ວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ ປ.1 (SEG1 TG)

ຄູ່ມືຄູຊັ້ນປະຖົມສຶກສາປີທີ1ວິທະຍາສາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາ2020

ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

ຄູ່ມືຄູວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ ປີທີ 1ຮຽບຮຽງໂດຍ:ຫຸມພັນ ຂັນທະວີຄໍາດີ ສິດທິສັກທາ ສອນເພັດບານໃຈ ມາລາວົງກວດແກ້ໂດຍ:ປາກຽນ ຫຼວງໄຊຊະນະເພັດສະໝອນ ສີບຸນເຮືອງແຕ້ມຮູບໂດຍ:ວົງສະຫວັນ ດໍາລົງສຸກນີວົງ ແສງສະກຸນພິມເຂົ້າໜ້າໂດຍ:ໂກ່ແລ໋ນ ໂສລັດຕະນະວົງກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາ2019

ດ້ວຍການຮ່ວມມືກວດຜ່ານ ແລະ ປະກອບຄໍາເຫັນຈາກ: ນຽນ ສີວົງໄຊຖາວອນ ອຸດົມສິນບັນຈົງ ລັດທະວັນໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ວຍເຫຼືອທາງດ້ານວິຊາການຈາກລັດຖະບານອົດສະຕຣາລີ ແລະ ສະຫະພາບເອີຣົບWith technical support from the Australian Government and the European Unionສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

ຄໍານໍາປຶ້ມຄູ່ມືຄູວິຊາວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມສະບັບນີ້ໄດ້ຮຽບຮຽງຂຶ້ນຕາມຫຼັກສູດຊັ້ນປະຖົມສຶກສາສະບັບປັບປຸງ ໃໝ່ ປີ 2016. ຢູ່ໃນຄູ່ມືຄູປະກອບມີຈຸດປະສົງ, ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ, ສື່ການຮຽນການສອນ ແລະ ກິດຈະກໍາການ ຮຽນການສອນສໍາລັບແຕລະບດ.່ົປມຄມຄແມ່ນເອກະສານປະກອບການສອນທີ່ສໍາຄັນຢ່າງຍິ່ງສໍາລັບຄູໃນການວາງແຜນ ແລະ ແຕ່ງບົດສອນ, ກະ ຶ ູ້ ່ືູກຽມອຸປະກອນ ແລະ ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສໍາລັບການສອນຂອງຕົນ ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມສອດຄ່ອງກັບສະມັດຖະ ພາບຂອງວິຊາຮຽນ ແລະ ແທດເໝາະກັບນັກຮຽນໃນແຕ່ລະທ້ອງຖິ່ນ.ປຶ້ມຄູ່ມືຄູຂອງວິຊາວິທະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມສະບັບນີ້ແມ່ນໄດ້ແບ່ງອອກເປັນ 2 ພາກໃຫຍ່ດັ່ງນີ້:ພາກທີ ແນະນໍາລວມ.I ພາກທີ ແນະນໍາການສອນແຕ່ລະບົດ.II ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ການຮຽບຮຽງປຶ້ມຄູ່ມືຄູເຫຼັ້ມນີ້ກໍຄົງບໍ່ປາສະຈາກໄດ້ຂໍ້ຂາດຕົກບົກພ່ອງບາງປະການ. ສະນັ້ນ, ຖ້າ ທານພບເຫນຈຸດບກພອງ ຫ ຈຸດຜິດພາດ ຂໍໃຫ້ໃຫ້ສົ່ງຄໍາຄິດເຫັນຂອງທ່ານມາຍັງສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການ ່ົັົຼ ືສກສາ. ພອມດຽວກນນ ຄະນະຮັບຜດຊອບໃນການປບປງ ແລະ ຮຽບຮຽງປຶ້ມຄູ່ມືຄູສະບັບນີ້ມີຄວາມຍິນດີເປັນຢ່າງຍິ່ງຶ້ັີ ້ິັຸທີ່ຈະຮັບເອົາທຸກຄໍາຄິດເຫັນຂອງບັນດາທ່ານເພື່ອປັບປຸງປຶ້ມດັ່ງກ່າວໃຫ້ມີຄຸນນະພາບດີຂຶ້ນ.ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາສະແກນບ່ອນນີ້ສຳລັບສື່ການຮຽນການສອນເພີ່ມຕື່ມ

ສາລະບານI. ແນະນໍາລວມ .......................................................................................................................1II. ແນະນໍາ ການ ສອນ ແຕ່ ລະ ບົດ ..................................................................................................11ບົດທີ 1 ສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມຕົວ ...................................................................................................11ບົດທີ 2 ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາ .........................................................................................................15ບົດທີ 3 ຮ່າງກາຍຂອງສັດ .........................................................................................................20ບົດທີ 4 ພືດ ............................................................................................................................24ບົດທີ 5 ວັດຖຸໃກ້ຕົວ .................................................................................................................29ບົດທີ 6 ການນໍາໃຊ້ນໍ້າໃນແຕ່ລະວັນ ............................................................................................34ບົດທີ 7 ການອະນາໄມຮ່າງກາຍ .................................................................................................38ບົດທີ 8 ການຮັກສາອະນາໄມແຂ້ວ ..............................................................................................44ບົດທີ 9 ການນໍາໃຊ້ຫ້ອງນໍ້າ .......................................................................................................49ບົດທີ 10 ສັດລ້ຽງ ແລະ ສັດປ່າ ...................................................................................................55ບົດທີ 11 ການດູແລຮັກສາສັດ ....................................................................................................61ບົດທີ 12 ການດູແລຮັກສາພືດ ....................................................................................................65ບົດທີ 13 ອາຫານເພື່ອສຸຂະພາບ ................................................................................................70ບົດທີ 14 ອາ ຫານ ຂອງສັດ .........................................................................................................75ບົດທີ 15 ອາ ຫານ ສໍາລັບພືດ ......................................................................................................80ບົດທີ 16 ດິນໃນທ້ອງຖິ່ນ ...........................................................................................................86ບົດທີ 17 ເຮືອນຂອງເຮົາ ...........................................................................................................92ບົດທີ 18 ທີ່ຢູ່ຂອງສັດ ...............................................................................................................97ບົດທີ 19 ທີ່ຢູ່ຂອງພືດ ...............................................................................................................103ບົດທີ 20 ພືດທີ່ຄົນເຮົານໍາໃຊ້ .....................................................................................................109ບົດທີ 21 ການຢູ່ຮ່ວມກັນຂອງຄົນ, ສັດ ແລະ ພືດ ...........................................................................115ບົດທີ 22 ເຄື່ອງຫຼິ້ນ ..................................................................................................................120ບົດທີ 23 ເຄື່ອງໃຊ້ໃນຄອບຄົວ ...................................................................................................125ບົດທີ 24 ຄວາມປອດໄພເມື່ອຢູ່ເຮືອນ ..........................................................................................130ບົດທີ 25 ອັນຕະລາຍຈາກພາຍນອກ ...........................................................................................136ບົດທີ 26 ການຈົມ ແລະ ການຟູຂອງວັດຖຸ .....................................................................................141ບົດທີ 27 ທ້ອງຟ້າ ....................................................................................................................148ບົດທີ 28 ດວງອາທິດ ...............................................................................................................154ບົດທີ 29 ອາກາດ ....................................................................................................................160ບົດທີ 30 ອາກາດ (ຕໍ່) ..............................................................................................................166ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

1 I. ແນະນໍາລວມປມ​ຄູ່​ມື​ຄູ​ເຫຼັ້ມ​ນີ້​ໄດ້​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ຄູ​ໃນ​ການປະ​ຕິ​ບັດ​ການ​ຮຽນ​ການ​ສອນວິ​ຊາ​ວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມ​ຶ ້ປ.1​ຂອງຫຼັກ​ສູດ​ສະບັບປັບປຸງໃໝ່​ປີ​2016.​ຖ້າສົມ​ທຽບ​ໃສ່ຄູ່​ມື​ຄູ​ທິີ່ຜ່ານ​ມາ,​ຈະ​ເຫັນ​ໄດ້​ວ່າບົດ​ຮຽນຫຼາຍ​ບົດ​ໃນຄູ່​ມືຄູ​ເຫມນ​ມລາຍລະອຽດຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າ​ເກົ່າຫຼາຍ.​ລາຍລະອຽດເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນເປັນບົດຮຽນ​ແບບ​ຢ່າງ​ຈະ​ຊວຍໃຫ​ຄ​ປບປງວ​ທ​ຼ ັ ້ີ ້ີູ່້ັຸິີການສິດ​ສອນ​ຂອງ​ຕົນ.​ດັ່ງ​ນັ້ນ,​ນັກ​ຮຽນ​ຈະ​ໄດ້ຮຽນ​ຢ່າງ​ມີ​ສ່ວນ​ຮ່ວມ​ແລະ​ຮຽນ​ໄດ້​ດີ.​1. ກ່ຽວ ກັບຫຼັກ ສູດຫຼັກ​ສູດ​ສະບັບປັບປຸງໃໝ່​ປີ​2016​ແມ່​ນອີງ​ໃສ່​‘ສະ​ມັດ​ຖະ​ພາບ’​ເປັນຫຼັກ.​ສະ​ມັດຖະພາບໝາຍເຖິງຄວາມອາດ​ສາມາດຂອງນກ​ຮຽນ​ໃນການ​ໝນ​ໃຊ​ຄວາມ​ຮ,​​ທກ​ສະ​ແລະ​ທັດ​ສະ​ນະ​ຄະ​ຕິໄດ້​ຢ່າງ​ລົງຕົວ.​​ບົດຮຽນແຕ​່ລະບົດ​ຄວນ​ັູ້​ູ້ັ​ຈະພັດທະນາສະ​ມັດ​ຖະ​ພາບ​ທີ່ຢູ່ໃນຫຼັກ​ສູດໃຫ້ມີຄວາມກ້າວໜ້າຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ​​ຈດ​ປະ​ສງ​ຂອງ​ບດ​ຮຽນ​ແມນເນນ​ໃສ່​​ .ຸົົ່ັ້ການ​ພັດ​ທະ​ນາສະ​ມັດ​ຖະ​ພາບ​ໃຫ້​ແກ່​ນັກ​ຮຽນ.ຫກສູດຂອງແຕ່ລະວິຊາແມ່ນໄດ້ຖືກຂຽນໃນຮູບແບບຜົນໄດ້ຮັບຂອງການຮຽນ​​ຈະອະທິບາຍໄວ້ວ່ານັກຮຽນຄວນ​ຼ ັຈະຮູ້​ແລະ​ສາມາດເຮັດຫຍັງໄດ້ເມື່ອເຂົາເຈົ້າຮຽນຈົບແຕ່ລະຂັ້ນຮຽນ.​ມາດຕະຖານຄວາມສໍາເລັດວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມ​ຂັ້ນ​ປ.1​ມີລາຍລະອຽດດັ່ງລຸ່ມນີ້:ເມື່ອຈົບຂັ້ນ​ປ.1​ນັກຮຽນສາມາດ:z ບອກຊື່ສິ່ງຕ່າງໆທີ່ເກີດຂຶ້ນຕາມທໍາມະຊາດ​ແລະ​ມະນຸດສ້າງຂຶ້ນ.z ບອກຊື່​ແລະ​ໜ້າທີ່ຂອງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍຂອງຄົນ​ແລະ​ສັດ.z ບອກສິ່ງທີ່ຈໍາເປັນພື້ນຖານສໍາລັບຄົນ,​ສັດ​ແລະ​ພືດ​ລວມເຖິງອາຫານ,​ນໍ້າ​ແລະ​ທີ່ຢູ່ອາໄສ.z ສາທິດວິທີຮັກສາຄວາມສະອາດອະໄວຍະວະພາຍນອກຮ່າງກາຍຕ່າງໆໄດ້​ແລະ​ອະທິບາຍຜົນປະໂຫຍດ​ຂອງການມີສຸຂະອະນາໄມ.z ແນະນໍາຂັ້ນຕອນການອະນາໄມຮ່າງກາຍ,​ຖູແຂ້ວ,​ລ້າງມື​ແລະ​ອາບນໍ້າ.z ການປ້ອງກັນພະຍາດຕິດຕໍ່ຈາກການບໍ່ອາບນໍ້າ​ແລະ​ຖ່າຍຊະຊາຍ.z ປຽບທຽບຜົນດີການຖ່າຍໃສ່ວິດ​ແລະ​ຜົນເສຍການຖ່າຍຊະຊາຍ.​z ຈັບຄູ່ກັນລະຫວ່າງຊື່ຂອງສັດໃສ່ກັບຮູບພາບ.z ຈໍາແນກຮູບຮ່າງຄຸນລັກສະນະພາຍນອກ​ແລະ​ການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດ.z ຈັບຄູ່ຮູບພາບໂດຍອີງໃສ່ຮູບຮ່າງ,​ການເຄື່ອນທີ່​ແລະ​ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດ.z ບອກຊື່ສັດບ້ານ​ແລະ​ສັດປ່າໄດ້ບາງຊະນິດ​ແລະ​ບອກວິທີການເບິ່ງແຍງຮັກສາສັດເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້.z ບອກຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດໄດ້​ແລະ​ອະທິບາຍວິທີການເບິ່ງແຍງຮັກສາພືດຕ່າງໆ.z ອະທິບາຍພຶດຕິເພື່ອຫຼີກເວັ້ນອຸບັດເຫດທົ່ວໄປໄດ້​ແລະ​ສາທິດວິທີການຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ.z ອະທບາຍຂະໜາດ,​ຮູບຮ່າງ​ແລະ​ສີຂອງວັດຖຸສ່ງຕ່າງໆທ່ຢ່ອ້ອມຕົວເຮົາໃນຊີວິດປະຈໍາວັນໄດ​ແລະ​ສ່ງຂອງ​ິິີູ້ິເຫຼົ່ານັ້ນເຮັດມາຈາກຫຍັງ.z ອະທິບາຍອົງປະກອບພື້ນຖານຂອງດິນໄດ້​ແລະ​ໜ້າທີ່ຂອງດິນໃນການເຮັດໃຫ້ພືດຈະເລີນເຕີບໂຕ.​໑

2z ຍົກຕົວຢ່າງກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ນໍ້າ,​ຈໍາແນກລະຫວ່າງນໍ້າເປື້ອນ,​ນໍ້າສະອາດ​ແລະ​ອະທິບາຍເຖິງຄວາມສ່ຽງກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ນໍ້າທີ່ບໍ່ສະອາດ.z ອະທິບາຍຮູບແບບການສັງເກດທ້ອງຟ້າ,​ດວງຈັນ​ແລະ​ຕາເວັນຢູ່ທ້ອງຖິ່ນຂອງຕົນໄດ້.z ອະທິບາຍລັກສະນະຂອງສະພາບອາກາດ​(ຝົນຕົກ,​ແດດອອກ)​ແລະ​ສິ່ງປ້ອງກັນກ່ຽວກັບສະພາບອາກາດ​ດັ່ງກ່າວໄດ້.ກ່ຽວ ກັບ ວິ ທີີ ການ ສອນ ສໍາ ລັບຫຼັກ ສູດ ໃໝ່່ຫຼັກ​ສູດສະບັບ​ນີ້​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ຮຽນ​ການ​ສອນ​ແບບ​ເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ປະຕິບັດຕົວຈິງ​(Active​Learning)​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ສະ​ມັດ​ຖະ​ພາບ​ຂອງ​ນັກ​ຮຽນ​ໃນ​ບົດ​ຮຽນ​ຕ່າງໆ​ຢ່າງ​ຖືກ​ຕ້ອງ/ແທ້​ຈິງນັ້ນ,​ນັກຮຽນຕ້ອງ​ໄດ້ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ໃນ​​ຂະ​ບວນ​ການ​ຮຽນ.​ນັກ​ຮຽນຈະ​ໄດ້​ນໍາໃຊ້​ສິ່ງ​ທີ່​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ຮຽນ​ມາເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ກິດ​ຈະ​ກໍາຕ່າງໆ​ຂອງບົດ​ຮຽນ.​​​ຄູ​ຄວນ​ນໍາ​ໃຊ້​ຂັ້ນຕອນການ​ສອນ​ແບບ​ເອົາ​“ການ​ຮຽນທີ່ເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ປະຕິບັດຕົວຈິງ”​ຊຶ່ງມີຂັ້ນຕອນດັ່ງ​ລຸ່ມນີ້.ບົດຮຽນແຕລະບດໃນຄູມຄນ​ແມ່ນໄດ້ປະຕິບັດຕາມຂັ້ນຕອນຂ້າງເທິງນີ້.​ກ່ອນຈະນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນໃໝ່,​ຈະມ​່ົ່ືູີ້ີການທວນຄືນບົດຮຽນທີ່ຜ່ານມາ​ໂດຍສະເພາະແມ່ນຈຸດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດຮຽນໃໝ່.ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ຂັ້ນສະຫຼຸບຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນໂດຍທວໄປແລ້ວ​ຢູ່ໃນຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນນ​ສ່ວນຫຼາຍຈະແມ່ນຄູເປັນຜູ້ດໍາເນີນການ,​ເປັນກິດຈະກໍາສໍາລັບນັກ​ົ ່ີ້ຮຽນໃນຫ້ອງຮຽນໝົດທຸກຄົນ.​ຢູ່​ໃນ​ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນຄູ​ຄວນ​ແນະ​ນໍາ​ເນື້ອ​ໃນ​ບົດ​ຮຽນ​ໃໝ່​ຢ່າງ​ຈະ​ແຈ້ງ,​ມີຄວາມ​ໝາຍ​ແລະ​ມີ​ສິ່ງ​ຈູງ​ໃຈ​ເຮັດ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນຢາກ​ຮຽນ.​ເພື່ອ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ​ມີ​ປະ​ສິດ​ທິ​ພາບ​ຄູ​ຄວນ​ພິ​ຈາ​ລະ​ນາ​ເລືອກ​ເອົາວິ​ທີ​ການ​ດັ່ງ​ລຸ່ມນີ້ເພື່ອໃຫ້ສາມາດນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ:-​ ການຖາມ​ຄໍາຖາມເພື່ອໃຫ້​ຮູ້ກ່ຽວກັບ​ຄວາມ​ຮູ້​ແລະ​ປະ​ສົບ​ການ​ຂອງນັກຮຽນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ​ກັບ​ເນື້ອ​ໃນ​ຂອງ​ບົ​ດ​ຮ​ຽນ​ເຊັ່ນ:​ເຈົ້າ​ຮູ້​ຫຍັງ​ແດ່​ກ່ຽວ​ກັບ​…?​ມີ​ໃຜ​ເຄີຍ​….?​ມີໃຜ​ຮູ້​​ກ່ຽວກັບ​…?​ວິທີການນີ້ເປັນການກະຕຸ້ນໃຫ້​ນັກຮຽນສົນໃຈກັບບົດຮຽນໃໝ່.-​ ໃຊ້​ວັດ​ຖຸ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຫຼື​ສະ​ພາບ​ການ​ຕົວ​ຈິງ​ຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​(ຖ້າ​ຈໍາ​ເປັນ,​ໃຊ້​ຮູບ​ພາບ​ທີ່​ສື່​ຄວາມໝາຍ​ໄດ້)​ເພື່ອ​ສະ​ເໜີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ແລະ​ແນວ​ຄວາມ​ຄິດກ່ຽວກັບບົດຮຽນໃໝ່.-​ ນໍາສະ​ເໜີບົດຮຽນໃໝ່ໃນຮູບແບບທີ່ນັກ​ຮຽນຈະ​ສາ​ມາດ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ເຖິງ​ຄຸນ​ປະ​ໂຫຍດ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່​ເຂົາເຈົ້າ​ຮຽນ​ເພື່ອ​ນໍາ​ໄປໃຊ້​ໃນ​ຊີ​ວິດ​ຕົວ​ຈິງຢູ່ນອກ​ໂຮງ​ຮຽນ.-​ ແນ​ະ​ນໍາ​ຄໍາສັບ​ທີ່​ພົວ​ພັນ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່ຈະ​ຮຽນໃນບົດຮຽນ​ໃໝ່ທີ່​ຈະ​ໃຊ້​ໃນການ​ສົນ​ທະ​ນາກ່ຽວກັບເລື່ອງດັ່ງກ່າວ,​(ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າແມ່ນ​ໃຫ້ຄູສະ​ໜັບ​ສະ​ໜູນເຂົາ​ເຈົ້າ​ຝຶກນໍາໃຊ້​ຄໍາສັບ​ເຫຼົ່ານັ້ນຢ່າງ​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ).-​ ສາ​ທິດ​ວິ​ທີການ​ປັບໃຊ້​ບົດຮຽນ​ໃໝ່​(ທີ່ເຊື່ອມ​ໂຍງ​ກັບ​ບໍ​ລິ​ບົດ​ຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ).​​​ຕົວຢ່າງ:​ຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນເວົ້າວ່າ:​ໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດທົດສອບການຈົມ​ແລະ​ການຟູຂອງວັດຖຸເພື່ອ​ຢືນຢັນການຄາດເດົາ.​ຢູ່ໃນຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນຂອງບົດຮຽນນີ້,​ຄູສາມາດໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນແລກປ່ຽນ​​ຄວາມຮູ້​ແລະ​ປະສົບການສ່ວນຕົວຂອງພວກເຂົາກ່ຽວກັບການຈົມ​ແລະ​ການຟູຂອງວັດຖຸ​ໂດຍການໃຫ້ນັກ​ຮຽນອະທິບາຍຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງພວກເຂົາກ່ຽວກັບການ​“ຈົມ’”​ແລະ​“ຟູ”​ແລະ​ໃຫ້ນັກຮຽນຍົກຕົວຢ່າງ​ມາພ້ອມ. ໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

3ຂັ້ນຈັດ ກິດ ຈະ ກໍາການຮຽນຢໃນຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ກໍາການຮຽນນີ້​ແມ່ນຄູຈະເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້​ແລະ​ນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້​ແລະ​ທັກ​ູ ່​ສະທີ່ຄູໄດ້ນໍາສະເໜີຕອນຢູ່ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ​ໂດຍຄູຄອຍໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ​ແລະ​ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາຕ່າງໆ.​ກິດຈະ​ກາຕ່າງໆທີ່ຢູ່ໃນຂັ້ນນີ້​ແມ່ນຄູຈະເປັນຜູ້ນໍາພາປະຕິບັດ,​ເປັນກິດຈະກາຂອງຫ້ອງຮຽນໂດຍຄູຄອຍໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍ​ໍໍເຫຼືອ​ແລະ​ໃຫ້ຄໍາແນະນໍານັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງປະຕິບັດບໍ່ໄດ້​ຫຼື​ບໍ່ເຂົ້າໃຈ.​ວິທີການນີ້ເປັນການກະກຽມຄວາມພ້ອມໃຫ້ນັກ​ຮຽນເພື່ອເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ.ໃນ​ໄລ​ຍະ​ດໍາ​ເນີນຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ການຮຽນນີ້​ຄູ​ຖາມ​ຄໍາຖາມ​ເພື່ອ​ຊ່ວຍ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂົ້າໃຈເນື້ອໃນບົດຮຽນ​ແລະ​ທັກສະໃໝ່.​ຄູ​ອາດຈະຕ້ອງໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນຊົນເຜົ່າເປັນພິເສດເພື່ອ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ໃຊ້​ພາ​ສາ​ລາວ​ເຂົ້າ​ໃນການສື່ສານ.ຖ້າຈຸດປະສົງໃນບົດຮຽນຂອງວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມເວົ້າວ່າ:​“ນັກຮຽນສາມາດທົດສອບການຈົມ​ແລະ​ການຟູຂອງວັດຖຸ​ເພື່ອຢືນຢັນການຄາດເດົາ”​ຢູ່ຂັ້ນຈັດກິດຈະການຮຽນຈະປະກອບດ້ວຍ:-​ ສົນທະນາເປັນກຸ່ມກ່ຽວກັບວັດຖຸປະເພດຈົມ​ແລະ​ຟູ​10​ຢ່າງ​ທີ່ນັກຮຽນຮູ້ຈັກ.​-​ ນັກຮຽນສາມາດຄາດເດົາກ່ຽວກັບວັດຖຸແຕ່ລະຢ່່າງ​ແລະ​ເອົາວາງໄວ້ບ່ອນທີ່ເໝາະສົມ​ຫຼື​ວາງໃສ່ກະດານ​ດໍານ້ອຍດັ່ງຮູບລຸ່ມນີ້.​-​ ເມອນັກຮຽນສໍາເລັດການຄາດເດົາວັດຖຸແຕ່ລະປະເພດແລ້ວ​ໃຫ້ແຕ່ລະກ່ມຂ້ນລາຍງານເພ່ອແລກປ່ຽນຄວາມື ີ ຸ່ຶືຄິດເຫັນກັບໝູ່ເພ່ືອນ​ແລະ​ໃຫ້ຄູບັນທຶກຜົນການສະຫຼຸບໃສ່ກະດານ.​-​ ຫງຈາກນ້ນ,​ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນແຕ້ມອ້ອມຮູບວັດຖຸແຕ່ລະປະເພດໃຫ້ເປັນໂຄງ​ຫ​ຮູບຮ່າງໄວ້​ເພ່ອບັນທຶກຼ ັັຼ ືືວັດຖຸແຕ່ລະປະເພດຕາມທີ່ຕົນເອງຄາດເດົາເອົາໄວ້.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ກດຈະກໍາຢໃນພາກນີ້ແມ່ນນັກຮຽນຈະໄດ້ນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້​ແລະ​ທັກສະດ້ວຍຕົນເອງຕາມທີ່ຄູໄດ້ແນະນໍາ.​ໃນ​ິູ ່ບາງວິຊາອາດຈະຈັດກິດຈະກາເປັນຄູ່​ຫຼື​ເປັນກຸ່ມຕາມຄວາມເໝາະສົມ.ໍບາງຕົວຢ່າງກິດຈະກາຂອງຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ​ແລະ​ນໍາໃຊ້.​ຢູ່ໃນຈຸດປະສົງຂອງວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດ​ໍລ້ອມເວົ້າວ່າ​“ນັກຮຽນສາມາດທົດສອບການຈົມ​ແລະ​ການຟູຂອງວັດຖຸ​ເພື່ອຢືນຢັນການຄາດເດົາ”​ການດໍາເນີນກິດຈະກໍາສາມາດເຮັດໄດ້ດ່ັງລຸ່ມນີ້:-​ ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໃນກຸ່ມທົດສອບການຄາດເດົາຂອງພວກເຂົາດ້ວຍການເອົາວັດຖຸແຕ່ລະອັນລົງໃສ່ຖ້ວຍທີ່ມີນໍ້າ​ແລະ​​ສັງເກດເບິ່ງວ່າແມ່ນຫຍັງຈະເກີດຂຶ້ນ.​-​ ຫຼັງຈາກນັ້ນ,​ໃຫ້ນັກຮຽນເອົາວັດຖຸດັ່ງກ່າວໄປວາງໃສ່ກະດານດໍານ້ອຍຕາມປະເພດຂອງວັດຖຸທີ່ໝາຍໄວ້ເພື່ອ​ບັນທຶກຜົນຂອງການທົດລອງ.-​ ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຜົນຂອງການທົດລອງກັບໝູ່ເພືີີ່ອນໃນຫ້ອງຮຽນ​ແລະ​ຄູບັນທຶກຜົນຂອງການທົດລອງທັງໝົດໃສ່ກະດານ.ຟູຈົມ໓

4-​ ໃຫ້ແຕ່ລະກຸ່ມສົມທຽບຜົນຂອງການທີ່ໄດ້ທົດລອງກັບການຄາດເດົາຂອງຕົນ​(ຮູບວັດຖຸທີ່ໄດ້ແຕ້ມອ້ອມໄວ້ຢູ່ກະດານດໍານ້ອຍ).ຂັ້ນສະຫຼຸບໂດຍ​ທົ່ວ​ໄປຢູ່​ພາກນີ້​ຂອງ​ບົດ​ຮຽນ​ແມ່ນຄູຈະ​ເປັນ​ຜູ້​ດໍາເນີນການ,​ເປັນກິດຈະກາສໍາລັບນັກຮຽນໃນຫ້ອງຮຽນ​ໍໝົດທຸກຄົນ.ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນທັງໝົດ​ກັບ​ມາ​ລວມຕົວ​ກັນ​​ເປົ້າ​ໝາຍ​ຂອງ​ຂັ້ນ​ສະຫຼຸບ​ແມ່ນ​ເພື່ອຢໍ້າ​ຄືນ​ຈຸດ​ສໍາຄັນ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ຄວນ​.ເຂົ້າ​ໃຈ​ຢູ່ໃນບົດ​ຮຽນ.​ປົກກະຕິແລ້ວ​ຄູຈະປະ​ເມີນ​ນັກ​ຮຽນ​ສ່ວນຫຼາຍຕອນຢູ່​“ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ​ແລະ​ນໍາໃຊ້”​​ຂອງ​ບົດ​ຮຽນ,​(ເພື່ອປະ​​ ​​ເມີນວ່າ:​ນັກ​ຮຽນ​ບັນລຸ​ຫຼື​ເຮັດໄດ້​ຕາມ​ຈຸດ​ປະ​ສົງຂອງບົດຮຽນ​ທ​ວາງ​ໄວ້​ຫຼື​ບໍ່?)​ແລະ​ນັກຮຽນ​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ີ່​ເພີ່ມຕື່ມ​ໃນ​ເວ​ລາ​ທີ່​ຕ້ອງ​ການແລ້ວບໍ່.​ເຖິງຢ່າງ​ໃດ​ກໍຕາມ,​ໃນ​ລະຫວ່າງທີ່ສະຫຼຸບບົດຮຽນ​ຄູກໍຍັງ​ສາ​ມາດ​ປະເມີນການ​ຮຽນຮູ້ຂອງນັກຮຽນໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ.​ປົກ​ກະ​ຕິແລ້ວ​ຄູ​ຈະໃຊ້​ຂັ້ນຕອນນີ້ເພື່ອ​ປະ​ເມ​ີນ​ນັກ​ຮຽນ​ຜູ້​ທີ່​ຄູຍັງ​ບໍ່​ມີ​ໂອ​ກາດ​ໄດ້​​ສັງ​ເກດ​ຕອນນັກຮຽນເຮັດກິດຈະກໍາຢູ່​“ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ​ແລະ​ນໍາໃຊ້”.ຕວຢາງ:​ການສະຫບບດຮຽນ:​ໃນເວລາສະຫຼຸບບົດຮຽນກ່ຽວກັບກິດຈະກໍາການທົດລອງການຈົມ​ແລະ​ການຟູ,​ຄ​ົ່ຼ ຸົູຄວນໃຫ້ນັກຮຽນສະຫຼຸບສ່ິ່ງທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນມາກ່ຽວກັບການຈົມ​ແລະ​ການຟູ​ໂດຍຄູພະຍາຍາມຖາມຄໍາຖາມ​ແລະ​ກະຕນໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໄດ້ຄິດກ່ຽວກັບຄວາມຮູ້ໃໝ່ໆທີ່ອາດຈະຕ້ອງໄດ້ນໍາໄປໃຊ້ເຂົ້າໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງພວກຸ ້ເຂາເຊັ່ນ:​ຄວາມປອດໄພທາງນໍ້າ​ຫຼື​ແມ່ນໍ້າ​ແລະ​ເຄື່ອງອຸປະກອນທີ່ເຮັດໃຫ້ຟູທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ນໍາໃຊ້ໃນເວລາສຸກເສີນົເຊັ່ນ:​ຂວດນໍ້າເປົ່າ.ການ ນໍາ ໃຊ້ຫຼັກສູດ ທີ້ອງ ຖິ່ນ“ຫຼັກສູດ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ”​ເປັນການເປີດໂອ​ກາດໃຫ້​ຄູ​ໄດ້ນໍາໃຊ້ຫຼັກສູດແຫ່ງຊາດໃຫ້ມີຄວາມສົມບູນຂຶ້ນໂດຍການຄໍານຶງ​ແລະ​ຕອບສະໜອງບໍລິບົດທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງທ້ອງຖິ່ນນັ້ນໆ.​​ ການເຊື່ອມ​ໂຍ​ງ​ບົດ​ຮຽນ​ໃນຫຼັກ​ສູດ​ແຫ່ງ​ຊາດ​ກັບ​ບໍ​ລິ​ບົດຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຂອງ​ນັກ​ຮຽນ​ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້ຄູ​ປະ​ສົບ​ຜົນ​ສໍາເລັດ​​ຕາມຈຸດປະສົງ​ແລະ​ບົດ​ຮຽນ​ຈະ​ເປັນ​ໜ້າ​ສົນ​ໃຈ​ຫຼາຍ​ຂຶ້ນ.​ຄູ​ຄວນເຊື່ອມ​ໂຍງ​ເນື້ອ​ໃນ​ບົດ​ຮຽນ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ຮູ້​ຫຼື​ມີ​​​ປະ​ສົບ​ການ​ມາ​ແລ້ວ​ແລະ​ພັດ​ທະ​ນາ​ກາ​ນ​ຮຽນ​ຮູ້​​ສິ່ງໃໝ່​ຈາກ​ປະ​ສົບ​ການ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນ.​ຄູ​ຄວນດັດ​ປັບ​ບົດ​ຮຽນ​ໃຫ້ເໝາະ​ສົມ​ເພື່ອ​ສົ່ງ​ເສີມ​ການ​ປົກ​ປັກ​ຮັກ​ສາ​ມໍ​ລະ​ດົກ​ທາງ​ດ້ານ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ​ຂອງ​ນັກ​ຮຽນ​(ພູມປັນຍາ​ທ້ອງ​ຖິ່​ນ,​ຮີດ​ຄອງປະ​ເພ​ນີ​ແລະ​ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ)​ແລະ​ເສີມ​ຂະ​ຫຍາຍ​ຄວາມ​ຮູ້​ແລະ​ຄ່າ​ນິ​ຍົມ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສະ​ພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຕົນ​(ລັ​ກ​​ສະ​ນະ​ຈຸດ​ເດັ່ນ​ຂອງ​ທໍາມະ​ຊາດ,​ສັງ​ຄົມ,​ເຕັກໂນ​ໂລ​ຊີ​ແລະ​ອຸດ​ສາ​ຫະ​ກໍາຂອງ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ).ບາງຕົວຢ່າງກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້ແບບທ້ອງຖິ່ນເຂົ້າໃນວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສ່ິງແວດລ້ອມມີຄືດັ່ງນີ້:​-​ ຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບອຸປະກອນທາງເລືອກທ່ມີຢ່ໃນທ້ອງຖ່ນ​ເພ່ອຈະນໍາມາໃຊ້ໃນການທົດລອງເຊ່ນ:​ກິດຈະກໍາ​ີູິືັການທົດລອງການຈົມ​ແລະ​ຟູ​ນັກຮຽນສາມາດໃຊ້ດິນໜຽວແທນດິນນໍ້າມັນເພື່ອເຮັດເຮິືອໄດ້ເຊັ່ນກັນ.​-​ ຕວຢ່າງການນໍາໃຊ້ວັດຖຸທ່ມີຢ່ໃນທ້ອງຖ່ນເຊ່ນ:​ພືດຊະນິດຕ່າງໆໃນທ້ອງຖ່ນສາມາດນໍາມາໃຊ້ເຂ້າໃນກິດຈະົີູິັິົກໍາການເຮັດຮູບເຮືອໄດ້.-​ ການນໍາໃຊ້​ແລະ​ຄວາມເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ​ໂດຍຜ່່ານການຖາມຄໍາຖາມ​ແລະ​ເຮັດກິດຈະຕ່າງໆທີ່​ເໝາະສົມກັບທຸກສະພາບການຕົວຈິງ.​ຢູ່ໃນບົດຮຽນຈະມີຄໍາແນະນໍາວ່າຈຸດໃດຂອງບົດຮຽນເໝາະສົມທີ່ຈະປັບປຸງໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຮູ້ທ້ອງຖິ່ນ.​ທ່ານຈະເຫັນຂໍ້ຄວາມ​ຂຽນ​ວ່າ​‘‘ຫຼັກສູດທ້ອງຖິ່ນ’’. ໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

5ການ ນໍາ ໃຊກິດ ຈະ ກໍາເສີມ້ຢູ່ໃນຫຼັກສູດແຫ່ງຊາດ​ແຕ່ລະວິຊາ​ໄດ້​ອະ​ທິ​ບາຍ​ມາດຕະຖານຂັ້ນຕໍ່າ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນທຸກຄົນ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ຮຽນ.​ຄູສາມາດ​ຕອບສະໜອງຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຮຽນ​ໄດ້​ໂດຍການດັດປັບກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຂອງຕົນໄດ້​ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນສາມາດເຂົ້າໃຈເນື້ອໃນບົດຮຽນໄດ້​ແລະ​ຮູ້ໄດ້ເຖິງຄວາມທ້າທາຍ​ແຕ່ເປັນສິ່ງທີ່ເຮັດໄດ້​ໂດຍການໃຊ້​ກິດຈະກໍາ​ທີ່​ໜ້າ​ສົນ​ໃຈ​ແລະ​ມີຄວາມມ່ວນຊື່ນ​ຫຼື​ເອີ້ນວ່າກິດຈະກໍາເສີມ.​ ​ກິດຈະກໍາເສີມສາມາດເຮັດໄດ້ໃນຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບດັ່ງນີ້:​1.​ ກິດຈະກໍາເສີມ​ສາ​ມາດ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ເພື່ອ​ແກ້​ໄຂ​ຄວາມ​ຫຍຸ້ງ​ຍາກ​ໃນ​ການ​ຮຽນ.​ຢູ່ໃນບົດຮຽນແຕ່ລະບົດຈະມີກ່ອງຄໍາແນະນໍາການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນ​ແລະ​ຢູ່ໃນບາງກ່ອງຈະມີຄໍາແນະນໍາໃຫ້​ຄູວ່າຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນໃດທີ່ຄູຄວນຕິດຕາມເບິ່ງວ່ານັກຮຽນເຂົ້າໃຈບົດຮຽນນັ້ນບໍ່​ແລະ​ຈະເຮັດວິທີໃດຖ້າມີນັກຮຽນບາງຄົນ​ຫຼື​ທັງໝົດຍັງຕ້ອງການຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອຕື່ມ.​2.​ ກິດຈະກໍາເສີມ​ສາ​ມາດ​ສ້າງ​ຂ້ນ​ເພ່ອໃຫ້ບົດຮຽນ​ຫ​ກິດຈະຕ່າງໆມີຄວາມທ້າທາຍຂ້ນສໍາລັບນັກຮຽນທ່ເຮັດ​ຶ​ືຼ ືຶີກິດຈະກໍາແລ້ວກ່ອນໝູ່.​ຕົວຢ່າງ:​ວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້້ອມມີບົດໜຶ່ງສອນກ່ຽວກັບເຮືືອນຂອງເຮົາ,​ໃນເວລານັກຮຽນເຮັດ​ກິດຈະເປັນກຸ່ມ​ຖ້າກຸ່ມໃດ​ຫຼື​ຄົນໃດເຮັດກິດຈະກໍາຕິດຮູບເຮືອນສໍາເລັດກ່ອນ,​ຄູໃຫ້ກຸ່ມນັ້ນ​ຫຼື​ຄົນນັ້ນແຕ້ມຮູບ​ເຮືອນໃສ່ເຈ້ຍ​ໂດຍໃຫ້ມີລັກສະນະຄ້າຍຄືກັນກັບຮູບເຮືອນທີ່ກຸ່ມ​ຫຼື​ຕົນໄດ້ຕິດໄວ້,​ຫຼັງຈາກສໍາເລັດ​ໃຫ້ນັກຮຽນນໍາເອົາ​ຮູບແຕ້ມ​ແລະ​ຮູບເຮືຶອນທີ່ຕົນເຮັດແລ້ວນັ້ນມາສະແດງໃຫ້ໝູ່ຢູ່ໃນຫ້ອງເບິ່ງ.ກ່ຽວ ກັບ ການ ສອນ ນັກ ຮຽນຊົນເຜົ່າຢໃນແຕ່​ລະ​ບົດ​ຮຽນສ່ວນຫຼາຍຈະມີ​ຄໍາແນະນໍາ​ກ່ຽວກັບ​ການ​ດັດ​ປັບ​ກິດຈະກໍາ​ຕ່າງໆໃຫ້​ມີ​ຄວາມເໝາະ​ສົມ,​ສ່ວນ​ູ ່​​​​ຫຼາ​ຍແມ່ນ​ຂຶ້ນກັບນັກ​ຮຽນ​ຜູ້​ທີ່ເວົ້າ​ພາ​ສາ​ລາວບໍ່​ໄດ້​ດີ.​ທ່ານຈະເຫັນຂໍ້ຄວາມຂຽນວ່າ:​‘‘ສໍາລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ’’.2. ກ່ຽວ ກັບ ການ ຮຽນ ການ ສອນ ວິ ຊາ ວິທີະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມການ​ຮຽນການສອນ​ວິ​ຊາ​ວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມແມ່ນເພື່ອສົ່ງເສີມໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີການພັດທະນາການທີ່ດີໃນດ້ານຄວາມເຂົ້າໃຈຂະບວນການຕ່າງໆທາງວິທະຍາສາດ​ປະກອບດ້ວຍທັກສະ​ແລະ​ຂັ້ນຕອນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:z ການສັງເກດເບື້ອງຕົ້ນ,ໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຮູ້​ແລະ​ປະສົບການທີ່ມີມາກ່ອນ.​z ຖາມຄໍາຖາມຕາມຄວາມສົນໃຈຈາກການສັງເກດ.z ການຄາດເດົາກ່ຽວກັບສິ່ງທີິ່ຈະເກີດຂຶ້ນ.​z ການທົດລອງ​ແລະ​ການທົດສອບ.z ການຮວບຮວມ​ແລະ​ການບັນທຶກຜົນຂອງການທົດສອບ​ແລະ​ທົດລອງ.​z ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ​ແລະ​ສົນທະນາກ່ຽວກັບຜົນທີ່ໄດ້ຮັບ.ການທີ່ຈະໃຫ້ວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມປະສົບຜົນສໍາເລັດໄດ້ດີນັ້ນແຕ່ລະບົດຮຽນຕ້ອງຕອບສະໜອງໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ພັດທະນາທັກສະເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ທັງໝົດ.-​ ການກຽມ​ຫຼື​ແຕ່ງບົດສອນຂອງຄູຄວນມີລັກສະນະດັ່ງນີ້:-​ ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຄິດ​ແລະ​ສະແດງອອກກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ພວກເຂົາຮູ້​ແລະ​ເຂົ້າໃຈໂດຍຜ່ານການຖາມ​ຄໍາຖາມ.​-​ ເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນມີໂອກາດໄດ້ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນຂອງຕົນຢູ່ໃນກຸ່ມ​ແລະ​ກັບໝູ່ເພື່ອນໝົດທຸກຄົນໃນ​ຫ້ອງຮຽນ.​​-​ ເພື່ອສ້າງຄວາມສົນໃຈໃຫ້ຜູ້ຮຽນເກີດຄວາມຢາກຮູ້ຢາກເຫັນກ່ຽວກັບສິ່ງແວດລ້ອມຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ​ແລະ​ບ່ອນ​ອື່ນໆ.໕

6-​ ເພືີ່ອຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນຖາມຄໍາຖາມ,​ການສໍາຫຼວດ​ແລະ​ການຄົ້ນຫາສິ່ງຕ່າງໆ.-​ ເພື່ອກະຕຸ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຖາມຄໍາຖາມ​ແລະ​ສະແດງຄວາມຄິດເຫັນໃນລັກສະສົ່ງເສີມທັກສະການສັງເກດ.​-​ ເພື່ອສະໜອງວິທີການຕ່າງໆຢ່າງມີຄວາມໝາຍຄວາມສໍາຄັນໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນໃນການຈົດບັດທຶກສິ່ງທີ່ຄົ້ນພົບ​ເພື່ອສົ່ງເສີມທັກສະການອ່ານ,​ການຂຽນ​ແລະ​ການຮຽນຕົວເລກ.​-​ ເພື່່ອເປັນການແນະນໍາແນວຄວາມຄິດອັນໃໝ່​ແລະ​ຄໍາສັບຕ່າງໆ​ແລະ​ຮັບປະກັນໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈຢ່າງ​ແຈ່ມແຈ້ງ.​-​ ເພື່ອຖາມຄໍາຖາມທີ່ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ວ່າມັນແມ່ນຫຍັງ,​ແຕ່ສ່ິງທີ່ສໍາຄັນໄປກວ່ານັ້ນແມ່ນ​“ເຮັດໃນແນວໃດ”​​ແລະ​“ຍ້ອນຫຍັງ​ຫຼື​ເປັນຫຍັງ”.ເພືິ່ອເຮັດໃຫ້ບົດຮຽນຂອງວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມປະສົບຜົນສໍາເລັດໄດ້ດີນັ້ນບົດຮຽນແຕ່ລະບົດຕ້ອງ​ຮັບປະກັນວ່ານັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມໃນບົດຮຽນຢ່າງເຕັມສ່ວນໃນຂະບວນການສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈ​ແລະ​ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບໂລກດ້ວຍຕົນເອງ​ໂດຍຜ່ານການທົດລອງສິ່ງຂອງຕ່າງໆ​ແລະ​ການສະແດງຄວາມຄິດເຫັນກ່ຽວກບ​ັປະສົບການເຫຼົ່ານັ້ນ.ເຕັກນິກການຮຽນການສອນທີີ່ສໍາຄັນສໍາລັບຂັ້ນ ປ.1ເຕັກນິກການຮຽນການສອນທີ່ສໍາຄັນສໍາລັບວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມມີດັ່ງນີິ້:1.​ ການຮຽນທີ່ລົງມືປະຕິບັດຕົວຈິງ:​ນັກຮຽນທຸກໆຄົນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກິດຈະກໍາຢ່່າງເຕັມສ່ວນເພື່ອທົດລອງແນວ​ຄວາມຄິດແບບວິທະຍາສາດຫຼາຍກວ່າການນັ່ງຟັງແບບບໍ່ໄດ້ຄົ້ນຄິດ​ຫຼື​ເປັນຜູ້ເບິ່ງ.​2.​ ວິທີການສອນແບບໃຊ້ປະສາດສໍາພັດຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ:​ຫູ,​ຕາ,​ດັງ,​ມືສໍາຜັດ​ເພື່ອພັດທະນາຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງ​ນັກຮຽນ​ປະກອບມີອຸປະກອນປະຈັກຕາ​ເຊັ່ນ:​ພາບແຕ້ມ,​ແຜນວາດ​ແລະ​ຮູບພາບຕ່າງໆ,​ການໃຫ້ຂ້ໍ​ມູນດ້ວຍປາກເປົ່າ​ໂດຍຜ່ານການຖາມ-ຕອບ​ແລະ​ສົນທະນາ​ແລະ​ໝູນໃຊ້ອຸປະກອນທີ່ເປັນຮູບປະທໍາໃຫ້​ເຂົ້າກັບສະພາບຕົວຈິງ​ເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈ​ແລະ​ຍົກລະດັບການຮຽນໃຫ້ສູງຂຶ້ນໄປອີກ.3.​ ການນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ:​ໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ອອກໄປສຶກສາຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນ​ແລະ​ເກັບ​​ວັດຖຸຕົວຢ່າງຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນຈະເປັນຈຸດດີທີ່ໄດ້ໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄວາມຊົງຈໍາເຫຼົ່ານັ້ນ,​ເຮັດໃຫ້ຂອບ​ເຂດການຮຽນຮູ້ກວ້າງຂວາງຂຶ້ນ,​​ເຊື່ອມໂຍງບົດຮຽນຢູ່ໃນໂຮງຮຽນກັບຊີວິດປະຈໍາວັນ​ແລະ​ບັນຫາຕົວຈິງ.4.​ ການຮຽນເພື່ອຄົ້ນພົບສິ່ງຕ່າງໆຜ່ານຄໍາຖາມແບບເຈາະຈີ້ມ:​ເນັ້ນຄໍາຖາມ​ຫຼື​ໂຈດບັນຫາທີ່ຈະນໍາໄປແກ້ໄຂ,​ເກັບຂໍ້ມູນຜ່ານການທົດລອງ,​ການດໍາເນີນການ​ແລະ​ນໍາສະເໜີສິ່ງທີ່ໄດ້ຄົ້ນພົບ.ຕາຕະລາງການສອນປະຈໍາອາທີິດສໍາລັບວິຊາວິທີະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມສໍາລັບຫ້ອງປ.1​ແມ່ນມີ​2​ຊົ່ວໂມງຕໍ່ອາທິດ.​ແຕ່ລະບົດແມ່ນຈະໃຊ້ເວລາ​2​ຊົ່ວໂມງ.​ດັ່ງນັ້ນ,​ຈຶ່ງສອນໄດ້ພຽງບົດດຽວຕໍ່ໜຶ່ງອາທິດ.​ອາທິດທໍາອິດຂອງສົກຮຽນໃນຊັ້ນ​ປ.1​ແມ່ນເປັນອາທິດຂອງການແນະນໍາເບື້ອງຕົ້ນ.ສື່ການຮຽນການສອນສໍາລັບວິຊາວິທີະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມນອກຈາກປຶ້ມຄູ່ມືຄູແລ້ວ​ຍັງມີຄວາມຈໍາເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີສື່ການຮຽນການສອນເຂົ້າໃນການສອນວິຊາວິທະຍາສາດ​​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມອີກດ້ວຍ.​ສື່ການຮຽນການສອນສໍາລັບວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມມີຄືດັ່ງນີ້:-​ ເດີິ່ນໂຮງຮຽນ​ແລະ​ເດີ່ນໃກ້ໂຮງຮຽນ.-​ ພື້ນທີ່ສວນດອກໄມ້​ຫຼື​ສວນເປົ່າວ່າງ,​ດິນ​ແລະ​ພື້ນທີ່ທີ່ມີການໃສ່ຝຸ່ນຢູ່ໃນເດີ່ນໂຮງຮຽນ.-​ ສື່ການຮຽນການສອນຕ່າງໆຈາກທໍາມະຊາດທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ.​໖ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

7z ພືດຕົວຢ່າງz ດິນຕົວຢ່າງz ສັດທີ່ສາມາດສັງເກດເຫັນໄດ້ຢູ່ນອກໂຮງຮຽນ.z ຜັກຕົວຈິງ​ຫຼື​ໝາກໄມ້​(ຖ້າເປັນໄປໄດ້ໃຫ້ເປັນຊະນິດທີ່ມີແກ່ນ),​ໝາກເຜັດໃຫຍ່,​ໝາກເລັ່ນ,​ໝາກຫຸ່ງ.-​ ແກ່່ນໝາກໄມ້,​ໂຖປູກດອກໄມ້.-​ ກັບຢາງ​ຫຼື​ຖົງຢາງສໍາລັບການເກັບຕົວຢ່າງ.​-​ ກັບໃສ່ເຄື່ອງ,​ຖາດສໍາລັບໃສ່ເຄື່ອງ.-​ ທຽນນ້ອຍ,​ຝາຂວດນໍ້າທີ່ເປັນໂລຫະ.-​ ໜັງສືພິມ​ຫຼື​ເສດຜ້າແພ.-​ ກາວນໍ້າໃສ​ຫຼື​ກາວລາເຕັກ.​-​ ເຈ້ຍແຂງອາດຈະຕັດມາຈາກແກັດເຈ້ຍເອສີ່​(A4)​ຫຼື​ເອົາມາຈາກແກັດນໍ້າດື່ມ​ຫຼື​ແກັດເຄື່ອງຕ່າງໆທີ່ມີລັກ​ສະນະແຂງ.-​ ກ້ານພ້າວ.-​ ໄມ້ໄຜ່ທີ່ສັ້ນ​ແລະ​ບາງ​(ສໍາລັບຕິດເຮັດເຮືອນ).-​ ແພຢາງສໍາລັບປູໂຕະນັກຮຽນໃນເວລາມີກິດຈະກໍາການທົດລອງ.-​ ອຸປະກອນຕ່າງໆທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ​ແລະ​ເໝາະສົມກັບກິດຈະກໍາ​(ເບິ່ງຢູ່ໃນບົດທີ​2​ຂອງປ້ຶມແບບຮຽນ).-​ ນໍ້າ​ແລະ​ຄຸ​ຫຼື​ຊາມ/ຖ້ວຍ.-​ ໄມ້ນ້ອຍ​ແລະ​ສັ້ນ,​ໄມຈິ້ມແຂ້ວ​ຫຼື​ເຊືອກຟາງ​ເພືີ່ອນໍາມາເຮັດກິດຈະກໍາຈັບຄູ່.​-​ ແກ່ນໝາກໄມ້ທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍ​ຫຼື​ກ້ອນຫີນສໍາລັບກິດຈະກໍາການແຍກປະເພດ.​-​ ຫຼອດດູດນໍ້າ​ຫຼື​ຫຼອດດູດທີ່ເຮັດຈາກໄມ້ໄຜ່,​ຈອກ​ແລະ​ບ່ວງນ້ອຍ.-​ ຕົວຢ່າງ​ອາຫານປະຈໍາທ້ອງຖິ່ນທີ່ນັກຮຽນເຄີຍກິນທຸກມື້​ແລະ​ເປັນອາຫານທີ່ໃສ່ຜັກຫຼາຍຊະນິດ.-​ ອຸປະກອນຕົວຈິງ.z ຊາມ​ຫຼື​ພາຖາດ,​ກ້ອນຫີນ,​ປຶ້ມ,​ກະດານ,​ໂຕະ,​ຕັ່ງ​ແລະ​ຂວດນາດື່ມ.ໍ ້z ບິກ,​ສໍດໍາ,​ບັນທັດ,​ເກີືອ,​ນໍ້າຕານ,​ປຶ້ມເລືິ່ອງ​ແລະ​ອຸປະກອນທົ່ວໄປທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ.z ເລືອກນໍາໃຊ້ອຸປະກອນທົ່ວໄປທີ່ເຮັດດ້ວຍເຈ້ຍ,​ໂລຫະ,​ຢາງ​ແລະ​ໄມ້.z ເຄື່ອງຫຼິ້ນຕ່າງໆທີ່ເຮັດຈາກຜ້າແພ,​ໄມ້,​ແກ້ວ,​ໂລຫະລວມທັງເຄື່ອງຫຼິ້ນປະເພດອ່ອນ,​ໝາກບານ​ນ້ອຍ,​ລົດນ້ອຍ,​ໝາກບີ່​ແລະ​ຢາງມັດ.z ເຄື່ອງໃຊ້ໃນຄົວເຮືອນທີ່ເຮັດດ້ວຍໂລຫະ,​ແກ້ວ,​ໄມ້,​ຢາງ,​ຜ້າແພ​ແລະ​ດິນໜຽວ,​ລວມທັງບ່ວງ,​​ຖ້ວຍ,​ຈອກຢາງ​ແລະ​ຈອກແກ້ວ,​ແຜເຊັດ,​ມີດ,​ຟອຍກວາດ,​ໄຫນໍ້າ,​ໝໍ້ກະທະ.z ໄມ້,​ຫີນ,​ເຫຼັກກິບຄັດເຈ້ຍ,​ບ່ວງນ້ອຍ,​ຫວີ,​ກະແຈ,​ຂົນນົກ,​ສໍສີ,​ບ່ວງ​​(ສໍາລັບກິດຈະກໍາທົດລອງ​ກ່ຽວກັບການຈົມ​ແລະ​ຟູ).-​ ໄມ້ຖູແຂ້ວ,​ຢາຖູແຂ້ວ,​ຈອກຢາງ​ແລະ​ນໍ້າສະອາດ.-​ ເຂົ້າໜົມອົມ​ຫຼື​ຂອງຫວານເຊັ່ນ:​ເຂົ້າໜົມປັງ​ຫຼື​ເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີຄວາມຫວານ.-​ ໂອ່ງເກັບນໍ້າ​ຫຼື​ອ່າງເກັບນ້ໍາ.-​ ເຈ້ຍສີຂາວ,​ແດງ,​ຂຽວສໍາລັບການແຕ້ມຮູບ,​ສໍດໍາ​ແລະ​ສໍສີ.ຖ້າບໍ່ສາມາດຫາອຸປະກອນໄດ້ຄົບຕາມທີ່ຢູ່ຂ້າງເທິງນັ້ນໃຫ້ນໍາໃຊ້ອຸປະກອນທາງເລືອກດັ່ງລຸ່ມນີ້:-​ ພືດ​ແລະ​ດິນທີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ.-​ ໃຊ້ກະໂປະໝາກພ້າວເຄິ່ງໜຶ່ງ​ຫຼື​ຕັດຕຸກນ້ໍາດື່ມແລ້ວເຈາະຮູເພື່ອໃຫ້ນໍໍ້າລະບາຍອອກໄດ້.​-​ ເຈ້ຍ:​ໃຊ້ໜັງສິືພິມ​ຫຼື​ເຈ້ຍເສດທີ່ສາມາດຊອກຫາໄດ້.​໗

8-​ ອຸປະກອນປັ້ນ:​ດິນໜຽວ.-​ ກາວຕິດ:​ໃຊ້ເພື່ອຕິດເຈ້ຍສາມາດເອົານໍ້າປະສົມແປ້ງເຂົ້າເພື່ອເຮັດເປັນກາວ.-​ ກາວຕິດຈາກທໍາມະຊາດທ່ເຮັດໄດ້ໃນທ້ອງຖ່ນ​ແຕ່ໃຫ້ມັນໜຽວສົມຄວນເພ່ອທ່ຈະໄດ້ນໍາມາຕິດໄມ້ໃສ່ກັບເຈ້ຍີິືີແຂງ.-​ ກ້ານພ້າວທີີີ່ມີຢູ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ​ຫຼື​ໄມ້ທຸກຊະນິດທີ່ບາງ​ແລະ​ສັ້ນເພື່ອໃຊ້ແທນໄມ້ໄຜ່.-​ ເຄື່ອງຫຼິ້ນທີ່ທ້ອງຖິ່ນປະດິດຂຶ້ນເອງ​ຫຼື​ຈາກໂຮງງານທີ່ເຮັດມາຈາກວັດສະດຸຕ່າງໆ.ການ ສົ່ງເສີມຄວາມ ຮູ້ ໜັງ ສື ໂດຍ ຜ່ານວິ ຊາວິທີະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມຢໃນວິ​ຊາ​ວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມ​ແລະ​ບົດ​ຮຽນຕ່າງໆໃນແຕ່ລະວິຊາ​​ແມ່ນໄດ້ເປີດໂອ​ກາດ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ູ ່​ໄດ້​ຝຶກ​ອ່ານ,​ຂຽນ​ແລະ​ມີການແນະ​ນໍາຄໍາສັບ​ໃໝ່ໆ​ພ້ອມກັບຂຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ.​ຄູຄວນ​ໃຊ້​ໂອ​ກາດເຫຼົ່ານີ້​ເພື່ອສົ່ງ​​​ເສີມການຮຽນໜັງສືຂອງນັກຮຽນ.ຕົວ​ຢ່າງ: ຖ້າ​ຄູແນະນໍາ​ຄໍາສັບ​ດ້ວຍການ​ຂຽນ,​ກ່ອນທີ່ຈະບອກ​ຄໍາສັບ​ນັ້ນ​ໃຫ້​ແກ່​ນັກ​ຮຽນຄູຄວນ:-​ ຖາ​ມ​ນັກ​ຮຽນວ່າເຂົາ​ເຈົ້າ​ຮູ້​ວິ​ທີ​ອ່ານ​ຄໍາສັບ​ນັ້ນ​ແລ້ວບໍ່,​ຖ້າ​ຮູ້ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ອ່ານ​ກ່ອນ.-​ ຖາ​ມ​ນັກ​ຮຽນວ່າເຂົາ​ເຈົ້າຮູ້​ຕົວ​ອັກ​ສອນ​ໃນ​ຄໍາສັບ​ນັ້ນ​ບໍ່​ແລະ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເຈົ້າ​ບອກ​ສຽງ​ຂອງແຕ່ລະ​ຕົວ​ອັກ​ສອນ.-​ ຖາ​ມ​ນັກ​ຮຽນວ່າເຂົາ​ເຈ້າ​ສາ​ມາດ​ຄາດ​ເດົາ​ວ່າຄໍາສັບ​ໃດ​(ເ​ຂ້າ​ຄ່​ກັບ​ສຽງ​ຂອງ​ຄໍາສັບ​ທ່​ພົວ​ພັນ​ກັບ​ຫົວ​ຂ້​ຂອງບົດ​ົ​ົູີໍ​ຮຽນ).ຖ້າ​ຄູ​ຈະຂຽນ​ຄໍາສັບກ່ອນຈະ​ຂຽນຄູຄວນ:​-​ ໃຫ້ຄູເອົາຮູບພາບທີ່ກ່ຽວກັບເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍຂອງບົດຮຽນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງພ້ອມກັບຊື່ຂອງຮູບພາບເຫຼົ່ານັ້ນ.-​ ໃນຂະນະທີ່ນັກຮຽນອ່ານຄໍາສັບເຫຼົ່ານັ້ນ​ຖ້ານັກຮຽນຢາກກ່າຍຄໍາສັບເຫຼົ່ານັ້ນໄວ້​ຄູກໍໃຫ້ນັກຮຽນກ່າຍໃສ່ປຶ້ມ.3. ກ່ຽວ ກັບ ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນການ​ວັດ​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນ​ຄວາມ​ຄືບ​ໜ້າ​ການ​ຮຽນ​ຂອງນັກ​ຮຽນແມ່ນເປັນສິ່ງທີ່ສໍາຄັນຢ່າງຍິ່ງ.​ການວັດ​ແລະ​ປະ​ເມີນຜົນມີສອງຮູບແບບດັ່ງລຸ່ມນີ້:1.​ ການວັດຜົນໃນລະຫວ່າງການຮຽນ.ການປະເມີນລັກສະນະນີ້ແມ່ນຈະໃຊ້ໃນຂະນະທີ່ລັງດໍາເນີນການຮຽນການສອນເພື່ອຊ່ວຍໃຫ້ຄູສາມາດຮູ້ໄດ້​ເຖງຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຂອງນັກຮຽນໃນຂະນະທີ່ຮຽນ​ແລະ​ຄູຈະໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອເພີ່ມຕື່ມແບບໃດເພື່ອຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກິຮຽນສາມາດບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນໄດ້.​ຍຸດທະສາດການປະເມີນໃນຂະນະທີ່ຮຽນນີ້ມີສອງແບບຫຼັກໆດ້ວຍກັນ​ຄື​ການຖາມຄໍາຖາມຕ່າງໆ​ເພື່ອທົດສອບ​ຄວາມເຂົ້າໃຈ​ແລະ​ການສັງເກດນັກຮຽນໃນຂະນະທີ່ລັງຝຶກປະຕິບັດ​ຫຼື​ກໍາລັງນໍາໃຊ້ສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນ.ກ່ອງການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນຈະປະກອບດ້ວຍຄໍາແນະນໍາຢູ່ໃນແຕ່ລະບົດ​ແລະ​ມີລູກສອນຊີ້ໃສ່ພາກຕ່າງໆ​ຂອງບົດຮຽນເພື່ອຊີ້ບອກວ່າຈຸດໃດທີ່ຄວນມີການວັດ​ໃນຮູບແບບດັ່ງກ່າວນີ້.ຕວຢາງ:​ກ່່ອງການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນຢ​ົູ່່ໃນບົດຮຽນຂອງວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດ​ລ້ອມບົດທ​19​ເຮີືອນຂອງເຮົາ,​ມການແບງ​ີີ່ນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມ​ແລະ​ຕິດເຮືອນດ້ວຍຕົນ​ເອງໂດຍນໍາໃຊ້ອຸປະກອນຈາກທຳມະຊາດ:​​ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນຄູຍ່າງເລາະເພື່ອສັງເກດເບິ່ງນັກຮຽນທີ່ລັງ​ເຮັດເຮືອນ​ແລະ​ຊ່ວຍເຫຼືອນັກຮຽນ​ພ້ອມກັບອະທິບາຍເພີ່ມຕືີ່ມສໍາລັບນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງເຮັດບໄດ້ຕາມຄໍາແນະນໍາ.​ຄູອາດຕ້ອງສາທິດເຕັກ​ໍ ່ນກການເຮັດເຮືອນເພື່ອເປັນແບບຢ່າງໃຫ້ກຸ່ມິທີ່ເຫັນວ່າຍັງເຮັດບໍ່ທັນໄດ້. ໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

92.​ ການປະເມີນຜົນໃນຕອນທ້າຍບົດຮຽນການປະເມີນຜົນໃນຕອນທ້າຍບົດຮຽນແມ່ນໃຊ້ເພື່ອປະເມີນເບິ່ງວ່າເມື່ອຮອດທ້າຍບົດຮຽນນັ້ນແລ້ວນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນແລ້ວບໍ່.​ການປະເມີນຜົນທ້າຍບົດຮຽນສາມາດເຮັດໄດ້ໃນຫຼາຍຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະວິຊາ.​ປົກກະຕິແລ້ວ​ການປະເມີນນີ້ຈະໃຊ້ຢູ່ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ​ແລະ​ນໍາໃຊ້ຂອງບົດຮຽນ.​ສ່ວນຢູ່ຂັ້ນ​ສະຫຼຸບກໍຍັງເປັນໂອກາດອີກອັນໜຶ່ງທີ່ສາມາດໃຊ້ການປະເມີນນີ້ປະເມີນວ່ານັກຮຽນບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນໄດ້ແທ້ບໍ່.ກ່ອງການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນ​1​ອັນຈະມີຄໍາແນະນໍາຢູ່ໃນແຕ່ລະບົດ​ເພື່ອຊີ້ບອກວ່າການປະເມີນແບບນີ້ຄວນ​ປະເມີນຢູ່ໃນຂັ້ນຕອນໃດຂອງບົດຮຽນ.​ໝາຍຄວາມວ່າການປະເມີນຜົນນີ້ແມ່ນໃຫ້ອີງໃສ່ເກນການໃຫ້ຄະແນນທີ່ຢູ່ໃນພາກການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນ.ຕົວຢ່າງ:​ກ່ອງການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນຈາກວິຊາວິທະຍາສາດ​ແລະ​ສິ່ງແວດລ້ອມບົດທີ​17​ເຮືຶອນຂອງເຮົາ​ເປັນກ່ອງຄໍາແນະນໍາສໍາລັບຄູ​ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບອຸປະກອນການເຮັດເຮືອນ.​​ການໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນໃນຕອນທ້າຍບົດຮຽນ.ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແທດເໝາະ​ແລະ​ມີຄວາມເໝາະສົມກັບວິທີການຮຽນແບບເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນປະຕິບັດຕົວຈິງ​(Active​Learning)​ຢູ່ໃນຫຼັກສູດໃໝ່ຂອງຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ,​ຈິ່ງຢາກຂໍຄວາມຮ່ວມມືຈາກຄູທຸກຄົນໃຫ້ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ​ເພື່ອປະເມີນວ່ານັກຮຽນແຕ່ລະຄົນບັນລຸຕາມຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນໄດ້ບໍ່​ແທນການກວດກາແບບທີ່ເຄີຍ​ປະຕິບັດມາ.​ຢູ່ໃນເກນການໃຫ້ຄະແນນຈະມີລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບການບັນລຸຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນແຕ່ລະບົດໃນລະດັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ.​ເກນການໃຫ້ຄະແນນ​ແມ່ນຈະຢູ່ພາກທັດຈາກຈຸດປະສົງຂອງບົດຮຽນແຕ່ລະບົດໃນປຶ້ມຄູ່ມືນີ້.ການປະເມີນແບບນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນ​ແມ່ນເປັນວິທີປະເມີນສະມັດຖະພາບການຮຽນຂອງນັກຮຽນໄດ້ດີກວ່າການກວດກາແບບທີ່ເຄີຍປະຕິບັດມາ.​ເພາະວິທີນີ້ຈະເຮັດໃຫ້ຄູສາມາດໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນໄດ້ໂດຍອີງຕາມຄວາມສາມາດໃນການນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້​ແລະ​ທັກສະທີ່ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮຽນມາ.​ລະດັບເກນການໃຫ້ຄະແນນສູງສຸດແມ່ນບໍ່ເກີນ​2,​3,​4​ຫຼື​5​ຄະແນນ.ຕົວຢ່າງ: ເກນການໃຫ້ຄະແນນຂອງບົດທີິີ 17 ເຮືອນຂອງພວກເຮົາຢູ່ໃນວິຊາວິທີະຍາສາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.ຄະແນນບອກອຸປະກອນທີີ່ນໍາມາສ້າງເປັນຮູບເຮືອນ3ບອກລາຍການວັດສະດຸ​3​ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ..2ບອກລາຍການວັດສະດຸ​2​ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.1ບອກລາຍການວັດສະດຸ​1​ຢ່າງເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.0ບໍ່ສາມາດບອກລາຍການວັດສະດຸຈັກຢ່າງ​ເພື່ອໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຮືອນຫຼັງໜຶ່ງ.ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນໃຫ້ໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນ​ໂດຍອີງຕາມຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບອຸປະກອນການເຮັດເຮືອນທີ່ນັກຮຽນບອກ.໙

10ການບັນທີຶກຄະແນນ.ນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບການປະເມີນແບບຕໍ່ເນື່ອງໃນປັດຈຸບັນໄດ້ນົດໃຫ້ຄູໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນບໍ່ເກີນ​10​ຄະແນນ​ແລະ​ມີການໃຫ້ຄະແນນຫຼາຍໆຄັ້ງໃນແຕ່ລະເດືອນ.​ຈາກນັ້ນ,​ຈະມີການລວມຄະແນນຂອງແຕ່ລະວິຊາເພື່ອໃຊ້ເປັນ​ຄະແນນສະເລ່ຍປະຈໍາເດືອນ​ແລະ​ຄະແນນສະເລ່ຍປະຈໍາພາກຂອງແຕ່ລະວິຊາຈະຖືກໃຊ້ເປັນຄະແນນສະເລ່ຍລວມ​ໃນທ້າຍສົກຮຽນຂອງແຕ່ລະຊັ້ນຮຽນ.​ສະນັ້ນ,​ມັນຈຶ່ງມີຄວາມຈໍາເປັນທີ່ຈະຕ້ອງນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອເປັນຄະແນນສະເລ່ຍໃນແຕ່ລະເດືອນ.ລາຍລະອຽດລຸ່ມນີ້ແມ່ນສູດການຄິດໄລ່​ເພື່ອໃຫ້ຄູສາມາດປ່ຽນຄະແນນຈາກເກນການໃຫ້ຄະແນນມາເປັນຄະ​ແນນໜຶ່ງໃນ​10.ວິທີີການຄິດໄລ່ຄະແນນໜຶ່ງໃນ 10 ມີຄືດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:ຄະແນນຕົວຈິງສໍາລັບບົດຮຽນ​=​(ຄະແນນນັກຮຽນທີ່ໄດ້ຢູ່ໃນເກນການໃຫ້ຄະແນນ​ ​ຄະແນນ​÷ສູງສຸດທີ່ຢູ່ໃນເກນການໃຫ້ຄະແນນ)​x​10.ຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນບາງຕົວຢ່າງຂອງການຄໍານວນຂອງສູດນີ້:ຕົວຢ່າງທີີ 1:ຖ້ານັກຮຽນເຮັດໄດ້​3​ຄະແນນຂອງເກນ​ຄະແນນສູງສຸດ​4​ຄະແນນ​ການຄິດໄລ່ກໍຈະໄດ້ຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້:(3​÷ 4)​x​10​=​8​(8/10).​ຕົວຢ່າງທີີ 2: ຖ້ານັກຮຽນເຮັດໄດ້​3​ຄະແນນຂອງເກນ​ຄະແນນສູງສຸດ​3​ຄະແນນ​ການຄິດໄລ່ກໍຈະໄດ້ຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້:​(3​ ​3)​x​10​=10​(10/10).÷ຕົວຢ່າງທີີ 3:ຖ້ານັກຮຽນເຮັດໄດ້​2​ຄະແນນຂອງເກນ​ຄະແນນສູງສຸດ​4​ຄະແນນ​ການຄິດໄລ່ກໍຈະໄດ້ຄືດັ່ງລຸ່ມນີ້:​(2​ ​4)​x​10​=​5​(5/10).÷ ໑໐ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

11II. ແນະນໍາ​ການ​ສອນ​ແຕ່​ລະ​ບົດບົດ​ທີ​1​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ອ້ອມ​ຕົວເວລາ​2​ຊົ່ວໂມງ​I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ສັງ​ເກດ​ແລະ​ບອກ​ຊື່ສິ່ງຕ່າງໆ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວໃນຫ້ອງຮຽນ​ແລະ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ໂຮງ​ຮຽນ.2. ​ ເຂົ້າ​ໃຈສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ແລະ​ສິ່ງ​ທີ່ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​3. ຈໍາ​ແນກ​ແລະ​ບອກ​ຊື່ສິ່ງທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ແລະ​ສິ່ງ​ທີ່ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ.​II. ການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນ1. ສັງ​ເກດ​​ກວດ​ສອບຄວາມຖືກຕ້ອງໃນເວລາຕອບຄໍາ​ຖາມ​ແລະ​​ເຮັດ​ກິດ​ຈະ​ກໍາໄດ້​ສໍາ​ເລັດ.,2. ນໍາ​ໃຊ້​ເກນ​ໃຫ້​ຄະ​ແນນ​ລຸ່ມ​ນີ້​ເພື່ອ​ປະ​ເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນຈໍາ​ແນ​ກ​ແລະ​ບອກ​ຊື່​ສິ່ງທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​​ແລະ​​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ.4​ ສາ​ມາດບອກຊື່ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວ​4​ຢ່າງ​ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ແມ່ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຫຼື​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມທໍາ​ມະຊາດ.3​ ສາ​ມາດບອກຊື່ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວ​3​ຢ່າງ​ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ແມ່ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຫຼື​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມທໍາ​ມະຊາດ.2​ ສາ​ມາດບອກຊື່ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວ​2​ຢ່າງ​ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ແມ່ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຫຼື​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມທໍາ​ມະຊາດ.1​ ສາ​ມາດບອກຊື່ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວ​1​ຢ່າງ​ແລະ​ເວົ້າ​ວ່າ​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ​ແມ່ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຫຼື​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມທໍາ​ມະຊາດ.0ບໍ່ສາ​ມາດບອກຊື່ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ໄດ້.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວ​ເຮົາ​ມີ​ຫຼາຍ​ສິ່ງ​ຫຼາຍ​ຢ່າງທີ່ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະຊາດເຊັ່ນ:​ຕົ້ນ​ໄມ້,​ຫີນ,​ສັດ,​ນາ,​​​ໍ ້ດິນ​ແລະ​ສິ່ງ​ທີ່ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ເຊັ່ນ:​ປຶ້ມ,​ກະ​ດານ,​ໂຕະ,​ຕັ່ງ,​…IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນ.2. ປຶ້ມ​ບັນ​ທຶກ​(ສໍາ​ລັບ​ຄູ).໑໑

123. ວັດ​ຖຸ​ຕົວຈິງ​(ດິນ,​ຫີນ,​ປຶ້ມ,​ກະດານ,​​ໂຕະ,​ຕັ່ງ,​…).​4. ຖົງຢາງ​ຫຼື​ກ່ອງ​ໃສ່​ຕົວ​ຢ່າງສິ່ງ​ຕ່າງໆ​.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ​1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ​(5​ນາທີ)1)​ ຄູ​ບອກ​ນັກ​ຮຽນວ່າ​ມື້ນີ້​ພວກ​ເຮົາ​ຈະ​ສໍາ​ຫຼວດ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ໂຮງ​ຮຽນ​ແລະ​ໃນ​ຫ້ອງ​ຮຽນ.2)​ ​ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ທັງ​ໝົດວ່າ​​ພວກເຮົາຈະ​ອອກ​ໄປ​ສໍາ​ຫຼວດຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນກັບ​ຄູ​ແລະ​ຈະ​ໄດ້​ສັງ​ເກດ​ສ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ອ້ອມ​ຕົວ,​ຄູ​ຖື​ປ້ມ​ບັນ​ທຶກ​ເພ່ອ​ຈົດ​ຂຽນ​ສ່ງ​ທ່​ນັກ​ຮຽນເຫັນ​ແລະ​ກ່ອງ​ສໍາ​ລັບໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເອົ​າ​ສ່ງຂອງ​ິຶື​ິີ​ິ​​ຕ່າງໆ​ທີ່​ໜ້າ​ສົນ​ໃຈໃສ່.3)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ກຽມ​ຄວາມ​ພ້ອມ​ອອກ​ຈາກ​ຫ້ອງ​ບອກ​ນັກ​ຮຽນ​ຢູ່​ຂ້າງໆ​ຄູ​ແລະ​ຫ້າມບໍ່​ໃຫ້ອອກ​ໄປ​ຂ້າງນອກ​ໂຮງ​​​ຮຽນ.ຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ກໍາ​ການ​ຮຽນ​(20​ນາທີ)​1.​ ​ສັງ​ເກດ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ບໍລິ​ເວນ​ໂຮງຮຽນ​1)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນສັງ​ເກດ​ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​ຕົວດ້ວຍ​ຄວາມ​ລະ​ມັດ​ລະ​ວັງ​​ນັກຮຽນ​ຄວນສັງ​ເກດສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ໂດຍທົ່ວໄປ​ທີ່​ຢູ່​​​​ ​ອ້ອມໆ​ຕົວ​ພວກ​ເຂົາ.​2)​ ຄ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ວ່າ:​ສາ​ມາດ​ເຫັນ​ຫ​ຍັງ​ແດ່?​ນັກ​ຮຽນ​ຄວນບອກ​ຊ່​ສ່ງ​ທ່​ເຂົາ​ເຫັນ​ແຕ່​ຖ້າ​ພວກ​ເຂົາບ່​ຮູ້​ຊ່ກໍ​ໃຫ້​ພວກ​ູ​ືິີ​ໍືເຂົາ​ຊີ້ບອກຈຸດ​ທີ່​ເຫັນ​ແລະ​ຄູ​ບອກ​ຊື່​ສິ່ງນັ້ນ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຮູ້.​ຄູ​ສາ​ມາດ​ຖາມ​ຄໍາ​ຖາມ​ຕໍ່​ໄປ​ເລື້ອຍໆ​ຖ້າ​ຈໍາ​ເປັນ​​​(ຕົວ​ຢ່າງ:​ມີ​ຕົ້ນ​ໄມ້​ຫຼາຍ​ປານ​ໃດ?​ຄູ​ຄວນ​ຊ່ວຍ​ນັກ​ຮຽນບັນ​ທຶກ​ໃນ​ສິ່ງ​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ສາ​ມາດ​ບອກໄດ້.​​3)​ ຄໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຮັດ​ວຽກ​ເປັນ​ຄ​​ສໍາ​ຫຼວດ​ສ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ,​ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍຖ້າ​ນັກ​ຮຽນຄ້ນ​ພົບ​ສ່ງ​ໃດ​ໜຶ່ງ​ທ່​ໜ້າ​ສົນ​ໃຈໃຫ​ູູ ່​ິົິີ້ນໍາ​ເອົາ​ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ​ໃສ່​ໃນ​ຖົງ​ຫຼື​ກ່ອງ​ຢາງມາ​ຫ້ອງ​ຮຽນ.ສໍາລັບ​ນັກ​ຮຽນ​ຊົນ​ເຜົ່າຄູ​ຄວນ​ອະ​ທິ​ບາຍຄໍາ​ສັບ​ສໍາ​ຄັນໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ແລະ​​ເວົ້າ​ຄືນ​ຫຼາຍໆ​ເທື່ອ.​2.​ ສົນ​ທະ​ນາ​ລວມໃນ​ຫ້ອງ​ຮຽນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່​ສັງ​ເກດ​​ຈາກ​ການ​ສໍາ​ຫຼວດ​1)​ ຄູ​ແລະ​ນັກ​ຮຽນກັບ​ມາ​ຫ້ອງ​ຮຽນ.​2)​ ຄູ​ສັງ​ລວມ​ສິ່ງ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ໄດ້​ເຫັນ​ແລະ​ສິ່ງ​ທີ່​ຄູໄດ້ບັນ​ທຶກ​ໃນ​ປຶ້ມ.​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ໄດ້​ເຫັນ​ລວມ​ມີຕົ້ນ​ໄມ້,​​ນົກ,​ດອກ​ໄມ້,​ແມງ​ໄມ້,​ນາ,​ດິນ,​ຫີນ,​ແຕ່ມັນ​ອາດ​ຈະມີ​ສິ່ງອື່ນໆ​ອີກ​ເຊັ່ນ:​ເຮືອນ,​ລົດ​ທີ່​ນັກ​ຮຽນ​ຜູ້ອື່ນ​ຫຼື​ຄູ​ໍ ້​ໄດ້ພົບເຫັນ.​3)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ໜ້າ​ທີ​2​​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນແລ້ວຖາມ​ນັກ​ຮຽນກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ຢູ່ໃນ​ຮູບທີ່​ບໍ່​ເຫັນ​ໃນເວ​ລາ​​ ​ສໍາ​ຫຼວດ​ຕົວ​ຢ່າງ:​(ແມ່​ນາ,​ພູ).ໍ ້4)​ ຄ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ສ່ວນ​ຫຼາຍຢ່ນອກ​ຫ້ອງ​ຮຽນ​ຫ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ໂຮງ​ຮຽນຈະ​ບ່​ມີ​ສ່ງ​ທ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂ້ນ​ແຕ່​ມັນ​ແມ່ນ​ສ່ງ​ທ່ເກີດຂ້ນ​ູູຼ ືໍິີຶິີຶເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ.​ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຍົກຕົວ​ຢ່າງກ່ຽວ​ກັບ​ບາງ​ສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ.​ຈາກນັ້ນຄູໃຫ້​​​​ນັກ​ຮຽນ​ຍົກ​ຕົວ​ຢ່າງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ.​​ຄູແນະ​ນໍາຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ນັກ​ຮຽນ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ເຫັນ​ຄວາມ​ແຕກ​ຕ່າງຂອງ​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວ.5)​ ຄູ​ເບິ່ງ​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ທີ່​ເລືອກ​ມາ​ຢູ່​ໃນຖົງຢາງ,​ຊື່​ຂອງ​ສິ່ງ​ເຫຼົ່ານັ້ນ​ແລະ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນຖ້າ​ມັນ​ແມ່ນ​ສິ່ງ​ໃໝ່​ກໍ​ໃຫ້ຕື່ມ​ຊື່​ໃສ​ໃນ​ປ້ມ​ບັນ​ທຶກນ້ນ.​ໃຫ້​ຄູຖາມ​ແຕ່​ລະ​ຫົວ​ຂ້​ເຊ່ນ​​ສ່ງ​ທ່​ເກີດ​ຂ້ນ​ຈາກ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ມີຫ​ຍັງ​ແດ​ແລະ​ສ່ງ​ທ່ຄົນສ້າງ​່​ ຶັໍັ:ິີຶ່ິີຂຶ້ນ​ມີ​ຫ​ຍັງ​ແດ່?​ຄູ​ບອກ​ນັກ​ຮຽນ​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ເຫຼົ່າ​ນັ້ນມັນ​ມີຫຼາຍ​ຊະ​ນິດ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນຈາກທໍາ​ມະຊາດ​​​ຊງເຮົາ​ສາມາດ​ແບ່ງອອກ​ເປັນ​3​ໝວດ​ຄື:​ສັດ​ຫ​ແມງ​ໄມ້;​ພືດ​ແລະ​ຄົນ.​ເວົ້າ​ຄືນ​ຄໍາ​ສັບເຫ່າ​ນ້ຫຼາຍໆຄ້ງເພ່ອ​ຶ ່ຼ ືຼ ົີັື ໑໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

13ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຂົ້າ​ໃຈ.​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ອາ​ສາ​ສະ​ໝັກ​ຍົກ​ຕົວ​ຢ່າງ​ແຕ່​ລະ​ໝວດ​​ໂດຍ​ພື້ນ​ຖານ​ຈາກ​ການ​ສັງເກດ​ສິ່ງ​​ຕ່າງໆ​ໃນ​ບໍ​ລິ​ເວນ​ໂຮງ​ຮຽນ​ຫຼື​ຈາກ​ຄວາມ​ຮູ້​ທີ່​ພວກ​ເຂົາ​ມີ.​6)​ ຄ​ເວົ້າ​ຄໍາ​ສັບ​“ສັດ”​ແລ້ວ​ໃຫ້ນັກ​ຮຽນ​ອາ​ສາ​ສະ​ໝັກ​ບອກ​ຊ່​ຂອງ​ສັດ​ແລະ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ເຊ່ນ​ດຽວ​ກັນ​ກັບ​“​ພືດ”​ແລະ​ູືັ​“ຄົນ”​(ນັກ​ຮຽນ​ສາ​ມາດ​ບອກ​ຊື່​ຂອງຕົນ​ເອງ​ໃນ​ຂະ​ນະ​ທີ່​ໄດ້​ຍິນ​ຄໍາ​ສັບ​ວ່າ​​“ຄົນ”​ຫຼື​ບອກຊື່​ຂອງ​ໝູ່ເພື່ອນ).​ຂັ້ນ​ຝຶກ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​(15​ນາ​ທີ)1)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ໜ້າ​ທີ​2​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນ​ຄູ​ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ວ່າ​ສິ່ງ​ທີ່​ສະ​ແດງ​ໃຫ້​ເຫັນ​ນັ້ນ​ແມ່ນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​​ຫຼື​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​(ທັງ​ໝົດ​ມັນ​ແມ່ນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະຊາດ).2)​ ນັກ​ຮຽນ​ຫຼິ້ນ​ເກມ​ແບ່ງ​ນັກ​ຮຽນ​ອອກເປັນ​ກຸ່ມ​ນ້ອຍ,​ນັກ​ຮຽນ​ຜູ້​ໜຶ່ງ​ຊີ້​ໃສ່​ຮູບ​ໃດ​ໜຶ່ງ​ແລ້ວ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຜູ້​ອື່ນເວົ້າວ່າ​​ແມ່ນສັດ,​ພືດ​​ຫຼື​ຄົນ.3)​ ເມື່ອ​ຈົບ​ເກມ​ຄູ​ໃຫ້ນັກ​ຮຽນນັບ​ຈໍາ​ນວນ​ວ່າ​ມີສັດ,​ຄົນ,​ພືດແຕ່​ລະ​ຢ່າງຈໍາ​ນວນ​ເທົ່າ​ໃດ​ທີ່​ສະ​ແດງ​ໃນ​ຮູບ​​ພາບນັ້ນ.ຂັ້ນ​ສະ​ຫຼຸບ​(5​ນາ​ທີ)ສິ່ງ​ທີ່​ຢູ່ອ້ອມ​ຕົວ​ເຮົາ​ມີ​ຫຼາຍ​ຢ່າງທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ເຊັ່ນ:​ຕົ້ນ​ໄມ້,​ນົກ,​​ດອກ​ໄມ້,​ແມງ​ໄມ້,​ນາ,​ດິນ,​​ໍ ້ແລະ​ອື່ນໆ.ຊົ່ວໂມງທີ​2ຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ກໍາ​ການ​ຮຽນ​(15​ນາທີ)3.​ ສົນ​ທະ​ນາ​ກ່ຽວ​ກັບ​ສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ1)​ ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍທົບ​ທວນ​ຄືນ​ກ່ຽວ​ກັບສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ໃນ​ຊົ່ວ​ໂມງ​ຜ່ານ​ມາ.​ຈາກນັ້ນ​ຄູ​ເອົາວັດ​ຖຸ​​2-5​​ຢ່າງໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເບິ່ງ​ແລະ​ຖາມວ່າ​​ອັນ​ໃດ​ແມ່ນເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ແລະ​ອັນ​ໃດ​ແມ່ນສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ?2)​ ຄູ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເອົາ​ສິ່ງ​ອື່ນ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ຢູ່​ໃນ​ໂຕະ​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ,​ຄູ​ສົນ​ທະ​ນາ​ກັບນັກ​ຮຽນ​ແຕ່​ລະ​ຄົນໄປ​ແຕ່​ລະ​ຢ່າງ.​​ຄູອະ​ທິ​ບາຍສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ມີ​ຫຼາຍ​ຢ່າງ​ໃນ​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ​ໂດຍຄົນ​ໄດ້​ນໍາ​ໃຊ້​ຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາ​ມະຊາດ​ແຕ່​ປ່ຽນ​ພວກ​ມັນ​ມາ​ເປັນ​ສິ່ງ​ໃໝ່​ຕົວ​ຢ່າງ:​ໂຕະ​ແມ່ນ​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ໄມ້​ແລະ​ໄມ້​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ຕົ້ນ​ໄມ້​ຊະ​ນິດ​ໜຶ່ງ;​ໃຫ​ນັກ​ຮຽນ​ບອກ​ສ່ງ​ອ່ນໆ​ທ່​ຄ້າຍ​ຄື​ກັນ​ກັບ​ໂຕະ​ເຊ່ງເປັນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຂ້ນ​ແຕ່​ໄດ້​ມາຈາກຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາມະຊາດ.້ິືີິຶ​ ​3)​ ໃຫ້ນັກຮຽນ​ເບິ່ງ​ຮູບ​ສິ່ງ​ຕ່າງໆ​​ບົດ​ທີ​1​ໃນ​ປຶ້ມ​ແບບ​ຮຽນ​ແລະ​​ຄູຖາມ​ວ່າ​ຮູບ​ໃດ​ແມ່ນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຈາກ​ທໍາ​ມະ​​​ຊາດ​ແລະ​​ຮູບ​ໃດຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ.​​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ອະ​ທິ​ບາຍ​ແມ່ນ​ຫ​ຍັງ​ແດ່ເປັນ​ອຸ​ປະ​ກອນ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ?​ແລະ​ຖ້າ​​ ​​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຈໍາ​ແນກສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ແຕ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກຊັບ​ພະ​ຍາ​ກອນ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ.​ໃຫ້​ຄູ​ແນະ​ນໍາ​​ ​ຊ່ວຍເຫຼືອ​ນັກ​ຮຽນ​ຖ້າ​ເຫັນ​ວ່າມີ​ຄວາມ​ຈໍາ​ເປັນ.​(ປຶ້ມ​ບົດ​ຝຶກ​ຫັດ​ເຮັດ​ມາ​ຈາກ​ເຈ້ຍ,​ເຈ້ຍ​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ໄມ້;​ຖົງ​ເຮັດ​ມາ​ຈາກ​ຜ້າ,​ຜ້າ​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ຝ້າຍ​ແລະ​ຝ້າຍ​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ຜະ​ລິດ​ຕະ​ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູ​ສັງ​ເກດ​ແລະ​ກວດ​ສອບຄວາມ​​ເຂົ້າ​ໃຈຂອງ​ນັກ​ຮຽນ​ແລະ​ຄູຕ້ອງໃຫ້ການແນະນໍາຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາ​ຕື່ມ.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູ​ສັງ​ເກດ​ແລະ​ກວດ​ສອບຄວາ​ມ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ຂອງ​ນັກ​ຮຽນ​ແລະ​ຄູ​ຕ້ອງ​ໃຫ້​ການ​ແນະ​ນໍາຊ່ວຍ​ເຫຼືອ​ພວກ​ເຂົາຕີ່ຶມ.໑໓

14ພັນ​ຂອງ​ພືດ).4)​ ຫຼິ້ນ​ເກມ​ຖາມ-ຕອບ​​ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍວ່າ​​ຄູ​ຈະຕັ້ງ​ຄໍາຖາມ​ແລ້ວ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຕອບ​ໄວໆ,​​ຖ້າ​ນັກ​ຮຽນ​ຄົນ​ໃດມີ​ເຫດ​.ຜົນ​ແລະ​ກຽມ​ພ້ອມ​ທີ່​ຈະ​ຕອບ​ໄດ້ກໍ​ໃຫ້​ຍົກ​ມື​ຂຶ້ນຕອບ.5)​ ຖາມ​ນັກ​ຮຽນ​ແຕ່​ລະ​ຄົນຕາມຮູບພາບຂໍ້​3​ໜ້າ​4​ດັ່ງ​ນີ້:- ສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ຈາກ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ມີ​ຫຼາຍ​ປານ​ໃດ?​- ສິ່ງ​ທີ່​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​ມີ​ຫຼາຍ​ປານ​ໃດ?​- ​ ສັດມີຫຼາຍ​ປານ​ໃດ?​- ພືດ​ມີຫຼາຍ​ປານ​ໃດ?ຂັ້ນຝຶກ​ປະຕິບັດ​​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​(25​ນາທີ)4.​ ຫຼິ້ນເກມ1)​ ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຮັດ​ວຽກ​ເປັນ​ກຸ່ມ​ນ້ອຍ​ແລະ​ຫຼິ້ນ​ເກມການ​ນັບ​​ອີກ​ເທື່ອ​ໜຶ່ງ;​ນັກ​ຮຽນ​ຜູ້​ໜຶ່ງ​ຖາມ​ແລະ​ຜູ້​ອື່ນ​ເດົາພະ​ຍາ​ຍາມ​ຕອບ​ໄວ​ທີ່​ສຸດ.​ໃຫ້​ຫຼິ້ນ​ໄປ​ຈົນ​ຄົບ​ແລະ​ຜັດ​ປ່ຽນ​ກັນ​ເປັນ​ຜູ້​ຖາມ​ແລະ​ເປັນ​ຜູ້​ຕອບ.2)​ ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ເຮັດ​ວຽກ​ເປັນ​ຄູ່​​ຜູ້​ໜຶ່ງ​ຊີ້​ໃສ່ຮູບ​ສ່ວນ​ຜູ້​ໜຶ່ງ​ເວົ້າວ່າ​​ແມ່ນ​ເກີດ​ຈາກ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ຫຼື​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນໃຫ້​ນັກ​ຮຽນສືບ​ເຮັດ​ຕໍ່​ໄປ​ຈົນ​ກວ່າຄໍາ​ຕອບ​ຈະຄົບ​ເປັນ​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​​.ຂັ້ນສະຫຼຸບ​(5​ນາທີ)ຄູອະ​ທິ​ບາຍມື້ນີ້​ນັກ​ຮຽນໄດ້​ຮຽນ​ກ່ຽວ​ກັບສິ່ງຕ່າງໆ​ທີ່​ຢູ່​ອ້ອມ​​ຕົວ​ເຮົາ​​ສິ່ງ​ດັ່ງ​ກ່າວມີ​ທັງ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ແລະ​ບາງ​ສິ່ງ​ແມ່ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ.​ຄູ​ນໍາ​ພານັກ​ຮຽນ​ເຮັດ​ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ສຸດ​​ທ້າຍ​​ໂດຍຄູ​ເວົ້າ​ຊື່​ສິ່ງ​ໃດ​ໜຶ່ງ​ແລະ​ບອກນັກ​ຮຽນວ່າ​ຖ້າ​ສິ່ງ​ທີ່​ຄູ​​ເວົ້າ​ນັກ​ຮຽນ​ຄິດ​ວ່າ​ແມ່ນ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ຈາກທໍາ​ມະ​ຊາດກໍ​ໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ຢືນ​ຂຶ້ນ​ແຕ່​ຖ້າ​ສິ່ງ​ນັ້ນ​ແມ່​ນ​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນໃຫ້​ນັກ​ຮຽນ​ນັ່ງ​ລົງ;​​ນັກ​​ຮຽນປະ​ຕິ​ບັດ​ກິດ​ຈະ​ກໍາ​ນີ້​ໄປ​ຫຼາຍໆ​ເທື່ອປະ​ມານ​5​ນາ​ທີ.ຫຼັງ​ຈາກນັ້ນ​ຄູ​ອະ​ທິ​ບາຍສິ່ງ​ຕ່າງໆ​ອ້ອມ​ຕົວ​ເຮົາຈະມີທັງ​ສິ່ງ​ທີ່​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ເອງ​ຕາມ​ທໍາ​ມະ​ຊາດ​ແລະ​ຄົນ​ສ້າງ​ຂຶ້ນ​​ເຮົາ​ເອີ້ນ​ສິ່ງ​ຕ່າງ​ໆອ້ອມ​ຕົວ​ວ່າ:​ສິ່ງ​ແວດ​ລ້ອມ.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນປະເມີນນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງບໍ່ທັນປະເມີນ​ໂດຍໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອໃຫ້ຄະແນນໃຫ້ນັກຮຽນອີິກ.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນປະເມີນນັກຮຽນໂດຍໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນ. ໑໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

15ບົດທີ 2 ຮ່າງກາຍຂອງເຮົາເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ຊີ້ໃສ່ພາກສ່ວນພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ບອກຊື່ຖືກຕ້ອງຕາມແຕ່ລະພາກສ່ວນ. 2. ຮູ້ຊື່ ແລະ ອະທິບາຍ ໜ້າ ທີ່ ຂອງແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງອະໄວຍະວະພາຍນອກໄດ້.3. ປະຕິບັດການດູແລຮັກສາອະໄວຍະວະຕ່າງໆໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະ ເໝາະສົມ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ວິທີການ: ສັງເກດ, ກວດຄ�າຕອບ ແລະ ລາຍງານຂອງນັກຮຽນ. 2. ນາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.�ຄະແນນຮູ້ຊື່ ແລະ ອະທິບາຍ ໜ້າ ທີ່ ຂອງແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງອະໄວຍະວະພາຍນອກ4ພັນລະນາໜ້າທີ່ພາກສ່ວນ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍໄດ້ 4 ຢ່າງ.3ພັນລະນາໜ້າທີ່ພາກສ່ວນ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍໄດ້ 3 ຢ່າງ.2ພັນລະນາໜ້າທີ່ພາກສ່ວນ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍໄດ້ 2 ຢ່າງ.1ພັນລະນາໜ້າທີ່ພາກສ່ວນ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍໄດ້ 1 ຢ່າງ.0ບ່ສາມາດພັນລະນາໜ້າທີ່ພາກສ່ວນ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍ.�III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາແບ່ງອອກເປັນ 3 ພາກສ່ວນ ຄື: ຫົວ, ເລົາຄີງ ແລະ ແຂນຂາ.- ຫົວ: ເຮັດໜ້າທີ່ຄວບຄຸມການເຮັດວຽກຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ.- ເລົາຄີງ: ຊ່ວຍໃຫ້ລາຕົວຊື່ ແລະ ມີຄວາມແຂງແຮງ. �- ແຂນຂາ: ຊ່ວຍໃນການຊົງຕົວ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວ.2. ອະໄວຍະວະພາຍນອກມີ: ຫູ, ຕາ, ດັງ, ປາກ, ມື ແລະ ຕີນ. 3. ໜ້າ ທີ່ ແລະ ການ ຮັກສາ ອະ ໄວ ຍະ ວະ ພາຍ ນອກ ເຊັ່ນ:- ຕາ ໃຊ້ໄວ້ເບິ່ງ ສິ່ງ ຕ່າງໆ ທີ່ຢູ່ ອ້ອມ ຕົວ ເຮົາ ຕາເປັນອະໄວຍະວະທີ່ສາຄັນທີ່ສຸດ. ສະນັ້ນ, ເຮົາທຸກຄົນຕ້ອງ �ເອົາໃຈໃສ່ຮັກສາຕາຂອງຕົນໃຫ້ດີ, ບ່ເອົາມືສີຕາ, ລ້າງໜ້າ �ດ້ວຍນ້າສະອາດ, ຫຼີກເວັ້ນການເບິ່ງແສງທີ່ຮຸ່ງ ເຊັ່ນ: ແສງຕາ �ເວັນຕອນທ່ຽງ, ແສງຈອດໂລຫະ.- ຫູ ມີໜ້າທີ່ຟັງສຽງ, ພາຍຫຼັງອາບນ້າ ແລ້ວຕ້ອງເອົາຜ້າທີ່ອ່ອນນຸ້ມເຊັດຫູໃຫ້ແຫ້ງ, ບ່ໃຊ້ວັດຖຸແຂງແຫຍ່ຮູ ��ຫູເດັດຂາດ.- ດັງ ມີໜ້າທີ່ເປັນທາງເດີນຫາຍໃຈເຂົ້າ/ອອກ ແລະ ດົມກິ່ນ. ສະນັ້ນ, ເຮົາຄວນຮັກສາໃຫ້ສະອາດຢູ່ສະເໝີເພື່ອບ່ໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ.�໑໕

16- ປາກ ແລະ ແຂ້ວ ມີໜ້າທີ່ຫຍ້າອາຫານ, ປາກເວົ້າ. ສະນັ້ນ, ຄວນຮັກສາປາກໃຫ້ສະອາດຢູ່ສະເໝີ, ບ�່ກິນ �ອາຫານທີ່ມີລົດຊາດເຜັດ ແລະ ນ້າຮ້ອນ. �- ມື ມີໜ້າທີ່ຈັບ/ຍົກວັດຖຸ, ຈັບອາຫານ ແລະ ເຮັດວຽກງານຕ່າງໆ; ຮັກສາມືດ້ວຍການລ້າງມືໃຫ້ສະອາດຢູ່ ສະເໝີ (ກ່ອນກິນອາຫານ, ຫັງກິນອາຫານ, ຫັງຖ່າຍໜັກ/ເບົາ, ຈັບສ່ງເປີເປ້ອນ), ຕັດເລັບມືໃຫ້ສ້ນ, ບ່ຈັບ ຼຼິືັ�ຂອງມີຄົມ ແລະ ບຈັບສິ່ງເປີເປື້ອນ. � ່ �- ຕີນ ມີໜ້າທ່ໃນການຍ່າງ, ເຄ່ອນໄຫວໄປມາ ແລະ ອ່ນໆ; ການດູແລຮັກສາແມ່ນລ້າງຕີນໃຫ້ສະອາດຢ່ສະີືືູເໝີ, ຕັດເລັບຕີນໃຫ້ສັ້ນ, ໃສ່ເກີບເມື່ອຍ່າງ ແລະ ອື່ນໆ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ຮູບ ພາບ ໃນ ປຶ້ມ ແບບ ຮຽນ ແລະ ໂປ ສ ເຕີ ກ່ຽວກັບຮ່າງ ກາຍ ຄົນ (ຖ້າ ມີ).2. ຫີບ ຫຼື ແກັດເຈ້ຍຈ�ານວນ 3 ຫີບ.3. ນາເອົາອຸປະກອນເຫຼົ່ານີ້: ບິກ, ສ�ດາ, ສສີ, ບັດທັດ, ຖົງເກືອ, ຖົງນ້າຕານ, ປຶ້ມນິທານ ແລະ ອື່ນໆ ����(ສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ).V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູເວົ້າວ່າ ມື້ນີ້ພວກນ້ອງຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງແຕ່ລະອະໄວຍະວະເຮັດຫຍັງ? 2) ນກຮຽນສັງເກດຮ່າງກາຍຕົນເອງ ແລະ ເພ່ອນຢ່ດ້ານຂ້າງ ແລ້ວຖາມວ່າ ຄົນເຮົາມີຮ່າງກາຍຄືກັນບ່? ພວກນ້ອງ ັືູ�ເຫັນຫຍັງແດ່? ມີສ່ວນປະກອບໃດແດ່?3) ນັກຮຽນອາສາສະໝັກລຸກຂຶ້ນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າປະມານ 2-3 ຄົນ.4) ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນກ່ຽວກັບພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງແຕ່ລະພາກສ່ວນ.ຂັ້ນຈັດກິດ ຈະ ກໍາ ການ ຮຽນ (20 ນາທີ) 1. ສົນທະນາກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍ1) ແນະນ�າໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຕົວເອງ ຫຼື ເພື່ອນໃນຫ້ອງ/ເບິ່ງຮູບຮ່າງກາຍຄົນເຮົາ ຫຼື ເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂ້ທີ 1 ຂອງ �ປຶ້ມແບບຮຽນກໄດ້.�2) ແນະນາ ໃຫ ນັກຮຽນຈັບຄ່ກັນ ແລ້ວສັງເກດຮ່າງກາຍຂອງກັນ ແລະ ກັນ ແລ້ວບອກວ່າຮ່າງກາຍຂອງເຮົາສາມາດ �ູ້ແບ່ງອອກເປັນຈັກພາກສ່ວນ? ຄືພາກສ່ວນໃດແດ່? (ຫົວ, ເລົາຄີງ, ແຂນ ແລະ ຂາ).3) ນັກຮຽນ ປະມານ 2 ຄົນ (ຊາຍ ແລະ ຍິງ) ອອກມາໜ້າກະ ດານ ເວົ້າຮ່າງກາຍຄົນເຮົາມີອະໄວຍະວະພາຍນອກຫຍັງແດ່? ໃຫ້ເອົາມືຊີ້ໄປພ້ອມ (ຫູ, ຕາ, ດັງ, ປາກ, ມື ແລະ ນິ້ວມື, ຂາ, ຕີນ ແລະ ນິ້ວຕີນ); ຄູຈົດບັນທຶກໃສ່ກະດານ. ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ອະໄວຍະວະ ຮູ້ສຶກທີ່ຄົນເຮົາມີ.4) ນັກ ຮຽນ ເວົ້າ ແຕ່ ລະ ຄ�າ ສັບ ຂ້າງ ເທິງໃຫ້ ຄ່ອງ ແຄ້ວ ທຸກ ຄ�າ ສັບພ້ອມ ດ້ວຍ ສຽງ ດັງ.5) ຄູຖາມເຈາະຈີ້ມວ່ານັກຮຽນເຄີຍເຫັນຜູ້ໃດບ່ມີອະໄວຍະວະຄືກັບໝູ່? ບ�່ມີຄືໜູ່? ຍ້ອນຫຍັງ? �6) ນັກຮຽນອາສາສະໝັກລຸກຂຶ້ນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າປະມານ 2-3 ຄົນ. ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ, ຖ້າ ເຫັນນັກຮຽນຍັງບ�່ເຂົ້າໃຈຄູຊ່ວຍອະທິບາຍອີກຕື່ມ. ໑໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

177) ສ�າລັບນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊ່ວຍກັນເອງ, ຮູບແບບເພື່ອນຊ່ວຍເພື່ອນ.8) ຄູຖາມວ່າ ພວກເຮົາມີມືຈັກເບື້ອງ? ອະໄວຍະວະໃດມີເປັນຄູ່? ອັນໃດມີອັນດຽວ? ມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງ? 9) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນ ຮ່ວມ ກັນສະຫຼຸບ: ຫົວ: ເຮັດໜ້າທີ່ຄວບຄຸມການເຮັດວຽກຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ. ເລົາຄີງ: ຊ່ວຍໃຫ້ລາຕົວຊື່ ແລະ ມີຄວາມແຂງແຮງ. ແຂນ ແລະ ຂາ: ຊ່ວຍໃນການຊົງຕົວ ແລະ ເຄື່ອນ �ໄຫວ. ອະໄວຍະວະເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມສ�າຄັນຫຼາຍຕ່ການດ�າລົງຊີວິດ. ສະນັ້ນ, ເຮົາຄວນບົວລະບັດຮັກສາດ້ວຍ�ຕົນເອງໃຫ້ດີ.2. ຫຼິ້ນບົດບາດສົມມຸດ1) ຄູສະເໜີການຫຼິ້ນບົດບາດສົມມຸດເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບໜ້າທີ່ຂອງແຕ່ລະອະໄວຍະວະໃນຫົວຂ້ທີ 2 �ໃນປ້ມແບບຮຽນ, ແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນລຸກຂ້ນ ຫື ອອກໄປນອກຫ້ອງຮຽນ ແລ້ວຢືນເປັນວົງມົນ ຫື ຕົວອັກສອນ ຶ�ຶຼຼຢູ (U) ໂດຍຄູຢືນຢູ່ຫົວແຖວ ແລະ ເຮັດພ້ອມກັນໝົດຫ້ອງ.2) ນັກຮຽນເວົ້າອອກສຽງຄ�າສັບ ແລະ ເຮັດທ່າທາງປະກອບໄປພ້ອມເຊັ່ນ:ຕາ: ໃຫ້ນັກຮຽນຫຼັບຕາ-ມືນຕາເປັນຈັງຫວະ 2-3 ຄັ້ງ.ດັງ: ໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມືຊີ້ໃສ່ດັງ.ປາກ: ໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມືຊີ້ໃສ່ປາກພ້ອມທັງຍິ້ມ.ຫູ: ໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມືຈັບຫູສອງຂ້າງພ້ອມກັນ.ມື: ໃຫ້ນັກຮຽນກາມື ແລະ ແບມືເປັນຈັງຫວະ.�ຕີນ: ໃຫ້ນັກຮຽນຢ້າຕີນສອງຂ້າງຂຶ້ນລົງສະຫຼັບກັນເປັນຈັງຫວະ.�ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)1) ນັກຮຽນຝຶກແອບການຫຼິ້ນບົດສົມມຸດ ໂດຍໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ເຂົ້າໃຈດີນາພາຫຼິ້ນ ຫຼື ຜັດປ່ຽນກັນພາຍໃນກຸ່ມຕາມ�ເວລາອັນເໝາະສົມ.2) ພາຍຫຼັງສ�າເລັດການສະແດງບົດບາດສົມມຸດ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ກັນ ແລ້ວປ່ຽນກັນສັງເກດອະໄວຍະວະມີອັນໃດຄືກັນ ຫຼື ຕ່າງກັນແນວໃດ? ແຕ່ລະອະໄວຍະວະມີໜ້າທີ່ເຮັດຫຍັງເຊັ່ນ: ຕາໃຊ້ໄວ້ເຮັດຫຍັງ?3) ນັກຮຽນອາສາສະໝັກ ຫຼື ຕາງໜ້ານາສະເໜີຜົນການສາຫຼວດຄວາມຄືກັນ ແລະ ຕ່າງກັນຂອງຄູ່ຕົນເອງ ແລະ ��ແຕ່ລະອະໄວຍະວະໃຊ້ໄວ້ເຮັດຫຍັງ?4) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: ອະໄວຍະວະທີ່ມີເປັນຄູ່ມີຕາ, ຫູ, ແຂນ, ຂາ. ຮ່າງກາຍມີຄວາມສ�າຄັນ ແລະ ມີການປະ ຕິບັດໜ້າທີ່ເຊັ່ນ: ຕີນໃຊ້ໄວ້ຍ່າງ, ມືໃຊ້ຢິບ/ຈັບ ຫຼື ຫິ້ວສິ່ງ ຂອງຕ່າງໆ, ຕາໃຊ້ເບິ່ງເຫັນສິ່ງຕ່າງໆ ແລະ ຫູໃຊ້ໄວ້ຟັງສຽງ ເປັນຕົ້ນ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູຖາມວ່າໃນ 1 ຊົ່ວໂມງຜ່ານມານັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຍັງແດ່?2) ນກຮຽນປະມານ 2-3 ຄົນລາຍງານຜົນທ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຮ່າງກາຍ, ການຫ້ນບົດບາດສົມມຸດ ແລະ ອະໄວຍະ ັີຼ ິວະຕ່າງໆ.3) ຄູສະຫຼຸບຄືນສິ່ງທີ່ໄດ້ຮຽນຮູ້.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນນາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນໃຫ້ຄະແນນ�ຢູ່ໜ້າ 15.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ.໑໗

18ຊົ່ວໂມງທີ 2 ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)3. ການຫຼິ້ນເກມ1) ໃຫນັກຮຽນເຂ້າໃຈເລິກເຊ່ງກ່ຽວໜ້າທ່ຂອງແຕ່ລະອະໄວຍະວະອີກຕ່ມໃນຫົວຂ້ທີ 2 ໃນປ້ມແບບຮຽນດ້ວຍການ ້ົິີື�ຶຫຼິ້ນເກມ.2) ນັກຮຽນແບ່ງອອກເປັນກຸ່ມຕາມຄວາມເໝາະສົມ ເພື່ອເຮັດກິດຈະກ�າ “ຫີບຄົ້ນຫາ” ທີ່ຄູກຽມມາແຕ່ເຮືອນ ຫຼື ແນະນາໃຫ້ນັກຮຽນເອົາມາກໄດ້ (2-3 ຫີບ) ຊ່ງໃນຫີບຈະໃສ່ວັດຖຸແຕກຕ່າງກັນຢ່ດ້ານໃນໂດຍບ່ໃຫ້ນັກຮຽນ��ຶູ�ຮູ້ ເຊັ່ນ: ບິກ, ສ�ດາ, ສສີ, ບັດທັດ, ຖົງເກືອ, ຖົງນ້າຕານ, ປຶ້ມນິ ���ທານ ແລະ ອື່ນໆ (ສິ່ງທີ່ຫາໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ).3) ນກຮຽນແຕ່ລະກ່ມອອກມາເອົາ “ຫີບຄ້ນຫາ” ຈາກນ້ນ ນັກັຸົັຮຽນຊ່ວຍກັນສັງເກດສ່ງທ່ພົບເຫັນໃນຫີບແລ້ວຮ່ວມກນສະິີັແດງຄວາມຄິດເຫັນດັ່ງນີ້:- ຖ້າຈະໃຊ້ສິ່ງຂອງ ຫຼື ວັດຖຸໃນຫີບຈະຕ້ອງໃຊ້ອະໄວຍະວະສ່ວນໃດແດ່? (ຕາ, ມື, .....)- ນັກຮຽນມີວິທີການອັນໃດ? ໃຫ້ຊ່ວຍກັນຄິດ ແລະ ສະແດງ ທ່າທາງປະກອບ.4) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ. 4. ສົນທະນາກ່ຽວກັບການບົວລະບັດ/ດູແລອະໄວຍະວະກິດຈະການີ້ເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນຝຶກປະຕິບັດການຮັກສາອະໄວຍະວະຕ່າງໆ ໃນຫົວຂ�້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.�1) ຄູຖາມວ່າ: ການບົວລະບັດຮັກສາແຕ່ລະອະໄວຍະວະພາຍນອກຄວນເຮັດແນວໃດ?2) ຄູອະທິບາຍການອະນາໄມຮ່າງກາຍພ້ອມທັງສະແດງທ່າທາງປະກອບ.3) ນັກຮຽນເຮັດຕາມຄູ.ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ)1) ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ວິທີການບົວລະບັດ/ດູແລອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍຄົນ.2) ນັກຮຽນຕອບຄ�າຖາມ: ການປະຕິບັດໃນຮູບພາບໃດບ່ຄວນເຮັດ? ຄວນເຮັດ? ຍ້ອນຫຍັງ?�3) ຄບັນທຶກ ແລະ ສັງເກດວິທີໃດນັກຮຽນເຮັດໄດ້ດີກວ່າໝ່. ບັນທຶກໃສ່ຕາຕະລາງແບບຂີດເປັນຫ້ອງແລ້ວສັງລວມູູເປັນຈ�ານວນຕົວເລກ.4) ນັກຮຽນຈັບຄູ່ກັນ ເພື່ອຈາແນກຮູບພາບໃນປື້ມແບບຮຽນສິ່ງທີ່ຄວນເຮັດ ແລະ ບ�່ຄວນເຮັດ (ຮູບທີ 7, 8, 9).�5. ສັງເກດຮູບພາບ ແລະ ຈັບຄູ່ຮູບພາບກິດຈະການີ້ເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນນ�າໃຊ້ທັກສະໃນການຄົ້ນຄິດ/ຈັບຄູ່ຮູບພາບກັບອະໄວຍະວະຕ່າງໆໃນຫົວຂ້ທີ 4 ��ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລ້ວໃຫ້ເອົານິ້ວມືເບື້ອງຊ້າຍຊີ້ ( ) ໃສ່ວັດຖຸ ແລະ ນິ້ວມືເບື້ອງ ຂວາຊີ້ ( ) ໃສ່ອະໄວຍະວະພາຍນອກ.ຕົວຢ່າງ: ຄູຖາມ ໝວກຄູ່ກັບຫຍັງ? (ນັກຮຽນຊີ້ໃສ່ ໝວກ, ຫົວ )ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນປະເມີນນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງບ່ໄດ້ປະເມີນ�ໃນຊ່ົວໂມງທີ 1 ໂດຍນາໃຊ້ເກນ.�ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດເບິ່ງນັກຮຽນສາມາດເຮັດໄດ້ບ�່. ໑໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

19ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນຄູຍ່າງເລາະກວດເບິ່ງແຕ່ລະຄົນຊີ້ຈັບຄູ່ຮູບພາບຖືກຕ້ອງບ່. �ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1. ສັງ ເກດ ແລະ ຈໍາ ແນ ກ ຮູບ1) ຄູຖາມຈາກ ບົດ ຮຽນ ນີ້ ນັກ ຮຽນ ໄດ້ ຮຽນ ຮູ້ ຫຍັງ ແດ່?2) ຄູ ແນະ ນ�າວ່າ ນອກຈາກ 3 ພາກສ່ວນຕົ້ນຕຂອງຮ່າງກາຍເຮົາ ແລະ ອະໄວຍະວະພາຍນອກແລ້ວຄູຄວນຕັ້ງຄ�າ �ຖາມໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າສ່ວນປະກອບອື່ນໆຕື່ມອີກ.3) ຄູນາສະເໜີຄວາມສາຄັນຂອງອະໄວຍະຕ່າງໆ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງອະໄວຍະວະຕ່າງໆ (ລາຍລະອຽດຢູ່ເນື້ອໃນ ��ຕົ້ນຕ) ຖ້າຄົນ ເຮົາ ຫາກ ຂາດອະໄວຍະວະໃດໜຶ່ງໄປ ຫຼື ຜິດປົກກະຕິ ເຊັ່ນ: ແຂນ ລີບ, ນິ້ວມືບ່ຄົບ, ຄົນຫູໜວກ, ��ຕາບອດ, ປາກກືກ ແຕ່ພວກເຮົາກສາມາດຮຽນຮ່ວມກັນໄດ້ປົກກະຕິ.�ວັດຖຸອະໄວຍະວະພາຍນອກ ໝວກ ຜົມ ແວ່ນຕາ ຫົວ ຖົງຕີນ ຮ່າງກາຍ ຫວີ ຖົງມື ມີດຕັດເລັບ ຕາ ເສື້ອ ເຊັດໂຕ ເກີບ ຜ້າເຊັດ ມື ຢາຖູແຂ້ວ ຕີນ ໑໙

20ບົດທີ 3 ຮ່າງກາຍຂອງສັດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ບອກຊື່ພາກສ່ວນພາຍນອກຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ອະໄວຍະວະທີ່ສ�າຄັນຂອງສັດໄດ້.2. ຈາແນກຄວາມແຕກຕ່າງ ແລະ ຄວາມຄ້າຍຄືກັນລະຫວ່າງພາກສ່ວນຮ່າງກາຍຂອງຄົນ ແລະ ສັດໄດ້.�3. ບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆ ແລະ ບອກຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ການສັງເກດ ແລະ ການຕັ້ງຄ�າຖາມ.2. ນ�າໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆ ແລະ ບອກຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້ໃນການ ເຄື່ອນໄຫວ3ສາມາດບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆໄດ້ 4 ຢ່າງ ແລະ ຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວໄດ້.2ສາມາດບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆໄດ້ 2 - 3 ຢ່າງ ແລະ ຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວໄດ້.1ສາມາດບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆໄດ້ 1 ຢ່າງ ແລະ ຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວໄດ້.0ບ່ສາມາດບອກລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດຕ່າງໆ ແລະ ຊື່ຂອງອະໄວຍະວະທີ່ໃຊ້�ໃນການເຄື່ອນໄຫວໄດ້.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ພາກສ່ວນຮ່າງກາຍພາຍນອກແລະອະໄວຍະວະຕ່າງໆຂອງສັດ: ຕາ, ຫູ, ດັງ, ປາກ, ຂາ, ຫາງ ແລະ ຄີ.2. ໜ້າທີ່ຂອງອະໄວຍະວະພາຍນອກຂອງສັດຕ່າງໆ:1) ຕາ ໃຊ້ໄວເບິ່ງສິ່ງຕ່າງໆ.2) ຫູ ໃຊ້ໄວ້ຟັງສຽງຕ່າງໆ.3) ດັງ ໃຊ້ໄວ້ຫາຍໃຈ ແລະ ດົມກິ່ນຕ່າງໆ.4) ປາກ ໃຊ້ໄວ້ກິນອາຫານ.3. ຂາ, ຄີ ແລະ ປີກໃຊ້ໄວ້ເຄື່ອນໄຫວ. ສັດເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ.1) ຂາ ໃຊ້ໃນການຍ່າງ, ແລ່ນ ຫຼື ໂດດ.2) ປີກ ໃຊ້ໄວ້ບິນ.3) ຄີ ໃຊ້ໄວ້ລອຍນ�້າ.4) ສັດບາງຊະນິດເຊັ່ນ: ງູ ໃຊ້ຮ່າງກາຍໝົດໂຕໃນການເຄື່ອນໄຫວ. ໒໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

214. ຄນ ແລະ ສັດບາງຊະນິດມີພາກສ່ວນຮ່າງກາຍ ແລະ ອະໄວຍະວະທ່ຄ້າຍຄືກັນ (ຕາ, ດັງ, ປາກ, ຫູ ແລະ ຂາ). ົີສັດສ່ວນຫຼາຍຍ່າງດ້ວຍ 4 ຂາ ຫຼື ຫຼາຍກວ່ານັ້ນ, ສ່ວນຄົນຍ່າງດ້ວຍ 2 ຂາ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ສັດຕ່າງໆທ່ີ່ສາມາດສັງເກດເຫັນໄດ້ຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນ.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (10 ນາທີ)1) ຄູນ�າພານັກຮຽນທວນຄືນບົດຮຽນບົດທີ 2 ໂດຍຊີ້ໃສ່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງພາກສ່ວນເຫຼົ່ານັ້ນ. ໃຫ້ນັກຮຽນຝຶກເວົ້າຄືນຄ�າສັບທີ່ຈື່ບ່ໄດ້.�2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບທີ 1 ຂອງຫົວຂ້ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າເຫັນຫຍັງແດ່? (ງົວ 3 ໂຕ). �3) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່່າ ພາກສ່ວນຮ່າງກາຍຂອງງົວມີຫຍັງແດ່? (ຕາ, ຫູ, ດັງ, ປາກ, ຂາມີ 4 ຂາ ແລະ ຫາງ).4) ຄູຖາມວ່າ ມີພາກສ່ວນຮ່່າງກາຍໃດແດ່ທີ່ຕ່າງຈາກນັກຮຽນ ແລະ ອະທິບາຍວ່າ ງົວມີຫາງ ແລະ ມີ 4 ຂາ ສ່ວນ ຄົນແມ່ນບ່ມີຫາງ ແລະ ມີແຕ່ 2 ຂາ.�5) ຄູອະທິບາຍວ່າ ງົວແມ່ນສັດປະເພດໜຶ່ງ ແລະ ສັດບາງຊະນິດມີພາກສ່ວນຮ່າງກາຍທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບຄົນ ແລະ ບາງຊະນິດກ�ມີຮ່າງກາຍທີ່ຕ່າງກັບຄົນ. ສະນັ້ນ, ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍສັດ ແລະ ສັດຊະນິດຕ່່າງໆໃຊ້ພາກສ່ວນໃດຂອງຮ່າງກາຍໃນການເຄື່ອນໄຫວ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (35 ນາທີ)1. ສົນທະນາ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂ້ທີ 2 (ໝາ) ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍ (ຕົວຢ່າງ ເບີ �1 ແມ່ນ ຫົວ, ເບີ 2 ແມ່ນ ຫູ ແລະຕ່ໆໄປ). ບາງຄາສັບເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນມີຢູ່ບົດທີ 2 ຜ່ານມາ. ບາງຄາກເປັນສັບໃໝ່ ����(ເຊັ່ນ ຫາງ, ຫົວ ແລະ ຕີນ). ສາລັບຄາສັບທີ່ນັກຮຽນຍັງບ່ຮູ້ ໃຫ້ນັກຮຽນຝຶກເວົ້າຄືນຫຼາຍໆ.���2) ນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ: ຄູຝຶກເວົ້າຄ�າສັບໃໝ່ຫຼາຍໆເທື່ອ ແລະ ກວດເບິ່ງນ�ານັກຮຽນວ່າມັນແມ່ນສ່ວນໃດໃນຮູບໝາ. ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ໝາໃຊ້ພາກສ່ວນໃດໃນການເຄື່ອນໄຫວ? (4 ຂາ). ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນວ່າ ຕ່ໄປພວກເຮົາ �ຈະອອກໄປນອກ ໄປເບ່ງສັດຕ່າງໆນາກັນ ແລະ ເບ່ງວ່າພວກມັນໃຊ້ພາກສ່ວນໃດຂອງຮ່າງກາຍໃນການເຄ່ອນິ�ິືໄຫວ.ໝາຍເຫດ: ສ�າລັບໂຮງຮຽນໃນຕົວເມືອງອາດຈະເປັນໄປໄດ້ຍາກທີ່ຈະຊອກສັງເກດເບິ່ງສັດຕ່າງໆຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນ. ສະນ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນນາໃຊ້ຮູບພາບໃນຫົວຂ້ທີ 3 ແທນ ເພ່ອຈາແນກພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍທ່ສັດັ��ື�ີຊະນິດຕ່າງໆໃຊ້ເຄື່ອນໄຫວ.2. ສັງເກດສັດຕ່າງໆໃກ້ບໍລິເວນໂຮງຮຽນ1) ຄູພານັກຮຽນອອກໄປນອກ ແລະ ບອກໃຫ້ນັກຮຽນຊອກຫາສັດຕ່າງໆ. ແນະນ�ານັກຮຽນບ�່ໃຫ້ຈັບ ຫຼື ຂ້າສັດທີ່ ນັກຮຽນພົບເຫັນ. ຄູອະທິບາຍວ່າ ສັດບາງຊະນິດເປັນອັນຕະລາຍ. ສະນັ້ນ, ນັກຮຽນບ່ຄວນຈັບສັດ.�2) ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ ຫຼື ບອກຄູເມື່ອພົບເຫັນສັດ. ຄູ ແລະ ນັກຮຽນບອກຊື່ສັດໂຕນັ້ນນ�າກັນ. ຄູຖາມນັກຮຽນໃຫ້ບອກຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງສັດ ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ສັດໃຊ້ໃນການເຄື່ອນໄຫວ.໒໑

223) ຖ້າວ່ານັກຮຽນເຫັນນົກ ຫຼື ແມງໄມ້ບິນ, ໃຫ້ສອນຄ�າວ່າປີກ ແລະ ອະທິບາຍວ່າ ສັດທີ່ມີປີກສາມາດເຄື່ອນໄຫວ ດ້ວຍການບິນ. ຖ້າວ່ານັກຮຽນເຫັນກົບ ຫຼື ຕັກແຕນ ໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ ສັດເຫຼົ່ານີ້ມີຂາທີ່ພິເສດ ແລະ ສາມາດ ເຄື່ອນໄຫວດ້ວຍການໂດດ.3. ສົນທະນາຫຼັງຈາກການສັງເກດສັດຕ່າງໆ 1) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນກັບຄືນສູ່ຫ້ອງຮຽນ ແລະ ທວນຄືນນ�າກັນວ່າໄດ້ເຫັນສັດຊະນິດໃດແດ່.2) ຄູເອົາຮູບໃນຫົວຂ້ທີ 3 ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຊອກ �ຫາຮູບສັດທີ່ມີຂາ, ຮູບສັດທີ່ມີປີກ. ຄູຮັບເອົາ ຄ�າຕອບ ແລະ ຊື່ ຂອງສັດ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນນັບຮູບສັດທີ່ມີຂາ(6 ຮູບ) ແລະ ສັດມີປີກ (3 ຮູບ).4) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ມີສັດທີ່ບ່ມີປີກ ແລະ ຂາບ່? (ປາ ແລະ ງູ). ��ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງແຕ່ລະຮູບ ແລະ ບອກພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງ ປາ ແລະ ງູ. ຄູພານັກຮຽນເວົ້າຄ�າວ່າ ຟັນຟືມ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (10 ນາທີ)1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດກິດຈະກ�າເປັນຄູ່ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບ ພາບໃນຂ້ທີ 3 ຄືນອີກເທື່ອໜຶ່ງ.�2) ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນ ຜູ້ໜຶ່ງຂຶ້ນໄປຊີ້ຮູບພາບ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນ ອີກຜູ້ໜຶ່ງອະທິບາຍວ່າ ພາກສ່ວນໃດຂອງສັດທີ່ສາມາດເຄື່ອນ ຍ້າຍໄດ້. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນອີກຜູ້ໜຶ່ງ ຊີ້ຮູບພາບ ແລະ ໃຫ້ຖາມຄູ່ຮ່ວມກິດຈະກ�າຂອງເຂົາ ໃຫ້ບອກຊື່ພາກສ່ວນນັ້ນ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນສືບຕ່ປ່ຽນກັນຊີ້ຮູບພາບພ້ອມທັງຖາມ-ຕອບກັນຄືນ.�ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ)4. ການເຄື່ອນຍ້າຍ ຫຼື ເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດປະເພດຕ່າງໆ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຍົກຕົວຢ່າງປະເພດສັດທີ່ມີຂາ.2) ຄູຮັບເອົາຄ�າຕອບ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ສັດທີ່ມີຂາເຫຼົ່ານັ້ນພວກມັນເຄື່ອນຍ້າຍຄືແນວໃດ? ຄູຮັບເອົາຄ�າ ຕອບ ແລະ ອະທິບາຍຄືນວ່າສັດທີ່ມີຂາທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍດ້ວຍການຍ່າງ.3) ຄູອະທິບາຍ ສັດບາງປະເພດທີ່ມີຂາແຕ່ເຄື່ອນຍ້າຍແບບການເຕັ້ນກະໂດດ (ກົບ ຫຼື ຕັກກະແຕນ).4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຍົກຕົວຢ່າງ ປະເພດສັດທີ່ມີເກັດ (ປາ) ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ປາເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ແນວໃດ? (ລອຍ).5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອະທິບາຍວ່າ ງູ ເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ແນວໃດ (ມັນເຄື່ອນຍ້າຍໝົດທັງລ�າຕົວ) ແລະ ບອກໃຫ້ນັກຮຽນ ວ່າ ງູເຄື່ອນຍ້າຍດ້ວຍການເລືອ. ໃຫ້ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ຖ້າຈະໃຫ້ນັກຮຽນສາທິດວິທີການເລືອຂອງງູດ້ວຍມື ຫຼື ຮ່າງກາຍຂອງນັກຮຽນ.6) ໃຫ້ຄູຮ້ອງຊື່ປະເພດສັດ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນໃດໜຶ່ງອາສາສະໝັກສະແດງວ່າສັດປະເພດນັ້ນ ເຄື່ອນຍ້າຍໄດ້ ດ້ວຍວິທີໃດ (ໂດຍການສະແດງການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງສັດປະເພດນັ້ນ). ໃຫ້ ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ້ອງຊື່ສັດໃນ 4 ປະເພດນັ້ນ (ເຊັ່ນ ໝາ, ນົກ, ປາ, ກົບ ແລະ ງູ) ໃຊ້ພາກສ່ວນໃດຂອງຮ່າງກາຍເຄື່ອນຍ້າຍ ແລະ ພ້ອມທັງສະ ແດງການເຄື່ອນຍ້າຍໄປນ�າ.ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນຄູກວດເບິ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອເພີ່ມຕື່ມຖ້າຈາເປັນ.�ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນຄູກວດເບິ່ງວ່ານັກຮຽນເຂົ້າໃຈ ຫຼື ບ່ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຖ້ານັກ�ຮຽນຍັງບ່ເຂົ້າໃຈ.� ໒໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

23- ໝາ: ຂາ - ສະແດງການຍ່າງຄືໝາ.- ນົກ: ປີກ - ສະແດງການບິນຄືນົກ.- ປາ: ຟັນຟືມ ແລະ ຫາງ - ສະແດງການລອຍນ້າຄືປາ.�- ກົບ: ຂາ -ສະແດງການໂດດຄືກົບ.- ງູ: ໝົດໂຕ - ສະແດງການເລືອຄືງູ.7) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນເຖິງການຫຼິ້ນເກມເດົາປະເພດສັດ. ໃຫ້ ຄູ ສະແດງຮູບໃນຂ້ທີ 4 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.�8) ຄູສາທິດການເຄື່ອນໄຫວຂອງກົບ. ນັກຮຽນຈະຕ້ອງຮ້ອງຊື່ສັດປະເພດນັ້ນ (ກົບ) ພ້ອມທັງບອກພາກສ່ວນຂອງຮ່າງກາຍສັດປະເພດນັ້ນ (ຂາ) ແລະ ບອກວິທີການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງມັນ (ການໂດດ).9) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ເປັນອາສາສະໝັກ ຂຶ້ນມາເບິ່ງຮູບພາບໃນຂ�້ທີ 4 ແລະ ໃຫ້ສະແດງການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງສັດແຕ່ ລະປະເພດ. ໃຫ້ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຄົນອ່ນເດົາວ່າເປັນສັດປະເພດໃດຈາກການທ່ພວກເຂົາສັງເກດເຫັນ, ພ້ອມທງ ືີັບອກຊື່ສັດ ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ພວກມັນໃຊ້ເຄື່ອນຍ້າຍ ແລະ ວິທີການເຄື່ອນຍ້າຍແນວໃດ.ຂັ້ນການຝືກປະຕີບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)5. ເກມສະແດງ1) ຄູແບ່ງນັກຮຽນອອກເປັນກຸ່ມນ້ອຍ (ນັກຮຽນ 4 - 5 ຄົນຕ�່ກຸ່ມ).2) ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນປ່ຽນກັນສະແດງເປັນໂຕສັດຊະນິດໜຶ່ງ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນທີ່ເຫຼືອໃນກຸ່ມຂອງຕົນເດົາວ່າ ແມ່ນສັດຊະນິດໃດ, ໃຊ້ພາກສ່ວນຮ່າງກາຍໃດໃນການເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ມີລັກສະນະການເຄື່ອນໄຫວຄືແນວໃດ?.3) ຄູອະທິບາຍວ່າ ນັກຮຽນສາມາດສະແດງເປັນສັດຊະນິດຕ່າງໆຕາມຮູບພາບໃນບົດຮຽນ ຫຼື ສັດຊະນິດອື່ນໆທີ່ໄດ້ເຫັນນອກຫ້ອງຮຽນ.4) ນັກຮຽນສືບຕ່ຫຼິ້ນເກມຈົນກວ່ານັກຮຽນທຸກຄົນໄດ້ສະແດງໜ້ອຍສຸດ 1 ຄັ້ງ.�ໝາຍເຫດ: ຄູພານັກຮຽນສະແດງເປັນສັດຕ່າງໆຢູ່ນອກຫ້ອງຮຽນຖ້າວ່າມີສະຖານທີ່ສະດວກ.ຂັ້ນສະຫຼູບ (5 ນາທີ)1) ຄູເລືອກເອົາຮູບພາບສັດຈາກປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມນກຮຽນທງໝົດຫ້ອງວ່າແມ່ນສັດຊະນິດໃດ?, ຮ່າງກາຍ ັັຂອງສັດນັ້ນມີພາກສ່ວນໃດແດ່? ມັນໃຊ້ພາກສ່ວນໃດ ໃນການເຄື່ອນໄຫວ? ແລະ ການເຄື່ອນ ໄຫວນັ້ນເປັນຄືແນວໃດ?ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ ຄູກວດເບິ່ງວ່ານັກຮຽນເຂົ້າໃຈການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງສັດບ່ ແລະ ໃຫ້ການ�ຊ່ວຍເຫຼືອຖ້ານັກຮຽນຍັງບ່ເຂົ້າໃຈ.�ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນທີ່ຍັງບ່ໄດ້ປະ�ເມີນໂດຍໃຊ້ເກນການປະເມີນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນທີ່ຍັງບ່ໄດ້ປະ�ເມີນໂດຍໃຊ້ເກນການປະເມີນ.໒໓

24ບົດທີ 4 ພືດເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ບອກຊື່ ແລະ ກໍານົດພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດໄດ້ຖືກຕ້ອງ. 2. ຈໍາແນກຄຸນປະໂຫຍດຂອງພືດຕໍ່ກັບຄົນເຮົາໄດ້.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ, ໃຊ້ຄໍາຖາມ ແລະ ການບັນທຶກ. 2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນບອກຊື່ ແລະ ກໍານົດພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດໄດ້ຖືກຕ້ອງ4ສາມາດຊີ້ ແລະ ບອກຊື່ໂຄງປະກອບສ້າງຂອງພືດໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 4 ພາກສ່ວນ(ຮາກ, ລໍາຕົ້ນ, ໃບ, ດອກ).3ສາມາດຊີ້ ແລະ ບອກຊື່ໂຄງປະກອບສ້າງຂອງພືດໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 2-3 ພາກສ່ວນ.2ສາມາດຊີ້ ແລະ ບອກຊື່ໂຄງປະກອບສ້າງຂອງພືດໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ 1 ພາກສ່ວນ.1ສາມາດບອກຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດໄດ້ ແຕ່ຊີ້ໃສ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ.0ນັກຮຽນບໍ່ສາມາດຊີ້ ແລະ ບອກຊື່ພາກສ່ວນໃດໆຂອງພືດໄດ້.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ພືດແມ່ນສິ່ງທີ່ມີຊິດວິດຊະນິດໜິຶ່ງທີ່ມີການເຕີບໃຫຍ່ ແຕ່ບໍ່ສາມາດເຄື່ອນໄຫວເອງໄດ້, ພືດມີຫຼາຍຊະນິດຊຶ່ງ ມີຂະໜາດ, ຮູບຮ່າງ ແລະ ສີແຕກຕ່າງກັນ. 2. ພືດແຕ່ລະຊະນິດມີຊື່ສະເພາະທີ່ແຕກຕ່າງກັນເຊັ່ນ: ຕົ້ນດອກຈໍາປາ, ຕົ້ນດອກກຸຫຼາບ, ຕົ້ນດອກພຸດ, ຕົ້ນຜັກ ບົ້ງ, ຕົ້ນຜັກກາດ, ຕົ້ນຜັກຊີ, ຕົ້ນໝາກມ່ວງ, ຕົ້ນໄຜ່ ແລະ ອື່ນໆ. 3. ພືດສ່ວນຫຼາຍປະກອບມີຮາກ, ລໍາຕົ້ນ, ໃບ ແລະ ພືດຈໍານວນໜຶ່ງມີດອກ ແລະ ມີໝາກ.4. ພືດໃຫ້ປະໂຫຍດແກ່ຄົນເຮົາໄດ້ຫຼາຍຢ່າງເຊັ່ນ:z ກິນເປັນອາຫານ ເຊັ່ນ: ໝາກໄມ້ ແລະ ຜັກຕ່າງໆ.z ປະດັບປະດາ ເຊັ່ນ: ຕົ້ນພືດທີ່ໃຫ້ຄວາມງາມ ແລະ ດອກໄມ້.z ເຮັດເປັນເຄື່ອງໃຊ້ສອຍ ເຊັ່ນ: ຕົ້ນໄຜ່, ຕົ້ນຫຍ້າຄາ ແລະ ຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່.5. ພືດທຸກຕ້ນແມ່ນສ່ງທ່ມີຊິວິດ. ສະນ້ນ, ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ຊ່ວຍກັນປົກປັກຮັກສາບ່ໃຫ້ຕ້ນໄມ້ຖືກທໍາລາຍ, ພວກ ົິີັໍົເຮົາຈະຕັດຕົ້ນໄມ້ມາໃຊ້ໃນສິ່ງທີ່ຈໍາເປັນເທົ່ານັ້ນ. ໒໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

25IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ຕົ້ນໄມ້ນ້ອຍປະມານ 5-10 ຕົ້ນ ທີ່ມີຮາກ, ລໍາຕົ້ນ, ໃບ ແລະ ດອກ ທີ່ຄູ ແລະ ນັກຮຽນເປັນຜູ້ກະກຽມໄວ້.3. ດອກໄມ້ໜຶ່ງດອກ (ປະເພດໃດກໍໄດ້) ທີ່ຫາໄດ້ໃນທ້ອງຖິ່ນ.4. ໝາກກ້ວຍ 1 ຫວີ.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູຈັບເອົາຕົ້ນໄມ້ທີ່ໄດ້ກະກຽມມາ (ຊຶ່ງມີທັງຮາກພ້ອມ) ຍົກຂຶ້ນ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ເອີ້ນ ຊື່ວ່າແນວໃດ?2) ນັກຮຽນຕອບ (ຄໍາຕອບທີ່ເປັນໄປໄດ້ແມ່ນພືດ) ຊຶ່ງນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາແລ້ວໃນບົດທີ 1.3) ຖ້ານັກຮຽນລືມ, ຄູຂຽນຄໍາວ່າພືດໃສ່ກະດານ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄືນພ້ອມກັນຫຼາຍໆເທື່ອ.4) ຄອະທິບາຍວ່າ ພືດມີຢ່ທ່ວທຸກບ່ອນອ້ອມຕົວເຮົາ ແລະ ມ້ນ້ພວກນ້ອງຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບໂຄງປະກອບສ້າງ ູູົືີຂອງພືດ, ພືດຊະນິດຕ່າງໆ ແລະ ບາງຄຸນປະໂຫຍດຂອງພືດທີ່ມີຕໍ່ຄົນເຮົາ.5) ຄູແນະນໍານັກຮຽນເບິ່ງຫົວຂໍ້ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ຖາມວ່າ ພວກນ້ອງເຫັນຫຍັງແດ່?6) ບອກນັກຮຽນລຸກຂຶ້ນ, ຍ່າງຕາມຫຼັງຄູອອກໄປນອກຫ້ອງຮຽນ ແລະ ບໍ່ຈັບຕ້ອງສິ່ງທີ່ຈະເປັນອັນຕະລາຍ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການ ຮຽນ (15 ນາທີ)1. ຮຽນຮູ້ຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດ (10 ນາທີ).1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ໃສ່ຕົ້ນພືດທີ່ໃຫຍ ່ (ຕົ້ນໄມ້) ແລະ ພືດຕົ້ນນ້ອຍ ແລະ ອະທິບາຍວ່າພືດແຕ່ລະຕົ້ນແມ່ນມີຂະໜາດແຕກຕ່າງກັນ ແລະ ຕົ້ນໃຫຍ່ແມ່ນພວກເຮົາເອີ້ນວ່າ ຕົ້ນໄມ້.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຈໍາແນກ 3 ຫຼື 4 ຕົ້ນພືດທີ່ໃຫຍ່ ແລະ ຊອກຫາ 3-4 ຕົ້ນນ້ອຍ. ຄູຖາມນັກຮຽນອີກ: ນັກຮຽນຜູ້ໃດສາມາດຊອກໄດ້ພືດທີນ້ອຍກວ່າໝູ່ມາເບິ່ງ?.3) ຄູແຍກ 2-3 ຕົ້ນພືດທີຢູ່ບໍລິເວນເດີ່ນໂຮຽຮຽນ ແລະ ຊີ້ໃສ່ຕົ້ນຂອງມັນ ແລະ ບອກຊືໃຫ້ນັກຮຽນ.4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຢ່າງອ້ອມເດີ່ນໂຮງຮຽນ ແລະ ໃຫ້ພວກເຂົາຊອກພືດຕົ້ນອື່ນໆອີກເພື່ອເປັນຕົວຢ່າງ ແລະ ຖ້າ ຫາກຄົນໃດພົບເຫັນແມ່ນໃຫ້ຍົກມື.2. ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຊື່ພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພືດທີ່ແຕກຕ່່າງກັນ (15 ນາທີ)1) ຄູຈັບເອົາໃບພືດຂຶ້ນມາ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາວ່າ “ໃບ” ພ້ອມກັນຫຼາຍໆເທື່ອ, ຈາກນັ້ນບອກນັກຮຽນໃຫ້ຊອກເອົາໃບໄມ້ອຶ່ນໆມາໃຫ້ຄູເບິ່ງ 3 ໃບ ທີ່ມີຂະໜາດແຕກຕ່າງກັນ.2) ຄູຊີ້ໃສ່ລໍາຕົ້ນຂອງພືດ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາວ່າ “ລໍາຕົ້ນ” ຫຼາຍໆເທື່ອ, ຈາກນັ້ນແນະນໍານັກຮຽນສັງເກດເບິ່ງໄປອ້ອມໆບໍລິເວັນເດີ່ນໂຮງຮຽນ ແລະ ຊີ້ໃສ່ລໍາຕົ້ນຂອງຕົ້ນໄມ້ນ້ອຍໃຫຍ່ແຕກຕ່າງກັນ. 3) ຄູເອົາດອກຂອງພືດໃດໜຶ່ງໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາວ່າ “ດອກ” ພ້ອມກັນຫຼາຍໆເທື່ອ. ຈາກ ນນ ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຊ້ໃສ່ດອກຂອງພືດຕ່າງໆທ່ເຂົາສັງເກດເຫັນ, ຊ່ງມີທັງຂະໜາດ ແລະ ສີສັນແຕກຕ່າງ ັ ້ີີຶກັນ.4) ຄູອະທິບາຍວ່າ ພືດບາງຊະນິດມີໝາກເຊັ່ນ: ໝາກກ້ວຍ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ຢູ່ບໍລິເວນນີ້ເຫັນຕນໃດມີໝາກ ົ້ແດ່? (ຖ້າຢູ່ບໍລິເວນໃນເດີ່ນໂຮງຮຽບໍ່ມີ ຄູອາດຈະໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າໝາກໄມ້ອື່ນໆທີ່ເຂົາເຈົ້າຮູ້ຈັກກໍໄດ້ ເຊັ່ນ: ຕົ້ນຜັກກາດ, ຕົ້ນໝາກເພັດ, ...).໒໕

26ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດເບິ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ຝຶກເວົ້າຄໍາສັບໃໝ່ໃຫ້ນັກຮຽນເມື່ອຕ້ອງການ.ຮູບທີ 35) ຄູອະທິບາຍວ່າຕົ້ນໄມ້ທຸກຊະນິດລ້ວນແຕ່ມີຮາກ (ຄູຈັບ ຮາກຂອງພືດທີ່ກຽມມາໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງພ້ອມ) ຄູຊີ້ໃສ່ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າຮາກຂອງພືດຢູ່ບ່ອນໃດ? ຄູອະທິບາຍວ່າຮາກຂອງຕົ້ນໄມ້ຢູ່ໃນດິນພວກເຮົາເບິ່ງເຫັນຖ້າລົກມັນຂຶ້ນມາ.6) ຄູພານັກຮຽນກັບເຂົ້າຫ້ອງຮຽນຄືນ.7) ຄູນໍາເອົາພືດທີ່ໄດ້ກະກຽມໄວ້ນັ້ນມາຕັດແຕ່ລະພາກສ່ວນ, ເວົ້າຊື່ ແລະ ວາງໄວ້ໜ້າໂຕະເປັນຂັ້ນຕອນດັ່ງຮູບ 1, ຮູບ 2 ແລະ ຮູບ 3 ລຸ່ມນີ້:8) ຄູປະຕິບັດ ແລະ ອະທິບາຍຕາມຂັ້ນຕອນຕໍ່ໄປນີ້:9) ຄູປະຕິບັດຄືຂ້າງເທິງຈົນຄົບໂຄງປະກອບຕ່າງໆຂອງພືດ.ຮາກຮາກລາຕນໍົ ້ລາຕນໍົ ້ໃບດອກຮາກຕດຮາກອອກຈາກຕນພືດັົ ້ເວົ້າ ນແມ່ນ ຮາກ: ີ ້ວາງຮາກໃສເທງໂຕະ່ິຕດລາຕນອອກຈາກຕນພືດັໍົ ້ົ ້ເວົ້າ ນີ້ແມ່ນລໍາຕົ້ນ: ວາງລາຕນໃສເທງໂຕະໍົ ້່ິຮູບທີ 1ຮູບທີ 2 ໒໖ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

27ຂັ້ນຝຶກ ປະ ຕິ ບັດ ແລະ ນໍາ ໃຊ້ (15 ນາທີ)1) ນັກຮຽນປະຕິບັດກິດຈະກໍາກຸ່ມ, ກຸ່ມລະ 4 ຄົນ, ຄູຢາຍຕົ້ນພືດໃຫ້ກຸ່ມລະ 1 ຕົ້ນ.2) ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມປະຕິບັດແຕ່ລະຂັ້ນຕອນທີ່ຄູສາທິດໄປແລ້ວຄືນ ໂດຍໃຫ້ແຕ່ລະຄົນໃນກ່ມໄດ້ປະຕິບັດຄົນ ຸລະຂ້ນຕອນຄື: ຜ້ທີ 1 ຕັດຮາກອອກຈາກຕ້ນພືດ, ຈັບ ັູົຍົກຂຶ້ນໃຫ້ໝູ່ໃນກຸ່ມເບິ່ງ ແລະ ເວົ້າວ່າ: ຮາກແລ້ວວາງ ໄວ້ເທິງໂຕະໃຫ້ຖືກບ່ອນ, ນັກຮຽນຜູ້ທີ 2, ຜູ້ທີ 3 ກໍປະ ຕິບັດຄືກັນກ່ຽວກັບລໍາຕົ້ນ, ໃບ ຕາມລໍາດັບ ແລະ ນັກຮຽນຜູ້ສຸດທ້າຍປະຕິບັດກ່ຽວກັບດອກ.3) ຈາກນັ້ນຄູ ແລະ ນັກຮຽນຍ່າງເລາະເບິ່ງແຕ່ລະກຸ່ມ, ສັງເກດເບິ່ງວ່າແຕ່ລະກຸ່ມໄດ້ວາງແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງພືດນັ້ນຖືກຕ້ອງແລ້ວບໍ່. ເຂົາເຈົ້າໄດ້ເຮັດຖືກຕ້ອງແລ້ວບໍ່, ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມນໍາເອົາຮາກ, ລໍາຕົ້ນ, ໃບ ແລະ ດອກ ມາວາງໄວ້ໂຕະທາງໜ້າບ່ອນໃຜບ່ອນມັນຕາມລໍາດັບ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູຈັບເອົາເທື່ອລະພາກສ່ວນຂອງພືດຍົກຂຶ້ນ ແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຊື້ຂອງມັນພ້ອມກັນຕາມລໍາດັບ.2) ຄູໃຊ້ຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 2 ຖາມເພື່ອໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງພືດ.ຄໍາເຕືອນ: ພືດບາງຊະນິດອາດເປັນອັນຕະລາຍ ຄູຄວນແນະນໍານັກຮຽນບໍ່ໃຫ້ຈັບ ຫຼື ເດັດໃບພືດເດັດຂາດ ເພາະອາດຈະເກີດອັນຕະລາຍໃຫ້ແກ່ຕົນເອງ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້້ນເຝິກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)1. ກິດຈະກໍາການນັບ1) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບໃນຫົວຂໍ້ທີ 3 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ນັບເບິ່ງວ່າຕົ້ນພືດທີ່ມີຮາກມີ ຈັກຕົ້ນ, ຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີດອກມີຈັກຕົ້ນ, ປະເພດໝາກ ມີຈັກຕົ້ນ?2) ຄູເຮັດກິດຈະກໍາແບບອື່ນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຖ້າຈໍາເປັນ.2. ການນໍາໃຊ້ພືດ 1) ຄູຈັບຫວີໝາກກ້ວຍທີ່ກະກຽມໄວ້ຍົກຂຶ້ນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ຖາມວ່າ ນີ້ແມ່ນພາກສ່ວນໃດຂອງພືດ? ຄົນ ເຮົາກິນໄດ້ ຫຼື ບໍ່? 2) ຄູເວົ້າວ່າ ພາກສ່ວນນີ້ເອີ້ນວ່າໝາກ, ຊຶ່ງພືດບາງຊະນິດມີໝາກເຊັ່ນດຽວກັນກັບພືດທີ່ມີດອກ.3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນໄລ່ຊື່ຂອງພືດຊະນິດອື່ນໆທີ່ໃຫ້ໝາກ ຫຼື ເປັນພືດທີ່ເຂົາເຈົ້າເຄີຍຮູ້ຈັກ.4) ຄູອະທິບາຍວ່າປະໂຫຍດຂອງພືດທີ່ມີຕໍ່ຄົນເຮົານັ້ນຄືພືດໄດ້ສະໜອງອາຫານປະເພດຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ ໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາ, ແຕ່ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດຈະກິນພືດໄດ້ທຸກຊະນິດ ຊຶ່ງຕ້ອງໄດ້ຄັດເລືອກກິນສະເພາະພືດທີ່ກິນໄດ້ເທົ່ານັ້ນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູູນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ບັນ ທຶກໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູູນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນການໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ບັນ ທຶກໃຫ້ຄະແນນນັກຮຽນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງໃຫ້ຄະແນນເພື່ອກວດ ເຊັກຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ບັນ ທຶກຄະແນນ.໒໗

285) ຄູຖາມນັກຮຽນຕື່ມວ່າ ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ ພືດຍັງໃຫ້ປະໂຫຍດຫຍັງແກ່ຄົນເຮົາອີກ? ຄູຮັບຟັງທຸກຄວາມຄິດ ເຫັນຂອງນັກຮຽນ ແລະ ເວົ້າວ່າ ນອກຈາກເປັນອາຫານແລ້ວ ພືດຍັງໃຫ້ປະໂຫຍດອື່ນໆແກ່ຄົນເຮົາອີກ 2 ຢ່າງຄື:- ເຮັດເປັນເຄື່ອງໃຊ້ສອຍຕ່າງໆ. ຄູບອກນັກຮຽນໃຫ້ຍົກຕົວຢ່າງຂອງເຄື່ອງໃຊ້ທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ ທີ່ມີໃນຫ້ອງຮຽນ ແລະ ຢູ່ເຮືອນຂອງເຂົາເຈົ້າ, (ຄໍາຕອບທີ່ເປັນໄປໄດ້: ຕິບເຂົ້າ, ໂຕະ, ຕັ່ງ, ...)- ພວກເຮົານໍາໃຊ້ດອກຂອງພືດ (ດອກໄມ້) ເພ່ອປະດັບປະດາໃຫ້ຄວາມສວຍງາມແກ່ເຮືອນຊານສະຖານືທີ່, ເຮັດເປັນຊໍ່ດອກໄມ້ຂອງຂວັນ, ນໍາໄປບູຊາພະ ແລະ ອື່ນໆ ...ຂັ້ນ ຝຶກ ປະ ຕິ ບັດ ແລະ ນໍາ ໃຊ້ (20 ນາທີ)3. ກິດຈະກໍາຈັບຄູ່ຮູບພາບ:1) ຄູແນະນໍານັກຮຽນເຮັດກິດຈະກໍາເປັນຄູ່ ໂດຍນໍາໃຊຮູບພາບຫົວຂໍ້ທີ 4 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ, ໃຫ້ ້ນັກຮຽນຮ່ວມກັນສັງເກດຮູບພາບ ແລະ ຈັບຄູ່ຮູບພາບການນໍາໃຊພືດໃສກັນໃຫຖືກຕ້ອງ. ້່້2) ຄູຕິດຕາມກວດເບິ່ງນັກຮຽນແຕ່ລະຄູ່ ແລະ ຊ່ວຍປັບປຸງຖ້າເຫັນວ່າຍັງບໍ່ຖືກຕ້ອງ.4. ກິດຈະກໍາແຕ້ມຮູບ:1) ຄູເວົ້າວ່າພວກເຮົາຈະມາແຕ້ມຮູບຂອງຕົ້ນພືດດ້ວຍກັນ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ໜຶ່ງອອກມາກະດານ ແລ້ວບອກໃຫ້ແຕ້ມລໍາຕົ້ນຂອງພືດ.3) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນອື່ນໆ ຮ່ວມກັນກວດເບິ່ງວ່າລາວແຕ້ມຖືກຕ້ອງແລ້ວບໍ່?.4) ປະຕິບັດຄືກັບຂໍ້ 2) ແລະ ຂໍ້ 3) ຄືນກ່ຽວກັບຮາກ, ໃບ ແລະ ດອກ ຕາມລໍາດັບ ແລະ ພານັກຮຽນທີ່ເຫຼືອກວດເບິ່ງຄືນວ່າໝູ່ແຕ້ມໄດ້ຖືກຕ້ອງແລ້ວ ຫຼື ບໍ່ເປັນແຕ່ລະຂັ້ນຕອນ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ: (5 ນາທີ)ນໍາໃຊ້ຮູບທີ່ໄດ້ແຕ້ມຢູ່ກະດານ, ຄູໃຫ້ ນັກຮຽນອອກມາກະດານເທື່ອລະຄົນ, ຊີ້ໃສ່ ໂຄງປະກອບສ້າງຂອງພືດ 1 ພາກສ່ວນ ແລະ ເວົ້າຊື່ມັນພ້ອມ, ແຕ່ລະຄົນທີ່ອອກມາໃຫ້ຊີ້ໃສ່ພາກສ່ວນທີ່ຕ່າງກັນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູູນໍາໃຊ້ຕາຕະລາງເກນການໃຫ້ຄະແນນເພື່ອກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈນັກຮຽນທີ່ຍັງເຫຼືອ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນສັງເກດເບິ່ງວ່ານັກຮຽນເວົ້າຊື່ຖືກຕ້ອງກັບພາກສ່ວນທີ່ເຂົາຊີ້ໃສ່ແລ້ວບໍ່. ໒໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

29ບົດທີ 5 ວັດຖຸໃກ້ຕົວເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ: 1. ພັນລະນາລັກສະນະຂອງວັດຖຸໂດຍອີງຕາມຮູບຮ່າງ ແລະ ສີ.2. ແຍກວັດຖຸ ໂດຍອີງຕາມຮູບຮ່າງ ແລະ ສີ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດການຕອບຄໍາຖາມ, ຄວາມສົນໃຈ, ຄວາມກ້າສະແດງອອກ, ການລາຍງານ, ການສົນທະນາເປັນກຸ່ມ/ເປັນຄູ່ຂອງນັກຮຽນ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນພັນລະນາລັກສະນະຂອງວັດຖຸໂດຍອີງຕາມຮູບຮ່າງ, ສີ ແລະ ປະເພດຂອງມັນ3ສາມາດບອກ 3 ຄຸນລັກສະນະຮູບຮ່າງ, ສີຂອງວັດຖຸໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.2ສາມາດບອກ 2 ຄຸນລັກສະນະຮູບຮ່າງ, ສີຂອງວັດຖຸໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.1ສາມາດບອກ 1 ຄຸນລັກສະນະຮູບຮ່າງ, ສີຂອງວັດຖຸໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.0ບໍ່ສາມາດບອກຄຸນລັກສະນະຂອງວັດຖຸ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຄໍາສັບຂອງວັດຖຸ ເພື່ອພັນລະນາລັກສະນະສີຂອງວັດຖຸຕ່າງໆເຊັ່ນ: ສີແດງ, ສີຂຽວ, ສີຟ້າ ແລະ ສີເຫຼືອງ. 2. ທົບທວນຄໍາສັບຂອງບັດດາຮູບຮ່າງຕ່າງໆທີ່ໄດ້ຮຽນມາຢູ່ວິຊາຄະນິດສາດ ເພື່ອພັນລະນາຮູບຮ່າງຂອງວັດຖຸເຊັ່ນ: ສີ່ຫຼ່ຽມ, ສີ່ແຈສາກ, ວົງມົນ ແລະ ສາມແຈ.3. ຄໍາສັບ ເພື່ອພັນລະນາວັດຖຸທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້, ໂລຫະ, ເຈ້ຍ ແລະ ປລາສຕິກ. 4. ການຮັກສາວັດຖຸແຫຼມຄົມ ແລະ ແຕກຫັກງ່າຍ: ຕ້ອງເອົາມືສອງເບື້ອງຈັບ, ໃຫ້ໃສ່ໃຈກັບວັດຖຸນັ້ນໃນເມື່ອໃຊ້ ແລະ ຈັດວາງວັດຖຸນັ້ນໄວ້ຢູ່ບ່ອນທີ່ມີຄວາມປອດໄພດີ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ຮູບພາບຂອງວັດຖຸຕ່າງໆ ແລະ ວັດຖຸຈິງ.2. ສໍ ດໍາ, ສໍ ສີ, ເຈ້ຍ A4, ຢາງ ລຶບ.3. ປຶ້ມແບບຮຽນ ແລະ ໂປສເຕີ ວັດຖຸຕ່າງໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບບົດຮຽນ.໒໙

30V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູເອົາອຸປະກອນ ຫື ວັດຖຸອັນໜຶ່ງໃຫ້ນັກຮຽນເບ່ງ (ເຊ່ນ: ປ້ມແບບຮຽນ) ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນ້ແມ່ນຫຍັງ?ຼິັຶີ ິ2) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ມີໃຜເເດ່ສາມາດຕອບໄດ້ວ່າ ນີິ້ແມ່ນສີຫຍັງ, ມັນມີີຮູບຮ່າງເປັນແນວໃດ ແລະ ເອົາຫຍັງ ເຮັດ?3) ຄູຍົກຍ້ອງຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນແມ່ນວ່າພວກເຂົາຈະອະທິບາຍວ່າມັນມີສີຂຽວ, ເປັນຮູບສີີ່ຫຼ່ຽມ ແລະ ເອົາ ເຈ້ຍເຮັດ (ເຮັດດ້ວຍເຈ້ຍ).4) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນວ່າມືຶ້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ການພັນລະນາກ່ຽວກັບວັດຖຸດ້ວຍສີ, ຮູບຮ່າງ ແລະ ເຮັດດ້ວຍຫຍັງ (ເອົາຫຍັງເຮັດ).ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການ ຮຽນ ( 20 ນາທີ)1. ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບສີ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 1 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ, ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ພວກຫຼານຮູ້ສີຂອງແຕ່ລະຮູບບໍ່? (ຄູໃຫ້ຄໍາແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນເທື່ອລະຄົນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຕາມຄູເທື່ອລະຄົນ).2) ຄູກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນດ້ວຍການຊ້ີໃສ່ຮູບຮ່າງຂອງຮູບ ແລະ ຖາມພວກເຂົາວ່ານີ້ແມ່ນສີ ຫຍັງ?3) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນວ່າ ຕໍ່ໄປນີ້ຄູຈະເວົ້າສີໃດສີໜຶ່ງ ອອກມາແລ້ວໃຫ້ນັກຮຽນຊີ້ໃສ່ສິ່ງຂອງອື່ນໆຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນທີ່ມສຄ້າຍຄກັນກັບສທີ່ຄູໄດ້ເວົ້າເດີ ີີືີ(ໃນນ້ີ, ອາດເປັນສໍ ຫຼື ເສີື້ອຂອງຄົນໃດຄົນໜຶ່ງ ຫຼື ອຸປະກອນອື່ນໆ ທີ່ມຢ່ຫ້ອງຮຽນ ຫຼື ເສີື້ອຜ້າ).ີູ4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກຕອບອີກເທຶື່ອໜຶ່ງວ່າ: ປຶ້ມແບບຮຽນນີ້ແມ່ນມີສີຫຍັງ?2. ຮຽນຮູູ້ກ່ຽວກັບຮູບຮ່າງ.1) ຄຖາມນັກຮຽນວ່າ: ພວກຫຼານຄົນໃດສາມາດຕອບໄດ້ບໍວ່າ ຮູບຮ່າງຂອງປ້ມແບບຮຽນນ້ແມ່ນຮູບຮ່າງເປັນແນວ ູຶີໃດ? (ຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ). ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບນັ້ນຄືນອີກເທື່ອ ໜຶ່ງ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນຊ້ີໃສ່ຮູບອື່ນໆຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນທີ່ມີຮູບຮ່າງເປັນຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ. 3) ຄູຍົກຍ້ອງຄໍາຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງນັກຮຽນ.4) ຄູສືບຕໍ່ແນະນໍາຮູບຮ່າງອື່ນໆໃຫ້ນັກຮຽນອີກ (ຮູບຈະຕຸ ລັດ, ວົງມົນ ແລະ ສາມແຈ) ໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄືນເທື່ອລະຄົນຕາມຂັ້ນຕອນ 1-3 ທີ່ໄດ້ລະບຸຢູ່ຂັ້ນເທິງ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 1ໃນປຶ້ມແບບຮຽນອີກເທີ່ືອໜຶ່ງ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຊອກຫາຮູບຮ່າງຮູບ (ຮູບວົງ ມົນ ...) ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ ນີ້ແມ່ນສີຫຍັງ?6) ຄູສຶບຕໍ່ຖາມນັກຮຽນກ່ຽວກັບສີ ແລະ ຮູບຮ່າງຂອງແຕ່ລະຮູບອີກ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາ ແລະ ຝຶກປະຕິບັດໃຫ້ພວກເຂົາຕາມທີ່ຕ້ອງການ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາ ແລະ ຝຶກປະຕິບັດໃຫ້ພວກເຂົາຕາມທີ່ຕ້ອງການ. ໓໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

31ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (15 ນາທີ)3. ການຝຶກປະຕິບັດກ່ຽວຮູບຮ່າງ ແລະ ສີຂອງວັດຖຸ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່: ໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ໜຶ່ງຊີ້ໃສ່ຂໍ້ທີ 1 ແລະ ຄົນອື່ນໃຫ້ເວົ້າວ່າ: ຮູບຮ່າງຂອງຮູບນີ້ ແມ່ນຫຍັງ ແລະ ມີສີຫຍັງ?2) ປ່ອຍໃຫ້ນັກຮຽນເຮັດໄປກ່ອນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອເມື່ອພວກເຂົາຕ້ອງການ.3) ໃນເມືີ່ອສິ້ນສຸດການເຮັດກິດຈະກໍານີ້ແລ້ວ, ຄູກວດເບິ່ງ ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນເຊັ່ນ: ຄູຊີ້ໃສ່ຮູບຮ່າງຂອງ ຮູບ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງຮູບຮ່າງ ແລະ ສີ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ ( 5 ນາທີ)1) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ພວກຫຼານໄດ້ຮຽນຫຍັງແດ່ແລ້ວ (ສີ ແລະ ຮູບຮ່າງຂອງວັດຖຸ).2) ຄູຈັບເອົາສໍສີທີ່ມີສີຟ້າ, ສີຂຽວ, ສີເຫຼືອງ ແລະ ສີແດງອອກມາເທື່ອລະອັນ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າພວກມັນ ແມ່ນສີຫຍັງ?3) ຄູເວົ້າ: ຮູບຮ່າງ (ຮູບວົງມົນ, ສີ່ຫຼ່ຽມ, ຈະຕຸລັດ ແລະ ສາມແຈ) ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນເອົານິ້ວມືເຮັດເປັນຮູບດັ່ງ ກ່າວເບິ່ງໃນເວລາສິ້ນສຸດການເຮັດກິດຈະກໍານີ້ແລ້ວ, ຄູຕ້ອງກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນເຊັ່ນ: ຄູຊີ້ໃສ່ ຮູບ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງຮູບຮ່າງ ແລະ ສີຂອງແຕ່ລະອັນ.ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (10 ນາທີ)4. ຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບວັດຖຸເຮັດມາຈາກຫຍັງ.1) ຄຈັບປ້ມແບບຮຽນອອກມາແລ້ວຖາມນັກຮຽນວ່າປ້ມນ້ແມ່ນເອົາຫຍັງເຮັດ? ຄູເວົ້າ “ ເຈ້ຍ” ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນ ູຶຶີເວົ້າຄໍາສັບນັ້ນຕາມຄູ 6 -7 ເທື່ອ.2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນບອກວັດຖຸອື່ນໆທີ່ເຮັດດ້ວຍເຈ້ຍຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນໃຫ້ຄູຟັງ.3) ຄູແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນອີກກ່ຽວກັບຄໍາສັບຂອງປລາສຕິກດ້ວຍເບິ່ງຢູ່ຂັ້ນຕອນທີ 1-2 ຂັ້ນເທິງ.4) ຄູດໍາເນີນຂັ້ນຕອນການສອນທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບຊົ່ວໂມງທີ 1 ເພື່ອສອນກ່ຽວກັບໄມ້ ແລະ ໂລຫະ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 2 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູຊ້ີໃສ່ວັດຖຸ ແລະ ຖາມນັກຮຽນວ່າ: ນີ້ແມ່ນເຮັດດ້ວຍ ຫຍັງ? ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເວົ້າຄໍາສັບນັ້ນ 6 -7 ເທື່ອ ຈົນກວ່າພວກເຂົາສາມາດຕອບດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກວດຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນ ແລະ ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອພວກເຂົາ ແລະ ຝຶກປະຕິບັດໃຫ້ພວກເຂົາຕາມທີ່ຕ້ອງການ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນຖ້ານັກຮຽນສາມາດບອກຊື່ສີ ແລະ ຮູບຮ່າງໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.໓໑

32ຂັ້້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (10 ນາທີ)5. ສົນທະນາເປັນກຸ່ມ.1) ຄູຈັດນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມນ້ອຍ. ໃຫ້ນັກຮຽນຜູ້ໜຶ່ງຊີ້ໃສ່ວັດຖຸອັນໜຶ່ງ ແລະ ຖາມວ່າ: ນີ້ແມ່ນເອົາຫຍັງ ເຮັດ? ນັກຮຽນຄົນອື່ນໆສາມາດຊ່ວຍຕອບໄດ້. ໃນລະຫວ່າງດໍາເນີນກິດຈະກໍາຄູຄວນໃຫ້ຄໍາແນະນໍາໃຫ້ນັກຮຽນຖ້າຕ້ອງການ.6. ການຫຼິ້ນເກມຄາດເດົາ .1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.2) ຄູຈັດນັກຮຽນເປັນ 2 ທີມ. ຄູອະທິບາຍວ່າຕໍ່ໄປນ້ີ, ຄູຈະ ພັນລະນາວັດຖຸອັນໜຶ່ງຖ້າຫາກນັກຮຽນຄົນໃດໄດ້ແມ່ນ ໃຫ້ຍົກມື ແລະ ຕອບພ້ອມຊີ້ໃສ່ວັດຖຸນັ້ນອີກ, ຖ້າຖືກຕ້ອງຄູຈະເອົາຄະແນນໃຫ້ທີມນັ້ນເດີ.3) ຄູເວົ້າ: ສິ່ງວັດຖຸນັ້ນມີລັກສະນະແບບນີ້:- ວັດຖຸນີ້ມີສີຂຽວ (ໄມ້ໄຜ່ ຫຼື ຕຸກ ຫຼື ແກ້ວ). - ວັດຖຸນີ້ມີສີແດງ (ໝວກ ຫຼື ໝາກເລ່ັນ).- ວັດຖຸນີ້ແມ່ນເຮັດດ້ວຍໄມ້. - ວັດຖຸນີ້ແມ່ນເຮັດດ້ວຍປລາສຕິກ.- ວັດຖຸນີ້ມີຮູບຮ່າງເປັນຮູບຈະຕຸລັດ ແລະ ມີສີເຫຼືອງ. - ວັດຖຸນີ້ມີ່ຮູບຮ່າງເປັນຮູບສາມແຈ ແລະ ເຮັດດ້ວຍປລາສຕິກ.ໝາຍເຫດ: ມັນອາດບໍ່ຈໍາເປັນທີ່່ຈະໃຫ້ນັກຮຽນບອກຊື່ຂອງວັດຖຸແຕ່ລະຢ່າງ ແຕ່ວ່າມັນເປັນທາງໜຶ່ງທີ່ຈະຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນຮຽນຮູ້ຊື່ຂອງວັດຖຸເຫຼົ່ານັ້ນ.ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (10 ນາທີ)7. ການແຍກວັດຖຸ.1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຮູບພາບຢູ່ຂໍ້ທີ 4 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນ.2) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນວ່າ ວັດຖຸເຫ່ານ້ນແມ່ນໄດ້ຈັດເປັນ 4 ກ່ມແລ້ວເພາະວ່າຮູບຮ່າງຂອງພວກມັນແມ່ນມີລັກ ຼ ົັຸສະນະຄືກັນ. ຄູ ແລະ ນັກຮຽນເບ່ງຢ່ໃນກ່ມທີ 1 ໄປພ້ອມກັນສາກ່ອນ ແລະ ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ: ຍ້ອນຫຍັງເພ່ນິູຸິຈິ່ຶງຈັດອຸປະກອນ 3 ຢ່າງນີິ້ມາຢູ່ໃນກຸ່ມດຽວກັນ?3) ຄູຍົກຍ້ອງຄໍາຕອບຂອງພວກເຂົາ ແລະ ອະທິບາຍຕີື່ມອີກວ່າ ພວກມັນເປັນກຸ່ມດຽວກັນ ຍ້ອນວ່າພວກມັນມີສີ ຄືກັນ.4) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນສຶບຕໍ່ເບິ່ງອີກ 3 ກຸ່ມທີ່ເຫຼືອ ແລະ ສົນທະນາວ່າເປັນຫຍັງອຸປະກອນແຕ່ລະຢ່າງຈຶ່ງຈັດເປັນກຸ່ມດຽວກັນ. (ກຸ່ມ 2 ແມ່ນມີສີເຫຼືອງທັງໝົດ, ກຸ່ມ 3 ແມ່ນເປັນຮູບສີ່ຫຼ່ຽມ).ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນວ່າພວກເຂົາສາມາດບອກໄດ້ບໍ່ວ່າວັດຖຸດ່ັງກ່າວແມ່ນເອົາຫຍັງເຮັດ (ປະເພດອຸປະກອນ). ໓໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

33ຂັ້້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (10 ນາທີ)1) ຄູຈັດນັກຮຽນເປັນ 3 ກຸ່ມ ແລະ ບອກພວກເຂົາວ່າ: ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຈະໄດ້ແຂ່ງຂັນກັນ ໂດຍການເບິ່ງອຸປະ ກອນດ່ັງກ່າວ ແລະ ຈັດເອົາພວກມັນມາວາງໃສ່ໂຕະຂອງຄູ. ຫາກກຸ່ມໃດແລ້ວກ່ອນແມ່ນກຸ່ມນັ້ນຊະນະ.- ໃຫ້ກຸ່ມທີ 1ໄປຊອກອຸປະກອນ 3 ຢ່າງທີ່ມີຮູບຮ່າງ ແລະ ສີຄ້າຍຄືກັນຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນ (ສີຂຽວ ຫຼື ສີເຫຼືອງ ຫຼື ສີຟ້າ ຫຼື ສີ ແດງ) ແລະ ນໍາມາວາງໃສ່ໂຕະຂອງພວກເຂົາ.- ກຸ່ມທີ 2 ໄປຊອກອຸປະກອນ 3 ຢ່າງທີ່ມີຮູບຮ່າງ ແລະ ສີຄ້າຍຄືກັນ.- ໃຫ້ກຸ່ມທີ 3 ໄປຊອກອຸປະກອນທີ່ເຮັດດ້ວຍສິ່ງດຽວກັນ (ເຮັດດ້ວຍເຈ້ຍ ຫຼື ປລາສຕິກ).ຂັນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ຄູ ແລະ ນັກຮຽນເບິ່ງວັດຖຸສິ່ງຂອງທີ່ນັກຮຽນໄດ້ເກັບໄວ້ນັ້ນ ແລະ ຄູກວດເບິ່ງການແຍກວັດຖຸຂອງພວກເຂົາ ວ່າເປັນແນວໃດ.2) ຄູຈັບເອົາປ້ຶມແບບຮຽນຂຶ້ນມາ ແລະ ຖາມ ພວກເຂົາໃຫ້ບອກຊື່ສີ ແລະ ຮູບຮ່າງຂອງມັນ ແລະ ວັດຖຸເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນເອົາຫຍັງເຮັດ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນຜູ້ທີ່ຍັງ ບໍ່ທັນປະເມີນກ່ອນໜ້ານີ້ວ່າພວກເຂົາສາມາດບອກໄດ້ບໍ່ວ່າວັດຖຸດ່ັງກ່າວແມ່ນເອົາຫຍັງເຮັດ (ປະເພດອຸປະກອນ), ລວມທັງສີ ແລະ ຮູບຮ່າງ ພ້ອມ.໓໓

34ບົດ​ທີ​6​ການນໍາໃຊ້ນໍ້າໃນແຕ່ລະວັນເວລາ​2​ຊົ່ວໂມງ​I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ບອກແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.2. ພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນໍ້າໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.3. ຈໍາແນກວິທີປະຢັດນໍ້າໃນປະຈໍາວັນ.4. ເຂົ້າໃຈຄວາມສໍາຄັນຂອງການປົກປັກຮັກສາແຫຼ່ງນໍ້າ.II. ການວັດ​ແລະ​ປະເມີນຜົນ1. ສັງເກດ, ການປະຕິບັດກິດຈະກໍາຂອງນັກຮຽນ, ສໍາເລັດ ແລະ ການຕອບຄໍາຖາມ.2. ນໍາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ.ຄະແນນພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນໍ້າໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ4 ພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນ້ໍາໄດ້ 4 ຢ່າງໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.3ພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນ້ໍາໄດ້ 3 ຢ່າງໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.2 ພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນ້ໍາໄດ້ 2 ຢ່າງໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.1 ພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນ້ໍາໄດ້ 1 ຢ່າງໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.0ບໍ່ສາມາດພັນລະນາການນໍາໃຊ້ນ້ໍາໄດ້ໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈໍາວັນມີ: ນໍ້າປະປາ, ນໍ້າສ້າງ, ນໍ້າບາດານ, ນໍ້າລິນ, ແມ່ນໍ້າ, ...2. ນໍ້າມີຄຸນປະໂຫຍດຫຼາຍຕໍ່ສິ່ງທີ່ມີຊີວິດເຊັ່ນ: ດື່ມ, ອາບ, ຖູແຂ້ວ, ລ້າງໜ້າ, ຊັກເຄື່ອງ, ຫົດຜັກ, ຜະລິດກະແສ ໄຟຟ້າ ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດນໍ້າ.3. ການປົກປັກຮັກສາແຫຼ່ງນໍ້າ: ໃຊ້ນໍ້າຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ ແລະ ປະຢັດນໍ້າໃຊ້, ບໍ່ຖີ້ມຂີ້ເຫຍື້ອລົງໃສ່ແຫຼ່ງນໍ້າ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ.2. ພາຊະນະທີ່ໃສ່ນໍ້າ, ນໍ້າ. ໓໔ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

35V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ​1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ​(5​ນາທີ)1) ຄູເອົາພາຊະນະໃສ່ນໍ້າຍົກໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ ແລະ ຖາມວ່າໃນຈອກ ຫຼື ພາຊະນະນີ້ວ່າແມ່ນຫຍັງ? (ນໍ້າ).2) ຄູຂຽນຄໍາສັບນໍ້າໃສ່ກະດານ.3) ຄູຖາມນັກຮຽນ: ນໍ້າໄດ້ມາຈາກໃສ? ພວກເຮົາສາມາດໃຊ້ນໍ້າເຮັດຫຍັງໄດ້ແດ່?4) ຄູຮັບຟັງຄໍາຕອບຂອງນັກຮຽນ ແຕ່ບໍ່ຟ້າວບອກໃຫ້ນັກຮຽນຮູ້ຄໍາຕອບເທື່ອ ເພາະຈະໄດ້ຮຽນໃນຂໍ້ອື່ນ.ຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ກໍາ​ການ​ຮຽນ​(15​ນາທີ)​1.​ ​ລະດົມສະໝອງກ່ຽວກັບນໍ້າແຫຼ່ງນໍ້າ​1) ຄອະທິບາຍວ່າ ມ້ນ້ນັກຮຽນຈະພາກັນມາຊອກຫາແຫ່ງນ້າ, ການູືີຼໍໃຊ້ນໍ້າ, ວິທີປົກປັກຮັກສາແຫຼ່ງນໍ້າໃຫ້ສະອາດ. 2) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນໜ້າທີ 1 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.3) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ນັກຮຽນໄດ້ເຫັນຫຍັງແດ່ໃນຮູບພາບແມ່ນໍ້າ?4) ຄອະທິບາຍ ແລະ ສະແດງຮູບແມ່ນ້າໃຫ້ນັກຮຽນເບ່ງວ່ານ້ນແມ່ນ ູໍິັໜຶ່ງຂອງແຫຼ່ງນໍ້າ.5) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າຢູ່ເຮືອນ ຫຼື ຊຸມຊົນຂອງພວກນ້ອງໄດ້ນໍ້າມາຈາກໃສ?6) ຄູສະເໝີຊື່ແຫຼ່ງນໍ້າຕ່າງໆ (ນໍ້າປະປາ, ນໍ້າບາດານ, ນໍ້າສ້າງ, ນໍ້າລິນ, …).7) ຄູເຮັດກິດຈະກໍາສໍາຫຼວດ ໂດຍຖາມນັກຮຽນວ່າໃນເຮືອນຂອງນັກຮຽນໄດ້ໃຊ້ນໍ້າຈາກແຫຼ່ງໃດ? ແລະ ຄູນັບຈໍາ ນວນນັກຮຽນທີ່ນໍາໃຊ້ແຕ່ລະແຫຼ່ງນໍ້າ.2.​ ທວາຍການໃຊ້ນໍ້າ1) ຄູສະແດງນໍ້າທີ່ຢູ່ໃນພາຊະນະໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງອີກ ແລະ ເວົ້າວ່າ ນໍ້າມີຄວາມສໍາຄັນຫຼາຍໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ.2) ຄູຖາມວ່າ ນັກຮຽນມີຄວາມຄິດເຫັນແນວໃດກ່ຽວກັບການໃຊ້ນໍ້າ 4 ຢ່າງໃນບົດຮຽນ (ອາບ, ປຸງແຕ່ງອາຫານ, ລ້າງຈານ, ດື່ມ, ຫົດສວນຜັກ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆລວມມີ: ຖູແຂ້ວ, ແຕ່ງກິນ, ຊັກເຄື່ອງ ແລະ ສະຜົມ).3) ນກຮຽນສັງເກດຮູບໃນຂ້ທີ 2 ໃນປ້ມແບບຮຽນແລ້ວທົດສອບຄວາມຄິດເຫັນຂອງນັກຮຽນກ່ຽວກັບຮູບທ່ສະແດງັໍຶີຢູ່ໃນນັ້ນ.ຂັ້ນ​ຝຶກ​ປະ​ຕິ​ບັດ​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​(20​ນາ​ທີ)3.​ ສົນທະນາເປັນຄູ່1) ນັກຮຽນເຮັດກິດຈະກໍາເປັນຄູ່ ໂດຍແຕ່ລະຄູ່ໃຫ້ຄົນ 1 ຊີ້ໃສ່ເທື່ອ ລະຮູບໃນປຶ້ມແບບຮຽນຂໍ້ທີ 2 ແລ້ວໃຫ້ຜູ້ທີ 2 ບອກຊື້ການໃຊ້ ນໍ້າໃນຮູບພາບນັ້ນໆ.2) ນັກຮຽນແຕ່ລະຄູ່ໄປແລກປ່ຽນກັບຄູ່ອື່ນໆເປັນກຸ່ມນ້ອຍກ່ຽວກັບການໃຊ້ນໍ້າຢູ່ໃນເຮືອນຂອງຕົນເອງ.3) ຫຼັງຈາກສໍາເລັດກິດຈະກໍາແລ້ວ ຄູໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມນ້ອຍລາຍງານວ່າຈໍານວນນັກຮຽນໃນກຸ່ມໄດ້ໃຊ້ນໍ້າ ແຕກຕ່າງກັນໃນມື້ນີ້.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູສັງເກດເບິ່ງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍບອກແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ໃຊ້ໃນເຮືອນຂອງນັກຮຽນ.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູປະເມີນັກຮຽນໂດຍນໍາໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນ.໓໕

36ຂັ້ນສະ​ຫຼຸບ​(5​ນາ​ທີ)1) ຄູເອົາພາຊະນະທີ່ບັນຈຸນໍ້າຍົກໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຄືນອີກ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຈໍານວນໜຶ່ງບອກ 4 ຢ່າງທີ່ສາມາດນໍາໃຊ້ນໍ້າທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາໃນມື້ນີ້.ຊົ່ວໂມງທີ​2ຂັ້ນຈັດກິດ​ຈະ​ກໍາ​ການ​ຮຽນ​(15​ນາທີ)4.​ ສົນທະນາຖາມ-ຕອບ1) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກເວົ້າຄືນກ່ຽວກັບ 4 ຢ່າງກ່ຽວກັບການໃຊ້ນໍ້າທີ່ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນມາໃນຊົ່ວໂມງທີ 1.2) ຄູເອົານໍ້າທີ່ບັນຈຸຢູ່ໃນພາຊະນະຍົກໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງແລ້ວເວົ້າວ່າ ຄູບໍ່ຕ້ອງການມັນ ແລ້ວຄູຈະຖອກມັນຖີ້ມ.3) ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າຖ້າຄູຖອກມັນຖີ້ມຈະດີບໍ່? (ບໍ່).4) ຄູອະທິບາຍ ມັນເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ດີຖ້າຖອກນໍ້າຖີ້ມຊື່ໆ ເພາະວ່ານໍ້າເປັນຊັບພະຍາກອນທີ່ສໍາຄັນ, ຍາມລະດູແລ້ງ ມັນອາດຈະບໍ່ພຽງພໍ ຈາກນັ້ນຄູອະທິບາຍຄວາມສໍາຄັນໃນການປົກປັກຮັກສາແຫຼ່ງນໍ້າ.5) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນສະເໜີກ່ຽວກັບການປະຢັດນໍ້າ, ຄູບັນທຶກເອົາຂໍສະເໜີແນະຂອງນັກຮຽນ 3-4 ຄົນ ແລະ ໃຫ້ນັກ ຮຽນສງເກດຮູບຂທ 3 ໃນປ້ມແບບຮຽນ ແລ້ວຄູຖາມການໃຊ້ນ້າໄປແຕ່ລະຮູບ (ອາບນ້າ, ລ້າງຖ້ວຍ, ບ່ວງ, ຊັກ ັໍ ້ີຶໍໍເຄື່ອງ, ຫົດຕົ້ນໄມ້ ແລະ ລ້າງລົດ).ຂັ້ນຝຶກ​ປະຕິບັດ​​ແລະ​ນໍາ​ໃຊ້​(25​ນາທີ)5.​ ສັງເກດຮູບພາບ1) ຈັດນັກຮຽນເປັນກຸ່ມ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມສັງເກດຮູບຂໍ້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນໄປເທືອລະຮູບຢ່າງເອົາ ໃຈໃສ່ ແລະ ຄິດກ່ຽວກັບກິດຈະກໍາແບບໃດທີ່ສາມາດປະຢັດນໍ້າໄດ້ດີ.2) ນັກຮຽນບາງຄົນຊອກຫາຄໍາສັບທີ່ຈໍາເປັນ ເພື່ອມາພັນລະນາເຮັດແບບໃດໃນການປະຢັດນໍ້າທີ່ດີ, ຄູສາມາດຢ່າງອ້ອມໄປມາ ເພື່ອໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຄໍາສັບແຕ່ນັກຮຽນໃຊ້ທ່າທາງພັນລະນາວິທີການປະຢັດນໍ້າ. ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ ມີຄວາມສາມາດໃຫ້ຊ່ວຍເຫຼືອໝູ່ເພື່ອນຜູ້ອື່ນໆ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນໜຶ່ງຈາກແຕ່ລະກຸ່ມລາຍງານ.4) ຄູຮ່ວມກັບນັກຮຽນສະຫຼຸບ: ອາບນໍ້າ, ຮຸກສະບູ, ຊັກເຄື່ອງ, ລ້າງຖ້ວຍບ່ວງ ພວກເຮົາຕ້ອງຮູ້ປະຢັດນໍ້າຄື: ເລືອກ ອຸປະກອນປະຢັດປະລິມານນໍ້າໃນເວລາອາບນໍ້າເຊັ່ນ: ໃຊ້ຟັກບົວອາບນໍ້າແທນກະບວຍຕັກນໍ້າອາບ, ປິດກ໋ອກ ນໍ້າໄວ້ໃນເວລາກໍາລັງຮຸກສະບູ, ເປີດນໍ້າໃສ່ຊາມໃຫ້ພໍດີແລ້ວປິດໄວ້ ຫ້າມເປີດນໍ້າໄວ້ຕະຫຼອດເວລາຊັກເຄື່ອງ, ຄວນໃຊ້ອ່າງ ຫຼື ພາຊະນະ ລ້າງຖ້ວຍບ່ວງແທນເປີດຈາກກ໋ອກນໍ້າໂດຍກົງ ແລະ ໃສ່ນໍ້າໃຫ້ພໍດີຈະຊ່ວຍປະຢັດ ນໍ້າໄດ້ດີກວ່າການເປີດກ໋ອກນໍ້າໂດຍກົງ, ນໍາໃຊ້ນໍ້າທີ່ໃຊ້ລ້າງຖ້ວຍບ່ວງ, ລ້າງຜັກ, ຫຼື ຊັກເຄື່ອງໄປຫົດນໍ້າຕົ້ນ ໄມ້ …ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູສັງເກດເບິ່ງນັກຮຽນ ແລະ ຊ່ວຍ ເຫຼືອນັກຮຽນຖ້າພວກເຂົ້າຕ້ອງການ ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ.ການວັດ​​ແລະ​ປະ​ເມີນ​ຜົນຄູປະເມີນນັກຮຽນທີ່ເຫຼືອ ໂດຍໃຊ້ ເກນໃຫ້ຄະແນນ. ໓໗ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

37ຂັ້ນສະຫຼຸບ​(5​ນາທີ)1) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມສົນທະນາໃຫ້ນັກຮຽນທັງໝົດຫ້ອງໄດ້ຄົ້ນຄິດກ່ຽວກັບບົດຮຽນ ໂດຍຄໍາຖາມດັ່ງນີ້:- ໃນແຕ່ລະມື້ພວກເຮົາໃຊ້ນໍ້າເຮັດຫຍັງແດ່?- ນໍ້າທີ່ໃຊ້ໃນແຕ່ລະວັນໄດ້ມາຈາກໃສແດ່?- ເຮົາຈະມີວິທີປະຢັດນໍ້າຄືແນວໃດ?2) ໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກອອກມາອະທິບາຍ.3) ຄູສະຫຼຸບຄືນບົດຮຽນທັງໝົດ.ກິດ​ຈະ​ກຳ​ເສີມ:- ສໍາລັບນັກຮຽນຜູ້ທີ່ເຂົ້າໃຈດີກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ນໍ້າແຕ່ລະວັນໄດ້ດີ, ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນນັ້ນອະທິບາຍການນໍາໃຊ້ ນໍ້າເຂົ້າໃນກະສິກໍາ ແລະ ອຸດສາຫະກໍາ ຫຼື ວຽກອື່ນໆສູ່ໝູ່ຟັງ.໓໘

38ບົດທີ 7 ການອະນາໄມຮ່າງກາຍເວລາ 2 ຊົ່ວໂມງ I. ຈຸດປະສົງໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດ:1. ອະທິບາຍເຫດຜົນທີ່ຕ້ອງອະນາໄມຮ່າງກາຍໃນວັນໜຶ່ງ.2. ສາທິດການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ.3. ສາທິດການອາບນໍ້າ ແລະ ສະຜົມໃຫ້ສະອາດ.II. ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນ1. ພິຈາລະນາຈາກການຕອບຄໍາຖາມ, ສາທິດການລ້າງມື, ສະແດງບົດບາດສົມມຸດ ແລະ ການມີສ່ວນຮ່ວມໃນລະຫວ່າງການປະຕິບັດກິດຈະກໍາຂອງນັກຮຽນ.2. ນໍາໃຊ້ເກນການໃຫ້ຄະແນນລຸ່ມນີ້ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນ (ໃຊ້ຢູ່ໃນຊ່ວງທີ່ມີການເຮັດລ້າງມືຂອງບົດຮຽນນີ້).ຄະແນນສາທິດການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນຢ່າງຖືກຕ້ອງ3ສາມາດສາທິດຂັ້ນຕອນການລ້າງມືທຸກວັນ 6-7 ຂັ້ນຕອນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ອະທິບາຍ ວ່າຍ້ອນຫຍັງມັນຈຶ່ງສໍາຄັນ.2ສາມາດສາທິດຂັ້ນຕອນການລ້າງມືທຸກວັນ 4-5 ຂັ້ນຕອນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ. 1ສາມາດສາທິດຂັ້ນຕອນການລ້າງມືທຸກວັນ 2-3 ຂັ້ນຕອນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.0ບໍ່ສາມາດສາທິດຂັ້ນຕອນການລ້າງມືທຸກວັນ.III. ເນື້ອໃນຕົ້ນຕໍ1. ຄວາມສໍາຄັນຂອງການທໍາຄວາມສະອາດຮ່າງກາຍທຸກໆວັນເຊັ່ນ: ການຖູແຂ້ວ, ລ້າງໜ້າ, ອາບນໍ້າ, ສະຜົມ, ຕັດເລັບ, ລ້າງມື ແລະ ເຊັດຫູ ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນ ຈາກການເປັນ ພະ ຍາດ, ຫຼຸດຜ່ອນການແຜ່ຂະຫຍາຍຂອງເຊ້ືອພະຍາດ ເຂົ້າ ສູ່ ຮ່າງ ກາຍ ເຮົາ; ນອກນັ້ນ, ຍັງ ເຮັດ ໃຫ້ຮ່າງ ກາຍ ສະ ອາດ ແລະ ສົດຊື່ນ.2. ຄວາມສໍາຄັນຂອງການທໍາຄວາມສະອາດ ແລະ ຄວາມຈໍາເປັນທີ່ຄວນເຮັດໃນທຸກໆວັນມີດັ່ງລຸ່ມນ້ີ້: 1) ການອາບນໍ້າ ແມ່ນໃຊ້ນໍ້າທີ່ສະອາດລ້າງຕົນຕົວ ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຊ້ສະບູຮຸກຖູຕົນຕົວ, ລ້າງສະບູອອກດ້ວຍ ນໍ້າທີ່ສະອາດອີກຄັ້ງ ແລະ ເຊັດຕົວໃຫ້ແຫ້ງຫຼັງອາບນໍ້າແລ້ວ.2) ການສະຜົມ: ຄວນສະຜົມຢ່າງໜ້ອຍ 2 ຄັ້ງ/ອາທິດ. ສະຜົມດ້ວຍຢາສະຜົມ ແລ້ວລ້າງດ້ວຍນໍ້າສະອາດ ແລະ ເຊັດໃຫ້ແຫ້ງ ແລ້ວຫວີຜົມໃຫ້ຈົບງາມ. (ຫ້າມໃຊ້ສະບູສະຜົມ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ຜົມລົ່ນ).3) ການລ້າງໜ້າ: ຄວນລ້າງໜ້າຢ່າງໜ້ອຍ 2 ຄັ້ງ/ວັນ (ເຊົ້າ-ແລງ).4) ການອະນາໄມຫູ: ຄວນເອົາຜ້າແພເຊັດຫູໃຫ້ແຫ້ງ ແລະ ສະອາດທຸກຄັ້ງຫຼັງຈາກລ້າງໜ້າ ແລະ ສະຜົມ.5) ການລ້າງມື: ຕ້ອງລ້າງມືທຸກຄັ້ງກ່ອນຈະກິນອາຫານ ແລະ ຫຼັງຈາກໃຊ້ວິດຖ່າຍ ຫຼື ຫຼັງຈາກຈັບຂອງຫຼິ້ນ ເປື້ອນເປິ ຫຼື ຈັບດິນ ໂດຍປະຕິບັດການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນ. ໓໘ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

396) ການຕັດເລັບ: ຕ້ອງຕັດເລັບມື-ເລັບຕີນ ເມື່ອເວລາເລັບຍາວ ຫ້າມບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ປາກກັດເລັບມື ເພາະຈະເຮັດ ໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ ແລະ ເຈັບທ້ອງ.IV. ສື່ການຮຽນການສອນ1. ປຶ້ມແບບຮຽນ. 2. ປຶ້ມເລື່ອງ “ຜົນຮ້າຍຂອງການບໍ່ລ້າງມື”.3. ແປ້ງ.4. ຄຸ, ໂອ ຫຼື ກະບວຍ, ນໍ້າສະອາດ ແລະ ສະບູ.V. ກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນຊົ່ວໂມງທີ 1ຂັ້ນນໍາເຂົ້າສູ່ບົດຮຽນ (5 ນາທີ)1) ຄູບອກນັກຮຽນວ່າ ມື້ນີ້ເຮົາຈະຮຽນກ່ຽວກັບການອະນາໄມຮ່າງກາຍແຕ່ລະພາກສ່ວນ. ເບິ່ງຢູ່ຂ້ໍທີ 1 ໃນປຶ້ມ ແບບຮຽນວ່າມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ.ຄູຖາມນັກຮຽນດັ່ງນີ້:- ນັກຮຽນຈະເຮັດແນວໃດເພື່ອໃຫ້ມືຂອງນັກຮຽນສະອາດ ແລະ ມີສຸຂະພາບແຂງແຮງ? - ກ່ອນມາໂຮງຮຽນໃນມື້ນີ້ມີໃຜແດ່ໄດ້ລ້າງມືແດ່ແລ້ວ?2) ຄູບອກໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຫົວຂໍ້ທີ 1 ຂອງບົດນີ້ໃນປື້ມແບບຮຽນ ແລະ ບອກວ່າ ໃຫ້ນັກຮຽນພັນລະນາສິ່ງທີ່ນັກຮຽນເຫັນ.3) ຄູຖາມ:- ມື້ເຊົ້ານີ້ມີໃຜແດ່ໄດ້ຖູແຂ້ວແລ້ວ? ໃຫ້ຍົກມື.- ມື້ນີ້ມີໃຜແດ່ໄດ້ສະຜົມແດ່ແລ້ວ? ໃຫ້ເອົາມືວາງເທິງຫົວ.- ມີຜູ້ໃດແດ່ໄດ້ຕັດເລັບມືກ່ອນມາໂຮງຮຽນ? ໃຫ້ງຶກຫົວ.- ມີື້ນີ້ມີໃຜແດ່ໄດ້ລ້າງໜ້າແລ້ວ? ໃຫ້ລຸກຂຶ້ນ.- ມີໃຜແດ່ໄດ້ລ້າງມືກ່ອນເຂົ້າມາຫ້ອງຮຽນ? ໃຫ້ໂບກມືສອງຂ້າງ.ຂັ້ນຈັດກິດ ຈະ ກໍາ ການ ຮຽນ (15 ນາທີ) 1. ສັງເກດ ແລະ ສົນທະນາ1) ຄູຖາມນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນວ່າ:- ຍ້ອນຫຍັງພວກເຮົາຈຶ່ງຈໍາເປັນຕ້ອງຮັກສາຮ່່າງກາຍຂອງເຮົາໃຫ້ສະອາດ ?- ມີຫຍັງຈະເກີດຂຶ້ນຫາກພວກເຂົາບໍ່ອະນາໄມໃຫ້ສະອາດ? ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ 7-8 ຄົນຕາມແນວຄວາມຄິດ ເຂົາກ່ອນ.2) ຄູອະທິບາຍໃຫ້ນັກຮຽນຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບເຊື້ອພະຍາດເຊັ່ນວ່າ ມັນເປັນແມ່ພະຍາດນ້ອຍໆທີ່ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເບິ່ງເຫັນໄດ້. ແມ່ພະຍາດນີ້ແມ່ນມີຢູ່ກັບທຸກໆສິ່ງຂອງ, ມັນສາມາດເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາເປັນໄຂ້ໄດ້ ແລະ ພວກມັນສາມາດແຜ່ຈາກຜູ້ໜຶ່ງໄປຫາຜູ້ອື່ນໆໄດ້ຢ່າງໄວວາ.ການວັດ ແລະ ປະ ເມີນ ຜົນໃຫ້ຄູປະເມີນນັກຮຽນຈາກການຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ອະທິບາຍ.໓໙

403) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງມືຂອງແຕ່ລະຄົນ. ແລ້ວຖາມວ່າ ມືຂອງພວກນ້ອງສະອາດແລ້ວບໍ່?4) ຄູສາທິດດ້ວຍການນໍາເອົາແປ້ງທາໃສ່ມີືຂອງນັກຮຽນ 4 ຄົນ ແລ້ວໃຫ້ພວກເຂົາໄປຈັບມືກັບນັກຮຽນຄົນອື່ນໆຢູ່ໃນຫ້ອງ, ຫາກຄົນໃດໄດ້ຈັບແລ້ວໃຫ້ສືບຕໍ່ຈັບມືກັບຄົນອື່ນໄປເລື້ອຍໆ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອນັກຮຽນຈັບໄປໄດ້ ປະມານ 3 ຄົນແລ້ວ ຄູຖາມນັກຮຽນວ່າ ດຽວນ້ມືພວກນ້ອງຍັງມີແປ້ງຕິດຢ່ບ່ ຫື ບ່ມີແລ້ວ. ຫັງຈາກນ້ນ, ໃຫ້ສົນ ີູໍຼໍຼັທະນາວ່າ ຍ້ອນຫຍັງພວກນ້ອງຈຶ່ງມີແປ້ງຕິດຢູ່ມື ແລະ ການຈັບມືແບບນ້ີສາມາດແຜ່ຂະຫຍາຍເປັນເຊື້ອພະຍາດໄດ້ແນວໃດ? 5) ຄູຖາມນັກຮຽນກ່ຽວກັບວິທີການທ່ຫີກເວັ້ນຈາກການຕິດເຊ້ອພະຍາດ ແລະ ການແຜ່ຂະຫຍາຍຂອງເຊ້ອພະຍາດ ີຼືິ ືດ້ວຍຄໍາຖາມດ່ັງນີ້:- ພາກສ່ວນໃດຂອງຮ່າງກາຍທີ່ພວກນ້ອງຕ້ອງໄດ້ຮັກສາໃຫ້ສະອາດເປັນປະຈໍາ? - ຍັງມີພາກສ່ວນໃດແດ່ທີ່ພວກນ້ອງຕ້ອງການໃຫ້ສະອາດເປັນປະຈໍາອີກ?6) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບ່ງຮູບພາບຢ່ຂ້ທີ 2 ໃນປ້ມແບບຮຽນບົດທີ 7. ມີຫຍັງແດ່ຢ່ໃນແຕ່ລະຮູບພາບນ້ນ? ຄູໃຫ້ນັກຮຽນິູໍຶູັສົນທະນາເປັນກຸ່ມສາກ່ອນ, ຫຼັງຈາກນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນແລກປ່ຽນຄໍາຄິດເຫັນດ້ວຍການຊີ້ໃສ່ຮູບພາບທີ 1 ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນຖາມນັກຮຽນວ່າ:- ນັກຮຽນຜູ້ນັ້ນກໍາລັງເຮັດຫຍັງ ?- ເປັນຫຍັງນັກຮຽນຄົນນັ້ນຈຶ່ງອະນາໄມແບບນີ້?ຄູຖາມຄືນແບບນີ້ກັບຮູບພາບອື່ນຕໍ່ໆໄປອີກ (ຮູບພາບທີ 2-5).7) ຄູຖາມເຈາະຈິ້ມກ່ຽວກັບການອະນາໄມຮ່າງກາຍ. ພະຍາຍາມຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບດ້ວຍຕົນເອງຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈ ຫຼື ປະສົບການຂອງເຂົາເອງ. ໃນເວລາຕອບຄໍາຖາມແຕ່ລະຂໍ້ໃຫ້ເບິ່ງວ່າຖືກຕ້ອງຕາມຈຸດທີ່ເຮົາຢາກໄດ້ແລ້ວແລ້ວບໍ່?- ນັກຮຽນອາບນ້ໍາຈັກເທື່ອຕໍ່ມື້ ? ອາບຕອນໃດ? - ເປັນ ຫຍັງ ຈຶ່ງ ອາບນໍ້າ? ຖ້າບໍ່ອາບນໍ້າຈະເປັນແນວໃດ? ( ເພື່ອ ໃຫ້ຮ່າງ ກາຍ ສະ ອາດ ແລະ ບໍ່ ມີ ພະ ຍາດ. ຖ້າບໍ່ ອະນາໄມຮ່າງກາຍ ຈະຄັນ ຄາຍ, ເປັນ ຂີ້ ຫິດ, ຂີ້ ກາກ ແລະ ພວກນ້ອງຈະເປັນໄຂ້).- ຫຼັງຈາກອາບນໍ້າແລ້ວຕ້ອງເຮັດຫຍັງອີກກ່ອນຈະນຸ່ງເຄື່ອງ? (ເຊັດຕົວໃຫ້ແຫ້ງ, ນຸ່ງເຄື່ອງທີ່ສະອາດ, ຊັກລ້າງ ແລະ ຕາກແຫ້ງເປັນປະຈໍາ).- ນັກຮຽນຕັດເລັບຍາມໃດ? ໃຊ້ຫຍັງຕັດເລັບ? (ໃຊ້ມີດຕັດເລັບ ແລະ ບ່ໃຫ້ໃຊ້ປາກກັດເລັບເພາະມັນອາດເປັນ ໍສາເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ພວກນ້ອງເຈັບ, ພະຍາດເຂົ້າປາກ ແລະ ເຈັບທ້ອງ).- ນັກຮຽນຖູແຂ້ວມື້ໜຶ່ງຈັກເທື່ອ? (2 ເທື່ອຕໍ່ມື້, ຕອນເຊົ້າ ແລະ ຕອນແລງ) - ນັກຮຽນສະຜົມຍາມໃດ? ສະຜົມຈັກຄັ້ງຕໍ່ອາທິດ? ( ສະຜົມ 2 ເທື່ອຕໍ່ອາທິດ ຫຼື ທຸກໆ 3 ມື້ ຫຼື 4 ມື້ເທື່ອໜຶ່ງ ດ້ວຍການໃຊ້ແຊມພູ). - ນກຮຽນລ້າງມືເວລາໃດ? (ຫັງການຈັບສ່ງທ່ເປ້ອນ, ກ່ອນການກິນອາຫານ ຫື ກິນເຂ້າ, ຫັງການຈັບກັບສັດ, ຫັງ ັຼິີືຼົຼຼການໃຊ້ຫ້ອງນໍ້າ, ກ່ອນການເຂົ້າຫ້ອງ).ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (20 ນາທີ)2. ປະຕິບັດການລ້າງມືຖ້າໂຮງຮຽນມີບ່ອນລ້າງມື, ຄູຕ້ອງພານັກຮຽນໄປຝຶກປະຕິບັດກິດຈະກໍາຢູ່ທາງນອກຫ້ອງ ແລະ ຄູຕ້ອງກະກຽມ ອຸປະກອນຄື: ໂອຕັກນໍ້າ, ນ້ໍາສະອາດ ແລະ ສະບູ. ໔໐ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

411) ໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຂໍ້ທີ 3 ໃນປຶ້ມແບບຮຽນຫຼັງຈານນັ້ນ, ໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ສົນທະນາກັນກ່ຽວກັບຂັ້ນຕອນການລ້າງມື ໂດຍໃຊ້ຮູບພາບປະກອບຊ່ວຍອະທິບາຍ. 2) ຄູສາທິດຂັ້ນຕອນການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງ. ເຮັດໄປຕາມແຕ່ລະຂັ້ນຕອນທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້. 3) ຄູສາທິດການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນ ຕາມປຶ້ມແບບຮຽນ. ຄູສາທິດຂັ້ນຕອນທີ 1, ໃຫ້ນັກຮຽນຝຶກຊ້ອມໄປຕາມຄູ ແລະ ເຮັດຈົນກວ່າຈົບຂັ້ນຕອນທີ 2-7 ໂດຍເອົາມືຈຸ່ມນໍ້າ ໃຫ້ປ່ຽກສາກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງເອົາສະບູໃສ່.4) ຄູສາທິດການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນຕາມປຶ້ມແບບຮຽນດັ່ງນີ້:ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 1: ລ້າງມື ດ້ວຍ ນໍ້າ ສະ ອາດ ແລະ ໃສ່ ສະ ບູແລ້ວ ເອົາ ຝາມື ຖູ ກັນ.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 2: ເອົາ ຝາ ມື ຖູ ຫຼັງ ມື ແລະ ມື ຖູ ວ່າງນິ້ວ ມືສະຫຼັບກັນຖູ.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 3: ເອົາ ຫຼັງນິ້ວ ມືຖູ ຝາ ມື.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 4: ເອົາ ຝາ ມືຖູ ຝາ ມື ແລະ ຖູ ວ່າງນິ້ວ ມື.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 5: ຖູນິ້ວ ໂປ້ ມື ອ້ອມ ຮອບ ດ້ວຍ ຝາ ມືສະຫຼັບກັນຖູ.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 6: ປາຍນິ້ວ ມື ຂວາຖູ ຝາ ມືຊ້າຍສະຫຼັບກັນຖູ.ຂັ້ນ ຕອນ ທີ 7: ຖູ ຮອບ ຂໍ້ ມືສະຫຼັບກັນຖູ.ຫຼັງຈາກສໍາເລັດຕາມ 7 ຂັ້ນຕອນການລ້າງມື້ແລ້ວ, ໃຫ້ນັກຮຽນສະບັດມືເອົານໍ້າອອກ ແລະ ຕັ້ັ້ງມືຂຶ້ນສັ່ນມື ໄປ-ມາຈົນກວ່າມືຈະແຫ້ງ).5) ຫຼັງ ຈາກ ຄູ ສາ ທິດ ລ້າງ ມື ແຕ່ ລະ ຂັ້ນ ຕອນ ແລະ ຝຶກຊ້ອມແລ້ວ, ໃຫ້ ນັກ ຮຽນ ປະ ຕິ ບັດ ການ ລ້າງ ມື 7 ຂັ້ນ ຕອນ ເປັນ ບຸກຄົນ.6) ຄູ ຕັ້ງ ຄໍາ ຖາມ ສົນ ທະ ນາ ລວມ:- ພາຍ ຫຼັງ ລ້າງ ມື ແລ້ວ ຮູ້ ສຶກ ແນວ ໃດ?- ເປັນ ຫຍັງ ຈຶ່ງ ຕ້ອງ ລ້າງ ມື ໃຫ້ ສະ ອາດ? - ນໍ້າທີ່ ໃຊ້ ລ້າງ ມື ຕ້ອງ ເປັນ ນໍ້າແນວ ໃດ? (ນໍ້າສະ ອາດ)- ເມື່ອມືເປື້ອນເຮົາຄວນຈັບອາຫານເຂົ້າປາກບໍ່? ຍ້ອນຫຍັງ? - ກ່ອນຈະກິນເຂົ້າເຮົາຕ້ອງເຮັດຫຍັງ? ຍ້ອນຫຍັງ?ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)1) ການອະນາໄມຮ່າງກາຍຂອງຄົນເຮົາໃນແຕ່ລະວັນ ໂດຍການອາບນໍ້າ, ລ້າງໜ້າຫຼັງຕື່ນນອນ/ຫຼັງຈາກອອກ ແຮງງານ, ຖູແຂ້ວຢ່າງໜ້ອຍ 2 ຄັ້ງ/ວັນ ຫຼື ຫຼັງຈາກກິນອາຫານທຸກຄັ້ງ, ຕັດເລັບເວລາເລັບຍາວ ແລະ ລ້າງມື.2) ການລ້າງມືຕ້ອງລ້າງໃສ່ສະບູທຸກຄັ້ງ ແລະ ລ້າງໃຫ້ຖືກຕາມ 7 ຂັ້ນຕອນ, ລ້າງມືກ່ອນກິນອາຫານ, ຫຼັງຈາກຈັບ ບາຍສິ່ງຂອງເປື້ອນເປິ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພະຍາດເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູໃຊ້ເກນໃຫ້ຄະແນນ ເພື່ອປະເມີນນັກຮຽນເທື່ອລະຄົນໃນເວລາທີ່ພວກເຂົາກໍາລັງປະຕິບັດການລ້າງມື.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຕິດຕາມ ແລະ ແນະນໍານັກຮຽນໄປພ້ອມໆກັບການສາທິດລ້າງມືຖ້າຄົນໃດ ຍັງປະຕິບັດບໍ່ໄດ້, ຄູອະທິບາຍ ແລະ ສາ ທິດຄືນ ຫຼື ໃຫ້ໝູ່ທີ່ຢູ່ທາງຂ້າງແນະນໍາອີກ ຕື່ມ.໔໑

42ຊົ່ວໂມງທີ 2ຂັ້ນຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ (15 ນາທີ )ພວກເຮົາມາທວນຄືນກ່ຽວກັບຄວາມສໍາຄັນຂອງການອະນາໄມຮ່າງກາຍ ແລະ ການທໍາຄວາມສະອາດທີ່ແຕກ ຕ່າງກັນຢູ່ໃນຊິວິດປະຈໍາວັນທີ່ໄດ້ຮຽນມາໃນຊົ່ວໂມງກ່ອນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການລ້າງມື 7 ຂັ້ນຕອນມີໃຜແດ່ ຍັງຈື່ໄດ້? ອະທິບາຍໃຫ້ໝູ່ຟັງເບິ່ງ?ໃນຊວໂມງຕໄປນ, ພວກເຮົາຈະມາຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບຂ້ນຕອນການອາບນ້າ ແລະ ຂ້ນຕອນການສະຜົມໃຫ້ສະ ົ ່ໍ ່້ ີັໍັອາດ.3. ສົນທະນາການອາບນໍ້າ ແລະ ສະຜົມໃຫ້ສະອາດ1) ຄູຕັ້ງຄໍາຖາມນັກຮຽນ ແລະ ພະຍາຍາມຊຸກຍູ້ໃຫ້ນັກຮຽນຕອບຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ປະສົບການຂອງນັກ ຮຽນເຊັ່ນ:- ເປັນຫຍັງຈຶ່ງອາບນໍ້າ ແລະ ສະຜົມ? - ເຮົາຈະອາບນໍ້າແນວໃດໃຫ້ຕົວຂອງເຮົາສະອາດ? ເຮັດແນວໃດ?- ມີນັກຮຽນຄົນໃດເຄີຍສະຜົມດ້ວຍຕົນເອງແດ່? ເຮັດແນວໃດ?2) ຄູໃຫ້ ນັກ ຮຽນສັງເກດຮູບພາບໃນຫົວຂໍ້ທີ 3 ແລະ ສົນທະນາເປັນຄູ່.- ໃນຮູບນີ້ພວກເຂົາກໍາລັງເຮັດຫຍັງແດ່?- ໃນເວລາອາບນໍ້າພວກເຮົາໃຊ້ຫຍັງ?- ໃນເວລາອາບນໍ້າພວກເຮົາຈະຖູພາກສ່ວນໃດຂອງຮ່າງກາຍ? - ເມື່ອອາບນໍ້າແລ້ວຈະເຮັດແນວໃດ?- ຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ, ຫາກນັກຮຽນບໍ່ອາບນໍ້າ? (ຈະຮູ້ສຶກ ແນວໃດ?).3) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນເບິ່ງຢູ່ໃນຮູບພາບຂ້ໍທີ 4 ແລະ ສົນທະນາເປັນຄູ່.- ໃນຮູບນີ້ພວກເຂົາກໍາລັງເຮັດຫຍັງແດ່?- ພວກເຮົາຈະສະຜົມໄດ້ແນວໃດ? - ຫຼັງຈາກສະຜົມແລ້ວພວກເຮົາຄວນເຮັດຫຍັງຕໍ່? - ຈະມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ ຖ້ານັກຮຽນບໍ່ສະຜົມ?4) ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອາສາສະໝັກຕອບຄໍາຖາມ:ຂັ້ນຝຶກປະຕິບັດ ແລະ ນໍາໃຊ້ (25 ນາທີ )4. ສາທິດການອາບນໍ້າໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ ແລະ ປ່ຽນກັນສາທິດການອາບນໍ້າຂອງຕົນເອງ ແລະ ໃຫ້ເບິ່ງຮູບໃນຫົວຂໍ້ທີ 3 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.5. ສາທິດການສະຜົມໃຫ້ນັກຮຽນຈັບຄູ່ ແລະ ປ່ຽນກັນສາທິດການສະຜົມຂອງຕົນເອງໃຫ້ສະອາດ ແລະ ໃຫ້ເບິ່ງຮູບພາບໃນຫົວຂໍ້ທີ 4 ຂອງປຶ້ມແບບຮຽນ.ການວັດ ແລະ ປະເມີນຜົນຄູຕິດຕາມ ແລະ ແນະນໍານັກຮຽນໄປພ້ອມໆກັບການສາທິດອາບນໍ້າ ແລະ ສະຜົມ ຖ້າຄົນໃດຍັງປະຕິບັດບໍ່ໄດ້, ຄູອະທິບາຍ ແລະ ສາທິດຄືນ ຫຼື ໃຫ້ໝູ່ທີ່ຢູ່ທາງຂ້າງແນະນໍາອີກຕື່ມ. ໔໒ ສ ວ ສສະຫງວນລິຂະສິດ

436. ທວາຍ/ຄາດເດົາການອະນາໄມຮ່າງກາຍໃຫ້ສະອາດທຸກໆວັນ1) ໃຫ້ນັກຮຽນກັບຄືນໄປເບ່ງຮູບພາບຢ່ໃນຂ້ທີ 2 ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຄິດຫາທຸກໆພາບທ່ສະແດງເຖິງຄວາມສະິູໍີອາດທີ່ຕ້ອງເຮັດໃນທຸກໆວັນທີ່ພວກເຮົາໄດ້ສົນທະນາ ແລະ ສາທິດມາກ່ອນ.2) ນັກຮຽນເຮັດວຽກເປັນຄູ່່ ແລະ ປ່ຽນກັນສາທິດການອະນາໄມຮ່າງກາຍທຸກໆວັນ.3) ໃຫ້ນັກຮຽນຄົນໜຶ່ງເຮັດການອະນາໄມຮ່າງກາຍ ແລະ ສ່ວນຄົນອື່ນແມ່ນໃຫ້ຕິດຕາມເບິ່ງວ່າຍັງຂາດມີອັນໃດ ແລະ ໃຫ້ຄໍາແນະນໍາຕື່ມ ຖ້າເຫັນວ່າຍັງບໍ່ຖືກຕ້ອງໃນການອະນາໄມ.ຂັ້ນສະຫຼຸບ (5 ນາທີ)ຄູໃຫ້ນັກຮຽນອະທິບາຍວ່າ: ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຍັງແດ່?- ການທໍາຄວາມສະອາດພາກສ່ວນຕົນຕົວ ແລະ ເລົ່າຄີງໃນທຸກໆວັນ (ພວກເຮົາຄວນອາບນໍ້າ, ລ້າງໜ້າກ່ອນ ເຂົ້ານອນ ຫຼື ຫຼັງຈາກເຮັດວຽກແລ້ວ, ຖູແຂ້ວຢ່າງນ້ອຍ 2 ເທື່ອຕ່ໍມື້ ຫຼື ທຸກໆເທື່ອທີ່ກິນອາຫານແລ້ວ, ຕັດເລັບ ມືເມື່ອມີເລັບຍາວ ແລະ ລ້າງມືໃຫ້ສະອາດຢູ່ສະເໝີ).- ການລ້າງມື (ຕ້ອງລ້າງດ້ວຍສະບູທຸກໆຄັ້ງ ແລະ ຖືກຕາມ 7 ຂັ້ນຕອນຂອງການລ້າງມື, ລ້າງມືໃຫ້ສະອາດ ກອນກນອາຫານ, ຫັງຈາກຈັບສ່ງຂອງເປ້ອນເປິ ແລະ ຫັງໃຊ້ຫ້ອງນ້າ ເພ່ອໃຫ້ຮ່າງກາຍພວກເຮົາບ່ມີພະ່ິຼິືຼໍືໍຍາດ).- ການອາບນໍ້າ (ອາບທຸກໆມື້ ແລະ ໃຊ້ນໍ້າສະອາດອາບ,ຖູສະບູໃຫ້ທົ່ວຕົນໂຕ, ບ້ວນປາກໃຫ້ສະອາດ, ເຊັດຕົວ ໃຫ້ແຫ້ງດ້ວຍແພທີ່ແຫ້ງ ແລະ ນຸ່ງເສືີ້ອທີ່ສະອາດ ຫຼື ຊັກແລ້ວ).- ການສະຜົມ (ສະຜົມ 2 ເທື່ອ/ອາທິດ, ໃຊ້ຢາສະຜົມນວດໃສ່ຜົມໃຫ້ເກີດຟອງທົ່ວຫົວ ແລ້ວລ້າງອອກໃຫ້ຟອງ ໝົດ ເອົາຜ້າແພເຊັດຜົມໃຫ້ແຫ້ງ ແລ້ວຫວີຜົມ).໔໓