สนทนาภาษาธรรม เล่ม 21

๑๕๐ www.kanlayanatam.com ๗๘. บาปมากไหม คำถาม เรยี น ทานดร.สนอง วรอไุ ร ผมไดต งั้ สจั จอธษิ ฐานไว ในวนั ทำบญุ วางศลิ าฤกษ จะ ถวายเงนิ ซอ้ื ไมส รางศาลาวิปสสนาเปนจำนวนเงิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท มกี ารประกาศบอกบญุ นใี้ หก บั ทกุ ทา น ทมี่ ารว มงานทราบ ทวั่ กัน หลงั จากงานเสรจ็ ผมกย็ งั ไดร บั เงนิ จากทางวดั เพม่ิ อกี ๑๐๐,๐๐๐ บาทและยังไดเพิ่มเงินสวนตัวเขาไปอีก ๒๑,๐๐๐ บาท รวมทงั้ ส้ิน ๓๒๑,๐๐๐ บาท นำไปจายใหก บั พอคาไมต าม รายการสั่งซื้อของทางวัด ปรากฏวาผูขายมีปญหาขัดของ ตางๆ และไมนำไมมาใหและยังไดยายครอบครัวไปอยูออส เตรเลยี ตลอดเวลาทผี่ านมาผมกป็ ระสบปญ หาเรอ่ื งงานและ การเงนิ ตดิ ขดั อยา งมาก จงึ ไมส ามารถหาเงนิ มาชดใช หรอื นำ ไปซ้ือไมจากแหลงอ่ืนไดเลย แตก็ไดเลาเรื่องราวความเปนไป ทั้งหมด ใหพระอาจารยฯ ผูเปนเจาอาวาสรับทราบ และขอ อโหสิกรรมเปนระยะๆมาตลอด มาบดั นเ้ี วลาผา นไปรว มป ผมนอ มเอาการทานเจมา ๖ ป สวดมนตและสวดธรรมจักรฯทุกวันอธษิ ฐานไปวา กุศลผล บญุ อันเกิดขนึ้ จากการน้ี ขอเปน ปจจัยใหองคพรหมเทพเทวดา ทว่ั ทกุ สากลพภิ พ ไดอ นโุ มทนา เมอ่ื อนโุ มทนาแลว ขอใหด ลจติ ใจ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๕๑ ใหผูขายไมรายน้ี เอาเงนิ มาคืนทางวัดดว ยเถดิ วนั น้ีไดรับการ ติดตอ และนำเงนิ โอนเขา ธนาคารให ๑๕๐,๐๐๐ บาท ผมดใี จ มาก และไดนำเงินทงั้ หมดถวายใหทานเจา อาวาสทันที อยากถามทา น ดร.สนอง วรอุไร วาท้งั หมดที่กลา วมา น้ี ผมบาปมากไหม ? หรือผมไดบุญบางหรอื ไม ? หากบาปขอ นอมรับ และชดใชแตเพยี งผูเดยี ว หากเปนบุญแลว ขอนำถวาย แดอ งคพ รหมเทพเทวดา ผมู พี ระคุณ เพอ่ื นมนุษยท กุ ทาน เจา กรรมนายเวร พญามารทงั้ หลาย ขออทุ ศิ นำสง ใหญ าตแิ ละผไู มใ ช ญาติ วิญญาณสัมภเวสี เปรต อสุรกายสัตวน รก ขอใหทุกทาน รับทราบและไดอนุโมทนา ท้ังหมดท้ังส้ินนี้เปนสัจจะความจริง อาจารยบ อกวา นอมเอามาอธษิ ฐานเปน บารมไี ด ผมก็ขอใหเปน ปจจัยไดประพฤติปฏิบัติถูกตรงตามธรรมในกาลตอไป ขอทาน ไดเ ปน พยาน และรวมอนุโมทนาในการกลาวคำสัตยนด้ี ว ยเถดิ คำตอบ สง่ิ ทผ่ี ถู ามปญ หากระทำมเี จตนาเปน บญุ แตผ ลทเี่ กดิ ข้ึนไมเปนไปตามเจตนา ถือวาเปนหนี้เวรกรรมที่ผูถามปญหา ตอ งชดใช ดังนน้ั งานน้ีจงึ ไดท ง้ั บุญและชดใชห น้บี าป ผใู ดประพฤติตนใหมีศีลและมธี รรม โดยเฉพาะความ กตญั กู ตเวที ผนู นั้ มเี ทวดาคมุ รกั ษา และผใู ดเอาธรรมวนิ ยั ใน พุทธศาสนา มาสถิตอยกู บั ใจใหไดท ุกขณะตืน่ ผนู ัน้ ยอมมชี วี ิต ไมวิบัติ ฉะน้ันพึงเอาสองส่ิงนั้นมาคุมครองใจไดแลว ความ สวัสดยี อมเกิดข้นึ กับชวี ติ

๑๕๒ www.kanlayanatam.com ๗๙. สงสัยวาผิดไหม คำถาม สงสัยวาผิดไหมครบั ผมไดซ องกฐนิ จากวดั หนง่ึ ...ซงึ่ อยากจะชว ยทางวดั นำ ปจ จยั ไปสรา งกุฏสิ งฆบาง ศาลาปฏิบตั ธิ รรมบางฯ โดยแตละ คนทรี่ ว มทำบุญกม็ ศี รัทธาหลายแบบ เชน ใหเปน เหรียญบาง เปน แบงคย อ ยบา ง ซงึ่ ผมจะนับวาไดเ ปนเงนิ เทาไหร แลวผม กเ็ อาแบงค ๑,๐๐๐ หรือ ๕๐๐ ของผมเอง ใสไปใหครบตาม จำนวนเงนิ บางครัง้ ถา ขาดเศษไมกบ่ี าทผมก็จะเอาเงนิ ตัวเอง ใสลงไปใหครบ ผมสงสัยวาผมจะทำบาปไหมท่ีไปเปล่ียนเศษ ยอยๆของเงินคนอ่ืนใหเปนเงินเต็ม แลวเงินที่คนเขาทำบุญ ผมกน็ ำไปใชป กติ เหตุทีแ่ บบน้ีเพราะเวลาใสซ องถวายพระมัน สะดวกดคี รบั ไมห นกั และซองก็ไมป ริ ไมขาดดว ยครับ (ผมได ทำไปแลว ครับ รสู กึ แปลกๆ เลยถามอาจารย เพื่อความแนใ จ ถาผดิ จะไดไมท ำอกี ครบั ) ขอบพระคณุ ครับ คำตอบ สาระของการบริจาคอยูที่จำนวนของเงิน สาระมิได อยูที่กระดาษและเหรียญท่ีถูกสมมุติข้ึน ดังนั้นสิ่งที่บอกเลา ไปไมถือเปนบาป ซ้ำยังไดบุญดวยการเติมจำนวนเงินใหเต็ม อกี ดวย … สาธุ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๕๓ ๘๐. กลัวทา นทุกขใ จ คำถาม กราบเรียน อาจารยส นอง วรอุไร คะ หนูไดติดตามการบรรยายธรรมะของอาจารยที่จัด โดย คณะแพทยศาสตร มหาวทิ ยาลัยเชียงใหม รว มกบั ชมรม สารธรรมลานนา ณ หอธรรมทัศน ตึกสงฆ แตไมไดไปทุก คร้ังเนื่องจากตองทำงานคะ และไดเปดเขาชมเว็บไซตชมรม กัลยาณธรรมเปนระยะๆคะ ไดเขาไปอานในหัวขอสนทนา ภาษาธรรมเปนสวนใหญ เคยคิดวาอยากจะสงขอคำถามไป ยังอาจารยแ ตก็ไดแ ตค ดิ คดิ ไมลงมือทำสักที เพราะเกรงใจ อาจารยและมีขอความเขียนไววา กอนสงคำถาม กรุณา อา น หรอื คน หาคำถาม คำตอบกอ น ขณะนม้ี คี ำถาม คำตอบ มากกวา ๓,๐๐๐ ขอใหท า นไดอ าน นา จะมีคำตอบที่ตรงใจอยู บาง กเ็ ลยคิดวา คน หาคำตอบไปกอ น ทำใหไดค วามรู ความ เขาใจ มากขึ้นคะ แตสดุ ทายในครงั้ นม้ี ีความคับขอ งใจ ความ ไมส บายใจ ทเี่ กดิ ขน้ึ กบั ตวั เองมากมาย ทำใหห นนู กึ ถงึ อาจารย เปนคนแรกตองการสอบถามอาจารยในหลายๆเร่ืองคะ (แต นกึ ถงึ อาจารยรองลงมาจากคุณพอ -คณุ แมน ะคะ คิดถงึ ทา น กอนอนั ดบั แรก แตหนกู ลวั วาทานจะทุกขใจไปกับหนู เมื่อหนู ไปปรึกษาเลาเรื่องไมสบายใจใหฟ ง กลวั ทำบาปกับพอ -แม ที่ ทำใหท า นทกุ ขใ จในเรือ่ งของตัวเรา)

๑๕๔ www.kanlayanatam.com มขี อคำถามดังนคี้ ะ อาจารย ๑. หัวหนามีพฤติกรรมที่เปลี่ยนไปคะ จากหนูเขามา ทำงานได ๑๔ ป จะมีชวง ๓-๔ ป ทีผ่ า นมาทา นดูเหมอื นไมส นใจ ในการทำงานเทา ทคี่ วร มชี ว ยเหลอื ลกู นอ งบา ง แตโ ดยสว นใหญ จะมกี จิ กรรมของทา นคะ คอื การเลน หนุ (ขณะทำงาน กใ็ ชเ วลา ในการเขาอนิ เตอรเน็ต เปน ระยะๆ) เปน สว นใหญ ดูเหมอื นไม สนใจเรอ่ื งราวตา งๆทเ่ี กดิ ขน้ึ ภายในทท่ี ำงานคะ ลกู นอ งจะนนิ ทา ลับหลัง วาใหลับหลัง ดูเหมือนทานก็ไมสนใจไมรับรูใดๆทั้งส้ิน ทานมีพฤติกรรมท่ีเปล่ียนไปมากหลังจากท่ีมีการเปล่ียนศาสนา คะ การทำบญุ ไมตองไปถามทานคะ ทา นไมท ำมันผดิ กฎศาสนา ทาน บาปบญุ ชาตินีช้ าตหิ นา เปน เรือ่ งงมงาย หนูไดยนิ แลว ทุกขใจคะวาในบั้นปลายชีวิตทานจะเปนอยางไร ตอนที่หนูเขา มาทำงานใหมๆ และชวงกอนท่ีทา นจะเปลยี่ นศาสนาทานนา รกั ชวยเหลือลูกนอง เฮฮาไปเที่ยวดวยกัน แตพอเปลี่ยนศาสนา ทานก็เปล่ียนไปคะ ดูเฉยๆ นิ่งๆ เงียบๆ แตบางวันอารมณดี บางวันอารมณไมดี หนูก็คิดในทางท่ีดีวาทานอาจอยูในชวงวัย ทอง อารมณปรวนแปร อาจารยค ะหวั หนาของหนูมีคุณสมบัติ ของการเปน หวั หนา ครบหรอื ไมค ะ และหนคู วรทำตวั อยา งไรกบั พฤติกรรมของหัวหนา (วางเฉย , มองไวเ ปน ครู ฯลฯ) ๒. ในบางครั้งไดยินพี่ๆท่ีทำงานนินทาหัวหนา มีการ ใชคำพูดที่ไมสุภาพดวย และไมมีความเคารพเลย ฟงจากคำ พดู ของเขา (หนคู ิดวาถึงหัวหนา จะประพฤติ ปฏบิ ตั ิ อยา งไร

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๕๕ แตเราในฐานะลูกนองควรใหความเคารพบาง ไมใชพูดจาวา รา ย นนิ ทา ทา น) โดยพคี่ นนปี้ กติเขาจะเปน คนทพี่ ูดเสยี งดงั ชอบพดู ประชดประชัน ชอบทำหนาตาเขม ดุ เวลาถามอะไร บางคร้ังก็ใชสรรพนามเรียกตัวเอง เรียกคนอื่นโดยใชภาษา พอ ขุนรามคำแหงกม็ ีคะ เขาจะบอกวา พดู อยา งน้แี หละจรงิ ใจ ไมต อแหล เหมอื นใครบางคน อารมณของเขาบางครงั้ ดบี าง ครั้งไมดี ปนกันไปจนทำใหหนูสับสนและเกิดอาการเหน่ือยใจ คะ อาจารย วา ทำไมหนอชวี ติ เราตอ งเจอกบั อปุ สรรคมากมาย ใหต อ งปรบั ตวั บางทเี หนอ่ื ยกบั การทำงานยงั ตอ งเหนอื่ ยกบั ผู รว มงานอกี จนทำใหค รง้ั หนง่ึ หนตู ดั สนิ ใจจะลาออกจากทแ่ี หง นี้ หนเู ครียดมากๆคะอาจารย แตพอไดโ ทรศพั ทคยุ กบั เพอื่ น คยุ กบั พ่ีทเ่ี ปน ญาตกิ นั ทำใหอาการเครียดคลายลงบาง อาจารย คะหนคู วรทำอะไรบา งทจ่ี ะทำใหอ ยหู า งจากเรอื่ งพวกนี้ หนทู ำ สมาธินะคะแตไมสม่ำเสมอ ทำใหหนูคิดวาน่ีเปนการทดสอบ จติ ใจของหนูหรือเปลา วา จติ ใจมคี วามมัน่ คงขนาดไหน ๓. จากพฤติกรรมของตัวเองจะเปนคนไมชอบนินทา ใคร เกบ็ ความลับของคนอน่ื จึงทำใหม แี ตค นมาน่ังคยุ ดวย มา นง่ั เลา เรอื่ งคนอนื่ ใหฟ ง ทำใหม แี ตเ รอ่ื งอยใู นหวั ตลอด จนสง ผล ใหห นมู นึ ตอ้ื นะคะในบางครงั้ อยากใหอ าจารยช ว ยแนะนำดว ย คะ วา ควรทำอยา งไรดใี นการปฏเิ สธ ในการรบั ฟง หนอู ยากเดนิ หนี อยากบอกวา ไมอ ยากฟง แตก ลัวทำใหเขาโกรธอีก

๑๕๖ www.kanlayanatam.com ๔. ขอทราบหลักการทำสมาธิจากอาจารยดวยคะ จากทอ่ี าจารยทำมา การนั่งของหนูก็ใชว ิธกี ารทอ ง พทุ -โธ ไป ตลอดคะ มีบางคนกแ็ นะนำหนวู าใหตามลมหายใจ ๕.การนั่งสมาธิหนูเคยนั่งแลวรูสึกตัววางๆ ลอยๆ เหมือนตวั มีครงึ่ เดียวอยบู ริเวณหนา อก ลักษณะนคี้ ือ อาการ อะไรคะ หรอื วาคอื การคิดไปเองวาตวั ลอยๆเบาๆ ๖. อาจารยคะอาจารยอยูท่ีกรุงเทพหรือวาเชียงใหม คะ ถาอาจารยอยูเชียงใหม หนูภาวนาขอใหบุญกุศลท่ีหนูได ทำมาขอใหห นไู ดพ บกบั อาจารยเ พราะวา หนตู อ งการคยุ กบั อา จารยม ากๆคะ กราบขอบพระคณุ อาจารยอ ยา งสงู คะ คำตอบ (๑) คุณสมบัติของการเปนหัวหนาท่ีดียังทำไดไม ครบ เชน อารมณไมดียอมทำใหเกิดมนุษยสัมพันธที่ไมดี มี ความเห็นผิดไปจากความเปนจริงแท ยอมนำปญหามาสูชีวิต ยังเอาเวลาของหนวยงาน ไปเลนหุนใหกับตัวเอง เรียกวา ประพฤตคิ อรร ปั ช่นั เวลาของหนวยงาน ฯลฯ ดังน้ันในฐานะของผูใตบังคับบัญชา ควรเอาหัวหนา เปนครูท่ีไมดี สอนใจตัวเองวา เราจะไมประพฤติเชนเขา แลว เราก็จะไมเปน เชน เขา

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๕๗ (๒) ลูกนองท่ีดีตองประพฤติจริยธรรมใหถูกตรง ดังน้ี รหู นา ทแ่ี ละรบั ผดิ ชอบตอหนาที่ สามคั คีกลมเกลียว ไม ทำตนใหเส่ือมเสีย มีความขยันทำงานใหแลวเสร็จ มีความ อดทนตองานท่ียากลำบาก อดทนตอความตรากตรำใน งาน และอดทนตอความเจ็บใจท่ีมาจากบุคคลรอบขาง และ สุดทายตอ งคนควา หาความรอู ยูเสมอ คนโงเอากิเลสของคนอ่ืน มาทับถมใจตัวเองใหเศรา หมอง ซำ้ ยงั เสยี คา โทรศัพทส งตอกเิ ลสไปใหคนอ่นื (ขออภยั ท่ีพูดตรง โปรดยกโทษใหดวย) ตรงกันขาม คนฉลาดเอา กิเลสของคนอ่นื มาเปนครูท่ีไมดีสอนใจตวั เอง (๓) การอยูใกลและพูดคุยในส่ิงที่ไมเกิดประโยชน กับชีวิต ผูฉลาดนิยมรับฟงและไมสานตออสาระนั้นใหมี ความสำคัญย่ิงขึ้น นอกจากนี้ผูรูยังไดเจริญเมตตา ดวยการ ใหอภัยเปนทานตอทุกส่ิงที่เปนเหตุทำใหเกิดความขัดใจ ผูรู จงึ มอี ารมณส งบและเย็น (๔) อดตี ผตู อบปญ หาพฒั นาจติ ดว ยการกำหนด พอง หนอ - ยบุ หนอ ปจจุบนั เจรญิ พละ ๕ อยทู กุ ขณะตืน่ (๕) เปนวิปสสนปู กิเลสชนดิ หนง่ึ ท่ีเรียกวา ปต ิ (๖) หากประสงคจะพูดคุย สามารถโทรศัพทมาท่ี ๐๕๓-๒๗๔-๙๖๔ เวลา ๐๖.๐๐ น. ขออภัยไมรับแขกที่บาน เพราะไมมีเวลา เวลาสวนใหญตอ งทำงานใหม วลชน

๑๕๘ www.kanlayanatam.com ๘๑. รูไ วใชวา ใสบา แบกหาม คำถาม กราบเรยี นอาจารย สนอง ผมมคี ำถามเกย่ี วกบั พระ วนิ ยั ดงั น้คี รับ อาหารที่ถูกปรงุ เสรจ็ แลว แตสามารถเกบ็ ไวไดหลายคนื โดยไมเนา เสยี เชน ปลากระปอ ง ผักดอง ขนมปง โยเกิรต นม เปรยี้ ว ฯลฯ ทย่ี ังไมห มดอายุตามทร่ี ะบไุ ว รวมถึงอาหารทผี่ คู ดิ จะถวายพจิ ารณาแลว ไมข นุ เคืองใจ ไมลงั เลสงสัย วาอาหาร บดู เนา เชน ผลไมแ ชอม่ิ ผลไมด อง (ไมม วี นั หมดอายบุ อก) ฯลฯ สามารถถวายแดภ ิกษไุ ดอ ยา งไมผิดพระวนิ ัยหรอื ไมครบั กราบขอบพระคณุ อาจารยท เี่ มตตาตอบคำถามครบั คำตอบ พระ วินัย บัญญัติ ให ภิกษุ รับ เก็บ ไว และ ฉัน ได มีลักษณะ ดงั นี้ ๑. ปลากระปอง ผกั ดอง ขนม ผลไม ฯลฯ สามารถ รับประเคนและฉนั ไดต ้ังแตช ว งเชา ถงึ เท่ยี งวัน ๒. น้ำผลไมทที่ รงอนญุ าต ภิกษสุ ามารถรบั ประเคนได ต้ังแตชวงเชาถงึ เที่ยงวนั และเก็บไวไดช ว่ั วันหน่ึงกับคืนหนึ่ง ๓. ยารกั ษาโรค นำ้ ผงึ้ นมเปร้ียว นำ้ ออ ยงบ ฯลฯ ภิกษสุ ามารถรับประเคนไดต ้ังแตช ว งเชาถึงเทย่ี งวัน และเกบ็ ไวไ ดไ มเกนิ เจ็ดวนั

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๕๙ ๔. ยารกั ษาโรค หรือของทีเ่ ปนสว นของยารกั ษาโรค ภกิ ษุสามารถรบั ประเคนไดตงั้ แตช ว งเชาถงึ เทย่ี งวนั และเกบ็ ไวไดไมจำกดั เวลา ในฐานะท่ีเปนฆราวาส รูเร่ืองเหลานี้ไวบางก็จะเปน ประโยชนในการนำของไปถวายพระ ๘๒. ปญหาฝนตกนำ้ ทว ม คำถาม กราบเรียน ทา นอาจารย ดร.สนอง วรอุไร ทเ่ี คราพ อาจารยครบั ปญ หาปจจุบันที่ คนสวนใหญ รวมทง้ั ผม กำลังเผชิญอยูในตอนน้ี คือ ปญหา ฝนตก น้ำทวมซ่ึง ใน (ขณะนี้ บานผม ฝนตกอยู หนำซ่ำ น้ำยงั มาทวมอีก) ผม รูว าอาจารยเ ปนผูต อบปญหาทางธรรม แตวนั นี้ผม ไมไ ดถ าม ปญหาทางธรรม แตถามปญหาภยั ธรรมชาติ ผมควรจะทำอยา งไรครบั ตอนนผ้ี มฟง ประกาศเขาบอก วา นำ้ จะทว มอกี ตอนนฝี้ นยงั ตกดว ย แลว มขี า ววา พายจุ ะเขา ผม วาจะไป นง่ั สมาธิแลว นะครับ เพราะพรงุ น้ี ๒๗ ก.ย. ๕๔ เปน วนั พระ ผมหวงั วา ความดที ผี่ มทำจะคมุ ครองผม และครอบครวั ของผม ผมจะรอคำตอบของอาจารยในกัลยาณธรรม

๑๖๐ www.kanlayanatam.com ขอบคุณครับ และผมจะตัง้ ใจปฎบิ ัติธรมใหด ที สี่ ุด เพื่อใหธ รรมะ ปกปองคุมครองครอบครัวของผม คำตอบ เมื่อวาน (๒๗ ก.ย. ๕๔) ไดเดินทางไป กทม. เพื่อ บรรยายธรรมเร่ือง การบริหารหน้ีเวรกรรม ใหผูศรัทธาฟง วา เม่ือหนี้เวรกรรมตามทนั แลว บคุ คลผเู ปนหนี้ ตอ งชดใชไป จนกวา หน้จี ะหมดสน้ิ และยงั ไดบ อกวา ๑. ขณะทก่ี ำลังชดใชหน้ีเวรกรรมอยู ใหอ ทุ ิศบุญใหญ (ปฏิบตั ธิ รรม) ใหเจากรรมนายเวร แลว หนี้จะหมดไปไดเรว็ ๒. ขณะท่อี ยูใ นระหวางการชดใชหนี้เวรกรรม ใหหนี หนี้ท่ยี งั มีเหลอื อยู ดวยการปฏิบตั ิธรรม (สมถภาวนา) จนจติ ตั้งม่ันเปนฌาน วิธีน้ีสามารถหนีหนี้ไดนานเทาที่จิตยังทรงอยู ในฌาน และหากตายในขณะจติ ทรงอยใู นฌาน ยงั จะไดไ ปเกดิ เปนพรหม ท่มี อี ายยุ ืนยาวนานนับกัป ๓. ขณะอยใู นระหวา งการชดใชห นเี้ วรกรรม ใหป ฏบิ ตั ิ ทาน - ศีล - ภาวนา จนกวาจะตาย ตายแลวยังมีโอกาสไป เกดิ เปน เทวดาอยใู นสวรรค วธิ นี ส้ี ามารถหนหี นไี้ ดย าวนานเปน หลายลานปมนุษย ๔. ผูไมประมาทนำตัวเขาปฏิบัติธรรม (วิปสสนา ภาวนา) แลวใชปญ ญาเหน็ แจง กำจดั กเิ ลสในใจ (สญั โยชน) จนหมดไปเมื่อใด จิตยอมโคจรเขาสูนิพพาน หนี้เวรกรรมท้ัง ปวงเปนอันถูกยกเลกิ โดยปรยิ าย

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๖๑ สรปุ แลว บุคคลมีศักยภาพ ที่จะบรหิ ารหนเี้ วรกรรม ใหหน้หี มดเรว็ ดว ยการ หนีเขา ฌาน หนไี ปเกิดเปน พรหมอยู ในพรหมโลก หนีไปเกดิ เปน เทวดาอยใู นสวรรค และหนเี ขา นิพพานดวยการทำเหตใุ หถกู ตรง ผใู ดมศี ลี และมสี จั จะ คมุ ใจอยทู กุ ขณะตน่ื เมอ่ื เรง ความ เพียรทำเหตใุ หถ ูกตรง ยอ มสัมฤทธผ์ิ ลดงั ใจปรารถนา ทง้ั น้ีเปน เพราะทกุ สิง่ สำเร็จดวยใจ (มโน มยา) และคำกลา วของผรู ูท่ีวา “ธรรมยอ มคมุ รกั ษาผปู ระพฤตธิ รรม” คอื มธี รรมวนิ ยั สถติ อยกู บั ใจทุกขณะตน่ื นัน้ เปน ความจรงิ แทแนน อน … พิสูจนดสู คิ รับ ๘๓. ทุกขเ พราะคำทำนาย คำถาม เรียน อ.สนอง ท่เี คารพ ขออนุญาตแทนตัววาลูกนะคะ ตอนนี้เรียนตออยูท่ี หาดใหญคะ ลูกมีปญหาจะปรึกษาอาจารยดังนี้คะ ขอเลาที่มาที่ ไปของเรื่องกอนนะคะ คือ ลูกไปชอบรุนพ่ีคนหนึ่งคะ ก็เลย อยากทราบวาเขาชอบเราหรือไม เลยไปดูดวงคะ ไปสองที่ คำทำนายของทั้งสองท่ีออกมาคลายๆกัน

๑๖๒ www.kanlayanatam.com คือ หนึ่งพ่ีเขาไมไดชอบลูก และถึงจะคบกันก็ตอง เลิกกันเนอ่ื งจากเขาจะไมร กั ครอบครวั ของเรา จากคำทำนาย ทำใหลูกเครียดมาก แตก็ตัดสินใจที่จะตัดใจ เน่ืองจากถึงจะ คบกันไปก็ตองเลิกกัน แตในสวนของ คำทำนาย ท่ีวาพ่ีเขา ไมรักครอบครัวลึกๆแลวลูกยังไมเช่ือคะ หลังจากน้ันไมก่ีวัน ลูกไดมีโอกาสคุยกับพ่ีเขาทางเอ็มเอสเอ็น ลูกตัดสินใจบอก พี่เขาวาชอบ แมคำตอบจะออกมาวาพ่ีเขาคิดกับเราแคนอง แตเราสองคนก็ไมไดคิดรายตอกัน ลูกก็มีเพ่ือนดีๆเพิ่มมาอีก หนึ่งคน ลูกรูสึกเหมือนไดหลุดพนจากทุกขตรงนั้นมา จากท่ี ทนทรมานมาเกอี บป จากเหตกุ ารณน ้ีทำใหล กู คดิ ไดว า - ดวงสามารถเปลย่ี นไดทกุ วนิ าที ขึน้ อยูกับการกระ ทำของเราในปจจุบัน ถาลูกไมตัดสินใจบอกพี่เขาไปในวันนั้น วันน้ีลกู คงยังทุกขอยูก ับเหตุการณน ้ัน - บางครั้งผูพยากรณอาจจะไมไดรูจักคนๆนั้นอยาง ท่ีเรารูจัก แตการที่ลูกไดคุยพูดกันตรงๆ มันทำใหลูกเช่ือใน ความคดิ ของเราตอ คนๆน้นั มากกวาคำทำนาย - เราควรจะเช่อื ใจ และการกระทำของตวั เรามากกวา คำทำนาย จากเหตุการณนี้ คำทำนายทำใหลูกเครียดและคิด กงั วลไปลว งหนา มากมาย แตก ารกระทำปจ จบุ นั ทลี่ กู ไดต ดั สนิ ใจ คยุ กนั มนั ทำใหค วามทกุ ขท ง้ั หมดจบลง แมจ ะเสยี ใจกบั คำตอบ แตค วามสขุ ทไ่ี ดร บั จากการหลดุ พน และการไดร บั ความรสู กึ ดๆี จากเพอ่ื นอกี คนมนั ทำใหล กู มคี วามสขุ มากกวา และไมก ลบั ไปอยู

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๖๓ ในความทกุ ขนนั้ อีกแลว ทำใหลูกเขา ใจไดทันทวี า การหลดุ พนไป สทู ่ีท่สี ขุ แลว ไมกลับมาอยใู นทกุ ขนัน้ อกี แลว เปนเชนไร ที่ลูกสงสัยเพ่ิมเติมคือ การเช่ือม่ันในการกระทำ ปจจุบันของเรา มากกวาคำทำนาย และเช่ือวาการกระทำใน ปจจุบันของเรา สามารถเปล่ียนแปลงดวงเราไดตลอดเวลา เปนความเชือ่ ท่ถี กู ตองหรือไม ลูกเชือ่ มัน่ ในตนเองมากเกินไป หรือไม เพราะถาเราไมเ ชือ่ ในคำทำนาย หรอื ดวงของเราเลย กย็ ังมคี วามกลวั หลงเหลอื อยูวาเราจะถกู หลอกไดคะ ทุกวันนี้ลูกขออยูกับชีวิตปจจุบัน เร่ิมรูสึกน่ิงและ เฉยๆกับการดูดวง เพราะจากเหตุการณน้ี ลูกเครียดและ ทุกขทรมานกับคำทำนายมานานมากคะ แตลูกไมไดมีความ คิดลบหลู หรือทาทายตอ คำทำนายนะคะ เพียงแต..ลูกรูสึกวาคำทำนาย รูลวงหนาไปก็เทานั้น หากเราเปลีย่ นมันไดดวยการกระทำปจจบุ ันของเรา คำถามของลูกยาวมาก และออกจะวกวนคะ ลูก ทราบดคี ะ แตข อความเมตตากรณุ าจากอาจารย ชวยสงั่ สอน และชแ้ี นะแนวทางใหล กู ดวยเถิดคะ ขอบพระคณุ อยา งสูงคะ ดวยความเคารพ คำตอบ พระพุทธโคดมสอนบุคคลผูศรัทธา นำพาชีวิตไปสู ความพนทุกข มิใหเชอื่ คำทำนาย (พยากรณ) และมิใหเชื่อคำ

๑๖๔ www.kanlayanatam.com พูดท่ีออกจากปากของคน (กาลามสูตร) แตหากใครผูใดได พฒั นาจติ จนเขา ถงึ ปญ ญาสงู สดุ ระดบั โลกยิ ะและโลกตุ ตระได แลว ยอมรู เห็น เขา ใจ ในสิง่ ท่ไี ดยนิ ไดฟง ไดอยางถกู ตรง ตาม ความเปน จรงิ แท ดงั นนั้ ผรู จู รงิ จงึ มจี ติ เปน อสิ ระจากคำพดู ใดๆ แลว ไมท ำใหเ กดิ อารมณเ ครยี ด ไมท กุ ขใ จตลอดจนไมเ สยี ใจเกดิ ขน้ึ กบั จติ ตรงกนั ขา ม คนรไู มจ รงิ ยอ มเอาจติ เขา รองรบั คำพดู ของคน ทำใหม อี ารมณแ ละอารมณไ มด อี ยทู กุ ขณะตน่ื และยงิ่ ผู ถามปญ หาไมน ำตวั เองเขา ไปขอ งเกยี่ วกบั การดดู วง ความทกุ ข ยอมหายไปไดม าก และหากพฒั นาจติ จนเกิดดวงตาเหน็ ธรรม เบอ้ื งตน ไดแ ลว ความทกุ ขย อ มเหลอื นอ ยเทา ขฝี้ นุ ตดิ ปลายเลบ็ และโอกาสการเปนพอลูกกนั ในทางธรรม ยอ มมีไดเปน ได ๘๔. ยังเหน็ ไมต รง คำถาม กราบเรียน ทา นอาจารยส นอง หนูเปนคนหน่ึงท่ีตั้งแตเม่ือไดอานหนังสือ ทาง สายเอกแลว มีความเขาใจมากย่ิงขึ้น ทานอาจารยไดตอบ คำถามตางๆ ที่หนูเคยสงสัยมาแทบจะหมดสิ้น ตอนนี้หนู มนั่ ใจและศรทั ธาในคณุ พระรัตนตรยั มาก ๆ วันนหี้ นูมีความประสงคอ ยากถามอาจารยสกั ขอหนง่ึ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๖๕ เม่อื ประมาณสกั สองสามปท่ผี านมา มีอยูช ว งหนึ่ง หนทู ำบญุ ใสบาตรพระบอย ๆ แทบจะทกุ วนั รสู ึกมคี วามสขุ ท่ี ไดทำแบบนนั้ ตง้ั แตตื่นตี ๔.๓๐ แลวก็หุงขาว ทำกับขา ว เพื่อ ไปใสบ าตรพระประมาณวันละ ๘ ถึง ๙ รปู บางวนั ก็มากถงึ ๑๒ รูป เอากบั ขาวและผลไมไปใสบ าตร ถา ไมพ อกเ็ ตรียม ปลา กระปองอยา งดไี ปดวย แตก็ไมเ คยตอ เน่ือง ๗ วัน บาง คร้งั เวน บางวันสองวัน หนคู ดิ วาคงไมเ ปนมหาทานเพราะไม ตอเน่ือง ๗ วนั ใชห รือไมคะ ความศรัทธาของหนูนั้นมีอยู แตจะขึ้นกับวาพระ ที่หนูใสบาตร บางครั้งเปนพระใหม แตหนูจะพยายามนึก เสมือนวา ไดใ สบ าตรพระพุทธองค และคิดวาไดเ ปน ผูหนึง่ ท่ี ชวยสานตออายพุ ระพุทธศาสนา ทำใหห นูมคี วามสขุ ทกุ วนั น้ี หนูไมไดไปวัดและทำบุญใสบาตรเลย แตก็คิดอยูวาอยากจะ ทำเชน นน้ั อีก ถา มโี อกาส ถาหนูจะไดทำบุญใสบาตร และคิดวาเสมือนวาไดใส บาตรพระพทุ ธองค จะเปน การสมควร หรอื ไมอยางไร ทา น อาจารยก รุณาช้ีแนะคะ อน่ึงหนูจะสวดมนตบทสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย อยูบอย ๆ เม่ือสวด ก็พยายามสวดดวยหัวใจท่ีระลึกถึงคุณ พระรัตนตรัยจริง ๆ บางครั้งถึงกับน้ำตาไหล และหนูจะ อธิษฐาน ขอใหหนูไดทราบในคุณพระรัตนตรัย หนูกราบ ขอบพระคณุ ทานอาจารยและทีมงานทุกทานคะ

๑๖๖ www.kanlayanatam.com คำตอบ สาธุ ใชค รบั การนำอาหารไปใสบ าตรภกิ ษสุ งฆ และคดิ วา ไดใ สบ าตรกบั พระพทุ ธเจา เปน ความเหน็ ผดิ ทคี่ ดิ หลอกตวั เอง ผปู รารถนาเขาถงึ ธรรมของพระพทุ ธองค ยอมไมมีความคิดดัง กลา ว อนง่ึ การเอาใจไปจดจอ อยกู บั การประพฤตติ ามบญุ กริ ยิ า วัตถุ ๑๐ หากประพฤติไดถูกตรง ยอมมีบุญเกิดขึ้น และการ สวดมนตกอนนอน หลังสวดมนตเจริญจิตตภาวนา มีอานิสงส เปน บญุ ใหญ ดว ยเหตุนี้หากผูถ ามปญหามีความเห็นถูกตรง บญุ ยอ มเกดิ ขน้ึ และยงั เปนฐานนำพาชวี ติ ไปสูค วามพน ทกุ ขได ๘๕. ผิดศลี หรือไม คำถาม สวสั ดคี ะ อาจารย ดฉิ นั เพง่ิ เรมิ่ ฟง ธรรมะบรรยายจากอาจารย ในสว นที่ อาจารยกลาววา เราควรจะเลือกอาชีพทไ่ี มเปน บาป และถกู ตองทางโลก ทางศลี และทางธรรม และถาเราทำรา นอาหาร ท่ีปรุงจากเนื้อสตั วปกติ เชน หมู ไก สัตวทะเล โดยซ้ือเนอื้ สัตว เหลา นนั้ จากตลาดมา ไมไ ดฆ า เอง อาชพี ถอื วา ผดิ ทางศลี และ ธรรมหรือเปลา คะ ขอบคุณอาจารยลว งหนา นะคะ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๖๗ คำตอบ การเปดรานขายอาหารที่ปรุงขึ้นจากเนื้อสัตวที่ซื้อหา มาจากตลาด ไมถ ือวาเปนการผดิ ศีลขอปาณาตบิ าต แตห าก ส่ังแมคาใหเตรียมเน้ือสัตวตามปริมาณท่ีตองการ อยางน้ี ถอื วา เปน ผสู งั่ ฆา สตั วโ ดยปรยิ าย ถอื วา ผดิ ศลี ขอ ปาณาตบิ าต และการซอื้ โดยทว่ั ไป ไมถอื วา ประพฤติทศุ ลี แตอาจผิดธรรม ในกรณีท่ีจิตวิญญาณของอดีตเนื้อสัตว จองเวรกับคนที่เอา เนื้อของเขาไปบริโภค ๘๖. รับจางถอนผมหงอก คำถาม กราบเรียนทา นอาจารย ดร.สนอง วรอไุ ร ท่ีเคารพ คือผมกำลังคิดจะเปด รา นรบั จา งถอนผมหงอก แตก ็ กำลงั จะพยายามรกั ษาศลี ๕ อยา งเครง คดั ดว ย แตด ว ยความ ท่ีชอบคิดเล็กคดิ นอ ย จงึ คดิ ไปวา ถา เราไปถอนผมผดิ เอาเสน ทเี่ ปน ผมดำตดิ ออกมา ๑. เราจะผดิ ศีลขอ ๒ ไหม ทีเ่ ราไปดึงเอาผมดำของ เขาออกมาดวยจะเปนการลักขโมยหรือถอนออกมาโดยไมได รบั อนญุ าตไหม ๒. แลว ผมจะผดิ ศลี ขอ ๔ ไหมครับ เพราะ วาเราติดปายวารับจางถอนผมหงอก แลวดันไปดึงเอาผมดำ เขาหลุดออกมาดวย

๑๖๘ www.kanlayanatam.com แลวมีอีกรา นเขาเปด บริการมากอ นเขาคดิ ชม.ละ ๑๐๐ บาท แตผมจะคดิ เพยี งแค ช.ม.ละ ๕๐ บาทเทานัน้ เพราะ ผมไมอยากเอาเปรียบลูกคาเกินไปทำแคพอเล้ียงรางกายน้ีได เทาน้นั จะเปน การไปเบยี ดเบยี นรา นอืน่ หรือไปแยง ลกู คาใคร ผิดศลี ไหมครับ ตอนนี้ผมทำอะไรกลวั เร่ืองผดิ ศลี มากๆเลย ครับ ผมเลยอยากจะขอการสงเคราะหจ ากทา น ดร.สนอง วรอุไร แนะนำผมในเรอ่ื งเหลานี้ครบั กราบขอบพระคุณอาจารยดวยความเคารพอยาง สูงครับ คำตอบ (๑) ไมมีเจตนาและเจาของเสนผมไมผูกพยาบาท ถือวาไมผิดศีลขออทินฺนาทาน แตผิดธรรมตรงที่ขาดสติ ไป ถอนเอาเสน สีดำออกมาดวย (๒) เมอื่ มผี มู าใชบ รกิ าร แลว ผใู หบ รกิ ารมไิ ดพ ดู วา จะ ไมถอนผมดำออกมา แตผูใหบริการขาดสติ จึงมีเสนผมสีดำ ถูกถอนออกมาดวยโดยไมเจตนา ถือวามิไดพูดเท็จ จึงไมผิด ศลี ขอ ๔ การใหบริการถอนผมหงอก โดยคิดคา บริการตำ่ กวา รา นอ่ืน แลว ไปทำใหจำนวนลูกคา ของรา นที่คดิ แพงกวา ลดลง ไมถือวา ผดิ ศลี ขอ อทนิ ฺนาทาน เพราะรา นทีค่ ิดราคาแพง มิได เปน เจา ของของผมู าใชบ ริการ แตร านทคี่ ิดราคาตำ่ กวา อาจ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๖๙ ถูกจองเวรได ดังตัวอยางของพระพุทธโคดมถูกพระเทวฑัต จองเวร ทั้งน้ีดวยเหตุในอดีตเคยซ้ือถาดทองคำจากเจาของ ดวยการใหราคาท่ีสงู กวา ทอี่ ดีตพระเทวฑตั มาขอซอ้ื ๘๗. อรปู กรรมฐาน คำถาม กราบเรียน อ.สนอง ครบั จากท่อี าจารยไ ดบ อกวา อรูป ๔ เปนสมถกรรมฐาน หน่ึงท่ีเขาไดกับทุกจริต อยากใหอาจารยแนะนำวิธีปฏิบัติท่ี ถูกตองครับวา การกำหนดชองวางหาที่สุดไมได จะทำตอง ทำอยา งไรครบั เปน การหลบั ตากำหนดภาพทเี่ ห็น ดำๆ มืดๆ หรือเปนการมโนภาพใหย่ิงขึ้นไป วาตนเองถูกหอมลอมความ วา งเปลา ในทกุ ทศิ ทาง เปรยี บเสมอื นลอยอยใู นอวกาศ อยา ง นจ้ี ะถกู ตอ งไหมครบั ขอบพระคณุ อาจารยท ่เี มตตาตอบคำถามครบั คำตอบ การนำเอาหนงึ่ ในอรปู ๔ มาใชพ ฒั นาจติ (สมถภาวนา) ใหต งั้ มนั่ เปน สมาธิ ตอ งเอาจติ ไประลกึ อยกู บั อากาศวา อากาศ เปนชองวางที่หาที่สดุ มิได ผมู ีศลี และมีสัจจะคุมใจ เม่ือระลกึ

๑๗๐ www.kanlayanatam.com อยเู ชนนี้ทุกคร้ังท่ีนึกได ระลึกอยทู กุ ครัง้ ทว่ี า งจากงานที่ทำให กบั สงั คม จิตยอมเขาถึงความตงั้ มน่ั เปน สมาธิ การระลกึ ถงึ อากาศเปน ชอ งวา งหาทส่ี ิ้นสดุ มิได ควร นั่งหลับตาแลวไมเอาจิตไปจดจออยูกับภาพที่เห็นเปนสีดำๆ มืดๆ แตเอาจิตไปจดจออยูกับอากาศที่โปรงใส วาเปนสิ่งที่ วา งเปลาหาทีส่ ้นิ สดุ มิได น่ันแหละจงึ จะเปน วิธีภาวนา ท่นี ำไป สคู วามต้งั มนั่ เปนสมาธขิ องจิต ๘๘. เอาเขาเปน ครู คำถาม ขอทา นอาจารยเ มตตาแนะนำหนอ ยครบั ผมตอ งรว ม งานกบั เพ่อื นรวมงานท่โี ลภมากและเหน็ แกต วั อีกทง้ั ข้ีโกงทกุ คร้ังท่ีมีโอกาส จะทำยังไงไมใหทุกขและเผลอไปทำบาปครับ ขอขอบพระคณุ ทา นอาจารยม ากๆครับ คำตอบ มนษุ ยเ ปน สตั วส งั คมทจ่ี ะตอ งมเี พอื่ น ผรู จู งึ ไมต ดั ใคร ออกจากความเปน เพอ่ื น แตผ รู เู กดิ มาเพอื่ เรยี นรคู น เรยี นรวู ธิ ี ทำงาน ฉะนน้ั จงมองทศั นคตเิ รือ่ งคนใหออก แลวเลือกคนให

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๗๑ เหมาะสมกบั งาน ตามทฝ่ี รงั่ เรยี กวา put the right man to the right job แลว เราจะไดประโยชนจ ากการมีคนชว ยทำงาน สวนเรื่องความเห็นแกตัวและความเปนคนขี้โกง ของเขา เราตอ งทำจิตนงิ่ แลว ดูใหออกวา ผมู ปี ญญาทางโลก (สุตมยปญญาและจินตามยปญญา) สูง ยอมมีความเห็นแก ตัว (ego) ใหญ ซง่ึ เปน เรื่องธรรมดา ท่ีผูรจู ะมองเขาเปนครู สอนใจตัวเอง วาเขาเปนคนพรอ ง เปนคนขาดแคลน เปนคน ไมเต็ม ไมอ่ิม ไมพอ เขาจึงประพฤติคดโกง เมื่อใดที่กรรม ช่ัวใหผล ผูประพฤติช่ัวยอมไดรับอกุศลวิบากเปนความวิบัติ แหงทรัพย และผลของอกศุ ลกรรมยังสง ไปถึงชาติหนา ตอ ง ไปเกิดเปน สตั วเ ปรตอีกดวย (สองเดง ) เม่ือผูร ูเห็นทางชีวติ ท่ี ยาวไกล และเหน็ ผลของกรรมตดิ ตามขา มภพชาตไิ ด ผรู จู ะเอา เขาเปนครูสอนใจตัวเอง วาเราจะไมประพฤติคดโกงเชนเขา แลวเราก็จะไมไ ปเกิดเปนสตั วเปรตในชาติหนา ๘๙. ไมถูกโรคกัน คำถาม กราบรบกวนอาจารยส นองคะ หนเู ปน คนหนง่ึ คะ ทเ่ี คยทำบญุ แลว ไมไ ดท ำมานานแลว คะ แลว ตอนนอ้ี ยอู ยกู อ็ ยากทำบญุ สวดมนตแ ผเ มตตา กเ็ ลยได

๑๗๒ www.kanlayanatam.com พบกบั ทา นอาจารยท างอนิ เตอรเ นต็ คะ เรอ่ื งทถี่ ามทา นอาจารย มอี ยวู า หนเู ปน คนทไี่ มค อ ยมีเรอ่ื งอะไรกับใครคะ ใครนินทาใคร กฟ็ ง บางทีก็เติมนิดหนอยพอคุยกันได แตถา เร่ืองนนิ ทามันบาป หรอื วา มากกวา ปกตหิ นกู จ็ ะคอยเปน คนเบรคคะ แตต อนนม้ี อี ยู วา หนูเปน ลกู สะใภเ จาของรานคะ อยูทน่ี วิ ซแี ลนด ตอนน้ไี ดร ับ คนไทยอายุนอยกวาหนูสามปมาทำงาน หนูรูสึกไมชอบขี้หนา มากๆคะ โดยทเี่ ขาไมไ ดท ำอะไรหนเู ลยนะคะ ถา มองใจเปน กลาง เขากเ็ ปนคนนารักนะคะ มีมารยาท แตป ญหาคือหนูไมช อบ ไม ถูกชะตาเขาเลยนะคะ คือตอนน้ีหนูก็พยายามไมคิด ไมสนใจ เวลาคดิ กพ็ อรกู ว็ างไดน ดิ หนอ ยคะ แตอ ารมณไ มช อบนอ งเขามี เยอะมากๆเลยคะ แลว หนจู ะตอ งทำไงดคี ะ หนพู ยายามไมม อง ไมพ ดู แตอ ารมนไ มช อบเขามมี ากเลยคะ แลว หนจู ะตอ งทำไงคะ หนูวาหนบู าปหนาแนแ นเ ลยถา เจอนองเขาทกุ วนั นะคะ หนูกราบขอบพระคณุ ลวงหนานะคะ คำตอบ บาปใหผ ลเปน ความไมส บายกาย ไมส บายใจ บาปยอ ม เกดิ ขนึ้ กบั ผมู กี ำลงั สตอิ อ นอยใู นดวงจติ ความรสู กึ ไมช อบขหี้ นา ยอมปรากฏเปนอารมณห มั่นไส เปนอารมณร งั เกียจ จงึ ไดเกิด ข้ึน ทั้งนี้เปนไปตามกฎแหงกรรม วาในอดีตของผูถามปญหา เคยประพฤติอกุศลกรรมกับเขามากอน เม่ือท้ังสองโคจรมา พบกัน หนี้เวรกรรมตามทัน จึงเกิดความไมชอบข้ีหนา (ทุกข

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๗๓ ใจ) ผรู ูท กุ สง่ิ ทุกอยา ง (สพั พัญ)ู สอนวา “เวรยอมระงบั ดว ย การไมจ องเวร” หากผถู ามปญ หาเชอ่ื วา คำสอนน้ี เปน ความจรงิ แทแ นน อน จงทำใจใหอ ภยั ทกุ ครงั้ เมอ่ื เหน็ เขาแลว ไมช อบขห้ี นา ทำไปเรื่อยๆจนกระทั่งมีอารมณสงบและเย็น น่ันคือเมตตาได เกดิ ขนึ้ แลว กบั จติ ของเรา เขาจงึ เปน เหมอื นครผู มู พี ระคณุ สอน เราใหพัฒนาคุณธรรม (เมตตา) เกิดขน้ึ กับจิตของเรา ผูร ู รวม ถงึ ผตู อบปญ หานยิ มประพฤตเิ ชน น้ี แลว บาปยอ มไมเ กดิ ซำ้ ยงั ทำใหใจมคี วามสขุ ดว ยอารมณท่ีสงบและเย็นอีกดวย ๙๐. ปลวกขนึ้ บา น คำถาม เรยี นทา น ดร.สนอง วรอไุ ร ที่เคารพ สวัสดีคะอาจารย หนไู ดตดิ ตามหนังสอื ของอาจารย มาตลอด ตง้ั แตไดอ านตามรอยพอ ก็พยายามเอาคำสอนมา ฝกและปรับปรุงความคิดไปในทางสัมมาทิฐิ แตขณะน้ีหนูมี ปญหาคือ บานท่ีอาศัยอยูเปนบานไมและมีปลวกข้ึน ควรจะ ทำอยา งไรโดยไมท ำรา ยตอกนั ขอขอบคณุ อาจารยทไ่ี ดตอบคำถามของหนดู ว ยคะ ขอแสดงความนับถอื

๑๗๔ www.kanlayanatam.com คำตอบ ปญ หายอดฮติ เรอื่ งปลวกขน้ึ บา น มวี ธิ แี กป ญ หาอยา ง ใดอยา งหนึ่งดงั นี้ (๑) อุทิศบา นใหปลวกเปน ทาน (๒) ปลกู บานใหมใ หส วนท่ีอยตู ิดกับดนิ เปนคอนกรีต (๓) พระปา ใชผ า ชบุ นำ้ มนั ขโี้ ล พนั รอบโคนเสาของกฏุ ิ ที่ทำดวยไม (๔) คนโบราณเลยี้ งไก ปลอ ยอยกู บั ดนิ ใตถ นุ ของบา น ปญหาเร่ืองปลวกข้ึนบา นจงึ ไมเ กิดขึ้น (๕) โทรศัพทแจงบริษัทรับจางกำจัดปลวกใหมาแก ปญหา แลวตัวเองตองพัฒนาจิต จนสามารถปด อบายภมู ิได วธิ ีน้ีหากทำไดแ ลว ยอ มเปน วธิ ที ่ีดที ีส่ ดุ ๙๑. พนกั งานไมซ ื่อสตั ย คำถาม กราบเรยี น ทา นอาจารย สนอง วรอไุ ร ทเ่ี คารพอยา ง สงู คะ หนมู ปี ญ หา ท่ยี งั หาทางออกไมช ดั คะ คอื บรษิ ัทหนู บางสาขา มพี นกั งาน หวั หนา สาขา รว มกนั ปด บงั ตกุ ตกิ เรอ่ื ง เงินของบริษัท ไมท ำตามกฎเกณฑ ทีบ่ ริษัทวางไว เพอ่ื นำเงิน

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๗๕ บริษัทออกไปใช ไปหมุนกันคะ แตดูตามเอกสารแลว ไมมี อะไรที่ผิดปกติ มีแตพยานบุคคลกับรายช่ือบุคคลท่ีเกี่ยวของ คือ พนักงานทกุ คนท่ีตุกตกิ ทำผดิ เหมอื นกัน ดวยจุดประสงค เดียวกนั เชน เอาญาติ มาเขาไฟแนนซ โดยทไี่ มตอ งมาเซน็ ต เอกสาร เปนตน มกี ารปลอมลายเซน็ ตกนั เพื่อนำเงนิ ออกไป ใชค ะ สอบขอมลู แลวเปน ความจริงคะ จริง ๆ แลวควรใหออก เพื่อมิใหเปนแบบอยางที่ไม ดี แตปญหาคือ ผูบริหารสาขานี้ ซึ่งเปนหลานของแฟนหนู ปกปองพนักงานคะ คือ รูวา ผดิ แตย อมใหอ ยูต อคะ แตโดย สวนใหญแ ลว พวกเราผบู ริหาร และพนักงานสาขาอ่ืน ๆ เขา กร็ ูกนั คะ ไมม ีใครเอาคนแบบนี้คะ เพราะไมซื่อสตั ย ผบู รหิ ารคนนเี้ ปน ทอมคะ โมโหงา ย ใจรอ น และไมพ อใจ ท่ีหนูลงไปตรวจสอบดวยตัวเอง มองวาหนูกาวกาย แตหนูได แจง ใหรตู ้ังแตเ กดิ เหตกุ ารณแลว วาหนูจะเขา ไปสอบนะ หนมู องวา เปน เร่อื งของอัตตา มจิ ฉาทฎิ ฐิ หรือเปลา คะ ทุกคนนาจะมองถึงผลประโยชนของบริษัทมากกวา แต เขาบอกวา ความผิดอยูท่ีเราไมใสใจกฎเกณฑ ปลอยใหเกิด ชองวางขึ้นเอง เอาผิดพนักงานไมได หนูวากฎเกณฑ การ ทำงานมอี ยดู อี ยนู ะ แตคนไมท ำตามตางหากคะ หนไู มอ ยากมปี ญ หาขดั แยง กนั เอง เขากเ็ ปน หลานหนู เปนเจาของบริษัท กับแฟนหนูเราคุยกันไมได เร่ืองน้ี เพราะ เขาไมยอมรบั คะ แตห นูมองวา คนสวนใหญในบรษิ ัทมองเรา

๑๗๖ www.kanlayanatam.com อยวู า เราทำงานกนั อยา งไร ทำไมปลอ ยใหค นไมด รี ว มงานตอ ทัง้ ๆทีร่ ู หนูพยายาม ต้ังใจที่จะสรางคุณธรรม ใหเกิดข้ึนใน ใจพนักงาน ตั้งโครงการดี ๆ ขึน้ มา เชน โครงการรักดี ทำดี แลว บอกตอ โครงการจติ อาสา นำพาพนกั งานไปชว ยเหลอื คน อนื่ คือ อยากฝกพนักงาน ใหนึกถงึ คนอื่น ใหรจู ัก คณุ ธรรม เปน ตน พนกั งานบางคนกด็ มี าก ทำผดิ แลว ยอมรบั ตง้ั ใจแกไ ข ใหม แตก บั คนใกลช ิด ไมสามารถทำใหเขาเขา ใจไดค ะ หนคู วร จะทำอยา งไรดคี ะ เพอื่ ใหเขาคิดไดเ องคะ... ขอบพระคุณทานอาจารยคะ ท่ีเปนที่พึ่งทางใจของ ทกุ ๆ คน ขออำนาจคุณพระศรีรตั นตรัย ดลบันดาลให ทาน อาจารย และครอบครวั ประสบแตค วามสขุ แขง็ แรง อายยุ นื เปนรม โพธ์ริ ม ไทร ใหกบั ทุก ๆ ทาน ตราบนานเทานานนะคะ คำตอบ การพฒั นาคนไมเ กง ใหเ ปน คนเกง ทำไดง า ย การพฒั นา คนไมดีใหเปน คนดีทำไดยากกวา ผรู ูจ ริงยอ มแสวงหาเอาคนดี แตไ มเ กง มาเปน ผรู ว มทำงาน ตรงกนั ขา ม ผรู ไู มจ รงิ คดั เอาคน เกง แตไ มดี มาเปน ผรู ว มทำงาน ปญ หาจงึ ไดเกิดข้ึน (๑) การเปนหัวหนา หรือเปนผูบริหารหนวยงานที่ดี ตอ งมีคณุ สมบตั ิอยา งหนึง่ คอื เวน ประพฤติ อคติ (ชอบ ชงั หลง กลวั )

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๗๗ (๒) แสวงหาคนดีมาต้ังเปนคณะกรรมการบริหาร จัดการเร่ืองกฎระเบียบของบริษัท โดยใหมีการประชุมเกี่ยว กับปญหานี้ พรอมเสนอวิธีแกไ ขและบนั ทกึ ไวเปนหลกั ฐาน สง ใหผูบังคับบัญชาท่ีมีอำนาจรับทราบเพื่อนำไปปฏิบัติ หากผูมี อำนาจไมส ่งั การ ก็ถือวาเปน เรอ่ื งของเขา (๓) จัดใหมกี ารอบรมจริยธรรม เชน ทกุ หกเดือน หรือทุกหนงึ่ ป โดยกำหนดตวั บุคคลที่จะตองเขาอบรม เปน บนั ทกึ พมิ พ ( เขียน ) ไวใ หชดั เจน (๔) คนทอ่ี ยใู กลช ดิ ท่มี ีอตั ตาสูง หากผูถามปญหา ไดพัฒนาตัวเองและคนที่อยูรอบขางใหเปนผูมีคุณธรรมแลว ยอมมีโอกาสพฒั นาคนไมด ีใหกลบั มาเปน คนดไี ด ๙๒. จติ ทส่ี มั ผสั ได คำถาม กราบเรียนอาจารย ดร.สนอง วรอไุ ร หนูโชคดีที่รูจักวิปสสนากรรมฐานแบบยุบหนอพอง หนอมาเปนเวลา ๕ ป ไดมีโอกาสไปเขากรรมฐานท่ีวัดปละ ครง้ั เจรญิ สตดิ ว ยการน่ังสมาธิและการเดนิ จงกรมทีบ่ า นบาง แตไ มไดทำสม่ำเสมอ สวดมนตบา งเปนบางวนั ยงั ไมสามารถ ชนะมารได ชอบฟง ธรรมะทงั้ ทางวทิ ยแุ ละเทปเปน ประจำ ทงั้

๑๗๘ www.kanlayanatam.com ในเวลาทำงานและทีบ่ าน และชอบอา นหนงั สือธรรมะ เม่ือ เดือน พ.ค. ปน้ีไดไปเจริญวิปสสนากรรมฐานท่ีวัดร่ำเปงเปน เวลา ๗ วัน ๗ คืน การปฏิบตั ิธรรมของหนูไมเคยปรารถนา จะใหเ หน็ สิ่งใด หนูตอ งการใหจ ิตสงบ เพราะเปน คนใชสมอง คดิ ตลอดเวลา เปนผบู รหิ ารระดบั รองคณบดีและเปน นักวจิ ัย จงึ ตอ งการฝก จติ ใหอ ยกู บั การกำหนดเทา นนั้ ในวนั ที่ ๔-๖ ของ การปฏิบัติธรรม มีสิ่งที่เกิดขึ้นอยางที่ไมคิดวาหนูจะประสบ ดวยตนเอง คือ ในชวงพลบค่ำขณะที่นั่งสมาธิชวงหนึ่ง จะ มองเห็นของในหองพัก และเห็นวาหองสวางเหมือนเปดไฟ มองเห็นส่ิงของเคร่ืองใชที่วางอยูในหองท้ังหมด ท้ังๆท่ีไมได เปดไฟในหอง (หนปู ฏบิ ตั ใิ นหองพกั สว นตัว) ขณะนั้นมีสตริ ูส ึก ตวั รวู า หลบั ตาอยู รวู า นง่ั อยู แตด ว ยความโง กำหนดไมท นั วา เหน็ หนอ จงึ ทำใหค วามสงสยั ครอบงำจติ ไดส ง อารมณก บั พระ อาจารย ทา นชแี้ นะวา ใหก ำหนดไวเ ทา นนั้ ในวนั ตอ มาประมาณ ชว งเวลาเดยี วกัน ไดย นิ เสยี งขยมุ ถงุ พลาสตกิ แบบดังมากๆ เหมอื นอยขู า งหู ตกใจกบั เสยี ง กำหนดไมท นั อกี แลว แถมสงสยั วา เสยี งอะไร ลมื การกำหนด มัวแตเ อาใจไปจดจอกับเสยี ง เสียงกลบั ลดลงแบบลมพดั ถุงไหวๆ เทา นั้น เม่อื เสยี งนากิ า ดงั ลมื ตาดู กเ็ ปน ถงุ ใสข องทถี่ กู พดั ลมเทา นนั้ เอง อกี วนั ไดก ลนิ่ หอมของดอกไมใ นชว งกลางวนั ขณะนง่ั สมาธิ ไดก ลน่ิ เปน พกั ๆ คราวนกี้ ำหนดวา กลน่ิ หนอ ๆ ๆ และไมไ ดสนใจ เนื่องจากหนูเปนนักวิทยาศาสตรคะ อานหนังสือ ธรรมะทางปริยัติมาบาง แตยังไมเขาใจวาเกิดอะไรข้ึนกับจิต

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๗๙ ของหนูในขณะนั้น ทำไมจึงเห็นท้ังๆที่หลับตา ทำไมหูจึงดีมาก และเหมือนกับไดยินเสียงสวดมนตของพระลอยมาไกลๆดวย สวนเรื่องกลิน่ น้ัน หนคู ิดวา อาจเปน ดอกไมก ไ็ ด ปญ ญาทางโลก ของหนู (รศ.ดร.) ไมสามารถตอบขอสงสัยน้ีได จึงขอความ เมตตาอาจารยช แ้ี นะดว ยคะ เหตกุ ารณแ บบนเี้ หมอื นกบั ทเ่ี รยี ก วา หูทพิ ย ตาทิพย ไหมคะ แตหนไู มไดต ดิ ใจวา จะตองทำใหได แบบนี้อีก เพราะหนูปรารถนาการหลุดพนจากสงสารวัฏ ถาม พระและแมช ีวาทำไมจึงเกดิ แบบนี้ ทา นตอบวาใหกำหนดไว แต ความอยากรเู นอื่ งจากเปน นกั วจิ ยั วทิ ยาศาสตร จงึ อยากรวู า เปน เพราะอะไร หนคู ิดวาอาจารยคงเขาใจความคิดของหนคู ะ กราบขอบพระคณุ ในความเมตตาของอาจารยคะ คำตอบ ผทู พ่ี ฒั นาปญ ญาทางโลก (สตุ มยปญ ญาและจนิ ตามย ปญญา) มาจนถึงระดับปริญญาสูงสุด และมีตำแหนงทาง วชิ าการสูงสดุ เปน ศาสตราจารย หรอื มีตำแหนงในหนวยงาน เปน อธกิ ารบดหี รอื เปน อธบิ ดี ฯลฯ พวกนยี้ งั เปน ผทู ไี่ มร จู รงิ แท เรยี กความรหู รอื ปญ ญาเชน นว้ี า อวชิ ชา จงึ ยงั มคี วามสงสยั ไม สามารถพิสูจนไดว า เทวดามจี รงิ หรอื ไม ทำดไี ดด ีทำช่วั ไดชัว่ เปนความจริงหรือไม ฯลฯ จึงยังมีจิตเปนทาสของกิเลสมาร จึงเห็นวาโลกธรรม เชน ยศ ตำแหนง อำนาจ ฯลฯ เปน สิ่งที่ มีคา ตอ งแสวงหามาไวก ันตน เรอื่ งการเหน็ สงิ่ ตา งๆไดใ นขณะหลบั ตา การไดส มั ผสั

๑๘๐ www.kanlayanatam.com กล่ินอันเปนทิพย และการไดยินเสียงอันเปนทิพย เหลาน้ีมิได เนอื่ งมาจากการทำงานของจกั ขปุ ระสาท ฆานประสาท และมไิ ด เนื่องมาจากการทำงานของโสตประสาท แตเนื่องมาจากการ พัฒนาจิตจนมคี วามถค่ี ลน่ื เปน ระเบยี บดีแลว ผูท แี่ สวงหาความ รหู รอื เรยี นจบจนสูงสดุ ในทางโลก รอยคนพันคน จึงไมส ามารถ เขา ถงึ เหตผุ ลหรอื ความจรงิ ทอี่ ยนู อกระบบประสาทสมั ผสั ทงั้ นี้ เปนเพราะกำลังของความรูทางโลก ยังเขาไมถึงเหตุและผลท่ี เปนความจริงสูงสุดนี้ได ดังนั้นผูปรารถนานำพาชีวิตใหพนไป จากวฏั ฏะ ตองใชปญ ญาเห็นแจง (โลกตุ ตรญาณ) กำจัดกิเลส ทีค่ างคาอยใู นใจ (สัญโยชนห รอื สังโยชน ๑๐) ใหห มดไปไดเ ม่อื ใดแลว ความสมปรารถนาในส่งิ สงู สุด จึงจะมีโอกาสเกดิ ข้นึ ได ๙๓. มไิ ดเนอ่ื งมาจากช่ือ คำถาม สวสั ดีคะ หนูอยากสอบถามเร่ืองการเปล่ียนช่ือและนามสกุล คะ เมือ่ ไมนานมานี้ นอ งสาวไดไปหาอาจารยทางดา นศาสตร การตงั้ ชอื่ และตวั เลขเคา บอกวา นามสกลุ ของหนไู มด ี ชอ่ื กไ็ ม ดคี วรจะเปลยี่ น เพราะจะทำใหเ กดิ เรอ่ื งรา ยกบั ชวี ติ กอ นหนา นนั้ เขากท็ ำนายเรอ่ื งตา งๆ เกย่ี วกบั ตวั นอ งสาวไดถ กู ตอ ง นอ ง หนูเลยมีความเชื่อถือมาก และอยากจะไปเปลยี่ นช่อื สกลุ ตาม

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๘๑ ที่เขาแนะนำ หนูรูวาชื่อ+นามสกุล เปนเพียงสิ่งสมมติในโลก น้.ี . เราตอ งเปลีย่ นที่ตัวเราไมใ ชอยา งอน่ื ... ถกู ไหมคะอาจารย .... ถาเขามเี คราะหอ ยา งนัน้ ควรทำอยา งไรคะ... ขอบคณุ คะ คำตอบ ความเหน็ ของผถู ามปญ หานนั้ ถกู ตรงตามธรรมแลว คน เราจะดีหรือช่ัวมิไดอยูท่ีชื่อและนามสกุล แตอยูท่ีการกระทำท่ี เปน บญุ กศุ ล ชื่อและนามสกุลยอ มไมม คี วามหมายใดๆ ดังเชน ชอ่ื “อหงิ สกะ” แปลวา ความไมเ บียดเบยี นใคร แต มีพฤติกรรมเปนโจรฆา คน (โจรองคุลมี าล) ชอ่ื “อชาตศตั รู” แปลวา ไมเปน ศตั รู แตย ังประพฤติ ฆา พอ (พระเจา พิมพสิ าร) ได คนมเี คราะหไ มด ี เหตเุ พราะเคยประพฤตอิ กศุ ลกรรม และเกบ็ บนั ทกึ ไวใ นดวงจติ เมอื่ อกศุ ลกรรมใหผ ล เคราะหไ มด ี จงึ เกิดขึ้น ดังน้ันผใู ดประสงคใ หตวั เองเปน ผมู ีเคราะหด ี ตอ ง คดิ พดู และทำ ในสง่ิ ทไ่ี มผิดกฎหมาย ไมผ ดิ ศีล และไมผ ิด ธรรม โอกาสพบแตเคราะหด จี งึ จะเกิดขึ้น สริ มิ าโสเภณแี หง แควน มคธ เปน ผมู เี คราะหด ไี ด ดว ย การเลกิ ประพฤตมิ จิ ฉาชพี แลว หนั มาประพฤตทิ าน ศลี ภาวนา จนจติ บรรลคุ วามเปน พระโสดาบนั ในขณะยงั เปน ฆราวาส ตาย จากโลกมนษุ ยแ ลว ไปเกดิ เปน สริ มิ าเทพนารี อยใู นสวรรคช น้ั ปร นิมมิตวสวตี

๑๘๒ www.kanlayanatam.com ๙๔. มจิ ฉาทิฏฐิในทางธรรม คำถาม กราบทา นอาจารย ดร.สนอง วรอไุ รครับ กระผมเคยถามทา นอาจารยเ รอื่ งถอนผมหงอกไปครง้ั หนึ่งแลว กระผมขอกราบขอบพระคุณทานอาจารยดวยครับ ทำใหกระผมรูสึกดีใจที่จะไดทำอาชีพท่ีไมผิดศีล ๕ แตตอนนี้ กระผมยังสงสยั อยอู กี เร่อื งหนง่ึ วา ผมเคยคดิ วา ลูกคา ทเ่ี ขามา ในรา น เขานอนใหถอนผมหงอกเขากจ็ ะเพลนิ มคี วามสขุ สบาย แบบนี้เปนมิจฉาทิฏฐิไหมครับ แลวจะสงเสริมใหลูกคามีโมหะ ไหมครบั เพราะกระผมกลวั จะทำผดิ กบั คำสงั่ สอนของพระพทุ ธ องคนะครับ แลวกระผมควรตั้งเจตนาอยางไรดีจึงจะไมเปน มจิ ฉาทฏิ ฐิ ผมกราบขอบพระคณุ ทา นอาจารยอกี ครัง้ ครบั กราบทานอาจารยดวยความเคารพในทานอาจารย ดร.สนอง วรอไุ ร อยา งสงู ครบั คำตอบ การถอนผมหงอก แลว เกดิ ความเพลดิ เพลนิ ความสขุ สบายของลกู คา ในทางโลกมไิ ดถ อื วาเปน มจิ ฉาทิฏฐิ แตกาม สุขท่ีเกิดข้ึนกับจิตของลูกคา มิอาจพัฒนาไมสูความพนทุกข ได รวมถึงผูใหบริการดวย ทั้งน้ีเน่ืองดวยเหตุเปนมิจฉาทิฏฐิ ในทางธรรม ครบั

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๘๓ ๙๕. ขอโทษ - ขอขมากรรม คำถาม กราบเรยี นทานอาจารยด ร.สนอง วรอไุ ร ทีเ่ คารพ ผมอยากเรียนถามเปนความรูเพ่ือใหทราบแนวทาง การปฏบิ ตั ติ นเพอื่ การครองเรอื นทด่ี ี ผมขอถามครงั้ นเี้ พยี งขอ แรกกอ นครบั ... ขอกราบเรยี นถามเกยี่ วกบั การขออโหสกิ รรมระหวา ง สาม-ี ภรรยา-ลูก และ การกลา วขอโทษ เหมอื นกันไหมครับ... ... ผมมีอายุมากกวาภรรยาประมาณ ๑๖ ป และมบี ตุ ร สาว อายุ ๙ ป ในอดตี ตงั้ แตก อ นและหลังมีลูก...ผมและภรรยา จะมเี รอื่ งทะเลาะเบาะแวง กนั บอ ยๆ มกี ารใชว าจาไมส ภุ าพตอ กนั แตไ มเ คยใชก ำลงั ทำรา ยกนั อาทิ ความเหน็ ขดั แยง กนั ทงั้ ในเรอ่ื ง ความคดิ และวธิ กี ารเลยี้ งดบู ตุ ร, ความเหน็ และความคดิ แตกตา ง กนั ในการทำงานรว มกนั (ภรรยา มารว มทำงานกบั บรษิ ทั ของผม ซง่ึ ผมเปน ผกู อ ตงั้ กอ นแตง งานกนั ) โดยสรปุ สาเหตสุ ว นใหญม า จาก อัตตา และ ขาดสติ...(และขาดปญญา) อยากเรยี นถามทานอาจารย วา “ในขณะใดขณะหน่ึง ที่เรารูสึกสำนึกวาเรากระทำผิดที่ประพฤติปฏิบัติไมเหมาะสม ตอภรรยาและหรือสามี(ในทางกลับกัน) เชนใชวาจาไมสุภาพ กลา วรา ย จนเปน เหตใุ หร อ งไห ขา วของชำรดุ เสยี หาย เสยี เงนิ

๑๘๔ www.kanlayanatam.com ทอง และทรัพยส ิน เปนตน การกลาวคำขอโทษตอกันและกัน มีผลเหมือนกบั การขออโหสิกรรมไหมครบั ? ขอแสดงความนับถืออยา งสูง คำตอบ การขออโหสิกรรม ผูถูกรองขอตองกลา ววาจาวายก โทษให หรือสื่อดวยวิธีใดท่ีบงใหรูวาไดยกโทษใหแลว หน้ีเวร กรรมจึงเปนอันยุติ สวนการขอโทษ หมายถงึ ขอใหเวนโทษ แตใ นทางโลก กฎหมายไมเ ปด ใหเ วน โทษได แมผ ูถ กู กระทำจะไมเ อาความใดๆ ผกู ระทำไมด ยี งั ตอ งรับโทษผดิ ในทางกฎหมายอกี โสตหน่ึงดวย สวนเรื่องการขอขมากรรมนั้นตางกัน แมประพฤติ ไมผิดกฎหมายแตผิดกฎแหงกรรม เชน คิดปรามาสผูทรง คณุ ธรรม ตอ งขอขมากรรมตอ บคุ คลหรอื ตอ สงิ่ ศกั ดส์ิ ทิ ธิ์ โทษ น้ันจงึ จะยุติ ๙๖. พละ ๕ มกี ำลังออ น คำถาม สวัสดคี รับ กราบเรยี นถามทา นอาจารยสนองครบั ผมมปี ญ หาทจ่ี ะเรยี นถามครบั เนอ่ื งมาจากการปฏบิ ตั ิ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๘๕ ครับ เน่ืองจากเวลาน่ังวิปสสนาในชวงแรกน้ัน จะเกิดสมาธิ ที่น่ิงและรูสึกเบา และมีอาการฟุงบางแตไมนำจิตไปนอกตัว กายจะรูสกึ คลา ยเกร็งคอื ลกั ษณะ ตรง และในจิตทีด่ ูจะรูสกึ วากายในไมสามารถขยับได รูสึกตัวอยูพอน่ังไปไดระยะหน่ึง กายก็จะเอนไปดานหลัง... บางครงั้ กเ็ อนตวั ไปโดยรอบ แตน ง่ั ปฏบิ ตั ใิ นบางครงั้ กไ็ มเ กดิ แตจ ะเกดิ เวทนาใหเ หน็ แทน ซง่ึ นาน คร้งั จะเกดิ เวทนาซกั ทคี รับ กระผมควรจะแกด ว ยวธิ ใี ดครับที่ จะสามารถดูจติ ได และเพือ่ ที่จะไมเกดิ ปตขิ ้ึนอีกครบั ผมรูสกึ วา ในการปฏิบตั ิที่ไดป ฏิบตั ิมาเกอื บ ๒ ป จะตดิ อยูท่ีปตแิ ละไม ไปถึงไหนเทาไหรค รับ นอกจากสมาธิท่ีนิ่งอยางเร็วครับ และอีกอยางครับ ถากำหนดดูทล่ี มหายใจแลว พอลมหายใจละเอยี ดจนจับไมไ ด เราจะตองนำจติ ไปดทู ใี่ ดครับ ขอบพระคุณอยางสูงครับอาจารยทเี่ มตตาครบั คำตอบ ท้งั สองปญ หาทถ่ี ามไป จะยตุ ิลงได ตอ งพฒั นาจิตใหม กี ำลัง คอื เจริญพละ ๕ (สัทธา วิรยิ ะ สติ สมาธิ และปญญา) อยทู ุก ขณะต่ืน

๑๘๖ www.kanlayanatam.com ๙๗. วดั หนองปาพง คำถาม กราบเรียนทานอาจารย ดร. สนอง วรอไุ ร กระผม นายเพชรมณี สิงหแจม อายุ ๔๑ ป อาชพี รับ ราชการครู แตงงาน ๑๗ ปแลว ครับ แตไ มม ีลูกครับ ตอนน้ี โรงเรยี นปด เทอม ผมเลยขออนญุ าตทา นผอู ำนวยการโรงเรยี น ไปปฏิบัตธิ รรมในชวงวันท่ี ๑๐-๑๗ ตลุ าคม ๒๕๕๔ ผมกำลัง หาสถานท่ีปฏิบัติธรรมครับ ผมจึงใครขอคำแนะนำสถานที่ ปฏิบัติธรรมในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือใหดว ยครบั กราบขอบพระคณุ เปน อยา งสูงครบั คำตอบ แนะนำใหไปปฏิบัติธรรมที่วัดหนองปาพง จังหวัด อุบลราชธานี หากผูถามปญหาพฒั นาจติ จนเขาถงึ ธรรมอยางเจาอาวาสได … สาธุ

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๘๗ ๙๘. หนจู ติ ตกคะ คำถาม กราบเทา อาจารยด ร.สนอง วรอุไร ทเี่ คารพอยา งสงู วันน้ีหนูจิตตกคะ และรูสึกทอใจ เม่ือไดฟงเร่ืองราว ตา งๆ เชน ๑. มพี มี่ าบอกวา พระรนุ ทไี่ ดร บั จากหลวงปู มพี ระธาตุ เสดจ็ มาเกาะ และถา ยรปู ไวม แี สงเปน สๆี คะ (ทำไมของหนไู มม ี บางอะคะ) ๒. รนุ พอี่ กี คน เดมิ พเ่ี ขานบั ถอื พทุ ธ เซน หนูก็แนะนำ การปฏบิ ตั วิ ปิ ส สนา แลว พาพเ่ี ขาไปปฏบิ ตั กิ บั ยวุ พทุ ธบา ง วดั ตาล เอนบาง เมื่อหลวงปูมาบิณฑบาต หนูชวนพ่ีเขาไป เขามาดวย กันแตไ มยอมใสบ าตร บอกวา วนั นี้ไมอ ยากใส เพราะเขากำลัง มปี ระจำเดอื นคะ การมีประจำเดือนมนั สกปรก ไมค วรใสบ าตร อยา งยิ่ง เลยไมใสว ันนนั้ ... (หนูวา มันไมเกย่ี วกัน ใชไ หมคะ ) แลว หนกู เ็ กดิ ความสงสยั อกี คะ พเ่ี ขาบอกหนวู า ตงั้ แต ฟงหลวงปู หรือฟงดร.สนอง ตามที่หนูเปดใหฟง เขาเอาไป พิจารณาจิตตัวเอง เขาบอกวา เขาเห็นวาจิตเขาอยูบนใบ บัว เขาไมเคยโกรธเลย แมวาหนูจะทำใหเขาหงุดหงิดเสียใจ หลายคร้ัง แตก แ็ ปบ หนึง่ จะหาย หรือไมเ กิดเลย ... อยา งน้ีก็ แปลวา พเี่ ขา บรรลพุ ระอรยิ ะขน้ั ตน แลวหรอื เปลาคะ พเ่ี ขาก็ บอกวา อยางทหี่ นูทำน่ี ไมใชธรรมะ คือการเบียดเบียนตัวเอง

๑๘๘ www.kanlayanatam.com (เนอ่ื งจากหนู อธษิ ฐานตง้ั สจั จะ จะสวดมนตป ฏบิ ตั เิ ตม็ รปู แบบ กอ นไปทำงาน และกอ นนอนทกุ คนื แมจ ะงว ง กจ็ ะปฏบิ ตั ไิ มใ ห ขาดคะ ทง้ั ตง้ั ใจใสบ าตรทกุ วนั และเพยี รรกั ษาศลี ใหค รบถงึ ใจ อยา งทอ่ี าจารยแ นะนำคะ ) แตพ เี่ ขาบอกใหห นใู ชห ลกั ธรรมชาติ สิ ธรรมะคอื ธรรมชาติ ทำเมอื่ พรอ ม เมอ่ื อยากทำ แลว งกี้ เิ ลส ตวั ที่ดูยากๆ มันไมเ ขามาครอบเอาหรือคะ ๓. อาจารยคะ หนูสงสยั วา ถาศลี ๕ ยงั ไมค รบจะ สามารถ เขา ฌานไดหรอื ไมค ะ เน่อื งจากหนมู เี พ่ือนท่ีปฏบิ ตั ิ แนวมโนมยิทธิ เขาบอกวาศีลน้ัน ใชเฉพาะเวลาเขาน่ังสมาธิ ก็พอแลว เพราะตอนท่ีนง่ั ไมไดไ ปทำผิดศลี ทีไ่ หน ศีลอยูครบก็ มัน่ ใจและมีกำลงั ไดม ากพอ (เนือ่ งจากปจจบุ ัน หนูก็ยงั เหน็ วา เขาผดิ ศีลขอ ๓ และ ๔ อยูเลยคะ ) ทำไมฌานถึงเกิดไดห รอื คะ ทีเ่ ขาวา มาจริงหรอื ไมคะ ๔. ระหวา งนมี้ กี ารปฏบิ ตั ธิ รรมหลายรปู แบบมาก จนหนู กก็ ลวั จะไปศรทั ธาทผี่ ดิ ทาง จงึ อธษิ ฐานจติ ขอใหห นไู ดพ บครบู า อาจารยทางธรรมและกัลยาณมิตรทางธรรม ที่มีสัมมาทิฏฐิ ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ หรือมีญาณในการรูวาระจิต ซ่ึงจะไดชวย แนะนำในการปฏิบัติของหนูได เพ่ือใหมีความกาวหนาทาง ธรรมยง่ิ ๆข้ึนไป กลับเจอแตแ ปลกๆคะ เชน ศีล เขาไมสนใจกนั แลว เด๋ียวน้ีเขาสนใจแต ขันธ ๕ และ อายตนะ ๖ กพ็ อคะ เขา วาที่หนูปฏิบัตินะผิดทาง หนตู อ งทำอยา งไรตอ ดีคะ ๕. การทเ่ี ราจะเสือ่ มศรัทธาอะไรสกั อยา ง เชน หมด

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๘๙ ศรทั ธาในพระพทุ ธศาสนา หรือ พระคุณเจาทีน่ ับถือ หนคู ิดวา เปน จากเพราะกเิ ลสในตวั เราใชไ หมคะ ทห่ี ลงผดิ ไป และปญ ญา มไี มเ ทา กัน ๖. หนูมีเพื่อนทีเ่ ปนโรคจิต เห็นภาพหลอน หแู วว หนู จะชวยเหลือเขาอยางไรดีคะ เพราะเขาจะขอตามมาปฏิบัติ ธรรมดวย หนูเกรงวา โรคจะเปนมากขึน้ จงึ เลีย่ งๆเขา เวลา เขาโทรมาหาคะ ๗. รา งกายเรานเ้ี ปน เพยี ง ธาตุ ธรรม ขนั ธ หนเู ขา ใจ วา ธาตคุ อื ธาตุ ๔ : ดนิ นำ้ ลม ไฟ, ธรรม คอื ไตรลกั ษณ, และ ขนั ธคอื ขันธ ๕ ใชไหมคะ หากไมใช ขอความเมตตาอาจารย ชวยอธิบาย ขยายความใหหนดู ว ยคะ กราบขอบพระคณุ ในความเมตตาของอาจารยท ต่ี อบ คำถามของหนคู ะ สาธุ สาธุ สาธุ คำตอบ จิตตกเพราะขาดสติ (๑) พระธาตเุ สดจ็ หรอื ไมเ สดจ็ เปน เรอื่ งของพระธาตุ และพระธาตมุ ไิ ดท ำใหพ น ทกุ ข ดงั นน้ั ผฉู ลาดนยิ มพฒั นาจติ ให เปน อสิ ระจากวตั ถุ และดที สี่ ดุ พฒั นาจติ ใหเ ปน อสิ ระจากกเิ ลส ทีผ่ กู มัดใจ (สังโยชน) ไดเ มอ่ื ใด เมือ่ นนั้ พน ทุกขแ นนอน (๒) เกี่ยว เม่ือเอาจิตไปจดจอ (ระลึก) อยูกับของ สกปรก (ประจำเดอื น) ไมเ กย่ี ว เมอื่ มจี ติ เปน อสิ ระ (ไมร ะลกึ ) อยู กับของสกปรก และมิไดห มายความวา พ่ีเขา บรรลุอริยธรรม

๑๙๐ www.kanlayanatam.com (๓) พระพุทธโคดมบัญญัติไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปญญา) เพ่อื ใหพ ทุ ธบริษทั รวู า ใจท่ีมีศลี ยอ มตง้ั ม่นั เปนสมาธิ ใจทีต่ ัง้ มน่ั เปน สมาธิ ยอมนำไปสูก ารเกิดปญ ญา (เห็นแจง) ดงั นน้ั บคุ คลผมู ศี ลี ไมค รบลงคมุ ใหถ งึ ใจ จติ ยอ มเขา ไม ถึงความตง้ั มัน่ เปน สมาธิแนว แน (ฌาน) ดว ยเหตุนี้ พระพุทธ โคดมจงึ ไดต รสั เรอ่ื งกาลามสตู ร ไวเ พอ่ื เปน เครอ่ื งปอ งกนั การ ถกู หลอก (๔) ใครเขาวา เราปฏิบตั ธิ รรมผิดทางกเ็ ปน เร่อื งของ เขา สวนเรือ่ งของเราตองดูทใี่ จตวั เอง วา ปฏิบตั สิ มถภาวนา แลว จิตตองตั้งมัน่ เปนสมาธิ ปฏิบัตวิ ปิ ส สนาภาวนาแลว จิต ตองเกดิ ปญ ญาเหน็ แจง นคี่ ือเรื่องท่ผี ถู ามปญหา ตองดำเนิน ไปใหถูกตรงตามธรรม (๕) คนท่ีมีความเห็นถูกตามธรรม ยอมศรัทธาใน เหตุผลที่เปนจริงแท เปนความจริงท่ีมิไดข้ึนอยูกับกาลเวลา ดังนั้นความเส่ือมศรัทธาในความเปนจริงแท เกิดข้ึนเมื่อ บคุ คลมจี ิตเปนทาสของกิเลส ดวยเหตนุ ้ผี ูไ มป ระมาท จึงตอง พฒั นาจติ ใหม กี ำลงั ตา นอำนาจของมาร ดว ยการเจรญิ พละ ๕ (ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปญ ญา) อยูท ุกขณะตื่น (๖) ผใู ดปฏบิ ตั ธิ รรมไดถ กู ตรงตามธรรม จติ ของผนู น้ั ยอมมีโอกาสเขาถงึ ความเปนอิสระจากกิเลส ดังตัวอยา ง ปฏาจารา หายบาดว ยการปฏิบัติธรรม แลว จติ บรรลุ อรหัตตผล

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๙๑ อิสทิ าสี เลกิ คดิ ฆา ตวั ตาย ดว ยการปฏิบตั ธิ รรม แลว จติ บรรลอุ รหตั ตผล สิริมาโสเภณีแหงแควนมคธ เลิกประกอบอาชีพ โสเภณดี วยการปฏิบัตธิ รรม แลวจติ บรรลุโสดาปตตผิ ล ฯลฯ ดังนั้นผูรูจริง จึงไมปฏิเสธชวยเหลือคนใหพนไปจาก ความทุกข (๗) ผูใดยงั มจี ิตเปนทาสของ ธาตุ ธรรม และขันธ ผู นัน้ ยอ มมจี ิตเศรา หมอง ตรงกนั ขา ม ผูใ ดมจี ติ เห็นแจง ใน ธาตุ ธรรม และขนั ธ หรอื เหน็ ธาตุ ธรรม และขันธ เปน อนัตตา ผู นนั้ ยอมมีชวี ติ เปนอิสระ นำพาชวี ติ ไปสคู วามพนทุกข ๙๙. ทำดวงใหดี คำถาม เรยี นอาจารยส นอง หนูเคยฟงอาจารยบรรยายธรรมะ และอยากถาม อาจารย ปจ จบุ นั หนทู ำงานและถกู กลน่ั แกลง ใสร า ยปา ยสี จน เขาจะใหหนูออกปลายปน ้ี ท้ังที่ต่ังใจทำงานและพยายามทำดี แตกลับถูกคน

๑๙๒ www.kanlayanatam.com แกลง เกลยี ด หมนั่ ไส ถกู ขโมยผลงาน และถูกทำรายดว ยคำ พูดสอ เสยี ด ดดุ าหยาบคาย เร่ืองเงินอีกเชนกัน เวลาลงทุนอะไรมักจะเสียเงิน มากกวา ได เรื่องรกั ก็เชนเดยี วกนั คนรกั ก็อยูหา งกันและอาจจะ ไมไดแตง งานกันดว ย หนูไมเขาใจวาสิ่งนี้เปนกรรมเกา หรือกรรมใหมใน ชาติปจจุบันคะ และมีวิธีใด ที่ทำใหชืวิตหนูดีขึ้นอยางเดนชัด โดยเรว็ ไหมคะ และทำยงั ไงเราจะเบิกบญุ เกามาใชไดบา ง ขอบคุณคะ คำตอบ ความอยากรเู รอื่ งของกรรม มไิ ดเ ปน เหตทุ ำใหพ น ทกุ ข ฉะน้นั บุคคลปรารถนามคี วามสขุ จงเอาจิตอยูกับปจ จบุ นั คิด พดู ทำ ตองไมผดิ กฎหมาย ไมผ ิดศลี และไมผิดธรรม พรอม กับทำดวงใหดีดวยการประพฤติ ทาน ศีล ภาวนา อยูเสมอ เมอื่ ใดทก่ี รรมดใี หผ ล ดวงชะตาดยี อ มเกดิ ขนึ้ ใหผ กู ระทำความ ดไี ดเ สมอ โดยไมจ ำเปน ตอ งเบกิ บญุ มาใช เพราะจติ มบี ญุ สง่ั สม อยูกับตัวเองแลว คนมีความดียอมสมความปรารถนาในสิ่ง ดีงามทั้งปวง ปญหาตางๆที่เขียนบอกเลาไป ยอมไมเกิดข้ึน กบั ผูม ีดวงดี

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๙๓ ๑๐๐. รูไมจริงปญหาจึงเกดิ คำถาม กราบเทา อาจารยด ร. สนองทเ่ี คารพอยางสงู หนูมีปญหาหนึ่งเกี่ยวกับการรับของจากผูใหญที่ไมใช ญาติ ที่ทานไดเมตตาใหส่ิงของและเงินทอง เพื่อใหหนูไดใช ในกิจพระพุทธศาสนา เชน การทำบุญตางๆและทานไดออก คาใชจายคร่ึงหน่ึงใหหนูไดไปกราบสักการะ สังเวชนียสถาน ท่ีอินเดีย เมื่อรูวาหนูจะกูเงินไป ทานสอนวา ใหทำแตพอตัว เงินสวนนี้ทานใหเพราะเห็นในศรัทธาของหนู และใหถือเสีย วาชาตกิ อนหนูคงเคยใหท านมา ชาติน้ที านถึงไดเตม็ ใจให หนู ซาบซึ้งใจมากที่ทานเมตตาหนูเพียงนี้ หนูจึงคอยดูแล ชวย เหลอื ในงานตา งๆ ทที่ า นขอรอง มานานรวม ๖-๗ ป หากเวลาผานไป คุณแมป วย นองชายปวย หนลู าศึกษา ตอ และคณุ พอ มาเสยี อกี รวมถงึ งานในหนา ทที่ ต่ี อ งรบั ผดิ ชอบ มากขึ้นตามวัยวฒุ ิ ทำใหหนไู ปมาหาสูและชวยเหลือทานไมไ ด อยางเคย ทำใหเกิดความอึดอัด กระทบกระทั่งสุดที่หนูจะ บรรยายไดค ะ เพราะทา นไดเ หน็ วา หนไู มเ ลอื กทา น ทง้ั ๆทท่ี า น ไดเ คยชว ยเหลอื หนมู ากอ น ทา นวา หนทู ำตวั ออกหา ง ดว ยภาระ ทีท่ านมองวา ไมเ ปน สาระ หนูอึดอัดใจมาก แตก ็ยัง ไปชว ยใน ส่งิ ที่หนชู วยได หากความอดึ อดั ใจยังคงอยู เนื่องจากคำขอ ของทา นหลายครง้ั ทำใหเ วลาสว นตวั ทมี่ ไี มม ากของหนหู ายไป

๑๙๔ www.kanlayanatam.com คะ เชน หนตู อ งกลบั ไปดแู ลบา น ทำความสะอาดบา น ซกั ผา หรอื กลบั ไปเยย่ี มคณุ แมท น่ี อ งชายชว ยดแู ลอยู ฯลฯ เพราะทา นมองวา ถาหนไู มซ ้ือบาน หนกู ็ไมตองมบี า นเปนภาระ ไมต อ งทำงานหนัก เพอื่ ผอ นบา น ทา นแนะนำใหข ายเสยี แลว มาซอ้ื คอนโดเดยี วกบั ทา น จะไดม เี วลาใหท า นมากขน้ึ หนไู มอ ยากมอี คติ ไมอ ยากมบี าปกรรม หนคู วรทำอยา งไรดคี ะ เพือ่ ปรับปรุงใจท่คี ดิ ไมด อี ยนู ่คี ะ ตอนนหี้ นไู ดเ กดิ ศรทั ธาพระคณุ เจา รปู หนงึ่ ตามไปฟง ธรรมทกุ ธรรมมาสน ทที่ า นมาเทศนโ ปรดญาตโิ ยมชาวกรงุ เทพ บางงานหนูก็ติดตามทานไปตางจังหวัด หนูก็ไปชักชวนและ บอกกลาวใหทาน เพราะอยากใหทานไดมาฟงธรรมพรอม กันกับหนู แตทานเห็นวา พระคุณเจารูปน้ี อายุยังอายุนอย ฝกปฏิบัติเองไมมีครูบาอาจารยดวย หนูก็โดนตักเตือน วา ครบู าอาจารยนะ มรี ปู เดียวกพ็ อแลว ครบู าอาจารยของเราก็ สดุ ยอดแลว อยา แสวงหาอกี เลย ทว่ี า ไมเ กดิ ผลของการปฏบิ ตั ิ น่ัน สวนหนึ่งจากบุญเกา อีกสวนคือไดปฏิบัติตามทานอยาง เตม็ ทีห่ รอื ยัง ถงึ จะเปล่ยี นครูบาอาจารย ยอมรับวาฟง แตในใจหนูไดศรัทธาพระคุณเจารูปน้ี อยางเต็มหัวใจไปแลว เวลาไปก็แตไมบอกใหทานทราบ นับถึง วันน้ี หนูไดพบกลุมกัลยาณมิตรใหม ที่ศรัทธาพระคุณเจารูปน้ี ดว ยกนั แตล ะคนมหี ลายรปู แบบ หนตู อ งหนกั แนน ในใจใหไ ด วา หนมู าเพ่อื เสรมิ ปญ ญา เพ่ือความหลดุ พน กม็ กี ลั ยาณมติ ร (พผี่ ู หญงิ นะคะ) ไดบ อกวา อยากใหหนูติดตามไปตางประเทศดวย

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๙๕ กนั ใหห นยู ่ืนวซี าไว ถา ผานจะออกคา ต๋วั ไปกลับให อยา คิดมาก อยากังวลพ่ีมีเจตนาดีไมมีอะไรแอบแฝงจริงๆ ใหเพราะเห็น แรงศรัทธาของหนูคะ หนูดีใจมากและไดเตรียมเอกสารที่จะ ย่นื ทำวซี าแลว แตก ม็ ีเหตกุ ารณใ นอดีต เกรงวา จะเปน ทุกขลาภ ผุดข้ึนในใจ และคุณปาของหนูใหสติอีกวา ปาไมเห็นควร อยา ไปเลยไมเหมาะ เราทำแคสมฐานะเราก็พอแลว แคในประเทศ ก็พอ ไปท่ีโนนไปทำอะไร ฟงแลวก็โกรธปาคะตอมากลายเปน ความไมสบายใจเม่ือไดค ิด ก็เหน็ วา ทค่ี ณุ ปา พดู นัน้ จริงอยู คา ใช จายไมไ ดมีแคค าตัว๋ คา อื่นๆอีก และไหนจะตองลางานอกี คณุ ปาเอง ใจจริงก็อยากใหไ ปอยู จะไดเ ปนประสบการณชวี ติ แตก็ ไมอ ยากใหห นเู บยี ดเบยี นตวั เองมากนกั ถงึ แมจ ะมคี นออกคา ตว๋ั ใหก ต็ าม เราไมไ ดม เี งนิ ถงุ เงนิ ถงั อยา งเขา หนกู ต็ อ งทำงานหาเงนิ เพมิ่ ขึ้นอกี หนสู ับสน ฟงุ ซานมากและมคี ำถามในใจดังนว้ี า ๑. หากอาจารยเปนหนู อาจารยจะมีวิธีคิดอยางไร เม่ือมีผูใหญใหส่ิงของเงินทอง จะรับหรือจะปฏิเสธอยางไร ดคี ะ และเพราะอะไรคะ ๒. ครูบาอาจารยน้ัน ควรมีเพียงรูปเดียวเทาน้ัน หรอื คะ ๓. พระโสดาบนั สามารถปว ยเปน โรคจติ โรคประสาท ไดหรอื ไมค ะ ๔. มีเพื่อนแนะนำมาวา หนอู ยา ฟงธรรมจากพระคณุ เจา เพยี งรปู เดยี ว ใหฟ ง หลายๆรปู จะไดม องไดห ลายมมุ เพราะ กิเลสมันละเอียดมากนัก อาจารยเห็นดวยหรือไมอยางไร

๑๙๖ www.kanlayanatam.com คะ (ตัวหนูเอง คิดวา ถาเราศรัทธาและเจอกัลยาณมิตรที่ มีสัมมาทิฐิแลว รูปเดียวก็เพียงพอ เพราะเดินทางไปประตู นพิ พานเหมอื นกัน ทานตอ งสามารถแนะนำเราไดแ นๆ) ๕. หนูเคยอธิษฐานไววา ขอใหหนูไดพบเจอครูบา อาจารยท ม่ี สี มั มาทฐิ แิ ละสามารถรวู าระจติ เราได อยา งทอี่ าจารย ดร.สนอง ไดพ บเจอ พระโชดกญาณสิทธิเถระ เพื่อจะไดรับคำ แนะนำในการปฏิบัตใิ หก าวหนาย่งิ ๆขึน้ ไปคะ ตอนน้ีหนูวา หนพู บ แลว แตท ำไมยงั ไมแ นใ จและไมไ วใ จตวั เอง วา สง่ิ ทห่ี นพู บหนรู สู กึ นี่มนั เปน เรื่องจรงิ หรือหนูอุปาทานไปเอง หนูจะรูไดอ ยางไรคะ ขอกราบขอบพระคุณ ในความเมตตาตอบคำถามที่ ยาวมากของหนูนะคะ ขออนุโมทนาในบุญกุศลท่ีอาจารยเมตตาตอกัลยาณ ธรรมทุกทานคะ สาธุ สาธุ สาธุ คำตอบ ความกตัญกู ตเวที และการประพฤติตามบญุ กริ ิยา วตั ถุ ๑๐ เปนสง่ิ ท่คี นดี คนมีความเจรญิ ในชีวิตนิยมประพฤติ คำวา “นิยมประพฤติ” ในที่น้หี มายถึง ชอบประพฤติ สิ่งใดประพฤติแลวเกดิ เปนความดงี าม ผรู ูไ มเ วน ประพฤติ คน ไมร ยู อ มพดู ไดท งั้ ดแี ละไมด ี แตผ รู จู รงิ ไมเ อาใจไปผกู ตดิ เปน ทาส ของคำพดู ทอ่ี อกจากปากคน ผูรูเอาคำพูดมาเปนครูสอนใจตวั เอง หากเขาพดู ดี พดู มีสาระ เราทำตาม หากเขาพดู ไมดี ไมม ี สาระ เราไมท ำตาม การไดย ิน ไดฟงนั้น ยอ มเกดิ ประโยชนได

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๙๗ บคุ คลมคี วามเสอ่ื มไปเปน ธรรมดา แตส จั ธรรมทอี่ อก จากปากของผูร ูจ รงิ มคี วามไมเส่อื มไปตามกาลเวลา ดังนัน้ ผู ศรัทธาในตัวบุคคล จึงเปนความศรัทธาท่ีเกิดจากความเห็น ผิด ผูรูจริงไมนิยมประพฤติเชนนั้น และส่ิงที่คุณปาพูดเตือน สติ เปน คำพูดทถ่ี กู ตรงตามธรรม (๑) ผใู หท าน (สิง่ ของ เงนิ ทอง) แกใครผูใด หากผูรับ ทาน (ปฏคิ าหก) รับแลว บุญยอ มเกิดขึน้ กบั ผใู ห ตรงกนั ขาม หากผูรับปฏเิ สธ บญุ ยอมไมเ กิดข้นึ กบั ผูส ละ ผบู ริจาค (๒) ครูบาอาจารยมิใชมีเพียงรูปเดียว ผูมีสติยอมมี สรรพสงิ่ เชน หมู หมา กา ไก มตี วั เอง และมีสง่ิ ท่ีอยรู อบ ขาง เปน ครบู าอาจารยอีกดว ย (๓) หากคำวา “โรคจติ ” (psychosis) หมายถงึ ความ ผิดปรกติทางอารมณ พระโสดาบันยังปวยเปนโรคจิตได หาก มองในแงข องปรมัตถธรรม หากคำวา “โรคประสาท” (neurosis) หมายถงึ จิตท่ี มีการปรุงแตงอารมณ แลว แสดงออกเปนความกังวล ความ หว งใย พระโสดาบันยอมไมปวยเปนโรคประสาท (๔) ผตู อบปญหาเห็นดวยตามทเี่ พ่อื นของผถู าม ปญหาแนะนำ (๕) ความไมแ นใจหรอื ไมไวใ จตัวเอง เกิดข้ึนจาก ความรูไมจริง (อวชิ ชา) ผใู ดพฒั นาจติ (วิปสสนาภาวนา) จน เกิดปญญาเห็นแจง ไดแ ลว ผูนน้ั ยอ มไมม ีปญหาดังท่ถี ามไป

๑๙๘ www.kanlayanatam.com ๑๐๑. ถามอาจารยไดไ หมคะ คำถาม กราบเรียน ทา น อ. ดร.สนอง หนเู คยเขยี นมาถามทา นอาจารยห ลายครงั้ แลว คะ ได รับความกระจา งทุกครงั้ และหนกู ไ็ ดทำตามทที่ า นอาจารยได กรุณาตอบใหท ราบ หนกู ราบขอบพระคุณมากคะ ชวงนีห้ นกู ำลังน่ังกรรมฐาน โดยปฏิบัติอยูที่บาน ไม สะดวกจะไปตามวดั หรือสำนักตา ง ๆ หนูมีปญหาจะเรียนถามอีกคะ หนูน่ังกรรมฐานโดย ปฏบิ ตั ติ ามคำสอนของทา นโชดกทหี่ นโู หลดมาจากอนิ เตอรเ นต็ ตอนนี้หนูมีอาการดังนี้คะ จิตไมคิดไปเร่ืองอ่ืน ภาวนาแตคำ วา ไดยินหนอ ตามทที่ า นโชดกเทศน จนมอี ยูวนั หน่ึงขณะที่นั่ง หนกู ม็ นี ำ้ ตาไหลออกมา พอเกดิ อาการแบบนที้ า นโชดกบอกให ถามอาจารย หนไู มไ ดไ ปปฏบิ ตั ทิ ไี่ หน หนขู ออนญุ าตกราบเรยี น ถามทา นอาจารยไ ดไ หมคะ เพอื่ สอบอารมณ แลวหนูตองทำยังไงตอไปคะ ขอความกรุณาทาน อาจารยใ หค วามกระจางหนูดวยคะ กราบขอบพระคุณลวงหนาคะ คำตอบ ขณะน่งั ภาวนาแลว เกดิ อาการนำ้ ตาไหล หากปรารถนา จะผา นพนวิปส สนูปกิเลสน้ีใหได ตอ งกำหนดวา “นำ้ ตาไหล หนอๆๆๆๆ” ไปเร่อื ยๆ จนกวา อาการดงั กลาวจะหมดไป

สนทนาภาษาธรรม เล่ม ๒๑ ๑๙๙ ๑๐๒. คำถามคางคาใจ คำถาม กราบเรยี นอาจารยส นองทเ่ี คารพ หนมู คี ำถามคา งคาใจมานาน ขอเรยี นถามอาจารย ดงั น่คี ะ ๑. เรอื่ งรกั ษาศลี คะ คอื หนปู ลกู ตน ไมแ ลว มแี มลงและ หนอนมารบกวน ทท่ี ำอยขู ณะนี้ จะฉดี นำ้ แรงๆใหม นั หลดุ ออก ไป หรือไมก็จะตัดใบและก่ิงที่มีแมลงเกาะอยู แลวเอาไปท้ิง แตหนูจะรูสึกวาถึงเราจะไมไดฆาเขาตรงๆ แตการเอาไปท้ิง เขาก็จะตายอยูดี การทำอยางนี้เปนการเบียดเบียนสัตว ผิด ศีลรึเปลาคะ และหนูควรจะทำอยางไรดีคะเพราะถาปลอย แมลงไว ตน ไมก ็จะไมงาม ๒. หนเู คยฟง อาจารยกลาววา เราจะสามารถดวู าจติ มกี ำลังเปนสมาธริ ึเปลาไดจ ากการนอน ถา นอนนอ ยลงแสดง วา จติ มเี ปนสมาธิ แตจากการสังเกต หนจู ะเหน็ วา จะมีชวงอยู ชวงหนง่ึ (ประมาณ ๓-๔ เดือนมกั จะเปนครง้ั หนง่ึ ) ทีอ่ ยๆู กจ็ ะ นอนมากกวา ปกติ ถงึ จะตื่นนอนแลว และก็ไมไ ดง วงนอนแลว แตจ ะรสู กึ วา ไมม แี รง (ทางจติ ใจนะคะ ) อยากจะอยนู งิ่ ๆ เฉยๆ ไมอ ยากทำอะไร ไมอ ยากปฏบิ ตั ใิ นรปู แบบดว ยคะ หนพู ยายาม จะหาวา อะไรเปน สาเหตใุ หเ กดิ แตกไ็ มพบคะเพราะเมื่อวานก็