01-Position-ฉบับเต็ม

กลมุ่ ท่ี 4 ประเดน็ วชิ าการร่วมสมัย 141 (IC50 8.6 µg/mL) จากเห็ดกระด้างรเู หลย่ี มเช่น Flavodon flavus[16] ตวั อยา่ งสารออกฤทธ์จิ ากเห็ดที่เกยี่ วกับ ระบบประสาท คอื Mycenadiols A และ B เป็นสาร diastereoisomers ทม่ี คี วามใกล้เคียงกบั สารสงั เคราะห์ คือ Centalun ทีใ่ ช้ใน psycholeptic drug ทม่ี ผี ลดา้ นกล่อมประสาทและทำ� ให้หลบั (hypnotic และ sedative) ซ่ึงยาในกลุ่มนี้ไม่ถูกน�ำมาใช้ในสถานพยาบาลแล้วมาจากเห็ดดอกขนาดเล็ก Mycena pruinosoviscida[24] ตัวอย่างสารออกฤทธจ์ิ ากเหด็ ป่าไทยทีม่ ีฤทธใ์ิ นการยับยั้งแบคทเี รียแกรมบวก เช่น Bacillus cereus จากสาร Fomitopsins E และ F (ทค่ี วามเข้มขน้ ต่ำ� สุด (MIC) 6.25 µg/mL) จากเหด็ กระดา้ งรูเหลี่ยม เชน่ Flavodon flavus[16], normarasmane ท่ีเป็นสารชนิดใหม่ คือ russulanigrin D สกัดโดยตรงจากดอกของเห็ดถ่านหรือ Russula nigricans[18] และสารมีฤทธ์ิในการยับย้ังจุลชีพชนิดอ่ืน เช่น ราและแบคทีเรียท่ีก่อให้เกิดโรคท่ัวไป เช่น สารใหม่จาก inonoalliacanes A-I ซ่ึง inonoalliacanes A และ B จากเห็ดสกุลเดียวกับเห็ดชาก้าของ ตา่ งประเทศสกลุ Inonotus[13], Mycenadiols A และ B จากเห็ดดอกขนาดเล็ก Mycena pruinosoviscida[24], สารชนิดใหม่ กลุ่ม tetrahydrobenzofuran derivative คือ (6S,7S)-6,7-dihydroxy-3,6-dimethyl- 2-isovaleroyl-4,5,6,7-tetrahydrobenzofuran จากเห็ด Lentinus squarrosulus BCC 22366 หรือ เห็ดขอนขาว[17] สารออกฤทธ์ิพบสารออกฤทธ์ิกลุ่ม marasmane sesquiterpenes ท่ีเป็นชนิดใหม่ คือ russulanigrins A–C และกลุ่ม normarasmane ที่เป็นสารชนิดใหม่ คือ russulanigrin D  จากเห็ดถ่านหรือ Russula nigricans[18], สารใหม่ คือ astraeusins A-L จากเห็ดเผาะหนัง A. ordoratus และสารออกฤทธิ์ อนื่  ๆ จากเหด็ เผาะฝ้าและเหด็ เผาะหนงั Astraeus asiaticus และ A. ordoratus มฤี ทธ์ิเชน่ เดียวกัน[19] ตัวอย่างสารออกฤทธิ์ข้างต้นจากเห็ดป่านั้นพบคุณสมบัติที่มีประโยชน์มากมาย คุณสมบัติสารสกัด ออกฤทธ์ิที่กล่าวข้างต้นได้จากการทดสอบเห็ดป่าโดยตรงจากดอกเห็ดและสกัดจากเช้ือบริสุทธิ์ที่แยกได้จากเห็ดป่า มีที่มาจากป่าชุมชนและป่าอนุรักษ์ในประเทศไทย จะเห็นได้ว่าเห็ดเพียงไม่ก่ีชนิดแสดงถึงศักยภาพในการต่อต้าน จลุ ชพี ทก่ี อ่ ใหเ้ กดิ โรคในมนษุ ยจ์ ำ� นวนมากเหมาะกบั การนำ� มาพฒั นาดา้ นสมนุ ไพร สารเสรมิ อาหารและเครอื่ งสำ� อาง แต่ความจริงแล้วเหด็ จากป่าเมอื งไทยที่ยังไมไ่ ดก้ ลา่ วถงึ พบแลว้ แตย่ ังไมไ่ ด้ท�ำการศึกษา แยกเช้อื แลว้ แตย่ งั ไม่ไดท้ �ำ การศึกษาเน่ืองจากไม่มีทุนสนับสนุน เห็ดเหล่าน้ียังมีอีกจ�ำนวนมาก ส่งผลให้เห็นว่างานวิจัยเห็ดในประเทศไทย ขาดการสนับสนุนทุกระดับ ท่ีส�ำคัญคือขาดการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง ขาดการวางเส้นทาง (road map) หรือทิศทางงานวิจยั ระยะยาว ไม่ต�่ำกว่า 10-20 ปี แตกตา่ งจากประเทศอนื่  ๆ ทม่ี ชี อ่ื เสียงดา้ นเห็ด เชน่ ไต้หวัน ญ่ปี ุ่น จนี และเกาหลี ประเทศจีนพัฒนางานวจิ ยั เห็ดรว่ ม 50 ปี สามารถพฒั นาเหด็ ได้เพียง 5 ชนดิ แตป่ ระสบ ผลส�ำเรจ็ ทุกชนดิ และในแต่ละชนิดมงี านวิจยั ทกุ มุมรองรับตงั้ แต่ต้นน้�ำไปยงั ปลายน้�ำ โดยไมท่ อดท้ิงการผลติ ระดบั ท้องถ่ินส่งเสริมไปจนถึงระดับอุตสาหกรรม น่าแปลกใจท่ีประเทศไทยนั้นมีความหลากหลายที่สูงเป็นอันดับสาม ของโลก แต่กลับขาดแคลนงานวิจัยเกือบทุกด้าน ขาดแคลนก�ำลังคน ขาดแคลนความรู้ ขาดแคลนทุนวิจัย ทีจ่ ะสนับสนุนใหเ้ กิดบุคคลากรดา้ นงานวจิ ัยเหด็ ให้มีคุณภาพ ทเ่ี หน็ ไดช้ ดั เจนทีส่ ุดตลอดระยะเวลา 30 ปีที่ผา่ นมา ของการวิจัยเห็ดในประเทศไทยคือ ประเทศไทยไม่มีนักปรับปรุงพันธุ์เห็ด ต่างกับด้านพืชเศรษฐกิจ ทั้ง ๆ ที่ ภาครฐั กลา่ วถงึ ความสำ� คญั ของเหด็ เศรษฐกจิ มาโดยตลอด แตก่ ลบั ขาดแคลนตง้ั แตก่ ารคดั เลอื ก พฒั นาหรอื ปรบั ปรงุ สายพันธุ์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมตลาดต้องการ หรือเหมาะสมต่อวัตถุประสงค์ในการเพาะเล้ียง เช่นต้องการสร้าง สารสกัดด้านใดด้านหน่ึงปริมาณมากเป็นต้น นักปรับปรุงพันธุ์จึงมีบทบาทมากกับสายพันธุ์ที่น�ำมาใช้เพื่อการเพาะ เล้ยี งไมว่ า่ จะด้วยวัตถปุ ระสงค์ใด ถึงแม้ว่าประเทศไทยมเี หด็ ท่มี ศี กั ยภาพในการพฒั นาต่อยอดไดใ้ นหลายมติ ิ แต่ถา้ ประเทศไทยขาดนักปรบั ปรุงพันธเุ์ ห็ดและงานวิจยั ด้านเหด็ เหด็ คงไม่สามารถมาน�ำเศรษฐกิจของประเทศได้ และจะ เตบิ โตแบบไมม่ น่ั คง ดงั นน้ั บคุ คลากรดา้ นงานวจิ ยั ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง หรอื นกั ปรบั ปรงุ พนั ธจ์ุ งึ เปน็ ปญั หาใหญข่ องประเทศไทย เพราะประเทศเราขาดแคลน Position-5.indd 141 9/13/19 16:05

142 สมุนไพร นวดไทย อนาคตไทย ปญั หาอกี สว่ นทช่ี ัดเจนของประเทศไทยคอื ขาดงานวจิ ัยพน้ื ฐาน ตอ่ ยอด และบูรณาการด้านเหด็ ปา่ อย่างจริงจังต่อเน่ืองเป็นระยะเวลานาน งานวิจัยไทยไม่มีการวางแผนระยะยาว ประเทศไทยขาดการท�ำงาน แบบบูรณาการคือไม่มีการรวมตัวท�ำงานเพ่ืองานวิจัยขนาดใหญ่ท่ีจะส่งผลกระทบต่อคนจ�ำนวนมาก ท�ำให้ งานวิจัยเห็ดไทยไปได้เพียงแค่น้ีทั้ง ๆ ท่ีมีศักยภาพด้านทรัพยากรอยู่ล�ำดับต้นของโลกแต่กลับไม่สนใจ สนับสนุน เพียงงานวิจัยที่เหน็ ผลระยะสัน้ เลอื กทีมวจิ ัยไมม่ คี ณุ ภาพท�ำใหง้ านวิจัยไมไ่ ด้รบั การยอมรับในระดับสากล มาตรฐาน การวิจัยต่�ำ หากมีการสนับสนุนและยกระดับด้านวิจัยท่ีเก่ียวข้องกับเห็ดป่าในทุกมิติ เช่นงานด้านอนุกรมวิธาน พัฒนางานวิจัยให้เกิดการแยกเช้ือเห็ดป่าให้ส�ำเร็จในหลายกลุ่ม สนับสนุนงานวิจัยด้านการรักษาเชื้อเห็ดใน ระยะยาว (อายุ 20 ปขี นึ้ ไป) พัฒนางานวจิ ยั หาสารออกฤทธ์ิทางชีวภาพเพอื่ เป็นคณุ สมบัตพิ น้ื ฐานของเช้อื เห็ดหรือ เหด็ ปา่ แตล่ ะชนดิ พรอ้ มเพอื่ คดั เลอื กไปตอ่ ยอด พฒั นางานวจิ ยั ดา้ นการเพาะเลยี้ งเหด็ ปา่ หรอื เหด็ บา้ นใหไ้ ดม้ าตรฐาน พฒั นางานวจิ ัยต่อยอดเชิงผลติ ภัณฑ์ รวมถงึ นำ� งานวิจยั หลายด้านที่กลา่ วขา้ งต้นบูรณาการท�ำงานรว่ มกนั โดยใชเ้ ห็ด เป็นแกนและคัดเลือกเห็ดท่ีคาดว่าจะเป็นทรัพยากรในการน�ำเศรษฐกิจในอีก 20-30 ปีข้างต้น เช่น วิสัยทัศน์ของ ประเทศไตห้ วนั โดยใชเ้ ห็ดน�ำเศรษฐกิจของประเทศ การพฒั นาทีก่ ลา่ วถึงขัน้ ตน้ นั้นล้วนแตข่ าดแคลนเกือบทุกด้าน ส�ำหรับประเทศไทย หรือมีก็น้อยมากเม่ือเทียบกับประเทศ จีน ไต้หวัน ญี่ปุ่น เมื่อไม่มีการสนับสนุนงานวิจัยท้ัง ระบบเพ่ือส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาด้านการผลิต เด็กรุ่นใหม่จะไม่เห็นโอกาสทางอาชีพย้อนไปสู่โอกาสทางการ ศึกษา ส่งผลให้เด็กรุ่นใหม่ไม่สนใจเรียนเก่ียวกับเห็ด หางานที่เก่ียวข้องกับเห็ด หรือต้องการพัฒนาศักยภาพ ตนเองไปในงานด้านเห็ด เพราะไม่เห็นโอกาสที่น�ำมาเป็นอาชีพและเล้ียงตนเองได้ ดังน้ันเม่ือให้เลือกหัวข้อวิจัย และพัฒนาเด็กกลุ่มน้ีก็จะมองข้ามงานวิจัยด้านเห็ดไป เห็นอย่างอื่นสำ� คัญกว่าเห็ด ท�ำให้ไม่เกิดคนรุ่นใหม่ที่จะรับ ช่วงต่อเข้าสู่วงการพัฒนางานวิจัยด้านเห็ดป่าของไทยเมื่อเทียบกับอาชีพอื่น เช่น หมอ และวิศวกร ส่งผลกระทบ ตอ่ โอกาสทจี่ ะพฒั นาผลติ ภณั ฑจ์ ากเหด็ ปา่ ไทยสอู่ ตุ สาหกรรมทางอาหารเสรมิ และยา อตั ราการเตบิ โตดา้ นการพฒั นา และวจิ ยั ทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั เหด็ ปา่ ไทยเมอ่ื เทยี บกบั อตั ราการเตบิ โตในดา้ นเดยี วกนั ของตา่ งประเทศนน้ั เทยี บกบั ไมต่ ดิ เชน่ ประเทศจนี และประเทศญป่ี นุ่ เกาหลี และไตห้ วนั ซงึ่ มกี ารพฒั นาและวจิ ยั เชงิ ลกึ ของเหด็ ปา่ เพอ่ื พฒั นาเปน็ ผลติ ภณั ฑ์ ต่าง ๆ เช่นเห็ดหลินจือ เห็ดชาก้า เห็ดไมตาเกะ และอีกมากมายเป็นต้น ดังนั้นอนาคตของเห็ดเป็นอาหารและ ยาของประเทศไทยจึงยังคงลางเลือนหากขาดการสนับสนุนให้เกิดการวิจัยในทุกมิติและยังขาดบุคคลากรที่จะมา ตอ่ ยอดในการทำ� งาน สานตอ่ งานวิจัยในอนาคตขา้ งตน้ เพอ่ื ใหผ้ ลติ ภณั ฑเ์ หด็ ของประเทศไทยกา้ วไปสสู่ ากลอยา่ งมมี าตรฐานโลกดง้ั นนั้ การพฒั นาการใชป้ ระโยชน์ จากเห็ดสายพันธุ์ไทยจึงเป็นนโยบายของภาครัฐที่ต้องค�ำนึงถึง เพ่ือให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ท่ีแข่งกับระดับโลกได้ การขับเคล่ือนเพ่ือพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเห็ดของประเทศไทยนั้น สายพันธุ์ที่น�ำมาใช้ท้ังหมดมาจากการน�ำเข้าจาก ต่างประเทศ (สามารถตรวจสอบได้จากแหล่งท่ีมีการขายสายพันธุ์เห็ดในประเทศท้ังหมดมีไม่ก่ีแหล่ง) การพัฒนา ต่อยอดผลิตภณั ฑเ์ หด็ ท่มี ีอยใู่ นปัจจุบนั เป็นตามแนวโน้มของโลกไปในทศิ ทางเดยี วกับยโุ รป อเมริกา ญปี่ นุ่ และจนี วตั ถดุ บิ ตง้ั ตน้ เปน็ วตั ถดุ บิ ทมี่ แี หลง่ ทมี่ าจากตา่ งประเทศ หากผลติ เปน็ สนิ คา้ แลว้ เอกลกั ษณใ์ นเรอื่ งราวของวตั ถดุ บิ ไม่มีท่ีมาจากประเทศไทย ส่งผลให้สินค้าไม่มีจุดเด่นไม่สามารถแข่งขันกับผลิตภัณฑ์ที่มีวัตถุดิบเป็นของประเทศ น้ันเองซ่ึงสามารถสร้างเร่ืองราวเพื่อท�ำให้สินค้ามีคุณค่ามากขึ้น ทางการตลาดได้ สินค้าจากประเทศไทยจะเสีย เปรียบหากไม่สามารถมเี ร่อื งราวรอ้ ยเรยี งได้ ยกตวั อยา่ งเปรยี บเทยี บสินค้ามชี ่อื เสยี งของประเทศไทย มปี ระวตั ทิ ีม่ า ชัดเจน เช่น กลุ่มกาแฟดอยช้าง กาแฟชะมด ที่มีเรื่องราวต้ังแต่ต้นตอสายพันธุ์กาแฟ กระบวนการผลิต รูปแบบ ในการผลติ วิถีชุมชนและการคนื มลู คา่ ส่ชู ุมชน สินค้าจึงมีเอกลักษณส์ ามารถขายเรอื่ งราวประกอบกบั ผลติ ภณั ฑ์ได้ เป็นตน้ Position-5.indd 142 9/13/19 16:05

กลมุ่ ท่ี 4 ประเด็นวิชาการรว่ มสมัย 143 ปญั หาขา้ งตน้ เรอื่ งของงานวจิ ยั และบคุ ลากร สะทอ้ นใหเ้ หน็ ถงึ การไมเ่ หน็ ความสำ� คญั ของเหด็ รา เรมิ่ ตง้ั แต่ กระบวนการศึกษาเกี่ยวกับเห็ดราในสถาบันการศึกษา พบว่า มีหลักสูตรที่เรียนด้านเห็ดราในสถานศึกษาใน ปจั จุบนั เช่น Mycology หรอื Mushroom นอ้ ยมาก หากมหี ลักสตู รสว่ นมากจะเป็นหลักสูตรระดบั ปรญิ ญาโท หรือเอก มีเพียงไม่กี่มหาวิทยาลัยท่ีมีหลักสูตรในระดับปริญญาตรีและเป็นวิชาบังคับ ประกอบกับสถาบัน การศึกษาของประเทศไทยจ�ำนวนมากขาดอาจารย์ผู้ช�ำนาญการในสายอาชีพท่ีมีความเก่ียวข้องกับเห็ดรา โดยเฉพาะด้านอนุกรมวิธาน ท�ำให้งานด้านอนุกรมวิธานที่มีมาตรฐานระดับสากลผลิตออกมาแต่ละปีน้อยมาก ผลงานเหล่านั้นไม่ได้ถูกแปลและส่งกลับให้คนไทยอ่าน เน้นแต่การตีพิมพ์ระดับนานาชาติท�ำให้คนไทยยังขาด องค์ความรู้เรื่องการระบุช่ือสายพันธุ์ของเห็ดราที่พบในประเทศไทย นอกจากข้อมูลท่ีเป็นคุณสมบัติและศักยภาพ ของสายพันธุ์เห็ดราที่พบในประเทศไทย[1] มีน้อยมากหากเปรียบเทียบกับปริมาณเห็ดราท่ีคาดว่าจะพบใน ประเทศไทย[3,4] ส่งผลให้เห็ดของประเทศไทยไม่ถูกน�ำไปพัฒนาต่อยอดด้านการใช้ประโยชน์ทั้งในรูปของอาหาร และยา[25] เปน็ ผลจากการขาดแคลนนักราวทิ ยาของไทยท่ีมคี วามเช่ยี วชาญท่สี ามารถเสริมความเขม้ แข็ง เพิม่ ขีดขนั้ ทางศักยภาพทางบุคลากรของประเทศไทย และเพิ่มองค์ความรู้พ้ืนฐานการน�ำไปใช้ประโยชน์ เช่น การทราบถึง แหล่งที่มาของเห็ดที่จะสามารถน�ำไปใช้ในการทดลองเพื่อการต่อยอดในอนาคต การบ่งบอกชนิดเห็ดที่ถูกต้อง และแมน่ ยำ� ซงึ่ ในปจั จบุ นั นกั วจิ ยั นกั วทิ ยาศาสตรท์ ไ่ี มใ่ ชน่ กั ราวทิ ยาทส่ี นใจในการนำ� เหด็ มาทดลองศกึ ษาวจิ ยั มคี วาม ผิดพลาดในการบ่งบอกชนิดเห็ดที่น�ำมาใช้ในการศึกษาวิจัยเนื่องจาก ขาดความช�ำนาญด้านอนุกรมวิธานหรือไม่มี นกั อนกุ รมวธิ านใหส้ อบถามหรอื ชว่ ยวเิ คราะห์ แตใ่ ชว้ ธิ เี ทยี บเหด็ จากสมดุ ภาพทไ่ี มม่ คี วามถกู ตอ้ ง พบวา่ การเทยี บ ภาพเหด็ จากสมดุ ภาพจากตา่ งประเทศและฐานขอ้ มลู ตา่ งประเทศทำ� ใหเ้ กดิ ความผดิ พลาดในการบง่ บอกชอื่ สกลุ และชนิดอยู่เปน็ ประจ�ำ ตอ้ งอาศยั ผู้มีประสบการณก์ ารวิเคราะห์เหด็ โดยตอ้ งใชข้ อ้ มูลอา้ งองิ หลายดา้ นประกอบ เช่น สัณฐานวิทยาอย่างละเอียดและข้อมูลทางชีวโมเลกุล จึงระบุชนิดแบบมีความแม่นย�ำได้ แต่จากข้อมูล ทมี่ ใี นประเทศไทยนน้ั มกั จะพบแหลง่ อา้ งองิ แสดงขอ้ มลู ทผ่ี ดิ ทำ� ใหผ้ ลงานวจิ ยั ทหี่ ยบิ ขอ้ มลู เหลา่ นนั้ มาอา้ งองิ กผ็ ดิ สืบเน่ือง ท�ำให้การระบุชนิดผิดตามไปด้วย และยังพบการอ้างอิงในงานวิจัยที่ตีพิมพ์หลายฉบับว่าเห็ดคือพืช สามารถพบได้จากเว็บไซด์เผยแพร่ของหน่วยงานในประเทศ และบทความในวารสารในประเทศ เป็นข้อมูลท่ี หน่วยงานรัฐในประเทศไทยควรสังคายนาได้แล้ว ดังน้ัน การท่ีจะนำ� เห็ดไปใช้ในการศึกษาวิจัยต่อยอดควรได้รับ การยืนยันชนิดจากนักวิจัยท่ีมีความเชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานเพื่อใช้อ้างอิงอย่างถูกต้องในอนาคต อีกท้ังยังเป็น การบรู ณาการการท�ำงานร่วมกันของคนไทยในหลายสาขาอาชีพ ทกุ แขนงของการวจิ ยั เพื่อให้ไทยเกดิ ความเข้มแข็ง และสามารใชก้ ารรวมตวั นเี้ ปน็ การขบั เคลอ่ื นงานวจิ ยั เพอื่ สนบั สนนุ องคค์ วามรทู้ ส่ี งู ขน้ึ โดยใชเ้ หด็ ในการพฒั นาใหเ้ กดิ มูลค่าทางเศรษฐกิจ รวมถึงการใช้เห็ดที่เป็นฐานเศรษฐกิจ และทรัพยากรของประเทศให้เกิดประโยชน์อย่างม่ันคง และเกดิ ความย่งั ยนื ในอนาคต ความเข้าใจในเรอื่ งของชนดิ ของเห็ดป่าของคนประชาชนคนไทยเกิดจากความรแู้ บบมกุ ปาฐะทง้ั ส้ิน ตำ� รา ที่เกิดข้ึนในอดีตเป็นต�ำราเกิดจากการเทียบรูป ความรู้ที่มีข้อจ�ำกัดด้านเทคโนโลยีในการวิเคราะห์เน่ืองจากการ ขาดแคลนทนุ ในการวิเคราะห์ การวเิ คราะหร์ ะดับชนิดของเหด็ ปา่ ในประเทศไทยยากมากและสว่ นมากเปน็ ชนดิ ใหม่ จงึ ไมส่ ามารถใหช้ อื่ ได้ ดงั นนั้ ผลผลติ ทเี่ กดิ ขนึ้ จากตำ� ราเหลา่ นนั้ จงึ ยงั เปน็ ขอ้ ถกเถยี งถงึ ความถกู ตอ้ งและเปน็ จรงิ หาก จะต้องพิสูจน์ความถูกต้องของหนังสือท่ีมีมาในอดีตไม่สามารถท�ำได้ เนื่องจากไม่มีตัวอย่างจากที่ระบุในหนังสือนั้น เก็บไว้เป็นหลักฐาน มีหนังสือเพียงฉบับเดียวที่ปรากฏหลักฐานตัวอย่างแห้งเห็ดเก็บไว้เป็นหลักฐานเทียบเคียงเพ่ือ การศึกษาวิจยั ตอ่ คือ Thai Mushroom and Other Fungi[26] ดังนน้ั ในอนาคตการท�ำตำ� ราท่กี ล่าวถงึ ชนิดของ เห็ดจะต้องมีตัวอย่างอ้างอิงและฝากเก็บไว้เป็นหลักฐาน ณ พิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยเพื่อให้เยาวชนรุ่นใหม่ ไม่ต้องเร่ิมต้นจากการไม่มีตัวอย่างศึกษาอ้างอิง หรือต้องยืมจากประเทศอื่นเพ่ือน�ำมาศึกษาเทียบเคียง หลักฐาน Position-5.indd 143 9/13/19 16:05

144 สมุนไพร นวดไทย อนาคตไทย การค้นพบที่เป็นทรัพยากรชีวภาพของประเทศไทยเป็นสิ่งส�ำคัญท่ีต้องมีไว้เป็นหลักฐาน และอ้างอิงในงานวิจัย พนื้ ฐาน หรอื งานวจิ ยั ใด ๆ ทเี่ กยี่ วขอ้ ง สถานทส่ี ามารถฝากตวั อยา่ งอา้ งองิ ในปจั จบุ นั มหี ลายที่ เชน่ BIOTEC Bangkok Herbarium (BBH) ธนาคารทรพั ยากรชวี ภาพแห่งชาต,ิ สำ� นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรอื พพิ ธิ ภณั ฑเ์ ห็ดที่มฤี ทธิ์ทางยา ของคณะวทิ ยาศาสตร์ มหาวิทยาลยั มหาสารคาม เป็นต้น 4. ผลกระทบในดา้ นอน่ื  ๆ ทีเ่ ก่ียวข้องที่ เช่น เศรษฐกิจ ดา้ นสุขภาพ ดา้ นสังคม ผลกระทบทางเศรษฐกิจของเห็ดเป็นอาหารและยานั้นมีมาก ในปัจจุบันเห็ดเป็นอาหารและยาเป็น ผลิตภัณฑ์จ�ำนวนมาก มีทั้งท่ีบริโภคโดยตรงคือซื้อในรูปของวัตถุดิบและน�ำไปบริโภค ไปจนถึงยาสมุนไพรที่มีเห็ด เปน็ องคป์ ระกอบหลกั หรือเป็นยาเด่ียว มรี าคาตัง้ แต่หลกั สบิ ไปจนถงึ หลักพนั และหม่นื บาท ซึ่งจะเหน็ ว่าเหด็ ก�ำลงั จะเป็นวัสดุทางชีวภาพทีข่ ับเคลือ่ นทางเศรษฐกจิ ได้อยา่ งดี เพราะค�ำว่าเห็ดเป็นสงิ่ ที่ใกล้ตวั ผบู้ รโิ ภค ดังนน้ั ศักยภาพ การพัฒนาเศรษฐกิจจากเห็ดน้ันมีมากหากภาครัฐวางแผนระยะยาวและส่งแผนนั้นไปยังสถาบันการศึกษาและ หน่วยวิจัย สายงานวิจัยต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องต้องผนึกก�ำลังด�ำเนินการวิจัยแบบบูรณาการน่ันคือการท�ำงานหลาย ๆ ด้านไปพร้อม ๆ กัน ท�ำให้ระยะเวลาในการวิจัยน้ันส้ันลงส่งผลให้เกิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจบนรากฐานของ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซ่ึงจะทำ� ให้ผลติ ภณั ฑ์ท่ีไดม้ านน้ั มีรากฐานทแี่ ข็งแรง มแี รงหนุนจากวิทยาศาสตร์ก�ำกับ คณุ ภาพของสนิ คา้ ท่ผี ลติ เกิดความมั่นใจในสนิ ค้าและงานวิจัยน้นั สง่ ผลให้เกดิ เมด็ เงนิ ในการลงทุนกบั สินค้าในด้านน้ี เพอ่ื ขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ ของประเทศ เมอ่ื เศรษฐกจิ เกดิ การขบั เคลอ่ื นแลว้ หา้ มลมื สนบั สนนุ หรอื ลงขนั หยอดนำ้� มนั ลง กองทุนวิจัยที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัยด้านเห็ด จะช่วยให้เกิดกลไกการท�ำงานร่วมกันท้ังภาครัฐและเอกชนส่งผลให้เกิด การพัฒนาอย่างตอ่ เน่อื งและยั่งยนื เห็ดเป็นอาหารและยาน้ันมีผลกระทบต่อสุขภาพโดยตรง ผลกระทบท่ีเห็นชัดมาจากการบริโภคชนิดท่ี ถูกตอ้ งและการบริโภคชนดิ ทผี่ ิด กอ่ ใหเ้ กดิ ปัญหากับสุขภาพเป็นข่าวในทุกฤดฝู น คือ การบรโิ ภคเหด็ พิษ ปญั หานนั้ อาจเล็กแค่ท้องเสีย อาหารเป็นพิษ ไปจนถึงตับ ไตวาย หัวใจล้มเหลว เสียชีวิต สิ่งเหล่าน้ีเป็นผลโดยตรงจาก การไม่ทราบชนิดที่ถูกต้อง คิดว่าเป็นชนิดที่เคยรับประทาน หากเป็นเห็ดท่ีรับประทานได้นั้นแน่นอนส่งผลต่อ สุขภาพที่ดี เพราะเห็ดน้ันมีคุณสมบัติในเชิงของยาและส่งเสริมสุขภาพ เช่น มีสารออกฤทธ์ิทางชีวภาพต่อต้าน จุลชีพที่ก่อให้เกิดโรคกับมนุษย์ สารต้านมะเร็ง สารท�ำให้เลือดไหลเวียนได้ดี สารต้านอนุมูลอิสระ เป็นต้น หาก รับประทานโดยตรงนอกจากฤทธิ์ข้างต้นส่ิงท่ีจะได้เพิ่มเติม คือ กากใย น�้ำตาลท่ีดี ไขมันต่�ำเหมาะกับคนท่ีรักษา สุขภาพ หากน�ำมาปรับปรุงเป็นสารเสริมอาหาร หรือสมุนไพรน้ันจะท�ำให้เห็ดเหล่านั้นกลายเป็น เห็ดเป็นยา รวมไปถึงเกิดกลไกการปอ้ งกนั สุขภาพ ทส่ี ืบเน่ืองจากมาจากสรรพคุณตา่ ง ๆ ทค่ี ้นพบขา้ งต้น เห็ดป่าน้ันเกิดในป่าที่สมบูรณ์ เกิดในป่าท่ีได้รับการปกป้อง และดูแลแบบอาศัยฟ้าฝน ซึ่งหากท�ำความ เข้าใจกับวัฏจักรที่เกิดข้ึนของเห็ดป่าก็จะเข้าใจว่าหากเพียงแต่ดูแลป่าให้ดี ไม่ให้เกิดไฟป่า ถางหญ้าบ้าง ริดก่ิงใบ ไม่ให้รกบ้าง เปิดแสงลงสู่พ้ืนดินบ้าง ก็จะพบกับเห็ดป่าได้ จากความเข้าใจดังกล่าวส่งผลให้เกิดการอยู่ร่วมกันของ ชุมชนและปา่ ไม้ ควรจะเริม่ จากปา่ หวั ไร่ปลายนา ไปยังป่าครอบครวั ปา่ ชุมชน จะทำ� ใหเ้ กดิ คลงั อาหาร คลังอาชพี คือ เก็บเห็ดเพื่อการบริโภคและเก็บเห็ดเพ่ือการค้าแบบชุมชน ส่งผลให้เกิดรายได้ เมื่อมีรายได้ ท�ำให้ครอบครัว เป็นสุข เพราะเป็นรายได้ที่ไม่ได้ลงทุนในเม็ดเงิน เช่น พืชไร่ ที่ต้องมีการลงทุนและเก็บเกี่ยวในระยะส้ันกว่า พืชสวน แต่เป็นการลงแรง หากเกษตรกรท�ำความเข้าใจกับการปลูกป่าครอบครัว คือปลูกทุกอย่างที่กิน ปลูกทุกอย่างท่ีใช้ในพ้ืนที่ของตนเอง เช่น ปลูกพืชสวน พืชสมุนไพร พืชสวนครัว ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่เพื่อให้เห็ด อาศัย เช่น ตน้ เต็งรัง ยางนา เป็นตน้ เกษตรกรจะไดร้ ายได้จากการเก็บเก่ียวพืชในพืน้ ทข่ี องตนตลอดทงั้ ปีหมุนเวียน Position-5.indd 144 9/13/19 16:05

กลุ่มท่ี 4 ประเด็นวชิ าการร่วมสมยั 145 ชนิดไป ส่งผลให้เกิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในครัวเรือน ก่อให้เกิดความสุขในครัวเรือนครอบครัวมีสุขภาพดีความ เปน็ อยทู่ ย่ี ง่ั ยนื วิสัยทศั น์ประเทศไทย กล่าวไว้วา่ ประเทศไทยเปน็ ประเทศทมี่ นั่ คง มั่งคั่ง ยง่ั ยนื เป็นประเทศพัฒนา แล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นไปตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงตามหลักปรัชญาท่ี พระบาทสมเด็จพระปรมนิ ทรมหาภมู ิพลอดุลยเดชมพี ระราชดำ� รัสแกช่ าวไทยนับตง้ั แต่ พ.ศ. 2517 5. หนว่ ยงานที่เกี่ยวข้องกับประเด็นนัน้ แตล่ ะหนว่ ยงานด�ำเนนิ การอะไร หนว่ ยงานทเ่ี กยี่ วขอ้ งกบั เหด็ เปน็ อาหารและยานนั้ มมี ากมายจากประเดน็ ทกี่ ลา่ วมาขา้ งตน้ ทงั้ หมด โดยขอ แบง่ ออกเป็นประเดน็ ท่ีสำ� คญั 3 ประเดน็ ดงั ตอ่ ไปน้ี ประเด็นเร่ืองการศึกษาเก่ียวกับเห็ดรา หน่วยงานภาครัฐทางด้านการศึกษาหากมีการเพิ่มเติมความรู้ ที่ถูกต้องและมีหลักสูตรท่ีด้านราวิทยา Mycology หรือเห็ด Mushroom จะช่วยให้ประชาชน เกิดความเข้าใจ พื้นฐานของเห็ด โดยเฉพาะบางเร่ืองไม่ควรใช้เพียงความเช่ือท่ีไม่มีการพิสูจน์อย่างแท้จริงทางวิทยาศาสตร์ เช่น การรักษาคนท่บี ริโภคเหด็ พษิ เน่อื งจากความรู้ด้านนี้เส่ียงต่อชีวติ เปน็ อยา่ งมาก หากไดร้ บั พษิ ท่ีรุนแรงจะไมส่ ามารถ ใช้ความรแู้ บบดั้งเดมิ รกั ษาได้เปน็ ต้น เสย่ี งต่อการสญู เสีย ความรู้ในมิติอย่างอ่ืน เชน่ บทบาทของเห็ดราในธรรมชาติ ในชีวิตประจ�ำวัน และการให้ชื่อของเห็ดรา วิธีการจ�ำแนกท่ีถูกเป็นท่ีมาของช่ือ ต้องมีการตรวจสอบชนิดที่ชัดเจน อย่างไร ส่ิงเหล่าน้ีควรแทรกในบทเรียนที่แยกออกต่างหากเพราะเนื้อหามีความละเอียดและซับซ้อน ไม่ควรแทรก อยู่ในจุลชีววิทยาอีกตอ่ ไป ควรแยกออกมาเปน็ วชิ าเด่ียว คือ ราวิทยา Mycology เป็นตน้ แต่ในปัจจุบนั มนี ้อยมาก ท่บี รรจเุ ปน็ หลกั สูตรในวิชาบงั คบั ซึง่ ทำ� ให้ยากต่อการพัฒนาอนาคตของชาติในด้านน้ี เนอ่ื งจากเดก็ ไม่เหน็ ภาพและ ไม่เข้าใจศักยภาพของเหด็ จงึ ไม่สนใจน�ำมาเปน็ อาชีพ หรือเปน็ หัวขอ้ เรียนต่อ ท�ำให้ขาดก�ำลงั คนในอนาคตทีจ่ ะน�ำ วิชาความรดู้ ้านเห็ดกลบั มาพฒั นาประเทศ ประเด็นงานวิจัย งานวิจัยในปัจจุบันกระจายอยู่ในหน่วยงานภาครัฐ สถาบันวิจัย และสถาบัน อุดมศึกษา บางครั้งเป็นโครงการขนาดเล็กในโรงเรียน ซึ่งถ้าพิจารณาให้ดีแล้วหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องมีจ�ำนวนมาก แต่ไม่มีมาตรการท่ีชัดเจนจากภาครัฐในการสนับสนุนงานวิจัยด้านเห็ดราอย่างต่อเน่ือง มีทิศทางและชัดเจน ทั้งท่ี ประเทศไทยมีความหลากหลายเป็นอันดับสามของโลก แต่งานวิจัยผลิตออกมาจากคนไทยและจากประเทศไทย น้อยมาก โดยเฉพาะงานวิจัยตั้งแต่ระดับพื้นฐาน คือ ส�ำรวจ รวบรวม แยกเช้ือ จ�ำแนกชนิด เก็บรักษาสายพันธุ์ คัดเลือกพันธุ์ท่ีมีศักยภาพ พัฒนาและปรับปรุงพันธุ์ที่ต้องการ การค้นหาคุณสมบัติประจ�ำตัวของสายพันธุ์นั้น ๆ เช่น คุณสมบัติทางเคมี เอ็นไซม์ สารออกฤทธิ์ต่าง ๆ การเพาะเลี้ยง การปรับเพาะเล้ียง (optimization) เพื่อ ให้สายพันธุ์น้ัน ๆ สร้างส่ิงท่ีต้องการ การวิจัยพัฒนาบรรจุภัณฑ์ท่ีถนอมคุณสมบัติของเห็ด และยืดอายุในการเก็บ รักษาเห็ดให้สด การแปรรูปเพื่อเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ มาตรฐานการผลิตและความสะอาดของทุกๆกระบวนการที่ เกย่ี วขอ้ ง เปน็ ตน้ สง่ิ เหลา่ นเ้ี ปน็ โจทยว์ จิ ยั ทตี่ อ้ งนำ� มาคดิ และทำ� ใหเ้ กดิ การบรู ณาการวจิ ยั ไปพรอ้ มกนั เพอื่ ประหยดั เวลา ยกตวั อยา่ งการพฒั นาขา้ วของประเทศญป่ี นุ่ ซง่ึ เรม่ิ ตน้ จากขา้ วเหนยี วญป่ี นุ่ เปน็ ตวั ตงั้ ในเชงิ ของวตั ถดุ บิ จากธรรมชาติ ต่อจากน้ันเป็นการพัฒนาและวิจัยรอบด้านของข้าวญี่ปุ่น เกิดเป็นสายพันธุ์ต่าง ๆ เช่น สายพันธุ์ส�ำหรับคนท่ีเป็น เบาหวาน และผลิตภัณฑ์ท่ีใช้ข้าวเป็นองค์ประกอบหลักไม่ต่�ำกว่า 100 ชนิด บรรจุภัณฑ์ที่มีความสวยงาม ประกอบด้วย เร่ืองราวของข้าวในแต่ละท้องถ่ินที่ท�ำให้เกิดความสมบูรณ์เชิงการตลาดและเติมเต็มข้อมูลบน บรรจุภัณฑ์อย่างสวยงาม เป็นต้น เห็ดไทยจะเป็นเช่นนี้ได้หากมีการวางแผนบูรณาการงานด้านเห็ด หาจุดอ่อน จดุ แขง็ และแก้ไขจุดต่าง ๆ จะทำ� ใหเ้ หน็ อนาคตงานวิจยั เห็ดไทย ส่งผลต่อการพฒั นาองค์ความรู้ ผลติ ภณั ฑ์ สนิ คา้ ตา่ ง ๆ ที่จะเกิดขึน้ ในอนาคตสร้างเสรมิ ศกั ยภาพทางเศรษฐกิจ สขุ ภาพและสังคมของประเทศได้ Position-5.indd 145 9/13/19 16:05

146 สมนุ ไพร นวดไทย อนาคตไทย ประเด็นด้านกฎหมาย กฎระเบียบ ท่ีเก่ียวข้อง ในปัจจุบันกฎเกณฑ์ต่าง ๆ มีเพิ่มข้ึนจากการก้าวเข้า สู่สังคมอาเซียน สังคมโลก หนีไม่พ้นการเชื่อมโยงระดับนานาชาติที่ต้องมีระเบียบและกฎเกณฑ์เพื่อไม่ให้เกิดการ ละเมิด มีความเป็นธรรม ส่งเสริมการปกป้องผลประโยชน์ของประเทศ ดังนั้น การด�ำเนินงานด้านเห็ดหนีไม่พ้น กฎเกณฑ์เหล่าน้ี เน่ืองจากก�ำลังท�ำงานกับทรัพยากรชีวภาพชนิดหนึ่งท่ีมีศักยภาพในการพัฒนา แต่หน่วยงานที่ เกี่ยวข้องกับกฎเกณฑ์ต่าง ๆ กระจายอยู่หลายท่ีมากจนนักวิจัย ผู้ประกอบการ และคณาจารย์ ไม่แน่ใจว่างานใด เกี่ยวข้องกับระเบียบใด ดังนั้นหากหน่วยงานของรัฐมีพื้นที่ในการรวบรวมกฎระเบียบและรวบรวมหน่วยงานท่ี เกยี่ วข้องกับงานด้านเหด็ ในทกุ มติ ิ เหมอื นเป็น One-Stop-Service หรืออย่างน้อยรวมลงิ คข์ ้อมูล จะเปน็ ประโยชน์ มากกับทุกคนที่ก�ำลังท�ำงานด้านเห็ด จะท�ำให้เกิดความระวังในข้อก�ำหนดต่าง ๆ และเตรียมรับมือกับข้อกฎหมาย ได้ดี ยิ่งถ้าช่วยให้ทราบว่าต้องติดต่อหน่วยงานใด ก็จะท�ำให้งานในทุกมิติของเห็ดง่ายข้ึน ไม่ใช่ท�ำงานไปแล้ว พบว่าตนเองก�ำลังกระท�ำผิดกฎหมาย ผิดกฎระเบียบด้านใดด้านหน่ึง จนต้องล้มเลิก เสียเงินเสียทรัพย์สินที่ ลงทุนไปจ�ำนวนมาก ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจ เกิดความไม่เชื่อมั่น เกิดความสับสน จนท�ำให้ไม่มีใครอยากท�ำ กิจการ หรืองานวิจัยที่เก่ียวข้องเห็ด เช่น เห็ด ในอดีตถูกตีความว่าเป็นพืช จึงจัดเป็นหนึ่งในพืชซ่ึงปรากฏใน พระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 กรมวิชาการเกษตร เป็นต้น หากในปัจจุบันทุกท่านทราบว่าเห็ด ไม่ใช่พืช ไม่น่าจะมีใครทราบว่าเห็ดจะเกี่ยวข้องกับ พรบ.คุ้มครองพันธุ์พืช ดังกล่าวได้อย่างไรเป็นต้น ดังน้ัน การกระท�ำใด ๆ ที่เก่ียวข้องกับงานวิจัยในอนาคตน้ัน ต้องมีการวิเคราะห์ความเกี่ยวพันธุ์ของหน่วยงานและ กฎหมายทเี่ กย่ี วขอ้ ง เพอื่ ปอ้ งกนั การกระทำ� ผดิ กฎหมายหรอื การละเมดิ ขอ้ กฎหมาย ตวั อยา่ งเชน่ หากงานทก่ี ำ� ลงั ด�ำเนินการอยู่เกี่ยวข้องกับองค์การบริหารส่วนตำ� บล ผู้เก่ียวข้องจ�ำเป็นต้องไปตรวจสอบกฎระเบียบท่ีเก่ียวข้องกับ อบต. หรือหน่วยงานที่ใกล้เคียงเป็นต้น หากเก่ียวข้องกับกรมอุทยานสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ต้องไปตรวจสอบข้อ กฎหมายท่ีเก่ียวข้อง และจัดการให้เกิดการอนุญาตในข้อกฎหมายน้ัน ๆ มิฉะนั้นการกระท�ำใด ๆ ในอนาคตจะ สุ่มเสี่ยงต่อการละเมิด หรือไม่เป็นผลทางกฎหมาย และไม่สามารถน�ำไปใช้ต่อได้ อาจมีผลทั้งจ�ำและปรับ ดังนั้น ไมว่ า่ จะเปน็ การลงทนุ ทางงานวจิ ยั การลงทนุ พฒั นาผลติ ภณั ฑ์ การทำ� ตลาด ลว้ นแตต่ อ้ งอยภู่ ายใตก้ ฎหมายซง่ึ มที มี่ า จากทรัพยากรทนี่ ำ� มาใช้นน้ั มีท่ีมาอยา่ งถกู ต้องและเปน็ ไปตามข้อกฎหมายหรือไม่ เป็นประเด็นสำ� คญั 6. นโยบายและมาตรการท่ีดำ� เนินการปัจจบุ นั ภาครัฐต้องใหข้ อ้ มูลครบถว้ นท่ีเป็นประโยชนต์ ่อประชาชน รวมถงึ กฎระเบียบต่าง ๆ เช่น ข้อกฎหมาย ในประเทศ ข้อกฎหมายระหวา่ งประเทศ สนธสิ ญั ญาท่ีมผี ลตามกฎหมาย กฎกระทรวง พระราชบัญญัติ สงิ่ เหลา่ น้ี เป็นเร่ืองส�ำคัญจะต้องให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลอย่างละเอียด หรือโดยย่อได้ เพ่ือให้เกิดการวางแผนในการท�ำงาน ไม่ว่าจะเป็นในสว่ นของการเรยี น งานวจิ ัย การพฒั นาผลติ ภัณฑต์ า่ งของภาคเอกชน และภาคอตุ สาหกรรม เป็นต้น อย่าคิดว่าการกระท�ำเพียงเล็กน้อยท่ีเกี่ยวข้องกับทรัพยากรเห็ดน้ันไม่เกี่ยวข้องกับใคร ในยุคปัจจุบันท่ีมีการ เรียกร้องสิทธิ์น้ันทุกพื้นท่ีมีผู้ครอบครอง ดังน้ันต้องหาท่ีมาของผู้ครอบครองและท�ำการขออนุญาตการใช้ทรัพยากร เหด็ นน้ั รวมถงึ การแบง่ ปนั ผลประโยชนท์ อี่ าจเกดิ ขนึ้ ในอนาคตในรปู แบบตา่ ง ๆ ไมว่ า่ จะเปน็ รปู แบบของผลประโยชน์ แบบเม็ดเงิน หรือองค์ความรู้ นโยบายหนึ่งท่ีรัฐต้องบังคับให้ด�ำเนินการคือ การถ่ายทอดองค์ความรู้จากงาน วิจัยกลับสู่ท้องถ่ินในรูปแบบที่ท้องถ่ินต้องการ บังคับให้เกิดการประสานงานมากขึ้นระหว่างทีมวิจัยและ ท้องถิ่น ท�ำให้เกิดประโยชน์ร่วมกัน จะท�ำให้งานวิจัยที่ยังไม่เป็นผลิตภัณฑ์น้ันจับต้องได้มากขึ้น องค์ความรู้ที่ จับต้องได้ ต้องถูกบันทึกและถ่ายทอดในแบบที่ควรถ่ายทอดเหมาะสมกับผู้รับการถ่ายทอด ไม่ใช่ต้องการแต่ระดับ ขน้ั การตพี มิ พท์ ท่ี ำ� ใหย้ กระดบั ผลงานวจิ ยั ซง่ึ คนในประเทศไทยไดป้ ระโยชนจ์ ากงานตพี มิ พช์ นิ้ นน้ั นอ้ ยมาก เนอื่ งจาก Position-5.indd 146 9/13/19 16:05

กลุม่ ที่ 4 ประเดน็ วิชาการร่วมสมยั 147 มีคนอ่านงานวิจัยชิ้นน้ันเพียงไม่กี่คน เม่ืออ่านแล้วเกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้งมีเพียงไม่ก่ีคน แต่หากมีผลงานท้ัง สองด้าน คือ ผลงานตีพิมพ์ท่ีได้รับการยอมรับจากนานาชาติ และผลงานการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ได้มาจาก ทรัพยากรในทอ้ งถนิ่ นนั้ กลบั สทู่ อ้ งถน่ิ น้นั งานวิจัยช้นิ นนั้ ถือว่ามคี ณุ ค่ามาก เพราะนอกจากไดร้ ับการยอมรับใน ระดับสากลซ่ึงแสดงถึงคุณภาพของงานวิจัยชิ้นน้ัน แล้วยังสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ให้ออกมาในรูปแบบที่ น่าสนใจ และส่งต่อให้กับบุคคลในท้องถ่ินที่เก่ียวข้องโดยตรงกับงานวิจัยช้ินนั้น ข้อมูลเหล่านี้ส่งผลให้เกิดการ สนับสนุนงานฐานทรัพยากรทอ้ งถนิ่ ระดับต�ำบลซ่ึงเป็นภารกจิ Quick win ระดับต�ำบลของกระทรวงมหาดไทย เป็นส่วนหนึ่งในแผนแม่บทบูรณาการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ พ.ศ. 2558-2564 เรื่องพัฒนา องค์ความรู้และระบบฐานข้อมูลด้านความหลากหลายทางชีวภาพให้เป็นมาตรฐานสากล สอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580) ในราชกิจจานุเบกษา ลงวันที่ 13 ต.ค. 61 ที่รัฐให้ความส�ำคัญ ในยุทธศาสตร์ที่ 4 ต้องให้บรรลุเป้าหมายระดับชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพตามแผนแม่บท 2558-2564 และสนองพระราชด�ำริโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชด�ำริ สมเด็จ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกุมารี ในสว่ นของฐานทรัพยากรท้องถน่ิ เพื่อการอนรุ ักษแ์ ละใช้ประโยชน์ เช่นเดยี วกนั เอกสารอา้ งองิ 1. Willis KJe. State of the World’s Fungi 2018: Kew Garden; 2018 Contract No.: Document Number. 2. Hyde KD, Norphanphoun C, Chen J, Dissanayake AJ, Doilom M, Hongsanan S, et al. Thailand’s amazing diversity: up to 96% of fungi in northern Thailand may be novel. Fungal Diversity. 2018;93:215-39 3. Hawksworth DL. The fungal dimension of biodiversity; magnitude, sigificance, and conservation. Mycological Research. 1991;95:641-55. 4. Baimai V. Biodiversity in Thailand. The Journal of the Royal Institute of Thailand. 2010;II:107-18. 5. Chandrasikul A, Suwanarit P, Sangwanit U, Lumyong S, Payapanon A, Sanoamuang N, et al. Checklist of mushrooms (Basidiomycetes) in Thailand. Bangkok: Office of Naturall Resources and Environment Policy and Planning; 2011. 6. Chandrasrikul A, Phanichapol D, Boonthavikoon T, Chalermpong A. Mushrooms in Thailand. Thailand: The Royal Institute press; 2007. (in Thai). 7. Chandrasrikul A, Suwanarit P, Sangwanit U, Morinaga T, Nishizawa Y, Murakami Y. Diversity of Mushrooms and Macrofungi in Thailand. 1st ed. Bangkok: Kasetsart University; 2008. 8. Boonpratuang T, Choeyklin R, Promkiam-on P, Teeyapan P. The identification of poisonous mushrooms in Thailand during 2008-2012. In: Hed Thai. 2012. p. 6-13. 9. Boonpratuang T, Pobkwamsuk M, Anaphon S, Srikitkulchai P, Wongkanoun S, Wiriyathanawudhiwong N, et al. Report on cytotoxic activity from wide mushroom from Sakon Nakorn Family Forest. (unpublished). Bagkok: Biodiversity-Based Economy Development Office (Public Organization), (BBH) BBH; 2018 September 15. Report No. 3. 10. Klinhom V, Klinhom O. 57 Medicinal Mushrooms of the Mortheast of Thailand (in Thai). Thai Holistic Heath Foundation; 2005. Position-5.indd 147 9/13/19 16:05

148 สมนุ ไพร นวดไทย อนาคตไทย 11. Isaka M, Chinthanom P, Mayteeworakoon S, Choowong W, Laoteng K, Choeyklin R. Lanostane triterpenoids from cultivated fruiting bodies of the basidiomycete Ganoderma australe. Natural Product Research 2017;32(9):1-6. 12. Isaka M, Chinthanom P, Mayteeworakoon S, Laoteng K, Suvannakad R, Choeyklin R. Lanostane triterpenoids from cultivated fruiting bodies of the basidiomycete Ganoderma orbiforme. Phytochemistry Letters. 2017;21:251-5. 1 3. Isaka M, Sappan M, Supothina S, Srichomthong K, Komwijit S, Boonpratuang T. Alliacane sesquiterpenoids from submerged cultures of the basidiomycete Inonotus sp. BCC 22670. Phytochemistry. 2017;136:175-81. 14. Isakaa M, Chinthanoma P, Suvannakada R, Thummarukcharoena T, Fengb T, Liub J-K. Fomitopsins I and J, 24-methyl-lanostane triterpenoids from fruiting bodies of the wood-rot basidiomycete Fomitopsis sp. Phytochemistry Letters. 2019;29:178-81. 1 5. Isaka M, Chinthanom P, Srichomthong K, Thummarukcharoen T. Lanostane triterpenoids from fruiting bodies of the bracket fungus Fomitopsis feei. Tetrahedron. 2017;58:1758-61. 16. Isaka M, Palasarn S, Supothina S, Srichomthong K, Choeyklin R. Seco-Tremulanes from cultures of the Basidiomycete Flavodon flavus BCC17421. Helvetica Chimica Acta. 2016;99(3):232-6. 1 7. Isaka M, Sappan M, Rachtawee P, Boonpratuang T. A tetrahydrobenzofuran derivative from the fermentation broth of Lentinus squarrosulus BCC 22366. Phytochemistry Letters. 2011;4:106-8. 18. Isaka M, Yangchum A, Wongkanoun S, Kongthong S. Marasmane and normarasumane sesquiterpenenoids from the edible mushroom Russula nigricans. Phytochemistry Letters. 2017;21:174-8. 19. Isaka M, Palasarn S, Srikitikulchai P, Vichai V, Komwijit S. Astraeusins A–L, lanostane triterpenoids from the edible mushroom Astraeus odoratus. Tetrahedron. 2016;72:3288-95. 2 0. Isaka M, Chinthanom P, Sappan M, Danwisetkanjana K, Boonpratuang T, Choeyklin R. Antitubercular lanostane triterpenes from cultures of the Basidiomycete Ganoderma sp. BCC 16642. Jounal of Natural Product. 2016;79:161-9. 21. Isaka M, Chinthanom P, Sappan M, Supothina S, Vichai V, Danwisetkanjana K, et al. Antitubercular activity of mycelium-associated Ganoderma lanostanoids. Journal of Natual Products. 2017;80:1361-9. 22. Isaka M, Chinthanom P, Danwisetkanjana K, Choeyklin R. A new cryptoporic acid derivative from cultures of the basidiomycete Poria albocincta BCC 26244. Phytochemistry Letters. 2014;7:97-100. 2 3. Isaka M, Palasarn S, Sommai S, Veeranondha S, Srichomthong K, Kongsaeree P, et al. Lanostane triterpenoids from the edible mushroom Astraeus asiaticus. Tetrahedron. 2017;73(12):1561-7. 24. Isaka M, Chinthanom P, Sappan M, Supothina S, Boonpratuang T. Phenylglycol metabolites from cultures of the Basidiomycete Mycena pruinoso-viscida BCC 22723. Helvetica Chimica Acta. 2014;97:909-14. 25. Klinhom V, Klinhom U. 57 medicinal mushroom from Eastern forest. Bangkok: Thai Holistic Health Foundation; 2005. 2 6. Ruksawong, P. Flegel T.W. Thai mushrooms and other fungi. National Science and Technology Development Agency. Bangkok: 2001. Position-5.indd 148 9/13/19 16:05