ວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ປ.1 (SEG1 TG)

44ບົດທີ 8 ການຮັກສາອະນາໄມແຂ້ວເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ບອກໜ້າທີ່ ແລະ ຄວາມສ�າຄັນຂອງແຂ້ວ.2. ສາທິດຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ.3. ຈ�າແນກສິ່ງທີ່ພາໃຫ້ເປັນແຂ້ວແມງ ຫຼື ເຈັບແຂ້ວ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດການປະຕິບັດກິດຈະກາ ແລະ ການຕອບຄາຖາມ.��2. ນາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.�ຄະແນນສາທິດຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ.3ສາມາດສາທິດ 5 ຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.2ສາມາດສາທິດ 3-4 ຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.1ສາມາດສາທິດ 1-2 ຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.0ບ່ສາມາດສາທິດຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ. �III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ແຂ້ວຊຸດທີ 1 ທີ່ນັກຮຽນມີດຽວນີ້ແມ່ນເອີ້ນວ່າ “ແຂ້ວນ້ານົມ” ແຂ້ວນ້ານົມເລີ່ມປົ່ງອາຍຸປະມານ 6 ເດືອນເມື່ອ ��ອາຍຸເຖິງປະມານ 2,6 ປີ (ສອງປີເຄິ່ງ) ແລະ ແຂ້ວຂອງນັກຮຽນຈະມີປະມານ 20 ເຫຼັ້ມ. ໃນລະຫວ່າງອາຍຸປະ ມານ 6-12 ປີ ແຂ້ວນ້ານົມຈະຫັກ ແລະ ອອກໝົດ ແລະ ມັນຈະເລີ່ມບົ່ງ “ແຂ້ວແທ້ ຫຼື ແຂ້ວຖາວອນຂຶ້ນມາ” �ໃນເມື່ອເປັນໜຸ່ມແຂ້ວຈະມີປະມານ 28 ເຫຼັ້ມ ແລະ ອີກ 4 ເຫຼັ້ມແມ່ນເຮົາເອີ້ນວ່າ (ແຂວຊາວ) ແລະ ແຂວທງ ້້ັໝົດມີຢູ່ 32 ເຫຼັ້ມ.2. ແຂ້ວມີໜ້າທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ຈີກ, ກັດອາຫານ ແລະ ມັນມີໜ້າທີ່ສາຄັນຫຼາຍແມ່ນການເວົ້າ ແລະ �ການອອກສຽງອີກ. ຫາກພວກເຮົາບ�່ມີແຂ້ວ ພວກເຮົາບ່ສາມາດກັດ ຫຼື ກິນອາຫານໄດ້ພວກເຮົາຄວນຮັກສາ�ແຂ້ວໃຫ້ສະອາດ ແລະ ແຂງແຮງດີ.3. ເພື່ອຮັກສາແຂ້ວໃຫ້ແຂງແຮງ ພວກເຮົາຕ້ອງຖູແຂ້ວທຸກວັນ (ຕອນເຊົ້າ, ສວາຍ ແລະ ແລງ) ແລະ ໄປພົບໝ �ປົວແຂ້ວທຸກໆ 6 ເດືອນ ເພື່ອໃຫ້ໝກວດ ແລະ ໃນເວລາເຈັບໃຫ້ໄປພົບໝ.��IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ແປງຖູແຂ້ວ, ຢາຖູແຂ້ວ, ຈອກຢາງ ແລະ ນ�້າສະອາດ ເພື່ອສາທິດການຖູແຂ້ວ.3. ກຽມແປງຖູແຂ້ວໃຫ້ພຽງພກັບນັກຮຽນທຸກຄົນໃນເວລາຝຶກປະຕິບັດຖູແຂ້ວ. ຫາກແປງຖູແຂ້ວບ�່ພແມ່ນແນະ��ນາ ໃຫ້ນັກຮຽນໃຊ້ນິ້ວມືຂອງພວກເຂົາຖູ.�4. ເຂົ້າໜົມອົມ ຫຼື ຂອງຫວານຊະນິດໜຶ່ງເຊ່ັນ: ເຂົ້າໜົມປັງ ຫຼື ເຄືຶ່ອງດື່ມ. ໔໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

45V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (10 ນາທີ)1. ສົນທະນາກ່ຽວກັບແຂ້ວບາງຊະນິດ1) ຄູຊີ້ມືໃສ່ປາກຂອງຄູ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ພວກນ້ອງຍັງຈື່ໄດ້ບ່ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? (ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາຢູ່ໃນ �ບົດທີ 2 ແລ້ວ). 2) ຄູອາປາກຂອງລາວ ແລະ ຊີ້ໃສ່ແຂ້ວຂອງລາວ ແລະ ຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ ນັກຮຽນຜູ້ໃດຍັງຈື່ໄດ້ບ່ວ່ານີ້ເອີ້ນ�ວ່າແນວໃດ? 3) ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ແນະນາຄ�າສັບວ່າ “ແຂ້ວ” ໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມ �6-7 ເທື່ອ. 4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່ ແລະ ຖາມແຕ່ລະຄົນໃຫ້ນັບແຂ້ວຂອງພວກເຂົາວ່າມີຈັກເຫຼັ້ມ. 5) ຄອະທບາຍ, ນກຮຽນແຕລະຄົນມີຈ�ານວນແຂ້ວທ່ແຕກຕ່າງກັນເຊ່ນວ່າ ຈະມີແຂ້ວໃໝ່ເຂ້າມາປ່ຽນແທນແຂ້ວູິັ່ີັົເກົ່າຢູ່ຕະຫຼອດ, ຄູອະທິບາຍຄາວ່າ ແຂ້ວນ້ານົມ ແລະ ແຂ້ວແທ້ໃຫ້ນັກຮຽນຟັງ (ເບິ່ງຢູ່ເນື້ອໃນຕົ້ນຕ). ຄເວົ້າ���ູວ່າມື້ນ້ີພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບການອະນາໄມແຂ້ວ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການ ຮຽນ (15 ນາທີ)2. ສັງເກດຮູບຄວາມສໍາຄັນຂອງແຂ້ວ ແລະ ອຸປະກອນໃນການຖູແຂ້ວ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂ້ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມພວກເຂົາວ່າຮູບພາບນັ້ນມີຫຍັງແດ່? (ມັນ�ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການກິນຂອງຄົນເຮົາ). ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ຍ້ອນຫຍັງແຂ້ວຈິຶ່ງມີຄວາມສ�າຄັນ? ຄູຍົກ ຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍອີກວ່າແຂ້ວແມ່ນມີຄວາມສ�າຄັນຫຼາຍ ເພາະວ່າມັນສາມາດ ຫຍ້າອາຫານ, ສາມາດຊ່ວຍເຮົາໃນເລືີ່ອງການເວົ້າ ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູອະທິບາຍເພີ່ມອີກວ່າຖ້າພວກເຮົາບ່ມີ��ແຂ້ວແລ້ວພວກເຮົາຈະບ່ສາມາດກິນ ແລະ ເວົ້າໄດ້.�2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບທີ 1 ຢູ່ໃນຂ້ທີ 1 ອີກ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າຮູບພາບນັ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຫຍັງ�ແດ່? (ສະແດງເຖິງນັກຮຽນຖູແຂ້ວ)3) ຄູເອົາແປງຖູແຂ້ວ, ຢາຖູແຂ້ວ ແລະ ຈອກຢາງທີ່ໄດ້ກຽມມາໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງອຸປະກອນເຫຼົ່ານັ້ນ. ຖ້ານັກຮຽນບ່ສາມາດເວົ້າຄ�າສັບໄດ້ເທື່ອ, ຄູຕ້ອງເວົ້າໃຫ້ນັກຮຽນຟັງ 6-7 ເທື່ອ.�4) ຄູອະທິບາຍ: ອຸປະກອນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໃຊ້ທ�າຄວາມສະອາດແຂ້ວ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາ ແລະ ຄູຍ່າງສັງເກດນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນດ້ວຍການເອົາຄ�າຖາມດ່ັງລຸ່ມນີ້ຖາມ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຍົກມືຂຶ້ນຫາກພວກເຂົາສາມາດຕອບຖາຖາມໄດ້:�- ພວກນ້ອງຄົນໃດໄດ້ອະນາໄມແຂ້ວຂອງພວກນ້ອງມາກ່ອນແລ້ວໃຫ້ຍົກມືຂຶ້ນ. - ພວກນ້ອງໄດ້ໃຊ້ແປງຖູແຂ້ວ ຖູແຂ້ວຂອງພວກນ້ອງມາກ່ອນແລ້ວໃຫ້ຍົກມືຂຶ້ນ.ຖ້ານັກຮຽນບ່ເຄີຍໃຊ້ແປງຖູແຂ້ວມາກ່ອນ ແມ່ນໃຫ້ຖາມພວກເຂົາວ່າມີອຸປະກອນອັນໃດແດ່ທີ່ພວກ�ເຂົາໃຊ້ (ເຊັ່ນວ່າ ພວກເຂົາອາດໃຊ້ມືຂອງພວກເຮົາຖູກ�ມີ).- ມື້ເຊົ້ານີ້ພວກນ້ອງໄດ້ຖູແຂ້ວແລ້ວ ໃຫ້ຍົກມືຂຶ້ນ.໔໕

46ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (10 ນາທີ)3. ຈໍາແນກຮູບພາບ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່ ແລະ ໃຫ້ເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂ�້ທີ 2 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.2) ຄູເວົ້າວ່າ, ໃນນີ້ມີ 3 ປະເດັນຫຼັກທີ່ນັກຮຽນຕ້ອງໄດ້ອະນາໄມແຂ້ວຂອງພວກເຂົາ ແລະ ນັກຮຽນຕ້ອງໄດ້ຊອກເບິ່ງວ່າມີຮູບພາບໃຫ້ແດ່.3) ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນໜຶ່ງຊີ້ໃສ່ຮູບພາບອັນໜຶ່ງ ແລ້ວອີກຄົນໜຶ່ງບອກຊ່ືວ່າແມ່ນຫຍັງ. ນັກຮຽນເຮັດແບບນີ້ປະມານ 6-7 ເທື່ອ ແລະ ໃຫ້ສັບປ່ຽນກັນເຮັດ.4) ພາຍຫຼັງສິ້ນສຸດກິດຈະກ�ານີ້, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄູ່ໜຶ່ງເວົ້າໃນສິ່ງທີ່ພວກເຂົາຕ້ອງການອອກມາ ແລະ ຄູກຕ້ອງກວດເບິ່ງວ່າ ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆເດແມ່ນມີຄືກັນບ່? ��ໝາຍເຫດ: ອາດມີນັກຮຽນບາງຄົນເລືອກເອົາຜ້າແພ ແຕ່ຄູຕ້ອງຍົກຍ້ອງການເລິືອກຂອງນັກຮຽນ ເພາະວ່າ ຜ້າແພນັ້ນຍັງຊ່ວຍເຊັດປາກ ແລະ ມືຫຼັງການຖູແຂ້ວແລ້ວ ແຕ່ຄູຕ້ອງອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນວ່າແພນັ້ນຍັງບ� ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຕ້ອງການເທື່ອຢູ່ໃນບົດນີິ້.5) ຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: ຍັງມີອີກ 3 ຢ່າງທີ່ຈາເປັນຕ້ອງໃຊ້ອີກ (ໃຊ້ອະນາໄມຮ່າງກາຍ ແລະ ສະຜົມ ສິ່ງທີ່�ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນມາແລ້ວຢູ່ໃນບົດທີ 7).ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (10 ນາທີ)4. ສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເຈັບແຂ້ວ ຫຼື ເປັນແມງ1) ຄເອົາຮູບພາບຢ່ໃນຂ້ທີ 1 ຂອງປ້ມແບບຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບ່ງອີກ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນັກຮຽນຮູ້ຊ່ອາຫານູູ�ຶິືທີ່ນັກຮຽນເຄີຍກິນເຫຼົ່ານີ້ບ່ (ໝາກແຕງ ແລະ ໝາກກ້ວຍ) ແລະ ເອົາອາຫານທີ່ເປັນຂອງຫວານທີ່ຄູກະກຽມ�ມາໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ. 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄາດເດົາເບິ່ງວ່າອັນໃດແມ່ນສິ່ງທີ່ບ�່ດີສ�າລັບແຂ້ວ. ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະ ທິບາຍວ່າຂອງຫວານແມ່ນບ່ດີ ເພາະວ່າມັນມີທາດນ້າຕານຫຼາຍ. ສະນັ້ນ, ອາດເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນເຈັບແຂ້ວ��ຫາກກິນຫຼາຍເກີນ . 3) ຄູເອົາຮູບພາບຢູ່ຂ�້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນັກຮຽນຮູ້ບ�່ວ່າຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ. ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ວ່າ ເດັກຊາຍຜູ້ນັ້ນລາວເຈັບແຂ້ວ.4) ຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: ພວກນ້ອງຮູ້ບ່ວ່າມີສາເຫດອັນໃດແດ່ທີ່ພາໃຫ້ເຈັບແຂ້ວ? ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກ �ຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍວ່າ ໃນເມື່ອເຮົາກິນອາຫານເຂົ້າໄປຄ້າງ ຫຼື ຕິດຢູ່ແຂ້ວມັນອາດເປັນສາເຫດອັນໜຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ແຂ້ວເປັນຮູ ຫຼື ແຂ້ວຜຸ່ ຂຶ້ນມາ, ມັນຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາເຈັບແຂ້ວ ແລະ ຫັກໄດ້. 5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂ�້ທີ 3 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ວ່າ: ຖ້າຫາກແຂ້ວຂອງພວກເຮົາເຈັບແມ່ນຕ້ອງໄປຫາໝປົວແຂ້ວ. ຄູອະທິບາຍເພີ່ມອີກວ່າ ຖ້ານັກຮຽນໝັ່ນຖູແຂ້ວທຸກມື້ພວກ �ນ້ອງຈະບ່ໄດ້ໄປພົບທ່ານໝ. ��6) ຄູຖາມນັກຮຽນ: ມື້ໜຶ່ງພວກນ້ອງຖູແຂ້ວຈັກເທື່ອ? ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍວ່າພວກ ເຮົາຕ້ອງຖູແຂ້ວກ່ອນເຂົ້ານອນ ແລະ ຫຼັງກິນອາຫານທຸກຄັ້ງ ໂດຍສະເພາະແລ້ວ ອະນາໄມຫຼັງກິນຂອງຫວານ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາຕາມທີ່ຕ້ອງການ. ໔໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

47ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)5. ສົນທະນາກ່ຽວກັບຂັ້ນຕອນການາຖູແຂ້ວ1) ຄູຈັບເອົາແປງຖູແຂ້ວ, ຈອກ ແລະ ຢາຖູແຂ້ວຂຶ້ນມາ ແລະ ຖາມນັກຮຽນໃຫ້ບອກຊື່ຂອງອຸປະກອນນີ້ວ່າແມ່ນຫຍັງ? 2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ພວກນ້ອງຄິດວ່າອຸປະກອນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນໃຊ້ເຮັດຫຍັງ? ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍຈຸດປະສົງຂອງແຕ່ລະອັນໃຫ້ນັກຮຽນຟັງ. 3) ຄູຖາມ: ພວກນ້ອງຄິດວ່າການຖູແຂ້ວທີ່ຖືກຕ້ອງມີຈັກຂັ້ນຕອນ? ຄູຍົກຍ້ອງການຕອບຂອງພວກເຂົາ (ບາງເທື່ອພວກເຂົາອາດຄິດວ່າມີພຽງແຕ່ 3 ຫຼື 4 ຂັ້ນຕອນເທົ່ານັ້ນ) ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ຂ້ທີ 4.�4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອອກຝຶກປະຕິດບັດຖູແຂ້ວຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນຕາມແຕ່ລະຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ, ໃຫ້ນັກຮຽນພາກັນໄປຖູຢູ່ບອກສະຖານທີ່ລ້າງມື.5) ຄູສາທິດຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວຕາມຄ�າແນະນາຢູ່ລຸ່ມນີ້:�6) ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນສະແດງການຖູແຂ້ວພ້ອມດ້ວຍທ່າທາງປະກອບໄປພ້ອມ. ຄູເວົ້າຂັ້ນຕອນ ທີີ 1 ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມ ແລ້ວ ຄູສະແດງທ່າທາງການຖູແຂ້ວ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດຕາມ. ຄູ້ຕ້ອງພາເຮັດໄປຈົນຈົບແຕ່ລະຂັ້ນຕອນ.7) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນບອກແຕ່ລະຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວໃຫ້ຄູຟັງເພື່ອທົດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)6. ຝຶກປະຕິບັດຕົວຈິງໃນການຖູແຂ້ວ1) ຄູຢາຍອຸປະກອນຖູແຂ້ວໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ, ລວມທັງ ແປງຖູແຂ້ວ, ຢາຖູແຂ້ວ, ຈອກຢາງ ແລະ ນ້າສະ �ອາດ.ໝາຍເຫດ: ຖ້າແປງຖູແຂ້ວບ�່ພແມ່ນໃຫ້ນັກຮຽນລ້າງມືໃຫ້ສະອາດແລ້ວໃຊ້ນິວມືຂອງພວກເຂົາມາຖູ.�ຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ.ຂັ້ນຕອນທີ 1. ປິບຢາຖູແຂ້ວໃສ່ແປງຖູແຂ້ວໃຫ້ພດີ.�ຂັ້ນຕອນທີ 2. ຖູດ້ານເທິງ, ໃຫ້ແປງຕິດກັບຂອບເຫືອກ ແລ້ວຖູຂຶ້ນ ແລະ ລົງຈົນທົ່ວແຂ້ວ ແລະ ຖູປະມານ 6 ຄັ້ງ. ຂັ້ນຕອນທີ 3. ຖູແຂ້ວດ້ານລຸ່ມ, ໃຫ້ແປງຕິດກັບຂອບເຫືອກ ແລ້ວຖູໄປມາຈາກເທິງລົງລຸ່ມຖູປະມານ 6 ຄັ້ງ ຈົນກວ່າທົ່ວທຸກບ່ອນ. ຂັ້ນຕອນທີ 4. ຖູແຂ້ວດ້ານໃນປາກ, ຖູແຂ້ວກົກດ້ານເທິງ ແລະ ລຸ່ມ ຖູດ້ານຊ້າຍຫາຂວາຈົນກວ່າທົ່ວທຸກບ່ອນ ແລະ ຖູປະມານ 6 ຄັ້ງ. ຂັ້ນຕອນທີ 5. ຫຼັງຈາກຄົບ ແລະ ສຳເລັດແລ້ວ, ເອົານ້າສະອາດໃສ່ຈອກຢາງ ເພື່ອນາມາລ້າງປາກໃຫ້ສະ ��ອາດ ລ້າງປະມານ 2 ຄັ້ງ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກແຕ່ລະຄົນ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາຕາມທີ່ນັກຮຽນຕ້ອງການ.໔໗

48ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນປະເມີນນັກຮຽນ.2) ຄູໃຫ້ນັນຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່. ໃຫ້ຜູ້ໜຶ່ງເວົ້າຂັ້ນຕອນທີ 1 ແລ້ວໃຫ້ຜູ້ໜຶ່ງຖູ, ເຮັດຈົນກວ່າຄົບ 5 ຂັ້ນຕອນ ແລະ ໃນເວລາຖູໄປຕາມແຕ່ລະຂັ້ນຕອນນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນ ນັບ 6 ຄັ້ງ ຕ່ຂັ້ນຕອນຊຶ່ງເລີ່ມຈາກຂັ້ນຕອນ 2, 3 ແລະ �4. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ແຕ່ລະຄູ່ປ່ຽນກັນເຮັດ. ໃນເວລານີ້ ຄູສາມາດຕິດຕາມນັກຮຽນ ແລະ ໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 1 ຫຼື 2 ຄົນສະແດງການຖູແຂ້ວໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດເບິ່ງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໄປລ້າງແປງຖູແຂ້ວຂອງພວກເຂົາ.4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນກັບມາຫ້ອງ. ຄູໝາຍເລກ ຫຼື ຂຽນຊື່ໃສ່ທີ່ເກັບຮັກສາແປງຖູແຂ້ວຂອງໃຜລາວ ແລະ ບອກນັກຮຽນວ່າຄູຈະເກັບຮັກສາແປງຖູແຂ້ວໄວ້ບ່ອນທີ່ສະອາດ ແລະ ເພື່ອຈະໄດ້ໃຊ້ອີກໃນເທື່ອຕ່ໄປ. �ແນະນໍາເພີ່ມຕື່ມກ່ຽວກັບບ່ອນເກັບໄວ້: ໃຫ້ຮັກສາກັບເປົ່າຂອງຢາຖູແຂ້ວໄວ້ ເພື່ອຈະໄດ້ນາເອົາແປງຖູແຂ້ວ�ຂອງນັກຮຽນມາຮັກສາໄວ້ໃນແຕ່ລະກັບ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູໃຊ້ຄ�າຖາມເຫຼົ່ານີ້ຖາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນທີ່ໄດ້ຮຽນມາໃນບົດນີ້ເຊັ່ນ:- ຍ້ອນຫຍັງແຂ້ວຈຶ່ງສາຄັນ?�- ຍ້ອນຫຍັງການຖູແຂ້ວຈຶ່ງມີຄວາມສ�າຄັນ?- ສາເຫດຂອງການເຈັບແຂ້ວ ຫຼື ເປັນແຂ້ວແມງເປັນແນວໃດ ແລະ ພວກເຮົາຈະເຮັດແນວໃດເມື່ອແຂ້ວຂອງພວກເຮົາເຈັບ?- ມື້ນີ້ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນຈັກຂັ້ນຕອນການຖູແຂ້ວ?2) ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນວ່າ: ຖ້າຫາກນກຮຽນບມີແປງຖແຂ້ວຢເຮືອນແມ່ນໃຫ້ບອກພແມ່ໄປຊື້ໃຫ້ນກຮຽນັ� ູູ່່� ່ັຄົນລະອັນ. ໔໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

49ບົດທີ 9 ການ ນໍາໃຊ້ ຫ້ອງ ນາໍ ້ເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ອະທິບາຍການນໍາໃຊ້ວິດຖ່າຍແບບ​ຕ່າງໆຢ່າງຖືກຕ້ອງ.2. ບອກວິ​ທີ​ຮັກສາ​ແລະ​ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍຢ່າງຖືກຕ້ອງ.3. ຮູ້​ສາ​ເຫດ​ທີ່​ຕ້ອງ​ຖ່າຍ​ໃສ່​ວິດ​ເພາ​ະ​ມັນ​ມີ​ຄວາມ​ສໍາ​ຄັນ​ຕໍ່ມີ​ສຸ​ຂະ​ພາບ​​.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ການຕອບຄໍາຖາມ,​ການສະແດງບົດບາດສົມມຸດ​ແລະ​ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນລະຫວ່າງການປະຕິບັດກິດຈະກໍາຂອງນັກຮຽນ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້​ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ:ຄະແນນບອກວິ ທີ ການ ໃຊ້, ວິ ທີ ຮັກສາ ແລະ ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍ3ບອກ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​3​​ຢ່າງ​ໃນ​ການນໍາໃຊ້,​ວິ​ທີ​ຮັກສາ​ແລະ​ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍ.​2ບອກ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​2​​ຢ່າງ​ໃນ​ການນໍາໃຊ້,​ວິ​ທີ​ຮັກສາ​ແລະ​ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍ.1ບອກ​ຢ່າງ​ໜ້ອຍ​1​​ຢ່າງ​ໃນ​ການນໍາໃຊ້,​ວິ​ທີ​ຮັກສາ​ແລະ​ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍ.​0ບໍ່ສາມາດບອກ​ແລະ​ອະທິບາຍການ​ນໍາໃຊ້,​ວິ​ທີ​ຮັກ​ສາ​ແລະ​ທໍາຄວາມສະອາດວິດຖ່າຍ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຮ່າງ​ກາຍ​ຂອງ​ຄົນ​ເຮົາ​ມີ​ຄວາມ​ຈໍາ​ເປັນ​ທີ່​ຕ້ອງ​ຂັບຖ່າຍ​ເອົາ​ຂອງ​ເສຍ​​ທີ່​ໄດ້​ຈາກ​ການ​ກິນ​ອາ​ຫານ​ອອກ​ຈາກ​ຮ່າງ​ກາຍ​ທຸກໆ​ມື້​​ຊຶ່ງມັນ​ເປັນ​ສິ່ງທີ່ຮ່າງ​ກາຍ​ຂອງ​ເຮົາ​ບໍ່​ຕ້ອງ​ການ.​ອາ​ຈົມ​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ທີ່​ຮ່າງ​ກາຍ​ຕ້ອງ​ກໍາ​ຈັດ​ແລະ​​ຂັບ​ຖ່າຍອອກຈາກ​ຮ່າງ​ກາຍ.​ອາ​ຈົມ​ແມ່ນ​ປົນ​ເປື້ອນ​ດ້ວຍ​ໄຂ່​ຂອງ​ແມ່​ພະ​ຍາດ​ແລະ​​ເຊື້ອພະ​ຍາດທີ່​ອາດ​ນໍາມາ​ສູ່​ການ​ເຈັບ​ເປັນ​ຕ່າງໆ.​ຫ້ອງ​ນໍ້າ​ຫຼື​ວິດຖາຍເປັນບ່ອນເກັບສະສົມສິ່ງ​ເສດ​ເຫຼືອຂອງ​ຄນ​ຫຼື​ອາຈົມ.​່ົ2. ວິດຖ່າຍມີ​2​ແບບ​ຄື:​ວິດແຫ້ງ​ແລະ​ວິດຊຶມ.​ວິດ​ແຫ້ງ​ເປັນ​ວິດ​ທີ່​ບໍ່​ມີ​ນາ,​ເປັນວິດທີ່ມີ​ຂຸມ​ເລິກ​​ແລະ​​ໃຫຍ່ຢູ່​ໍ ້ພື້ນ​ດິນ.​ວິດ​ຊຶມແມ່ນ​ວິດ​ທີ່​ມີ​ນາ​ແລະ​ຕ້ອງ​ໃຊ້​ນາ​ລ້າງ​ອາ​ຈົມ​ລົງ​ຂຸມ.​ນອກ​ຈາກນັ້ນ,​ຍັງ​ມີ​ວິດທີ່ມີຮູບຮ່າງລັກ​ໍ ້ໍ ້ສະນະ​ສູງ​ຊຶ່ງເຮົາ​ໃຊ້​ໄວ້​ນັ່ງ​(ຫົວ​ວິດແບບນັ່ງເອີ້ນວ່າ​ຊັກໂຄກ)​ແລະ​ຫົວວິດ​ຕາ​ທີ່​ເຮົາ​ໃຊ້​ຂຶ້ນຢຽບ​ແລະ​ນັ່ງ​ໍ ່ຢ່ອງ​ຢໍ້​(ຫົວ​ວິດ​ແບບຢຽບ).3)​ ການຖ່າຍໃສ່ວິດ​ແລະ​ນໍາໃຊ້ວິດຖ່າຍທີ່ຖືກຕ້ອງເປັນວິທີຊ່ວຍປ້ອງກັນພະຍາດບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍຄົນເຮົາ​ແລະ​ແຜ່ກະຈາຍໄປຫາສັດອື່ນໆ.໔໙

504)​ ຄວນເອົານໍ້າລ້າງຫົວວິດກ່ອນການນໍາໃຊ້ວິດຖ່າຍ,​​ຖ້າແບບຊະນິດຢຽບກໍໃຊ້ຕີນສອງຂ້າງຂຶ້ນຢຽບບ່ອນຢຽບ,​ຖ້າເປັນຊັກໂຄກກໍເປີດຝາຂຶ້ນ​ແລ້ວນັ່ງຝາຮອງນັ່ງ,​ພາຍ​ຫຼັງ​ຖ່າຍ​ແລ້ວ​ຕ້ອງ​ໃຊ້ນາລ້າງ​ຫຼື​ກົດນໍ້າລ້າງ​ແລະ​​ໍ ້ເຈ້ຍ​ທີ່​ເຊັດ​ກົ້ນໃຫ້ຖິ້ມໃສ່ກະຕ່າຂີ້ເຫຍື້ອ​(ການເຊັດກົ້ນແມ່ນເຊັດແຕ່ທາງໜ້າໄປທາງຫຼັງ),​ກວດເບິ່ງວ່າມີຫຍັງເຫຼືອຄ້າງຢູ່ຫົວວິດບໍ່.​ຄວນລ້າງມືດ້ວຍສະບູທຸກ​ຄັ້ງຫຼັງ​ຈາກ​ໃຊ້​ວິດ​ຖ່າຍ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ໂປສເຕີການລ້າງມື​7​ຂັ້ນຕອນ​(ຖ້າມີຢູ່ໂຮງຮຽນແມ່ນສາມາດນໍາໃຊ້).3. ຄຸ,​ໂອ​ຫຼື​ກະບວຍ,​ນໍ້າສະອາດ​ແລະ​ສະບູ.4. ຊາມ​ທີ່​ມີ​ນາ,​ນໍ້າຢາ​ລ້າງ​ຖ້ວຍ​ຫຼື​ສະ​ບູແຫຼວ​ແລະ​ເສດໃບໄມ້ແຫ້ງ​(ນໍາມາຍ່ອງມຸ່ນໆ)​​ທີ່​ສາ​ມາດ​ລອຍ​ເທິງ​ໍ ້​ໜ​້າ​ນາ​ໄດ້​ຫຼື​ຈະໃຊ້ເຈ້ຍແທນກໍໄດ້ແຕ່ຕ້ອງຕັດມຸ່ນໆນ້ອຍໆ​ຫຼື​ໃຊ້ຂີ້ເຖົ່າແທນກໍໄດ້.ໍ ້V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1)​ ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ​ມື້ນີ້ເຮົາຈະມາຮຽນກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້​ຫ້ອງ​ນໍາ.້ຄູຖາມນັກຮຽນດັ່ງນີ້:- ໃຫ້ນັກຮຽນຢືນ​ຂຶ້ນຖ້າ​ວ່າ​ຜູ້​ໃດ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຫ້ອງ​ນາ​ຕອນເຊົ້າ​ນີ້.ໍ ້- ຖ້າ​ນັກຮຽນຄົນໃດ​ໄດ້​ຖ່າຍ​ໜັກໃຫ້ໄປຢືນ​ຢູ່​ດ້ານ​ໜ້າ​ກະ​ດານ.​- ຖ​້າ​ວ່າ​ຜູ້​ໃດ​ໄດ້​ຖ່າຍ​ເບົາໃຫ້ໄປຢືນ​ຢູ່​ດ້ານຫຼັງຂອງຫ້ອງ.​- ຖ​້າ​ຜູ້​ໃດ​ຖ່າຍ​ໜັກ​ແລະ​ຖ່າຍ​ເບົາໃຫ້ໄປຢືນ​ຢູ່​ກາງ​ຫ້ອງ.້​2)​ ນັກຮຽນປະ​ຕິ​ບັດ​ການ​ຢືນ​ຕາມ​ຈຸດ​ຕ່າງໆຂອງ​ຫ້ອງ.3)​ ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຟັງ​ວ່າ:​ທຸກ​ຄົນ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຫ້ອງ​ນໍາ​ທຸກໆ​ມື້​ເພື່ອ​ຖ່າຍ​ໝັກ​ແລະ​ຖ່າຍ​ເບົາ.​ເພາະ​ມັນ​້​ເປັນ​ສິ່ງ​ທີ່ຈໍາເປັນທີ່ສຸດທີ່ຮ່າງ​ກາຍ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຂັບຖ່າຍ​ເອົາ​ຂອງ​ເສຍ​ອອກ.​ດັ່ງ​ນັ້ນ,​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ນໍາໃຊ້​ຫ້ອງ​ນາ​ໍ ້ຢ່າງ​ຖືກວິ​ທີ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ການ​ຕິດ​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ຈາກ​ອາ​ຈົມຂອງເຮົາ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ) 1. ສັງເກດ ແລະ ສົນທະນາ1)​ ນັກ​ຮຽນ​ສົນ​ທະ​ນາ​ເປັນ​ຄູ່​ແລະ​ຄູ​ຕັ້ງ​ຄໍາ​ຖາມ​ວ່າ:​- ເປັນ​ຫຍັງ​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ຖ່າຍ​ໝັກ​ແລະ​ຖ່າຍ​ເບົາ?2)​ ຄູ​ຊຸກ​ຍູ້​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຫຼາຍໆ​ຄົນ​ລຸກ​ຂຶ້ນ​ຕອບ.3)​ ຄູ​ແນະ​ນໍາຕື່ມ​ວ່າ:​ການ​ເຂົ້າ​ຫ້ອງນໍ້າບໍ່​ວ່າ​ຈະ​ຖ່າຍ​ໝັກ​ຫຼື​ຖ່າຍ​ເບົາ​ແມ່ນ​ການຂັບຖ່າຍ​ເອົາສິ່ງ​ເສດ​ເຫຼືອອອກ​​ຈາກ​ຮ່າງ​ກາຍ.​ອາ​ຫານທີ່ກິນ​ເຂົ້າໄປໂດຍ​ທາງ​ປາກ​ແລະ​ເສດ​ເຫຼືອ​ຂອງ​ອາ​ຫານ​ອອກ​ທາງ​ກົ້ນ.4)​ ຄູ​ບອກ​ອີກວ່າ:​ການ​ຂັບຖ່າຍໃນ​ຫ້ອງ​ນາກໍ​ຄື​ການ​ຖິ້ມ​ຂີ້​ເຫຍື້ອ​ໃສ່​ຖັງ​ຂີ້​ເຫຍື້ອ.​ຄູ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ເພື່ອ​ສົນ​ທະ​ນາ​ໍ ້​ເປັນ​ຄູ່​ວ່າ:- ເປັນ​ຫຍັງ​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ຖ່າຍ​ໃສ່​ວິດ​ຖ່າຍ?- ຈະ​ເກີດ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ຖ້​າພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ຖ່າຍ​ໃສ່​ວິດ​(ຫ້ອງນໍ້າ)? ໕໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

515)​ ຄູ​ອະທິບາຍ​ວ່າ​ສິ່ງ​ເສດ​ເຫຼືອ​ທີ່​ຮ່າງ​ກາຍ​ເຮົາ​ບໍ່​ຕ້ອງ​ການ​ແມ່ນ​ມີ​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ປະ​ປົນຢູ່​ແລະ​ພວກ​ເຮົາ​ກໍ​ບໍ່​ຢາກ​ໃຫ້ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດນັ້ນ​ກັບ​ເຂົ້າ​ສູ່​ຮ່າງ​ກາຍ​ເຮົາ​ອີກ.​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ນ້ອຍໆ​ທີ່​ບໍ່​ສາ​ມາດ​ເບິ່ງ​ເຫັນ​ດ້ວຍ​ຕາ​​​ເປົ່າ​ແຕ່​ມັນສາ​ມາດ​ເຮັດ​ໃຫ້​ເຮົາ​ບໍ່​ສະ​ບາຍ​ໄດ້.​ວິດ​ຖ່າຍ​ປຽບ​ເໝືອນ​ກະ​ຕ່າຂີ້​ເຫຍື້ອທີ່ເປັນບ່ອນເກັບສະສົມ​ສິ່ງ​ເສດ​ເຫຼືອ​ຈາກ​ຮ່າງ​ກາຍ​ຄົນເຮົາລວມ​ທັງ​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ຊຶ່ງເກັບ​ໄວ້​ໃນ​ທີ່​ປອດ​ໄພ​ຫ່າງ​ໄກ​ຈາກ​ທາງ​ຍ່າງ,​ບ່ອນ​ຫຼິ້ນ​ແລະ​​ທີ່​ຢູ່​ອາ​ໄສ​ຂອງ​ພວກ​ເຮ​ົາ.6)​ ຄູ​ເຕືອນ​ນັກ​ຮຽນ​ວ່າ:​ຫຼັງ​ຈາກ​ການ​ໃຊ້​ຫ້ອງ​ນໍ້າແລ້ວ​ພ​ວກເຮົາ​ຕ້ອງ​ລ້າງ​ມື​ໃສ່​ສະ​ບູ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ​ການ​ຕິດ​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ທີ່ຕິດຢູ່ນໍາມື​ຊຶ່ງສາ​ມາດ​ແຜ່​ເຊື້ອ​ໃຫ້​ຜູ້​ອື່ນໄດ້.7)​ ຄູ​ກະກຽມເອົາ​ຊາມ​ທີ່​ບັ​ນ​ຈຸ​ນໍາ​ວ່າງ​ເທິງ​ໂຕະ​ແລະ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂົ້າ​ມາຢືນເບິ່ງ​ໃກ້ໆ​ເພື່ອ​ສັງ​ເກດ​ການ​ທົດ​ລອງ.​້ຄູ​ເອົາຜົງ​ຝຸ່ນນ້ອຍໆຂອງໃບໄມ້ແຫ້ງ​ຫຼື​ເຈ້ຍທີ່ຕັດນ້ອຍໆມຸ່ນໆ​ຫຼື​ຂີ້ເຖົ່າລົງ​ໃສ່​ໜ້າ​ນາ​ແລ້ວ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນຈິນຕະ​ໍ ້ນາ​ການ​ວ່າຜົງຝຸ່ນນ້ອຍໆ​ນີ້​ແມ່ນເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ.​ຜົງຝຸ່ນນ້ອຍໆ​ຈະ​ລອຍ​ເທິງ​ໜ້າ​ນາ.​ຄູ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ວ່າຈະ​ເກີດ​ໍ ້ຫຍັງ​ຂຶ້ນຖ້າ​ຄູ​ຖອກ​ນາ​ຢາ​ລ້າງ​ຖ້ວຍ​ຫຼື​ນາ​ສະ​ບູ​ລົງ.​ນັກ​ຮຽນຫຼາຍໆ​ຄົນ​ຕອບຕາມ​ຄວາມ​ຄິດ​ຂອງ​ຕົນ.​ຫຼັງ​ຈາກ​ໍ ້ໍ ້​ນັ້ນ,​ຄູ​ຖອກ​ນາ​ຢາ​ລ້າງ​ຖ້ວຍ​ລົງ​ຈຸດ​ໃຈ​ການ​ຂອງ​ຊາມ​ແລ້ວ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​(ນາ​ຢາ​ລ້າງ​ຖ້ວຍ​ຈະ​ເປັນ​ສິ່ງ​ໍ ້ໍ ້ຂັບ​ໄລ່​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ອອກ​ໄປຢູ່ຂອບ​ຊາມ).8)​ ຄູ​ບອກ​ນັກ​ຮຽນ​ກັບ​ໄປ​ນັ່ງ​ບ່ອນ​ຂອງ​ຕົນ​ແລະ​ຖາມ​ວ່າ:​- ນັກຮຽນ​ຄິດ​ວ່າ​ມີ​ຫຍັງ​ເກີດ​ຂຶ້ນ?​(ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນຫຼາຍໆ​ຄົນ​ຕອບ).9)​ ຄູ​ສະຫຼຸບ​ຄືນ​ວ່າ:​ດ້ວຍ​ເຫດ​ນີ້​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ລ້າງ​ມື​ດ້ວຍ​ສະ​ບູ​ທຸກໆ​ຄັ້ງຫຼັງ​ຈາກ​ໃຊ້​ຫ້ອງ​ນໍາ​ເພື່ອ​ເປັນ​ການ​້​ຂັບ​ໄລ່​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ.​10)​​ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​ຮູບ​ພາບ​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ​1.​ຄູ​ຊີ້​ໃສ່​ຮູບ​ທີ​1​ແລະ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ວ່າ:- ວິດ​ຖ່າຍ​ນີ້​ໃຊ້​ງານ​ແນວ​ໃດ?- ຖ້າ​ນັກ​ຮຽນ​ຄິດ​ວ່າ​ມັນ​ຄື​ວິດ​ຖ່າຍ​ໃນ​ໂຮງ​ຮຽນ​ຂອງ​ພວກ​ເຮົາ​ໃຫ້ຍົກ​ມືຂຶ້ນ.- ຖ້າ​ນັກຮຽນຄິດວ່າແມ່ນ​ວິດ​ຖ່າຍ​ແບບ​ດຽວ​ກັນກັບຢູ່​ເຮືອນ​ໃຫ້ຍົກ​ມື​ຂຶ້ນ.- ຜູ້​ໃດ​ເຄີຍ​ເຫັນ​ວິດ​ຖ່າຍ​ແບບນີ້​ມາ​ກ່ອນ?​ເຄີຍ​ເຫັນ​ຢູ່​ໃສ?11)​ຄູ​ແນະ​ນໍານັກ​ຮຽນ​ວ່າ​ຮູບ​ພາບ​ທີ​1​ແມ່ນ​ຮູບ​ວິດ​ແຫ້ງ,​ມັນ​ບໍ່​ມີ​ນ້​ໍາ​ແຕ່​ມັນ​ເປັນ​ຂຸມ​ທີ່​ເລິກ​ແລະ​ໃຫຍ່​ໃຕ້​ພື້ນ​ດິນ​ຊຶ່ງເປັນ​ບ່ອນ​ເກັບ​ກັກອາ​ຈົມ​ຂອງ​ຄົນ​ເຮົາ.​12)​ຄູ​ສືບ​ຕໍ່​ຕັ້ງ​ຄໍາ​ຖາມ​ໃນ​ຮູບ​ພາບທີ​2​ແລະ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຕອບ​ຕາມ​ຄວາມ​ເຂົ້າ​ໃຈ.13)​​ຄູ​ແນະ​ນໍາຕື່ມ​ວ່າ:​​ນີ້​ແມ່ນ​ວິດ​ຊຶມ​ຊຶ່ງຈໍາ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ມີ​ການ​ລ້າງດ້ວຍ​ນໍາ​ເພື່ອ​ກໍາ​ຈັດ​ອາ​ຈົມ​ໃຫ້​ລົງ​ໄປ​ຢູ່​ໃນ​້ຂຸມ​ອາ​ຈົມ​ທີ່​ຢູ່​ໃຕ້​ດິນ.​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຕັກເອົາ​ນາຖອກ​ລົງ​ຫົວ​ວິດ.ໍ ້14)​ໃຫ້ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​ຮູບ​ພາບທີ​3​ແລ​ະ​ຄູ​ຕັ້ງ​ຄໍາ​ຖາມ.15)​​ຄູ​ແນະ​ນໍາວ່າ:​ນີ້​ແມ່ນ​ໂຖ​ຊັກ​ໂຄກ​ຊຶ່ງເປັນ​ຫົວ​ວິດ​ຖ່າຍ​ແບບ​ສູງ.​ອາ​ຈົມ​ຈະ​ຖືກ​ນາ​ລ້າງ​ລົງ​ຕາມ​ທໍ່​ໄປ​ສູ່​ຂຸມ​ອາ​ໍ ້ຈົມ​ທີ່​ຢູ່​ພື້ນ​ດິນ​ດ້ວຍ​ການ​ກົດ​ຊັກ​ໂຄກ.໕໑

52ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)2. ການນໍາໃຊ້ວິດ ຖ່າຍທີ່ຖືກຫຼັກອະນາໄມ1)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​ຮູບ​ພາບຂໍ້​ທີ​1​ອີກ​ຄັ້ງ.​ນັກ​ຮຽນ​ສົນ​ທະ​ນາເປັນ​ຄູ່​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ນໍາໃຊ້​ວິດ​ຖ່າຍ​ແຕ່​ລະ​ປະ​ເພດ.​ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນຫຼາຍໆ​ຄົນ​ແລກ​ປ່ຽນ​ແນວ​ຄວາມ​ຄິດຂອງ​ຕົນ​ເອງ​ຕາມ​ແຕ່​ລະ​ຮູບ​ພາບ.​ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ,​ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນສັງເກດຮູບ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ​2​ເພື່ອ​ເບິ່ງ​ວ່າຕົນ​ເອງ​ເວົ້າ​ແລະ​​ສົນ​ທະ​ນາ​ຖືກ​ຕ້ອງ​ບໍ່.​2)​ ຄູຖາມນັກ​ຮຽນ​ແຕ່​ລະ​ຄົນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ນໍາໃຊ້​ວິດ​ຖ່າຍ:- ນັກ​ຮຽນ​ຈະ​ນັ່ງຖ່າຍ​ຢູ່​ບ່ອນໃດຂອງ​ວິດ​ຖ່າຍ?- ນັກຮຽນຈະ​ວາງ​ຕີນ​ຢູ່​ຈຸດ​ໃດ​ຂອງວິດ​ຖ່າຍ?- ນັກຮຽນ​ຈະ​ນັ່ງຖ່າຍ​ແນວ​ໃດ?- ນັກຮຽນ​ຈະ​ເຊັດ​ກົ້ນ​ແນວ​ໃດ?​(ຕ້ອງເຊັດກົ້ນແຕ່ທາງໜ້າມາທາງຫຼັງ​).3)​ ຄູ​ບອກ​ນັກ​ຮຽນ​ມາ​ຢືນ​ລຽງ​ກັນ​ເປັນ​ແຖວ​ດຽວ​ແລ້ວ​ນໍາພາ​ນັກ​ຮຽນ​ຍ່າງ​ໄປ​ຫ້ອງ​ນາ.ໍ ້4)​ ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​ວິດ​ຖ່າຍ​ແລ້ວໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຕອບ​ຄໍາ​ຖາມ​ລຸ່ມ​ນີ້:- ຢູ່ໂຮງຮຽນພວກ​ເຮົາ​ມີ​ວິດ​ຖ່າຍ​ຊະ​ນິດ​ໃດ?- ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ໃຊ້​ວິດ​ຖ່າຍ​ນີ້​ແນວ​ໃດ?- ວິດ​ຖ່າຍ​ນີ້​ສະ​ອາດ​ແລ້ວ​ບໍ່?​ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ເຮັດອະ​ນາ​ໄມ​ແນວ​ໃດ​ຕື່ມ​ອີກ?​ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ )3. ສົນທະນາ ຜົນດີຂອງການຖ່າຍໃສ່ຫ້ອງນໍ້າ ແລະ ຜົນເສຍຂອງຖ່າຍຊະຊາຍ1)​ ໃນຊົ່ວໂມງທີ​2​​ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ຜົນດີຂອງການຖ່າຍໃສວິດ​ແລະ​ຜົນເສຍຂອງການຖ່າຍຊະຊາຍ.​ໃນ​ຊົ່ວໂມງທີ​1​​ພວກ​ເຮົາໄດ້ຮຽນຮູ້ການນໍາໃຊ້ວິດຖ່າຍ​ແລະ​ການອະນາໄມວິດຖ່າຍ.2)​ ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມ:- ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງຖ່າຍໃສ່ຫ້ອງນໍ້າ?- ຖ້າເຮົາຖ່າຍໜັກແລ້ວບໍ່ລ້າງວິດຖ່າຍຈະເປັນແນວໃດ?- ຈະ​ເກີດ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ຖ້າ​ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ຖ່າຍ​ໃສ່​ວິດ​ຫຼື​ຖ່າຍ​ຊະ​ຊາຍ?3)​ ຄູໃຫ້​ນັກ​ຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນຫົວຂໍ້ທີ​3​ແລະ​ຖາມເຈາະ​ຈີ້ມ​ຕື່ມວ່າ​(ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສົນ​ທະ​ນາ​ກັນ​ເປັນ​ຄູ່ກ່ອນ​ລຸກ​ຂຶ້ນ​ຕອບ​ໃຫ້​ໝົດ​ຫ້ອງ​ຟັງ):- ໃນຮູບນີ້ພວກເຂົາກໍາລັງເຮັດຫຍັງແດ່?- ເຮົາຈະຮັກສາຫ້ອງນໍ້າແນວໃດເພື່ອບໍ່ໃຫ້ວິດຕັນ?- ກ່ອນ​ຈະ​ນໍາໃຊ້​ຫ້ອງ​ນໍາ​ພວກ​ເຮົາ​ຕ້ອງ​ເຮັດ​ຫຍັງ​ກ່ອນ?້- ຈະ​ເຮັດ​ຫຍັງຫຼັງ​ຈາກ​ໃຊ້​ວິດ​ຖ່າຍ​ແລ້ວ?- ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ຖິ້ມ​ເຈ້ຍ​ອະ​ນາ​ໄມ​ຫຼື​ເຈ້ຍ​ທິດຊູທີ່ເຊັດກົ້ນແລ້ວ​ຢູ່​ໃສ?- ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ຮູ້​ໄດ້​ແນວ​ໃດ​ວ່າ​ຫ້ອງ​ນໍາ​ສະ​ອາດ​ແລ້ວ​ຄົນອື່ນສາມາດ​ນໍາໃຊ້​ຕໍ່​ໄປໄດ້?້- ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ເຮັດ​ແນວ​ໃດ​ໃນຂັ້ນ​ຕອນ​ສຸດ​ທ້າຍ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ​ເຊື້ອ​ພະ​ຍາດ​ບໍ່​ໃຫ້​ແຜ່​ກະ​ຈາຍ?​- ຈະ​ເກີດ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ຖ້າ​ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ລ້າງ​ມືຫຼັງ​ຈາກ​ການ​ໃຊ້​ຫ້ອງ​ນາ?ໍ ້ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຫ້ຄູປະເມີນນັກຮຽນຈາກການຕອບຄໍາຖາມ​ແລະ​ອະທິບາຍ. ໕໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

53ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ )4. ຫຼິ້ນບົດບາດສົມມຸດເຮົາມາເຮັດກິດຈະກໍາຮຽນຮູ້ການລ້າງຫ້ອງນໍ້າ,​ຜົນເສຍຂອງການຖ່າຍຊະຊາຍ​ແລະ​ການບໍ່ລ້າງມືພາຍຫຼັງອອກຈາກຫ້ອງນໍ້າພ້ອມກັນເລີຍ.1)​ ຄູກະກຽມສະຖານທີ່​ແລະ​ອຸປະກອນ:​ຈັດສະຖານທີ່ເຮັດເປັນຫ້ອງນໍ້າຈໍາ​ລອງໂດຍການແຕ້ມເສັ້ນເຮັດສົມມຸດ​ວ່າເປນຫອງນາ,​ວິດຖ່າຍ​ເປັນວິດຢຽບ,​ນ້າລ້າງມ​ແລະ​ຄ​2​ໜ່ວຍ,​ໂອ​2​ໜ່ວຍໄປຕ້ງໄວ້ບ່ອນທ່ສົມມຸດວ່າັ້ໍ ້ໍືຸັີເປັນຫ້ອງນໍ້າທາງໃນ​ແລະ​ນອກ,​ສະບູ​(ກັບສະບູເປົ່າກໍໄດ້)​ແລະ​ຈັດໂຕະໜຶ່ງໃຫ້ມີອາຫານ​(ເຂົ້າໜົມ)​ວາງ​ໄວ້.2)​ ຄູເລືອກນັກຮຽນຍິງຊາຍສະຫຼັບກັນມາ​4​ຄົນ​ເພື່ອຫຼິ້ນບົດບາດສົມມຸດ.z ຄົນທີ​1:​ຍ່າງເຂົ້າຫ້ອງນໍ້າເປັນຜູ້ທໍາອິດ​ແລະ​ທໍາທ່າຖ່າຍ​ໜັກແລ້ວລ້າງຫົວ​ວິດດ້ວຍນໍ້າຢາລ້າງຫ້ອງນໍ້າແລ້ວ​​ຢືນສັງເກດ​ເບິ່ງວ່າ​ຫ້ອງ​ນາ​ສະ​ອາດ​ຮຽບ​ຮ້ອຍ​ກ່ອນ​ອອກ​ຈາກ​ຫ້ອງ​ນາ;​ຫຼັງຈາກອອກຈາກຫ້ອງນໍ້າກໍລ້າງມືໃສ່​ໍ ້ໍ ້ສະບູ​ດ້ວຍ​7​ຂັ້ນຕອນ​ແລະ​ຍ່າງອອກມາຈັບເຂົ້າໜົມກິນຢ່າງແຊບຊ້ອຍ.z ຄນທ​2:​ຍ່າງເຂ້າຫ້ອງນ້າ​ແລ້ວເວົ້າອອກມາວ່າ​ໂອ!​ຫ້ອງນ້າສະອາດແທ​ມີກ່ນຫອມພ້ອມ​ແລະ​ນ່ງລົງຖ່າຍ;​ົີົໍໍ້ິັຫຼັງຈາກຖ່າຍແລ້ວຍ່າງອອກຫ້ອງນໍ້າເລີຍ​ໂດຍບໍ່ມີການລ້າງຫ້ອງນໍ້າ​ແລະ​ບໍ່ລ້າງມື.​ເມື່ອຍ່າງອອກມາເຫັນ​ເຂົ້າໜົມກໍຈັບກິນ​ແລະ​ນັ່ງຫຼິ້ນເສີຍ​ແລ້ວຈັກໜ້ອຍລາວກໍສົ່ງສຽງຮ້ອງ​ໂອຍ!​ໂອຍ!​ເຈັບທ້ອງ​ເດ້!​ໂອຍ!​ໂອຍ!z ຄົນທີ​3:​ຍ່າງເຂົ້າຫ້ອງນໍ້າ​ແລະ​ເວົ້າວ່າເໝັນຫ້ອງ​ນໍ້າແທ້​ບໍ່ເຂົ້າດີກວ່າ​ແລະ​ຍ່າງໄປຖ່າຍ​ໜັກ​(ຂີ້)​ໃສ່​ທາງຍ່າງຢູ່ນອກແລ້ວລຸກໜີເສີຍ.z ຄົນທີ​4:​ຍ່າງມາຕາມທາງ​ແລະ​ຢຽບເອົາ​ອາ​ຈົມ​(ຂີ້)​ຂອງຄົນທີ​3​ແລະ​ເວົ້າວ່າ​ໂອຍ!​ໂອຍ!​ແມ່ນ​ຜູ້ໃດມາຂີ້ໃສ່ນີ້​ຈັ່ງແມ່ນບໍ່ມີມາລະຍາດເນາະ!​ເປັນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ໄປຖ່າຍໃສ່ຫ້ອງນໍ້າພຸ້ນ!​ລາວເຮັດສີໜ້າໃຈຮ້າຍຢ່າງແຮງ.3)​ ຄູ​ສະຫຼຸບ​ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ດ້ວຍ​ຄໍາ​ຖາມວ່າ:- ຄົນໃດເຮັດໃຫ້ຫ້ອງນໍ້າສະອາດ?- ຄົນໃດເຈັບທ້ອງ?​ຍ້ອນຫຍັງລາວຈຶ່ງເຈັບທ້ອງ?​- ຖ້າບໍ່ຖ່າຍໃສ່ຫ້ອງນໍ້າຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ?​- ນັກຮຽນຮູ້ສຶກແນວໃດກັບກິດຈະກໍານີ້?4)​ ຄູໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ສັງ​ເກດ​ຮູບ​ພາບ​ໃນ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ​3​ແລະ​ໃຫ້​ສົນ​ທະ​ນາ​ເປັນ​ຄູ່:- ເກີດເຫດ​ການ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ຮູບ​ພາບນັ້ນ?​- ເປັນ​ຫຍັງ​ຄື​ມີ​ເຫດ​ການ​ແບບນີ້?- ຈະ​ເກີດ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ຖ້າ​ມີ​ຄົນ​ມາ​ຕັກ​ເອົາ​ນາ​ໃນ​ແມ່​ນາ​ນີ້​ເພື່ອ​ເອົາ​ໄປ​ປຸງ​ແຕ່ງ​ອາ​ຫານ?ໍ ້ໍ ້- ຈະ​ເກີດ​ຫຍັງ​ຂຶ້ນ​ສໍາ​ລັບ​ຄົນ​ທີ່​ກໍາ​ລັງອາບ​ນາ​ຫຼື​​ລອຍ​ຫຼິ້ນ​ນາ​ໃນ​ແມ່​ນາ​ນີ້?ໍ ້ໍ ້ໍ ້- ເດັກ​ຊາຍຜູ້ນັ້ນ​ຄວນ​ເຮັດ​ຫຍັງ​ແທນ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ຖືກຫຼັກ​ອະ​ນາ​ໄມ?5)​ ນັກ​ຮຽນ​ແຕ່​ລະ​ຄົນ​ແລກ​ປ່ຽນ​ຄວາມ​ຄິດ​ນໍາກັນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກ່ອນຈະສະຫຼຸບບົດຮຽນທັງໝົດ​ຄູຕ້ອງປະເມີນນັກຮຽນທຸກຄົນໂດຍໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນຄວາມຮັບຮູ້ຂອງນັກຮຽນ.໕໓

54ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ )ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ຄືນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ນໍາໃຊ້​ຫ້ອງ​ນ້ຳ​ທີ່​ຖືກ​ຕ້ອງ​ແລະ​​ຄົບ​ຖ້ວນ​ຕາມ​ທຸກ​ຈຸດ​ສຳ​ຄັນ.1)​ ການນໍາໃຊ້ວິດຖ່າຍ​ແລະ​ການຂັບຖ່າຍ:​ການນັ່ງ,​ການ​ຢືນ​ນັ່ງ​ແລະ​ການ​ວາງ​ຕີນ​ໃຫ້​ຖືກ​ຕ້ອງ​ຕາມ​ວິດ​ຖ່າຍ​ແຕ່​ລະ​ຊະ​ນິດ,​ຫຼັງຈາກຖ່າຍໜັກ/ຖ່າຍເບົາແລ້ວຕ້ອງໄດ້ລ້າງຫ້ອງນໍ້າໃຫ້ສະອາດກ່ອນຈຶ່ງອອກຈາກຫ້ອງນໍ້າ​ແລະ​ລ້າງຫ້ອງນໍ້າໃຫ້ສະອາດເປັນປະຈໍາ.​2)​ ຖິ້ມ​ເ​ຈ້ຍ​ອະ​ນາ​ໄມ​ຫຼື​ເຈ້ຍ​ທິດຊູ​ໃສ່​ກະ​ຕ່າຂີ້​ເຫຍື້ອ​ໃນ​ຫ້ອງ​ນໍາ​ໃຫ້​ຖືກ​ຕ້ອງ,​ຖ້າ​ຖິ້ມ​ລົງ​ຫົວ​ວິດ​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້​ວິດ​້ຕັນ.3)​ ຕ້ອງລ້າງມືໃສ່ສະບູທຸກຄັ້ງຫຼັງ​ຈາກ​ການ​ນໍາໃຊ້​ຫ້ອງ​ນໍາ​ແລະ​ລ້າງໃຫ້ຖືກຕາມ​7​ຂັ້ນຕອນ.​ລ້າງມືດ້ວຍ​ສະ​ບູ​້ກ່ອນກິນອາຫານ,​ຫຼັງຈາກຈັບບາຍສິ່ງເປື້ອນເປິ​ແລະ​ຫຼັງຈາກອອກຈາກຫ້ອງນໍ້າ​ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ.4)​ ຕ້ອງ​ລ້າງ​ຫ້ອງ​ນາ​ໃຫ້​ສະ​ອາດ​ທຸກ​ຄັ້ງຫຼັງ​ຈາກ​ໃຊ້​ຫ້ອງ​ນາ​ແລ້ວ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ຄົນ​ຕໍ່​ໄປ​ນໍາໃຊ້​ຢ່າງ​ໝັ້ນ​ໃຈ.​ໍ ້ໍ ້5)​ ການຂັບຖ່າຍທີ່ຖືກຫຼັກອະນາໄມ​ຫຼັງຈາກຖ່າຍແລ້ວຕ້ອງລ້າງກົ້ນດ້ວຍນໍ້າສະອາດ​ຫຼື​ໃຊ້ເຈ້ຍທີ່ນຸ້ມເຊັດກົ້ນແຕ່ທາງໜ້າໄປທາງຫຼັງ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ:​ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ຄໍາ​ສັບ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂ້າ​ໃຈຢ່າງ​ຈະ​ແຈ້ງ​ເຊ່ນ:​ຖ່າຍໜັກ,​ຖ່າຍເບົາ,​ປວດ​ົັຖ່າຍໜັກ,​ປວດຖ່າຍເບົາ,​ການຂັບຖ່າຍ,​ອາຈົມ,​ການຖ່າຍຊະຊາຍ,​ເຈ້ຍອະນາໄມ​(ເຈ້ຍ​ທິດຊູ​),​ວິດ​ຖ່າຍ,​ຫ້ອງນໍ້າ,​ຊັກໂຄກ,​ຫ້ອງອາບນໍ້າ​ແລະ​ອື່ນໆ. ໕໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

55ບົດທີ 10 ສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ບອກຊື່ ແລະ ສະແດງລັກສະນະທ່າທາງຂອງສັດທົ່ວໄປ. 2. ຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ. 3. ອະທິບາຍການຮັກສາຄວາມປອດໄພເວລາຢູ່ໃກ້ສັດ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ, ນໍາໃຊ້ຄໍາຖາມ, ກວດກາ ແລະ ບັນທຶກ. 2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ3ຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 6 ຊະນິດ.2ຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 4-5 ຊະນິດ.1ຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 1-3 ຊະນິດ.0ບໍ່ສາມາດຈໍາແນກສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ສັດລ້ຽງແມ່ນສັດທີ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບຄົນ ແລະ ອາໄສຢູ່ນໍາຄົນ ເຊັ່ນ: ຄວາຍ, ງົວ, ໝູ, ໝາ, ແມວ, ເປັດ, ໄກ່, ແບ້ ແລະ ອື່ນໆ. 2. ສັດປ່າແມ່ນສັດທີ່ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບຄົນ ແລະ ອາໄສຢູ່ໃນປ່າຫ່າງໄກຈາກຄົນ ເມື່ອພວກມັນເຫັນຄົນກໍຈະແລ່ນໜີໄປເຊັ່ນ: ເສືອ, ຊ້າງ, ລີງ, ໝີ, ງູ, ນົກ, ເຕົ່າ, ກະຕ່າຍ ແລະ ອື່ນໆ. 3. ສັດບາງຊະນິດ ເປັນທັງສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ ເຊັ່ນ: ຊ້າງ. 4. ເພື່ອຄວາມປອດໄພ ພວກເຮົາຄວນຢູ່ຫ່າງໄກຈາກສັດທີ່ເຮົາບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍບໍ່ວ່າຈະເປັນສັດລ້ຽງ ຫຼື ສັດປ່າກໍຕາມ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ບັດຮູບພາບສັດ (ເບິ່ງຮູບພາບສັດຢູ່ໃນສື່ການຮຽນການສອນວິຊາພາສາລາວ).3. ໄມ້ຕອກ, ໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ ຫຼື ເຊືອກ, ຈໍານວນພຽງພໍກັບນັກຮຽນສໍາລັບກິດຈະຈັບຄູ່ຮູບພາບສັດ.4. ແກ່ນພືດນ້ອຍ ຫຼື ກ້ອນຫີນນ້ອຍ, ຈໍານວນພຽງພໍກັບນັກຮຽນສໍາລັບກິດຈະການຈໍາແນກສັດ.໕໕

56V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1. ສົນທະນາກ່ຽວກັບສັດ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບສັດ. ໃນກຸ່ມຂອງນັກຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາກ່ຽວກັບສັດທັງໝົດທີ່ນັກຮຽນສາມາດ ຄິດອອກ ແລະ ສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບສັດແຕ່ລະຊະນິດ. 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນ ແລກປ່ຽນຄໍາຄິດຄໍາເຫັນ, ປະສົບການສ່ວນຕົວ ແລະ ຄວາມຮູ້ທີ່ໄດ້ຮຽນມາກ່ອນ. 3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບຢູ່ຫົວຂໍ້ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູຖາມນັກຮຽນທັງໝົດ:- ແມ່ນຫຍັງຢູ່ໃນຮູບ? (ສັດ) ຄູຂຽນຄໍາວ່າສັດໃສ່ກະດານ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມຄູຫຼາຍໆເທື່ອ. ຄູຖາມຄໍາ ຖາມເພີ່ມຕື່ມວ່າ:- ຄົນ ແລະ ສັດກໍາລັງເຮັດຫຍັງ? - ນັກຮຽນເຫັນສັດຊະນິດໃດແດ່? - ນອກຈາກນີ້ນັກຮຽນຮູ້ຈັກສັດຊະນິດໃດຕື່ມແດ່?4) ຄູແນະນໍາໃຫ້ຕາງໜ້ານັກຮຽນ 1-2 ຄົນຂຶ້ນຕອບແລກປ່ຽນ ຄໍາຄິດເຫັນ.5) ຄູອະທິບາຍວ່າ ພວກເຮົາເຫັນສັດຫຼາຍໆຊະນິດໃນບ່ອນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ໃນບົດນີ້ນັກຮຽນຈະໄດ້ເບິ່ງກ່ຽວກັບ ສັດທີ່ຄຸ້້ນເຄີຍ ແລະ ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ, ຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ຊື່ ແລະ ລັກສະນະທ່າທາງຂອງສັດເຫຼົ່ານີ້. ໃນບົດນີ້ນັກຮຽນຈະ ໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບການຈັດກຸ່ມຂອງສັດ. ນັກຮຽນຈະໄດ້ສົນທະນາກ່ຽວກັບອັນຕະລາຍຈາກສັດ ແລະ ການຮັກ ສາຄວາມປອດໄພເວລາຢູ່ໃກ້ສັດ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)2. ຮູ້ຊື່ຂອງສັດ1) ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 2 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາເປັນກຸ່ມຢູ່ໂຕະຂອງນັກຮຽນກ່ຽວ ກັບຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ ແລະ ສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບສັດແຕ່ລະຊະນິດ.2) ຄູຊີ້ໃສ່ຮູບຂອງສັດທີ 1 ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ນີ້ແມ່ນໂຕຫຍັງ? - ນັກຮຽນຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບສັດຊະນິດນີ້?ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນຕອບແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ໄປໃສ່ສັດຮູບທໍາອິດ ແລະ ເວົ້າຊື່ ຕາມຫຼັງຄູຫຼາຍໆເທື່ອ. ຄູສືບຕໍ່ຈົນກວ່າຄົບທຸກຮູບທີ່ຢູ່ໃນຫົວຂໍ້ທີ 2 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດກິດຈະເປັນກຸ່ມ ແລະ ຜັດປ່ຽນກັນຊີ້ຮູບສັດ ແລະ ບອກຊື່ສັດດ້ວຍຕົນເອງ.4) ຄູຖາມ:- ນອກຈາກສັດທີ່ມີໃນຮູບນີ້ນັກຮຽນຮູ້ຈັກສັດຊະນິດໃດອີກແດ່? - ນັກຮຽນຮູ້ຫຍັງແດ່ກ່ຽວກັບສັດເຫຼົ່ານັ້ນ?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນໂດຍ ການຕັ້ງຄໍາຖາມເຈາະຈິ້ມ ເພື່ອໃຫ້ ນັກຮຽນສົນໃຈ ແລະ ຕັ້ງໃຈ. ໕໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

57- ສຽງຮ້ອງຂອງພວກມັນ. - ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພວກມັນ. - ເອກະລັກພິເສດຂອງຮ່າງກາຍຂອງສັດ ເຊັ່ນ: ເຂົາ, ງວງ, ຫາງຍາວ ແລະ ຄາງແຫຼມເປັນຕົ້ນ. 5) ຄູເອົາບັດຮູບພາບສັດໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງເທື່ອລະໃບ. ຄູຖາມນັກຮຽນກ່ຽວກັບຂໍ້ມູນຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມຄໍາຖາມຕໍ່ໄປນີ້:- ສັດນີ້ຊື່ຫຍັງ? ຫຼື ນີ້ແມ່ນໂຕຫຍັງ?- ມັນຮ້ອງສຽງແນວໃດ? - ມັນເຄື່ອນໄຫວແນວໃດ? - ມັນມີເອກະລັກພິເສດຫຍັງແດ່?6) ຄູສາທິດໂດຍການສະແດງທ່າທາງຂອງສັດ ແລະ ໃຫ້ນັກ ຮຽນເຮັດຕາມ ໂດຍການເວົ້າຊື່ຂອງສັດໃດໜຶ່ງ, ຮຽນແບບ ສຽງຂອງມັນ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງມັນ.- ນີ້ແມ່ນງູ.- ງູເຮັດສຽງ “ຮິດ ຮິດ” - ງູເລືອໄປຕາມພື້ນ (ໃຊ້ມືທັງສອງພ້ອມກັນ ແລະ ເໜັງໂຕໄປມາເປັນຄື້ນ ເພື່ອສະແດງການເລືອ).ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)3. ຫຼິ້ນເກມທວາຍຊື່ຂອງສັດ1) ຄູຄັດເລືອກເອົານັກຮຽນ ເພື່ອຂຶ້ນມາກະດານ ແລະ ໃຫ້ປ່ຽນກັນສະແດງທ່າທາງຂອງສັດ. ໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ເຫຼືອທວາຍເບິ່ງວ່າລັກສະນະທ່າທາງທີ່ນັກຮຽນສະແດງໃຫ້ເບິ່ງນັ້ນ ແມ່ນໂຕຫຍັງ. ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນຕໍ່ໄປນີ້:- ເລືອກບັດຮູບພາບສັດ. ໂດຍບໍ່ໃຫ້ໝູ່ເຫັນ ແລະ ຮູ້ວ່າແມ່ນຮູບສັດຫຍັງເທື່ອ. - ສະແດງພຶດຕິຂອງສັດທີ່ໄດ້ໃຫ້ໝູ່ເບິ່ງ (ສັດເຄື່ອນໄຫວແນວໃດ).- ຮຽນແບບສຽງຂອງສັດໃຫ້ໝູ່ຟັງ. - ເຮັດລັກສະນະທ່າທາງ (ເຊັ່ນ ເຮັດເຂົາສັດ ໂດຍການເອົານິ້ວມືຊີ້ຂຶ້ນເທິງຫົວທັງສອງເບື້ອງ) ຫຼື ສິ່ງອື່ນໆ.2) ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆສັງເກດ ແລະ ທວາຍຊື່ຂອງສັດ ຊະນິດນັ້ນ. ຖ້າວ່ານັກຮຽນບໍ່ສາມາດສະແດງລັກສະນະທ່າທາງໄດ້ດີ ຫຼື ບໍ່ຊັດເຈນ, ໃຫ້ຄູຊ່ວຍອະທິບາຍ ຫຼື ໃຫ້ຂໍ້ມູນເພີ່ມຕື່ມ. ຫຼັງຈາກການສະແດງຮຽນແບບທ່າທາງຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ.3) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສະຫຼຸບຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດຄືນ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (25 ນາທີ)4. ຈໍາແນກສັດລ້ຽງສັດປ່າ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 1. ຄູຖາມນັກຮຽນ:- ນັກຮຽນເຫັນຫຍັງແດ່ຢູ່ໃນຮູບນີ້? - ນັກຮຽນເຫັນຫຍັງຕື່ມແດ່ ນອກຈາກສັດ? - ສັດເຫຼົ່ານີ້ລັງຢູ່ບ່ອນໃດ? ສະຖານທີ່ນີ້ຄ້າຍຄືກັບທີ່ຢູ່ຂອງຄົນບໍ່? ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນໂດຍການຖາມຄໍາຖາມເຈາະຈິ້ມ ແລະ ໃຫ້ຄໍາສັບທີ່ສໍາຄັນແກ່ນັກຮຽນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ ໂດຍການ ໃຫ້ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ ຫຼື ຮຽນແບບທ່າທາງ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ ແລະ ທວາຍຊື່ຂອງສັດໄດ້.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນການໃຫ້ຄະແນນ ໃຫ້ຄູຍ່າງເລາະເບິ່ງ ແລະ ປະເມີນນັກຮຽນໃນການຈັດປະເພດຂອງສັດ.໕໗

58- ຢູ່ແຖວບ້ານຂອງນັກຮຽນມີສັດຊະນິດໃດແດ່? - ສັດເຫຼົ່ານັ້ນຖືກດູແລຮັກສາແນວໃດ?2) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນານໍາກັນເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບຮູບພາບ. ແລ້ວຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 2-3 ຄົນຂຶ້ນມາແລກປ່ຽນ ຄວາມຄິດເຫັນກ່ຽວກັບສັດທີ່ອາໄສຢູ່ໃກ້ນັກຮຽນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບທໍາອິດຂອງຫົວຂໍ້ທີ 3 ຄູ ຖາມຄໍາຖາມເກົ່າອີກເທື່ອໜຶ່ງ.ນັກຮຽນອາດຈະສົນທະນາກ່ຽວກັບ:- ເຮືອນ ແລະ ຮົ້ວ.- ຄອກສັດທີ່ມີຮົ້ວ ແລະ ຫຼັງຄາ.- ຄົນໃຫ້ອາຫານສັດ.- ພື້ນທີ່ສວນ.ຄູຖາມນັກຮຽນ: ເຮົາເອີ້ນສັດທີ່ອາໄສຢູ່ນໍາຄົນວ່າແນວໃດ?3) ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ສັດເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນຄົນເປັນຜູ້ລ້ຽງ ແລະ ດູແລຮັກສາ. ສັດເຫຼົ່ານີ້ມີຊື່ສະເພາະເອີ້ນວ່າ ສັດລ້ຽງ.ຄູຂຽນຄໍາວ່າ ສັດລ້ຽງ ໃສ່ກະດານ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອ່ານຄໍາສັບດັ່ງກ່າວຕາມຫຼັງຄູຫຼາຍໆເທື່ອ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູອາດຈະຕ້ອງຊ່ວຍນັກຮຽນຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຄໍາສັບ. ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບເຫຼົ່ານັ້ນຕາມຫຼັງຄູຫຼາຍໆເທື່ອ. ສໍາລັບນັກຮຽນທີ່ມີບັນຫາທາງດ້ານພາສາສາມາດຈັບຄູ່ກັບນັກຮຽນຜູ້ທີ່ເກັ່ງພາສາ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດຊ່ວຍກັນໄດ້.4) ຫຼັງຈາກນັ້ນຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບທີ 2 ໃນຫົວຂໍ້ທີ 3. ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມຕໍ່ໄປນີ້:- ເຫັນຫຍັງແດ່ຢູ່ໃນຮູບນີ້?- ເຫັນຫຍັງຕື່ມແດ່ນອກຈາກສັດ?- ສັດເຫຼົ່ານີ້ລັງຢູ່ບ່ອນໃດ? ສະຖານທີ່ນີ້ຄ້າຍຄືກັບທີ່ຢູ່ຂອງຄົນບໍ່?- ສັດເຫຼົ່ານີ້ຖືກດູແລຮັກສາແນວໃດ?- ສັດເຫຼົ່ານີ້ຄືກັນກັບສັດທີ່ອາໄສຢູ່ໃກ້ບ້ານນັກຮຽນບໍ່? ຕ່າງກັນແນວໃດ?5) ໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນານໍາກັນເປັນກຸ່ມຢູ່ໂຕະຂອງນັກຮຽນກ່ຽວກັບຮູບ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 2-3 ຄົນຂຶ້ນມາແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນກ່ຽວກັບສັດທີ່ອາໄສຢູ່ປ່າ ຄູຖາມ.- ເຮົາເອີ້ນສັດທີ່ອາໄສຢູ່ປ່າວ່າແນວໃດ?6) ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ສັດເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ມີໃຜເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະ ບໍ່ມີໃຜເບິ່ງແຍງ. ພວກມັນເບິ່ງແຍງໂຕເອງໄດ້ ແລະ ບໍ່ອາໄສຢູ່ໃກ້ຄົນ. ສັດເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ໄກຈາກຄົນ. ຄູເວົ້າວ່າ ສັດເຫຼົ່ານີ້ມີຊື່ສະເພາະ, ເພິ່ນເອີ້ນວ່າ ສັດປ່າ. ຄູຂຽນຄໍາ ວ່າ ສັດປ່າໃສ່ກະດານ, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັດນີ້ຄືນຕາມຫຼັງຄູຫຼາຍໆເທື່ອ.7) ຄູສະຫຼຸບໂດຍເວົ້າວ່າ ສັດທີ່ອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ເອີ້ນວ່າ ສັດປ່າ ເປັນສັດທີ່ຄົນບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບຄົນ. ສ່ວນສັດທີ່ເຮົາ ເຫັນຢູ່ຕາມເຮືອນ ເອີ້ນວ່າ ສັດລ້ຽງ. ເປັນສັດທີ່ຄົນຄຸ້ນເຄີຍກັບຄົນ ຄົນເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະ ເປັນຜູ້ລ້ຽງດູ.8) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊ່ວຍຢາຍແກ່ນພືດ 4 ແກ່ນ ຫຼື ໝາກຫີນນ້ອຍ 4 ກ້ອນໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ. ແນະນໍານັກຮຽນ ເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 2 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນເຮັດກິດຈະດ້ວຍຕົນເອງດັ່ງນີ້:- ທໍາອິດວາງແກ່ນພືດ ຫຼື ໝາກຫີນນ້ອຍໃສ່ແຕ່ລະຮູບທີ່ເປັນສັດລ້ຽງ. - ເອົາແກ່ນພືດ ຫຼື ກ້ອນຫີນທັງໝົດອອກ ຈາກນັ້ນວາງ ແກ່ນພືດ ຫຼື ກ້ອນຫີນນ້ອຍລົງໃສ່ແຕ່ລະຮູບທີ່ເປັນສັດປ່າ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນການໃຫ້ຄະແນນ ໃຫ້ຄູຍ່າງເລາະເບິ່ງ ແລະ ປະເມີນນັກຮຽນໃນການຈັດປະເພດຂອງສັດ.໕໘ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

595. ສົນທະນາຄວາມປອດໄພເວລາຢູ່ໃກ້ສັດ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບສັດທີ່ໄດ້ເບິ່ງມາທັງໝົດ, ນັກຮຽນຄິດແນວໃດຕໍ່ກັບສັດແຕ່ລະຊະນິດ. ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບສັດໃນປຶ້ມແບບຮຽນທັງໝົດຄືນ ແລະ ສົນທະນາໃນກຸ່ມຕາມຄໍາຖາມຕໍ່ໄປນີ້:- ສັດຊະນິດໃດທີ່ນັກຮຽນຢາກຈະເຂົ້າໃກ້? ຍ້ອນຫຍັງ? - ສັດຊະນິດໃດທີ່ນັກຮຽນຢາກຈະຈັບ? ຍ້ອນຫຍັງ? - ສັດຊະນິດໃດທີ່ບໍ່ເປັນອັນຕະລາຍເວລາຢູ່ໃກ້? ຍ້ອນຫຍັງ? - ສັດຊະນິດໃດທີ່ຈະເປັນອັນຕະລາຍເວລາຢູ່ໃກ້? ຍ້ອນຫຍັງ?2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມລາຍງານ ແລະ ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ. ນັກຮຽນອາດຈະເວົ້າວ່າ ສັດປ່າ ແລະ ສັດທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ຈະບໍ່ປອດໄພ. ນັກຮຽນອາດຈະເວົ້າວ່າ ສັດນ້ອຍບາງຊະນິດທີ່ອາໄສຢູ່ໃກ້ຄົນ ເຊັ່ນ: ໄກ່, ໝາ ແລະ ແມວ ປອດໄພເມື່ອເຮົາເຂົ້າໃກ້. 3) ຄູເວົ້າວ່າ ສັດປ່າ ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍກັບຄົນ ແລະ ບໍ່ປອດໄພທີ່ຈະເຂົ້າໃກ້. ຄູເວົ້າຕື່ມອີກວ່າ ສັດລ້ຽງຄຸ້ນເຄີຍທີ່ຈະຢູ່ໃກ້ ຄນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນສັດຂະໜາດນ້ອຍເຊ່ນ: ໝາ ແລະ ແມວ ອາດຈະປອດໄພສໍາຫັບຜ້ເປັນເຈົ້າຂອງ. ົັຼູຄູຖາມນັກຮຽນ ໃຜເຄີຍຖືກໝາເຫົ່າແດ່? ຍົກມືຂຶ້ນ.4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ຍົກມືຂຶ້ນ 1-2 ຄົນ ເລົ່າເຫດການ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກສູ່ທຸກຄົນຟັງ. 5) ຄູອະທິບາຍວ່າ ສັດລ້ຽງອາໄສຢູ່ໃກ້ຄົນ, ລຶ້ງເຄີຍກັບຄົນ. ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງບໍ່ຄ່ອຍເປັນອັນຕະລາຍ. ແຕ່ສັດລ້ຽງບາງ ຊະນິດ ເຊັ່ນ: ໝາ ແລະ ແມວ ອາດຈະເປັນອັນຕະລາຍຕໍ່ກັບຄົນອື່ນທີ່ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງມັນ. ສັດເຫຼົ່ານີ້ຈະບໍ່ກັດ ຫຼື ທໍາຮ້າຍເຈົ້າຂອງ, ແຕ່ອາດຈະກັດ ຫຼື ຂູດ ຫຼື ທໍາຮ້າຍຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງໄດ້, ແຕ່ໃຫ້ຄວາມລະມັດລະວັງ ຢ່າໄປດຶງ, ຕີສັດເຫຼົ່ານັ້ນເພື່ອຄວາມປອດໄພ.ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນລະມັດລະວັງ ບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າໃກ້ ຫຼື ຈັບສັດທີ່ຕົນເອງບໍ່ລຶ້ງເຄີຍເດັດຂາດ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)6. ກິດຈະກໍາຈັບຄູ່ - ການຈັດກຸ່ມປະເພດສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊ່ວຍຢາຍໄມ້ຕອກ ຫຼື ໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ ຫຼື ເຊືອກ, ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 4. ຄູຖາມນັກຮຽນ ດັ່ງນີ້:- ໃນຮູບມີສັດທັງໝົດຈັກໂຕ? - ມີໂຕຫຍັງແດ່? - ມີສັດປ່າຈັກໂຕ? - ມີສັດລ້ຽງຈັກໂຕ?2) ເພື່ອຕອບຄໍາຖາມ, ໃຫ້ນັກຮຽນນັບພ້ອມກັນດັ່ງນີ້:- ຈໍານວນສັດທັງໝົດ ໂດຍການຊີ້ໄປຫາ ແລະ ເວົ້າຊື່ຂອງສັດເຫຼົ່ານັ້ນເທື່ອລະໂຕ.- ຈໍານວນສັດລ້ຽງໂດຍການຊີ້ໄປຫາ ແລະ ເວົ້າຊື່ຂອງສັດເຫຼົ່ານັ້ນເທື່ອລະໂຕ. - ຈໍານວນສັດປ່າ ໂດຍການຊີ້ໄປຫາ ແລະ ເວົ້າຊື່ຂອງສັດເຫຼົ່ານັ້ນເທື່ອລະໂຕ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຖືກປະເມີນໃນບົດກ່ອນ.໕໙

603) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໃຊ້ໄມ້ຕອກ ຫຼື ໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ ຫຼື ເຊືອກສໍາລັບເຊື່ອມຕໍ່ຮູບພາບດັ່ງນີ້.- ເຊື່ອມຕໍ່ຮູບພາບຂອງສັດລ້ຽງໃສ່ກັບຄອກສັດລ້ຽງ. - ເຊື່ອມຕໍ່ຮູບພາບຂອງສັດປ່າໃສ່ປ່າ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອະທິບາຍວ່າ ສັດສາມາດຈັດເປັນປະເພດສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າໄດ້ແນວໃດ. ໃຫ້ນັກຮຽນຍົກຕົວຢ່າງ ແລະ ບອກຄວາມຄິດເຫັນຂອງນັກຮຽນ ອີງຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງນັກຮຽນ. ຄູສະ ຫຼຸບຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ໂດຍການອະທິບາຍວ່າ ສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າ ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ສັດລ້ຽງອາ ໄສຢູ່ນໍາຄົນ, ຄົນເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະ ເປັນຜູ້ລ້ຽງດູ. ສັດປ່າ ອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ແລະ ຢູ່ໄກຈາກຄົນ. ສັດປ່າເບິ່ງແຍງ ໂຕເອງ ແລະ ຫາອາຫານກິນເອງ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າໃຫ້ຄູອະທິບາຍຄໍາສັບໃໝ່ໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ ເຊັ່ນ: ຄໍາວ່າ “ສັດ”, “ສັດລ້ຽງ”, “ສັດປ່າ” ແລະ ຊື່ຂອງສັດຕ່າງໆ ທີ່ມີຢູ່ໃນຮູບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ໖໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

61ບົດທີ 11 ການດູແລຮັກສາສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງ. 2. ອະທິບາຍການປົກປັກຮັກສາບ່ອນຢູ່ຂອງສັດປ່າ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ ແລະ ການຕອບຄ�າຖາມຂອງນັກຮຽນ. 2. ນາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ. �ຄະແນນອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງ4ອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງໄດ້ 4 ຢ່າງຂ້ຶນໄປ.3ອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງໄດ້ 3 ຢ່າງ.2ອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງໄດ້ 2 ຢ່າງ.1ອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງໄດ້ 1 ຢ່າງ.0ບ່ສາມາດອະທິບາຍວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງ.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ການທ�າຄວາມສະອາດສັດ: ແມ່ນການທ�າຄວາມສະອາດບ່ອນຢູ່, ອາບນ້າ, ຕັດຂົນ, ຫວີຂົນ ແລະ ອື່ນໆ ໃຫ້ �ສັດບາງຊະນິດ.2. ການສັກຢາເພຶ່ອປ້ອງກັນບ່ໃຫ້ສັດລ້ຽງເປັນພະຍາດຕ່າງໆ ພວກເຮົາຕ້ອງນາເອົາສັດລ້ຽງໄປສກຢາ, ເມື່ອສັດ��ັລ້ຽງບ່ສະບາຍຕ້ອງນາໄປຫາສັດຕະວະແພດ (ແພດສັດ).��3. ການໃຫ້ອາຫານ: ພວກເຮົາຕ້ອງໃຫ້ອາຫານສັດລ້ຽງຢ່າງເໝາະສົມ ເພື່ອໃຫ້ພວກມັນກິນອີ່ມ ແລະ ມີສຸຂະ ພາບແຂງແຮງດີ ປາສະຈາກພະຍາດຕ່າງໆ.4. ການດູແລ ຫຼື ການປົກປັກຮັກສາສັດປ່າ: ແມ່ນການປົກປັກຮັກສາທາມະຊາດ ໂດຍການບ່ຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອ ຫຼື ສິ່ງ ��ເປິເປື້ອນຕ່າງໆລົງແມ່ນ�້າ, ບ�່ຕັດໄມ້ທ�າລາຍປ່າ, ບ່ຈູດປ່າ ແລະ ປູກຕົ້ນໄມ້ທົດແທນ.�໖໑

62IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຮູບພາບຢູ່ໃນບົດທີ 3.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູເອົາຮູບພາບຢູ່ຂ້�ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ນັກຮຽນຍັງຈືຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະຕົວເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ບ່?.�2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ມີສັດໂຕໃດແມ່ນສັດປ່າ ແລະ ສັດໂຕໃດແມ່ນສັດລ້ຽງ? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງເອີ້ນວ່າສັດປ່າ ແລະ ສັດລ້ຽງ? (ອີງຕາມບົດຮຽນທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາກ່ຽວກັບສັດປ່າ ແລະ ສັດລ້ຽງຢູ່ໃນບົດທີ 10).3) ຄູຖາມນັກຮຽນຄືນກ່ຽວກັບຊື່ຂອງສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນມາກ່ອນໜ້ານັ້ນ. 4) ຄູຸູຸຖາມນັກຮຽນວ່າ: ມີວີທີໃດແດ່ທີ່ພວກເຮົາສາມາດດູແລສັດລ້ຽງຂອງເຮົາໃຫ້ແຂງແຮງ ແລະ ບ່ເຈັບ. �5) ຄຍກຍອງຄາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນວ່າມີຫຼາຍວິທີທ່ນັກຮຽນຕ້ອງໄດ້ດູແລ ແລະ ຮັກູົ້�ີ ສາສັດລ້ຽງ. 6) ຄູອະທິບາຍເພີ່ມອີກວ່າ, ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການ ຮຽນ (20 ນາທີ)1. ລະດົມສະໝອງ1) ຄູຖາມນັກຮຽນ: ນັກຮຽນດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງຄືແນວໃດ? 2) ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຄວາມສ�າຄັນຂອງການໃຫ້ອາຫານສັດ ແລະ ອາບນ້າໃຫ້ສັດ, ທ�າຄວາມສະອາດຮ່າງກາຍ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດໃຫ້ສະອາດຢູ່ສະເໝີ, ໃຫ້ �ຄວາມຮັກແກ່ສັດ ແລະ ດູແລຮັກສາເປັນຢ່າງດີ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 2 ຄົນ ອອກມາກະດານ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນ ຜູ້ໜຶ່ງສະແດງເປັນໝາ ພ້ອມທັງເຮັດສຽງຮ້ອງຂອງໝາ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນອີກຜູ້ໜຶ່ງເຮັດເປັນຜູ້ໃຫ້ອາຫານໝາ, ເອົານ້າໃຫ້ໝາ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຮັກແກ່ໝາ. �4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 2 ຄົນເຮັດເປັນທ່າທາງການໃຫ້ອາຫານ ໃຫ້ສັດລ້ຽງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆເວົ້າຕາມ ເຊັ່ນ: ການໃຫ້ອາຫານ, ການອາບນ້າ ແລະ ການໃຫ້ຄວາມ �ຮັກແກ່ມັນ. 5) ຄູຖາມນັກຮຽນອີກວ່າ: ຍັງມີວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງແບບອື່ນໆອີກບ່? �6) ຄູຍົກຍ້ອງຄາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ແນະນາຄວາມສ�າຄັນຂອງການທາຄວາມສະອາດ ຫຼື ຫວີຂົນໃຫ້ສັດ ���ລ້ຽງ.7) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 2 ຄົນອອກມາໜ້າກະດານ ແລະ ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ທ�າຄວາມສະອາດໃຫ້ໝາ. ໃນເມື່ອນັກ ຮຽນອອກມາໜ້າກະດານແລ້ວ, ໃຫ້ພວກເຂົາເວົ້າຄ�າສັບວ່າ ທ�າຄວາມສະອາດໃຫ້ສັດລ້ຽງ.8) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ພວກເຮົາຈະໝັ້ນໃຈໄດ້ແນວໃດວ່າສັດລ້ຽງຂອງເຮົາບ່ເປັນໄຂ້? ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງ �ນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍຄວາມສ�າຄັນຂອງການສັກຢາປ້ອງກັນພະຍາດໃຫ້ແກ່ສັດລ້ຽງ. 9) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຢູ່ທາງໜ້າສະແດງການສັກຢາປ້ອງກັນພະຍາດໃຫ້ໝາ. ສ່ວນນັນຮຽນທີ່ເຫຼືອແມ່ນໃຫ້ເວົ້າ ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດເບິ່ງວ່າພວກເຂົາເຂົ້າໃຈແລ້ວ ຫຼື ບ �ແລະ ສາມາດນາໃຊ້ຄວາມຮູ້ໃໝ່ນ້ີແລ້ວ �ບ, ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາອີກ �ເມື່ອເຫັນວ່າພວກເຂົາຍັງຕ້ອງການຂ້ມູນ�ເພີ່ມຕືມ. ໖໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

63ຕາມ ໂດຍເວົ້າຄ�າສັບທີ່ວ່າ: ການສັກຢາປ້ອງກັນພະຍາດ. 10) ຄູອະທິບາຍເພີ່ມຕື່ມອີກ, ຖ້າຫາກສັດຂອງພວກເຂົາເປັນໄຂ້ແມ່ນໃຫ້ເອົາໄປຫາໝ� ປົວ (ໝປົວສັດ) ໝຈະ ��ເອົາຢາໃຫ້ສັດກິນ ແລະ ສັດຈະຫາຍດີ. 11) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄືນກ່ຽວກັບວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາ 6-7ເທື່ອ. 12) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄູ່ໜຶ່ງອອກມາໜ້າກະດານ ແລ້ວໃຫ້ຜູ້ໜຶ່ງສະແດງເປັນແມວ ແລະ ອີກຄົນໜື່ງເປັນຜູ້ສະແດງການດູແລຮັກສາແມວ ໃຫ້ນັກຮຽນພາຍໃນຫ້ອງຮຽນເບິ່ງ. 13) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ໜຶ່ງເວົ້າວິທີການດູແລຮັກສາແມວ ແລະ ສ່ວນນັກຮຽນທີ່ຢູ່ທາງໜ້າແມ່ນໃຫ້ເຮັດທ່າທາງປະກອບ. ຄູ ແລະ ນັກຮຽນທີ່ເຫຼືອນັ້ນໃຫ້ກວດເບິ່ງວ່າ ນັກຮຽນໄດ້ເຮັດຖືກແລ້ວບ່. ໃນວິທີການເຮັດແບບນີ້ແມ່ນ�ໃຫ້ເຮັດຄືນ 6-7 ເທື່ອ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ ( 20 ນາທີ)2. ສັງເກດຮູບພາບ1) ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່ ແລະ ເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂ້ທີ 2 ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຈາແນກວ່າ ຮູບ��ພາບນັ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນການໃຫ້ອາຫານ, ການ ອາບນ້າ ແລະ ການໃຫ້ຄວາມຮັກແກ່ສັດ, ການທ�າ �ຄວາມສະອາດ ຫຼື ການຫວີຂົນ ແລະ ການໃຫ້ຢາເມື່ອ ສັດເຈັບເປັນ ຫຼື ເປັນໄຂ້.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ກວດຄ�າຕອບຂອງພວກເຂົາອີກ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຂ�້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ເອົາຊື່ສັດໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມເຮັດວິທີການດູແລຮັກສາສັດແຕ່ລະ ໂຕ. ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຄິດຫາວິທີການດູແລຮັກສາສັດຂອງນັກຮຽນເອງ. ນັກຮຽນຈະໃຫ້ອາຫານສັດລ້ຽງຄື ແນວໃດ? ອາບນ້າໃຫ້ມັນບ່? ທາຄວາມສະອາດ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຮັກໃຫ້ມັນບ່? ຖ້າມັນເປັນເຈັບ ຫື ໄຂ້ພວກ ����ຼເຂົາຈະເຮັດແນວໃດ?4) ຫຼັງຈາກນັ້ນ: ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມລາຍງານແນວຄວາມຄິດນັກຮຽນໃຫ້ແຕ່ລະຄົນຟັງ. ນັກຮຽນສາມາດເວົ້າກ່ຽວກັບການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງດວ້ຍວິທີອີື່ນໆທີ່ໄດ້ຮຽນມານີ້ ແລະ ເຮັດທ່າທາງປະກອບໃນເວລາດູແລເບິ່ງແຍງສັດລ້ຽງຂອງນັກຮຽນ .ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້້ນເຝິກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)3. ການລະດົມສະໝອງ1) ຄູເອົາຮູບພາບຕົວຊ້າງໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ຖາມ ພວກເຂົາວ່າ ນີິ້ແມ່ນສັດລ້ຽງບ່ ຫຼື ແມ່ນສັດປ່າ.�2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນໃຫ້ເຫດຜົນກ່ຽວກັບຄ�າຕອບຂອງພວກເຂົາ.3) ຄູເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ອີກວ່າ ນັ້ນແມ່ນສັດປ່າທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມທ�າມະຊາດ ແລະ ຄູຖາມນັກຮຽນຕື່ມອີກວ່າ ຍັງມີສັດຕົວໃດອີກທີ່ອາໄສຢູ່ຕາມທ�າຊາດ.4) ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບຂອງນັກຮຽນ(ລວມທັງມີປາ, ນົກ, ລີງ, ແມງໄມ້ ແລະ ສັດປະເພດທີິ່ອີື່ນໆອີກເຊັ່ນ: ໝີ, ກວາງ, ຊ້າງ ...).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນ ຖ້າຫາກນັກຮຽນສາ ມາດຈາແນກ ແລະ ພັນລະນາວິທີການ �ຕ່າງໆໃນການດູແລຮັກສາສັດ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູກວດເບິ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼື່ອພວກເຂົາເມື່ອຕ້ອງການ.໖໓

645) ຄູອິທີບາຍວ່າ: ສັດພວກນີ້ແມ່ນແຕກຕ່າງຈາກສັດລ້ຽງ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພວກເຂົາກ�ຕ່າງເຊັ່ນດຽວ. 6) ສັດພວກນ້ີກ່ຢູ່ໃກ້ໆກັບກັບຄົນເຮົາເຊັ່ນດຽວກັນ. �7) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ສັດເຫຼົ່ານີ້ຕ້ອງການຫຍັງເພື່ອດາລົງຊີວິດ.�8) ຄູຍົກຍ້ອງຄ�າຕອບ (ມີອາຫານ, ນ້າ ແລະ ບ່ອນຢູ່ອາໄສ) �9) ຄູຖາມນັກຮຽນ: ນັກຮຽນຈະເຮັດການດູແລຮັກສາສັດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຄືແນວໃດ? ພວກສາມາດເຮັດການດູແລຮັກສາທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບສັດລ້ຽງໄດ້ບ່?�10) ຄູອະທິບາຍ, ພວກເຮົາຍັງສາມາດໃຫ້ການດູແລຮັກສາສັດເຫຼ່ົ່ານ້ີ້ໄດ້ ແຕ່ວິທີການທີພວກເຮົາຈະເຮັດແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ.11) ຄອະທບາຍວ່າ: ວິທີການທ່ດີສາລັບການດູແລຮັກສາສັດເຫ່ານ້ແມ່ນພວກເຮົາຕ້ອງປົກປັກຮັກທ່ຢ່ອາໄສຂອງ ູີີ�ຼ ົີີູພວກມັນ. 12) ຄູຖາມນັກຮຽນ: ສັດປ່າແມ່ນອາໄສຢູ່ໃສແດ່? (ແມ່ນ້າ, ບ່ອນຢູ່ອາໄສ ແລະ ປ່າໄມ້)�13) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂ້ທີ 4 ໃນປຶ້ມແບບ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ຮູບພາບໃດສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງວິທີ�ການປົກປັກຮັກສາທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດປ່າ ແລະ ຮູບພາບໃດສະແດງເຖິງວິທີການທີ່ບ່ຄວນເຮັດ.�ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)1) ຄູຈັດນັກຮຽນເປັນກຸ່ມ ແລະ ໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມຄິດກ່ຽວກັບວິທີການປົກປັກຮັກສາສັດປ່າ. ໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມຄົ້ນຄວ້າສັດປ່າແຕ່ລະໂຕທີ່ແຕກຕ່າງກັນ (ປາ, ລີງ, ນົກ,ໝີ).2) ຄູຖາມນັກຮຽນເຊັ່ນ:1. ສັດ ເຫຼົ່ານີ້ອາໄສຢູ່ໃສ?2. ພວກເຮົາຄວນເຮັດແນວໃດເພື່ອໃຫ້ບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງພວກມັນສະອາດ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມແລກປ່ຽນຄວານຄິດເຫັນນາກັນ.�ຂັ້ນສະຫຼຸບ (ເວລາ 5 ນາທີ)1) ຄູສະຫຼຸບບົດຮຽນຄືນ.2) ຄູຖາມ: ໃຫ້ນັກຮຽນບອກວິທີການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງທີ່ແຕກຕ່າງການ 4 ຢ່າງທີິ່ພວກເຮົາໄດ້ຮຽນມາໃຫ້ຄູຟັງ.ກິດຈະກຳເສິີມໃຫ້ນັກຮຽນຈາແນກວ່າພວກເຂົາຄວນເຮັດໃນແນວໃດດີ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ບ່ອນຢູ່ອາໄສຂອງສັດສະອາດ �ແລະ ການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງທີ່ຢູ່ໃກ້ຕົວພວກເຂົາໄດ້ຮັບການດູແລເປັນຢ່່າງດີ (ບ�່ຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຊະຊາຍລົງແມ່ນ້າ, ບ່ທາລາຍປ້າໄມ້ ຫຼື ຕັດໄມ້, ບ່ຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຢູ່ໃນປ່າ ແລະ ອື່ນໆ).����ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູກວດເບິ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼື່ອພວກເຂົາເມື່ອຕ້ອງການ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນະປະເມີນນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງບ່ທັນປະເມີນກ່ອນໜ້ານີິ້ຂອງບົດນີ້.� ໖໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

65ບົດທີ 12 ການ ດູແລຮັກສາ ພືດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ ເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງI. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ບອກຂັ້ນ​ຕອນ​ການປູກ​ພືດ.2. ບອກ​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ຈະ​ເລີ​ນເຕີບ​ໃຫຍ່.​​3. ສາທິດ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ທີ່​ຈໍາ​ເປັນ​ໃນ​ການ​ບົວ​ລະ​ບັດ​ຮັກ​ສາ​ສວນຄົວ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງ​ເກດ​ການມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມຂອງ​ນັກຮຽນ​ໃນ​ການ​ເຮັດ​ກິດຈະ​ກໍາ​​ແລະ​ການຕອບຄໍາຖາມ.​2. ນໍາ​ໃຊ້​ເກນການ​ໃຫ້​ຄະ​ແນນ​ລຸ່ມ​ນີ້​ເພື່ອ​ປະເມີນນັກຮຽນ.​ຄະແນນບອກ ສິ່ງ ທີ່ ພືດ ຕ້ອງການ ເພື່ອ ຈະ ເລີ ນ ເຕີບ ໃຫຍ່ (ດິນ, ແສງ, ນໍ້າ ແລະ ຝຸ່ນ)4ບອກ​4​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່.​3ບອກ​3​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່.​2ບອກ​2​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່.​1ບອກ​1​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່.​0ບໍ່​ສາມາດບອກສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ພືດຕ້ອງການອາຫານ​(ຝຸ່ນ),​ນໍ້າ,​ດິນ​​ແລະ​ແສງແດດພຽງພໍ​ເພື່ອ​ຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ໄດ້​ດີ.​2. ຂັ້ນ​ຕອນ​ການປູກ​ພືດ​​ແລະ​​ການ​ດູແລຮັກສາພືດ​ໃນ​ສວນ​ປະກອບ​ມີ:​ການ​ກະກຽມ​ດິນ,​ການວາງ​ເມັດ​ພືດ,​​ການຫົດນໍ້າ,​ການໃສ່ຝຸ່ນ​ແລະ​ເຮັດຮົ້ວອ້ອມ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ​ສັດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ທໍາລາຍພືດ.​3. ຖາ​ຫາກເຮົາ​ບ່ບົວລະບັດ​ຮັກສາສວນ​ຂອງ​ເຮົາ​ໃຫ້​ດີ​ພືດກໍ​ຈະບ່​ເຕີບ​ໃຫຍ່ຕາມ​ເກນ​​ແລະ​​ໃນ​ທ່​ສຸດດົນ​ໄປກໍຈະ​​້ໍ​ໍີຕາຍ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນ.2. ຜັກ​ຫຼື​ພືດ​ຈິງທີ່​ມີ​ແກ່ນ/ເມັດຂອງ​ພືດເຊັ່ນ:​​ໝາກ​ເຜັດ,​​ໝາກ​ເລ່ັນ,​​ໝາກຫຸ່ງ.3. ​ ແກນ,​ກະ​ຖັງ/​ໂຖ​ດອກ​ໄມ້​(ກະ​ໂປະ​ໝາກພ້າວທ່​ຕັດ​ເຄ່ງ​ຫ​ກະຕຸກ​ນ້າ​ຫ​ຂວດປລາສຕິກ​ຕັດ​ເຄ່ງ​ທ່​ເຈາະຮູລະ​່​​ີິຼ ືໍຼ ືິີ​ບາຍ​ນໍ້າ.​ດິນ,​ນໍ້າ​ແຕ່ລະ​ຢ່າງພຽງພໍ​ສໍາລັບ​3​ຊຸດ.​4. ​ ກະກຽມເຈ້ຍນ້ອຍ​ທີ່​ຂຽນ​ຕົວ​ເລກ​1-6​​ໃສ່​​(​ພໍ​ສໍາລັບນັກຮຽນ​4​ຄົນຕໍ່ກຸ່ມ).​​ ​5. ກະດານດໍາ​ນ້ອຍ​​ແລະ​ສໍ​ຂາວ.໖໕

66V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ສົນ ທະ ນາ ລວມ ກ່ຽວ ກັບ ພືດ1)​ ຄູ​ທົບ​ທວນຄືນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ພືດທີ່ໄດ້ຮຽນໃນບົດ​ທີ​4​​ໂດຍຖາມ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ສາມາດ​ຈື່​ຈໍາສ່ວນ​ປະກອບ​​ ​​​ຕ່າງໆ​ຂອງ​ຕົ້ນ​ໄມ້​ໄດ້​ຫຼື​ບໍ່?​ຖາມນັກຮຽນວ່າ​ຢູ່​ເຮືອນ​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າໄດ້​ປູກ​ພືດບໍ່?​ແລະ​​ແມ່ນ​ພືດ​ປະ​ເພດ​​ໃດ?​ເພື່ອ​ຢາກ​ຮູ້​ເຫດຜົນ​ວ່າ​ເປັນ​ຫຍັງ​ຈຶ່ງ​ປູກ​ພືດ​ຄູ​ໃຫ້ນັກຮຽນ​ເບິ່ງ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ​1​​ຂອງບົດ​ທີ​12​ມີ​ຫຍັງເກີດ​ຂຶ້ນ​​ຢູ່​ໃນ​ຮູບ​ນັ້ນ.​2)​ ຄູ​ອະທິບາຍ​ວ່າ​ເຫດຜົນ​ໜຶ່ງ​ທີ່ຄົນ​ເຮົາ​ປູກ​ພືດ​ແມ່ນ​ເພື່ອ​ເປັນ​ອາຫານ​ຄູ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເຫັນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ຜັກ​​ຫຼື​ໝາກ​ໄມ້​ທີ່​ຄູ​ນໍາ​ເອົາ​ມາ​ໂຮງຮຽນ​ໃຫ້​ນັກຮຽນເບິ່ງ​​ແລ້ວຄູ​ຖາມ​ນັກຮຽນວ່າ​ຍັງ​ມີອາຫານ​ປະ​ເພດ​ອື່ນ​ໃດ​ອີກ​​ທີ່ນັກຮຽນ​ສາມາດ​ເອົາ​ມາ​ຈາກ​ສວນ​?.3)​ ຄູບ​ອກນັກຮຽນ​ວ່າ​​ມື້​ນີ້​ພວກ​ເຮົາຈະ​ໄດ້​ຮຽນ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ປູກ​ພືດ​​ແລະ​ການ​ບົວລະບັດ​ຮັກສາ​ພືດ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການ ຮຽນ (15 ນາທີ)1. ສົນທະນາກ່ຽວກັບສິ່ງຈໍາເປັນໃນການເຕີບໃຫຍ່ຂອງພືດ.1)​ ຄູຕັດ​ໝາກ​ໄມ້​ຫຼື​ຜັກ​​ແລະ​ສະ​ແດງໃຫ້​ນັກຮຽນເຫັນ​ເມັດ​ທາງ​ໃນ.​ຄູ​ຖາມ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​​ເມັດ​ຫຍັງ​?,​​ໃຫ້​ເວົ້າ​​ຄໍາສັບ​ຫຼາຍໆ​ເທື່ອ:​​ເມັດ/ແກ່ນ​ຈົນ​ກວ່າ​ນັກຮຽນ​ຈະ​ຮູ້​​ແລະ​ຈື່​ຈໍາຄໍາ​ສັບນັ້ນ​ໄດ້​ຖືກຕ້ອງ.​2)​ ​ຄູ​ຖາມ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​​​ເມັດພືດ​ດ່ັງກ່າວ​ຕ້ອງການຫຍັ​ງ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫຍ່?​3)​ ຄູ​ຮັບ​ເອົາຫຼາຍໆ​ຄໍາ​ຕອບຈາກ​ນັກຮຽນ​ແລະ​​ເນັ້ນ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄໍາ​ຕອບ​ທີ່​ສໍາຄັນ;​​ແນະ​ນໍາ​​ແລະ​​ຝຶກຊ້ອມ​ນໍາໃຊ້​​​ຄໍາ​ສັບ​ດັ່ງກ່າວ.​4)​ ​ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເບິ່ງຮູບ​ໃນ​ຫົວຂໍ້ທີ​2​​ຂອງບົດຮຽນ.​5)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນຂວດສອບເບິ່ງສິ່ງ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ເດົາຮູບ​ພາບ​ຕ່າງ​ໆວ່າ​ໄດ້​ຖືກຕ້ອງ​ຫຼື​ບໍ່.6)​ ຄູ​ແນະ​ນໍາ​ຄໍາ​ສັບທ່​ສໍາຄັນ​​ແລະ​ຄໍາ​ສັບ​ໃໝ່ໃຫ້​ແກ່​ນັກຮຽນຮູ້​ເຊ່ນ:​(​ແສງ​ແດດ,​ດິນ,​ນ້າ,​​ເມັດ/​ແກ່ນ)​​ໃຫ້ເວົ້າ​ີັໍ​ຄໍາ​ສັບ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ​ຫຼາຍໆ​ຄັ້ງ.ສໍາລັບ ນັກຮຽນ ຊົນ ເຜົ່າ:ໃຫ້ນັກ​ຮຽນ​ຝຶກ​ຊ້ອມເວົ້າ​ຄໍາ​ສັບ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ​ຫຼາຍໆ​ຄັ້ງ​ຈົນ​ກວ່າ​ຄູ​ຈະ​ສາມາດ​ໝັ້ນ​ໃຈ​ວ່າ​ນັກຮຽນ​ຮູ້​ຄໍາ​ສັບ​ທີ່​ສໍາຄັນ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ )2. ສັງເກດຮູບພາບ.1)​ ຄູ​ແບ່ງນັກຮຽນ​ເປັນ​ກຸ່ມ​ນ້ອຍໆ​​ແລ້ວ​ເອົາ​ເຈ້ຍ​ທີ່​ມີ​ໝາຍ​ເລກ​1-6​ໃຫ້​ແຕ່ລະກຸ່ມ.2)​ ​ໃຫ້​ນັກຮຽນສັງ​ເກດ​ຮູບ​ໃນຫົວຂໍ້ທີ​2​ຕາມປຶ້ມແບບຮຽນອີກ​​ເທື່ອ​ໜຶ່ງ​​ແລະ​​ໃຫ້​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມ​ເອົາ​ເຈ້ຍ​ທີ່​ມີຕົວ​ເລກ​1​ວາງ​ໃສ່​​​ທາງ​ຂ້າງ​ຮູບ​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ຄິດ​ວ່າ​​ເປັນ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ທໍາ​ອິດ​ໃນ​ການ​​ປູກ​ພືດ.​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນສືບ​ຕໍ່​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຄື​ແບບ​ດຽວ​ກັນ​ໂດຍ​ເອົາຕົວ​ເລກ​ຂອງຂັ້ນ​ຕອນ​ທີ​2-6​​ທີ່​ຍັງ​ເຫຼືອໃສ່​ຂ້າງຮູບ​ໃຫ້​ຖືກ​ຕ້ອງ.​​ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້​ເກນ​ການ​ໃຫ້​ຄະ​ແນນ​ເພື່ອ​ປະ​ເມີນ​ຄຳ​ຕອບ​ແລະ​ການ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ຂອງ​ນັກ​ຮຽ​ນ. ໖໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

673)​ ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​​ຄູ​ກວດ​ລໍາ​ດັບ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ທັງ​ໝົດ​ແລະ​ຊີ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ແຕ່​ລະ​ລໍາ​ດັບ​ທີ່​ຖືກ​ຕ້ອງ​ດັ່ງ​ຮູບ​ຕໍ່​ໄປ​ນີ້:​​ຮູບ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ທີ່​ຕ້ອງການ​ປູກ​ພືດ​ໃນ​ກະ​ໂຖ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູກວດສອບເບິ່ງຄໍາ​ຕອບ​ຂອງ​ນັກຮຽນ​​ແລະ​​ສະຫຼຸບ​ໂດຍ​ການ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ອາສາ​ສະໝັກ​ອະທິບາຍ​ແຕ່ລະ​ຂັ້ນ​ຕອນ,​ລຽນ​ລໍາດັບການ​ສາ​ທິດ​ການ​ປູກ​ພືດ​​ແລະ​ການບົວ​ລະ​ບັດ​ຮັກ​ສາ​ພືດ.-​ ນັກຮຽນ​ຜູ້ທີ​1​ເຮັດ​ແຂນ​ເປັນ​ຮູບ​ໂຖດອກ​ໄມ້-​ ນັກຮຽນຜູ້ທີ​2​ພູນ​ດິນ.​-​ ນັກຮຽນ​ຜູ້ທີ​3​​ເມັດພືດ.-​ ນັກຮຽນ​ຜູ້ທີ​4​ເປັນຝົນ.-​ ນັກຮຽນຜູ້ທີ​5​​ເປັນ​​ແສງ​ຕາ​ເວັນ.-​ ນັກຮຽນ​ຜູ້ທີ​6​​ແລະ​ຜູ້ທີ​7​ເປັນ​ຮົ້ວ​ອ້ອມພືດ​ດັ່ງ​ກ່າວ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດ ຈະ ກໍາ ການ ຮຽນ (20 ນາທີ )3. ສົນທະນາກ່ຽວກັບສວນ.1)​ ຄູບອກ​ນັກຮຽນວ່າ:​ເມື່ອ​ເຮົາ​ປູກ​ພືດ​ຈໍານວນ​ຫຼາຍໆ​ຊະ​ນິດ​ໄວ້​ບ່ອນ​ດຽວ​ກັນ​​ເພິ່ນເອີ້ນ​ວ່າ:​ສວນ.​2)​ ​ໃຫ້ນັກຮຽນບອກ​ປະ​ເພດ​ຂອງ​ໝາກ​ໄມ້,​​ຜັກ​​ແລະ​ດອກ​​​ໄມ້ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ປູກ​ຢູ່​ໃນ​ສວນ​ຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ.3)​ ຄູ​ຖາມ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​​ນັກຮຽນ​ໄດ້​ຊ່ວຍ​ພໍ່​ແມ່ໃນ​ການ​ເຮັດ​ວຽກສວນ​ຄົວ​ຢູ່​ບ້ານ​ບໍ່?​ແລະ​ຊ່ວຍ​ແນວ​ໃດ?​ພໍ່​ແມ່​ເຮັດ​ຫ​ຍັງ​ໃນ​ສວນ​ຄົວ?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ຄະ​ແນນ​ໃນ​ການ​ປະ​ເມີນ​ນັກຮຽນ​​ທີ່​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະ​ເມີນ​ໃນ​​ເມື່ອ​ກ່ອນ.12345 6໖໗

684)​ ຄູ​ຮັບ​ຟັງ​ຄໍາ​ຕອບ​ຈາກ​ນັກຮຽນ​​ແລະ​ແນະ​ນໍາສິ່ງ​ສໍາຄັນທີ່​ຕ້ອງ​ປະ​ຕິ​ບັດລວມມີ:​ການ​ຂຸດ,​ການ​ປູກ,​​ໃສ່​ຝຸ່ນ,​​ຫົດ​ນໍ້າ​​ແລະ​​ສ້າງ​ຮົ້ວ​ອ້ອມ​ເພື່ອ​ບໍ່​ໃຫ້​ສັດ​ເຂົ້າ​ໄປ​ທໍາລາຍ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: -​ ຄູ​ເນັ້ນ​ຄໍາ​ສັບ​ແລະ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຕາມ.​-​ ຄູ​ເວົ້າ​ຄໍາ​ສັບ​ຫຼາຍໆ​ຄັ້ງ​ແລະ​​ໃຫ້​ນັກຮຽນເວົ້າ​ຕາມ.​-​ ​ໃຫ​ນັກຮຽນ​ອາສາ​ສະໝັກ​ສະ​ແດງ​ທ່າ​ທາງ​ປະ​ກອບ​ເຊ່ນ:​​ການ​ຂຸດ,​ການ​ປູກ,​​ໃສ່​ຝ່ນ,​ຫົດ​ນ້າ​ແລະ​ນັກ​້​ັຸໍຮຽນ​ຄົນ​ອື່ນ​ໆ​ເວົ້າ​ຄໍາ​ສັບ​ທີ່ກ່ຽວ​ຂ້ອງກັບ​ການສະ​ແດງ​ຂອງ​ນັກຮຽນ​ຜູ້​ນັ້ນ;​ປະ​ຕິ​ບັດ​ຫຼາຍໆ​ຄັ້ງ​ຈົນ​ກວ່າຄູ​ຈະ​ໝັ້ນ​ໃຈ​ວ່າ​ນັກຮຽນ​ຮູ້​ຄໍາ​ສັບ​ດັ່ງ​ກ່າວ​.5)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເບິ່ງຫົວຂໍ້ທີ​3​​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບຮຽນ.​6)​ ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເຮັດ​ວຽກ​ເປັນ​ກຸ່ມ​ເພື່ອ​ສັງ​ເກດ​ແຕ່ລະ​ຮູບ​ພາບ​​ໃຫ້​ເວົ້າໃນ​ສິ່ງ​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ເຫັນ​​ແລະ​​ອະ​ທິ​ບາຍ​​​,ວ່າ​ຄົນ​ໃນ​ຮູບ​ກໍາລັງ​ເຮັດ​​ຫ​ຍັງ?.7)​ ຄ​ສະຫຸບ​ແຕ່ລະ​ຮູບ​ພາບ​ແລະ​ຊ່ວຍ​ເຫືອນັກຮຽນ​ທ່ບ່ສາມາດ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ໄດ້​ຢ່າງ​ຖືກຕ້ອງ​ຫ​ຫາ​ຄໍາ​ສັບ​ມາອະ​ູຼຼີໍຼ ືທິບາຍບໍ່​ໄດ້.4. ຜົນ ເສຍຂອງ ການ ບໍ່ ດູ ແລ ຫຼື ບົວລະບັດ ຮັກສາ ສວນ.1)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ໃນ​ຫົວ​ຂໍ້​ທີ​4​​ແລະ​​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ອະ​ທິ​ບາຍສິ່ງ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງໃນ​ຮູບ.​​ຮູບ​ທີ​1​​ແມ່ນ​ສວນ​ທີ່​​ມີພືດ​ບໍ່​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່ໃກ້​ຈະ​ຕາຍ​​ແລະ​​ຮູບ​ທີ​2​ແມ່ນສວນທີ່​ມີພືດ​ແຂງ​ແຮງຈະ​ເລີນ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​ໄດ້​ດີ.​​​2)​ ຄູ​ຖາມ​ວ່າ​​ຍ້ອນ​ຫຍັງ​ໃນ​ຮູບ​ທໍາ​ອິດ​ພືດ​ຈຶ່ງ​ບໍ່​ແຂງ​ແຮງ​​ແລະ​​ພືດ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ຕ້ອງ​ການ​ຫ​ຍັງ​ເພື່ອ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່ແຂງ​ແຮງ.​ທົບ​ທວນ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ການ​ບົວ​ລະ​ບັດຮັກ​ສາ​ພືດ​ຫຼື​ສວນທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ໄດ້​ຮຽນ​ຮູ້.5. ຫຼິ້ນບົດບາດ ສົມມຸດ ການ ປູກ ພືດ ທີ່ ແຂງ ແຮງ.1)​ ຄູອະທິບາຍ​ໃນ​ການ​ຫຼິ້ນບົດບາດ​ສົມ​ມຸດວ່ານີ້ມີ​ນັກຮຽນ​3​ຄົນ:​ຄົນ​ໜຶ່ງ​ແມ່ນ​ດວງ​ອາທິດ,​ຄົນ​ໜຶ່ງ​ເປັນ​ນໍ້າ​​ແລະ​​ອີກຄົນ​ໜຶ່ງ​ເປັນ​ສວນ.​​ໃຫ້ແຕ່ລະ​ໂຕະ​ສົມ​ມຸດ​ເປັນ​ສວນ​​ແລະ​ນັກ​ຮຽນ​ແຕ່ລະຄົນ​ຢ່ໂຕະເປັນ​ເມັດ​ທ່ປູກ​​​ ູີ​ໃນ​ສວນ​ນ້ນ​(ໃຫ້​ເຫືອ​ໄວ້​ປະ​ມານ​5-6​ຄົນ​ເພ່ອ​ຈະ​ເປັນ​ຮົ້ວ​ອ້ອມ​​ໂດຍອອກຈາກ​ໂຕະມາ​ຢືນ​ຢ່ຂ້າງໆ​ກະດານັຼືູ​ເພອ​ລ​ຖ້າ​ຈະ​ສະ​ແດງ​ບົດ​ບາດ),​​ໃນ​ເວ​ລາເລ່ມ​ສະ​ແດງ​ທໍາ​ອິດໃຫ້ນັກຮຽນ​ທ່ເປັນເມັດ​ພືດນ້ນເຮັດ​ຕົນຕົວຂອງ​ື ່ໍີ​ ​ ີັຕົນງໍ​ຫຼື​ມ້ວນ​.​​2)​ ນກຮຽນຄົນ​ທ່​ສະ​ແດງ​ເປັນ​​“ດວງ​ອາທິດ”​ໃຫ້​ຍ່າງ​ໄປ​ຫາ​ແຕ່ລະ​ໂຕະ​​ເພ່ອໃຫ້​ແສງ​ແດດ​ແກ່​ເມັດ​ພືດໃນ​ເວລາ​ັີ​​ື​ນັ້ນໃຫ້​ເມັດ​ພືດ​ທຸກ​ເມັດ​ເລີ່​ມ​ທີ່​ຈະ​ເຕີບ​ໂຕ​(ໃຫ້​ຄ່ອຍໆ​ງໍ​ຕົວ​ຂຶ້ນ).3)​ ຈາກ​ນນ​ນກຮຽນ​ທ​ເປນ​“​ນ້າ”​​ຍ່າງ​ເຂ້າ​ໄປ​ຫາ​ແຕ່ລະ​ໂຕະ​ເພ່ອ​ຫົດ​ນາໃນ​ເວ​ລານ້ນໃຫ້​ເມັດ​ພືດ​ຄ່ອຍໆ​ງໍ​ຕົວຂ້ນ​ັ ້ັີ ່ັໍົ​ືໍ ້ັ​ຶ​ຕື່ມ.4)​ ​ນັກຮຽນ​ທີ່​ເປັນ​“ຊາວ​ສວນ”​ຍ່າງ​ໄປ​ຫາ​ແຕ່​ລະໂຕະ​ແລ້ວ​ເອົາ​ຝຸ່ນ​ໃສ່​ພືດ​​ແລະ​​ໃຫ້​ເມັດ​ພືດ​ທັງ​ໝົດ​ຢືນ​ຊື່ຂຶ້ນ​​​​​​ແລະ​ຍົກ​ແຂນ​ຂຶ້ນ​ຟ້າດ້ວຍ​ຄວາມ​ດີ​ໃຈສົດ​ຊື່ນ​ແລະ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​ແຂງ​ແຮງ​ດີ.5)​ ​ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​ໃຫ້ນັກຮຽນທີ່​ເປັນ​“ຮົ້ວອ້ອມ”​​ພ້ອມ​ກັນວາ​ແຂນ​ທັງ​ສອງ​ຂ້າງ​ອອກ​ແລ້ວ​ຈັບ​ມືຕໍ່ໆ​ກັນ​ເພື່ອ​ຍ່າງ​​ ໖໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

69ໄປ​ອ້ອມ​ຮອບໂຕະສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນຄື​ເປັນ​ຮົ້ວ​ອ້ອມ​ຮອບ​ສວນ.ຂັ້້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)6. ທົດ ລອງ ການປູກ ພືດ.1)​ ແບ່ງ​ນັກຮຽນ​ອອກ​ເປັນ​ກຸ່ມ​​ເພື່ອ​ເລີ່ມ​ປູກ​ແກ່ນ​ພືດ,​​ຈັດວາງ​ອຸປະກອນທີ່​ຈໍາ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ການ​ປູກ​ໄປ​ໄວ້ຕາມ​ລະ​ບຽງ​ນອກຫ້ອງ​ຮຽນ​ຫຼື​​ນອກ​ບ່ອນ​ຮົ່ມຕົ້ນ​ໄມ້.​2)​ ​ເອົາ​ເມັດພືດ​1-3​​ເມັດ​ແລະ​ໂຖດອກ​ໄມ້​ຫຼື​ພາຊະນະໃຫ້​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມ.​3)​ ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເອົາ​ດິນໃສ່​ໂຖດອກ​ໄມ້ພໍປະມານຕາມ​ສັດ​ສວ່ນ.​4)​ ​ໃຊ້​ນີ້ວມື​ປັກດິນໃນ​ໂຖ​ໃຫ້​ເປັນ​ຮູ​​​ເພື່ອວາງ​ເມັດ​ໃສ່​ແຕ່ລະ​ຮູ​​ແລ້ວ​ເອົາ​ດິນ​ຖົມ​​ແລະ​​ຄ່ອຍໆຫົດ​ນາ​ໃສ່​ພືດ​ດັ່ງ​​ໍ ້ກ່າວ.5)​ ຄູບອກ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​ນ້​ແມ່ນ​ສ່ວນ​ໜຶ່ງ​ຂອງ​ການ​​ທົດ​ລອງປູກ​ແລ້ວ​ເບ່ງ​ວ່າ​ພືດ​ໃດ​ຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ໄດ້​ດີ​​ຄ​​ີ​ິ​.ູຖາມນັກຮຽນ​ວ່າ​ຄວນ​ເອົາ​ໂຖ​ໄປ​ວາງ​ໄວ້​​ໃສ​ເພື່ອ​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່ໄດ້ດີ​ແລະ​ເຕືອນ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​ຖ້າເປັນ​​​ໄປ​ໄດ້ໃຫ້​ພືດໄດ້​ຖືກ​ແສງ​ແດດ.​​6)​ ຄູ​ແນະ​ນໍາ​ນັກຮຽ​ນ​ໃຫ້​ໝັ່ນ​ຫົດ​ນໍ້າ​ທຸກໆ​ວັນ​ຫຼື​ເວັ້ນ​ວັນ​ຫຼື​​ເວ​ລາ​ພືດ​ແຫ້ງ.​ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)-​ ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ສະຫຼຸບສິ່ງ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຮຽນ​ມາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ການ​ປູກ​ພືດ​​ແລະ​ການ​ດູ​ແລ​ບົວລະບັດ​ຮັກ​ສາ​ພືດ.-​ ໃນ​ເວ​ລາ​ທ່​ນັກຮຽນ​ອະທິບາຍ​ແຕ່ລະ​ຂ້ນ​ຕອນ,​ຄູ​ແຕ້ມ​ຮູບ​ີັ​ໃສ່​ກະ​ດານ​ສ້າງ​ເປັນ​ແຜນ​ວາດ​ລໍາ​ດັບ​ຂ້ນ​ຕອນການ​ບວ​ລະ​ັົບັດສວ່ນນັກຮຽນ​ໃຫ້ແຕ້ມ​ໃສ່​ກະດານຂອງ​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ເອງ.​ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ຄະ​ແນນ​ປະ​ເມີນ​ນັກຮຽນ​ທີ່​​ຍັງ​ບໍ່​ທັນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ປະ​ເມີນ​ໃນ​​ເມື່ອ​ກ່ອນ.໖໙

70ບົດທີ 13 ອາຫານເພື່ອສຸຂະພາບເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ບອກຊື່ປະເພດຂອງອາຫານທີ່ກິນໃນແຕ່ລະວັນ.2. ຈໍາແນກປະເພດອາຫານໂດຍອີງຕາມແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງມັນເຊັ່ນ: ອາຫານທີ່ໄດ້ມາຈາກສັດ (ຊີ້ນ ແລະ ໄຂມັນ) ແລະ ອາຫານທ່ີໄດ້ມາຈາກພືດ (ເຂົ້າ, ຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້). 3. ອະທິບາຍຄວາມສໍາຄັນຂອງອາຫານຕໍ່ຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາ.4. ພັນລະນາພຶດຕິກໍາການກິນອາຫານທີ່ດີຕໍ່ສຸຂະພາບ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດການມີສ່ວນຮ່ວມໃນການເຮັດກິດຈະກໍາ, ການຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ການອະທິບາຍໃນລະຫວ່າງການ ສົນທະນາ ແລະ ຜົນງານຂອງນັກຮຽນ. 2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈໍາແນກປະເພດອາຫານ ໂດຍອີງຕາມແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງມັນເຊັ່ນ: ອາຫານທີ່ໄດ້ມາຈາກສັດ (ຊີ້ນ) ແລະ ອາຫານທ່ີໄດ້ມາຈາກພືດ (ໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກ).3ສາມາດຈໍາແນກປະເພດອາຫານໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 6 ປະເພດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ (ປະເພດຊີ້ນ ຫຼື ໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກ).2ສາມາດຈໍາແນກປະເພດອາຫານໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 4 ປະເພດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ (ປະເພດຊີ້ນ ຫຼື ໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກ). 1ສາມາດຈໍາແນກປະເພດອາຫານໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 2 ປະເພດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ (ປະເພດຊີ້ນ ຫຼື ໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກ).0ບໍ່ສາມາດຈໍາແນກປະເພດອາຫານໄດ້.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ອາຫານມີຫຼາຍຢ່່າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນເຊັ່ນ: ເຂົ້າ, ຊີ້ນ, ປາ, ໄຂ່, ນົມ, ຜັກ, ໝາກໄມ້, ນໍ້າດື່ມ.- ອາຫານປະເພດຊີ້ນແມ່ນໄດ້ມາຈາກສັດຕ່າງໆ.- ອາຫານປະເພດຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ ຊຶ່ງໄດ້ມາຈາກພືດ.- ບາງປະເພດບໍ່ໄດ້ມາຈາກທັງພືດ ແລະ ສັດເຊັ່ນ: ນໍ້າດື່ມ. ໗໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

712. ຄົນເຮົາທຸກຄົນລ້ວນແຕ່ຕ້ອງການກິນອາຫານເພື່ອໃຫ້ຮ່າງກາຍແຂງແຮງ. ອາຫານໃຫ້ປະໂຫຍດຫຼາຍຢ່າງຕໍ່ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາດັ່ງນີ້:- ໃຫ້ພະລັງງານໃນການເຄື່ອນໄຫວ, ເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ການເຮັດໜ້າທີ່ຂອງທຸກພາກສ່ວນໃນຮ່າງກາຍເຊັ່ນ: ການຫາຍໃຈ ແລະ ການໃຫ້ຄວາມອົບອຸ່ນ. - ເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາແຂງແຮງ ແລະ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍໄດ້.3. ແຕ່ລະມື້ພວກເຮົາຄວນໄດ້ກິນເຂົ້າ 3 ຄາບຄື້: ເຊົ້າ, ສວາຍ ແລະ ແລງ. ໃນແຕ່ລະຄາບເຮົາຕ້ອງໄດ້ກິນອາຫານຫຼາຍໆຢ່າງ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍຮັບສານອາຫານພຽງພໍ ແລະ ມີສຸຂະພາບແຂງແຮງດີ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ໂປສເຕີອາຫານ ແລະ ບັດຮູບອາຫານຢູ່ໃນຊຸດອຸປະກອນການຮຽນ (ຖ້າມີ). 2. ປຶ້ມແບບຮຽນ.3. ອາຫານທີ່ເຮັດຈາກຜັກຊະນິດຕ່າງໆທີ່ມີໃນທ້ອງຖິ່ນທີ່ຄູສາມາດກະກຽມໄດ້. 4. ເຈ້ຍສີຂຽວ ແລະ ສີແດງໃນຈໍານວນທີ່ພຽງພໍກັບນັກຮຽນ (ຫຼື ວັດຖຸອື່ນໆທີ່ສາມາດໃຊ້ແທນເຈ້ຍສີໄດ້).5. ສໍສີ ແລະ ເຈ້ຍຂາວ (ຕັດເປັນຮູບວົງມົນເພື່ອຈະນໍາມາສາທິດເປັນຈານ ຫຼື ຖ້ວຍ) 6. ປ້ຶມເລື່ອງ: ກິນດີມີປະໂຫຍດ (ຖ້າມີ).V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1. ສົນ ທະ ນາ ລວມຄູຖາມນັກຮຽນດັ່ງຄໍາຖາມລຸ່ມນີ້.- ມືຶ້ນີ້ມີຜູ້ໃດໄດ້ກິນອາຫານ (ເຂົ້າ) ແລ້ວບໍ່? - ໄດ້ກິນຫຍັງແດ່? - ຍ້ອນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງກິນອາຫານ ຫຼື ເຂົ້າ?- ສອງມື້ຜ່ານມາພວກຫຼານໄດ້ກິນອາຫານຫຍັງເເດ່?ຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາ ແລະ ແລກປ່ຽນປະສົບການສ່ວນຕົວຂອງພວກເຂົາວ່າໄດ້ກິນຫຍັງເເດ່. ຄູອະທິບາຍວ່າ: ການກິນອາຫານແຕ່ລະຄາບໃນແຕ່ລະຄອບຄົວແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ, ພວກເຮົາໄດ້ກິນອາຫານຫຼາຍຢ່າງ. ສະນັ້ນ, ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ຊື່ຂອງອາຫານນໍາກັນ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)2. ກິນອາຫານນໍາກັນ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 1 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.- ອາຫານທີ່ຄອບຄົວຂອງນັກຮຽນມັກກິນມີຫຍັງແດ? ນັກຮຽນອະທິບາຍໄດ້ບໍ່?- ອາຫານທີ່ກິນຄືກັນກັບຢູ່ໃນຮູບນີ້ບໍ່?- ມັນມີຫຍັງແຕກຕ່າງກັນບໍ່?2) ຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາ ແລະ ແລກປ່ຽນປະສົບການສ່ວນຕົວຂອງພວກເຂົາກ່ຽວກັບການຮັບປະທານອາຫານຂອງຄອບຄົວ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດນັກຮຽນສາມາດຈື່ ແລະ ເວົ້າ ຊື່ຂອງອາ ຫານທີ່ຕົນໄດ້ ກິນ ໃນ ແຕ່ ວັນ ໄດ້ ບໍ່ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາຖ້ານັກຮຽນບໍ່ຮູ້.໗໑

723. ຊື່ປະເພດຂອງອາຫານ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຂໍ້ທີ 2 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດເປັນກຸ່ມຕາມໂຕະດ້ວຍການຜັດປ່ຽນກັນຖາມ ແລະ ຕອບຄໍາຖາມຜູ້ລະ 1 ຮູບ ກ່ຽວກັບຊື່ຂອງອາຫານ ໂດຍການໃຊ້ຄໍາຖາມດັ່ງນີ້:- ນັກຮຽນຜູ້ທີ 1 ຊີ້ໃສ່ຮູບອາຫານໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມ: ນ້ີຊື່ວ່າແນວໃດ ຫຼື ນ້ີແມ່ນຫຍັງ? ແລະ ສ່ວນນັກຮຽນຄົນອື່ນຢູ່ໃນກຸ່ມໃຫ້ຕອບຊື່ຂອງອາຫານນັ້ນນັກຮຽນຜູ້ 1 ຖາມອີກວ່າ: ໃຜເຄີຍກິນແດ່? ໝູ່ຢູ່ໃນກຸ່ມຕອບ.- ນັກຮຽນຜູ້ທີ 1 ຖາມອີກ: ເຈົ້າມັກກິນບໍ່? ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງມັກ ແລະ ຍ້ອນຫຍັງຈຶ່ງບໍ່ມັກ? ໝູ່ຢູ່ໃນກຸ່ມຕອບ.2) ຫຼັງຈາກສໍາເລັດແລ້ວ ໃຫ້ນັກຮຽນຜັດປ່ຽນກັນຖາມ ແລະ ຕອບ ໂດຍເລີືອກເອົາຮູບພາບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ໃຫ້ນັກຮຽນຖາມຕາມແຕ່ລະຂໍ້ຄືກັນກັບນັກຮຽນຜູ້ທີ 1 ໃນຂ້າງເທິງ. 3) ຫຼັງຈາກນັກຮຽນໄດ້ຜັດປ່ຽນກັນຖາມ ແລະ ຕອບແລ້ວ, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດຫ້ອງບອກຊື່ອາຫານທີ່ພວກເຂົາໄດຮຽນຮູມາ, ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜ້ທ່ຮູ້ຈັກດີກ່ຽວກັບອາຫານ ແລະ ຮູ້ລົດຊາດດີກວ່າໝ່ອະທິບາຍຕ່ມໃຫ້ນັກຮຽນຄົນູ້້ີູືອື່ນຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າໃຈຟັງ.ຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ: ຄູແນະນໍາອາຫານທີ່ນິຍົມກິນຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງຕົນໃຫ້ນັກຮຽນຟັງ ໂດຍຍົກເອົາອາຫານ ຈິງມາເວົ້າ ຫຼື ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບໃນຊຸດອຸປະກອນການສອນຂອງຄູ (ຖ້າມີ).- ໂປສເຕີອາຫານ.- ບັດຮູບອາຫານ.- ປຶ້ມເລື່ອງ: ກິນດີມີປະໂຫຍດ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)4. ການສັງເກດ ແລະ ຈັດເປັນປະເພດອາຫານ.1) ຄູທົບທວນຄວາມຮູ້ບົດຮຽນກ່ຽວກັບພືດ ແລະ ສັດທີ່ໄດ້ຮຽນຜ່ານມາແລ້ວ. ຄູອະທບາຍວ່າ: ອາຫານບາງຊະ ິນິດໄດ້ມາຈາກພືດ ຊຶ່ງອາຫານຊະນິດນີ້ເຮົາເອີ້ນວ່າຜັກລວມທັງໝາກໄມ້. ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບນີິ້ 2-3 ເທື່ອ ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ວ່າອາຫານບາງຊະນິດແມ່ນໄດ້ມາຈາກສັດ ຊຶ່ງອາຫານຊະນິດນີ້ພວກເຮົາເອີ້ນວ່າ ຊີ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບນີິ້ 2-3 ເທື່ອ. 2) ຄູເອົາອາຫານທີີ່ໄດ້ກຽມມາໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດວ່າ ແມ່ນອາຫານປະເພດໃດ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບການກຽມອາຫານຕ່າງໆຢູ່ໃນພາເຂົ້ານັ້ນມີຫຍັງເເດ່. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາກັນເປັນກຸ່ມໂດຍໃຊ້ຄໍາຖາມດ່ັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:- ອາຫານຢູ່ໃນພາເຂົ້ານີ້ມີຫຍັງແດ່? - ອາຫານທີ່ໄດ້ມາຈາກພືດມີຫຍັງແດ່?- ອາຫານທີ່ໄດ້ມາຈາກສັດມີຫຍັງແດ່? - ໝາກໄມ້ ຫຼື ຜັກປະເພດໃດທີ່ພວກຫຼານມັກທີ່ສຸດ?- ຊ້ີ້ນປະເພດໃດທີ່ພວກຫຼານມັກທີ່ສຸດ?3) ກະຕຸ້ນໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາແລກປ່ຽນປະສົບການກິນອາຫານຂອງພວກເຂົາໃຫ້ຫຼາຍໆຕື່ມອີກ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູສັງເກດນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຢູ່ໃນກຸ່ມ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາຖ້ານັກຮຽນບໍ່ສາມາດຕອບໄດ້.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຊ່ວຍນັກຮຽນໃນເລ່ື່ອງການຈັດໝວດ ຂອງໝາກໄມ້, ຜັກ ແລະ ຊີ້ນຕາມທີ່ນັກຮຽນຕ້ອງການ. ໗໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

734) ຄູຢາຍເຈ້ຍນ້ອຍສີຂຽວ ແລະ ສີແດງຢ່າງລະ 5-6 ໃບໃຫ້ນັກຮຽນ. ເຈ້ຍໃບສີຂຽວ ແມ່ນເປັນສັນຍະລັກຂອງອາ ຫານປະເພດຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້, ສີແດງເປັນສັນຍະລັກ ຂອງອາຫານປະເພດຊ້ີ້ນ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນ ຂໍ້ທີ 2 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນກ່ຽວກັບອາຫານຄືນອີກເທື່ອໜຶ່ງ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ໃຫ້ນັກຮຽນເອົາເຈ້ຍແຕ່ລະສີນັ້ນໄປວ່າງໃສ່ຮູບອາຫານໂດຍໃຫ້ວາງເຈ້ຍສີຂຽວໃສ່ຮູບທີ່ນັກຮຽນຄິດວ່າແມ່ນປະເພດຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້, ສ່ວນສີແດງແມ່ນໃຫ້ເອົາໄປວາງໃສ່ຮູບທີ່ພວກເຂົາຄິດວ່າແມ່ນປະເພດຊີ້ນ. ຄູອະທິບາຍຕີື່ມອີກວ່າ ບັນດາຮູບພາບອາຫານຢູ່ໃນນັ້ນຈໍານວນໜຶ່ງບໍ່ແມ່ນນອນຢູ່ໃນກຸ່ມທີ່ພວກເຮົາຕ້ອງການ ຫຼື ປະເພດຂອງອາ ຫານ. ສະນັ້ນ, ອາຫານປະເພດນັ້້ນແມ່ນບໍ່ໃຫ້ວາງເຈ້ຍສີໃສ່ເທື່ອ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຫາກມີຄໍາສັບໃດທີ່ນັກຮຽນບໍ່ເຂົ້າໃຈ ໃຫ້ຄູອະທິບາຍອີກ ແລະ ຍົກຕົວຢ່າງໂດຍໃຊ້ຄໍາເວົ້າທ້ອງຖິິ່ນປ່ຽນແທນ.ຄວາມຮູຸ້້ທ້ອງຖິ່ນ: ຄູອາດເອົາໝາກໄມ້ທີ່ນັກຮຽນບໍ່ເຄີຍພົບເຫັນ ຫຼື ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ ແລະ ບໍ່ເຄີຍໄດ້ກິນມາໃຫ້ ນັກຮຽນເບິ່ງ ຫຼື ອາດເປັນໝາກທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງພວກເຮົາມາເປັນສື່ການສອນ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (20 ນາທີ)5. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບຄວາມສໍາຄັນຂອງການກິນອາຫານ ແລະ ກິນອາຫານໃຫ້ຖືກວິທີ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດ, ສົນທະນາກ່ຽວກັບບົດຮຽນເກ່າກ່ຽວກັບການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດຕ້ອງການກິນຫຍັງ ົເພື່ອໃຫ້ມີສຸຂະພາບແຂງແຮງດ້ວຍຄໍາຖາມດັ່ງນີ້: - ພວກເຮົາຈະໃຫ້ການດູແລຮັກສາສັດລ້ຽງແນວໃດເພື່ອໃຫ້ພວກມັນມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ?- ພວກເຮົາເອົາຫຍັງໃຫ້ມັນກິນ?ໃຫ້ນັກຮຽນ 7-8 ຄົນລຸກຂຶ້ນຕອບແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ.2) ຄູເວົ້າ: ຄົນເຮົາກໍຄ້າຍຄືກັນກັບສັດຄື: ມີຄວາມຕ້ອງການໃນການດໍາລົງຊີວິດ ແລະ ມີຄວາມແຂງແຮງ.ຄູຖາມອີກວ່າ:- ຢູ່ເຮືອນຂອງຜູ້ໃດມີເດັກເກີດໃໝ່ແດ່? - ແຕ່ລະມືືຶ້ເດັກນ້ອຍຂອງພວກຫຼານເຮັດຫຍັງ? (ນັກຮຽນອາດຕອບວ່າ ເດັກຄົນນັ້ນມີແຕ່ນອນ, ກິນ ແລະ ຮ້ອງ ໄຫ້).- ເປັນຫຍັງເດັກນ້ອຍຈິ່ງຮ້ອງໄຫ້? ເດັກນ້ອຍຢາກໄດ້ຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງ?ພະຍາຍາມກະຕຸ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມປະສົບການຂອງພວກເຂົາ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 3 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນວ່າຮູບພາບນີ້ກ່ຽວກັບຫຍັງ? ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນ 2-3 ຄົນຕອບ ແລະ ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດ. (ນັກຮຽນອາດຕອບວ່າພວກເຂົາກໍາລັງເຕີບໃຫ່ຍ ຫຼື ກໍາລັງສູງຂຶ້ນ ຫຼື ແຂງ ເເຮງ) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາເປັນກຸ່ມຕາມຄໍາຖາມລຸ່ມນີ້:- ສິ່ງທີ່ສັງເກດເຫັນມັນເກີດໄດ້ແນວໃດ? - ອັນໃດເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາເຕີບໃຫຍ່?- ພວກເຮົາຕ້ອງການຫຍັງແດ່ຈຶ່ງຈະມີສຸຂະພາບດີ, ເຕີບ ໃຫຍ່ ແລະ ແຂງແຮງ?ຄູໃຫ້ຕາງໜ້າກຸ່ມຕອບເພືີ່ອແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອວັດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັດຮຽນໃນເວລາພວກເຂົາຈັດອາຫານຕາມແຕ່ລະປະເພດໝາກໄມ້, ຜັກ ແລະ ຊີ້ນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນແຕ່ລະໂຕະ ເມື່ອພວກເຂົາສົນທະນາ ແລະ ຕັ້ງຄໍາຖາມຕື່ມອີກມີຄວາມຈໍາເປັນ.໗໓

744) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 4 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມສົນທະນາກັນດ້ວຍຄໍາຖາມດ່ັງນີ້:- ພວກຫຼານເຫັນຫຍັງແດ່?- ຖ້າພວກຫຼານເຮັດກິດຈະກໍາການຫຼິ້ນ ຫຼື ອອກກໍາລັງກາຍດັ່ງໃນຮູບພາບນີ້ ພວກຫຼານຈະຮູ້ສຶກແນວໃດ? (ຄໍາຕອບທີ່ເປັນໄປໄດ້ຄື: ເມື່ອຍ, ຫິວນໍ້າ ...).- ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາຕ້ອງການຫຍັງເພື່ອການດໍາລົງຊີວິດ?ໃຫ້ຕາງໜ້າແຕ່ລະກຸ່ມລາຍງານ ແລກປ່ຽນແນວຄວາມຄິດກັບກຸ່ມອື່ນໆ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 5 ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາເປັນໂຕະດ້ວຍຄໍາຖາມລຸ່ມນີິ້:- ເຫັນຫຍັງແດ່ຢູ່ໃນຮູບພາບນີ້?- ອາຫານທີ່ກໍາລັງກິນມີຄາບໃດແດ່?- ແຕ່ລະຄາບກິນເວລາໃດ? (ຕອນເຊົ້າ, ຕອນສວາຍ, ຕອນແລງ)- ໃນແຕ່ລະຄາບພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ກິນອາຫານປະເພດໃດແດ່?ໃຫ້ຕາງໜ້ານັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມລາຍງານ ແລະ ແລກປ່ຽນຄໍາຄິດເຫັນກັບກຸ່ມອື່ນໆ.ຂັ້ນຝຶກ ປະຕິບັດ ແລະ ນໍາ ໃຊ້ (20 ນາທີ )6. ແຕ້ມຮູບອາຫານທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ສຸຂະພາບ.1) ຄໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນກ່ມ. ໃຫ້ນັກຮຽນຈັບເອົາສໍສີ ແລະ ເຈ້ຍມາຕັດເປັນວົງມົນໃຫຍ່ໆຄືກັນກັບພາເຂ້າ. ູຸົນັກຮຽນສົນທະນາກັນກ່ຽວກັບຄາບອາຫານວ່າຈະແຕ້ມພາເຂ້າທ່ມີອາຫານໃນຈານ ແລະ ຖ້ວຍໃນຄາບ ົີເຊົ້າ, ຄາບສວາຍ ຫຼື ຄາບແລງໃຫ້ນັກຮຽນເລືອກແຕ້ມພາເຂົ້າຄາບໃດຄາບໜຶ່ງພຽງຢ່າງດຽວ ແລະ ພາເຂົ້າ ຄາບນັ້ນຈະມີອາຫານຫຍັງແດ່? ໃຫ້ສົນທະນາກັນ ແລະ ແຕ້ມໃສ່, ນັກຮຽນສາມາດເບິ່ງຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນເພື່ອເປັນຕົວຢ່າງ ຫຼື ເປັນແບບໃນການແຕ້ມ.2) ຄູຂຽນຊື່ຄາບອາຫານທີ່ນັກຮຽນແຕ້ມໃສ່ແຈເຈ້ຍແຕ່ລະກຸ່ມຕາມທີ່ເຂົາເຈົ້າແຕ້ມເຊັ່ນ: ນັກຮຽນກຸ່ມໃດແຕ້ມພາເຂົ້າຄາບ ເຊົ້າກໍໃຫ້ຂຽນວ່າອາຫານເຊົ້າ ແລະ ຕໍ່ໆໄປ, ຄາບສວາຍ, ຄາບແລງ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນຊຶ່ງກັນ ແລະ ກັນກ່ຽວອາຫານທີ່ພວກເຂົາແຕ້ມດ້ວຍຄໍາຖາມດັ່ງນີ້:- ມີອາຫານຫຍັງແດ່ທີ່ພວກເຮົາໄດ້ກິນແຕ່ລະຄາບຊຶ່ງຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ? ໃຫ້ນັກຮຽນ ແຕລະຄົນໄລ່ຊ່ອາຫານທ່ເຂົາເຈ້າຄິດວ່າດີທ່ສຸດມາຢ່າງໜ້ອຍສອງປະເພດຢ່ໃນພາເຂ້າທ່ພວກເຂົາແຕ້ມ.່ືີົີູົີຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຊ່ວຍຄູສະຫຸບໂດຍຖາມນັກຮຽນເທ່ອລະຄົນເພ່ອຕອບຄໍາຖາມດັງນ້. ຄູຂຽນປະໂຫຍກດງ ຼືື່ີັ ່ຕໍ່ໄປນີ້ໃສ່ເຈ້ຍ ເພື່ອທີ່ຈະເອົາເຈ້ຍເຫຼົ່ານີ້ວາງໃສ່ແຕ່ລະລາຍການອາຫານໃນຈານ “ອາຫານດີຕໍ່ສຸຂະພາບ’’ ເຊັ່ນ:- ຍ້ອນຫຍັງຄົນເຮົາຈຶ່ງຕ້ອງການກິນອາຫານ? ຄົນເຮົາຕ້ອງການກິນອາຫານ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ມີສຸຂະພາບແຂງ ແຮງ ແລະ ມີີີຮ່າງກາຍທີ່ສົມບູນ. ຄົນເຮົາຕ້ອງການກິນອາຫານ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍມີພະລັງໃນເວລາເຮັດວຽກ.- ຄົນເຮົາຕ້ອງໄດ້ກິນອາຫານມື້ໜຶ່ງຈັກຄາບ? ຄົນເຮົາຕ້ອງການກິນອາຫານ 3 ຄາບຕໍ່ມື້.- ໃນການກິນອາຫານແຕ່ລະຄາບເຮົາຄວນໄດ້ອາຫານປະເພດໃດແດ່? ຄົນເຮົາຕ້ອງການກິນອາຫານທຸກໆປະເພດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ ແລະ ບໍ່ເຈັບເປັນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນແຕ່ລະໂຕະໃນເວລາພວກເຂົາແຕ້ມຮູບອາຫານທີ່ພວກເຂົາມັກກິນໃນແຕ່ລະວັນ. ໗໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

75ບົດທີ 14 ອາຫານຂອງສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ບອກຊື່ອາຫານຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ.2. ຈໍາແນກອາຫານທີ່ສັດແຕ່ລະຊະນິດກິນ.3. ອະທິບາຍການກິນອາຫານຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດການມີສ່ວນຮ່ວມໃນເຮັດກິດຈະກໍາຂອງນັກຮຽນ ແລະ ການຕອບຄໍາຖາມຂອງນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ. 2. ນໍາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈັບຄູ່ກັນລະຫວ່າງສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ສັດແຕ່ລະຊະນິດກິນ4ສາມາດຈັບ 4 ຄູ່ສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.3ສາມາດຈັບ 3 ຄູ່ສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.2ສາມາດຈັບ 2 ຄູ່ສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ. 1ສາມາດຈັບ 1 ຄູ່ສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.0ບໍ່ສາມາດຈັບຄູ່ສັດ ແລະ ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ສັດແຕ່ລະຊະນິດກິນອາຫານແຕກຕ່າງກັນໄປຕົວຢ່າງ:1) ສັດທີ່ກິນຫຍ້າມີ: ງົວ, ຄວາຍ, ກະຕ່າຍ, ຕັກແຕນ ... 2) ສັດທີ່ກິນເນື້ອ ຫຼື ຊີ້ນມີ: ງູ, ແມວ, ໝາ ແລະ ນົກບາງຊະນິດ.3) ສັດທີ່ກິນເມັດພືດມີ: ໄກ່, ນົກ ແລະ ເປັດ.2. ສັດແຕ່ລະຊະນິດມີວິທີການກິນອາຫານແຕກຕ່າງກັນຕົວຢ່າງ: ກັດກິນ, ຫຍໍ້າກິນ, ສັບກິນ, ຕອດກິນ ແລະ ອຶ່ນໆ.໗໕

76IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ, ກິ່ງໄມ້ສັ້ນໆ ຫຼື ສາຍເຊືອກນ້ອຍ ແລະ ຕົ້ນຫຍ້າ.3. ໂຮງຮຽນຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ ຄູຕ້ອງກະກຽມ ຫຼື ຊອກຫາສະຖານທີ່ສໍາລັບການສໍາຫຼວດສາກ່ອນ ແລະ ໃຫ້ໝັ້ນໃຈ ວ່າມີສັດຢູ່ໃນນັ້ນເພີື່ອສະດວກໃນການສັງເກດ.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູນໍາພານັກຮຽນທວນຄືນບົດຮຽນເກົ່າ ໂດຍຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 4-5 ຄົນອອກມາອະທິບາຍການດູແລຮັກສາສັດທີ່ນັກຮຽນຮຽນຮູ້ມາໃນບົດທີ 11. 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 1 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມວ່າ: ມີຫຍັງແດ່ຢູ່ໃນນັ້ນ? ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນອະທິບາຍຕາມຮູບພາບວ່າມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນນັ້ນ. (ການໃຫ້ອາຫານສັດຊະນິດຕ່າງໆ).3) ຄູເວົ້າວ່າ ຕໍ່ໄປນີ້ພວກເຮົາຈະຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ ແລະ ຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບການກິນອາຫານຂອງສັດ ແລະ ຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນການກິນອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ. 4) ຄູຖາມວ່າ: “ຜູ້ໃດມີສັດຢູ່ເຮືອນ? ມັນແມ່ນສັດຫຍັງ?”. ໃນເວລານັກຮຽນຕອບ, ຄູຕ້ອງຈົດບັນທຶກ ຫຼື ແຕ້ມສິ່ງທີ່ນັກຮຽນກໍາລັງເວົ້ານັ້ນໃສ່ກະດານ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)1. ລະດົມສະໝອງ1) ຄູເອົາຕົ້ນຫຍ້າອອກມາທີ່ໄດ້ກຽມມາໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ.- “ພວກເຮົາສາມາດເອົາຕົ້ນຫຍ້ານີ້ໃຫ້ໂຕສັດກິນໄດ້ບໍ່?”.- ລຸກຂຶ້ນຖ້າຜູ້ໃດຄິດວ່າແມ່ນ “ໄດ້” ໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນອະທິບາຍເຫດຜົນວ່າຍ້ອນຫຍັງພວກເຂົາຈຶ່ງຄິດວ່າກິນໄດ້.- ບໍ່ຕ້ອງລຸກຂຶ້ນຖ້າຜູ້ໃດຄິດວ່າບໍ່ “ກິນບໍ່ໄດ້” ໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນອະທິບາຍເຫດຜົນວ່າຍ້ອນຫຍັງພວກເຂົາຈຶ່ງ ຄິດວ່າກິນບໍ່ໄດ້.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່ ຫຼື ເປັນກຸ່ມຢູ່ໃນໂຕະ. ບອກສັດໂຕໜຶ່ງທີ່ມີຢູ່ເຮືອນຂອງພວກເຂົາໃຫ້ໝູ່ຟັງ ແລະ ສັດໂຕນັ້ນກິນຫຍັງແດ່ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນປ່ຽນກັນຖາມ ຫຼື ອະທິບາຍກ່ຽວກັບອາຫານປະເພດໃດທີ່ພວກເຂົາເຄີຍເອົາໃຫ້ສັດຂອງພວກເຂົາກິນ.3) ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ຄູໃຫ້ຕາງໜ້າກຸ່ມຂຶ້ນລາຍງານຢູ່ກະດານ ແລະ ຄູຈົດບັນທຶກການລາຍງານຂອງພວກເຂົາໃສ່ກະດານ.4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງຮູບພາບຂໍ້ທີ 2 ໃນປຶ້ມແບບ ຮຽນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່: ໃນແຕ່ລະຮູບ,ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນເວົ້າວ່າສັດຢູ່ໃນຮູບນີ້ແມ່ນສັດຫຍັງ? ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນອື່ນບອກສັດໂຕນັ້ນກິນ ຫຍັງ ເປັນອາຫານ?.- ນັກຮຽນຄົນທີ 1 ເວົ້າ: ນີ້ແມ່ນໂຕງົວ.- ນັກຮຽນຄົນທີ 2 ເວົ້າ: ງົວກິນຫຍ້າ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນສັບປ່ຽນກັນເວົ້າ.ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນຄູໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນບອກຊື່ອາຫານຂອງສັດ ໂດຍສະເພາະອາຫານທີ່ນັກຮຽນຍັງບໍ່ທັນຮູ້. ໗໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

775) ຄູກວດເບິ່ງສັດແຕ່ລະໂຕຢູ່ໃນແບບຮຽນນໍານັກຮຽນ. ຄູຊີ້ໃສ່ຮູບທີ 1 ຢູ່ໃນປຶ້ມຂອງຄູ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ໃສ່ຮູບ ທີ່ີຄືກັນຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂອງນັກຮຽນ. ຄູຖາມນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບດ່ັ່ງນີ້: - ນີ້ແມ່ນສັດຫຍັງ? (ນີ້ແມ່ນງົວ).- ມັນກິນຫຍັງ? ( ງົວກິນຫ້ຍາ).6) ສັດແຕ່ລະໂຕຢູ່ໃນແຕ່ລະຮູບພາບ ຄູຕ້ອງຖາມອີກດັ່ງນິີ້: - ສັດໂຕນັ້ນຍັງກິນຫຍັງໄດ້ອີກ?7) ຄູພະຍາຍາມຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄໍາຄິດເຫັນ ແລະ ປະສົບການຂອງພວກເຂົາ. ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູຕ້ອງບອກຊ່ືຂອງສັດ ຫຼື ອາຫານຂອງສັດທີ່ເຫັນວ່ານັກຮຽນຍັງມີບັນຫາໃນການເວົ້າ ຫຼື ຍັງບໍ່ຮູ້ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄືນ 7-8 ເທື່ອອີກ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)2. ການຈັບຄູ່ຮູບພາບ/ການວິເຄາະຮູບ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນບຸກຄົນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຂໍ້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງສັດຢູ່ໃນຮູບ ໃນເວລາຄູຊີ້ມືໃສ່, ຫຼັງ ຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນຄິດຫາຄູ່ຂອງມັນ ຫຼື ຈັບຄູ່ກັນລະຫວ່າງ ສັດ ແລະ ອາຫານຂອງມັນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ທາງເບື້ອງຊ້າຍມື, ຄູຊ້ີມືໃສ່ຮູບໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ກັນລະຫວ່າງສັດທີ່ຢູ່ທາງເບື້ອງຊ້າຍຄູ່ກັບອາຫານຂອງພວກມັນຢູ່ທາງເບື້ອງຂວາ. 3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊ່ວຍແຈກໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ, ກິ່ງໄມ້ນ້ອຍ ຫຼື ສາຍເຊືອກນ້ອຍໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ.ໃຫ້ນັກຮຽນວາງ ໄມ້ຈິ້ມແຂ້ວ ຫຼື ສາຍເຊືອກດັ່ງກ່າວໃສ່ໂຕສັດ ແລະ ດຶງອອກ ຫຼື ວາງໃຫ້ຖືກກັບອາຫານຂອງມັນ. 4) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນສະຫຼຸບບົດຮຽນນໍາກັນ ໂດຍກວດເບິ່ງຄູ່ຂອງແຕ່ລະຮູບໄປພ້ອມໆກັນ. ໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນນໍາກັນ ແລະ ຄູໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຫາກຈໍາເປັນ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 3-4 ຄົນອາສາສະໝັກທວນຄືນບົດຮຽນ ໂດຍບອກຈໍານວນຊື່ອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ ແລະ ສັດທີ່ກິນອາຫານປະເພດນີ້.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ມື້ນີ້ພວກເຂົາຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບວິທີການກິນອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດດ້ວຍການອອກໄປສັງເກດຢູ່ຂ້າງນອກໂຮງຮຽນ. ຖ້າຢູ່ໃນສະຖານນະການທີ່ມີສັດໜ້ອຍ (ຈໍໍໍາກັດ) ຫຼື ຢູ່ໃນເມືອງທີ່ເຮັດ ການສັງເກດຍາກ ຄູຕ້ອງເອົາຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 4 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ. 2) ກ່ອນທີ່ຈະເອົານັກຮຽນອອກໄປສໍາຫຼວດຢູ່ນອກຫ້ອງ, ຄູຕ້ອງຕັກເຕືອນນັກຮຽນກ່ຽວກັບລະບຽບການຮັກສາຄວາມປອດໄພເຊັ່ນ:- ບໍ່ຕ້ອງຢອກກັນ.- ບໍ່ຕ້ອງແຕກແຍກກຸ່ມຂອງຕົນເອງໄປຢູ່ຜູ້ດຽວ. - ບໍ່ຕ້ອງໄປໃກ້ກັບສັດ.- ບໍ່ຕ້ອງທໍາລາຍສັດທີ່ເຫັນ. - ບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ສຽງດັງ.- ແຕ່ລະຄົນຕ້ອງຟັງຄໍາແນະນໍາຂອງຄູ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນ ການສະແດງ ຫຼື ຄວາມເຂົ້າໃຈ ຂອງນັກຮຽນ.໗໗

78ຂັ້້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຖ້າຄູພານັກຮຽນອອກໄປສັງເກດແລ້ວ, ຄູຕ້ອງໃຫ້ນັກຮຽນມີການຄົ້ນຄິດ ໂດຍ ອາດຈະໃຫັຄໍາຖາມວ່າ: ນັກ ຮຽນມັກເບິ່ງສັດຫຍັງ? ບາງເທື່ອນັກຮຽນອາດຕອບວ່າ ພວກເຂົາຢາກເບິ່ງໂຕງົວ, ກະຕ່າຍ, ຕັກແຕນ, ໄກ່ ແລະ ອື່ນໆ. 2) ຖ້າຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 4, ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະໂຕ ແລະ ຖາມພວກເຂົາວ່າ ຮູ້ຈັກກັບສັດປະເພດນັ້ນ ຫຼື ບໍ່?3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນ 1-2 ຄົນຄາດເດົາສັດແຕ່ລະໂຕວ່າພວກ ມັນກິນອາຫານດ້ວຍວິທີໃດ? (ກັດກິນ, ຕອດກິນ, ຫຍໍ້າ ກິນ, ຈີກກິນ ...). ສໍາລັບທຸກໆຄໍາຕອບ ຄູຕ້ອງເວົ້າ, ສະແດງທ່າທາງປະກອບພ້ອມ, ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດຕາມ ແລະ ເວົ້າຕາມຄູ.ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູຕ້ອງເວົ້າຄືນຄໍາສັບເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນອີກຖ້າພວກເຂົາບໍ່ຈື່ ຫຼື ເວົ້າບໍ່ໄດ້, ເຮັດທ່າທາງປະກອບພ້ອມ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມ 7-8 ເທືື່ອ.ຂັ້ນຝືກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (30 ນາທີ)3. ການສັງເກດທີ່ຢູ່ຂອງສັດນອກຫ້ອງ.1) ສໍາລັບນັກຮຽນທີ່ຈະໄປສັງເກດຢູ່ນອກຫ້ອງ, ຄູຕ້ອງພານັກຮຽນໄປບ່ອນທີ່ຄູຄິດວ່າມັນມີສັດອາໄສຢູ່. ສໍາລັບນັກຮຽນທີ່ບໍ່ມີສະຖານທີ່ສັງເກດ, ຄູແນະນໍາໃຫ້ພວກເຂົາໃຊ້ຮູບພາບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມສົນທະນາກຽ່ວກັບວິທີການກິນອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ. 2) ນັກຮຽນທີ່ໄປສັງເກດຢູ່ນອກຫ້ອງ ຫຼື ນັກຮຽນທີ່ໃຊ້ຮູບພາບຢູ່ໃນປຶ້ມແບບຮຽນແມ່ນໃຫ້ໃຊ້ຄໍາແນະນໍາດັ່ງນີ້:- ຊື່ຂອງສັດແຕ່ລະໂຕ. - ອາຫານທີ່ພວກມັນກິນ. - ວິທີການຫາກິນ ຫຼື ການຊອກອາຫານກິນຂອງສັດແຕ່ລະໂຕ.- ລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບວິທີການກິນຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ.4. ສົນທະນາລວມກ່ຽວກັບການກິນອາຫານຂອງສັດ.1) ຫຼັງຈາກທີ່ພວກເຂົາກັບຄືນເຂົ້າມາໃນຫ້ອງຮຽນແມ່ນໃຫ້ພວກເຂົາລ້າງມືໃຫ້ສະອາດສາກ່ອນ. ຄູໃຊ້ຄໍາຖາມດັ່ງ ລຸ່ມນີ້ ຖາມນັກຮຽນ ແລະ ສົນທະນາຢູ່ໃນຫ້ອງ, ພະຍາຍາມຊຸກຍູ້ພວກເຂົາໃຫ້ແລກປ່ຽນປະສົບການທີ່ພວກເຂົາໄດ້ພົບເຫັນ ແລະ ໄດ້ສັງເກດມາ.- ນັກຮຽນໄດ້ເຫັນສັດຫຍັງແດ່ ຫຼື ມີສັດຫຍັງແດ່ຢູ່ຮູບຂໍ້ທີ 4?- ປົກກະຕິແລ້ວສັດປະເພດນີິ້ແມ່ນກິນອາຫານຫຍັງແດ່?- ສັດແຕ່ລະຊະນິດແມ່ນກິນອາຫານດ້ວຍວິທີໃດ? - ມັນໃຊ້ຫຍັງ? ນັກຮຽນສາມາດສາທິດເບິ່ງໄດ້ບໍ່?ໃນນັ້ນ, ນັກຮຽນອາດເວົ້າວ່າ:- ໄກ່ໃຊ້ສົບຂອງມັນຕອດ ຫຼື ສັບກິນ.- ຊ້າງໃຊ້ງວງຂອງມັນກ້ຽວຫຍ້າ.- ປາແມ່ນໂດດ ຫຼື ສວບກິນອາຫານ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຊ່ວຍນັກຮຽນໃນການອ່ານ ຫຼື ເວົ້າ ຊື່ຂອງສັດ ແລະ ວິທີການກິນອາຫານ ຂອງມັນຫາກຈໍາເປັນ. ໗໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

792) ພວກຫຼານສາມາດອະທິບາຍ ຫຼື ສາທິດວິທີການກິນອາຫານຂອງມັນໄດ້ບໍ່? ນັກຮຽນອາດຈະເວົ້າວ່າ:- ງົວແມ່ນກັດ ແລະ ຫຍໍ້າກິນ. - ແມວ ຫຼື ໝາແມ່ນໃຊ້ປາກກັດ-ຈີກອາຫານ ແລະ ກີຶນ ກິນ. - ໄກ່ແມ່ນໃຊ້ສົບຂອງມັນຕອດ ແລະ ກືນກິນ.3) ຄູຕ້ອງເວົ້າຄໍາສັບທີ່ໄດ້ຮຽນມາໃນບົດນີ້, ສໍາລັບການອະທິບາຍລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບການກິນອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະໂຕ, ສາທິດ ແລະ ປະກອບທ່າທາງໄປພ້ອມ ຈາກນ້ນໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບຄືນ ແລະ ເຮັດທ່າທາງການກິນອາັຫານຂອງສັດແຕ່ລະຕົວປະກອບອີກ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູບອກຈຸດສໍາຄັນທີ່ໄດ້ຮຽນມາໃນບົດນີ້ກ່ຽວກັບສັດທີ່ພວກເຂົາມັກ ແລະ ໃຫ້ຮູ້ເຖິງສິ່ງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ອີກເຊັ່ນ:- ຊື່ຂອງສັດ.- ຊື່ອາຫານຂອງສັດແຕ່ລະຊະນິດ.- ວິທີການຊອກກິນອາຫານ ຫຼື ຫາກິນຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ.- ວິທີການກິນອາຫານຂອງສັດຊະນິດຕ່າງໆ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຊ່ວຍນັກຮຽນເວົ້າຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຮ່າງກາຍຂອງສັດແຕ່ລະຕົວ ແລະ ວິທີການກິນຂອງພວກມັນ.໗໙

80ບົດທີ 15 ອາຫານສໍາລັບພືດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງI. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງຮາກ, ລ�າ, ໃບໃນການໃຫ້ອາຫານສ�າລັບພືດ.2. ບອກສິ່ງຕ່າງໆທີ່ຈ�າເປັນສ�າລັບການເຕີບໃຫຍ່ ແລະ ການໄດ້ຮັບອາຫານຂອງພືດ.3. ອະທິບາຍລັກສະນະຂອງພືດ ເມື່ອໄດ້ຮັບທາດອາຫານບ່ພຽງພ.��II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ ແລະ ພິຈາລະນາຕາມການຕອບຄາຖາມຂອງນັກຮຽນ, ການອະທິບາຍ ແລະ ການພັນລະນາໃນລະ�ຫວ່າງການປະຕິບັດກິດຈະກ�າຂອງນັກຮຽນ.2. ນາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ:�ຄະແນນອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆພາຍນອກຂອງພືດ ເຊັ່ນ ຮາກ, ລຳ, ໃບ3ອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງທັງ 3 ພາກສ່ວນຂອງພືດ.2ອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງ 2 ໃນ 3 ພາກສ່ວນຂອງພືດ. 1ອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງ 1 ໃນ 3 ພາກສ່ວນຂອງພືດ.0ບ່ສາມາດອະທິບາຍໜ້າທີ່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດ.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ທວນຄືນພາກໂຄງປະກອບສ້າງຕ່າງໆຂອງພືດ ລວມມີ ຮາກ, ລ�າ, ແລະ ໃບ. ມີໜ້າທີ່ສ�າຄັນໃນການໃຫ້ອາຫານສ�າລັບພືດດັ່ງນີ້:- ຮາກ ມີໜ້າທີ່ດູດນ້າ ແລະ ທາດອາຫານຈາກໃຕ້ດິນ. ຮາກຍັງມີໜ້າທີ່ຢຶດລ�າຕົ້ນໃຫ້ຕິດກັບພື້ນດິນເພື່ອບ່ໃຫ້��ລົ້ມໃນເວລາຖືກລົມພັດ. - ລ�າຕົ້ນ ມີຄວາມຈາເປັນໃນການເຮັດໃຫ້ພືດແຂງແຮງ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດຄົງຕົວ, ຄ້າຊູໃບ ແລະ ຍັງເຮັດໜ້າທີ່��ລ�າລຽງນ້າຈາກຮາກໄປສູ່ໃບ. �- ໃບ ສະສົມພະລັງງານຈາກແສງແດດ ແລະ ເປັນບ່ອນສ້າງອາຫານສ�າລັບພືດ.2. ພດ ເປັນສ່ງທ່ມີຊີວິດ ແລະ ຕ້ອງການອາຫານ ຄືກັນກັບຄົນ ແລະ ສັດ. ແຕ່ວ່າ ພືດບ່ສາມາດເຄ່ອນຍ້າຍເພ່ອ ືິີ�ືືຊອກຫາອາຫານໄດ້. ສະນ້ນ, ພືດຈ່ງສາມາດສ້າງອາຫານເອງໄດ້ ແຕກຕ່າງຈາກ ສັດ ແລະ ຄົນ. ໝາຍ ັຶຄວາມວ່າ: ພືດໄດ້ຮັບທາດອາຫານຈາກບ່ອນທີ່ມັນເຕີບໃຫຍ່ເທົ່ານັ້ນ. 3. ນ້າທີ່ຖືກດູດຈາກດິນໂດຍຮາກ ແມ່ນຍັງບ່ພຽງພສ�າລັບພືດ, ພືດຍັງຕ້ອງການທາດອາຫານ ເຊັ່ນ: ຝຸ່ນຄອກ ���ແລະ ແຮ່ທາດ ເປັນທາດອາຫານທີ່ສ�າຄັນທີ່ພົບຢູ່ໃນດິນ ແລະ ເມື່ອປະສົມກັບນ້າ. �4. ພືດຈະບ່ສາມາດເຕີບໃຫຍ່ແຂງແຮງໄດ້ຖ້າຫາກບ່ໄດ້ຮັບທາດອາຫານທີ່ພຽງພ.��� ໘໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

81IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ຊວ້ານນ້ອຍ ຫຼື ສຽມ.3. ແວ່ນຂະຫຍາຍຈາກຊຸດອຸປະກອນ (ຖ້າມີ). 4. ພາຊະນະ, ເປືອກໝາກພ້າວ ຫຼື ຕຸກຢາງທີ່ຕັດໄວ້ສາລັບໃສ່ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ນ້າ. ��5. ນ້າໃສ່ຊາມໃຫຍ່ ຫຼື ທ່ນ້າ ຫຼື ກອກນ�້າ ເພື່ອລ້າງຂີ້ດິນອອກຈາກຮາກ. ���6. ທ່ດູດ ຫຼື ທ່ໄມ້ໄຜ່ເຈາະຮູບາງໆ. ��7. ນ້າຈອກໜຶ່ງ ແລະ ນ້າຕານໜຶ່ງບ່ວງກາເຟ. ��8. ພືດທີ່ໄດ້ກະກຽມໄວ້ໃນບົດທີ 12 ພ້ອມດ້ວຍຂ້ຄວາມທີ່ຂຽນຕິດໃສ່ກັບພືດ.�ກ. ພືດທີ່ມີສຸຂະພາບດີ.ຂ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ ແຕ່ບ່ໄດ້ຮັບນ້າ.��ຄ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ, ນ້າ ແຕ່ບ່ມີໃບ.��ງ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ, ນ້າ, ແຕ່ບ່ມີຮາກ ຫຼື ດິນ. ��ຈ. ພືດທີ່ບ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ.�ສ. ພືດທີ່ບ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ ແລະ ບ່ໄດ້ຮັບນ້າ.���V. ກິດຈະການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ນັກຮຽນຈະໄດ້ສົນທະນາກ່ຽວກັບ ພືດໄດ້ຮັບອາຫານແນວໃດ. ຄູຖາມວ່າ ນັກຮຽນຍັງຈື່ຊື່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດທີ່ໄດ້ຮຽນໃນບົດຮຽນຜ່ານມາ ຫຼື ບ່?�ຄູຖາມນັກຮຽນ:- ຊື່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດມີຫຍັງແດ່ ທີ່ນັກຮຽນເຫັນ? - ພາກສ່ວນຂອງພືດ ທີ່ເກີດຢູ່ໃນດິນ ເອີ້ນວ່າແນວໃດ?ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຫົວຂ�້ທີ 1 ຂອງບົດທີ 15 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄືນ ຊື່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆ ຂອງພືດ ເຊັ່ນ: ຮາກ, ລາ, ໃບ, ດອກ, ໝາກ ໃນຂະນະທີ່ຄູຊີ້ໄປໃສ່ພາກສ່ວນຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃນຮູບ. ນັກຮຽນຕອບ �ໂດຍການເວົ້າຄາວ່າ ຮາກ, ລ�າ, ໃບ. ຖ້ານັກຮຽນຕອບວ່າ ດອກ, ແກ່ນ ແລະ ໝາກ ກ�ຖືກຄືກັນ. ຄູບອກນັກຮຽນ �ວ່າ ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ວ່າເປັນຫຍັງຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ ຈຶ່ງມີຄວາມສ�າຄັນ.ຂັ້ນກິດຈະການຮຽນ (20 ນາທີ)1. ການສັງເກດເບິ່ງພືດ1) ຄູບອກນັກຮຽນວ່ານັກຮຽນຈະໄດ້ອອກໄປທາງນອກ ເພື່ອສ�າຫຼວດເບິ່ງພືດຕ່າງໆ.- ນັກຮຽນຈະເຮັດກິດຈະກ�າເປັນຄູ່ ຫຼື ເປັນກຸ່ມ/ກຸ່ມລະ 3 ຄົນ. - ເຕືອນນັກຮຽນກ່ຽວກັບກົດລະບຽບເພື່ອຄວາມປອດໄພໃຫ້ປະຕິບັດຕາມຄ�າແນະນາຂອງຄູ.�ຄູບອກນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມ ເລືອກເອົາຕົ້ນໄມ້ນ້ອຍ ຫຼື ຫຍ້າ ແຕ່ຍັງບ່ໃຫ້ຈັບຈົນກວ່າຄູຈະກວດເບິ່ງວ່ານັກຮຽນ �ເລືອກຫຍັງ.- ໃຫ້ນັກຮຽນໃຊ້ມືດຶງ ຫຼື ຊວ້ານ/ສຽມ ຂຸດເອົາຕົ້ນໄມ້ຂອງຕົນຂຶ້ນ. (ລະມັດລະວັງບ່ໃຫ້ຮາກຂາດ).�- ຄູສາທິດການໃຊ້ຊວ້ານນ້ອຍເພື່ອຂຸດເອົາພືດ.໘໑

822) ນາເອົາພືດມາໃສ່ໃນຂວດຢາງ ຫຼື ເປືອກໝາກພ້າວທີ່ໄດ້ຕັດກຽມໄວ້ ແລ້ວເອົາໄປປະໄວ້ລະບຽງຂອງຫ້ອງຮຽນ �ຫຼື ເອົາປະໄວ້ກ້ອງຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີຊາມນ�້າກະກຽມໄວ້.- ນັກຮຽນຄ່ອຍໆລ້າງດິນອອກຈາກຮາກຢ່າງລະມັດລະວັງ ໂດຍທີ່ບ່ໃຫ້ຮາກຖືກທ�າລາຍ ຫຼື ຂາດແລ້ວເອົາພືດ �ແລະ ພາຊະນະລຽນກັນເປັນແຖວ ຫຼັງຈາກນັ້ນຈຶ່ງໄປລ້າງມື.ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາເປັນກຸ່ມ- ນັກຮຽນສັງເກດເຫັນຫຍັງແດ່ ຕອນທີ່ກາລັງດຶງພືດອອກຈາກດິນ?�ໃຫນັກຮຽນຫຼາຍຄົນເລົ່າປະສົບການ. (ນັກຮຽນອາດຈະເວົ້າວ່າ ດຶງອອກຍາກ, ດຶງບ�່ອອກ, ຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ໄມຈີ້ມ້້ໃສ່ທາງລຸ່ມຂອງພືດ).- ເປັນຫຍັງນັກຮຽນຈຶ່ງຄິດວ່າດຶງອອກຍາກ? - ແມ່ນຫຍັງທີ່ເຮັດໃຫ້ພືດດຶງອອກຈາກດິນຍາກ? - ຍ້ອນຫຍັງຮາກຈຶ່ງມີຄວາມສ�າຄັນຕ່ພືດ?�3) ຄູສະຫຼຸບຈຸດທີ່ສ�າຄັນວ່າ ຮາກຊ່ວຍຢຶດພືດໄວ້ກັບດິນ ແລະ ເພື່ອບ່ໃຫ້ພືດລົ້ມໃນເວລາຖືກລົມພັດ. ຄົນເຮົາ�ຕ້ອງການຫຍັງເພື່ອໃຫ້ແຂງແຮງ? (ນັກຮຽນອາດຈະເວົ້າວ່າ ນ້າ, ອາຫານ, ອາກາດສົດ, ວິຕາມິນ ແລະ ແສງ �ແດດ).- ນັກຮຽນຄິດວ່າ ພືດຕ້ອງການຫຍັງ ເພື່ອໃຫ້ແຂງແຮງ?- ພືດຊອກຫາອາຫານ ແລະ ນ�້າແນວໃດ? ພືດສາມາດຍ່າງ ຫຼື ເຄື່ອນຍ້າຍໄປມາເພື່ອຊອກຫາອາຫານໄດ້ບ່?�4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຫົວຂ�້ທີ 2 ຂອງບົດທີ 15 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູສະຫຼຸບ: ຕົ້ນໄມ້ບ່ສາມາດເຄື່ອນຍ້າຍໄປມາ�ໄດ ແຕ່ກຕ້ອງການອາຫານຄືກັນກັບຄົນ ແລະ ສັດ. ອາຫານທ່ຕ້ນໄມ້ຕ້ອງການມີນ້າ, ຝ່ນຄອກ, ອາກາດ ແລະ້�ີົ�ຸແສງແດດ. ຕົ້ນໄມ້ຕ້ອງການອາຫານ ແລະ ນ້າ ໂດຍໃຊ້ຮາກດູດຊຶມນ້າໄປລ້ຽງໃບ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມຫຼັງ��ຄູຄາວ່ານ�້າ, ຝຸ່ນຄອກ, ອາກາດ ແລະ ແສງແດດໃນຂະນະທີ່ຄູຊີ້ໄປໃສ່ຮູບເຫຼົ່ານັ້ນ.�ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)2. ອະທິບາຍການເຮັດວຽກຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດ1) ຄເອາທດດ ຫ ທ່ດູດທ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ໄຜ່ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຂ້ນມາໜ້າກະດານ ແລະ ນາໃຊ້ທ່ດູດເພ່ອດູດນ້າອອກູົ� ູ່ຼື�ີຶ��ື�ຈາກຈອກ. ຄູຖາມນັກຮຽນທັງໝົດ.- ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນກັບນ້າທີ່ຢູ່ໃນຈອກ? (ຄູຖາມນັກຮຽນທີ່ຖືກຄັດເລືອກ) �- ລາວເອົານ້າອອກຈາກຈອກແນວໃດ?�ຄຕມນາເຂາໄປໃນຈອກ ເອົານ້າຕານໃສ່ໜຶ່ງບ່ວງກາເຟ ແລ້ວຄົນ ແລະ ພານັກຮຽນໃຊ້ທ່ດູດເພ່ອດູດນ້າ ູື ່� ້ົ ້��ື�ແລະ ໃຫ້ອະທິບາຍລົດຊາດ. ຄູອະທິບາຍວ່າ ນ້າຕານທີ່ຢູ່ໃນນ້າ ປຽບເໝືອນອາຫານທີ່ສ�າຄັນທີ່ມີຢູ່ໃນດິນ ��ເອີ້ນວ່າ \"ຝຸ່ນ\" ທີ່ພືດຕ້ອງການ.ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຊ້າຄ�າວ່າ \"ຝຸ່ນ\"�2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂ້ທີ 3.�- ພືດມີປາກບ�່? ຖ້ານັກຮຽນຄິດວ່າ “ບ່ມີ” ໃຫ້ລຸກຂຶ້ນຢືນ. �- ພືດສາມາດກິນອາຫານຄືກັບຄົນເຮົາບ່? ຖ້ານັກຮຽນຄິດວ່າ “ບ່ມີ” ໃຫ້ລຸກຂຶ້ນຢືນ. ��- ພືດສາມາດເຄື່ອນໄຫວໄປມາ ເພື່ອຊອກຫາອາຫານໄດ້ບ່? ຖ້ານັກຮຽນຄິດວ່າ “ບ່ມີ” ໃຫ້ລຸກຂຶ້ນຢືນ. ��- ພືດໄດ້ຮັບຫາອາຫານໄດ້ແນວໃດ?ໃຫ້ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນສະເໜີຄວາມຄິດຂອງຕົນ. ໘໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

833) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບທ່ດູດ ແລະ ທ່ ເວລານັກຮຽນຮຽນກ່ຽວກັບຮາກ, ລ�າຕົ້ນ ແລະ ໃບ. ��ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບຂອງຫຍ້າທີ່ນັກຮຽນດຶງຂຶ້ນມາ, ໃຊ້ແວ່ນຂະຫຍາຍຖ້າມີ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບຄ�າ ຖາມຕ່ໄປນີ້:�- ໃຫ້ນັກຮຽນອະທິບາຍວ່າຮາກໄມ້, ລ�າຕົ້ນ ແລະ ໃບ ເປັນຄືແນວໃດ? - ນັກຮຽນສາມາດເຫັນຫຍັງທີ່ຄ້າຍຄືທ�່ດູດ ຫຼື ທ່ບ່? ອະທິບາຍ ��- ພືດໄດ້ຮັບອາຫານຈາກດິນແນວໃດ?4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຫົວຂ�້ທີ 4 ຂອງບົດທີ 15 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເອົານິ້ວມືວາງໄວ້ຮາກໄມ້ ແລະ ນາ� ຫາວ່ານ້າ ແລະ ຝ່ນ ຫື ອາຫານຂອງພືດ ທ່ມາຈາກດິນ ຖືກລາລຽງຜ່ານຮາກ, ຂ້ນໄປຫາລາ ແລະ ໃບແນວໃດ?�ຸຼີ�ຶ�5) ຄູສະຫຼຸບວ່າ ນ້າທີ່ກະຈາຍຢູ່ພື້ນດິນ ແມ່ນຖືກຮາກຂອງພືດດູດຂຶ້ນໄປສູ່ລ�າຕົ້ນ ແລະ ໄປສູ່ໃບ. ຄູຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ �ຮາກ, ລ�າຕົ້ນ ແລະ ໃບ ກຄ້າຍຄືກັນກັບທ່ດູດ ຫຼື ທ່ ທີ່ເຊື່ອມຕ່ຫາກັນ ເພື່ອລ�າລຽງນ້າ ແລະ ທາດອາຫານທີ່ສ�າ�����ຄັນໄປທົ່ວລາຕົ້ນຂອງພືດ.�ຄູຖາມ:- ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນກັບພືດ ຫຼັງຈາກທີ່ຖືກດຶງອອກຈາກດິນ? - ພືດມີການປ່ຽນແປງຄືແນວໃດ?ຖ້າວ່ານັກຮຽນບ່ໄດ້ເວົ້າເຖິງຄ�າວ່າ “ຫ່ຽວແຫ້ງ”, ໃຫ້ຄູເວົ້າວ່າ ເມື່ອພືດຫ່ຽວພືດຈະຫົດ ແລະ ອ່ອນ. ຄູອະທິ �ບາຍວ່າພືດຫ່ຽວແຫ້ງຍ້ອນວ່າຂາດນ້າ.�6) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນສະຫຼຸບຄືນພ້ອມກັນ: ພືດປະກອບດ້ວຍ 3 ພາກສ່ວນຄື: ຮາກ, ລ�າ ແລະ ໃບ (ແຕ່ຖ້າວ່ານັກ ຮຽນຕອບວ່າ ດອກ ແລະ ໝາກ, ກຖືກຄືກັນ. ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ນັກຮຽນຍັງຈື່ ແລະ ມີການສັງເກດທີ່ດີ). �ຮາກຂອງພືດເກີດຢູ່ໃນດິນ ແລະ ເປັນຕົວການທີ່ຢຶດລ�າຕົ້ນໃຫ້ຕິດກັບພື້ນດິນເພື່ອບ່ໃຫ້ລົ້ມ ແລະ ສາມາດຢືນ �ຕົ້ນຕັ້ງຊື່. ຮາກດູດຊຶມນ້າ, ຝຸ່ນ ແລະ ທາດອາຫານຕ່າງໆ ເພື່ອໄປລ້ຽງລ�າຕົ້ນ ແລະ ໃບ.�ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (25 ນາທີ)1. ສົນທະນາກຸ່ມ (5 ນາທີ) 1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດສົນທະນາເປັນກຸ່ມ.- ພືດເຕີບໃຫຍ່ໄດ້ແນວໃດ? - ພືດຕ້ອງການຫຍັງແດ່? - ແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງພືດເຮັດຫຍັງແດ່?2) ຄູເລືອກເອົານັກຮຽນຫຼາຍຄົນ ເພື່ອສະຫຼຸບສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຮູ້ຜ່ານມາ. 3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາກັນເປັນກຸ່ມ- ຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນກັບພືດ ຖ້າວ່າພືດບ່ໄດ້ຮັບທາດອາຫານທີ່ຕ້ອງການ? �ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຫຼາຍຄົນຄາດເດົາ ຫຼື ອະທິບາຍກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ນັກຮຽນຄິດວ່າຈະເກີດຂຶ້ນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຍ່າງເລາະ ແລະ ສັງເກດເບິ່ງນັກຮຽນແຕ່ ລະກຸ່ມ. ຄູໃຫ້ການຊ່ວຍ ເຫຼືອ ແລະ ອະທິ ບາຍຖ້າມີນັກຮຽນຍັງບ່ເຂົ້າໃຈ.�໘໓

842. ສັງເກດ1) ຄູທວນຄືນໃຫ້ນັກຮຽນກ່ຽວກັບແກ່ນພືດ ທີ່ນັກຮຽນໄດ້ປູກໄວ້ໃນບົດທີ 12 ແລະ ກ່ຽວກັບພືດທີ່ຖືກປະໄວ້ໃນບ່ອນທີ່ກ�ານົດ ແລະ ຖືກຮັກສາແຕກຕ່າງກັນ. ຄນ�າເອົາພືດເຫຼົ່ານີ້ອອກມາໃຫນັກຮຽນເບິ່ງເທື່ອລະຕົ້ນ ແລະ ູ້ອ່ານຕາມສະຫຼາກທີ່ລະບຸໄວ້ຕາມຕົ້ນພືດ ດັ່ງນີ້:ກ. ພືດທີ່ມີສຸຂະພາບດີ.ຂ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ ແຕ່ບ�່ໄດ້ຮັບນ້າ.�ຄ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ, ນ້າ ແຕ່ບ່ມີໃບ.��ງ. ພືດທີ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ, ນ້າ ແຕ່ບ�່ມີຮາກ ຫຼື ດິນ.�ຈ. ພືດທີ່ບ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ.�ສ. ພືດທີ່ບ່ໄດ້ຮັບແສງແດດ ແລະ ບ່ໄດ້ຮັບນ້າ.���2) ຄູແບ່ງນັກຮຽນເປັນ 6 ກຸ່ມ ແລະ ເອົາພືດໜຶ່ງຕົ້ນໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມ ເພື່ອສຶກສາ ແລະ ສົນທະນາກັນ.- ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນກັບພືດຂອງນັກຮຽນ? ພືດມີລັກສະນະ ແນວໃດ?- ພືດຂອງນັກຮຽນແຂງແຮງບ�່? ຍ້ອນຫຍັງ?- ພືດຕ້ອງໄດ້ຮັບຫຍັງເພື່ອເຮັດໃຫ້ລ�າຕົ້ນແຂງແຮງ?- ພືດຕ້ອງການຫຍັງເພື່ອໃຫ້ລ�າຕົ້ນແຂງແຮງ?3) ນັກຮຽນອະທິບາຍ ແລະ ລາຍງານ.4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄົນໜຶ່ງໃນແຕ່ລະກຸ່ມ ນາເອົາພືດຂອງກຸ່ມຕົນ �ເອງຂຶ້ນມາໜ້າກະດານ ແລະ ລາຍງານໃຫ້ໝູ່ເພື່ອນໃນຫ້ອງກ່ຽວກັບຜົນທີ່ໄດ້ຮັບ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ແຕ້ມພືດຈາກຜົນການທົດລອງ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂ້ທີ 4. ນີ້ແມ່ນພືດທີ່ແຂງແຮງ ຍ້ອນວ່າພືດມີດິນທີ່ດີ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຝຸ່ນ, ນ້າ, ອາ ��ກາດ ແລະ ໄດ້ຮັບແສງແດດ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມເຮັດໂປສເຕີທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງ ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບພືດທີ່ໄດ້ທົດລອງ. ນັກຮຽນຕ້ອງສະແດງ ໃຫ້ເຫັນວ່າມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນກັບພືດ, ພືດໄດ້ຮັບອາຫານ ແນວໃດ ແລະ ຖ້າວ່າພືດບ�່ໄດ້ຮັບທາດອາຫານຢ່າງພຽງພນັກຮຽນຕ້ອງແຕ້ມສິ່ງທີ່ນັກຮຽນພົບເຫັນໃສ່ກະດານ ຫຼື �ເຈ້ຍ, ໂດຍສະແດງສິ່ງ ຕ�່ໄປນີ້:- ພືດມີລັກສະນະແນວໃດ?- ພືດໄດ້ຮັບສິ່ງໃດ ແລະ ບ່ໄດ້ຮັບສິ່ງໃດ?�3) ຄູສາມາດຂຽນຄ�າສັບ ແລະ ແຕ້ມສັນຍະລັກ (ດັ່ງຮູບລຸ່ມນີ້) ໃສ່ກະດານ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນກ່າຍໃສ່ໂປສເຕີຂອງນັກຮຽນເພື່ອໃຫ້ກົງກັບສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບພືດຂອງນັກຮຽນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນ�ຄາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແລະ ການປະ�ກອບສ່ວນຂອງນັກຮຽນໃນການສົນທະນາ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະ�ເມີນນັກຮຽນທີ່ບ່ໄດ້ຖືກປະເມີນບົດນີ້�ກ່ອນໜ້ານີ້.ໄດ້ຮັບແສງແດດບ່ໄດ້ຮັບແສງ�ແດດໄດ້ຮັບນ້າ�ບ່ໄດ້ຮັບນ້າ��ມີໃບບ່ມີໃບ�ມີຝຸ່ນຄອກບ່ມີຝຸ່ນຄອກ�ຝຸ່ນຄອກຝຸ່ນຄອກ ໘໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

854) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມສະເໜີໂປສເຕີຂອງຕົນ ແລະ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ.5) ຫຼັງຈາກແຕ່ລະກຸ່ມອະທິບາຍແລ້ວ, ນັກຮຽນສາມາດວາງໂປສເຕີພ້ອມກັບພືດ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນມາ ໂດຍການຕື່ມບ່ອນຫວ່າງໃສ່ປະໂຫຍກລຸ່ມນີ້. ໃຊ້ຄາສັບ: ດູດນ້າ ແລະ ��ທາດອາຫານຈາກໃຕ້ດິນ; ຮາກຍັງມີໜ້າທີ່ຢຶດລ�າຕົ້ນໃຫ້ຕິດ ກັບພື້ນດິນເພື່ອບ່ໃຫ້ລົ້ມໃນເວລາຖືກລົມພັດ; ເພື່ອໃຫ້ສາ �ມາດຄົງຕົວ, ຄ້າຊູໃບ ແລະ ຍັງເຮັດໜ້າທີ່ລ�າລຽງນ້າຈາກ��ຮາກໄປສູ່ໃບ; ສະສົມພະລັງງານຈາກແສງແດດ ແລະ ເປັນ ບ່ອນສ້າງອາຫານສ�າລັບພືດ; ນ້າ, ຝຸ່ນຄອກ, ແສງແດດ ແລະ �ອາກາດ.- ຮາກມີຄວາມສ�າຄັນຍ້ອນວ່າ …................................................................................- ລ�າຕົ້ນມີຄວາມສ�າຄັນຍ້ອນວ່າ …..............................................................................- ໃບມີຄວາມສ�າຄັນຍ້ອນວ່າ …...................................................................................- ພືດທີ່ແຂງແຮງຈະຕ້ອງການ ………… , ........…. , …....…. ແລະ ……………………..ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະ�ເມີນນັກຮຽນທີ່ບ່ໄດ້ຖືກປະເມີນບົດນີ້�ກ່ອນໜ້ານີ້.໘໕

86ບົດທີ 16 ດິນ ໃນ ທ້ອງ ຖິ່ນເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ພັນ​ລະ​ນາລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່ແຂງ​ແຮງ.​2. ທົດ​ລອງ​ແລະ​ບອກ​ຊື່​ສິ່ງ​ທີ່​ເປັນສ່ວນ​ປະ​ກອບ​ຂອງດິນ.​II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງ​ເກດ​ການ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມຂອງ​ນັກຮຽນໃນ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ກິດ​ຈະ​ກ�າ​​ແລະ​ການ​ຕອບ​ຄາ​ຖາມ.�2. ນາ​ໃຊ້​ເກນການ​ໃຫ້​ຄະ​ແນນ​ລຸ່ມ​ນີ້​ເພື່ອ​ປະເມີນນັກຮຽນ.�​ຄະແນນພັນ ລະ ນາລັກ ສະ ນະ ເນື້ອ ຂອງ ດິນທີ່ ເຮັດ ໃຫ້ ພືດ ເຕີບ ໃຫຍ່4ພັນ​ລະ​ນາຢ່າງ​ໜ້ອຍ​4​​ລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງເຊັ່ນ:​ດາ,​ນ້າຕານ,​��ກ້ອນ​ດິນ​ນ້ອຍ,​ເນື້ອ​ດິນອ່ອນ​​ແລະ​ງ່າຍ​ຕ່​ການ​ຂຸດ,​ຜຸ​ຜຸ່ຍມີ​ເສດນ້ອຍ​ຂອງ​ພືດ​​ແລະ​ສັດ.​�3ພັນ​ລະ​ນາຢ່າງ​ໜ້ອຍ​3​​ລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ.​2ພັນ​ລະ​ນາຢ່າງ​ໜ້ອຍ​2​​ລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ.​​1ພັນ​ລະ​ນາຢ່າງ​ໜ້ອຍ​1​​ລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ.​0ບ່​ສາ​ມາດພັນລະນາລັກ​ສະ​ນະເນື້ອຂອງ​ດິນທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ.�​III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ດິນ​ທ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ສາມາດ​ຈາ​ແນ​ກ​ໄດ້​ຕາມ​ປະລິມານ​ການຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ພືດ​​ໂດຍມີ​ສ່ງ​ທ່ສະໜັບສະ​ີ�ິີໜູນ​ຄ​ດິນ​ສີດາ,​ສີ​ນ້າຕານ,​ສີ​ເຫືອງ​ຫ​ສີ​ສ້ມຂະໜາດ​ຂອງ​ເມັດ​​ອ່ອນ​ຫ​​ແຂງ​​ແລະ​ປະລິມານ​ຂອງເສດ​ື��ຼຼ ືົ,ຼ ື​ພືດ​​ແລະ​ສັດ​ທີ່​ມີ​ຢູ່​ໃນ​ດິນ.2. ສ່ວນ​ປະ​ກອບຂອງ​ດິນ:​ເສດ​ຫີນ,​ເສດ​ໃບ​ໄມ້,​ຊາກ​ສັດ,​​ນ�້າ​ແລະ​ອາ​ກາດ. ໘໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

87IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມ​ແບບຮຽນ.2. ກ່ອນ​ຈະ​ຮອດ​ບົດຮຽນ​ນີ້​ຄູຈະ​ຕ້ອງ​ສ�າ​ຫຼວດ​ເບິ່ງດິນ​ຢູ່ພື້ນ​ທີ່​ຕ່າງໆ​ໃນ​ບ​ລິ​ເວນ​ໂຮງ​ຮຽນ​ແລະ​ບລິ​ເວນ​ໃກ້​ຄຽງ​��​ ​ໂດຍ​ນາ​ເອົາ​ຕົວ​ຢ່າງ​ດິນ​ທີ່​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ລັກ​ສະ​ນະ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັ​ນ​ຈາກ​ແຫຼ່ງ​ແລະ​ສະ​ຖານ​ທີ່ຕ່າງ​ກັນເຊັ່ນ:�​​ສະຖານ​ທີ່​ທີ​1​:​ດິນ​(ສີ​ດາ)​ອຸດົມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຝຸ່ນ​​ແລະ​ສານ​ອິນ​ຊີຈາກ​ສວນ​ຜັກ.�ສະຖານ​ທີ່ທີ​2​:​ດິນ​(​ສີ​ນ້າຕານ)​ຈາກ​ພື້ນ​ທີ່​ຮອງ​ຮັບ​ການ​ຈະ​ເລີນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່ຂອງ​ພືດ​ຫຼາຍ​ຊະ​ນິດ.�ສະຖານ​ທີ່​ທີ​3​:​ດິນ​(ສີສົ້ມ​ຫຼື​ສີ​ເຫຼືອງ)​ຈາກ​ບລິ​ເວນ​ທີ່​ມີ​ພືດກະ​ແຈກ​ກະ​ຈາຍ.​�ສະຖານ​ທີ່​ທີ​4​:​ດິນ​(ສີ​ເທົາ)​ບ່​ມີພືດ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​ຫຼາຍ​ຫຼື​ມີ​ພືດພຽງ​ເລັກ​ໜ້ອຍ.​�​3. ໃຫ້​ຄູນາເອົາ​ດິນ​ໃນ​ສະຖານ​ທີ່ທີ​1​​ມາໃຫ້​ຫຼາຍ​ພຽງ​ພ�​ສາລັບ​ຈະ​ໃຫ້ນັກຮຽນ​ເຮັດ​ການທົດ​ລອງ​ເປັນ​ກຸ່ມ.�​�​ ​​4. ແວ່ນ​ຂະ​ຫ​ຍາຍ,​ຈານ,​ຈອກ​ແກ້ວ​ຫຼື​ຈອກ​ຢາງ​ໃສ,​ໄມ້​ນ້ອຍ​ສາລັບ​ໃຊ້​ຄົນ​ນ້າ​ໃນ​ຈອກ.��V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1. ສົນ ທະ ນາ ລວມ1)​ ຄູ​ຕັ້ງ​ຄາ​ຖາມ​ທົບ​ທວນຄືນ​​ບົດຮຽນ​ຜ່ານ​ມາ​ກ່ຽວ​ກັບການ​ບົວລະບັດ​ຮັກສາ​ພືດ​​ໂດຍ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ອະທິບາຍ​ບາງ​�​​ສິ່ງ​ທີ່​ພືດ​ຕ້ອງການ​ເພື່ອ​ຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່ແຂງ​ແຮງ;​ນັກຮຽນ​ອາດ​ຈະ​ເວົ້າ​ວ່າ​ພືດ​ຕ້ອງການ​ນ້າ,​​ແສງ​ແດດ​​�ແລະ​ດິນ​ທີ່​ດີ.2)​ ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ຕອບ​ຄາ​ຖາມ​ຕ່​ໄປ​ນີ້:��- ສະຖານ​ທີ່​ໃດ​​ມີ​ດິນ​ອຸດົມສົມບູນ?​- ຜັກ​​ແລະ​ໝາກ​ໄມ້​ທີ່​ເຮົາ​ກິນ​ທຸກ​ວັນ​ເພິ່ນປູກ​ຢູ່​ໃສ​ແດ່?​ສິ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ມີ​ການຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ໃນ​ດິນ​ປະ​ເພດ​​ໃດ?- ຄູ​ກະ​ຕຸ້ນ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ຫຼາຍ​ຄົນ​ແລກປ່ຽນ​ຂ້​ມູນ​​ແລະ​ປະສົບ​ການ​ຕ່າງໆຂອງ​ພວກ​ເຂົາຮ່​ວມ​ກັນ.�ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)1. ສໍາ ຫຼວດ ແລະ ສັງ ເກດ ດິນ ບໍ ລິ ເວນ ໂຮງ ຮຽນ1)​ ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂ້ທີ​1​ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ​ແລະ​ອະທິບາຍສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຮູບ,​ໃຫ້ນັກຮຽນ​2-3​�ຄົນບອກສິ່ງທີ່ພວກເຂົາຄິດວ່າແມ່ນຫຍັງກ�າລັງເກີດຂຶ້ນໃນຮູບເຊັ່ນ:- ໃນ​ຮູບ​ທາ​ອິດ​ນັກຮຽນ​ເຮັດ​ຫຍັງ?�- ພວກ​ເຂົາ​ພະຍາຍາມຊອກ​ຫາ​ຫຍັງ?- ມີ​ຫຍັງ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ຮູບ​ທີ​2?- ນັກຮຽນ​ກ�າລັງ​ເຮັດຫຍັງ?ນັກຮຽນອາດ​ຈະ​ບອກ​ວ່າ​ໃນຮູບທີ​1​ພວກ​ນັກຮຽນ​ກາລັງ​ເບິ່ງ​ພື້ນ​ດິນ.​ນັກຮຽນອາດຈະກ່າວໄດ້ວ່າ​ໃນຮູບ​​�ທີ​2​​ນັກ​ຮຽນກາລັງປູກສິ່ງຕ່າງໆໃຫ້ເຕີບໃຫຍ່.�໘໗

882)​ ຄູເຕືອນນັກຮຽນວ່າໃນບົດຮຽນກ່ອນນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້​ການປູກພືດຈ�າ​ເປັນຕ້ອງອາໄສດິນດີ,​ຈາກນັ້ນຄູຖາມຕ�​່ໄປວ່າ:- ເຮົາຮູ້ໄດ້ແນວໃດວ່າດິນນັ້ນດີ​ຫຼື​ບ່?�- ດິນທີ່ດີຄືແນວໃດ?- ການຊອກຫາດິນທີ່ດີ​ພວກເຮົາຕ້ອງຫາອັນໃດແດ່?- ຄູຕັ້ງຄາຖາມເຈາະຈີ້ມ​ເພື່ອເຊື່ອມໂຍງລະຫວ່າງພືດທີ່ແຂງແຮງ​ແລະ​ດິນທີ່ດີ.�- ໃຫ້ນັກຮຽນກັບຄືນໄປເບິ່ງຮູບ​ໃນຫົວຂ້ທີ​1​ຂອງ​ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນໃນຂະນະທີ່ຄູອ່ານຂ�້ຄວາມເນື້ອໃນ.�3)​ ຄູບ​ອກນັກຮຽນ​ວ່າ​​ພວກ​ເຂົາກາລັງ​ຈະ​ອອກ​ໄປຂ້າງ​ນອກບລິ​ເວນ​ໂຮງຮຽນ​ຫຼື​ສະຖານ​ທີ່​ໃກ້​ຄຽງ​ເພື່ອ​ສາ​ຫຼວດ​��​�ເບິ່ງ​ສະຖານ​ທີ່​ຕ່າງ​ໆທີ່​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​​ແລະ​​ເບິ່ງ​ຊະນິດ​ຂອງ​ດິນ​ທີ່​ເຮັດ​ໃຫ້ພືດ​ຕ່າງ​ໆ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຂຶ້ນ.​ຄູ​ແບ່ງ​ນັກ​​​ຮຽນ​ອອກ​ເປັນ​8​ກຸ່ມ​​ແລະ​​ໃຫ້​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມ​ເອົາອຸ​ປະ​ກອນ​ທີ່​ຈະ​ໃຊ້ເຊັ່ນ:​​ແວ່ນ​ຂະ​ຫ​ຍາຍ,​ຖົງ​ຫຼື​ກະ​ປ໋ອງ​ຕັກ​​ດິິນ,​ຄູ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ​ແວ່ນ​ຂະ​ຫ​ຍາຍ​ນີ້​ຕ້ອງໃຊ້​ໃຫ້​ຖືກຕ້ອງ​​ເພື່ອ​ສັງ​ເກດ​ເບິ່ງ​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ໃຫ້​ໃຫຍ່​ຂຶ້ນ.​ຄູ​ຖື​ພາ​ຊະນະ​4​ອັນ​​ເຮັດ​ເຄື່ອງໝາຍ​1,​2,​3,​4​​ແລະ​​ບ່ວງສ�າລັບ​ຕັກ​ເອົາ​ຕົວຢ່າງດິນ;​ຄູ​ແຈ້ງ​ນັກຮຽນ​ກ່ຽວ​ກັບ​​​ກົດ​ລະບຽບ​ໃນ​ການ​ອອກ​ໄປ​ສາ​ຫຼວດຂ້າງ​ນອກ:�- ຟັງຄາແນະນາຂອງຄູ.��- ດູແລອຸປະກອນ​(ແວ່ນ​ຂະ​ຫ​ຍາຍ).- ແບ່ງປັນອຸປະກອນ.- ມີສະຕິ.- ຢູ່ກັບກຸ່ມ.- ລະມັດລະວັງໃນ​ການ​ຍ່າງ.- ໃຊ້ສຽງຄ່ອຍໆ.- ຫ້າມທາລາຍພືດຕ່າງໆ.�ຂັ້ນຝຶກ ປະຕິບັດ ແລະ ນໍາ ໃຊ້ (20 ນາທີ )1)​ ຄູ​ພາ​ນັກຮຽນ​ໄປ​ສະຖານ​ທີ່​ຕ່າງໆ​ໃນ​ບລິ​ເວ​ນ​ໂຮງຮຽນ​​ແລະ​​ສະຖານ​ທີ່​ໃກ້​ຄຽງທີ່​ຄູ​ໄດ້​ກ�າ​ນົດ​ໄວ້​ກ່ອນ​ໜ້າ​ນີ້.�ສະຖານ​ທີ່​ທີ​1​:​ດິນ​(ສີ​ດາ)​ອຸດົມ​ໄປ​ດ້ວຍ​ຝຸ່ນ​​ແລະ​ສານ​ອິນ​ຊີ​ຈາກ​ສວນ​ຜັກ.�ສະຖານ​ທີ່ທີ​2​:​ດິນ​(​ສີ​ນ້າຕານ)​ຈາກ​ພື້ນ​ທີ່​ທີ່​ຮອງ​ຮັບ​ການ​ຈະ​ເລີນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່ຂອງ​ພືດ​ຫຼາຍ​ຊະ​ນິດ.�​​ສະຖານ​ທີ່​ທີ​3​:​ດິນ​(ສີສົ້ມ​ຫຼື​ສີ​ເຫຼືອງ)​ຈາກ​ບລິ​ເວນ​ທີ່​ມີ​ພືດກະ​ແຈກ​ກະ​ຈາຍ.​�ສະຖານ​ທີ່​ທີ​4​:​ດິນ​(ສີ​ເທົາ)​ບ�່​ມີພືດ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​ຫຼາຍ​ຫຼື​ມີ​ພືດພຽງ​ເລັກ​ໜ້ອຍ.​​ຄູ​ນ�າ​ເອົາດິນ​ຕົວຢ່າງໃນ​ແຕ່ລະ​ສະ​ຖານ​ທີ່​ໃສ່​ໃນ​ພາ​ຊະນະທີ່​ມີ​ໝາຍ​ເລກ​ຢ່າງ​ຖືກຕ້ອງ​​ແລະ​​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​​ເຮັດ​ດັ່ງຕ່​ໄປ​ນີ້:�- ເບິ່ງ​ຢ່າງ​ລະອຽດ​ໃນ​ສິ່ງ​ທີ່​ກ�າລັງ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຢູ່​ນັ້ນ.- ພັນ​ລະ​ນາປະ​ເພດ​ຂອງ​ພືດ​​ແລະ​ສະພາບ​ຂອງ​ພວກ​ມັນ.- ​ ຄວາມ​ຮູ້ສຶກ​ໃນນິ້ວ​ມື​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ເມື່ອສາ​ຜັດ​ກັບເນື້ອ​ດິນ​​​�.- ສັງ​ເກດດິນດ້ວຍແວ່ນຂະຫຍາຍ​ແລະ​ອະທິບາຍສິ່ງທີ່ພວກເຂົາເຫັນ.2)​ ຄູ​ໃຫ້ນັກຮຽນສັງ​ເກດສີ​​ແລະ​ລັກສະນະ​ຂອງ​ດິນ:​ອ່ອນ,​​ແຂງ,​​ກ້​ອນດິນໃຫ​ຍ່,​ກ້ອນ​ດິນ​ນ້ອຍ,​​ເສດ​ສັດ,​ແມງ​​​​ໄມ້,​​ເສດ​ພືດຕ່າງໆ​​ເຕືອນນັກຮຽນໃຫ້ຈື່ຈ�າສິ່ງ​ທີ່ໄດ້​ສັງ​ເກດດິນ​ໃນ​ແຕ່​ລະ​ສະ​ຖານ​ທີ່​​​ ..ສໍາລັບ ນັກຮຽນຊົນ ເຜົ່າ:ຄູ​ເວົ້າຄ�າ​ສັບ​ທີ່​ສາ​ຄັນ​ແລະ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເວົ້າ​ຄືນ​ຫຼາຍໆ​ເທື່ອ.​ຄູ​ຍັງໃຊ້​ນັກຮຽນ​ຄົນ​ອື່ນໆທີ່​ເຂົ້າ​ໃຈ​ດີຊ່ວຍ​​�​ແລະ​ສະໜັບ​ສະ​ໜູນຜ້​ທ່ບ່​ມີທັກ​ສະ​ທາງ​ດ້ານພາ​ສາລາ​ວທ່​ຈາ​ເປັນ​​ຈັບ​ຄ່​ນັກ​ຮຽນເຂ້າກັນ​ເພ່ອ​ຊ່ວຍ​ເຫືອ​ແລະ​ູີ�ີ�.ູ​ົື​ ​ຼສະໜັບສະໜູນຊຶ່ງກັນ​ແລະ​ກັນ. ໘໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

893)​ ຫຼັງ​ຈາກ​ລ້າງ​ມືແລ້ວ​ຄູ​​ແລະ​ນັກຮຽນ​ກັບ​ໄປ​ຫ້ອງຮຽນ​​ພ້ອມ​ກັນສະຫຼຸບສິ່ງ​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ສັງ​ເກດ​​ແລະ​ຄົ້ນ​ພົບ.​ໂດຍ​ໃຫ້ແຕ່​ລະ​ກ່ມ​ພັນ​ລະ​ນາຊະນິດ/ປະ​ເພດ​ຂອງ​ດິນ​ໃນສະ​ຖານ​ທ່​ສະ​ເພາະ​ເຈາະ​ຈົງ.​ຄູສະໜັບສະ​ໜູນ​ນັກ​ຸ​ີຮຽນ​ໃນການ​ພັນ​ລະ​ນາ​ລັກສະນະ​ຂອງດິນໃນ​ແຕ່​ລະສະ​ຖານ​ທີ່​ດ້ວຍ​ການ​ຕັ້ງ​ຄ�າ​ຖາມ​ດັ່ງ​ຕ່​ໄປ​ນີ້:​​�- ດິນ​ໃນສະຖານ​ທີ່​ໝາຍ​ເລກ​ຫ​ຍັງ?​- ພືດ​ຊະນິດ​ໃດ​ມີ​ການ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຢູ່​ທີ່​ນັ້ນ?- ມີ​ຈານວນ​ຫຼາຍ​ຫຼື​ໜ້ອຍ?�- ​ ​ ດິ​ນ​ດີ​ຫຼື​ບ່​ດີ?�- ດິນ​ມີສີ​ຫຍັງ?​​ ດິນແຂງ​ຫຼື​​ອ່ອນ​?​ເຈົ້າ​ຕ້ອງການ​ຈະ​ຂຸດ​ຫຼື​ບ່?�- ມັນ​ແຂງ​ຫຼື​ຮ່ວນ?- ດິນ​ຂະ​ໜາດ​ກ້ອນ​ໃຫຍ່​ຫຼື​ກ້ອນ​ນ້ອຍ?- ຮູ້ສຶກ​ແນວ​ໃດດິນຊຸ່ມ​ຫຼື​​ແຫ້ງ?- ດິນດີ​ຫຼື​ບ່​ດີ​​ຍ້ອນ​ຫຍັງ​?�​- ດິນ​ປະ​ເພດ​ນີ້​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ຫຼື​ບ� ່ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ນຶກ​ເຖິງ​ຂ້​ມູນ​ທີ່ພວກ​ເຂົາ​ເຄີຍ​ໄດ້​ຍິນ​​ແລະ​​ສົນ​ທະ​ນາ​ໃນ​ກຸ່ມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ດິນ​ທີ່​ດີ​ທີ່​ສຸດ​ສາລັບ​�​​�ການ​ປູກ​ພືດ​ໃຫ້​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​​ແລະ​​ຍ້​ອນ​ຫຍັງ?​ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ຍົກນິ້ວ​ມືຂຶ້ນ​​ແລະ​ບອກວ່າດິນໃນສະຖານທີ່ນ້າ​�ເບີໃດທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມແຕ່ລະຄາຖາມດັ່ງ​ຕ່​ໄປ​ນີ້:��- ດິນ​ທີ່​ດີ​ທີ່​ສຸດ​​ເຮັດ​ໃຫ້​ປູກ​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫ​ຍ່​ແຂງ​ແຮງ​​- ດິນ​ບ່​ດີ​​ແມ່ນ​ດິນ​ທີ່​ບ່​ມີ​ຜົນຕ�່​ການ​ປູກ​ພືດ​ ��- ໃຫ້​ນັກຮຽນ​2-3​ຄົນ​ບອກ​ເຫດຜົນ.​​ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນກິດຈະ ກໍາ ການ ຮຽນ (15 ນາທີ)1. ສົນທະນາ ປຽບທຽບ ດິນທ້ອງ ຖິ່ນ ກັບຮູບ ພາບຂອງ ດິນ1)​ ຄູ​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເຫັນ​ດິນ​ທີ່​ເປັນ​ຕົວຢ່າງ​ທັງ​4​ຊະນິດ​1,​2,​3,​4​ທີ່​ນາ​ມາ​ຈາກ​ດ້ານນອກ​​ແລະ​​ເຕືອນ​�ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ຮູ້​ວ່າ​ມີ​ການຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ໃນ​ດິນ​ແຕ່​ລະ​ຢ່າງ.ສະຖານ​ທີ່​ທີ​1:​ສວນ​ຜັກ​ທີ່​ມີ​ຜັກ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ.​​ສະຖານ​ທີ່​ທີ​2:​​ການ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ແຂງ​ແຮງ​ຂອງ​ພືດ​ຫຼາຍ​ຊະນິດ.ສະຖານ​ທີ່​ທີ​3:​​ພືດ​​ແລະ​ວັດ​ສະ​ພືດ​ກະ​ແຈກ​ກະຈາຍ.ສະຖານ​ທີ່​ທີ​4:​​ມີ​ພືດ​ເຕີບ​ໃຫຍ່​ບ່ຫຼາຍ​​ແລະ​​ເບິ່ງ​ເຫັນ​ພືດ​ບາງໆ.​�2)​ ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່​ ຫຼື​ ເຮັດເປັນໂຕະເພື່ອສັງເກດ​ ແລະ​ ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮູບໃນຫົວຂ້ທີ​ 2​ ຂອງປຶ້ມ​�ແບບຮຽນ.​ ໃຫ້ນັກຮຽນຄິດເຖິງຮູບພາບໃນແງ່ທີ່ພວກເຂົາຄົ້ນພົບກ່ຽວກັບດິນທີ່ໄດ້ສັງເກດໃນບ�ລິເວນໂຮງຮຽນແລະ​ສະຖານທີ່ໃກ້ຄຽງ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູນາ​ໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນປະ​�ເມີນການ​ປະຕິບັດ​ກິດຈະ​ກາ​ຂອງ​�ນັກຮຽນ​ແຕ່ລະຄົນ​ໂດຍ​ໃຫ້​ອະ​ທິ​ບາຍ​ກ່ຽວ​ກັບ​ດິນ,​ການ​ໃຫ້​ຂ້​ມູນອະ​�ທິບາຍ​​ແລະ​ການ​ຕອບ​ຄາ​ຖາມ.�໘໙

903)​ ໃຫ້​ຕົວ​ແທນ​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມພັນ​ລະ​ນາ​ດິນ​ໃນ​ຮູບ​ພາບ​​ບອກ​ກ່ຽວກັບ​ສີ​​ຂະໜາດຂອງ​ເມັດ​ດິນ,​ເສດ​ໃບ​ໄມ້​...,​​ວ່າ​,,ຈະ​ເໝາະ​ສົມສ�າລັບ​ການ​ປູກ​ພືດ​ຫຼື​ບ່?�4)​ ຄູ​ຖາມແຕ່​ລະ​ກຸ່ມກ່ຽວ​ກັບ​ຕ�າ​ແໜ່ງ​ຂອງ​ດິນ​ໃນ​ຮູບວ່າ​ແມ່ນ​ຮູບ​ໃດໜຶ່ງຄ້າຍຄື​ກັບດິນ​ໃນ​ສະ​ຖານທີ່​ທີ​1,​2,​3,​4​ຫຼື​ບ​� ່ໂດຍ​ໃຫ້​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມ​ມີ​ໂອກາດ​ຈັບ​ຄູ່​ດິນ​ໃນຮູບ​ພາບ​ກັບ​​ຕົວຢ່າງ​ດິນ​ທີ່ໄດ້ຈາກ​ຂ້າງນອກ.​​2. ສົນທະນາຜົນ ເສຍ ຈາກດິນ ທີ່ ບໍ່ ດີຕໍ່ການ ເຕີບ ໃຫຍ່ ຂອງພືດ1)​ ຄູ​ອາດ​ຈະ​ເລືອກ​ເຮັດ​ກິດຈະ​ກ�າ​ນອກ​ຫ້ອງ​ຮຽນເຊັ່ນ:​ຢູ່ກ້ອງຮົ່ມ​ຕົ້ນ​ໄມ້​ຫຼື​ລະບຽງໜ້າ​ຫ້ອງ​ຮຽນ​​ເພື່ອບ່ໃຫ້ຫ້ອງ​​�ເປິເປື້ອນ​ແລະ​ສະ​ດວກສາ​ລັບລ້າງ​ມື​​ແລະ​ອຸປະກອນ​ບາງ​ຢ່າງ​�.2)​ ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ໃນ​ຫົວ​ຂ້​ທີ​3​ຂອງ​ປຶ້ມ​ແບບຮຽນ​​ແລ້ວ​ສົນ​ທະ​ນາ​ແລກ​ປ່ຽນຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ​ນ�າ​ກັນເປັນ​ກຸ່ມ​�​​​​ຕາມ​ໂຕະ​ນັ່ງເພື່ອຕອບຄ�າ​ຖາມ​:- ເປັນ​ຫຍັງ​ພືດ​ໃນ​ສວນ​ຜັກ​ຈຶ່ງ​ງາມ​ແລະ​ແຂງ​ແຮງ​ດີ?- ເປັນ​ຫຍ​ັງ​ຕົ້ນ​ສາ​ລີ​ຈຶ່ງ​ເບິ່ງ​ບ�່​ແຂງ​ແຮງ​​ແລະ​​ໃກ້​ຈະ​ຕາຍ?​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ນີ້​ມີ​ສວ່ນກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບ​ດິນ​ແນວ​ໃດ?3. ສຶກສາ ຮູບ ພາບສວ່ນປະກອບ ຂອງ ດິນ1)​ ຄູບ​ອກນັກຮຽນ​ວ່າ​​ພວກ​ເຂົາ​ຈະ​ໄດ້​ເຮັດ​ການ​ທົດ​ລອງກ່ຽວ​ກັບ​ດິນ​ທີ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ສະ​ຖານ​ທີ່​ທີ​1​ທີ່​ນາ​ມາ​ຈາກ​�ຂ້າງ​ນອກ.​ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ໃນ​ຫົວ​ຂ້​ທີ​4​​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບຮຽນ,​ຄູບ​ອກນັກຮຽນ​ວ່າ​ພວກ​ເຂົາ​ຈະ​ເຮັດ​ກິດຈະ​�ກາ​ການ​ທົດ​ລອງກ່ຽວ​ກັບ​ຕົວຢ່າງ​ຂອງ​ດິນດັ່ງກ່າວ​​ເພື່ອ​ຄົ້ນຫາ​ເບິ່ງສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ມີ​ຢູ່​ໃນ​ດິນ.�​2)​ ຄູ​ເຕືອນ​ນັກຮຽນ​ວ່າ​ເວລາ​ສັງ​ເກດ​ດິນ​ທີ່​ທົດ​ລອງ​ນັ້ນ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ພັນ​ລະນາ​ຂະໜາດ​ຂອງ​ເມັດ​ດິນໃຫຍ່​ຫຼື​ນ້ອຍ,​ລັກສະນະດິນ​ອອ່ນ,​​ແຂງ,​...​ຄູ​ອະທິບາຍ​ນັ້ນ​ຄື​ການ​ທົດ​ລອງ​ທີ່​ຈະ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ພວກ​ເຂົາ​ຫາຂ້​ມູນ​ເພີ່ມ​ຕື່ມກ່ຽວ​�ກັບ​ສິ່ງ​ຕ່າງ​ໆ​ໃນ​ດິນ​ທີ່ດີ​ໄດ້.- ຟັງ​​ແລະ​ປະຕິບັດ​ຢ່າງ​ລະມັດ​ລະ​ວັງ.- ຢ່າ​ໃຊ້​ມື​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ຈັບ​ບາຍ​ໜ້າ​ຕາ​​ແລະ​ປາກ​​ເນື່ອງ​ຈາກ​ອາດ​ຈະ​ພາ​ໃຫ້​ຕິດ​ເຊື້​ອພະຍາດ​ໃນ​ດິນ.​- ລະມັດລະວັງ​ການໃຊ້ອຸປະກອນ,​​ດິນ,​ນ້າ​​ເພື່ອ​ຫຼີກ​ເວັ້ນຄວາມສັບສົນ​​ແລະ​​ເປິ​ເປື້ອນ.�- ​ ຫຼັງ​ຈາກ​ນັ້ນ​ເຮັດ​ກິດຈະ​ກ�າ​ແລ້ວ​ໃຫ້​ລ້າງ​ມື.ຂັ້ນຝຶກ ປະຕິບັດ ແລະ ນໍາ ໃຊ້ (25 ນາທີ)4. ທົດ ລອງ ກ່ຽວ ກັບດິນ1)​ ຄູ​ແຈກ​ຢາຍ​ອຸປະກອນ​ທີ່​ຈາ​ເປັນ​ໃຫ້​ແຕ່​ລະ​ກຸ່ມ​ດັ່ງ​ນີ້:�​- ຈານ​2​​ໃບ.​- ຈອກ​ແກ້ວ​​ຫຼື​ຈອກ​ຢາງ​2​​ໜ່ວຍ.- ​ ແວ່ນ​ຂະຫຍາຍ.- ນ້າ​ໃນ​ກວດ​ປລາສຕິກ.�- ສະກອັດ​ຕິດ.- ຕົວຢ່າງ​ດິນ​ໃນ​ສະຖານ​ທີ່​ທີ​1​ທີ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ຂ້າງ​ນອກ.2)​ ຄູອະ​ທິ​ບາຍວິ​ທີ​ດາ​ເນີນ​ການ​ທົດ​ລອງ​ຕາມ​ຂ້ນ​ຕອນ​ທ​1,​ຂ້ນ​ຕອນ​ທ​2,​ຂ້ນ​ຕອນ​ທ​3​ແລະ​ກະກຽມ​ອຸ​ປະກອນເພ່ອ​�ັ​ ີັ​ ີັີືທົດ​ລອງ.3)​ ນັກ​ຮຽນແຕ່​ລະກຸ່ມ​ເຮັດ​ການ​ທົດ​ລອງ​ແຕ່​ລະ​ຂັ້ນ​ຕອນ​​​ຄູ​ຕິດ​ຕາມ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດດັ່ງ​ນີ້:,​ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູນາ​ໃຊເກນການໃຫຄະແນນເພ່ອປະ​�້້ືເມີນການ​ປະຕິບັດ​ກິດຈະກາ​ຂອງນັກ​�ຮຽນຄົນ​ອື່ນໆ​ທີ່ຍັງບ່ໄດ້ຮັບການປະ​�ເມີນ. ໙໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

91ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 1z ເອົາ​ດິນ​ກ້ອນ​ທີ​1​ໃສ່​ນ້າໃນ​ຈານ.�z ນ�າ​ແກ້ວ​ເປົ່າ​ມາ​ງວມ​ກ້ອນ​ດິນ​ໄວ້.z ນ�າ​ຈານ​ໄປ​ວາງ​ໄວ້​ກາງ​ແດດ​ປະ​ມານ​10-20​ນາ​ທີ​(ໃນ​ໄລ​ຍະ​ນີ້​ໃຫ້ຄູ​ນ�າ​ພາ​ນັກ​ຮຽນ​ເຮັດ​ກິດ​ຈະ​ກ�າຂັ້ນ​ຕອນ​ທີ​2​ແລະ​ຂັ້ນ​ຕອນ​ທີ​3​ຕ່​ໄປ​ເລີຍເພື່ອບ່ໃຫ້​ເສຍ​ເວ​ລາ).��z ເອົາກັບຄືນມາເບິ່ງຫຼັງຈາກຜ່ານໄປ​20​ນາທີ​ສັງ​ເກດ​ສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ພາຍ​ໃນ​ຈອກ.​z ຈື່​ຈ�າ​​ແລະ​ບອກ​ສິ່ງ​ທີ່​ເຫັນ.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 2z ເອົາ​ດິນ​ກ້ອນທີ​2​ໃສ່​ຈານໃຊ້​ໄມ້​ເຂ່ຍ​ດິນ.z ສັງ​ເກດ​ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ໃນ​ດິນ​ໂດຍ​ໃຊ້​ແວ່ນ​ຂະ​ ຫ​ຍາຍ​ສ່ອງ​ເບິ່ງ.z ຈື່​ຈ�າ​​ສິ່ງ​ທີ່​ເຫັນ.ຂັ້ນຕອນ ທີ 3z ໃສ່​ນ້າໃນ​ຈອກ​ປະ​ມານ​ເຄິ່ງ​ຈອກ.​ເອົາ​ດິນ​�ກ້ອນ​ທີ​3​ໃສ່​ລົງ​ໄປ​ໃນ​ຈອກ​ນ�້າ.z ສັງ​ເກດ​ໃນ​ໄລ​ຍະ​ທີ່​ດິນ​ຈົມ​ລົງ​ນ�້າວ່າ​ເຫັນ​ຫ​ຍັງ​ແດ່?.z ຈື່​ຈ�າ​​ແລະ​ບອກສິ່ງ​ທີ່​ເຫັນ.4)​ ນັກ​ຮຽນແຕ່​ລະ​ກຸ່ມລາຍ​ງານ​ຜົນ​ການ​ທົດ​ລອງ,​ພັນ​ລະ​ນາ​ສິ່ງ​ທີ່​ໄດ້​ຈາກ​ການ​ສັງ​ເກດ​.5)​ ຄູ​ແລະ​ນັກ​ຮຽນ​ພ້ອມ​ກັນ​ສະ​ຫຼຸບ​ຜົນ​ການ​ທົດ​ລອງ​ຄວາມ​ແຕກ​ຕ່າງ​ຂອງ​ດິນ​ທີ່​ໄດ້​ຄົ້ນ​ພົບ​ວ່າ​ໃນ​ດິນ​ປະ​ກອບ​​ດ້ວຍ​:- ນ້າ​​ແລະ​ຄວາມ​ຊື້​ນ​(ການ​ທົດ​ລອງທີ​1).�- ​ ເມັດ​ດິນ​ໄດ້​ແກ່,​ຫີນ,​ຊາຍ,​​ເສດ​ເລັກ​ນ້ອຍ​ຂອງ​ພືດ​(ການ​ທົດ​ລອງທີ​2).- ​ ເສດຊາກ​​ໄດ້​ແກ່​ເມັດດິນລວມທັງຫີນ​​ແລະ​ຊາຍ​(ການ​ທົດ​ລອງທີ​3).- ​ ການລອຍ​ຕົວ​​ລວມຕົວ​ເສດພືດ​​ແລະ​ສັດ​ນ້ອຍໆ​(ການ​ທົດ​ລອງທີ​3).ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ:ຄ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ຄາ​ສັບ​ແລະ​ຄວາມ​ໝາຍ​ຂອງ​ຄາ​ສັບ​ເຫ່າ​ນ້ນ.​ເພ່ອ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂ້າ​ໃຈ​ເຊ່ນ:​ຫີນ,​ເມັດ/ກ້ອນ​ູ��ຼ ົັືົ​ັດິນ,​ເມັດ​ຊາຍ,​ເສດ​ໃບ​ໄມ້​​ແລະ​ສັດ.6)​ ຄູໃຫ້ນັກຮຽນລ້າງ​​ແລະ​ມ້ຽນ​ອຸປະກອນ​ຢູ່ໂຕະບ່ອນເຮັດທົດລອງ​ແລ້ວລ້າງມື.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູ​ໃຫ້​ນັກຮຽນ​ບອກ​ຊື່ສິ່ງ​ຕ່າງໆທັງ​ໝົດ​ທີ່​ໄດ້ຄົ້ນ​ພົບ​ໃນ​ດິນ.​ຄູ​ອະທິບາຍ​ວ່າ​ສັດ​​ແລະ​ພືດ​ທີ່​ແມ່ນສິ່ງ​ທີ່​ມີຊີ​​ວິດ​​ເມ່ອ​ສ່ງ​ເຫ່າ​ນ້​ຕາຍນອກຈາກ​ນ້​ຍັງ​ໃຫ້​ຄວາມ​ຊ່ມ​ຊ້​ນ​​ແລ້ວໃນ​ດິນຍັງ​ມີ​ນ້າຈາກ​ປະລິມານ​ນ້າ​ຝົນທ່​ຊຶມຜ່ານ​​ືິຼ ົີີ​ຸື��ີ​ແລະ​ອາກາດ​ຢູ່​ໃນ​ຊ່ອງ​ວ່າງ​ລະຫວ່າງ​ເມັດ​ດິນ.ຄູຕັ້ງ ຄໍາ ຖາມ:- ເປັນ​ຫຍັງ​ດິນ​ທີ່​ດີ​ຈຶ່ງ​ສາຄັນ​ສາລັບ​ພືດເຕີບໃຫຍ່?��- ​ ໃຫ້​ນັກຮຽນ​2-3​ຄົນ​ແລກປ່ຽນ​ຄວາມ​ຄິດ​ເຫັນ,​ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນຄູ​ອ່ານ​ເນື້ອໃນສຸດທ້າຍຂອງຂ້​ທີ​4​ໃນປຶ້ມ​ແບບ​�ຮຽນໃຫ້​ນັກຮຽນຟັງ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູ​ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນນັກຮຽນຕາມຄວາມຈາ​�ເປັນໂດຍການໂດຍການເຮັດຄືນຕາມຄາແນະ�ນາ​ແລະ​ຄາສັບທີ່ສາຄັນກ່ຽວກັບເງື່ອນໄຂຄາ​����ອະທິບາຍຂອງດິນທີ່ແຕກຕ່າງກັນ,​ຄູຍັງຕ້ອງຕັ້ງຄາຖາມເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນມີຄວາມສົນໃຈກັບ�ຂ້ສັງເກດຕ່າງໆ.�໙໑

92ບົດທີ 17 ເຮືອນຂອງເຮົາເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ອະທິບາຍເຮືອນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ຄົນຢູ່ອາໄສ.2. ພັນລະນາຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງເຮືີອນແຕ່ລະຊະນິດ. 3. ຂຽນລາຍການວັດສະດຸທີ່ໃຊ້ເພື່ອກໍ່ສ້າງເຮືອນແຕ່ລະຊະນິດ.4. ສ້າງເຮືອນແບບນໍາໃຊ້ວັດສະດຸຈາກທໍາມະຊາດ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ ແລະ ປະເມີນນັກຮຽນຈາກການຕອບຄໍາຖາມຂອງນັກຮຽນ ແລະ ການເຮັດກິດຈະກໍາຕ່າງໆ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກລາຍການວັດສະດຸທີ່ນໍາໃຊ້ເພື່ອກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ3ບອກລາຍການວັດສະດຸ 3 ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.2ບອກລາຍການວັດສະດຸ 2 ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.1ບອກລາຍການວັດສະດຸ 1 ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.0ບໍ່ສາມາດບອກລາຍການວັດສະດຸຈັກຢ່າງ ເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ເຮືອນແມ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຄົນ, ເປັນບ່ອນກໍາບັງ ແລະ ປົກປ້ອງຈາກສິ່ງອັນຕະລາຍ. 2. ເຮືອນໄດ້ຖືກສ້າງຈາກວັດສະດຸຫຼາຍຊະນິດປົນກັນ ເຊັ່ນ: ດິນ, ຫີນ, ຊາຍ, ຊີມັງ ແລະ ນໍາ ເພື່ອສ້າງຝາ ຫຼື ້ພື້ນ, ຫຼັງຄາ, ວັດສະດຸອື່ນໆ ລວມມີຕົ້ນໄມ້, ຫຍ້າ, ເຫຼັກ ແລະ ດິນຈີ່.3. ເຮືອນມີຫຼາຍຊະນິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ: ເຮືອນຊັ້ນດຽວ ຫຼືື ຫຼາຍຊັ້ນ, ເຄິ່ງໜຶ່ງເປັນຊີມັງ ເຄ່ິງ ໜຶ່ງເປັນໄມ້, ເຮືອນໄມ້, ເຮືອນລາວດ່ັງເດີມ, ຕູບ ແລະ ອື່ນໆ.4. ທີ່ຕ້ັງຂອງເຮືອນແມ່ນອີງຕາມຄວາມຕ້ອງການເຈົ້າຂອງເຮືອນ ແລະ ຄວາມສາມາດໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນ.5. ການກໍ່ສ້າງເຮືອນແມ່ນເຮັດຕາມຄວາມເປັນເອກະລັກຂອງແຕ່ລະກຸ່ມຊົນເຜ່ົາ. ໙໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

93IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ກາວລາເຕກ ຫ ກາວທ່ຜະລິດຢ່ທ້ອງຖ່ນ ທ່ໜຽວພໍທ່ຈະຕິດໄມ້ໃສ່ບັດເຈ້ຍ (ຄູສາມາດຕ້ມເຂ້າໜຽວແທນກາວ ັຼ ືີູິີີົົໄດ້).3. ເຈ້ຍ A4 ຫຼື ເຈ້ຍອື່ນໆທີ່ມີຂະໜາດເທົ່າ ເຈ້ຍ A4 ແລະ ສໍສີ.4. ເຈ້ຍຮູບເຮືອນອາດຈະແຕ້ມ ຫຼື ກອບປີ້ນໍາປຶ້ມແບບຮຽນກໍໄດ້.5. ເຈ້ຍແຂງເຮັດຈາກແກັດເຈ້ຍ A4 ຫຼື ແກັດເຈ້ຍນໍ້າດື່ມ ຫຼື ແກັດເຈ້ຍແຂງອື່ນໆ.6. ກ່າງໃບໝາກພ້າວ (ແນະນໍານັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຖື ໃບພ້າວ 10-15 ໃບ) ຫຼື ໄມ້ຕອກ. 7. ຜ້າຢາງເພື່ອປົກໂຕະຂອງນັກຮຽນ (ຖ້າບໍ່ມີໃຊ້ເຈ້ຍແຜ່ນໃຫຍ່ປົກແທນ).8. ກອນເລ່ມບົດຮຽນຄູກະກຽມແຜ່ນເຈ້ຍແຂງ ແລະ ແຜ່ນຮູບເຮືອນທ່ຈະຕິດກາວ, ຄູຄວນໝາຍບ່ອນທ່ເປັນປ່ອງ ່ີີີຢ້ຽມ ແລະ ປະຕູ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ນັກຮຽນຕິດກາວໃສ່.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບເຮືອນຊະນິດຕ່າງໆ ແລະ ເຮືອນຂອງຄົນເຮົາ. 2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າz ແມ່ນໃຜອາໄສຢູ່ໃນເຮືອນ?z ເປັນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງອາໄສຢູ່ໃນເຮືອນ?z ເຮືອນແມ່ນຫຍັງ?z ປຸກເຮືອນເພື່ອຫຍັງ?3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນແບ່ງປັນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນ. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາໃນກຸ່ມຢູ່ໂຕະຕາມຄໍາຖາມດັ່ງລຸ່ມນີ້:z ເຮືອນຂອງພວກນ້ອງຕັ້ງຢູ່ໃສ? ບ້ານໃດ? ເມືອງໃດ? z ເປັນຫຍັງພວກນ້ອງຈຶ່ງຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ທີ່ນັ້ນ? z ນັກຮຽນທັງໜົດມາຈາກບ້ານດຽວກັນບໍ່? z ມີໃຜມາຈາກບ້ານອື່ນໆບໍ່? ຢູ່ໃສ?4) ກະຕຸກຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນ 2-3 ຄົນ ອາສາສະໝັກຕອບ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)1. ລະດົມສະໝອງ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຄິດກ່ຽວກັບເຮືອນຂອງຕົນເອງ ແລະ ບ່ອນເຮືອນຕັ້ງຢູ່. ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 1 ໃນ ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມວ່າ:z ນັກຮຽນເຫັນຫຍັງໃນຮູບນີ້?z ມັນຄືກັບບ່ອນທີ່ນັກຮຽນຢູູ່ບໍ່? ອະທິບາຍເປັນຫຍັງຄື? ເປັນຫຍັງບໍ່ຄື?z ມີຕຶກອາຄານສູງຢູ່ໃກ້ເຮືອນນັກຮຽນບໍ່?2) ຄຊກຍນກຮຽນໃຫມໂອກາດແລກປ່ຽນປະສົບການສ່ວນຕົວຂອງຕົນເອງກັບໝ່ເພ່ອນ, ພັນລະນາສະພາບແວດູຸູ ້ັ້ີູືລ້ອມອ້ອມຂ້າງເຮືອນທີ່ຕົນອາໄສຢູ່.3) ຄູຖາມນັກຮຽນ ເຮືອນຂອງນັກຮຽນຕັ້ງຢູ່ສະຖານທີ່ທີ່ດີແລ້ວບໍ່? ໃຫ້ອະທິບາຍ? ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສົນທະນາຢູ່ໂຕະຂອງເຂົາເຈົ້າ. ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນມີຄວາມຄິດໃນການສົນທະນາ, ຄູຖາມຄໍາຖາມຕໍ່ໄປອີກ.໙໓