບ ເຊັ່ນ: ເຊົ້າ, ສວາຍ ແລະ ແລງ.4) ອາຫານທີ່ພວກເຮົາບໍ່ຄວນກິນມີ: ຂອງຫວານ, ເຄັມ, ເຜັດ, ບູດ ແລະ ເນົ່າ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອະທິບາຍຄໍາສັບເພ່ອໃຫ້ນັກຮຽນເຂ້າໃຈ: ຊ້ນ, ຜັກ, ໝາກໄມ້, ທາດແປ້ງ, ໄຂມັນ, ທາດອາຫານ, ືົີສຸຂະພາບແຂງແຮງ, ຖືກຫຼັກອະນາໄມ. 2. ຫຼິ້ນເກມ1) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ້ມຮູບອາຫານປະເພດຕ່າງໆ ແລ້ວໃຫ້ພວກເຂົາບອກຊື່ຂອງອາຫານທີ່ໄດ້ແຕ້ມນັ້ນວ່າ: ກິນໄດ້ບໍ່ ຫຼື ດີຕໍ່ສຸຂະພາບບໍ່ ຫຼື ບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ. 2) ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4 ຄົນ ແຕ່ລະຄົນໃຫ້ແຕ້ມ 1 ຮູບ ກ່ຽວກັບອາຫານທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ແລະ 1 ບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ໃສ່ເຈ້ຍໃບນ້ອຍ ແຕ້ມແບບງ່າຍ ຫື ໄວທ່ສຸດ ຼີຕົວຢ່າງ: ນັກຮຽນອາດ ແຕ້ມໂຕໄກ່, ກ່ອງນົມ, ເມັດເຂ້າສານ, ໝາກກ້ວຍ ແລະ ໝາກຖ່ວ ົົ(ຄູເອົາເຈ້ຍນ້ອຍ 2 ໃບ ໃຫ້ນັກຮຽນ ແຕ່ລະຄົນແຕ້ມ). ກິດຈະກໍານີ້ໃຫ້ໃຊ້ເວລາບໍ່ເກີນ 3 ນາທີ (ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນແຕ້ມໄວໆບໍ່ງາມ ກໍບໍ່ເປັນຫຍັງ ຫຼື ພວກເຂົາສາມາດເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນແລ້ວແຕ້ມຕາມນັ້ນກໍໄດ້). 3) ຖ້ານັກຮຽນແຕ້ມ 1 ຮູບ ແລ້ວໃຫ້ແຕ່ລະຄົນເອົາຮູບທີ່ແຕ້ມໃຫ້ໝູ່ເບິ່ງນໍາຢູ່ໃນກຸ່ມ ແລະ ອະທິບາຍວ່າມັນແມ່ນ ຮູບຫຍັງ? 4) ຫັງຈາກນ້ນ, ໃນແຕ່ລະກ່ມ ຕົວຢ່າງ ມີນັກຮຽນ 4 ຄົນ x 2 ຮູບ = 8 ຮູບ. ໃຫ້ພວກເຂົາເອົາຮູບນ້ນຂວໍ້າ ຫື ປ້ນລົງ ຼັຸັຼີຢ່ໜ້າໂຕະ ແລ້ວປົນໃຫ້ເຂ້າກັນ ໃຫ້ໝ້ນໃຈວ່າຮູບແຕ້ມແຕ່ລະໃບນ້ນປົນກັນ ແລະ ສະຫັບກັນ (ເພ່ອບ່ໃຫຈຮູບ).ູົັັຼືໍ້ື ່ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດ, ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ແລະຊຸກຍ້ນັກຮຽນໃນການຕອບຄຳ ູຖາມ. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດ ແລະ ແນະນໍາຊ່ວຍເຫຼືອ ນັກຮຽນ ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າໃຈໃນການແຕ້ມຮູບ.

605) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນໃນແຕ່ລະກຸ່ມ ຕາງໜ້າກຸ່ມ 1 ຄົນ ເປີດບັດຮູບໜຶ່ງໃບຂຶ້ນມາ. ພວກເຂົາຕ້ອງໄດ້ເອົາຮູບທີ່ພວກເຂົາ ແຕ້ມມາຈັດລຽງຕາມດໍາລັບຮູບອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ, ຈາກຜູູ້ທີ 1 ກ່ອນ, ຜູ້ທີ 2 ອອກມາເປີດຖ້າເປີດເຫັນຮູບຄືກັນກໍໃຫ້ເອົາຮູບນັ້ນໄວ້ກຸ່ມດຽວກັນ ແລ້ວກໍເຮັດຕໍ່ໄປເລື້ອຍໆຈົນທຸກຮູບ. ຖ້າຜູ້ໃດເປີດຮູບ (ລວມທັງຮູບຕົນເອງແຕ້ມ) ຂຶ້ນມາເຫັນວ່າມັນແຕກຕ່າງກັນ ນັກຮຽນຄົນນັ້ນຕ້ອງຢຸດ ແລະ ປ່ຽນໃຫ້ນັກຮຽນ ຄົນອື່ນເປີດຕໍ່ ແລະ ເຮັດໄປເລື້ອຍໆທຸກບັດຮູບຈົນຈົບເກມ. 6) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນນັບຈໍານວນບັດຮູບຂອງຕົນ ມີຈັກຮູບ ຖ້ານັກຮຽນຄົນໃດໄດ້ຫຼາຍກວ່າ ຖືວ່າຄົນນັ້ນຊະນະໃນເກມ ນີິ້.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ )3. ສົນທະນາກ່ຽວກັບອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ1) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ບົດທີ 10 ຫົວຂໍ້ທີ 2. 2) ຄູສົນທະນາກັບນັກຮຽນໂດຍຕັ້ງຄໍາຖາມໄປເທື່ອລະຮູບ ເຊັ່ນ: ນີ້ແມ່ນຮູບຫຍັງ? ຄວນກິນ ຫຼື ບໍ່ຄວນກິນ?3) ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບ ຖ້າວ່າແມ່ນອາຫານທີ່ຄວນກິນແມ່ນໃຫ້ຍົກນິ້ວໂປ້ຂຶ້ນ ( ) ຫຼື ອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນແມ່ນຍົກນິ້ວໂປ້ມືລົງ ( ) .4) ຄູສະຫຼຸບສັງລວມບັນທຶກຄໍາຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງ ໃສ່ຕາຕະລາງຕໍ່ໄປນີ້ ຢູ່ກະດານ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍຕາຕະລາງນີ້ໃສ່ປື້ມຂຽນ ແລ້ວຕື່ມຕົວເລກໃສ່ ີໃຫ້ຕ້ອງ. ້ອາຫານທີ່ຄວນກິນອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນໝາຍເຫດ: ຖ້າມີຮູບພາບທີ່ນັກຮຽນແຕ້ມໄດ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ມີທັງຮູບອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນ ກໍໃຫ້ຄູຍົກເອົາຮູບເຫຼົ່ານັ້ນຂຶ້ນມາພ້ອມທັງນໍາພານັກຮຽນສົນທະນາຖາມ-ຕອບ ໄປເທື່ອລະຮູບ.6) ຄູອະທິບາຍ: ເຮົາຄວນກິນອາຫານທ່ດີຕ່ສຸຂະພາບຫຼາຍຊະນິດແຕກຕ່າງກັນເພ່ອໃຫ້ໄດ້ຄົບທາດອາຫານ; ກິນອາຫານ ີໍືປະເພດຊິ້ນທີ່ຮ້ອນສຸກດີ, ຜັກ, ໝາກໄມ້ສົດສະອາດ ແລະ ດື່ມນໍາຕົ້ມສຸກດີໃນທຸກໆວັນ. ຖ້າແມ່ນອາຫານສໍາ ້ເລັດຮູບຄວນເບິ່ງອາຍຸຕິດຢູ່ຂ້າງກະປ໋ອງ ຫຼື ຖົງ. ກ່ອນ ແລະ ຫຼັງຈາກກິນອາຫານ ຕ້ອງລ້າງມືໃຫ້ສະອາດທຸກຄັ້ງ ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກອະນາໄມເພື່ອໃຫ້ຮ່າງກາຍມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ )1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ພວກເຂົາມັກຫຼິ້ນເກມນີ້ບໍ່? ຈາກນັ້ນ ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຍົກຕົວຢ່າງຮູບອາຫານຂອງແຕ່ລະຄົນ ວ່າ ມັນແມ່ນຢູ່ໃນອາຫານປະເພດໃດ. ຄູຍົກຕົວຢ່າງອາຫານໃນແຕ່ລະປະເພດ ເຊັ່ນ: ສາລີ, ເຂົ້າ, ເຜືອກ, ມັນ, ເຂົ້າຈີ່, ອ້ອຍ ແມ່ນອາຫານປະເພດແປ້ງ; ໝູ, ປາ, ເປັດ,ໄຂ່, ໄກ່, ແມງໄມ້ຕ່າງໆ ແມ່ນອາຫານປະເພດຊີ້ນ; ໝາກພ້າວ, ນໍາມັນໝູ ້ແມ່ນປະເພດໄຂມັນ; ໝາກແຕງ, ໝາກຖົ່ວ, ຜັກກາດ, ໝາກເຂືອ ແລະ ຜັກຊະນິດຕ່າງໆ ແມ່ນອາຫານປະເພດຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ຕ່າງໆ (ສ່ວນການຈັດໝວດອາຫານຕ່າງໆແມ່ນນັກຮຽນຈະໄດ້ຮຽນ ໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ). ຄູຕ້ອງອະທິບາຍຕື່ມອີກ: ອາຫານເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນດີຕໍ່ສຸຂະພາບ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນ ຕອບຄຳຖາມ ພ້ອມໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ. ໖໐ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

612) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງບັດຮູບ ແລ້ວຖາມວ່າຮູບໃດທີ່ບໍ່ຄວນກິນ ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ສາມາດກິນ ແລະ ດື່ມໄດ້.3) ຫັງຈາກນ້ນ ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຸບ: ພວກເຮົາຄວນກິນອາຫານທ່ດີຕ່ສຸຂະພາບ ທ່ມີຫຼາກຫຼາຍຊະນິດແຕກຕ່າງ ຼັຼີໍີກັນໃຫ້ຄົບຖ້ວນ, ອາຫານສົດ ແລະ ສະອາດໃນທຸກໆມື້.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ )1) ໃນຊົ່ວໂມງທີ 1 ພວກນ້ອງໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບອາຫານທີ່ຄວນກິນ ແລະ ອາຫານທີ່ບໍ່ຄວນກິນ.2) ໃຫ້ນັກຮຽນຄາດເດົາເບິ່ງວ່າ ຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ ຖ້າພວກເຮົາກິນອາຫານຊະນິດດຽວທຸກມື້ ເຊັ່ນ: - ກິນແຕ່ຊີ້ນ ຫຼື ເຂົ້າທຸກໆວັນ ສຸຂະພາບຈະເປັນແນວໃດ?- ກິນແຕ່ຜັກ ທຸກວັນສຸຂະພາບຈະເປັນແນວໃດ?3) ຄູຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາກັນ.4) ຄູກ່າວວ່າ: ຖ້າພວກເຮົາກິນອາຫານຊະນິດດຽວກັນຈະເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຂາດທາດອາຫານ, ເຮົາຈະບໍ່ແຂງແຮງ. ສະນັ້ນ, ຕ້ອງກິນອາຫານໃຫ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດຄົບຖ້ວນ ອາຫານສຸກ, ສະອາດ ໃນແຕ່ລະຄາບທຸກວັນ.5) ຄູອະທິບາຍວ່າ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ພວກນັກຮຽນຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບວິທີການປະຕິບັດການກິນອາຫານໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຕາມຫຼັກອະນາໄມ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ )4. ສັງເກດຮູບພາບ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 3:- ລ້າງມືທຸກຄັ້ງກ່ອນ ແລະ ຫຼັງກິນອາຫານ.- ໃຊ້ຈານ ແລະ ບ່ວງທີ່ສະອາດ.- ທໍາຄວາມສະອາດໃນຫ້ອງຄົວ.- ບໍ່ໃຫ້ແມງວັນ, ແມງສາບມາຕອມ ແລະ ໜູ ມາກິນອາຫານຂອງເຮົາ (ມີຂອງງວໍ້າອາຫານໄວ້, ເອົາໃສ່ໃນຕູ້ ຫຼື ຕູ້ເຢັນ).- ກິນອາຫານທີ່ສົດ ບໍ່ຕ້ອງກິນອາຫານເກົ່າ.- ປຸງແຕ່ງອາຫານໃຫ້ສຸກດີ. - ຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ຕ້ອງສົດ, ລ້າງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ຂ້າເຊ້ືອພະຍາດດ້ວຍນໍ້າເກືອ. 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຈັບເອົາຮູບບັດທ່ພວກເຂົາໄດ້ແຕ້ມໄວ້ກ່ອນໜ້ານ້ມາ (ຮູບທ່ພວກເຂົາໄດ້ແຕ້ມແມງວັນໃສ່).ີີີ3) ຄູຍົກບັດຮູບພາບຂ້ນມາພ້ອມທັງອະທິບາຍຮູບກ່ຽວກັບຮູບອາຫານ ຶນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຟັງ.4) ໃຫ້ນັກຮຽນຫຼິ້ນເກມອີກ ໂດຍໃຫ້ພວກເຂົາເປີດຮູບ 1 ໃບ ພ້ອມກັນ, ຖ້າຜູ້ໃດເປີດເຫັນຮູບທີ່ມີໂຕແມງວັນແມ່ນຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຫຼິ້ນເກມຕໍ່ໄປ (ຖືວ່າເກມຈົບ). ຖ້າເປີດບໍ່ເຫັນໃບທີ່ມີແມງວັນກໍໃຫ້ພວກເຂົາເປີດໄປຈົນກວ່າພົບ.5) ພາຍຫັງຈົບເກມແລ້ວ ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ມີໃຜແດ່ບ່ຊະນະ? (ພວກເຂົາເປີດຖືກຮູບໃດ) ອັນໃດເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາ ຼໍບໍ່ໄດ້ຫຼິ້ນເກມ ຫຼື ບໍ່ຊະນະ? 6) ຄູຖາມ: ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຫຍັງແດ່? (ສິ່ງສໍາຄັນ ຄວນປ້ອງກັນແມງວັນບໍ່ໃຫ້ມາຕອມ ຫຼື ປົກປິດອາຫານເພື່ອບໍ່ໃຫ້ ແມງສາບ ຫຼື ໜູ ມາກິນອາຫານ).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດ, ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ແລະຊຸກຍ້ນັກຮຽນໃນການຕອບຄຳ ູຖາມ. ໖໑

62ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ )5. ສົນທະນາຕາມຮູບພາບ 1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນຫົວຂໍ້ທີ 4 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອອກມາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າກະດານຫ່າງກັນ 2 ຄົນ (ຜູ້ທີ 1 ຈັບຮູບຖັງຂີ້ເຫຍື້ອ, ຜູ້ທີ 2 ຈັບຮູບຈານອາຫານ) ຕາມລໍາດັບ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ 3 ຈັບຮູບແມງວັນ ຢືນຢູ່ໃນຫ້ອງແຖວຫຼັງສຸດ. 4) ຈາກນັ້ນ, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຖືຮູບແມງວັນ ທໍາທ່າບິນໄປ ເມື່ອຄູ ແລະ ນັກຮຽນທັງໝົດໃນຫ້ອງສັ່ງໃຫ້ບິນ.5) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມວ່າ: ແມງວັນຈະບິນໄປຕອມຫຍັງ? ຖາມນັກຮຽນໃນຫ້ອງ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດຫຼຽວເບິ່ງຮູບ. ເມື່ອນັກຮຽນບອກວ່າບິນໄປ ຕອມກອງຂີ້ເຫຍື້ອ ກໍໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ຖືຮູບແມງວັນແລ່ນໄປຫາຜູ້ຖື ຮູບຂ້ເຫຍ້ອ ແລ້ວໃຫ້ປ່ນຮູບເບ້ອງທ່ມີແມງວັນຕອມຂ້ເຫຍ້ອມາໃສີືີືີີື່ຖ້ານັກຮຽນທັງໝົດບອກວ່າໄປຕອມອັນໃດກໍໃຫ້ແລ່ນໄປຫາອັນນ້ນ.ັ6) ປະຕິບັດໄປຈົນຄົບໝົດທຸກຮູບສຸດທ້າຍໃຫ້ບິນກັບຄືນມາຕອມອາຫານອີກ. 7) ຫຼັງຈາກຫຼິ້ນບົດບາດສົມມຸດຈົບແລ້ວ ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມຕໍ່ໄປນີ້ ຈາກນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນປະມານ 1-2 ຄົນ ຕອບແຕ່ລະຂໍ້.- ແມງວັນບິນໄປຕອມຫຍັງແດ່?- ມີຫຍັງແດ່ຕິດຕີນແມງວັນ ຫຼັງຈາກມັນບິນກັບໄປຕອມຈານອາຫານ?- ຖ້າຄົນເຮົາກິນອາຫານຈານທີ່ມີແມງວັນຕອມຈະນໍາເຊື້ອພະຍາດຫຍັງແດ່ມາສູ່ຄົນເຮົາ?- ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ແມງວັນຕອມອາຫານ ພວກເຮົາຈະເຮັດແນວໃດ? 8) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບ: - ແມງວັນບິນໄປຕອມສິ່ງເປິເປື້ອນ, ຂີ້ເຫຍື້ອ ແລະ ອາຈົມຈະມີເຊື້ອພະຍາດຕິດຕາມຕີນ ແລະ ຕົນໂຕໄປນໍາ ເວລາໄປຕອມອາຫານເຊ້ອພະຍາດນ້ນກໍຈະຖືກອາຫານ ເມ່ອຄົນເຮົາກິນອາຫານເຂ້າໄປກໍຈະພາໃຫ້ຕິດເຊ້ອ ືັືົືພະຍາດ ເຊັ່ນ: ພະຍາດທ້ອງບິດ, ຖອກທ້ອງ, ອະຫິວາ,…- ດ່ງນັ້ນ, ເຮົາຄວນຫາແນວປົກປິດອາຫານໄວ້ ແລະ ເລືອກກິນອາຫານທີ່ສະອາດຢູ່ສະເໝີ. ບໍ່ຄວນກິນອາຫານ ັທີ່ມີແມງວັນຕອມ ແລະ ບູດເນົ່າ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ )1) ພວກເຮົາຄວນກິນອາຫານຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ທ່ດີຕ່ສຸຂະພາບ ເຊ່ນ: ອາຫານສະອາດສຸກດີ, ຮ້ອນ, ຜັກສະອາດສົດ, ີໍັໝາກໄມ້ສະອາດສົດ, ຖ້າແມ່ນອາຫານສໍາເລັດຮູບຄວນເບິ່ງອາຍຸຕິດຢູ່ຂ້າງກະປ໋ອງ ຫຼື ຖົງ.2) ພວກເຮົາບໍ່ຄວນກິນ ຫຼື ຫຼີກລ້ຽງອາຫານທີ່ບໍ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ ເຊັ່ນ: ອາຫານເຜັດເຄັມຫຼາຍ, ອາຫານດອງຕ່າງໆ, ຕໍາສ້ມທ່ເຜັດຫຼາຍ, ນ້າອັດລົມ, ເຂ້າໜົມຫວານ, ອາຫານບູດ, ອາຫານສຸກໆດິບໆ, ອາຫານເປິເປ້ອນ, ບ່ກິນອາຫານ ົີໍົືໍສໍາເລັດຮູບທີ່ໝົດອາຍຸ. 3) ພວກເຮົາຄວນລ້າງມືໃຫ້ສະອາດກ່ອນກິນອາຫານ, ຮັກສາຫ້ອງຄົວກິນ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ໃນການແຕ່ງອາຫານ ຕ່າງໆໃຫ້ສະອາດ ເຊັ່ນ: ຖ້ວຍ, ຈານ, ບ່ວງ, ສ້ອມ, ໄມ້ທູ່ ແລະ ອື່ນໆ).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດ, ແນະນໍາ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອ ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ. ໖໒ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

63໖໓ບົດທີ 11 ລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ອະທິບາຍລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດບາງຊະນິດ.2. ບອກຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່ບາງຊະນິດໄດ້.3. ຈັດກຸ່ມຕາມລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດ (ມີຂາ, ບໍ່ມີຂາ, ມີປີກ).II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈັດກຸ່ມຕາມລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດ (ມີຂາ, ບໍ່ມີຂາ, ມີປີກ)3ຈັດກຸ່ມຕາມແຕ່ລະລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໄດ້ 3 ກຸ່ມຂຶ້ນໄປ.2ຈັດກຸ່ມຕາມແຕ່ລະລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໄດ້ 2 ກຸ່ມ.1ຈັດກຸ່ມຕາມແຕ່ລະລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໄດ້ 1 ກຸ່ມ.0ຈັດກຸ່ມຕາມແຕ່ລະລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດບໍ່ໄດ້ຈັກກຸ່ມ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ຊ້າງ ມີຂະໜາດໃຫຍ່, ສູງ, ມີ 4 ຂາ, ມີຫາງຍາວ; ໄກ່ມີ ຂະໜາດນ້ອຍ, ຕາ, ມີ 2 ຂາ; ງູ ມີຂະໜາດລໍາໂຕຍາວ ແລະ ບໍ່ມີຂາ.ໍ ່2. ສັດບາງຊະນິດໂຕຜ້ ແລະ ໂຕແມ່ ພວກມັນມີລັກສະນະພາຍນອກທ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊ່ນ: ໄກ່ໂຕຜ້ຈະມີ ຫອນໃຫຍ່, ູີັູຫາງຍາວ, ສີຂົນເປັນເງົາເຫຼື້ອມງາມກວ່າໂຕແມ່ ແລະ ພິເສດໂຕຜູ້ຍັງສາມາດຂັນເປັນສຽງດັງ ແລະ ມ່ວນໄດ້; ສ່ວນໂຕແມ່ ຈະມີຫອນນ້ອຍ, ຫາງສ້ນ, ສີຂົນບ່ເປັນເງົາເຫ້ອມງາມປານໃດ ແລະ ບ່ສາມາດຂັນເປັນສຽງດັງໄດ້.ັໍຼ ືໍIV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ບັດຮູບພາບສັດຊະນິດຕ່າງໆ (ຖ້າມີ).3. ໂປສະເຕີກ່ຽວກັບສັດປະເພດຕ່າງໆ (ຖ້າມີ).V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບສັດ1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຢ່ໃນເຮືອນຂອງພວກຫຼານມີສັດບ່? ມີສັດຫຍັງແດ່? ແຕ່ລະຄົນມີສັດຄືກັນບ່? ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບຕາມ ູໍໍຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ.

64 ໖໔ - ນັກຮຽນຍັງຈື່ຢ່ບ່? ຂ້ນ ປ.1 ບົດທີ 3 ໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍຂອງສັດ.ູໍັ- ສັດແຕ່ລະຊະນິດຕ່າງກັນແນວໃດ? ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນ.2) ຄູສະເໜີວ່າ ມື້ນີ້ນັກຮຽນຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍຂອງສັດ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບຢູ່ປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 1, ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນສັດຫຍັງແດ່?4) ນັກຮຽນຄິດວ່າ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີສັດຫຍັງອີກແດ່?ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມ ກ່ຽວກັບລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດ1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 3-4 ຄົນ.2) ແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມກ່ຽວກັບ ຮູບພາບໃນປ້ມແບບຮຽນ ຂ້ທີ 2 ແລະ ຄູຖາມ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນພາຍໃນກ່ມປ່ຽນກັນຕອບໄປເທ່ອລະຂ້ ຕາມ ຶໍຸືໍຄາຖາມລຸ່ມນີ້:ໍ- ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນສັດເຫຼ່ານີ້ບໍ່? ົ- ສັດຈໍາພວກນ້ມີຮູບຮ່າງລັກສະນະພາຍນອກຕ່າງກັນແນວໃດ?ີ- ສັດຊະນິດໃດໃຫຍ່ກວ່າໝ່? (ຊ້າງ).ູ- ສັດຕົວໃດມີ 4 ຂາ? (ຊ້າງ, ງົວ, ແຂ້, ເຕົ່າ...).- ສັດຕົວໃດມີ 2 ຂາ? (ໄກ່, ນົກ...).- ສັດຕົວໃດບ່ມີຂາ? (ງູ, ປາ, ຫອຍ...).ໍ- ນັກຮຽນລອງສະແດງທ່າທາງ ສັດບໍ່ມີຂາມັນຈະໄປ ຫຼື ເຄື່ອນທີ່ໄດ້ແນວໃດ? ມີຜູ້ໃດສາມາດສະແດງການ ເຄື່ອນທີ່ຂອງປາໄດ້ຈົ່ງສະແດງໃຫ້ໝູ່ເບິ່ງ? ງູເດເຄື່ອນທີ່ແນວໃດ?3) ຄູຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີຮູບຮ່າງ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ຊ້າງມີຂະໜາດໃຫຍ່, ສູງ, ມີ 4 ຂາ ແລະ ມີຫາງຍາວ...; ໄກ່ມີຂະໜາດນ້ອຍ, ຕໍ່າ, ມີ 2 ຂາ...;ງູ ມີຂະໜາດລໍາໂຕຍາວ ແລະ ບໍ່ມີຂາ. ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)2. ຫຼິ້ນເກມປະກອບທ່າທາງຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ1) ຄູສະເໜີໃຫ້ນັກຮຽນວ່າ ມື້ນີ້ພວກເຮົາມາຫຼິ້ນເກມປະກອບທ່າທາງສັດຊະນິດຕ່າງໆ.2) ຄູຂຽນຊ່ເກມ \"ືເກມປະກອບທ່າທາງຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ\" ໃສ່ກະດານ. 3) ຄູອະທິບາຍວິທີການຫຼິ້ນ ແລະ ແຈກຢາຍບັດຮູບພາບກ່ຽວກັບສັດ ຊະນິດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຊ້າງ, ງົວ, ໄກ່, ນົກ, ແຂ້, ງູ, ຫອຍ, ປາ...ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ ແຕ່ລະຄົນໄດ້ຮູບໂຕ ຫຍັງ? ໄດ້ຄືກັນໝົດທຸກຄົນບໍ່? (ກໍລະນີຄູບໍ່ມີບັດຮູບພາບຢາຍໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມເບິ່ງ ແມ່ນໃຫ້ຄູບອກນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນປະກອບທ່າທາງຂອງສັດຊະນິດນັ້ນ).4) ຫັງຈາກນັ້ນ, ແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ໄດ້ບັດຮູບພາບສັດຊະນິດດຽວກັນເຂົ້າມາຢູ່ກຸ່ມດຽວກັນ ເພື່ອສົນທະນາ, ຼຄົ້ນຄດ, ເອກະພາບກັນ ແລະ ພ້ອມກັນປະຕິບັດທ່າທາງໃດໜຶ່ງຂອງສັດຊະນິດນັ້ນພ້ອມກັນ (ຖ້ານັກຮຽນບໍ່ຮູ້ິທ່າທາງຂອງສັດຊະນິດນັ້ນ ຄູຄວນຖາມນັກຮຽນຄົນອື່ນໆວ່າ ມີຜູ້ໃດສາມາດສະແດງໄດ້ບໍ່? ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນ ຜູ້ທີ່ສະແດງໄດ້ດີສະແດງໃຫ້ໝູ່ເບິ່ງ).5) ຖ້ານັກຮຽນກຸ່ມໃດ ຫຼື ຜູ້ໃດເຮັດໄດ້ດີ ຄູຄວນຍ້ອງຍໍ ພ້ອມແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ອື່ນໆປະຕິບັດຕາມ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມ ູັໍຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳ ລັກສະນະ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງ ກັນຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດປະຕິບັດທ່າທາງຂອງສັດຊະນິດນັ້ນ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

65໖໕ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ນັກຮຽນ 3-4 ຕອບໂດຍຫຍໍ້.2) ຫັງຈາກນ້ນ, ຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຸບ ຄື: ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີຮູບຮ່າງທ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊ່ນ: ຊ້າງ ມີຂະໜາດໃຫຍ່, ຼັຼີັສູງ, ມີ 4 ຂາ, ມີຫາງຍາວ...; ໄກ່ ມີຂະໜາດນ້ອຍ, ຕໍ່າ, ມີ 2 ຂາ...; ງູ ມີຂະໜາດລໍາໂຕຍາວ ແລະ ບໍ່ມີຂາ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບ ກ່ຽວກັບລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຢ່ເຮືອນຂອງນັກຮຽນມີສັດລ້ຽງຊະນິດໃດແດ່?ູ- ນັກຮຽນໄດ້ສັງເກດບໍ່ວ່າສັດຊະນິດນັ້ນເປັນໂຕຜູ້ ຫຼື ໂຕແມ່? 2) ໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ມີສັດລ້ຽງ 4-6 ຄົນຕອບ ຖາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. 3) ຄູສະເໜີວ່າ ຊ່ວໂມງນ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໂຕຜ້ ແລະ ໂຕແມ່ບາງຊະນິດ. ົີູຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)3. ສົນທະນາຕາມຮູບພາບລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຄ້ນຄວ້າເປັນກ່ມຕາມທ່ໄດ້ແບ່ງກັນໃນຊ່ວໂມງ ົຸີົຜ່ານມາ.2) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປ້ມແບບຮຽນຂ້ທີ 3 ແລະ ຖາມນັກຮຽນ ຶໍວ່າ:- ສັດເຫ່ານ້ໂຕໃດເປັນໂຕຜ້?ຼ ົີູ- ໂຕໃດເປັນໂຕແມ່? - ນັກຮຽນຮູ້ໄດ້ແນວໃດ?3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ. ຫັງຈາກນ້ນໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະ ຸຼັກຸ່ມຕອບຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ ພ້ອມທັງອະທິບາຍເຫດຜົນ.4) ຄູສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ສັດບາງຊະນິດໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່ກໍຈະມີລັກສະນະພາຍນອກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ທາງດ້ານຮູບຮ່າງ, ຂະໜາດ, ສີສັນ...ຕົວຢ່າງ: ໄກ່ ໂຕຜູ້ຈະມີຫອນໃຫຍ່, ຫາງຍາວ, ມີສີຂົນເປັນເງົາເຫຼື້ອມງາມກວ່າໂຕແມ່ ແລະ ພິເສດໂຕຜູ້ຍັງສາມາດຂັນເປັນສຽງດັງ ແລະ ມ່ວນໄດ້; ສ່ວນໂຕແມ່ ຈະມີຫອນນ້ອຍ, ຫາງສັ້ນ, ສີຂົນບໍ່ເປັນເງົາເຫຼື້ອມງາມ ປານໃດ ແລະ ບໍ່ສາມາດຂັນເປັນສຽງດັງໄດ້.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)4. ສຶກສາຕາຕະລາງລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດບາງຊະນິດ1) ຄູຖາມນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນວ່າ: - ສັດມີຂາມີໂຕຫຍັງແດ່?- ສັດບ່ມີຂາມີໂຕຫຍັງແດ່?ໍ- ສັດມີປີກມີໂຕຫຍັງແດ່?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມ ູັໍຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດ ໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນໍາໃຊ້ເກນ ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ.

66 ໖໖ 2) ຄູຄິດຕາມສັງເກດນັກຮຽນໄປເທ່ອລະຄົນວ່ານັກຮຽນຈະຕອບຖືກ ຫື ບ່, ໂດຍໃຫ້ພວກເຂົາໃຊ້ນ້ວມືຊ້ໃສ່ໃຫ້ຖືກ ືຼໍິີຕ້ອງ.ຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດລັກສະນະພາຍນອກຂອງສັດມີຂາບໍ່ມີຂາມີປີກບໍ່ມີປີກ ຄວາຍ ເປັດໝູ ງູ ນົກ ປາ ອ່ຽນ ໄກ່3) ສັດແຕ່ລະຊະນິດແມ່ນມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ, ແຕ່ບາງຊະນິດແມ່ນມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນ ພວກເຮົາສາມາດ ຍົກຕົວຢ່າງໄດ້ບໍ່? (ເປັດ ກັບ ໄກ່...).ໝາຍເຫດ: ຄູສາມາດນໍາເອົາຊ່ສັດຊະນິດອ່ນໆ (ໂດຍສະເພາະແມ່ນສັດຊະນິດທ່ມີຢ່ໃນທ້ອງຖ່ນ) ນອກຈາກຢ່ໃນຕາຕະລາງ ືືີູິູທີ່ກໍານົດໃຫ້ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

67ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ຕາງໜ້າກຸ່ມລາຍງານໂດຍຫຍໍ້.2) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຼຸບວ່າ: ສັດບາງຊະນິດໂຕຜູ້ ແລະ ໂຕແມ່ຈະມີລັກສະນະພາຍນອກທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ທາງດ້ານຮູບຮ່າງ, ຂະໜາດ, ສີສັນ...໖໗

68ບົດທີ 12 ການເຕີບໃຫຍ່ຂອງສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງI. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່. 2. ບອກຄວຳມຮ້ອນຈຳກດວງອຳທິດໃຫ້ຄວຳມອົບອຸ່ນແກ່ສັດ. 3. ນ�ຳໃຊ້ ແລະ ຮູ້ກຳນວັດແທກຂະໜຳດຂອງສັດ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວຳມຖືກຕ້ອງໃນເວລຳຕອບຄ�ຳຖຳມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກ�ຳໄດ້ສ�ຳເລັດ.2. ນ�ຳໃຊ້ເກນກຳນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກສິ່ງຈຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີການເຕີບໃຫຍ່ (ອາຫານ, ນໍ້າ, ອາກາດ, ຄວາມອົບອຸ່ນ ແລະ ບ່ອນຢູ່ອາໄສ)3ບອກສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ ໄດ້ 4 ຢ່ຳງຂຶ້ນໄປ.2ບອກສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ ໄດ້ 2-3 ຢ່ຳງ.1ບອກສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ ໄດ້ 1 ຢ່ຳງ.0ບອກໄດ້ກ່ຽວສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ບ່ໄດ້ຈັກຢ່ຳງ.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ມີຄື: ນຳ, ອຳກຳດ, ອຳຫຳນ, ສະຖຳນທີ່ຢູ່ອຳໄສ ແລະ ຄວຳມ � ້ອົບອຸ່ນ.2. ວັດແທກກຳນເຕີບໃຫຍ່ຂອງສັດ (ລວງຍຳວ) ໂດຍໃຊ້ຫົວໜ່ວຍເປັນຊັງຕີແມັດ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ຮູບພຳບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ໄມ້ບັນທັດ ເພື່ອຈະໄດ້ໃຊ້ຢູ່ໃນຊົ່ວໂມງທີ 2. V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບ່ງຮູບພຳບຢ່ໃນປ້ມແບບຮຽນຂ�້ທີ 1 ແລ້ວຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ເຫັນຫຍັງແດ່? (ຄູຕ້ອງຍ້ອງຍ�ຄ�ຳຕອບ ິູຶຂອງນັກຮຽນ ຖ້ຳນັກຮຽນຕອບຖືກຕ້ອງ ແລະ ບອກຊື່ສັດໂຕນັ້ນ).2) ຫຼັງຈຳກນັ້ນ, ຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ ງົວ 2 ໂຕຢູ່ໃນຮູບມີຂະໜຳດແຕກຕ່ຳງກັນບ່? ຄູກວດເບິ່ງຄ�ຳຕອບຂອງນັກຮຽນ �(ຂະໜຳດຂອງງົວ 1 ໂຕມີຂະໜຳດໜ້ອຍກວ່ຳໂຕອື່ນ) ແລ້ວຖຳມພວກເຂົຳອີກວ່ຳ: ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງມີໂຕນ້ອຍ? ຄູອະທິບຳຍວ່ຳ: ມັນນ້ອຍ ເພຳະວ່ຳ ມັນຍັງນ້ອຍຍັງບ່ໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ເທື່ອ.�3) ຄູຖຳມຕື່ມອີກວ່ຳ: ມີຫຍັງແດ່ທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ສັດເຕີບໃຫຍ່ໄດ້? ໖໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

694) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຕອບ 2-3 ຄົນ. 5) ຄູສະຫຼຸບວ່ຳ: ສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ມີ: ນຳ, ອຳກຳດ, ອຳຫຳນ, ບ່ອນຢູ່ອຳໄສ ແລະ ຄວຳມ � ້ອົບອຸ່ນ. ສະນັ້ນ, ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ ພວກເຮົຳຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ບ່ອນຢູອຳໄສທີ່ປອດໄພ.ຂັ້ນກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1) ຈັດກຸ່ມໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນຳກັນຕຳມຮູບພຳບໃນປຶ້ມແບບຮຽນໃນຫົວຂ້ທີ 1.�2) ຄູນ�ຳພຳນັກຮຽນອອກໄປສ�ຳຫຼວດຫ້ອງຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນ (ຖ້ຳພວກ ເຂຳບ່ພົບສັດຕຳມທ່ຕ້ອງກຳນ ຄູຄວນໃຫ້ພວກເຂົຳເບິ່ງຈ�ຳພວກສັດ ົ�ີນ້ອຍໆຢູ່ຕຳມໃບໄມ້ ຫຼື ພືຶ້ນດິນ (ມົດ, ແມງໄມ້ຕ່ຳງໆ).3) ພຳຍຫຼັງຈຳກໄປສ�ຳຫຼວດຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນແລ້ວ ຄູນ�ຳພຳນັກຮຽນ ກັບເຂົ້ຳມຳຫ້ອງຮຽນ. 4) ຄູຕັ້ງຄ�ຳຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ:- ພວກຫຼຳນເຫັນສັດຫຍັງແດ່?- ພວກຫຼຳນເຫັນສັດກ�ຳລັງກິນອຳຫຳນຫຍັງບ່? ອຳຫຳນທີ່ສັດກິນນັ້ນແມ່ນຫຍັງ?�- ພວກຫຼຳນເຫັນມັນຢູ່ໃສ?- ສັດທັງໝົດນັ້ນອຳໄສຢູ່ບ່ອນດຽວກັນບ່? �- ສັດຕ້ອງກຳນແສງແດດຈຳກດວງອຳທິດບ່?�- ພວກຫຼຳນຕ້ອງກຳນແສງແດດບ່? (ຕ້ອງກຳນ ຫຼື ຕ້ອງກຳນແສງແດດ ເພື່ອຕຳກເຄື່ອງ, ຕຳກແດດໃນເວລຳ �ເຮົຳເປັນໄຂ້ ຫຼື ເປັນຫວັດ).ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອະທິບຳຍຄ�ຳສັບ (ອຳຫຳນ, ນຳ, ອຳກຳດ, ບ່ອນຢູ່ອຳໄສ, ຄວຳມອົບອຸ່ນ, ຄວຳມປອດໄພ) � ້ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້ຳໃຈ. ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)1) ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກດ້ວຍຕົນເອງ ໂດຍສຶກສຳຕຳຕະລຳງ.2) ຄູໄດ້ຍົກຕົວຢຳງສັດຊະນິດໃດໜຶ່ງຂ້ນມຳ ເພ່ອອະທິບຳຍໃຫ້ນັກຮຽນ່ຶືເຂຳໃຈວ່ຳ ສັດຕ້ອງກຳນກິນອຳຫຳນເພ່ອເຮັດໃຫ້ຮ່ຳງກຳຍເຕີບໃຫຍ່,ົ ້ືບ່ອນຢູ່ອຳໄສທີ່ປອດໄພ ແລະ ຄວຳມອົບອຸ່ນ. ຄູຂຽນຊື່ຂອງສັດໃສ່ ກະດຳນ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ອອກມຳໝຳຍໃສ່ກະດຳນ. 3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນບອກວ່ຳ ພວກເຂຳໄດ້ເຫັນສັດຫຍັງແດ່, ແລ້ວຄູຂຽນບັນທຶກໃສ່ກະດຳນ. ຫັງຈຳກນ້ນ, ກໃຫ້ນັກຮຽນ ົຼັ�ອອກມຳໝຳຍໃສ່ກະດຳນ 1-2 ຄົນ ກ່ຽວກັບສິ່ງຈ�ຳເປັນທີ່ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່.ຊື່ສັດນໍ້າ ແລະ ອາກາດອາຫານບ່ອນຢູ່ອາໄສຄວາມອົບອຸ່ນໄກ່ຄຳແນະນຳຂອງນັກ ຮຽນ (ສ່ິງທີ່ນັກຮຽນ ເຫັນ)ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ- ປະເມີນຈຳກກຳນຕອບຄ�ຳ ຖຳມຂອງນັກຮຽນ.- ປະເມີນຄວຳມເຂຳໃຈຂອງ ົ ້ນັກຮຽນຈຳກກຳນອະທິບຳຍ ຂອງຄູ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນໂດຍໃຊ້ເກນກຳນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນ.໖໙

704) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບ: ສັດຕ້ອງກຳນ: ນ�ຳ, ອຳຫຳນ, ອຳກຳດ ແລະ ບ່ອນຢູ່ອຳໄສທີ່ປອດໄພ ແລະ ້ຄວຳມອົບອຸ່ນ.5) ສັດອຳໄສຢູ່ສະຖຳນທີ່ແຕກຕ່ຳງກັນ, ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ບົກມີ: ໄກ່, ແບ້, ງົວ, ຄວຳຍ, ມ້ຳ..., ສັດບຳງຊະນິດ ອຳໄສຢູ່ນ�ຳມີ: ປຳ, ປູ, ກຸ້ງ, ຫອຍ..., ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ທັງນຳທັງບົກມີ: ກົບ, ຂຽດ, ແຂ້..., ສັດບຳງຊະນິດ ້� ້ກິນພືດ, ສັດບຳງຊະນິດກິນຊີ້ນ, ສັດບຳງຊະນິດກິນທັງພືດ ແລະ ຊີ້ນ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອະທິບຳຍຄ�ຳສັບ (ອຳຫຳນ, ນ�ຳ, ອຳກຳດ, ບ່ອນຢູ່ອຳໄສ, ຄວຳມອົບອຸ່ນ, ຄວຳມປອດໄພ) ້ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້ຳໃຈ. ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ )1) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຸບ: ກ່ຽວກັບສ່ງທ່ພວກເຂຳໄດ້ຮຽນອີກຕ່ມ.ຼິີົື2) ຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ພວກນ້ອງເຫັນສັດຫຍັງແດ່ທ່ອຳໄສຢ່ສະຖຳນທ່ເຫຳນ້ນບ່ ເຊ່ນ: ຢ່ນຳ, ບົກ, ອຳກຳດ, ເຮືອນ, ີູີຼ ົ ່ັ�ັູ� ້ຕົ້ນໄມ້? 3) ມີສັດຊະນິດໃດແດ່ທີ່ກິນອຳຫຳນເຫຼົ່ຳນີ້? ເຂົ້ຳ, ໝຳກມ່ວງ, ແມງໄມ້, ຫຍ້ຳ, ໝຳກກ້ວຍ. ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ມີໃຜແດ່ທີ່ຈຶ່ວ່ຳ ໄດ້ຮຽນຫຍັງມຳແລ້ວຢູ່ໃນຊົ່ວໂມງກ່ອນ (ຄ�ຳຕອບຢູ່ດ້ຳນລຸ່ມ, ຈົ່ງຊຸກຍູ້, ປ່ອຍໂອກຳດໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນຳກ່ອນ ຫຼັງຈຳກນັ້ນຄູຈຶ່ງອະທິບຳຍ ຫຼື ສະຫຼຸບບຳງຈຸດທີ່ຂຳດໄປເທົ່ຳນັ້ນ). 2) ໃນຊ່ວໂມງທີ 1 ເຮົຳໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບສັດຕ້ອງກຳນອຳຫຳນ, ບ່ອນຢ່ອຳໄສຂອງສັດ, ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢ່ບົກມີ: ົູູໄກ່, ແບ້, ງົວ, ຄວຳຍ, ມ້ຳ..., ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ນຳມີ: ປຳ, ປູ, ກຸ້ງ, ຫອຍ..., ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ທັງນຳ� ້� ້ທັງບົກມີ: ແຂ້, ງູ, ກົບ, ຂຽດ..., ສັດບຳງຊະນິດກິນພືດ, ສັດບຳງຊະນິດກິນຊີ້ນ ແລະ ສັດບຳງຊະນິດກິນທັງພືດ ແລະ ຊີ້ນ. ຢູ່ໃນຊົ່ວໂມງທີ 2 ນີ້ເຮົຳຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບກຳນເຕີບໃຫຍ່ຂອງສັດ ແລະ ຝຶກປະຕິບັດກຳນວັດແທກ ຂະໜຳດຂອງສັດ. ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ )1. ສົນທະນາ1) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນສົນທະນຳກ່ຽວກັບກຳນເຕີບໃຫຍ່ແມ່ນໝຳຍເຖິງຫຍັງ? (ເບິ່ງປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂ�້ທີ 1 ອີກ).- ລູກຂອງສັດແຕ່ລະໂຕ ບຳງໂຕສຳມຳດເຮັດໄດ້ຄ້ຳຍຄືກັນກັບພ�່ ແລະ ແມ່ຂອງພວກມັນບ�່?- ກຳນເຕີບໃຫຍ່ແມ່ນໝຳຍເຖິງຫຍັງ?- ໃນເມື່ອພວກເຮົຳເຕີບໃຫຍ່ ພວກເຮົຳກ�ຈະສຳມຳດເຮັດໄດ້ຫຼຳຍ ສິ່ງຫຼຳຍຢ່່ຳງ.- ລູກໄກ່ນ້ອຍເຮັດຫຍັງ? ພວກເຂົຳໄດ້ຮຽນຫຍັງມຳຈຳກໃສ? (ເຮັດຕຳມແມ່ຂອງພວກມັນ)- ສ່ວນລູກກົບນ້ອຍ ຫຼື ປຳນ້ອຍເດ ພວກມັນເຮັດຫຍັງ? ພວກມັນຮຽນມຳຈຳກໃສ? ຮຽນຈຳກໂຕຂອງເຂົຳເອງ ແລະ ເມື່ອເກີດມຳແລ້ວຖືກປ່ອຍປະລະເລີຍ). 2) ຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ມັນແຕກຕ່ຳງກັນຫຼຳຍເທົ່ຳ ຖ້ຳເຮົຳທຽບໃສ່ຕອນຍັງນ້ອຍ ແລະ ຕອນໃຫຍ່? (ຂະໜຳດ ມີກຳນປ່ຽນແປງ). (ຫົວຂ�້ທີ 1 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນເວົ້ຳກ່ຽວກັບຂະໜຳດແຕກຕ່ຳງກັນຂອງສັດ). 3) ແຕ້ມຮູບສັດ 2 ໂຕໃສ່ກະດຳນໂດຍແຕ້ມຮູບສັດຊະນິດດຽວກັນ 2 ຮູບ (ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ສັດໃຫຍ່ ແລະ ສັດນ້ອຍ).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ- ສັງເກດ ແລະ ຕີລຳຄຳໄດ້ຈຳກ ກຳນຕອບຄ�ຳຖຳມຂອງນັກ ຮຽນ.- ສັງເກດໄດ້ຈຳກກຳນຄ້ນຄວ້ຳ ົແລະ ຄວຳມເອຳໃຈໃສ່ຂອງ ົນັກຮຽນເຮັດກິດຈະກ�ຳ. ໗໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

714) ຄູສຳທິດວິທີກຳນໃຊ້ໄມ້ບັນທັດມຳວັດແທກສັດໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ (ຄູສອນວິທີກຳນໃຊ້ໄມ້ບັນທັດ).- ຄູອະທິບຳຍຕົວເລກໃນບັນທັດໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ.- ບອກນັກຮຽນວ່ຳ ເຮົຳຄວນເລີ່ມຕົ້ນແທກຈຳກບ່ອນໃດຫຳບ່ອນໃດ.5) ຄູນ�ຳພຳຝຶກປະຕິບັດວັດແທກຂະໜຳດຂອງສັດຢູ່ກະດຳນ 6) ຄູແຕ້ມສັດອີກ 2 ໂຕ ໃສ່ກະດຳນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນອອກມຳວັດແທກສັດທີ່ຄູແຕ້ມນັ້ນຕື່ມອີກ. ຄວຳຍໂຕໃຫຍ່ ແລະ ຄວຳຍໂຕນ້ອຍ; ໄກ່ຜູ້ໂຕໃຫຍ່ ແລະ ໄກ່ຜູ້ໂຕນ້ອຍ.7) ຄູຂຽນໂຕເລກຂະໜຳດທີ່ພວກເຂົຳແທກໄດ້ນັ້ນໃສ່ຕຳຕະລຳງຢູ່ກະດຳນ.ສັດໂຕໃຫຍ່ (ຊັງຕີແມັດ)ໂຕນ້ອຍ (ຊັງຕີແມັດ)ຄວຳຍໄກ່......8) ຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ສັດທີ່ແທກໄດ້ຢູ່ໃນກະດຳນມີຮູບຮ່ຳງແຕກຕ່ຳງກັນບ່? �9) ນັກຮຽນຕອບຄ�ຳຖຳມປະມຳນ 2-3 ຄົນ.10) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນພ້ອມກັນສະຫຼຸບ: ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີຮູບຮ່ຳງທີ່ແຕກຕ່ຳງກັນສັດໂຕໃຫຍ່ ແລະ ສັດໂຕນ້ອຍ. ພວກເຮົຳສຳມຳດວັດແທກຂະໜຳດຂອງສັດດ້ວຍໄມ້ບັນທັດ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)1) ຄູແນະນ�ຳໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ຫົວຂ້ທີ 4 ເພື່ອ�ຝຶກປະຕິບັດວັດແທກຂະໜຳດຂອງສັດ. 2) ຫຼັງຈຳກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນກ່ຳຍຕຳຕະລຳງໃສ່ປຶ້ມຂຽນຂອງພວກເຂົຳ ແລະ ວັດແທກຂະໜຳດຂອງສັດ ແລະ ບັນທຶກໃສ່ຕຳຕະລຳງພ້ອມ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ້ມຮູບສັດຕຳມໃຈໃສ່ປຶ້ມບັນທຶກຂອງຕົນເອງ.4) ຫຼັງຈຳກນັກຮຽນແຕ້ມຮູບແລ້ວ ຄູໄດ້ແນະນ�ຳໃຫ້ນັກຮຽນວັດແທກຮູບສັດທີ່ແຕ້ມໃສ່ປຶ້ມຂອງຕົນເອງ. ຫຼັງຈຳກ ທີ່ນັກຮຽນວັດແທກແລ້ວ ຄູແນະນ�ຳໃຫ້ນັກຮຽນບັນທຶກໃສ່ຕຳຕະລຳງໃສ່ປຶ້ມຂອງນັກຮຽນ.ສັດຄວາມຍາວ (ຊັງຕີແມັດ) ຂອງພໍ່ແມ່ຄວາມຍາວ (ຊັງຕີແມັດ) ຂອງລູກສັດໂຕທີ 1ສັດໂຕທີ 25) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເອຳສັດທ່ຕົນໄດ້ແຕ້ມມຳສະແດງໃຫ້ໝ່ເບ່ງນ�ຳ ແລະ ຜົນວັດແທກຂອງພວກເຂຳຕ້ອງໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ົີູິົ້(ຕຳມກຳນວັດແທກຕົວຈິງຂອງຮູບທີ່ແຕ້ມນັ້ນ).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນຄວຳມເຂຳໃຈ ແລະ ກຳນ ົ້ສັງເກດຂອງນັກຮຽນ.໗໑

72ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ສິ່ງທີ່ຈ�ຳເປັນ ເຮັດໃຫ້ສັດມີກຳນເຕີບໃຫຍ່ຄື: ນຳ, ອຳກຳດ, ອຳຫຳນ, ສະຖຳນທີ່ຢູ່ອຳໄສ ແລະ ຄວຳມອົບອຸ່ນ.� ້2) ດວງອຳທິດໃຫ້ຄວຳມອົບອຸ່ນແກ່ສັດ ແລະ ສຳມຳດເຮັດໃຫ້ພວກເຮົຳຢູ່ລອດໄດ້ ຫຼື ມີຊີວິດໄດ້.3) ສັດແຕ່ລະຊະນິດອຳໄສຢູ່ສະຖຳນທີ່ແຕກຕ່ຳງກັນ, ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ບົກມີ: ໄກ່, ແບ້, ງົວ, ຄວຳຍ, ມ້ຳ..., ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ນ�ຳມີ: ປຳ, ປູ, ກຸ້ງ, ຫອຍ..., ສັດບຳງຊະນິດອຳໄສຢູ່ທັງນຳທັງບົກມີ: ແຂ້, ງູ, ກົບ, ້� ້ຂຽດ... ສັດບຳງຊະນິດກິນພືດ, ສັດບຳງຊະນິດກິນຊີ້ນ ແລະ ສັດບຳງຊະນິດກິນທັງພືດ ແລະ ຊີ້ນ.4) ພວກເຮົຳສຳມຳດວັດແທກຂະໜຳດ...................(ລວງຍຳວ) ຂອງສັດ, ພວກເຮົຳໃຊ້....................(ບັນທັດ) ມຳວັດແທກ ແລະ ພວກເຮົຳວັດແທກດ້ວຍ..............(ຊັງຕີແມັດ). ໗໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

73໗໓ບົດທີ 13 ການເກີດລູກຂອງສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກຊື່ສັດບາງຊະນິດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ແລະ ເປັນໄຂ່.2. ປຽບທຽບຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຄວາມຄ້າຍຄືກັນທາງດ້ານຮູບຮ່າງພາຍນອກລະຫວ່າງພໍ່ແມ່ສັດກັບລູກຂອງມັນ.3. ຄາດເດົາສັດບາງຊະນິດທີ່ເກີດລູກເປັນໄຂ່ ແລະ ເປັນໂຕໄດ້.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກຊື່ສັດບາງຊະນິດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ແລະ ເປັນໄຂ່3ບອກຊື່ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່ໄດ້ 4 ຊະນິດຂຶ້ນໄປ.2ບອກຊື່ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່ໄດ້ 2-3 ຊະນິດ.1ບອກຊື່ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່ໄດ້ 1 ຊະນິດ.0ບອກຊື່ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່ບໍ່ໄດ້ຈັກຊະນິດ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ການເກີດລູກຂອງສັດມີ 2 ປະເພດ ຄື: ສັດເກີດລູກເປັນໂຕ (ເອີ້ນວ່າ ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນໍ້ານົມ) ແລະ ສັດ ເກີດລູກເປັນໄຂ່ ແລ້ວຈຶ່ງເບາະອອກມາເປັນໂຕ. ສັດເກີດລູກເປັນໂຕມີ: ງົວ, ຄວາຍ, ໝູ, ໝາ, ຊ້າງ, ມ້າ...; ສັດເກີດລູກເປັນໄຂ່ມີ: ເປັດ, ໄກ່, ນົກ, ປາ, ກົບ...2. ສັດບາງຊະນິດ ເມື່ອລູກເກີດອອກມາຈະມີລັກສະນະຄ້າຍຄືພໍ່ແມ່ ແລະ ບາງຊະນິດຈະແຕກຕ່າງຈາກພໍ່ແມ່ ເປັນຕົ້ນແມ່ນທາງດ້ານສີສັນ ແລະ ການເຕີບໃຫຍ່.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ບັດຮູບພາບສັດຊະນິດຕ່າງໆ (ຖ້າມີ).3. ໂປສະເຕີກ່ຽວກັບສັດປະເພດຕ່າງໆ (ຖ້າມີ).

74 ໗໔ V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມຕອບກ່ຽວກັບການເກີດລູກຂອງສັດ 1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຜ່ານມາມີຜ້ໃດເຄີຍສັງເກດການເກີດລູກຂອງສັດແດ່? ຖ້າຜ້ໃດເຄີຍສັງເກດແມ່ນໃຫ້ຍົກມືຂ້ນ. ແລ້ວຄູຖາມ ູູຶນັກຮຽນຜູ້ທີ່ເຄີຍສັງເກດວ່າ: ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີການເກີດລູກຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນແນວໃດ? ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ.2) ຄູສະເໜີວ່າ ມື້ນີ້ຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບການເກີດລູກຂອງສັດ, ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 1.3) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນັກຮຽນຮູ້ ຫຼື ສາມາດຄາດເດົາໄດ້ບໍ່ວ່າສັດເຫຼົ່ານີ້ມີການເກີດລູກແນວໃດ? (ໄກ່, ງູ, ໝາ, ງົວ, ຄວາຍ, ເປັດ, ແມວ, ນົກ, ປາ...)4) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຄິດຫາຄໍາຕອບ ແລະ ຈື່ຄໍາຕອບຂອງຕົນເອງທີ່ຕອບໄປນັ້ນວ່າຖືກ ຫຼື ບໍ່? (ຄູບໍ່ຕ້ອງຕອບ ເທື່ອ ແຕ່ຖາມເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາໄດ້ຄົ້ນຄິດ ແລະ ຄາດເດົາເບິ່ງກ່ອນ).ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມ ກ່ຽວກັບການເກີດລູກຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ 1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຄົ້ນຄວ້າເປັນກຸ່ມໆລະ 3-4 ຄົນ (ແຕ່ລະກຸ່ມຄວນມີທັງຍິງ ແລະ ຊາຍ).2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕໍ່ສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 2 ຫຼື ບົດຮຽນອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນງົວເກີດລູກບໍ່? ງົວເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່?- ໄກ່ເດເກີດລູກເປັນໂຕ ຫຼື ເປັນໄຂ່? - ສັດເກີດລູກເປັນໂຕ ແລະ ເກີດລູກເປັນໄຂ່ມີຊະນິດໃດແດ່?- ສັດເກີດລູກເປັນໂຕຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງໂຕຂຶ້ນໄປມີໂຕຫຍັງແດ່? (ໝາ, ແມວ, ເສືອ...).- ສັດເກີດລູກເປັນໂຕພຽງໂຕດຽວມີໂຕຫຍັງແດ່? (ຄວາຍ, ຊ້າງ, ງົວ...).3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ ຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມຕອບຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ.4) ຄູສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ສັດ ເກີດລູກເປັນໂຕ ມີ: ງົວ, ຄວາຍ, ໝູ, ໝາ, ຊ້າງ, ມ້າ...; ສັດເກີດລູກເປັນໄຂ່ ແລ້ວຈຶ່ງເບາະອອກມາເປັນໂຕ ມີ: ເປັດ, ໄກ່, ນົກ, ປາ, ກົບ...2. ຈັດກຸ່ມສັດຕາມລັກສະນະການເກີດລູກຂອງມັນ1) ຄູແຕ້ມຮູບສັດແຕ່ລະໂຕຕາມປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ ທີ 3 ໃສ່ກະດານ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ ໃນຮູບລຸ່ມນີ້ມີສັດເກີດລູກ ເປັນໂຕມີຊະນິດໃດແດ່ ແລະ ສັດເກີດລູກເປັນໄຂ່ມີຊະນິດໃດແດ່?2) ໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບຢູ່ໃນກະດານ ແລ້ວຂຶ້ນມາຂີດຕໍ່ຫາກັນ (ຄູຈະຕ້ອງເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມຫຼາຍທີ່ສຸດ ໂດຍສະເພາະນັກຮຽນຜູ້ໃດທີ່ມີແນວຄິດຕ່າງ).3) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຈຶ່ງສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ, ອະທິບາຍເຫດຜົນ ແລະ ສະຫຼຸບດັ່ງນີ້:ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດຄວາມເຂ້າໃຈຂອງ ົນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະນະການເກີດລູກຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

75໗໕ເກີດລູກເປັນໂຕເກີດລູກເປັນໄຂ່ໝາຍເຫດ: ຄູສາມາດນໍາເອົາຊື່ສັດຊະນິດອື່ນໆນອກຈາກຢູ່ໃນຕາຕະລາງທີ່ກໍານົດໃຫ້ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.

76 ໗໖ ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ຈໍາແນກສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕ ແລະ ເປັນໄຂ່1) ຄູແຕ້ມຕາຕະລາງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ໃສ່ກະດານ. ລຳດັບສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕມີ:ລຳດັບສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໄຂ່ມີ:1122334455662) ຄູຂຽນຊື່ສັດຊະນິດຕ່າງໆໃສ່ກະດານ (ສັດຊະນິດຕ່າງໆຕາມທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ຢູ່ໃນຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ ແລະ ຄູ ສາມາດເພີ່ມສັດໃສ່ອີກຕາມຄວາມເໝາະສົມ). 3) ຄູຖາມນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນວ່າ:- ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໂຕມີໂຕຫຍັງແດ່? - ສັດທີ່ເກີດລູກເປັນໄຂ່ມີໂຕຫຍັງແດ່?4) ຄູຕ້ອງກວດກາຄວາມຖືກຕ້ອງ ໂດຍນໍາໃຊ້ເກນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ນັກຮຽນ 3-4 ຕອບໂດຍຫຍໍ້.2) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຼຸບ ພ້ອມຂຽນໃສ່ກະດານ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ສັດເກີດລູກເປັນໂຕ ມີ: ງົວ, ຄວາຍ, ໝູ, ໝາ, ຊ້າງ, ມ້າ; ສັດເກີດລູກເປັນໄຂ່ ມີ: ເປັດ, ໄກ່, ນົກ, ປາ,...ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບຄວາມຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນລະຫວ່າງພໍ່ແມ່ສັດກັບລູກຂອງມັນ1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຢູ່ເຮືອນຂອງນັກຮຽນມີສັດລ້ຽງຊະນິດໃດແດ່? (ໃຫ້ຄູສືບຕໍ່ຖາມນັກຮຽນຜູ້ທີ່ໄດ້ລ້ຽງສັດ).- ນັກຮຽນໄດ້ສັງເກດບໍ່? ລູກຂອງສັດຊະນິດນັ້ນຄື ຫຼື ຕ່າງກັບແມ່ຂອງມັນ?2) ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບ ຖາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. 3) ຄູສະເໜີວ່າ ຊົ່ວໂມງນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນຄວາມຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນທາງພາຍນອກລະຫວ່າງພໍ່ແມ່ກັບລູກ. ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)4. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບຄວາມຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນລະຫວ່າງພໍ່ແມ່ສັດກັບລູກຂອງມັນ 1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕໍ່ສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 4 ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ໃນຮູບນີ້ສັງເກດເຫັນຫຍັງແດ່?.- ແມ່ກັບລູກຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນແນວໃດ?- ມີຫຍັງແດ່ທີ່ຄືກັນ ແລະ ມີຫຍັງແດ່ທີ່ຕ່າງກັນ?- ລູກຂອງມັນຄ້າຍຄືກັນກັບແມ່ບໍ່?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນໍາໃຊ້ເກນ ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

77໗໗2) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມ ຕອບຕາມທ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ (ຄູຕ້ອງພະຍາຍາມຊຸກຍ້ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມສົນທະນາກັນ ແລະ ີູຸຕອບຄໍາຖາມໃຫ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ).3) ຄູຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ສັດບາງຊະນິດເມື່ອລູກເກີດ ອອກມາຈະມີລັກສະນະຄ້າຍຄືພໍ່, ແມ່ ແລະ ບາງຊະນິດຈະແຕກຕ່າງຈາກພໍ່, ແມ່ ເປັນຕົ້ນແມ່ນທາງດ້ານສີສັນ ແລະ ການເຕີບໃຫຍ່. ຕົວຢ່າງ: ແມ່ງົວມີສີແດງ ລູກງົວທີ່ເກີດມາເປັນສີແດງ ແລະ ຂາວປົນກັນ, ແມ່ໄກ່ມີສີຂາວ ລູກໄກ່ທີ່ເກີດມາຈະມີສີຂາວຄືກັບແມ່ ແລະ ມີບາງໂຕຈະເປັນສີດໍາ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)5. ແຕ້ມຮູບສັດຊະນິດໃດໜຶ່ງ ພ້ອມລະບາຍສີ1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນແຕ້ມຮູບສັດຊະນິດໜຶ່ງຕາມໃຈມັກໃສ່ປ້ມຂຽນ ຶຂອງນັກຮຽນ ພ້ອມລະບາຍສີ.2) ຄູກວດເບ່ງການແຕ້ມຮູບຂອງນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ ແລະ ຍ້ອງຍໍນັກຮຽນິຜູ້ທີ່ແຕ້ມຖືກ ແລະ ງາມ ພ້ອມຍົກໃຫ້ນັກຮຽນໃນຫ້ອງເບິ່ງເພື່ອເປັນແບບຢ່າງ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ຕາງໜ້າກຸ່ມລາຍງານໂດຍຫຍໍ້.2) ຫັງຈາກນ້ນຄູຈຶ່ງຊ່ວຍນັກຮຽນສະຫຸບວ່າ: ສັດບາງຊະນິດ ເມ່ອລູກເກີດອອກມາຈະມີລັກສະນະຄ້າຍຄືພ່ແມ່ ແລະ ຼັຼືໍບາງຊະນິດຈະແຕກຕ່າງຈາກພໍ່ແມ່ ເປັນຕົ້ນແມ່ນທາງດ້ານສີສັນ ແລະ ການເຕີບໃຫຍ່ ຕົວຢ່າງ: ແມ່ງົວມີສີແດງ ລູກງົວທີ່ເກີດມາເປັນສີແດງ ແລະ ຂາວປົນກັນ, ແມ່ໄກ່ມີສີຂາວ ລູກໄກ່ທີ່ເກີດມາຈະເປັນຂາວຄືກັບແມ່ ແລະ ມີບາງຕົວຈະເປັນສີດໍາ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳວິທີ ການແຕມຮູບສດແຕລະຊະນດ້ັ່ິຂອງນັກຮຽນ.

78ບົດທີ 14 ຮາກ, ລໍາ ແລະ ໃບ ເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ອະທິບາຍຄວາມແຕກຕ່າງ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ.2. ບອກຄຸນປະໂຫຍດຂອງຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ.3. ແຕ້ມຮູບໃບພືດບາງຊະນິດ ພ້ອມໃສ່ຊື່ໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນ ແລະ ວັດແທກຄວາມຍາວຂອງໃບ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກາໄດ້ສ�າເລັດ.��2. ນ�າໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນແຕ້ມຮູບໃບພືດບາງຊະນິດ ພ້ອມໃສ່ຊື່ໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນ ແລະ ວັດແທກຄວາມຍາວຂອງໃບ.3ແຕ້ມຮູບໃບພືດບາງຊະນິດ ພ້ອມໃສ່ຊື່ໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນ ແລະ ວັດແທກຄວາມຍາວໄດຢາງຖກ ້່ືຕ້ອງ.2ແຕ້ມຮູບໃບພືດບາງຊະນິດ ພ້ອມໃສ່ຊື່ໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນໄດ ແຕບສາມາດວັດແທກຄວາມຍາວ ້່� ່ໄດ້.1ແຕ້ມຮູບໃບພືດບາງຊະນິດໄດ້ ແຕ່ບ່ສາມາດໃສ່ຊື່ໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນ ແລະ ບສາມາດວັດແທກ �� ່ຄວາມຍາວໄດ້.0ແຕ້ມຮູບໃບພືດບ່ຖືກຕາມລັກສະນະຂອງໃບໄດ້.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຮາກຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ພືດບາງຊະນິດມີຮາກຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ແຂງແຮງດີ ເອີ້ນວ່າ:ຮາກແກ້ວ. ຕົ້ນມີຮາກໃຫຍ່: ຕົ້ນມ່ວງ, ຕົ້ນລ�າໄຍ, ຕົ້ນຜັກຫົມ; ບາງຊະນິດມີຮາກຝອຍ: ຕົ້ນເຂົ້າ, ຕົ້ນອ້ອຍ,ຕົ້ນກ້ວຍ ແລະ ບາງຊະນິດມີຮາກເປັນຫົວ: ຫົວມັນດ້າງ, ຫົວກາຣົດ, ຫົວຂ່າ,... ຮາກມີໜ້າທີ່ໃນການດູດຊຶມ ທາດອາຫານ, ຊ່ວຍຄ�້າຊູ ຫຼື ຍຶດຕົ້ນໄມ້ກັບດິນ ແລະ ຊ່ວຍຮັກສາໜ້າດິນໃຫ້ຢູ່ໃນສະພາບເດີມ.2. ລ�າຕົ້ນຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດຈະມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ລ�າຊື່, ເຄືອ, ປ້ອງ. ລ�າຊື່ມີ: ຕົ້ນມ່ວງ, ຕົ້ນລ�າໄຍ, ຕົ້ນດູ່; ລາເປັນເຄືອມີ: ເຄືອໝາກອຶ, ເຄືອໝາກຖົ່ວ, ເຄືອໝາກແຕງ; ລ�າເປັນປ້ອງມີ: ຕົ້ນໄຜ່, ຕົ້ນອ້ອຍ,�ຕົ້ນເຂົ້າ. ລ�າຕົ້ນມີໜ້າທີ່ໃນການຄາຊູພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຕົ້ນໄມ້, ສະສົມທາດອາຫານ ແລະ ລ�າລຽງອາຫານ �້ໄປລ�່ລ້ຽງພາກສ່ວນຕ່າງໆ.3. ໃບຂອງພືດ ແຕ່ລະຊະນິດຈະແຕກຕ່າງກັນ ຄື: ບາງຊະນິດມີຮູບຮ່າງມົນ,ຈວຍ, ຍາວ; ບາງຊະນິດມີໜາມ, ບາງຊະນດກ້ຽງ, ຊາ; ຂະໜາດຂອງໃບໃຫຍ່ ແລະ ນ້ອຍແຕກຕ່າງກັນ; ສີຂອງໃບມີສີຂຽວ, ແດງ, ເຫືອງ. ິຼໃບຂອງພືດມີໜ້າທ່ຮັບເອົາແສງແດດ ເພ່ອສ້າງເປັນອາຫານຂອງພດ.ີືືIV. ສື່ການຮຽນການສອນ 1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ຕົ້ນພືດຈິງ ທີ່ມີຄົບທັງຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ ທີ່ມີໃນທ້ອງຖິ່ນ ເຊັ່ນ: ຕົ້ນໝາກເຜັດ, ເຄືອໝາກຖົ່ວ ຫຼື ເຄືອໝາກ ແຕງ, ຕົ້ນອ້ອຍ, ຕົ້ນຜັກຫອມບົ່ວ, ຕົ້ນຜັກຫອມປ້ອມ, ຫຍ້າຂີວ... (ຄູຄວນແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນເອົາຕົ້ນພືດມາ ໗໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

79ຢ່າງໜ້ອຍຜູ້ລະ 1 ຕົ້ນ ໂດຍບ່ໃຫ້ຊ້າກັນ ຫຼື ຊ້າໜ້ອຍທີ່ສຸດ).���3. ໂປສເຕີ: ກ່ຽວກັບສ່ວນປະກອບຂອງພືດ (ຖ້າມີ).4. ສສີ. ແລະ ໄມ້ບັນທັດ �V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຕົ້ນພືຶດຈິງທີ່ໄດ້ກຽມມາ ແລະ ຖາມວ່າ: - ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? (ຕົ້ນພືດ ຫຼື ຕົ້ນໄມ້).- ຕົ້ນໄມ້ນີ້ປະກອບມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ເວລານັກຮຽນຄິດ ແລະ ສົນທະນາກັບໝູ່ 1 ນາທີ ແລ້ວໃຫ້ອາສາສະໝັກ 3-4 ຄົນຕອບ (ຮາກ, ລາ, ໃບ, ດອກ ແລະ ໝາກ). �- ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ຄູຖາມເພື່ອຄວາມແນ່ໃຈອີກວ່າ ອັນໃດແມ່ນຮາກ? ອັນໃດແມ່ນລາ? ອັນໃດແມ່ນໃບ?�ໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ບອກພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດ, ຖ້າມີນັກຮຽນຫຼາຍຄົນຊີ້ບ່ຖືກ ຄູຄວນສະຫຼຸບໃຫ້ນັກຮຽນຕາມ �ຕົວຈິງ.2) ຄູນາສະເໜີວ່າ ຜ່ານມາຢູ່ຂັ້ນ ປ.1 ບົດທີ 4 ໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບພືດ, ໂຄງສ້າງຂອງພືດ ຫຼື ຕົ້ນໄມ້ສ່ວນຫຼາຍ �ຈະມີຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ ຄືກັນ. ມື້ນີ້ພວກນ້ອງຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບຄວາມແຕກຕ່າງ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຮາກ, ລາ �ແລະ ໃບ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບລັກສະນະ, ໜ້າທີ່ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດຂອງຮາກ 1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 3-4 ຄົນ.2) ຄູເອົາຕົ້ນພືດຈິງທີ່ກຽມມາແບ່ງໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມສັງເກດຮາກພືດແຕ່ລະຊະນິດ (ຖ້າບ່ສາມາດຫາຕົ້ນພືດຈິງໄດ້ �ແມ່ນໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂ້ທີ 2) ແລະ ຖາມວ່າ:�- ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນຮາກພືດບ�່?- ຮາກພືດແຕ່ລະຊະນິດຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ?3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ ຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມຕອບຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ.4) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ຮາກ ຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ບາງຊະນິດຈະເປັນຮາກຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ແຂງແຮງດີ, ບາງຊະນິດເປັນຮາກຝອຍ ແລະ ບາງຊະນິດເປັນຫົວ.5) ຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: - ຮາກຂອງພືດມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ?- ຮາກຂອງພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຍັງແດ່?6) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາ ກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ຕາງໜ້າ ແຕ່ລະກຸ່ມຕອບ.7) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ:- ຮາກມີໜ້າທີ່ໃນການດູດຊຶມທາດອາຫານ ແລະ ຊ່ວຍຄ�້າຊູ ຫຼື ຍຶດຕົ້ນໄມ້ກັບພື້ນດິນບ່ໃຫ້ລົ້ມ.�- ຮາກຂອງພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ເປັນອາຫານ, ເປັນຢາ ແລະ ບາງຊະນິດກນ�າມາປະດັບ �ເອ້ຍ້ອງ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມຂອງ ູັ�ນັກຮຽນ, ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະນະ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຮາກພືດ.໗໙

802. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບລັກສະນະ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງລໍາຕົ້ນ 1) ຄູແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕ່ຄົ້ນຄວ້າເປັນກຸ່ມ.�2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕ່ສັງເກດຕົ້ນພືດຈິງທີ່ກຽມມາ �ແຕ່ໃຫ້ສັງເກດສະເພາະພາກສ່ວນລ�າຕົ້ນ ຖ້າບ່ສາມາດຫາຕົ້ນພືດ �ຈິງໄດ້ ແມ່ນແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂ້ທີ 3 ແລະ ຖາມວ່າ:�- ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນລ�າຕົ້ນພືດບ�່? - ລ�າຕົ້ນພືດແຕ່ລະຊະນິດຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ?3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມ ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ. ຫັງຈາກນ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບ.ຸຸຼັ4) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ລ�າຕົ້ນຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ເປັນລ�າຊື່, ເປັນເຄືອ, ເປັນປ້ອງ.5) ຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: - ລ�າຕົ້ນຂອງພືດນີ້ມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ?- ເຮືອນຂອງນັກຮຽນເຮັດດ້ວຍຫຍັງ? - ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນເພິ່ນນ�າໃຊ້ລາຕົ້ນຂອງພືດເຮັດຫຍັງແດ່? �- ລ�າຕົ້ນຂອງພືດຊະນິດໃດທີ່ສາມາດກິນໄດ້?6) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມ ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ຕາງໜ້າ ແຕ່ລະກຸ່ມຕອບ.7) ຄູສັງລວມຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: - ລ�າຕົ້ນມີໜ້າທີ່ໃນການຄ�້າຊູພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຕົ້ນໄມ້, ສະສົມທາດອາຫານ ເພື່ອລ�າລຽງໄປລ່ລ້ຽງພາກ�ສ່ວນຕ່າງໆ.- ລ�າຕົ້ນຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄຸນປະໂຫຍດແຕກຕ່າງກັນ, ບາງຊະນິດເປັນອາຫານ, ບາງຊະນິດໃຊ້ໄວ້ ປຸກສ້າງ, ບາງຊະນິດໃຊ້ເປັນເຄື່ອງໃຊ້ ແລະ ບາງຊະນິດໃຊ້ໄວ້ເປັນຢາ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ຫຼິ້ນເກມຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບໜ້າທີ່ຂອງຮາກ ແລະ ລໍາຕົ້ນ1) ນັກຮຽນສືບຕ່ຄົ້ນຄວ້າຕາມກຸ່ມ.�2) ຄູຂຽນຊື່ເກມ \"ໜ້າທີ່ຂອງຮາກ ແລະ ລ�າຕົ້ນ\" ແລະ ສ້າງຕາຕະລາງບັນທຶກຄະແນນໃສ່ກະດານ.ກຸ່ມຄຳຖາມທີ 1ຄະແນນເຕັມ 3 ຄະແນນຄຳຖາມທີ 2ຄະແນນເຕັມ 2 ຄະແນນຄຳຖາມທີ 3ຄະແນນເຕັມ 3 ຄະແນນລວມ1ໜ້າທີ່ຂອງຮາກບ�່ມີຮາກອອກໜ້າທີ່ຂອງລຳຕົ້ນ2345ໝາຍເຫດ: ຄ�າຖາມ ແລະ ຄ�າຕອບຢູ່ລຸ່ມ3) ວິທີການຫຼິ້ນ:- ຄູຈະອ່ານຄາຖາມແລ້ວໃຫ້ແຕ່ລະກ່ມພິຈາລະນາ ແລະ ຕົກລົງເປັນເອກະພາບກັນ ແລ້ວໃຫ້ຕາງໜ້າກ່ມຕອບ �ຸຸການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດຄວາມເຂ້າໃຈຂອງນັກ ົຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະ ນະ, ໜ້າທີ່ຂອງລຳຕົ້ນຂອງພືດ. ໘໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

81(ກຸ່ມໃດຍົກມືກ່ອນແມ່ນກຸ່ມນັ້ນຕອບກ່ອນ).- ຖ້າກຸ່ມໃດຕອບຖືກຄົບຖ້ວນທີ່ສຸດ ແມ່ນໄດ້ຄະແນນເຕັມຕາມຄາຖາມ ຖ້າກ່ມທ່ຕອບກ່ອນບ່ຖືກ ຫ ບ່ຄົບຖວນແມ່ນໃຫ້ກ່ມຕ່ໄປ�ຸີ�ຼ ື�ຸ້�ຕອບຈົນຄົບ, ສຸດທ້າຍກຸ່ມໃດໄດ້ຄະແນນຫຼາຍກຸ່ມນັ້ນຊະນະຕາມລ�າດັບ.- ຄູອ່ານຄ�າຖາມ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຍົກມືຂຶ້ນເພື່ອຕອບພາຍໃນ 10 ວິນາທີ ຕ່ 1 ຂ້ ແລ້ວຄູຈຶ່ງສືບຕ່ຂ້ທີ 2 ແລະ 3 ຕາມລ�າດັບ:����(1) ຮາກຂອງພືດມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ? ຖ້າຕອບຄົບຖ້ວນໄດ້ 3 ຄະແນນ ເຊັ່ນ: - ດູດອາຫານ.- ຄ�້າຊູ .- ຍຶດກັບພື້ນດິນ. (2) ຖ້າຕົ້ນໄມ້ບ່ມີຮາກ ມັນຈະເປັນແນວໃດ? ຖ້າຕອບຄົບຖ້ວນໄດ້ 2 ຄະແນນ ເຊັ່ນ: �- ຈະແຫ່ວ.- ຕາຍ.(3) ລ�າຕົ້ນຂອງພືດມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ? ຖ້າຕອບຄົບຖ້ວນໄດ້ 3 ຄະແນນ ເຊັ່ນ: - ຄ�້າຊູ.- ສະສົມທາດອາຫານ.- ລ�າລຽງອາຫານໄປຫາພາກສ່ວນຕ່າງໆ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຸບ ສ່ງທ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊ່ວໂມງນ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ຕາງໜ້າກ່ມລາຍງານໂດຍຫຍ້.ຼິີົີຸ�2) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູຈຶ່ງສະຫຼຸບຄືນ ດັ່ງນີ້:- ຮາກຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ເຊ່ນ: ບາງຊະນິດຈະເປັນຮາກຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ແຂງແຮງດີ, ັບາງຊະນິດເປັນຮາກຝອຍ ແລະ ບາງຊະນິດເປັນຫົວ. ຮາກມີໜ້າທີ່ໃນການດູດຊຶມທາດອາຫານ ແລະ ຊ່ວຍຄ�້າຊູ ຫຼື ຍຶດຕົ້ນໄມ້ກັບພື້ນດິນ.- ຮາກຂອງພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ເປັນອາຫານ, ເປັນຢາ ແລະ ບາງຊະນິດກນ�າມາປະດັບ �ເອ້້ຢ້ອງ.- ລ�າຕົ້ນຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ເປັນລ�າຊື່, ເປັນເຄືອ, ເປັນປ້ອງ. ລ�າຕົ້ນມີໜ້າທີ່ໃນການ ຄ�້າຊູພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຕົ້ນໄມ້, ສະສົມທາດອາຫານ ແລະ ລ�າລຽງອາຫານໄປຫາພາກສ່ວນຕ່າງໆ.- ລ�າຕົ້ນຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຄຸນປະໂຫຍດແຕກຕ່າງກັນ, ບາງຊະນິດເປັນອາຫານ, ບາງຊະນິດໃຊ້ໄວ້ປຸກ ສ້າງ, ບາງຊະນິດໃຊ້ເປັນເຄື່ອງໃຊ້ ແລະ ບາງຊະນິດໃຊ້ໄວ້ເປັນຢາ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບໃບໄມ້1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເອົາໃບໄມ້ແຕກຕ່າງກັນມາຈາກຂ້າງນອກ2) ຄູຈັບເອົາໃບໄມ້ຈິງຂຶ້ນມາ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? - ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນໃບໄມ້ມາກ່ອນບ່? �- ໃບໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ? ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ຄວາມ ສາມາດການເຮັດກິດຈະ ກຳພາຍໃນກຸ່ມ.໘໑

823) ໃຫນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບ ຖາມຄວາມເຂ້າໃຈຂອງເຂົາເຈ້າ. ້ົົ4) ຄູສະເໜີວ່າ ຊົ່ວໂມງນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບໃບໄມ້, ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງໃບໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດ, ໜ້າທີ່ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດຂອງໃບໄມ້. ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)4. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບລັກສະນະ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງໃບ1) ຄູແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕ່ຄ້ນຄວ້າຕາມກ່ມ.��ົຸ2) ຄູຢາຍໃບໄມ້ຈິງ (ໃບໄມ້ຕ້ອງແມ່ນໃບທ່ມີລັກສະນະແຕກຕ່າງກັນ ເຊ່ນ: ມົນ, ຍາວ, ແຫຼມ...ຖ້າຄູບ�່ສາມາດຫາ ີັໃບໄມ້ຈິງໄດ້ ແມ່ນແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂ�້ທີ 4) ແລະ ຖາມວ່າ: ໃບໄມ້ທີ່ນັກຮຽນ �ສັງເກດເຫັນນ້ນ ຄືກັນ ຫື ຕ່າງກັນ?ັຼ3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນ ຸທະນາກັນກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງໃບ ພາຍໃນກມ. ຫງຈາກນນໃຫຕາງຸ ່ຼັັ ້້ໜ້າແຕ່ລະກ່ມຕອບ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອະທິບາຍລັກສະນະຂອງໃບໄມ ຸ້(ໃບໄມ້ມີກ້ານຍາວ, ມີເສ້ນຕ່າງໆຢ່ນາ, ມີຮູບຮ່າງມົນ, ແຫຼມ, ຍາວ ັູ�ແລະ ມີສີທ່ແຕກຕ່າງກັນ...). ິີ4) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: ກ. ໃບໄມ້ນີ້ມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ? ຂ. ກ້ານຂອງໃບ ແລະ ເສັ້ນຕ່າງໆຂອງໃບມີໜ້າ ທ່ຫຍັງ? (ເພ່ອຮັບເອົາແສງແດດ ແລະ ອາກາດ) ຄ. ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນເພ່ນໃຊ້ໃບຂອງພືດມາເຮັດຫຍັງແດ່?ີືິງ. ເຮືອນຂອງນັກຮຽນຫັງຄາມຸງດ້ວຍຫຍັງ? ຈ. ນັກຮຽນເຄີຍກິນໃບພືດບ�່? ເຄີຍກິນໃບຫຍັງ? ສ. ໃບໄມ້ຊະນິດຼໃດແດ່ທ່ຄົນເຮົາສາມາດກິນໄດ້?ີ5) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນສັງເກດໃບໄມ້ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ. ຫັງຈາກນ້ນ, ໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະກ່ມຕອບ.ຸຼັຸ6) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສັງລວມຄ�າຕອບຂອງແຕ່ລະກຸ່ມ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ:- ໃບຂອງພືດມີໜ້າທີ່ຮັບເອົາແສງແດດ ແລະ ອາກາດ ເພື່ອໃຊ້ໃນການເຕີບໃຫຍ່ຂອງພືດ.- ໃບພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ໃຊ້ຫ�່ເຄື່ອງ, ໃຊ້ມຸງຫຼັງຄາ ແລະ ໃຊ້ເປັນຢາປົວ ພະຍາດ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)5. ແຕ້ມຮູບໃບໄມ້1) ຄູນາເອົາໃບໄມ້ທ່ກຽມມາກອງໄວ້ໜ້າໂຕະ (ໃບໄມ້ຕ້ອງແມ່ນໃບທ�ີີ ່ມີລັກສະນະແຕກຕ່າງກັນ ເຊ່ນ: ມົນ, ຍາວ, ແຫຼມ...).ັ2) ໃຫ້ນັກຮຽນອອກມາຈັບເອົາໃບໄມ້ຜູ້ລະໃບ ໂດຍບ່ໃຫ້ຊ້າກັນ ຫຼື ຊ�າ ��້ໜ້ອຍທີ່ສຸດ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງໃບໄມ້ (ຮູບຮ່າງ, ກ້ານຂອງໃບ ແລະ ແຕ່ລະເສັ້ນໃນໃບໄມ້).4) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນແຕ້ມຮູບໃບໄມ້ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຄ້າຍຄືຕາມໃບໄມ້ທີ່ຕົນເອງໄດ້ຮັບຫຼາຍທີ່ສຸດ (ຄູຕ້ອງໃຫ້ນັກຮຽນ ແຕ້ມທຸກຢ່າງທີ່ເຫັນມີຢູ່ໃນໃບໄມ້ຈິງ).5) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃສ່ຊ່ືໃຫ້ແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງໃບໄມ້ນັ້ນ ເຊັ່ນ: ກ້ານ ແລະ ເສັ້ນຕ່າງໆ.6) ໃຫ້ນັກຮຽນວັດແທກຄວາມຍາວຂອງໃບທີ່ຕົນເອງໄດ້ແຕ້ມ ໂດຍໃຊ້ໄມ້ບັນທັດມາວັດແທກ ແລະ ຂຽນຕົວເລກທີ່ແທກໄດ້ໃສ່ລຸ່ມຂອງໃບໄມ້.7) ຫຼັງຈາກນັກຮຽນແຕ້ມແລ້ວໆ ຄູຕ້ອງກວດຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງຮູບພາບແຕ່ລະຄົນ (ໂດຍອີງຕາມເກນການໃຫ້ ຄະແນນເພ່ອໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນ). ຄູຕ້ອງຍົກຮູບໃບໄມ້ຂອງຜ້ທ່ແຕ້ມໄດ້ດີກວ່າໝ່ໃຫ້ນັກຮຽນໝົດທຸກຄົນເບ່ງ, ືູີູິການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດຄວາມເຂ້າໃຈຂອງ ົນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລກ ັສະນະ, ໜ້າທີ່ຂອງໃບໄມ້.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນາໃຊ້ເກນ �ການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອໃຫ້ຄະແນນ ນັກຮຽນ. ໘໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

83ສົນທະນາ ແລະ ແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມາເປັນແບບຢ່າງ. ຕົວຢ່າງ: ການແຕ້ມຮູບໃບໄມ້ ແລະ ການວັດແທກຄວາມຍາວຂອງມັນກ້ານໃບເສັ້ນໃບ ຫຼື ກ່າງໃບ12 ຊັງຕີແມັດຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ຕາງໜ້າກຸ່ມລາຍງານໂດຍຫຍ�້.2) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູຈຶ່ງສະຫຼຸບຄືນ ດັ່ງນີ້: - ໃບຂອງພືດ ແຕ່ລະຊະນິດຈະແຕກຕ່າງກັນ ຄື: ບາງຊະນິດມີລັກສະນະມົນ, ຈວຍ, ຍາວ, ບາງຊະນິດເປັນ ໜາມ, ບາງຊະນິດຈະມ່ນ ແລະ ຂະໜາດຂອງໃບກແຕກຕ່າງກັນ. ໃບຂອງພືດມີໜ້າທ່ຮັບເອົາແສງແດດ ແລະ ື�ີອາກາດ ໂດຍຜ່ານກ້ານ ແລະ ເສັ້ນຕ່າງໆຂອງໃບ ເພື່ອໃຊ້ໃນການເຕີບໃຫຍ່ຂອງພືດ.- ໃບພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ໃຊ້ຫ່ເຄື່ອງ, ໃຊ້ມຸງຫຼັງຄາ ແລະ ໃຊ້ເປັນຢາປົວພະ �ຍາດ.໘໓

84ບົດທີ 15 ດອກ ແລະ ໝາກເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກຊື່ຂອງດອກ ແລະ ໝາກຊະນິດຕ່າງໆໄດ້.2. ຈໍາແນກລັກສະນະ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງດອກ ແລະ ໝາກໄມ້ບາງຊະນິດ.3. ບອກຄຸນປະໂຫຍດຂອງດອກ ແລະ ໝາກໄມ້ບາງຊະນິດ. 4. ບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກບາງຊະນິດທີ່ຄົນເຮົາກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກບາງຊະນິດທີ່ຄົນເຮົາກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້3ບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້ແນວລະ 4 ຢ່າງຂຶ້ນໄປ.2ບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້ແນວລະ 2-3 ຢ່າງ.1ບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້ແນວລະ 1 ຢ່າງ.0ບອກຊື່ດອກ ແລະ ໝາກທີ່ກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້ບໍ່ໄດ້ຈັກຢ່າງ. III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ດອກຂອງພືດ ມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ດອກໃຫຍ່, ດອກນ້ອຍ; ສີຂາວ, ສີແດງ....2. ໝາກຂອງພືດ ມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ໝາກໃຫຍ່, ໝາກນ້ອຍ; ບາງຊະນິດມີຮູບຮ່າງມົນກົມ, ບາງ ຊະນິດຍາວ; ບາງຊະນິດສົ້ມ, ບາງຊະນິດຫວານ...3. ດອກ ແລະ ໝາກຂອງພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ: ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ເປັນຢາ, ປະດັບເອ້ ແລະ ເປັນເຄື່ອງ ບູຊາ. 4. ດອກ ແລະ ໝາກບາງຊະນິດກິນໄດ້ ແລະ ບາງຊະນິດກິນບໍ່ໄດ້. IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ບັດຮູບພາບດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ຊະນິດຕ່າງໆ.3. ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ຈິງທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ (ດອກໄມ້ ແລະ ໝາກໄມ້ທີ່ກຽມມາຄວນມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງ ກັນ).4. ໄມ້ບັນທັດ. ໘໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

85V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1. ຖາມ-ຕອບ ກ່ຽວກັບໂຄງປະກອບສ້າງຂອງພືດ 1) ຄູທວນຄືນບົດຮຽນເກົ່າກ່ຽວກັບພືດທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຜ່ານມາ ໂດຍຖາມວ່າ: ຍັງມີໃຜຈື່ໄດ້ຢູ່ບໍ່ວ່າພືດປະກອບມີຫຍັງແດ່?2) ໃຫ້ນັກຮຽນ 3-4 ຄົນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈ. 3) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຈຶ່ງສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ: ຕາມປົກກະຕິແລ້ວພືດປະກອບມີ ຮາກ, ລໍາ, ໃບ,ດອກ ແລະ ໝາກ. ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດທີ່ກ່າວມານີ້ ມີພາກສ່ວນໃດແດ່ທີ່ນັກຮຽນຮູ້ ຫຼື ໄດ້ຮຽນຜ່ານມາ ແລ້ວ? (ຮາກ, ລໍາ, ໃບ). ມີພາກສ່ວນໃດທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮຽນ? (ດອກ ແລະ ໝາກ). ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນດອກ ແລະ ໝາກໄມ້ບໍ່?4) ຄູນໍາສະເໜີວ່າ ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນກ່ຽວກັບດອກ ແລະ ໝາກຂອງພືດ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)2. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບລັກສະນະດອກຂອງພືດ 1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກ່ມ, ກ່ມລະ 3-4 ຄົນ (ແຕ່ລະກ່ມຕ້ອງໃຫ້ນັກຮຽນຍິງ ແລະ ຊາຍໃນອັດຕາສ່ວນທ່ເທ່າກັນ ຸຸຸີົຫຼື ໃກ້ຄຽງກັນຫຼາຍທີ່ສຸດ).2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນດອກໄມ້ບໍ່?- ດອກໄມ້ຊະນິດຕ່າງໆມີສີຫຍັງແດ່?- ດອກໄມ້ມີລັກສະນະຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ?- ພວກເຮົານໍາໃຊ້ດອກຂອງພືດເຮັດຫຍັງແດ່?3) ຄູຢາຍດອກໄມ້ຈິງທີ່ກຽມມາໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມ (ດອກໄມ້ຄວນມີຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີລັກສະນະແຕກຕ່າງກັນ).4) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມກ່ຽວກັບຄວາມ ແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຄ້າຍຄືກັນຂອງດອກໄມ້. ຫັງຈາກນ້ນ, ໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະກ່ມຕອບຕາມທ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ ຼັຸີ(ຄູຄວນໃຊ້ຄໍາຖາມເຈາະຈີ້ມກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງດອກໄມ້ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ເນື້ອທີ່ຄົບຖ້ວນ).5) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 2 ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ໃນນີ້ມີຮູບດອກຫຍັງແດ່?- ແຕ່ລະດອກມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຄືແນວໃດ?6) ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 3-5 ຄົນຕອບຕາມທີ່ສັງເກດເຫັນ.7) ຄູສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຼຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະດານ ໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: ດອກຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ດອກໃຫຍ່, ດອກນ້ອຍ, ສີຂາວ, ສີແດງ; ດອກຂອງພືດມີຄຸນ ປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ: ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ເປັນຢາ, ປະດັບເອ້ ແລະ ເປັນເຄື່ອງບູຊາ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ແຕ້ມຮູບດອກໄມ້ ແລະ ລະບາຍສີ1) ຄູນໍາເອົາດອກໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດທີ່ກຽມມາກອງໄວ້ໜ້າໂຕະ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມ ູັໍຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະນະ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດ ຂອງດອກໄມ້.໘໕

862) ໃຫ້ນັກຮຽນອອກມາຈັບເອົາດອກໄມ້ຜູ້ລະດອກ ໂດຍບໍ່ໃຫ້ຊໍ້າກັນຫຼື ຊໍາໜ້ອຍທີ່ສຸດ.້3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນແຕ້ມຮູບດອກໄມ້ ໃຫ້ຄ້າຍຄືກັບດອກໄມ້ທີ່ຕົນເອງໄດ້ຮັບຫຼາຍທີ່ສຸດ (ໃນກໍລະນີນັກຮຽນບໍ່ມີສໍສີແມ່ນໃຫ້ແຕ້ມພຽງແຕ່ຮູບເທົ່ານັ້ນ).4) ຫຼັງຈາກນັກຮຽນແຕ້ມແລ້ວໆ ຄູຕ້ອງໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 3-5 ຄົນ ບອກຊື່ ແລະ ອະທິບາຍລັກສະນະຂອງ ດອກໄມ້ທີ່ຕົນເອງແຕ້ມ ວ່າມີຈຸດພິເສດແນວໃດແດ່? (ດອກຫຍັງ, ດອກໄມ້ຊະນິດນີ້ມີລັກສະນະແນວໃດ?)5) ຄູຕິດຕາມ ແລະ ຖາມເຈາະຈີ້ມນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ ໂດຍອີງຕາມລັກສະນະຈິງຂອງດອກໄມ້ຊະນິດນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ ນັກຮຽນສາມາດອະທິບາຍລັກສະນະຂອງດອກໄມ້ໄດ້.6) ຄູກວດກາຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງແຕ່ລະຄົນ (ໂດຍອີງຕາມລັກສະນະຈິງຂອງດອກໄມ້ຊະນິດນັ້ນ).ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ມີຫຍັງແດ່? ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 2-3 ຄົນຕອບຕາມ ຄວາມຈິງທີ່ໄດ້ຮຽນມາໂດຍຫຍໍ້.2) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູຈຶ່ງສະຫຼຸບຄືນ ດັ່ງນີ້:- ດອກຂອງພືດແຕ່ລະຊະນິດມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ດອກໃຫຍ່, ດອກນ້ອຍ, ສີຂາວ, ສີແດງ; ບາງຊະນິດມີກິ່ນຫອມ, ບາງຊະນິດມີກິ່ນຂີວ...- ດອກຂອງພືດມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງ: ໃຊ້ເປັນອາຫານ, ເປັນຢາ, ປະດັບເອ້ ແລະ ເປັນເຄື່ອງບູຊາ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)4. ຖາມ-ຕອບກ່ຽວກັບໝາກໄມ້1) ຄູຈັບເອົາໝາກໄມ້ຈິງຂ້ນມາ (ຄູຕ້ອງໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດໝາກໄມ້ຫຼາຍໆຊະນິດ) ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ ແລະ ຶຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ໝາກຫຍັງ?- ຢູ່ເຮືອນຂອງນັກຮຽນມີໝາກໄມ້ເຫຼົ່ານີ້ບໍ່?- ນັກຮຽນເຄີຍສັງເກດໝາກໄມ້ມາກ່ອນບໍ່? - ໝາກໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ? 2) ໃຫ້ນັກຮຽນ 4-6 ຄົນຕອບ ຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈ້າ. ົ3) ຄູສະເໜີວ່າ ຊົ່ວໂມງນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບໝາກໄມ້. ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)5. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງໝາກໄມ້ 1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າຕາມກຸ່ມ.2) ຄູໃຫ້ຢາຍໝາກໄມ້ຈິງ (ໝາກໄມ້ຕ້ອງມີລັກສະນະແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ມົນ, ກົມ, ຍາວ, ສີຂຽວ, ສີແດງ, ສີເຫຼືອງ...ຖ້າຄູບໍ່ສາມາດຫາໝາກໄມ້ຈິງໄດ້ ແມ່ນແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບກ່ຽວກັບໝາກໄມ້ຊະນິດຕ່າງໆໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 3) ແລະ ຖາມວ່າ:- ຢູ່ໃນໂຕະຂອງນັກຮຽນມີໝາກໄມ້ຊະນິດໃດແດ່?- ໝາກໄມ້ທີ່ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນນັ້ນ ຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ? ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດການແຕ້ມຮູບດອກໄມ້ຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳ ລັກສະນະຂອງດອກໄມ້ແຕ່ລະ ຊະນິດໃຫ້ນັກຮຽນ. ໘໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

87- ພວກເຮົາເຄີຍກິນໝາກໄມ້ເຫຼົ່ານີ້ບໍ່?3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກຸ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ຕາງ ໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມຕອບຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າສັງເກດເຫັນ (ຄູຄວນໃຊ້ຄໍາຖາມເຈາະຈີ້ມກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງໝາກໄມ້ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ເນື້ອໃນທີ່ຄົບຖ້ວນ).4) ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 3 ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ໃນນີ້ມີຮູບໝາກໄມ້ຫຍັງແດ່?- ແຕ່ລະໝາກມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຄືແນວໃດ?5) ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 3-5 ຄົນຕອບຕາມທ່ສັງເກດເຫັນ.ີ6) ຄູສັງລວມຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສະຫຸບ ພ້ອມທັງຂຽນໃສ່ກະ ຼດານໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍເອົາ: - ໝາກໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດ ມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ໝາກໃຫຍ່, ໝາກນ້ອຍ; ບາງຊະນິດມີຮູບຮ່າງມົນ, ກົມ, ຍາວ; ບາງຊະນິດສົ້ມ, ບາງຊະນິດຫວານ...- ມີໝາກໄມ້ບາງຊະນິດທີ່ເຮົາສາມາດກິນໄດ້ ແລະ ບາງຊະນິດບໍ່ສາມາດກິນໄດ້.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)6. ສົນທະນາກ່ຽວກັບດອກ ແລະ ໝາກກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້ 1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປ້ມແບບຮຽນຂ້ທີ 4 ແລ້ວເອົາກ້ອນຫີນວາງໃສ່ຫ້ອງທ່ຄົນເຮົາສາມາດ ຶໍີກິນໄດ້ ແລະ ກິນບໍ່ໄດ້.2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: - ຄົນເຮົາສາມາດກິນດອກ ແລະ ໝາກໄດ້ມີຮູບໃດແດ່?- ຄົນເຮົາບໍ່ສາມາດກິນດອກ ແລະ ໝາກໄດ້ມີຮູບໃດແດ່?3) ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບ ຕົວຢ່າງ ດັ່ງນີ້:ດອກ ແລະ ໝາກຂອງພືດກິນໄດ້ກິນບໍ່ໄດ້ດອກຄູນPໝາກເຍົາPໝາກອຶPດອກກຸຫຼາບPໝາກກ້ວຍPດອກໝາກອຶPການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄສງເກດການຕອບຄາຖາມ ູັໍຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳລັກສະນະ ແລະ ຄຸນປະໂຫຍດ ຂອງໝາກໄມ້ຊະນິດຕ່າງໆ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ.໘໗

88ຄູອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມ:- ດອກທີ່ກິນບໍ່ໄດ້ຄື: ດອກຄູນ, ດອກຝາງ, ດອກເສດຖີ...- ໝາກທີ່ກິນບໍ່ໄດ້ຄື: ໝາກເຍົາ, ໝາກຄູນ, ໝາກສາມສາ... 7. ປຽບທຽບຂະໜາດຂອງໝາກໄມ້1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າເປັນກຸ່ມ.2) ຄູໃຫ້ຢາຍໝາກໄມ້ຈິງ ທີ່ມີລັກສະນະຄວາມຍາວທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃຫ້ແຕ່ລະກ່ມ (ໝາກໄມ້ທ່ມີຢ່ໃນທ້ອງຖ່ນ).ຸີູິ3) ຄູແຕ້ມຕາຕາລາງໃສ່ກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈົດກ່າຍໃສ່ປ້ມຂຽນ ຶຂອງຕົນ.4) ຄູແນະນໍາວິທີໃຊ້ໄມ້ບັນທັດ ແລະ ວັດແທກຄວາມຍາວຂອງໝາກໄມ້ 2-3 ຊະນິດໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງກ່ອນ.5) ໃຫ້ນັກຮຽນໃຊ້ໄມ້ບັນທັດແທກຄວາມຍາວຂອງໝາກໄມ້ຈິງທ່ມີຢ່ ແລ້ວບັນທຶກຜົນການວັດແທກໃສ່ຕາຕາລາງ.ີູລໍາດັບຊື່ໝາກໄມ້ຄວາມຍາວ ເປັນຊັງຕີແມັດ (cm)123456) ຫຼັງຈາກນັກຮຽນວັດແທກແລ້ວໆ ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງຕາຕະລາງ ແລ້ວຖາມວ່າ:- ຜ່ານການວັດແທກມີໝາກໄມ້ຊະນິດໃດສັ້ນກວ່າໝູ່?- ໝາກໄມ້ຊະນິດໃດຍາວກວ່າໝູ່?- ມີໝາກໄມ້ຊະນິດໃດຍາວເທົ່າກັນ?7) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນພາຍໃນກ່ມສັງເກດ, ຄິດພິຈາລະນາ ແລະ ສົນທະນາກັນພາຍໃນກ່ມ. ຫັງຈາກນ້ນ, ໃຫ້ຕາງ ຸຸຼັໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມຕອບຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດ້ວັດແທກ.8) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບຕາມຄວາມຈິງຂອງໝາກໄມ້ທີ່ນໍາມາວັດແທກ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຸບ ສ່ງທ່ໄດ້ຮຽນ ໃນຊ່ວໂມງນ້ມີຫຍັງແດ່? ໃຫ້ຕາງໜ້າກ່ມລາຍງານໂດຍຫຍ້.ູຼິີົີຸໍ2) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູຈຶ່ງສະຫຼຸບຄືນ ດັ່ງນີ້: ໝາກໄມ້ແຕ່ລະຊະນິດ ມີລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ໝາກໃຫຍ່, ໝາກນ້ອຍ; ບາງຊະນິດມີຮູບຮ່າງມົນ, ກົມ, ຍາວ; ບາງຊະນິດສົ້ມ, ບາງຊະນິດຫວານ...ໝາຍເຫດ: ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ: ດອກ ແລະ ໝາກໄມ້ບາງຊະນິດກິນໄດ້ ແຕ່ບາງຊະນິດກິນບໍ່ໄດ້. ສະນັ້ນ, ນັກຮຽນບໍ່ຄວນ ກິນຖ້າບໍ່ຮູ້ ເພາະຈະເປັນອັນຕະລາຍ, ກ່ອນຈະກິນຕ້ອງໄດ້ຮັບຄໍາແນະນໍາຈາກຜູ້ໃຫຍ່ ຫຼື ຜູ້ທີ່ຮູ້ກ່ອນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດການວັດແທກໝາກໄມ້ຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍແນະນຳວິທີການແທກໃຫ້ນັກຮຽນ. ໘໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

89໘໙ບົດທີ 16 ແນວພືດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ຈ�ຳແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົຳເອົຳໄປປູກ ເຊັ່ນ: ແກ່ນ, ລ�ຳຕົ້ນ ແລະ ຫົວ.2. ຍົກຕົວຢ່ຳງແນວພືດຕ່ຳງໆ. 3. ບອກວິທີກຳນຮັກສຳແນວພືດຊະນິດຕ່ຳງໆ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວຳມຖືກຕ້ອງ ໃນກຳນຕອບຄ�ຳຖຳມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກ�ຳໄດ້ສ�ຳເລັດ.2. ນ�ຳໃຊ້ເກນກຳນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈໍາແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົາເອົາໄປປູກ ເຊັ່ນ: ແກ່ນ, ລໍາຕົ້ນ ແລະ ຫົວ.3ຈຳແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົຳເອົຳໄປປູກໄດ້ 3 ຢ່ຳງ.2ຈຳແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົຳເອົຳໄປປູກໄດ້ 2 ຢ່ຳງ.1ຈຳແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົຳເອົຳໄປປູກໄດ້ 1 ຢ່ຳງ.0ຈຳແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົຳເອົຳໄປປູກບ່ໄດ້ຈັກຢ່ຳງ.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ແກ່ນ, ລ�ຳຕົ້ນ ແລະ ຫົວ ສຳມຳດຂະຫຍຳຍເປັນແນວພືດ (ແນວພັນ) ໄດ້. ພືດບຳງຊະນິດໃຊ້ລ�ຳຕົ້ນ (ຂ້, ແໜງ �ແລະ ຫົວ) ເປັນແນວປູກ.2. ວິທີກຳນຮັກສຳແນວພືດ. IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປ້ມແບບຮຽນ ແລະ ແນວພືດຈິງ ທ່ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນກຽມມຳໃນຫ້ອງຮຽນ (ແກ່ນດອກໄມ້, ແກ່ນພືດແຫ້ງ, ຶີລຳຕົ້ນອ້ອຍ, ຫົວເຜືອກ, ໜ່ກ້ວຍນ້ອຍເທົ່ຳທີ່ຫຳມຳໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ).��V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູຖຳມນັກຮຽນກ່ຽວກັບບົດຮຽນຢ່ໃນຂ້ນ ປ.1 ວ່ຳ ພວກເຂຳໄດ້ຮຽນຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບພືດ? (ກຳນດູແລຮັກສຳພືດ ູັົແລະ ທີ່ຢູ່ຂອງພືດ).2) ຄູຖຳມນັກຮຽນອີກວ່ຳ: ໃນ 2 ອຳທິດທີ່ຜ່ຳນມຳນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຫຍັງແດ່? 3) ຄູອະທິບຳຍໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ວ່ຳ ມື້ນີ້ພວກເຂົຳຈະມຳຮຽນກ່ຽວກັບແນວພືດ.

90 ໙໐ ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (10 ນາທີ)1. ສົນທະນາຖາມຕອບກ່ຽວກັບແນວພືດ1) ຄູກ່ຳວວ່ຳ ພືດທີ່ຄົນລຳວເຮົຳມັກປູກຫຼຳຍທີ່ສຸດມີຫຍັງແດ່? ເຄີຍເຫັນເພິ່ນໃຊ້ອັນໃດຂອງພືດມຳປູກ? (ເບິ່ງແບບຮຽນ ຂ�້ທີ 1).- ກຳນປູກໝຳກຖົ່ວ ເພິ່ນເອົຳຫຍັງປູກ (ແກ່ນ).- ໃຜເຄີຍກິນອ້ອຍແດ່? ເພິ່ນເອົຳຫຍັງປູກ? (ລ�ຳຕົ້ນ).2) ໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດຊ່ວຍກັນຕອບ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄູ່ສັງເກດຮູບພຳບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂ�້ທີ 2 ແລະ ສົນທະນຳກັນເປັນຄູ່ຕຳມຄ�ຳຖຳມດັ່ງລຸ່ມນີ້:- ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນແນວພືດຊະນິດໃດແດ່?- ແນວພືດເຫຼົ່ຳນັ້ນມຳຈຳກພຳກສ່ວນໃດຂອງພືດ? (ແກ່ນ, ລ�ຳຕົ້ນ, ໜ່ອ່ອນ ແລະ ຫົວ). �ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້ຳອອກມຳໃຫ້ໝົດ.4) ໃຫ້ນັກຮຽນຕຳງໜ້ຳລຳຍງຳນຜົນກຳນຄົ້ນຄວ້ຳ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ)2. ຈໍາແນກແນວພືດທີ່ຄົນເຮົາເອົາໄປປູກ1) ຄູແຕ້ມຕຳຕະລຳງລຸ່ມນີ້ໃສ່ກະດຳນ ແລ້ວອະທິບຳຍຊື່ພືດຕ່ຳງໆໃນຕຳຕະລຳງເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ຈັກພືດດັ່ງກ່ຳວ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມເບິ່ງແບບຮຽນຂ�້ທີ 3 ຄົ້ນຫຳແນວພືດທີ່ປູກດ້ວຍແກ່ນ, ລ�ຳຕົ້ນ ແລະ ຫົວ ທີ່ເຂົຳເຈົ້ຳຮູ້ຈັກ ແລ້ວໃຊ້ກ້ອນຫີນ ຫຼື ຝຳກວດວຳງໃສ່ຕຳຕະລຳງ ຫຼື ໃຊ້ແກ່ນພືດ ຫຼື ມືຊີ້ໃສ່ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕຳມຊື່ພືດ ແລະ ພຳກ ສ່ວນທີ່ຈະນ�ຳໄປປູກຂອງພືດນັ້ນໆ.ຕົວຢ່ຳງ ຕຳຕະລຳງລ/ດຊື່ພືດແກ່ນລໍາຕົ້ນຫົວ1ໝຳກຖົ່ວ2ເຜືອກ3ຕົ້ນດອກຈ�ຳປຳ4ໝຳກອຶ5ຂ່ຳ3) ຄູນ�ຳເອົຳຂ�້ມູນໃນຕຳຕະລຳງມຳສ້ຳງແຕ້ມເປັນກຣຳຟິກ ເພື່ອອະທິບຳຍອີກຕື່ມ. ຈ�ຳນວນ ... 4 3 20ແກ່ນລ�ຳຕົ້ນຫົວ1ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດສອບຄວຳມເຂຳໃຈຂອງ ົ ້ນັກຮຽນດ້ວຍກຳນຖຳມຄວຳມ ຄິດເຫັນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ຜູ້ທີ່ຍັງບ່ເຂົ້ຳໃຈ.�ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

91໙໑ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ) 1) ໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນຜ່ຳນມຳ ປະມຳນ 2-3 ຄົນ. 2) ໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບກ່ຽວກັບພຳກສ່ວນຂອງພືດທີ່ສຳມຳດນ�ຳໄປປູກໄດ້ ເຊັ່ນ: ແກ່ນ, ລ�ຳ, ຫົວ.3) ຄູຍົກຕົວຢ່ຳງ: ຕົ້ນມັນຕົ້ນ ໃຊ້ລ�ຳປູກ, ໝຳກເຜັດໃຊ້ແກ່ນໄປປູກ, ເຜືອກໃຊ້ຫົວໄປປູກ, ອ້ອຍ ໃຊ້ລ�ຳປູກ, ດອກ ດຳວເຮືອງໃຊ້ແກ່ນປູກ ແລະ ອື່ນໆ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜ່ົາ:1) ຄູອະທິບຳຍຄ�ຳສັບ: ແນວພືດ, ແນວປູກ, ແນວພັນ ທັງ 3 ຄ�ຳສັບແມ່ນມີຄວຳມໝຳຍດຽວກັນ ຂ້ນກັບທ້ອງຖ່ນທ່ມັກ ຶິີໃຊ້ຄ�ຳສັບໃດຫຼຳຍກວ່ຳ (ແນວ ມີຄວຳມໝຳຍວ່ຳ ສິ່ງທີ່ພຳໃຫ້ເກີດຕ່ໄປ) ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້ຳໃຈ.�2) ຕົວຢ່ຳງ ທຳງພຳກເໜືອມັກເອີ້ນວ່ຳ ແນວປູກ. ແນວເຂົ້ຳປູກ, ແນວສຳລີ, ແນວໝຳກເຜັດ. ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄ�ຳຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ: ຜູ້ໃດຍັງຈື່ໄດ້ວ່ຳຊົ່ວໂມງທີ 1 ພວກເຮົຳໄດ້ຮຽນຫຍັງ? 2) ຄູອະທິບຳຍວ່ຳ ພືດແຕ່ລະຊະນິດ ສ່ວນຫຼຳຍແມ່ນນ�ຳໃຊ້ແນວພືດ ເພື່ອໄປປູກເປັນຕົ້ນໃຫຍ່; ນອກນັ້ນກຍັງ �ສຳມຳດນ�ຳໃຊ້ພຳກສ່ວນຕ່ຳງໆຂອງພືດນັ້ນໄປປູກໄດ້ອີກ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (10 ນາທີ)3. ສົນທະນາຕາມຮູບພາບກ່ຽວກັບແນວພືດ1) ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນກ່ມໂດຍ ສັງເກດຮູບພຳບໃນປ້ມແບບຮຽນຫົວຂ້ທີ 3 ແລະ ສົນທະນຳກັນຕອບຄ�ຳຖຳມ ຸຶ�ດັ່ງລຸ່ມນີ້:- ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນແນວພືດຊະນິດໃດແດ່ທີ່ສຳມຳດນ�ຳໄປປູກໄດ້?- ພືດຊະນິດໃດໃຊ້ແນວປູກ/ແກ່ນປູກ, ພືດຊະນິດໃດໃຊ້ລ�ຳ, ພືດຊະນິດໃດໃຊ້ຫົວ, ງ່ຳ ຫຼື ອື່ນໆປູກ.2) ໃຫ້ນັກຮຽນຕຳງໜ້ຳກຸ່ມລຳຍງຳນຜົນກຳນຄົ້ນຄວ້ຳ.3) ຄູຕັ້ງຄ�ຳຖຳມວ່ຳ: ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເອົຳແກ່ນ ຫຼື ຫົວໄປຕຳກແດດ? (ເພື່ອບ່ໃຫ້ແນວພືດເນົ່ຳ, ບ່ໃຫ້ແມງໄມ້ກິນ, ��ຂ້ຳເຊື້ອ ພະຍຳດ).4) ຄູອະທິບຳຍວ່ຳ ສ່ວນລ�ຳຕ້ນແມ່ນຕັດເອຳໄປຊ�ຳນຳໄວ້ ເພ່ອໃຫ້ແຕກໜ�່ແລ້ວຈ່ງນ�ຳໄປປູກ ເຊ່ນ: ມັນຕ້ນ, ອ້ອຍ...ົົ� ້ືຶັົ້ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ)4. ສົນທະນາຕາມຮູບພາບກ່ຽວກັບການຮັກສາແນວພືດ1) ຄູແບ່ງກຸ່ມອອກເປັນກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4-5 ຄົນ. 2) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມສັງເກດຮູບພຳບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂ້ທີ 4 ແລ້ວຄູຖຳມນັກຮຽນວ່ຳ:�- ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນແນວພືດຊະນິດໃດແດ່? (ຫົວຜັກທຽມ, ສຳລີ...).- ເພິ່ນຮັກສຳແກ່ນສຳລີ, ຫົວກະທຽມ, ແກ່ນຜັກຫອມ...ໄວ້ແນວ ໃດ?3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມຊ່ວຍກັນຄົ້ນຄິດ ແລະ ແລກປ່ຽນບົດຮຽນ ນ�ຳກັນ ຫຼັງຈຳກນັ້ນໃຫ້ຜູ້ຕຳງໜ້ຳກຸ່ມລຳຍງຳນ. 4) ຄູຈົດບັນທຶກສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຕອບ ພ້ອມທັງແລກປ່ຽນຄວຳມຄິດເຫັນກັນກັບກຸ່ມອື່ນໆ. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນພະຈຳລະນຳກຳນຕອບຄຳຖຳມ, ເຫດຜົນ, ວິທີກຳນກຳນຮັກສຳແນວ ປູກຂອງເຂຳເຈົ້ຳ, ຄູຊ່ວຍເຫອຜ ົຼ ືູ ້ທີ່ຍັງບ່ເຂົ້ຳໃຈ.�

92 ໙໒ ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)- ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ ໂດຍຫຍ�້ກ່ຽວກັບພືດທີ່ຄົນເຮົຳປູກ ແລະ ກຳນຮັກສຳແນວພືດ.- ຄູກ່ຳວວ່ຳ: ພືດທີ່ຄົນເຮົຳປູກມີຫຼຳຍຊະນິດ ເຊັ່ນ: ພືດໃຫ້ໝຳກ, ຜັກກຳດ, ຜັກຫອມ, ອ້ອຍ ແລະ ອື່ນໆ. ກຳນຮັກສຳແນວປູກໃຫ້ໄດ້ຮັບຜົນດີ ຕ້ອງຕຳກແດດໃຫ້ແຫ້ງດີ, ແກະເອົຳແກ່ນອອກ, ຝັດດ້ວຍດົ້ງ (ກະດົ້ງ) ເພື່ອຄັດເລືອກແກ່ນທີ່ສົມບູນ, ມີນຳໜັກ ແລ້ວເອົຳໃສ່ຖົງຢຳງ ຫຼື ຂວດ ປິດຝຳໃຫ້ແໜ້ນ, ຂຽນຊື່ໃສ່ດ້ຳນຂ້ຳງ, � ້ເກັບຮັກສຳໄວ້ບ່ອນທີ່ມີອຳກຳດໂລ່ງດີ.ຄວາມຮູ້ສຳລັບຄູໃນເກັບຮັກສາແນວພືດ1. ແກ່ນພືດທີ່ເກັບຈາກຝັກແຫ້ງ (ໝາກບວບ, ບວບຫຼ່ຽມ, ໝາກນໍ້າເຕົ້າ ແລະ ໝາກຖົ່ວພູ).1) ເກັບເອົຳໝຳກແກ່ໄປແຂວນໄວ້ບ່ອນຮົ່ມທີ່ມີອຳກຳດໂລ່ງ ເພື່ອປະໄວ້ໃຫ້ແຫ້ງດີ.2) ເອົຳໝຳກແຫ້ງໄປຕຳກແດດ 3-5 ວັນ.3) ແກະເອົຳແກ່ນ ຫຼື ເມັດອອກຈຳກຝັກ ແລ້ວອະນຳໄມໃຫ້ສະອຳດ, ຝັດດ້ວຍກະດົງ ເພື່ອຄັດແນວພັນທີ່ສົມບູນ ແລະ ມີນ�ຳໜັກ. ້4) ນ�ຳເອົຳແນວພັນໃສ່ຖົງຢຳງ ຫຼື ຂວດ ປິດໃຫ້ແໜ້ນ, ບັນທຶກຊື່ໃສ່ຂ້ຳງຖົງ/ກວດ ແລ້ວໄປເກັບໄວ້ບ່ອນທີ່ອຳກຳດ ໂລ່ງດີ.2. ແນວພືດໝາກຖົ່ວຍາວ ແລະ ສາລີ1) ນ�ຳແນວພືດທີ່ເກັບມຳມັດລວມກັນ 5-6 ຝັກຕ່ມັັດ�2) ເອົຳໝຳກແກ່ໄປແຂວນໄວ້ບ່ອນຮົ່ມທີ່ມີອຳກຳດໂລ່ງ 8-10 ວັນ (ຫ້ຳມຕຳກແດດ).3) ແກະເອົຳແກ່ນ ຫຼື ເມັດອອກຈຳກຝັກ ແລ້ວອະນຳໄມໃຫ້ສະອຳດ, ຝັດດ້ວຍກະດົງ ເພື່ອຄັດແນວພັນທີ່ສົມບູນ ແລະ ມີນ�ຳໜັກ.້4) ນ�ຳເອົຳແນວພັນໃສ່ຖົງຢຳງ ຫຼື ຂວດ ປິດໃຫ້ແໜ້ນ, ບັນທຶກຊື່ໃສ່ຂ້ຳງຖົງ/ຂວດ ແລ້ວໄປເກັບໄວ້ບ່ອນທີ່ອຳກຳດ ໂລ່ງດີ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

93໙໓ບົດທີ 17 ການປູກພືດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນ, ນັກຮຽນຈະສາມາດ: 1. ບອກຂັ້ນຕອນການປູກເຂົ້າ.2. ອະທິບາຍການກະກຽມກ່ອນປູກພືດ.3. ທົດລອງປູກພືດຊະນິດໃດໜຶ່ງ.4. ບອກການປົກປັກຮັກສາພືດໃຫ້ເຕີບໃຫຍ່.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ 1. ສັງເກດ, ກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງ ໃນການຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ເຮັດກິດຈະກໍາໄດ້ສໍາເລັດ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນອະທິບາຍການກະກຽມກ່ອນປູກພືດ3ອະທິບາຍ ການກະກຽມກ່ອນປູກພືດໄດ້ 3 ຢ່າງຂຶ້ນໄປ (ແນວພືດ, ດິນ, ນໍ້າ...).2ອະທິບາຍການກະກຽມກ່ອນປູກພືດ 2 ຢ່າງ. 1ອະທິບາຍການກະກຽມກອ່ນປູກພືດ 1 ຢ່າງ.0ອະທິບາຍການກະກຽມກ່ອນປູກພືດບໍ່ໄດ້ຈັກຢ່າງ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ພືດທີ່ຄົນເຮົາປູກມີຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ເຂົ້າ, ສາລີ, ກ້ວຍ, ອ້ອຍ, ເຜືອກ, ຜັກຫອມ ແລະ ອື່ນໆ.2. ການປູກພືດຕ້ອງກະກຽມແນວພືດ, ດິນ, ນໍ້າ, ຖັງ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ຈໍາເປັນ ເຊັ່ນ: ໂຖ, ຖົງຢາງ, ສຽມ... 3. ການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ຕິດຕາມພືດທີ່ເຮົາປູກໃຫ້ເຕີບໃຫຍ່ ຖ້າປູກໃສ່ຖັງເອົາໄປໄວ້ໃນບ່ອນທີ່ແສງແດດ, ໝັ່ນຫົດນໍ້າໃຫ້ດິນຊຸ່ມ (ໃນຕອນເຊົ້າ-ແລງ) ແລະ ໃສ່ຝຸ່ນຄອກ. IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປ້ມແບບຮຽນ ແລະ ແນວພືດຈິງ ທ່ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນກຽມມາໃນຫ້ອງຮຽນ (ແກ່ນດອກໄມ້, ແກ່ນພືດແຫ້ງ ເທາທ ຶີົ ່ີ ່ຫາມາໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ).2. ຖົງຢາງ ຫຼື ກະປ໋ອງທີ່ເຈາະຮູ 3-4 ຮູ, ດິນປູກຝັງໃຫ້ພຽງພໍກັບນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມ.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນບອກວ່າ: ຢູ່ໃນບົດທີ 16 ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບແນວພືດຊະນິດຕ່າງໆ.2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ພວກເຮົາຈະຮັກສາແນວພືດສໍາລັບໄວ້ປູກຕໍ່ໄປໄດ້ແນວໃດ? 3) ຄູກ່າວອີກວ່າ ໃນຊົ່ວໂມງນີ້ ພວກເຮົາຈະມາຮຽນກ່ຽວກັບການປູກພືດ.

94 ໙໔ ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (10 ນາທີ)1. ສົນທະນາຖາມຕອບກ່ຽວກັບຂັ້ນຕອນການປູກເຂົ້າ1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ນັກຮຽນເຄີຍເຫັນເພິ່ນປູກເຂົ້າບໍ່? - ເພິ່ນເຮັດແນວໃດແດ່? - ເພ່ນປູກເຂ້າ ເພ່ນເອົາຫຍັງປູກໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດຊ່ວຍກັນຕອບ? ິົິ(ເມັດເຂົ້າເປືອກໄປຫວ່ານໃສ່ນາທີ່ກຽມໄວ້).2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງຮູບໃນປຶ້ມແບບຮຽນໃນຫົວຂໍ້ທີ 1 ແລ້ວ ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ 2-3 ຄົນອະທິບາຍຂັ້ນຕອນລະອຽດໃນການປູກເຂົ້າ ຫຼື ດໍານາ ຕາມຮູບພາບ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຮ່ວມກັບສະຫຼຸບເລື່ອງການປູກເຂົ້າ ແລະ ຄູສາມາດອະທິບາຍຂັ້ນຕອນລະອຽດຂອງການປູກເຂົ້ານາໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈອີກຕື່ມ. ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອະທິບາຍຄໍາສັບ: ຫວ່ານກ້າ, ຫຼົກກ້າ, ດໍານາໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ)2. ສົນທະນາກ່ຽວກັບພືດທີ່ຄົນເຮົາປູກ1) ຄູສະເໜີວ່າ: ຕໍ່ໄປນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບພືດທີ່ຄົນເຮົາປູກ. 2) ໃຫ້ນັກຮຽນ ສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 2 ແລະ ສົນທະນາກັນຕາມຄໍາຖາມດັ່ງລຸ່ມນີ້:- ພືດທີ່ຄົນເຮົາປູກມີພືດຊະນິດໃດແດ່? (ໃຫ້ນັກຮຽນບອກໝົດ ສິ່ງເຂົາຮູ້ຈັກ ຫຼື ເຫັນພໍ່ແມ່ເຂົາເຈົ້າປູກ).- ພວກນ້ອງຮູ້ບໍ່ວ່າ ກ່ອນຈະປູກພືດ ພວກເຮົາຕ້ອງກຽມຫຍັງແດ່? - ເພິ່ນໃຊ້ພາກສ່ວນໃດຂອງພືດໄປປູກ? (ແກ່ນ, ລໍາຕົ້ນ ແລະ ຫົວ) ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າອອກມາໃຫ້ໝົດ.3) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫົວຂໍ້ທີ 3 .4) ຄູນໍາພານັກຮຽນໄປນອກຫ້ອງ ແລ້ວອະທິບາຍ ວິທີການປູກພືດໃສ່ໂຖດອກໄມ້ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ. 5) ຄູສາທິດວິທີການປູກພືດໃສ່ໂຖ 1 ໂຖໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງເພື່ອເປັນຕົວຢ່າງ. 6) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູພານັກຮຽນກັບມາເຂົ້າຫ້ອງ ແລະ ບອກນັກຮຽນວ່າໃນອາທິດນີ້ຈະໃຫ້ພວກນ້ອງຝຶກປະຕິບັດ ປູກພືດຕົວຈິງດ້ວຍຕົນເອງ. ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບ ພືດທີ່ຄົນເຮົາປູກມີພືດຫຍັງແດ່? (ເຂົ້າ, ສາລີ, ອ້ອຍ, ເຜືອກ, ຜັກຫອມ...).2) ຄູອະທິບາຍຂັ້ນຕອນການປູກພືດ ເຊັ່ນ: ກ່ອນຈະປູກພືດພວກເຮົາຕ້ອງກຽມດິນ ຫຼື ສະຖານທີ່ປູກ, ແກ່ນພືດ ຫຼື ເມັດພືດ ຫຼື ເບ້ຍດອກໄມ້ທີ່ດີແຂງແຮງ, ພາຍຫຼັງປູກແລ້ວ ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ຮັກສາ, ຫົດນໍ້າ ແລະ ໃສ່ຝຸ່ນ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ສັດມາທໍາລາຍ ເພື່ອໃຫ້ຕົ້ນພືດເຕີບໃຫຍ່. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດສອບຄວາມເຂ້າໃຈຂອງ ົນັກຮຽນດ້ວຍການຖາມຄວາມ ຄິດເຫັນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດ ແລະ ກວດສອບຄວາມເຂ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ,ຊ່ວຍເຫືອ, ົຼຊຸກຍູ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ບໍ່ເຂົ້າໃຈ.ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ