ການສອນທີ່ເນັ້ນຜູ້ຮຽນເປັນໃຈກາງ

ວທິ ີສອນແບບບດົ ຮຽນສໍາເລັດຮບູ ການລາໍ ດັບປະສົບການທວ່ີ າງໄວສ້ າໍ ລບັ ຜຮູ້ ຽນ ເພື່ອນໍາໄປສູ່ຄວາມຮູ້/ຄວາມ ສາມາດ ໂດຍອາໄສຫຼັກຄວາມສາໍ ພັນຂອງສງິ່ ກະຕນຸ້ ກັບການຕອບສະໜອງ ຊ່ງຶ ໄດ້ ພສິ ູດແລວ້ ວາ່ ມີປະສິດທິພາບ. ແນວຄດິ ບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮູບຢບູ່ ົນພື້ນຖານຈດິ ຕະວິທະຍາການສຶກສາ ແລະ ຈດິ ຕະວິ ທະຍາການຮຽນ ໂດຍມຫີ ຼັກການ ແລະ ທດິ ສະດີການຮຽນເຂົາ້ ມາກ່ຽວຂ້ອງ (ໄດແ້ ກ່ ດS-R Theory ແລະ Reinforcement ຂອງ Skinner, Learning Theory ຂອງ Thorndike). ອົງປະກອບຂອງບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮບູ ບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮູບແບງ່ ເປັນ 3 ລັກສະນະຄື: 1. ແບບເສນັ້ ຊ່ື ເນ້ອື ໃນ 12 34 2. ແບບແຕກກງິ່ ເນ້ືອໃນ 1 234 12 ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບໃຊບ້ ົດຮຽນສາໍ ເລັດຮບູ (Programed Text) 94

3. ແບບປະສມົ ເນ້ືອໃນ 1 234 123 4 12 ຂ້ັນຕອນ ແລະ ວທິ ີການ 1. ຂ້ັນກະກຽມ (ສໍາລັບຄ)ູ ບດົ ຮຽນສາໍ ເລັດຮບູ ຈໍາເປນັ ຕອ້ ງໄດຮ້ ັບການອອກແບບຈາກຜູ້ຊ່ຽວຊານກອ່ ນ ແລະ ຕ້ອງມກີ ານທົດລອງຕາມຫຼັກການວໄິ ຈ ຈຶງ່ ຈະນາໍ ສະເໜີໃຫນ້ ັກຮຽນໄດຮ້ ຽນ ຕາມກິດຈະກໍາທີ່ກາໍ ນົດໃນບົດຮຽນນັ້ນ. ສະນນ້ັ , ຂ້ນັ ຕອນຂອງການອອກແບບ ແລະ ຜະລິດບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮູບສາມາດດາໍ ເນີນການໄດຕ້ າມລາໍ ດັບດ່ັງນີ້: 1.1 ສກຶ ສາຫັຼກສູດ: ພິຈາລະນາເນືອ້ ໃນຫາຂອບເຂດ, ລະດັບ, ປະເພດ, ກໍານດົ ເວລາສອນ, ຄູ່ມຄື ູ ແລະ ອາດຈະມີການສໍາພາດຈາກຜ້ຮູ ູ້ ຊຶງ່ ຊ່ວຍໃຫ້ ເກີດແນວຄດິ ໃນການຜະລິດ. 1.2 ກາໍ ນົດເນືອ້ ໃນ ວຊິ າ ແລະ ລະດັບຂັ້ນ ໂດຍພິຈາລະນາວາ່ ເນ້ືອໃນທ່ີຈະ ນາໍ ມາຜະລິດເປັນບດົ ຮຽນສໍາເລດັ ຮູບເປັນວິຊາຫຍັງ, ໃຊສ້ ອນລະດັບໃດ, ມີເນ້ືອໃນໜອ້ ຍຫາຼ ຍເທ່າົ ໃດ, ມກີ ານປຽ່ ນແປງເລື້ອຍໆ ຫຼື ບ່ໍ. 1.3 ກາໍ ນົດຈດຸ ປະສງົ : ເປນັ ການກໍານດົ ໃຫ້ຮວູ້ າ່ ຫຼງັ ຈາກຮຽນຈບົ ແລວ້ ຜູ້ຮຽນ ຈະຮ້ຫູ ຍັງ ແລະ ມີຄວາມສາມາດຫາຼ ຍປານໃດ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ບົດຮຽນສາໍ ເລດັ ຮູບ (Programed Text) 95

1.4 ວາງຂອບເຂດຂອງວຽກ: ວາງໂຄງຮ່າງ, ລໍາດບັ ເລື່ອງກອ່ ນ ແລະ ຫຼັງ ເພອື່ ປອ້ ງກັນການລືມເລື່ອງບາງຕອນ. 1.5 ວິເຄາະເນ້ອື ໃນ: ເປນັ ຂ້ັນຕອນທີສ່ າໍ ຄັນເພາະເປັນການແບງ່ ເນື້ອໃນອອກ ເປັນເນ້ອື ໃນຍ່ອຍໆ ແລະ ລຽງລາໍ ດັບຈາກງາ່ ຍຫາຍາກ ໂດຍການວິ ເຄາະພາລະກິດ (Task Analysis) ເປັນແນວທາງໃຫ້ຜູ້ອອກແບບ ຫືຼ ຜະລິດບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮບູ ຮັບຮວູ້ ່າຈະເລ່ີມຕນົ້ ຈາກຈຸດໃດ ແລະ ຈະໄປ ທາງໃດ ຈຶ່ງຈະບນັ ລຈຸ ຸດປະສົງທວີ່ າງໄວ.້ 1.6 ສ້າງແບບທົດສອບ: ອອກແບບເນື້ອໃນທຈີ່ ະທດົ ສອບຜູ້ຮຽນທງັ ກອ່ ນ ແລະ ຫັງຼ ການຮຽນໃນບົດ ຮຽນນນ້ັ ແບບທົດສອບນ້ີຈະເປນັ ເຄອ່ື ງມືບອກ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ເນ້ືອໃນຕອນໃດມປີ ະສດິ ທພິ າບ ຫືຼ ບໍ່? ຊຶ່ງແບບທົດສອບນ້ີ ຕ້ອງປະເມີນໃຫ້ຄົບທກຸ ຈດຸ ປະສົງດ້ານພຶດຕກິ ໍາທີວ່ າງໄວ້ ແລະ ຕອ້ ງສ້າງ ຂ້ຶນຕາມຫັຼກການສາ້ ງແບບທົດສອບ ມີການຫາຄາ່ ຄວາມເຊ່ືອໝນ້ັ . 1.7 ຂຽນບົດຮຽນສາໍ ເລດັ ຮບູ ຫືຼ ບດົ ຮຽນໂປຣແກຣມ: ຜູ້ອອກແບບຕ້ອງຮ້ຂູ ນັ້ ຕອນການຂຽນເປັນຢ່າງດ,ີ ກອ່ ນຈະຂຽນຕ້ອງທໍາຄວາມເຂົ້າໃຈກັບຂ້ັນ ຕອນການຂຽນ ໂດຍຢຶດຖືໂຄງສາ້ ງ ແລະ ຂອບເຂດຂອງວຽກເປັນ ພ້ືນຖານ. 2. ຂັ້ນສອນ (ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນ) 2.1 ຄແູ ນະນໍາບົດຮຽນສໍາເລັດຮູບໃຫ້ນັກຮຽນເຂ້ົາໃຈຂ້ັນຕອນການຮຽນ. 2.2 ຢາຍບົດຮຽນສໍາເລດັ ຮູບໃຫ້ນັກຮຽນສຶກສາດວ້ ຍຕົນເອງຕາມກດິ ຈະກໍາທີ່ ບດົ ຮຽນກໍານົດ. 3. ຂ້ັນສະຫບຸຼ 3.1 ນກັ ຮຽນຈະຮູ້ຄໍາຕອບຂອງຕົນເອງຕາມບດົ ຮຽນ. 3.2 ຄສູ ະຫບຸຼ ໃຈຄວາມສໍາຄັນເພີ່ມເຕມີ ສໍາຫັບຼ ນັກຮຽນທ່ີຕອ້ ງການຮູ້. 3.3 ຄກູ ວດກາ ແລະ ປະເມີນຜົນງານຂອງນັກຮຽນ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊບ້ ົດຮຽນສໍາເລັດຮູບ (Programed Text) 96

ຂ້ໍດີ 1. ສ່ົງເສີມໃຫ້ນັກຮຽນໄດພ້ ັດທະນາການຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງ. 2. ນກັ ຮຽນສາມາດນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ້ໃນຊວີ ິດປະຈໍາວນັ ໄດ້. 3. ສາມາດຫຼຸດເວລາການສອນຂອງຄ.ູ 4. ຊວ່ ຍແກບ້ ນັ ຫາການຮຽນຊ້ໍາຂອງນັກຮຽນ. ຂ້ຈໍ າໍ ກັດ 1. ຂາດຜ້ຊູ ່ຽວຊານໃນການອອກແບບບົດຮຽນສໍາເລັດຮບູ . 2. ຜູ້ຮຽນທີ່ອາ່ ນໜັງສືບອໍ່ ອກຈະເປນັ ອຸປະສກັ ຕກ່ໍ ານຮຽນບົດຮຽນສາໍ ເລັດຮບູ . ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ບົດຮຽນສາໍ ເລດັ ຮູບ (Programed Text) 97

ວທິ ີສອນແບບສນູ ການຮຽນ (Learning Center) ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບສູນການຮຽນ (Learning Center) 98

ສູນການຮຽນ (Learning Center) ເປນັ ການຈັດລະບບົ ຫ້ອງຮຽນ ເພອື່ ສົ່ງເສມີ ໃຫ້ຜຮູ້ ຽນສາມາດປະກອບກິດ ຈະກໍາການຮຽນໄດຢ້ ່າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນອາໄສເນອ້ື ໃນວຊິ າທີຈ່ ດັ ອອກເປັນໜວ່ ຍໆ ແຕ່ລະໜວ່ ຍຈະມີກິດຈະກໍາ, ຈຸດປະສົງ ແລະ ເນ້ືອໃນວິຊາແຕກ ຕາ່ ງກັນ, ຜູ້ຮຽນຈະຮຽນໂດຍການປະກອບກິດຈະກາໍ ຈາກໜ່ວຍຕາ່ ງໆ ຕາມທກ່ີ າໍ ນດົ ພາຍໃຕ້ການເບ່ິງແຍງຂອງຄ.ູ ແນວຄດິ ສນູ ການຮຽນເປນັ ກດິ ຈະກາໍ ທຢ່ີ ່ບູ ົນພ້ືນຖານຫຼັກການ ແລະ ທິດສະດີ 1. ການໃຊສ້ ື່ປະສົມ (Multi-media Instruction). 2. ຂະບວນການກຸ່ມ (Group Process). 3. ກົດແຫ່ງຄວາມພ້ອມ (Law of Readiness). 4. ຄວາມແຕກຕາ່ ງລະຫວາ່ ງບຸກຄນົ (Individual Difference). ປະເພດຂອງສູນການຮຽນ ສນູ ການຮຽນແບງ່ ອອກເປນັ 2 ປະເພດໄດ້ແກ່: 1. ການຈດັ ສູນການຮຽນໃນຫອ້ ງຮຽນ ເປນັ ການຈັດມຸມວິຊາຕ່າງໆພາຍໃນຫ້ອງ ຮຽນ ແຕ່ລະມມຸ ຈະປະກອບດ້ວຍວດັ ຖ,ຸ ອຸປະກອນ ເພອ່ື ສ້າງເສີມປະສບົ ການການຮຽນຂອງນັກຮຽນ. 2. ການຈັດສູນການຮຽນແບບເອກະເທດ ເປັນການຈັດຫ້ອງຮຽນໂດຍແບງ່ ນກັ ຮຽນອອກເປນັ ກຸ່ມກິດຈະກໍາ ແຕລ່ ະກຸມ່ ກດິ ຈະກາໍ ຈະມເີ ນ້ືອໃນທແ່ີ ບ່ງໄວ້ເປັນ ໝວ່ ຍໆ ນັກຮຽນຈະຮຽນເນອ້ື ໃນແຕ່ລະໜວ່ ຍຈົນຄົບ ການຮຽນລັກສະນະນີ້ ເປນັ ສນູ ການຮຽນຢາ່ ງແທຈ້ ິງ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບສູນການຮຽນ (Learning Center) 99

ຂ້ັນຕອນການຈັດສນູ ການຮຽນ 1. ພາຍໃນໜວ່ ຍການຮຽນຈະຕ້ອງມກີ ານອອກແບບກິດຈະກໍາຢາ່ ງມລີ ະບົບ ໂດຍມີການກາໍ ນົດຈດຸ ປະສົງ ແລະ ເນືອ້ ໃນໄວຢ້ າ່ ງຊັດເຈນ. 2. ແບ່ງເນອ້ື ໃນອອກເປັນໜ່ວຍຍອ່ ຍ ໃນແຕ່ລະໜ່ວຍຍ່ອຍຈະມີຄວາມສົມບູນ ສະເພາະຕວົ ແລະ ເປັນອິດສະລະຕໍ່ກັນ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮຽນສາມາດທຈີ່ ະເລີ່ມ ຮຽນຈາກໜວ່ ຍໃດກ່ອນກໍໄດ.້ 3. ແຕ່ລະເນ້ືອໃນຄວນຈດັ ປະມານ 4-6 ໜວ່ ຍຍ່ອຍ ແຕ່ລະໜ່ວຍຍ່ອຍຄວນມີ ກມຸ່ ນັກຮຽນຮຽນບ່ເໍ ກນີ 10 ຄນົ . 4. ການຈດັ ຕາຕະລາງສອນຄວນຍືດຍ່ນຸ ແລະ ຈັດເປັນແບບໜວ່ ຍເວລາ (Modular Scheduling) ໂດຍແຕ່ລະໜ່ວຍການຮຽນຈະໃຊເ້ ວລາປະມານ ໜວ່ ຍລະ 20-30 ນາທີ. ວິທີການຮຽນໂດຍສູນການຮຽນ 1. ຂ້ັນກະກຽມ (ສາໍ ລັບຄູ) 1.1 ສກຶ ສາແນວທາງການສອນ ແລະ ລາຍລະອຽດໃນສູນການຮຽນທກຸ ສູນ ຕະຫຼອດຮອດສຶກສາບັດສະເຫຼຍີ ເປັນການລ່ວງໜາ້ . 1.2 ສາໍ ຫຼວດ ແລະ ກວດກາສື່ການຮຽນວ່າມີຄວາມສົມບນູ ຫືຼ ບ່ໍ. 1.3 ຈດັ ຫ້ອງຮຽນໃຫເ້ ໝາະສົມຕາມແຜນຜັງ. 12 ສນູ ສໍາຮອງ 43 ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບສູນການຮຽນ (Learning Center) 100

1.4 ແບງ່ ນກັ ຮຽນອອກເປັນ 4 ກຸ່ມ ໂດຍມີນັກຮຽນເກ່ັງ, ປານກາງ ແລະ ອ່ອນ ຢປູ່ ນົ ກັນໄປໃນແຕລ່ ະກຸ່ມ. 1.5 ກຽມເຈ້ຍສໍາລັບໃຫ້ນັກຮຽນຂຽນຄໍາຕອບທກຸ ສູນ. 2. ຂັ້ນສອນ (ສໍາລບັ ນກັ ຮຽນ) 2.1 ໃຫ້ກມຸ່ ນັກຮຽນທໄີ່ ດຮ້ ັບການແບງ່ ແລວ້ ເຂາ້ົ ປະຈໍາສນູ ການຮຽນທີ່ 1-4. 2.2 ໃຫ້ຫົວໜ້າກຸ່ມອາ່ ນບັດຄາໍ ສັ່ງ ແລະ ໃຫ້ສະມາຊິກກຸ່ມທາໍ ຄວາມເຂ້ົາໃຈ ກັບຄໍາສັ່ງນັ້ນ. 2.3 ໃຫ້ຫົວໜ້າກຸ່ມເກບັ ບດັ ສະເຫຍຼີ ໄວກ້ ່ອນ ແລະ ໃຫ້ສະມາຊິກກ່ມຸ ປະຕບິ ັດ ຕາມລາໍ ດັບຂ້ັນຕອນທກ່ີ ໍານົດໄວໃ້ ນບັດຄໍາສັ່ງ ເມື່ອສະມາຊິກກມຸ່ ເຮັດ ກດິ ຈະກາໍ ສາໍ ເລັດແລ້ວໃຫ້ຫົວໜ້າກມຸ່ ອາ່ ນຄາໍ ສະເຫີຼຍໃຫ້ສະມາຊິກກມຸ່ ຮບັ ຮໄູ້ ດ້. 2.4 ແຕ່ລະກຸ່ມເມ່ືອຮຽນຈາກສູນການຮຽນສໍາເລັດຕາມເວລາທກ່ີ າໍ ນົດ ໃຫ້ ຍາ້ ຍກຸ່ມໄປຮຽນໃນສູນຖັດໄປຕາມລກູ ສອນໃນແຜນຜັງ 1.3 ຈົນຄບົ ທກຸ ສນູ ທກຸ ກຸ່ມ ຈຶງ່ ຖືວາ່ ສ້ິນສຸດການຮຽນ. 2.5 ຖາ້ ກຸ່ມໃດປະຕບິ ັດກິດຈະກໍາໃນສູນສໍາເລັດກ່ອນເວລາທີກ່ ໍານົດ ໃຫຍ້ ້າຍ ໄປຫ້ິຼນເກມໃນສູນສາໍ ຮອງ ໃນຂະນະດຽວກນັ ຖ້າສນູ ໃດວ້ ່າງກໃໍ ຫ້ເຂົ້າໄປ ຮຽນໄດ້ທນັ ທີ ແຕຖ່ າ້ ສໍາເລັດພອ້ ມກັນ 2 ສນູ ກໃໍ ຫ້ປ່ຽນກັນໄດ້ທັນທີ. 3. ຂັ້ນສະຫຸຼບ ການກວດຄໍາຕອບທນ່ີ ກັ ຮຽນປະຕິບັດ ເມອື່ ນັກຮຽນນາໍ ເຈ້ຍຄໍາຕອບມາສົ່ງ ໃຫຄ້ ູກວດຄວາມຖກື ຕອ້ ງຂອງນັກຮຽນທຸກກຸ່ມທັນທີ ຈະໄດ້ນໍາຂໍ້ຜິດພາດ ຄາດເຄ່ືອນ ຫືຼ ສ່ວນໃດທ່ນີ ັກຮຽນຍງັ ບ່ເໍ ຂົ້າໃຈມາອະທິບາຍເພ່ີມເຕີມຫຼັງຈາກ ທີນ່ ກັ ຮຽນທກຸ ກມຸ່ ເຂ້າົ ຮຽນຄົບທກຸ ສູນແລ້ວ ເພ່ືອໃຫນ້ ັກຮຽນໄດຮ້ ັບແນວຄິດທ່ີ ຖກື ຕອ້ ງຕາມເນ້ືອໃນ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບສູນການຮຽນ (Learning Center) 101

ຂໍ້ດີ 1. ນັກຮຽນມີສວ່ ນຮ່ວມໃນກິດຈະກໍາການຮຽນ ໂດຍພັດທະນາໄປຕາມຂ້ັນຕອນ ຂອງຂະບວນການຮຽນ. 2. ສ່ົງເສີມໃຫນ້ ັກຮຽນໄດ້ເກີດການຮຽນດ້ວຍຕົວຂອງນັກຮຽນເປນັ ໃຈກາງ. 3. ນັກຮຽນໄດ້ມີໂອກາດແລກປຽນປະສບົ ການຊຶ່ງກັນ ແລະ ກນັ . 4. ນັກຮຽນໄດມ້ ີໂອກາດນາໍ ຄວາມຮໄູ້ ປໃຊ້ປະໂຫຍດໃນຊວີ ິດປະຈາໍ ວັນໄດ້. ຂໍຈ້ ໍາກັດ ການຈັດສູນການຮຽນຂອງແຕ່ລະໜວ່ ຍໃນສູນການຮຽນຈະຕ້ອງມອີ ົງປະກອບ ຄບົ ຖວ້ ນດງ່ັ ນີ:້ 1. ບັດຄໍາສ່ັງອາດຈະເປນັ ບັດດຽວ ຫືຼ ມຈີ ໍານວນບັດເທາ່ົ ກບັ ຈາໍ ນວນຄົນໃນກມຸ່ ບັດຄໍາສັ່ງຈະບອກເຖິງວິທີການໃນການສຶກສາເນ້ືອໃນຕາມລາໍ ດັບຂ້ນັ ຕອນ. 2. ສື່ປະກອບການຮຽນພາຍໃນຫອ້ ງຈະຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບເນື້ອໃນຂອງໜ່ວຍ ການຮຽນເຊ່ນັ : ຮບູ ພາບ, ວິດີໂອ, ບົດຮຽນຄອມພວິ ເຕ,ີ ບດັ ຄາໍ , ໂປສະເຕ,ີ ເທບັ ບນັ ທກຶ ສຽງ, ສະໄລ ເປັນຕນ້ົ . 3. ແບບທົດສອບສໍາລັບທົດສອບເນອ້ື ໃນປະຈໍາໜວ່ ຍ. 4. ວັດຖຸອປຸ ະກອນສາໍ ລັບຜຮູ້ ຽນເຊ່ັນ: ເຄື່ອງປະຈັກຕາ, ເຈ້ຍ, ສ,ໍ ບກິ ຕາມຈາໍ ນວນນັກຮຽນ. 5. ຂະນະທ່ນີ ກັ ຮຽນກໍາລັງປະຕິບັດກິດຈະກາໍ ການຮຽນແຕລ່ ະໜວ່ ຍໃນສູນການ ຮຽນຄູຈະເຮດັ ໜາ້ ທີ່ເບງ່ິ ແຍງ ແລະ ໃຫຄ້ ໍາແນະນາໍ ຊວ່ ຍເຫືຼອຕາມໂປຣແກຣມ ການຮຽນນ້ັນໆດ້ວຍ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບສູນການຮຽນ (Learning Center) 102

ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຊຸດການສອນ (Instructional Package) ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊຊ້ ຸດການສອນ (Instructional Package) 103

ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຊຸດການສອນແມນ່ ກິດຈະກໍາການຮຽນທີ່ໄດ້ຮັບການອອກ ແບບ ແລະ ຈັດເປັນລະບົບອນັ ປະກອບດວ້ ຍຈດຸ ປະສົງ, ເນ້ືອໃນ ແລະ ວັດຖຸອຸປະ ກອນ ໂດຍກິດຈະກໍາຕາ່ ງໆໄດຮ້ ັບການລວບລວມໄວ້ເປັນລະບຽບໃນແກັດ ເພອ່ື ກຽມ ໄວໃ້ ຫ້ຜູ້ຮຽນໄດສ້ ກຶ ສາຈາກປະສົບການທັງໝດົ . ແນວຄດິ ຊຸດການສອນເປັນກດິ ຈະກໍາທຢ່ີ ບູ່ ນົ ພ້ນື ຖານຫັຼກການ ແລະ ທິດສະດີ: 1. ການໃຊສ້ ື່ປະສົມ (Multi Media Instruction) ແມ່ນການໃຊສ້ ່ືຫຼາຍຮບູ ແບບ ເພ່ືອຕອບສະໜອງຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວາ່ ງບຸກຄນົ ໃນການຮັບຮູ້ ແລະ ການ ຮຽນຕາມສັກກະຍະພາບຂອງຜູ້ຮຽນ. 2. ການໃຊວ້ ິທວີ ິເຄາະລະບົບ (System Analysis) ເປນັ ການພິຈາລະນາອົງ ປະກອບຄວາມສໍາພັນລະຫວາ່ ງຜ້ຮູ ຽນກັບກດິ ຈະກາໍ ແລະ ການປະຕສິ ໍາພັນ ລະຫວ່າງຜູຮ້ ຽນກັບຜູ້ຮຽນໂດຍມສີ ່ວນຮວ່ ມໃນການສ້າງຄວາມຮດູ້ ວ້ ຍຕົນເອງ. ປະເພດຂອງຊດຸ ການສອນ ປະເພດຂອງຊຸດການສອນແບ່ງອອກເປນັ 3 ປະເພດໄດ້ແກ່: 1. ຊດຸ ການສອນສາໍ ລັບລາຍບຸກຄົນສາມາດຮຽນດ້ວຍຕົນເອງ (SelfInstructi- onal Package) ປະກອບດວ້ ຍບດົ ຮຽນສໍາເລັດຮບູ , ແບບປະເມນີ ຜົນ ແລະ ວດັ ຖຸອປຸ ະກອນການຮຽນ. 2. ຊດຸ ການສອນສໍາລບັ ການຮຽນເປັນກຸ່ມ ຊຶ່ງຈະຈດັ ປະສົບການຕາ່ ງໆໄວໃ້ ຫ້ຜູ້ ຮຽນປະກອບກິດຈະກາໍ ເປນັ ກຸ່ມຕາມຄໍາສ່ັງທີປ່ າກົດຢູ່ໃນບັດ ໂດຍຈັດເປນັ ລກັ ສະນະສູນການຮຽນ (Learning Center). 3. ຊດຸ ການສອນປະກອບການບນັ ຍາຍຂອງຄູ (Instructional Package) ເປັນກິດຈະກໍາທ່ີໄດ້ຮັບການອອກແບບຢ່າງມີລະບບົ ໂດຍຈັດໄວໃ້ ນແກັດສໍາ ລັບຊ່ວຍຄສູ ອນ ຜູ້ຮຽນສາມາດພັດທະນາປະສົບການພ້ອມໆກັນຕາມເວລາ ທ່ີກາໍ ນົດ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຊຸດການສອນ (Instructional Package) 104

ຂັ້ນຕອນ ແລະ ວິທີການ ຊດຸ ການສອນສາໍ ລບັ ລາຍບກຸ ຄນົ 1. ຄແູ ນະນໍາພາບລວມຂອງຊຸດການສອນ ເພືອເປັນແນວທາງໃຫນ້ ັກຮຽນໄດ້ ເຂາົ້ ໃຈເຊັ່ນ: ລັກສະ ນະສວ່ ນປະກອບ, ແນະນໍາການໃຊບ້ ັດຄາໍ ສ່ງັ ເປັນຕົ້ນ. 2. ໃຫນ້ ັກຮຽນສກຶ ສາດ້ວຍຕົນເອງຈາກບັດຄໍາສັງ ແລະ ດໍາເນີນຕາມກິດຈະກາໍ ຂອງບັດຄາໍ ສ່ັງຈົນຄົບຂະບວນການ. ຊດຸ ການສອນສໍາລັບການຮຽນເປນັ ກຸ່ມ 1. ຄແູ ນະນໍາຊຸດການສອນເພ່ືອເປນັ ແນວທາງໃຫຜ້ ຮູ້ ຽນເຂົາ້ ໃຈວທິ ີໃຊ້. 2. ໃຫນ້ ັກຮຽນແບ່ງກຸ່ມຕາມຈໍານວນຊຸດການສອນ. 3. ໃຫ້ນັກຮຽນປະຕບິ ັດຕາມຊຸດຄາໍ ສ່ງັ ທີ່ຢໃູ່ ນຊຸດການສອນ ໂດຍເລ່ີມຕ້ົນພ້ອມ ກັນ. ພາຍໃນຊດຸ ການສອນຈະກໍານົດຄາໍ ສງັ່ , ກິດຈະກາໍ ແລະ ປະເມີນ, ພາຍ ໃນຂອບຂອງເວລາ. 4. ເມ່ືອນກັ ຮຽນກຸ່ມໃດປະຕິບັດກິດຈະກາໍ ສໍາເລດັ ແລວ້ ໃຫສ້ ະຫຼັບກບັ ກຸ່ມອ່ືນ ແລະ ປະຕບິ ັດຕາມຄາໍ ສັງ່ ໃນຊຸດການສອນຊຸດໃໝ່ທີ່ກໍານົດ. ໃນກໍລະນທີ ່ີຍງັ ສະຫັຼບກຸ່ມໃໝບ່ ່ໍໄດ້ກໍຄວນຈະປະຕບິ ັດກດິ ຈະກໍາໃນຊຸດການສອນສາໍ ຮອງ ໂດຍສວ່ ນຫາຼ ຍຈະເປນັ ກິດຈະກໍາເດມີ . ຊດຸ ການສອນປະກອບການບນັ ຍາຍຂອງຄູ 1. ຄູຕອ້ ງທາໍ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈຢາ່ ງເລກິ ເຊິງກບັ ບັດຄໍາສັ່ງ, ບັດເນ້ືອໃນ ແລະ ບັດ ກິດຈະກາໍ . 2. ຄູຕອ້ ງກະກຽມການໃຊ້ວັດຖອຸ ຸປະກອນໃນການນໍາສະເໜີ ຫຼື ສາທດິ ແລະ ຝຶກໃຫ້ເກີດທັກສະກອ່ ນການນາໍ ໄປໃຊຈ້ ິງ. 3. ຄຕູ ອ້ ງປະເມນີ ການໃຊ້ຊຸດການສອນເພ່ືອເປນັ ຂໍມ້ ູນສາໍ ລັບການປັບປຸງໃນ ໂອກາດຕ່ໄໍ ປ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊຊ້ ຸດການສອນ (Instructional Package) 105

ຂໍ້ດີ 1. ຊວ່ ຍແກບ້ ນັ ຫາການຮຽນຊ້າຂອງນກັ ຮຽນ ເພາະຮຽນຈາກປະສບົ ການຫາຼ ກຫຼາຍ. 2. ຊວ່ ຍສງ່ົ ເສີມໃຫ້ນັກຮຽນຮູຈ້ ັກເຮັດວຽກຮ່ວມກັບໝູ່ເພື່ອນ, ຮູ້ຈັກສິດ ແລະ ໜ້າ ທຂີ ອງຕົນຫຼາຍຍິ່ງຂຶ້ນ. 3. ຊວ່ ຍໃຫ້ຄູມີຄວາມສະດວກໃນການສອນ ແລະ ມີຄວາມໝັນ້ ໃຈໃນເນ້ືອໃນ ກິດຈະກໍາທ່ເີ ປັນມາດຕະຖານສະເພາະໄດ້ຜ່ານການອອກແບບຢາ່ ງມີລະບບົ . ຂ້ໍຈາໍ ກັດ ການອອກແບບ ແລະ ຜະລດິ ຊຸດການສອນຕ້ອງອາໄສຜຊູ້ ່ຽວຊານດ້ານເນ້ອື ໃນ, ດ້ານເຕັກໂນໂລຊກີ ານສກຶ ສາ ແລະ ດ້ານສິລະປະເຮັດວຽກຮ່ວມກນັ . ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບໃຊ້ຊຸດການສອນ (Instructional Package) 106

ວິທສີ ອນແບບໃຊ້ຄອມພວິ ເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) ສູນພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອນ, ສວວສິທີສອນແບບໃຊ້ຄອມພິວເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) 107

ວທິ ີການສອນແບບໃຊຄ້ ອມພິວເຕີໝາຍເຖິງການສອນທເີ່ ນັນ້ ສ່ືການສອນທີ່ ໃຊ້ເຕກັ ໂນໂລຊີລະດບັ ສູງນໍາມານໍາໃຊ້ໃນການຈດັ ກດິ ຈະກໍາການຮຽນການສອນໃຫ້ ມີປະຕິສໍາພນັ ກນັ ໄດ້ລະຫວ່າງຜູ້ຮຽນກັບຄອມພວິ ເຕີ. ແນວຄດິ ຫັຼກການຂອງລະບບົ ຄອມພິວເຕຊີ ່ວຍສອນ ທຸກແນວຄິດເນັ້ນທ່ີຈະໃຊ້ລະບົບ ຄອມພິວເຕີໃຫ້ຢູ່ໃນຖານະສື່ສະໜັບສະໜູນກິດຈະກໍາການຮຽນການສອນໃຫ້ມີ ປະສິດທິພາບຢາ່ ງມີລະບບົ ໂດຍໃຊ້ຊບັ ພະຍາກອນໜ້ອຍທ່ສີ ຸດໃນສະພາບການເນື້ອ ໃນວຊິ າມຄີ ວາມຍາວ ເໝາະສົມກັບວຸດທິພາວະທາງການຮັບຮູ້ຂອງຜູ້ຮຽນ, ຜູ້ຮຽນມີ ສວ່ ນຮ່ວມກິດຈະກໍາຢ່າງກະຕລື ືລົ້ນ ຜູ້ຮຽນໄດ້ຮູຜ້ ົນການປະຕິບັດກິດຈະກໍາໃນທັນທີ ແລະ ຜູ້ຮຽນໄດ້ຮັບປະສບົ ການແຫງ່ ຄວາມສໍາເລັດ. ຂ້ັນຕອນ ແລະ ວິທີການ ການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊຄ້ ອມພວິ ເຕຊີ ່ວຍສອນ ສາມາດນໍາໃຊ້ ຮູບແບບການສອນທວ່ົ ໄປໄດຫ້ ຼາຍຮບູ ແບບ ໂດຍເນັ້ນການຮຽນຈາກສັງຄົມ, ການ ຮຽນຈາກຂມ້ໍ ູນ, ການຮຽນຈາກພຶດຕິກໍາ ແລະ ການຮຽນ ເພ່ືອພດັ ທະນາບຸກຄະລິກ ກະພາບຫຼາຍຮບູ ແບບ, ສາມາດສົງ່ ເສີມການຮຽນໂດຍເນ້ັນນັກຮຽນເປັນໃຈກາງໄດ້ ດງ່ັ ຕວົ ຢ່າງ. ການສອນໂດຍໃຊຮ້ ູບແບບການສກຶ ສາຄົ້ນຄວາ້ ເປັນກຸ່ມ (Group Inve- stigation Model) ຄ:ື 1. ຂັ້ນກໍານົດວທິ ີການຮຽນ 1.1 ຄູກະຕຸ້ນຄວາມສົນໃຈ ໂດຍຊັກຈູງອະພິປາຍກຽ່ ວກັບຄອມພິວເຕີໃນຊວີ ດິ ປະຈໍາວັນເຊ່ັນ: ຄອມພວິ ເຕີແມ່ນຫຍັງ? ມຄີ ວາມສໍາຄັນແນວໃດກັບຊວີ ດິ ປະຈໍາວັນ? ເປັນຕົ້ນ ແລວ້ ຄູສະຫຸຼບຄວາມສໍາຄັນ. 1.2 ແບ່ງນັກຮຽນເປັນກ່ມຸ . 1.3 ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນເລືອກຫົວຂທ້ໍ ່ີຈະຕ້ອງສກຶ ສາຄົ້ນຄວ້າ. 1.4 ຄກູ າໍ ນົດເວລາໃຫ້ນັກຮຽນສຶກສາຄົ້ນຄວາ້ ໃນແຫຼ່ງຄວາມຮູທ້ ຄ່ີ ູແນະນໍາ. ສູນພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອນ, ສວວສທິ ີສອນແບບໃຊ້ຄອມພິວເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) 108

1.5 ນັກຮຽນຈະຕ້ອງເປັນຜູ້ລາຍງານຜົນການສຶກສາຄ້ົນຄວາ້ . 2. ຂ້ັນການນາໍ ສະເໜບີ ນັ ຫາ 2.1 ຄູ ແລະ ນັກຮຽນຮ່ວມກັນອະພປິ າຍປະເດັນກ່ຽວກັບປະສົບການເດີມ ດ້ານຄອມພິວເຕີຂອງນັກຮຽນ. 2.2 ຄູນາໍ ສະເໜີບນັ ຫາກວາ້ ງໆ ໂດຍຕງັ້ ປະເດັນກະຕຸນ້ ນັກຮຽນເຊັນ່ : ຄວາມ ໝາຍ, ຄນຸ ລັກສະນະ, ບົດບາດ, ຜົນກະທບົ ຂອງຄອມພວິ ເຕກີ ບັ ສັງຄົມ ແລະ ຊີວິດປະຈໍາວັນຂອງນັກຮຽນ. 2.3 ເນນັ້ ໃຫ້ນັກຮຽນສະແດງຄວາມຄິດເຫັນຕບ່ໍ ັນຫາຕາ່ ງໆຢ່າງເປັນອິດສະລະ ຕາມຄວາມສາມາດຂອງນັກຮຽນແຕລ່ ະຄົນ. 3. ຂ້ັນວາງແຜນ 3.1 ໃຫນ້ ັກຮຽນເລອື ກປະເດັນບັນຫາທີ່ຕົນເອງສົນໃຈເພື່ອເຮັດການຄົ້ນຄວາ້ ຄຈູ ະເປັນຜູ້ປະສານໂດຍຊ່ວຍພຈິ າລະນາຄວາມເໝາະສົມຂອງຈາໍ ນວນ ນກັ ຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມໃນແຕ່ລະບັນຫາ. 3.2 ຄຊູ ່ວຍແນະນາໍ ວິທີການເຮັດວຽກ, ແຫງຼ່ ຄົນ້ ຄວາ້ , ກໍານົດບນັ ຫາ ແລະ ການລາຍງານ. 4. ຂ້ັນປະເມີນຜົນງານ 4.1 ນກັ ຮຽນສະເໜຜີ ນົ ງານການຄ້ົນຄວ້າເຊ່ັນ: ລາຍງານຕ່ໍໜາ້ ຫ້ອງຮຽນ, ຈັດ ການວາງສະແດງເປັນຕນ້ົ . 4.2 ໃນຂະນະທນ່ີ ກັ ຮຽນສະເໜີຜົນງານຄູຈະໃຫຂ້ ້ມໍ ູນຍ້ອນກັບ (Feedback) ເພອື່ ເພ່ີມເຕມີ ສິ່ງທີ່ບກົ ພ່ອງໃຫມ້ ີຄວາມສົມບູນ ແລະ ບັນລຈຸ ຸດປະສົງຕາມ ບົດຮຽນທີ່ກໍານົດໄວ້. ປະເພດຂອງຄອມພິວເຕຊີ ່ວຍສອນ ບດົ ຮຽນຄອມພວິ ເຕຊີ ່ວຍສອນມີຫຼາຍລກັ ສະນະເຊ່ັນ: ໃຊເ້ ພື່ອການທົດສອບ, ການແກ້ບັນຫາ, ການໃຊບ້ ັນຫາສນົ ທະນາ, ການສາທິດ, ການສບື ສວນ ເປັນຕົ້ນ, ແຕ່ ລກັ ສະນະການສະເໜເີ ນືອ້ ໃນເພືອ່ ໃຫຜ້ ຮູ້ ຽນປະຕບິ ັດກິດຈະກາໍ ໄດ້ເດັ່ນຊດັ ຄ:ື ສນູ ພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອນ, ສວວສິທີສອນແບບໃຊ້ຄອມພິວເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) 109

1. ໂປຣແກຣມການສອນເນອ້ື ໃນລາຍລະອຽດ (Tutorial Instruction) ລກັ ສະນະກິດຈະກໍາເປັນການສະເໜີເນື້ອໃນ ຜູຮ້ ຽນຈະຕ້ອງຕິດຕາມເນ້ືອໃນ, ຕອບຄາໍ ຖາມ, ຕດັ ສິນໃຈຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ຮັບຄໍາຕອບກັບຈາກໂປຣແກຣມ ທນັ ທ.ີ 2. ໂປຣແກຣມແບບຝກຶ ທກັ ສະ (Drill and Practice) ເນ້ືອໃນຈະມລີ ັກສະນະຝກຶ ທກັ ສະຜູ້ຮຽນໃນເລື່ອງໃດເລ່ືອງໜຶ່ງໂດຍສະເພາະ ເລ່ີມຈາກບດົ ນໍາ, ເລືອກຄໍາຖາມ ແລະ ຄໍາຕອບ, ຕັດສິນຄາໍ ຕອບ, ຮ້ຜູ ົນຂອງ ຄາໍ ຕອບ, ຜູຮ້ ຽນຈະຍ້ອນກັບມາຝຶກຈົນເຖງິ ເກນໃນລະດບັ ທເ່ີ ພງິ ພໍໃຈໄດ.້ 3. ໂປຣແກຣມຈາໍ ລອງສະຖານະການ (Simulation) ເນອ້ື ໃນເນັ້ນໃຫ້ການຝຶກທັກສະ ແລະ ການຮຽນໂດຍບໍ່ຕ້ອງສ່ຽງໄພ ຫືຼ ເສຍ ຄາ່ ໃຊ້ຈ່າຍຫາຼ ຍ 4. ໂປຣແກຣມແບບເກນການສຶກສາ (Educational Game) ເນ້ືອໃນຈະເລ່ີມຈາກບົດນາໍ ເພື່ອໃຫຜ້ ຮູ້ ຽນເຂາ້ົ ໃຈວິທກີ ານ ແລະ ກດົ ເກນ ແລ້ວຈຶງ່ ສະເໜີເຫດ ການໃຫຜ້ ູ້ຮຽນໄດເ້ ລືອກ ເມື່ອເລືອກແລ້ວມກີ ານ ແຂງ່ ຂັນ ຜູຮ້ ຽນຈະຫ້ິຼນເກມຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງຄົນກໍໄດ້. ຂດໍ້ ີ 1. ສ່ົງເສມີ ໃຫນ້ ັກຮຽນເກີດການຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງເປັນຕ້ົນຕໍ. 2. ເນອ້ື ໃນຂອງບົດຮຽນຈະຈັດລໍາດັບປະສົບການຈາກງ່າຍໄປຫາຍາກ. 3. ນັກຮຽນສາມາດໄດ້ຮັບຄາໍ ຕອບທັນທີທັນໃດ. 4. ນັກຮຽນໄດຮ້ ັບຄວາມສໍາເລັດຈາກປະສົບການຂອງຕົນເອງ. 5. ນກັ ຮຽນສາມາດນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈາໍ ວນັ ໄດ້. 6. ນັກຮຽນມີສວ່ ນຮ່ວມໃນກິດຈະກໍາ. 7. ຊວ່ ຍຫຸຼດເວລາໃນການສອນຂອງຄູ. ສູນພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອນ, ສວວສທິ ີສອນແບບໃຊ້ຄອມພິວເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) 110

ຂໍ້ຈໍາກັດ 1. ຂາດຜຊູ້ ່ຽວຊານໃນການອອກແບບ ແລະ ຜະລິດບົດຮຽນຄອມພວິ ເຕີຊວ່ ຍ ສອນ. 2. ຈາໍ ນວນຄອມພິວເຕີບໍ່ພຽງພກໍ ັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຮຽນ. 3. ການພັດທະນາບົດຮຽນຄອມພິວເຕີຊ່ວຍສອນບທ່ໍ ັນກັບຄວາມກ້າວໜາ້ ຂອງ ໂປຣແກຣມຄອມພິວເຕ.ີ ສນູ ພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອນ, ສວວສທິ ີສອນແບບໃຊ້ຄອມພິວເຕີ (Computer Assisted Instruction: CAI) 111

ການສອນແບບໂຄງງານ/ໂຄງການ (Project) ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 112

ການຈດັ ການຮຽນການສອນແບບໂຄງງານ (ໂຄງການ) ແມນ່ ການຈັດການ ສອນທີ່ຈັດປະສົບການໃນການປະຕບິ ັດງານໃຫ້ແກ່ເດັກ ຄືກບັ ການເຮດັ ວຽກໃນຊີວິດ ຈງິ ເພອ່ື ໃຫ້ເດັກໄດ້ປະສົບການໂດຍກົງ, ເດັກໄດຮ້ ຽນວທິ ີການແກບ້ ນັ ຫາ, ວທິ ີການ ທາງວິທະຍາ ສາດ, ເດກັ ຈະໄດເ້ ຮັດການທົດລອງ, ໄດພ້ ິສູດສ່ິງຕ່າງໆດວ້ ຍຕົນເອງ, ຮຈູ້ ກັ ຫາວິທີການຕ່າງໆມາແກ້ບັນຫາ, ເດກັ ຈະເຮດັ ວຽກຢາ່ ງມີລະບບົ ຂ້ນັ ຕອນ, ຮ້ຈູ ັກ ວາງແຜນ ການເຮັດວຽກ, ຝຶກການເປັນຜູ້ນາໍ , ຜູ້ປະຕບິ ັດຕາມ, ຝຶກການວເິ ຄາະ ແລະ ປະເມນີ ຕນົ ເອງ. ແນວຄດິ 1. ເພ່ືອໃຫ້ຜູ້ຮຽນເກດີ ການຮຽນດ້ວຍຕົນເອງ 2. ເພ່ືອໃຫ້ຜູ້ຮຽນເປນັ ຜມູ້ ີຄວາມຄິດລເິ ລ່ມີ ສ້າງສນັ , ຮ້ຈູ ັກຄດິ , ຮຈູ້ ັກເຮດັ ແລະ ແກ້ບນັ ຫາ. 3. ເພອ່ື ໃຫ້ໂອກາດຜູ້ຮຽນໄດ້ພັດທະນາສກັ ກະຍະພາບຂອງຕົນເອງ. 4. ເພອ່ື ໃຫ້ຜຮູ້ ຽນໄດ້ມີໂອກາດເຮັດວຽກຮວ່ ມກນັ , ຝກຶ ຄວາມເປັນຜູນ້ ໍາ ແລະ ຜູ້ ປະຕິບັດຕາມ. 5. ເພອ່ື ຈັດປະສບົ ການໂດຍກົງໃຫ້ແກ່ເດກັ ໄດ້ນໍາໄປໃຊໃ້ ນການດາໍ ລົງຊວີ ິດ. ປະເພດຂອງໂຄງງານ ໂຄງງານຕາ່ ງໆມີຫຼາຍລັກສະນະເຊ່ນັ ໂຄງງານວິທະຍາສາດ ຊ່ຶງເປນັ ໂຄງ ງານທີເ່ ຮດັ ການສຶກສາຄ້ນົ ຄວ້າ, ທົດລອງ ເພອື່ ກວດສອບສົມມດຸ ຖານໃດສົມມຸດຖານ ໜງ່ຶ ທກ່ີ ໍານົດໄວ້ ໂດຍອາໄສວິທີການທາງວທິ ະຍາສາດ, ທັກສະຂະບວນການທາງວິ ທະຍາສາດ ຫຼື ເປັນໂຄງງານດາ້ ນອື່ນໆເຊ່ັນ: ໂຄງງານວິຊາຊບີ ຕາ່ ງໆ ຊຶງ່ ຈະມີລັກສະ ນະເປັນເລ່ອື ງຂອງການສກຶ ສາຄ້ົນຄວາ້ , ທດົ ລອງ, ກວດສອບສມົ ມດຸ ຖານ ໂດຍອາ ໄສການສຶກສາວເິ ຄາະໃຊ້ທັກສະຂະບວນການ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 113

ໂຄງງານວທິ ະຍາສາດມີຫຼາຍປະເພດ ໃນການເຮດັ ໂຄງງານແຕ່ລະໂຄງງານ ຈະຕ້ອງຮ້ວູ ່າເຮດັ ໂຄງງານປະເພດໃດ ເພອ່ື ຈະໄດຮ້ ູ້ວາ່ ຈະຕ້ອງເຮັດໃນລກັ ສະນະໃດ ໂຄງງານວທິ ະຍາສາດຈະມີ 4 ປະເພດຄ:ື 1. ໂຄງງານປະເພດທົດລອງ ເປັນໂຄງງານທີ່ອອກແບບທົດລອງທເີ່ ປນັ ຕວົ ແປ ລກັ ສະນະຕ່າງໆ. 2. ໂຄງງານປະເພດສິ່ງປະດດິ ເປນັ ໂຄງງານທນີ ໍາຫຼັກການ, ທດິ ສະດີຕ່າງໆມາ ນາໍ ໃຊ້ ໂດຍຄິດປະດິດເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊຕ້ ່າງໆ ໂດຍອາໄສວທິ ີການທາງ ວິທະຍາສາດທີ່ສາໍ ຄັນຄ:ື ຕ້ອງມີການທົດລອງຫາປະສິດທິພາບ ແລະ ອາຍຸ ການໃຊ້ງານ. 3. ໂຄງງານປະເພດສາໍ ຫຼວດຂໍ້ມູນຄື ການສກຶ ສາສໍາຫຼວດຂ້ມໍ ູນຕ່າງໆ ແຕ່ຈະບໍ່ມີ ຕົວແປຄືປະເພດ ການທົດລອງ. 4. ໂຄງງານປະເພດທິດສະດີຕ່າງໆເປັນການສຶກສາຫຼັກການ ຫືຼ ທິດສະດຕີ ່າງໆ ກ່ຽວກັບວິທະຍາສາດ. ຂັ້ນຕອນການເຮດັ ໂຄງງານ ການເຮັດໂຄງງານມີລາໍ ດັບຂັນ້ ຕອນການປະຕບິ ັດດັ່ງນ້ີ: 1. ຊໂື່ ຄງງານ ຄືຊື່ເລ່ອື ງທີ່ຈະເຮດັ ອາດຈະເປັນເລ່ືອງໃໝ່ ຫືຼ ຫວົ ຂໍ້ເລ່ືອງທ່ໄີ ດ້ ຈາກແບບຮຽນວິທະຍາສາດ, ວາລະສານ ຫືຼ ສິ່ງພິມທ່ພີ ົບເຫັນຈາກປາກົດ ການທາງທາໍ ມະຊາດ. 2. ຮາ່ ງໂຄງ ຄແື ນວທາງ ຫຼື ຂະບວນການທຈີ່ ະເຮດັ ການທົດລອງເຊນ່ັ : ການຄດິ ຫາວທິ ີການທດົ ລອງ ເພ່ືອກວດສອບສມົ ມດຸ ຖານ. ຕວົ ຢ່າງໂຄງຮາ່ ງໂຄງງານ – ຊໂື່ ຄງງານ – ຄະນະຮັບຜິດຊອບ – ອາຈານທ່ີປກຶ ສາ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 114

1. ແນວຄິດ, ທີມ່ າ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ທ່ຕີ ້ອງການສຶກສາ – 2. ຫຼັກການ, ທດິ ສະດີ ຫຼື ເນ້ອື ໃນທ່ກີ ຽ່ ວຂ້ອງ (ມີໃຜເຮດັ ຫຍັງໄວກ້ ່ອນ) – 3. ຈດຸ ປະສົງຂອງການທດົ ລອງ – 4. ສົມມຸດຖານທກ່ີ າໍ ນົດ – 5. ວທິ ດີ າໍ ເນນີ ການທດົ ລອງ – 6. ງົບປະມານທໃີ່ ຊ້ໃນການທົດລອງ – 7. ປະໂຫຍດທ່ຈີ ະໄດ້ຮັບ – 8. ຊເື່ ອກະສານອາ້ ງອີງ – 3. ການເຮດັ ລາຍງານການທົດລອງຕາມໂຄງງານ ເປນັ ການນໍາຜົນການທດົ ລອງທັງໝົດມາວເິ ຄາະຄວາມເປັນໄປໄດ້ ແລວ້ ສະຫຼຸບເປັນຮູບເຫ້ຼັມ ໂດຍຂຽນເປັນລາຍງານ ຊ່ຶງມທີ ັງເນື້ອໃນ, ບົດຄດັ ຫຍ,ໍ້ ສະຫຸຼບຫຍໍ,້ ຈຸດປະສົງ, ສົມມຸດຖານ, ອະທິບາຍການທດົ ລອງເທືອ່ ລະ ຂນັ້ ຕອນ, ຜົນການທົດລອງ, ສະຫຸຼບ ແລະ ເອກະສານອ້າງອີງ. ຕວົ ຢ່າງໂຄງງານການສກຶ ສາເລ່ືອງ ການບານຂອງດອກບົວ 1. ແນວຄິດ, ທມ່ີ າ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄັນທຕີ່ ອ້ ງການສຶກສາ. ການກາໍ ນົດບັນຫາໃນການປະຕບິ ັດໂຄງງານເກດີ ຈາກການສງັ ເກດທີນ່ າໍ ໄປສູ່ ການແກ້ບັນຫາເຊ່ນັ ສັງເກດວ່າດອກບົວຈະບານຕອນເຊ້ົາປະມານ 14:00 ໂມງ, ດອກບົວຈະຫຸບ (ການສງັ ເກດ) ເປັນຫຍັງຈ່ຶງເປັນແບບນັນ້ (ບັນຫາ). ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 115

2. ຫຼັກການ, ທດິ ສະດ,ີ ເນື້ອໃນທກີ່ ່ຽວຂອງ (ມີໃຜເຮັດຫຍງັ ໄວ້ກອ່ ນ) ສກຶ ສາຄົ້ນຄວາ້ ເອກະສານຄວາມຮ,ູ້ ບດົ ຄວາມ, ທິດສະດີຕ່າງໆທກ່ີ ຽ່ ວຂ້ອງ ລວມທັງການສໍາພາດຜຊູ້ ົງຄຸນວດຸ ທໃິ ນເລ່ອື ງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ 3. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການສກຶ ສາຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ການທດົ ລອງ. ເປນັ ການຕັ້ງຂໍຄ້ ິດເພ່ືອທີ່ຈະຫາຄໍາຕອບທ່ເີ ກດີ ຈາກບັນຫາ (ການບານ ແລະ ການຫບຸ ຂອງດອກບົວໃນເວລາທແີ່ ຕກຕ່າງກັນ) ວ່າເກີດຈາກຫຍັງ ໂດຍຄິດ ຄາໍ ຕອບໄວຫ້ ຼາຍໆທາງເຊັນ່ ດອກບົວບານເຊ້າົ ເນື່ອງຈາກອຸນຫະພມູ ໃນຕອນເຊ້າົ ເໝາະສົມຕໍ່ການ ບານຂອງດອກບົວ. ດອກບົວບານຕອນເຊາ້ົ ເນືອ່ ງຈາກຄວາມເຂ້ັມຂອງແສງສະຫວ່າງໃນ ຕອນເຊ້ົາໜອ້ ຍກວາ່ ຕອນບ່າຍ. ດອກບົວບານຕອນເຊ້ົາເນອື່ ງຈາກເປັນພຶດຕິກໍາອນັ ເນື່ອງມາຈາກກໍາມະ ພັນຂອງດອກບວົ ທມ່ີ ີມາແຕກ່ ໍາເນດີ . ຈາກການຕ້ັງສມົ ມຸດຖານໄວ້ 3 ປະເດັນ ນກັ ຮຽນຈະມີການກວດສອບສົມມຸດ ຖານວ່າສມົ ມຸດຖານໃດມີຄວາມເປັນໄປໄດກ້ ໍເລືອກມາ 1 ສມົ ມດຸ ຖານ ແຕ່ຖາ້ ຈະມີ ການພິສູດວາ່ ສມົ ມດຸ ຖານໃດໜ້າຈະເປັນໄປໄດຫ້ ຼາຍ ຫືຼ ເປັນຈິງກໍຕ້ອງດໍາເນີນການ ຄນົ້ ຄວ້າທົດລອງຕໍໄ່ ປ (ຖາມກັບຕອບຂອງວທິ ີການທາງວທິ ະຍາສາດຕ່ໍໄປ). 4. ວິທີດໍາເນີນການທດົ ລອງ ວິທີດາໍ ເນນີ ການທດົ ລອງເພື່ອນໍາໄປສູ່ການກວດສອບສົມມດຸ ຖານວາ່ ມີສິງ່ ກາໍ ນົດໄວເ້ ປນັ ຈິງ ຫືຼ ບຈ່ໍ ິງ ກໍານົດສມົ ມດຸ ຖານໄວ້ວ່າ ດອກບວົ ບານຕອນເຊ້າົ ໜາ້ ຈະເກີດຈາກຄວາມເໝາະສມົ ຂອງຄວາມເຂ້ັມຂອງແສງສະຫວາ່ ງ ນກັ ຮຽນຕ້ອງດໍາເນນີ ການທົດລອງຕໍໄ່ ປນີ:້ 1. ອອກແບບວທິ ີການທດົ ລອງ ໂດຍກໍານົດຕວົ ແປຕ່າງໆ, ຕົວແປມີ 3 ປະເພດດ່ັງນ້ີ: ຕົວແປຕນົ້ ຄສື ງ່ິ ທ່ເີ ປນັ ສາເຫດທີ່ເຮດັ ໃຫ້ເກີດຜົນຕາ່ ງໆ ຫຼື ສິງ່ ທເີ່ ຮົາ ຕອ້ ງການທົດລອງວ່າເປນັ ສາເຫດທເ່ີ ຮັດໃຫ້ເກດີ ຜນົ ແບບນນ້ັ ຈິງ ຫຼື ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 116

ບໍ່ ຈາກສົມມຸດຖານທ່ີກໍານົດຕົວແປນ້ຄີ ືຄວາມເຂ້ັມຂອງແສງສະຫວາ່ ງ ນນ້ັ ເອງ. ຕົວແປຕາມ ຄືສງ່ິ ທເ່ີ ປນັ ຜົນເນອ່ື ງຈາກຕວົ ແປຕົນ້ ໃນທ່ີນ້ຄີ ືການບານ ຂອງດອກບວົ . ຕົວແປຄວບຄຸມ ຄືສງິ່ ອ່ືນໆທນີ່ ອກເໜອື ຈາກຕົວແປຕ້ົນທ່ມີ ຜີ ົນຕໍ່ ການທດົ ລອງ ທ່ເີ ຮົາບ່ໍຕອ້ ງການສຶກສາຈຶ່ງຕ້ອງຫາວິທີການຄວບຄມຸ ໄວ້ ເພື່ອບໃ່ໍ ຫ້ມີຂ້ໍຂັດແຍງ່ ຂອງການທົດລອງເຊ່ັນ: ຊະນດິ ຂອງດອກ ບວົ , ຈາໍ ນວນຕ້ົນທ່ີນາໍ ມາທດົ ລອງ, ອນຸ ຫະພູມຕ່າງໆເປັນຕົ້ນ. 2. ຈດັ ຫາວັດຖອຸ ຸປະກອນທຈີ່ ະໃຊ້ທົດລອງ ໂດຍໃຫ້ຜູທ້ ົດລອງກໍານດົ ວ່າຫາກຈະທົດລອງແລ້ວຈະໃຊ້ຫຍັງແດ່ເຊ່ັນ ຕົ້ນຂອງດອກບວົ , ແກັດ ເຈ້ຍ, ໂຄມໄຟທມີ່ ີດອກໄຟກາໍ ລັງວັດຕ່າງກັນນໍາມາໃຊທ້ ົດລອງ. 3. ບນັ ທຶກຂມໍ້ ູນ ໂດຍກໍານົດເປນັ ຕາຕະລາງບັນທກຶ ຜົນ ແລະ ໃນຕາ ຕະລາງນ້ັນຈະບນັ ທກຶ ຫຍັງແດເ່ ຊນັ່ : ບນັ ທກຶ ໄລຍະເວລາທີ່ເລີມ່ ບານ, ບນັ ທກຶ ຄວາມເຂ້ມັ ແສງຕ່າງໆ, ບັນທຶກສິ່ງທ່ີສັງເກດໄດ້ຈາກການທົດ ລອງເປັນຕ້ົນ. 4. ກາໍ ນົດໄລຍະເວລາເຮັດການທດົ ລອງວາ່ ຈະທດົ ລອງໃນໄລຍະເວລາ ໃດ, ຈະສງັ ເກດຜົນການທົດລອງແນວໃດ, ເວລາໃດ, ຈະເຮັດການ ທດົ ລອງໃຫສ້ ໍາເລັດໃນໄລຍະເວລາໃດ ແລະ ສະຫຸຼບຜົນການທດົ ລອງເວລາໃດ. 5. ລງົ ມືເຮດັ ການທດົ ລອງ ນັກຮຽນເລມີ່ ລົງມປື ະຕບິ ັດການທົດລອງໃຫ້ ເປນັ ໄປຕາມກາໍ ນດົ ເວລາ. 5. ສະຫຸບຼ ຜົນການທດົ ລອງ ນາໍ ຂ້ມໍ ູນນັ້ນມາວິເຄາະຄວາມໜ້າຈະເປັນໄປໄດວ້ ່າກົງກັບສມົ ມຸດຖານທີ່ ກາໍ ນົດໄວ້ ຫືຼ ບ່ໍ. ຈາກນ້ັນຈຶ່ງນໍາມາເຮັດບົດລາຍງານໂຄງງານວທິ ະຍາສາດ ເພື່ອໃຫໄ້ ດຄ້ ວາມສມົ ບູນຍິງ່ ຂຶນ້ . ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 117

ການຮຽນການສອນແບບໂຄງງານ ຂໍ້ດີ ເກດີ ຄວາມຮູ້ ມີບດົ ບາດ ແລະ ມີສວ່ ນຮວ່ ມໃນ ຂະບວນການ ຮູ້ຈກັ ວິທີ ໂຄງງານ ໄດນ້ ິດໄສທ່ດີ ີ ສະແຫວງຫາຂມໍ້ ູນ ໃນການເຮັດ ການໃຊ້ເວລາວ່າງ ນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ້ ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດ ປະໂຫຍດ ຄວາມຄດິ ລິ ສົ່ງເສມີ ສັກກະຍະ ເລມ່ີ ສ້າງສັນ ພາບໃຫ້ນັກຮຽນ ການເຮັດວຽກ ຮວ່ ມກນັ ຂໍ້ຈໍາກັດ ການເຮດັ ໂຄງງານມີຂໍຈ້ ໍາກັດດງ່ັ ນີ້: 1. ການເຮັດໂຄງງານຕາ່ ງໆທັງຄູຜສູ້ ອນ ແລະ ເດັກຈະຕ້ອງມີຄວາມຮູມ້ ີຄວາມ ເຂ້ົາໃຈໃນເລ່ອື ງທີ່ເຮັດຂອ້ ນຂ້າງຫຼາຍ ຕ້ອງມີການຄນ້ົ ຄວ້າເອກະສານຄວາມ ຮູ້ຕ່າງໆ ເພື່ອໃຊ້ເປັນຂໍມ້ ູນສະໜັບສະໜູນລະຫວາ່ ງເຮັດການທດົ ລອງ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 118

2. ເລອ່ື ງທີຈ່ ະເຮດັ ຕ້ອງເປັນສິ່ງທ່ີໃກຕ້ ວົ , ຜນົ ທີ່ໄດ້ຄວນເກດີ ປະໂຫຍດແກ່ນັກ ຮຽນ ຫືຼ ບຸກຄົນໃນທ້ອງຖິນ. 3. ເລອ່ື ງທີ່ເຮດັ ຕ້ອງເໝາະສົມກັບໄວຂອງເດັກ ແລະ ເດັກສາມາດທົດລອງໄດ້. 4. ການອອກແບບທດົ ລອງຈະຕອ້ ງຄວບຄຸມຈຸດປະສົງທີກ່ ໍານດົ ໃຫ.້ 5. ລະຫວ່າງການເຮັດໂຄງງານຈະຕ້ອງມີການແກບ້ ັນຫາ ເດກັ ຈະຕອ້ ງມີຄວາມ ຮຄູ້ ວາມເຂົ້າໃຈເລ່ືອງຂອງຂະບວນການແກບ້ ັນຫາ ແລະ ຂະບວນການທາງ ວິທະຍາສາດ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ການສອນແບບໂຄງງານ (Project) 119

ວທິ ີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) 120

ແນວຄດິ ວິທີສອນແບບແກ້ບັນຫາເປັນວທິ ີສອນທເີ່ ນ້ນັ ໃຫຜ້ ຮູ້ ຽນຄດິ ແກ້ບັນຫາຢາ່ ງ ເປນັ ຂະບວນການ ໂດຍອາໄສແນວຄດິ ແກບ້ ັນຫາດວ້ ຍວິທີການນໍາເອົາວິທີການສອນ ແບບນິລະໄນ (Deductive) ຄກື ານສອນແບບຈາກກົດເກນໄປຫາຄວາມຈິງປີກຍ່ອຍ (ຈາກຫກັຼ ການໄປຫາຕວ່ົ ຢ່າງ). ການລວບລວມຂະບວນການຄິດທງັ 2 ແບບເຂົ້າ ດວ້ ຍກນັ ເຮດັ ໃຫ້ເກດີ ເປັນຮູບແບບວິທີສອນແບບແກ້ບັນຫາຊ່ຶງມີລັກສະນະດ່ງັ ນ:້ີ ຂ້ັນ ຄໍາອະທິບາຍ 1. ກາໍ ນົດບັນຫາ ບັນຫາຈະເປັນຂ້ໍສົງໄສ, ສ່ິງສັບສົນຄຸມເຄື່ອ, ສິ່ງບ່ໍແນນ່ ອນ ຫືຼ ຄວາມບໍຮ່ ູ້ຈິງ ແລະ ມຄີ ວາມປາຖະໜາຢາກຮູ້. ກໍານດົ ອອກ ໄປໃຫຊ້ ັດເຈນວາ່ ສ່ງິ ທີຕ່ ້ອງການຢາກຮ້ແູ ມນ່ ຫຍັງ. 2. ຂນັ້ ຕັດສິນໃຈ ບນັ ຫາທກ່ີ າໍ ນົດໄວ້ໃນຂ້ໍ 1 ພຈໍ ະຄ້ົນຄວ້າຫາຂ້ມໍ ູນໄດ້ຈາກ ທ່ີຈະວາງແຜນ ໃສ. ແກບ້ ັນຫາ 3. ຂນັ້ ເກັບກໍາຂໍ້ ລງົ ມຄື ົ້ນຄວ້າ ແລະ ເກັບກໍາຂ້ໍມູນ ການເກັບກໍາຂມ້ໍ ູນນ້ີບາງ ມູນ ເທື່ອໄດ້ມາເລັກນ້ອຍ ຜ້ຮູ ຽນຈະຟາ້ ວສະຫບຼຸ ອອກມາທັນທບີ ່ໍ ໄດ້ ຕອ້ ງພະຍາຍາມຫາຂໍ້ມູນໃຫ້ໄດ້ຄົບຖ້ວນເສຍກ່ອນ. 4. ຂນ້ັ ຕ້ັງສົມມດຸ ຈາກຂ້ໍມູນໃນຂໍ້ 3 ຜຮູ້ ຽນຈະລອງ ìເດົາî, ìທວາຍî ຫຼື ìຄາດ ຖານ ຄະເນî ໄດແ້ ດແ່ ລ້ວວາ່ ອັນໃດຄືຄາໍ ຕອບຂອງບັນຫາ ແລະ ອາດຈະທວາຍໄວ້ຫຼາຍໆຢາ່ ງ. 5. ຂນ້ັ ພສິ ູດ ນາໍ ເອົາຂ້ສໍ ົມມຸດຖານທີ່ຕ້ັງໄວຫ້ ຼາຍໆຢ່າງນ້ັນ ເລືອກສະເພາະ ທາງທີເ່ ປັນໄປໄດ້ມາພສິ ູດ ໂດຍການທດົ ລອງ (ຖ້າເຮດັ ໄດ້) ຫຼື ກວດສອບດວ້ ຍເອກະສານ (ໜັງສຕື າ່ ງໆ, ວາລະສານ ຯລຯ ຫຼື ໂດຍການສງັ ເກດ, ສອບຖາມ ຯລຯ) 6. ຂນັ້ ວິເຄາະ ວິເຄາະຂມ້ໍ ູນເບງ່ິ ວາ່ ສົມມຸດຖານໃດມີຫຼັກຖານສະໜັບສະ ໜນູ ຫຼາຍທ່ີສຸດ 7. ສະຫຼຸບຜົນ ສະຫຸຼບລົງໄປວາ່ ຄວນເຊ່ືອສົມມຸດຖານໃດ ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບແກ້ບັນຫາ (The Problem-Solving Method) 121

ຈດຸ ປະສົງຂອງການສອນໂດຍໃຊ້ວທິ ີນີ້ຄື 1. ເປັນຂະບວນການທ່ຝີ ຶກທກັ ສະການສງັ ເກດ, ການເກັບກໍາຂໍ້ມູນ, ການວິ ເຄາະຂ້ໍມູນ, ການຕີຄວາມ ແລະ ການສະຫຸຼບ. 2. ເປນັ ການຝຶກການຄິດແກ້ບັນຫາຢ່າງມເີ ຫດຜົນ ແລະ ມີຫັຼກການອັນຈະເປັນ ປະໂຫຍດຕກ່ໍ ານທີຜ່ ຮູ້ ຽນຈະນາໍ ວິທີການນໄ້ີ ປປະຕິບັດ ເພອ່ື ໃຊແ້ ກບ້ ັນຫາໃນ ຊວີ ິດປະຈໍາວັນໄດ້. 3. ເປນັ ການຝຶກການເຮດັ ວຽກເປນັ ກຸ່ມ ແລະ ເປນັ ການແລກປ່ຽນຂ້ໍມູນ, ຄວາມ ຮຄູ້ ວາມຄິດ ແລະ ປະສບົ ການແກກ່ ັນ ແລະ ກນັ ຂອງຜູ້ຮຽນ. ຂ້ັນຕອນ ຂ້ນັ ກະກຽມ 1. ຄູຕ້ອງສຶກສາແຜນການສອນ, ເນື້ອໃນ, ຈຸດປະສົງການສອນຢ່າງລະອຽດ. 2. ຄູຈະຕ້ອງກາໍ ນດົ ກິດຈະກໍາໃຫ້ເປັນໄປຕາມລໍາດບັ ຂ້ນັ ຕອນ. ຂັ້ນດໍາເນີນການສອນ 1. ຂັ້ນກໍານົດບັນຫາ ເນນ້ັ ໃຫນ້ ັກຮຽນເຫນັ ບັນຫາ ແລະ ຂອບເຂດຂອງບັນຫາ. 2. ຂັ້ນຕັດສິນໃຈທຈ່ີ ະວາງແຜນແກບ້ ນັ ຫາ, ນກັ ຮຽນແບງ່ ກມຸ່ , ກາໍ ນົດວິທີການທ່ີ ຈະຄົ້ນຄວ້າຫາຂໍມ້ ູນຈາກແຫງ່ ຕ່າງໆ. 3. ຂັ້ນເກັບກໍາຂ້ໍມູນ, ລງົ ມືຄ້ົນຄວ້າ ແລະ ເກບັ ລວບລວມຂມ້ໍ ູນ. 4. ຂ້ັນຕ້ັງສົມມຸດຖານ ເປັນຂ້ັນວາງແນວທາງທີ່ຈະຫາຄໍາຕອບຂອງບັນຫາ, ນກັ ຮຽນຈະຕອ້ ງຕັ້ງສົມມຸດຖານວາ່ ບນັ ຫານັ້ນໆຈະມີສາເຫດມາຈາກໃສ ຫຼື ວທິ ີ ການແກບ້ ັນຫານ້ັນໜາ້ ຈະແກໄ້ ຂດ້ວຍວທິ ີໃດ. 5. ຂັ້ນພສິ ູດ ນໍາເອາົ ສມົ ມຸດຖານທຕີ່ ງັ້ ໄວຫ້ ຼາຍໆຢ່າງມາທົດລອງພສິ ູດ ຫືຼ ພິຈາ ລະນາແບ່ງປະເພດກວດສອບ. 6. ຂ້ັນວເິ ຄາະ ພິຈາລະນາເບ່ິງວ່າຂມ້ໍ ູນໃດມຫີ ຼັກການມຫີ ັຼກຖານສະໜັບສະໜນູ ຫຼາຍ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບແກ້ບັນຫາ (The Problem-Solving Method) 122

7. ສະຫຼຸບ ນັກຮຽນສາມາດສະຫຸບຼ ຫກັຼ ສາໍ ຄັນ ຫືຼ ສາມາດປະເມີນວິທີການແກ້ ບນັ ຫາ ຫຼື ເລອື ກວິທີການໃດທ່ໄີ ດ້ຜົນດທີ ່ີສຸດໃນການແກ້ບນັ ຫາ. ຂັ້ນປະເມນີ ຜົນ ຄປູ ະເມີນຜົນການເຮັດວຽກຂອງນັກຮຽນ, ຊ້ແີ ຈງຂ້ດໍ ີ ແລະ ຂບ້ໍ ົກພ່ອງ ເພອ່ື ໃຫ້ນັກຮຽນປັບປຸງແກໄ້ ຂຕໍໄ່ ປ. ແຜນວາດສະແດງຂນ້ັ ຕອນວທິ ີສອນແບບແກ້ບັນຫາ ຂນ້ັ ກະກຽມ ຄູ – ສຶກສາແຜນການສອນ. – ກໍານົດກິດຈະກໍາ. ຂນັ້ ດໍາເນນີ ການສອນ ນກັ ຮຽນ – ຂັ້ນກໍານົດບັນຫາ – ຂັ້ນຕັດສິນໃຈທ່ຈີ ະວາງແຜນແກບ້ ນັ ຫາ – ຂັ້ນເກບັ ກາໍ ຂໍ້ມູນ – ຂນັ້ ຕ້ັງສົມມຸດຖານ – ຂນ້ັ ພິສູດ – ຂນັ້ ວເິ ຄາະ – ຂນັ້ ສະຫຼຸບຜົນ ຂນ້ັ ປະເມນີ ຜົນ ຄູ ຄປູ ະເມີນຜົນການເຮັດວຽກຂອງນກັ ຮຽນ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) 123

ຕົວຢ່າງວທິ ີສອນແບບແກບ້ ນັ ຫາ (ວິຊາພາສາ) ການສອນເລອ່ື ງຄາໍ ກາໍ ມະ ຂ້ັນກະກຽມ ຄສູ ຶກສາແຜນການສອນ, ຈຸດປະສງົ ການສອນ, ເນືອ້ ໃນ ແລະ ກາໍ ນົດກິດຈະ ກາໍ ທຈີ່ ະໃຊ້ ຄືຈະໃຊວ້ ິທີສອນແບບແກ້ບັນຫາ. ຂ້ັນດໍາເນນີ ການສອນ 1. ຂ້ັນກໍານດົ ບນັ ຫາ ຄາໍ ກໍາມະແມ່ນຫຍັງ, ແບງ່ ເປນັ ຈັກຊະນິດ, ໃຫ້ນັກຮຽນສກຶ ສາຄ້ົນຄວ້າຈາກເອກະສານ ຫຼື ໜງັ ສື ຫຼື ວດັ ຈະນານກຸ ົມ ຫືຼ ປຶ້ມແບບຮຽນທີ່ ໃຊປ້ ະກອບການຮຽນຕ່າງໆ. ກໍານົດກິດຈະກາໍ ໃຫ້ນັກຮຽນເຂ້າົ ໃຈ, ນັກຮຽນ ທາໍ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈບັນຫາ ແລະ ຂອບເຂດຂອງບັນຫາ. 2. ຂັ້ນຕດັ ສນິ ໃຈທຈ່ີ ະວາງແຜນ ນກັ ຮຽນແບງ່ ກຸ່ມ, ຮວ່ ມກັນວາງແຜນທີຈ່ ະແກ້ ບັນຫາ ຫຼື ຄ້ນົ ຄວາ້ ວາ່ ຄາໍ ກໍາມະແມນ່ ຫຍັງ, ແບງ່ ອອກເປັນຈັກຊະນິດ, ມີ ຊະນິດໃດແດ່. 3. ຂັ້ນເກັບຂ້ມໍ ູນ ນກັ ຮຽນຈະຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ເກບັ ຂມໍ້ ູນ ìຄາໍ ກາໍ ມະî ຫາຄາໍ ຕອບ ຕາ່ ງໆມາໄຈແ້ ຍກປະເພດວ່າເປັນຄໍາກາໍ ມະ ຫືຼ ບໍ່ ແລະ ຖາ້ ເປັນຄໍາກໍາມະຈະ ເປັນກຸ່ມດຽ້ ວກັນ ຫຼື ກ່ມຸ ທີແ່ ຕກຕ່າງກນັ ແລະ ຈະແບ່ງກຸມ່ ອອກເປັນຈັກ ຊະນິດ ແຕ່ລະຊະນດິ ມລີ ັກສະນະແນວໃດ. 4. ຂ້ັນຕງັ້ ສົມມຸດຖານ ນໍາຄໍາກໍາມະທີ່ລວບລວມມາແລ້ວຕ້ງັ ສົມມຸດຖານວ່າ ທກຸ ຄາໍ ທີເ່ ລອື ກເປັນຄໍາກາໍ ມະ ແລະ ມີລກັ ສະນະເດັ່ນແນວໃດ, ແບ່ງອອກ ເປັນຈກັ ກຸ່ມ ແລະ ຄາໍ ໃດຄວນຢູ່ໃນກຸ່ມໃດ. 5. ຂັ້ນວິເຄາະ ບອກລັກສະນະຄໍານິຍາມຂອງ ìຄໍາກາໍ ມະî ແບ່ງຊະນິດຂອງກໍາມະ. 6. ສະຫບຼຸ ນກັ ຮຽນອອກມາອະທິບາຍຄໍານິຍາມເລອື່ ງຄາໍ ກາໍ ມະ ແລະ ຊະນດິ ຂອງຄາໍ ກາໍ ມະພ້ອມຍົກຕົວຢ່າງໄດ.້ ຂ້ັນປະເມີນ ຄປູ ະເມີນຜົນການເຮັດວຽກຂອງນັກຮຽນ ຊີແ້ ຈງຂບໍ້ ົກພ່ອງ ແລະ ຂໍ້ດຂີ ອງແຕ່ ລະກຸ່ມອາດຈະກໍານດົ ໃຫ້ເຮັດບົດຝຶກຫດັ ເພມ່ີ ເຕີມ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບແກ້ບັນຫາ (The Problem-Solving Method) 124

ຕົວຢ່າງວິທີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (ວິຊາຄະນດິ ສາດ) ການສອນທດິ ສະດີ amxan=am+n ຂັ້ນກະກຽມ ຄູສຶກສາແຜນການສອນ, ຈຸດປະສົງຂອງການສອນ, ເນື້ອໃນ ແລະ ກໍານດົ ວິທີ ຫືຼ ກິດຈະກໍາການຮຽນ. ຂັ້ນດໍາເນນີ ການສອນ 1. ຂັ້ນກໍານດົ ບັນຫາ ໃຫ້ນກັ ຮຽນເຂົ້າໃຈທດິ ສະດີ ແລະ ຫາວທິ ີຈະທດົ ລອງ ຫືຼ ພສິ ູດອອກມາ. 2. ຂ້ັນຕດັ ສນິ ໃຈທຈ່ີ ະວາງແຜນ ນກັ ຮຽນວາງແຜນທຈີ່ ະຄົ້ນຄວາ້ ຫຼື ແກ້ບັນຫາ ອາດຈະໃຊ້ວທິ ີການແບ່ງກຸ່ມ ຫືຼ ເຮັດວຽກດ່ຽວ. 3. ຂ້ັນເກບັ ກາໍ ຂໍມ້ ນູ ນັກຮຽນຈະຄນ້ົ ຄວາ້ ຫືຼ ທາໍ ຄວາມເຂ້ົາໃຈ a ແມນ່ ຫຍັງ am ຫຼື an ແມ່ນຫຍັງ. 4. ຂັ້ນຕງັ້ ສົມມຸດຖານ ນກັ ຮຽນທດົ ລອງໃສ່ຕົວເລກແທນ a ໃຫ້ a ມີຈໍານວນທີ່ ເທາ່ົ ກນັ ແລະ a ມຕີ ວົ ເລກຕ່າງກັນ ແລະ ແທ່ນທ່ໃີ ນ a ແລະ ຫາຕວົ ເລກ ແທນທ່ີ m ແລະ n. 5. ຂ້ັນວເິ ຄາະ ພິຈາລະນາວ່າຖາ້ a ມຈີ ໍານວນເທາ່ົ ກັນ ແລະ a ມຈີ ໍານວນທີ່ ແຕກຕາ່ ງກັນຈະໄດຜ້ ົນເທົາ່ ໃດ. 6. ສະຫຼບຸ ນກັ ຮຽນສາມາດອະທບິ າຍໄດ້ວ່າ amxan=am+n ໄດ້ຖາ້ a ມຖີ ານເທ່ົາ ກນັ ແລະ m ເປັນຈາໍ ນວນໜງ່ຶ n ເປັນຈາໍ ນວນໜ່ຶງ ນັກຮຽນສາມາດຂຽນທດິ ສະດີ ແລະ ອະທິບາຍໄດ້. ຂັ້ນປະເມີນຜນົ ຄູປະເມີນຜົນ ແລະ ກໍານດົ ໃຫເ້ ຮດັ ບດົ ຝກຶ ຫດັ ເພ່ີມເຕີມອກີ ໂດຍໃຊທ້ ິດສະດີ ໃກຄ້ ຽງກັນ ໃຫນ້ ັກຮຽນທົດລອງ ຫືຼ ພສິ ູດອອກມາ. ຕົວຢ່າງວິທີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (ວິຊາສຸຂະສກຶ ສາ) ບນັ ຫາອປຸ ະຕິເຫດທເີ່ ກດີ ຂ້ຶນໃນຊີວິດປະຈໍາວນັ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) 125

ຂ້ັນກະກຽມ ຄສູ ຶກສາແຜນການສອນ, ຈຸດປະສງົ ການສອນ, ເນື້ອໃນ ແລະ ກໍານດົ ວທິ ີ ຫຼື ກດິ ຈະກໍາການຮຽນ, ຈດັ ກຽມເອກະສານທີ່ຈະໃຊໃ້ ນການຄົນຄວາ້ ຫຼື ແຫ່ງຼ ຂມ້ໍ ູນ. ຂ້ັນດາໍ ເນນີ ການສອນ 1. ຂັ້ນກໍານົດບັນຫາ ນກັ ຮຽນຕງັ້ ບັນຫາ ìອປຸ ະຕິເຫດທ່ເີ ກດີ ຂຶ້ນໃນຊີວິດປະຈາໍ ວນັ î ສກຶ ສາຄວາມໝາຍ ຫຼື ບັນຫາ ແລະ ຂອບເຂດຂອງບັນຫາ. 2. ຂ້ັນຕດັ ສນິ ໃຈທີຈ່ ະວາງແຜນ ນັກຮຽນວາງແຜນການເຮດັ ວຽກຮວ່ ມກນັ , ສກຶ ສາຄ້ົນຄວ້າຂໍ້ມູນຕາມເອກະສານ, ໜັງສື, ໜັງສືພິມ ຯລຯ. 3. ຂ້ັນເກັບກາໍ ຂ້ມໍ ູນ ນກັ ຮຽນຈະຄ້ົນຄວ້າ, ລວບລວມຂໍ້ມູນ, ຈາໍ ນວນປະເພດ ສາເຫດ ແລະ ວທິ ີປ້ອງກັນອຸປະຕິເຫດ. 4. ຂນ້ັ ຕງັ້ ສົມມຸດຖານ ລວບລວມຂ້ໍມູນ, ນິຍາມຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ìອປຸ ະຕິ ເຫດî ຈາໍ ແນກສາເຫດໃຫຍ່ໄດ້ 3 ຫວົ ຂ:້ໍ ຄນົ , ຍານພາຫະນະ, ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ກໍານົດຕໍ່ໄປວ່າຈະມວີ ທິ ປີ ້ອງກັນແບບໃດຈາກສາເຫດທກີ່ າ່ ວມານ້ັນ. 5. ຂ້ັນວເິ ຄາະ ຫາຫຼັກຖານຂໍມ້ ູນ, ທດິ ສະດີທີ່ປະກອບເຖິງສາເຫດ ແລະ ວມິ ີ ປອ້ ງກນັ ທໄີ່ ດ້ຜົນວ່າມແີ ບບໃດແດ່. 6. ສະຫຸຼບ ນັກຮຽນສະຫຼຸບຜົນຂອງສາເຫດ ແລະ ບັນຫາທີພ່ ົບຈາກການສຶກສາ ຄນົ້ ຄວ້າ ແລະ ແລກ ປຽ່ ນຄວາມຮກູ້ ັນພາຍໃນກຸ່ມ. ຂ້ັນປະເມນີ ຜົນ ຄູປະເມີນຜົນ ອາດຈະເພມ່ີ ເຕມີ ຂ້ໍມູນຄວາມຮູ້ ຫຼື ແນະນໍາຂະບວນການເຮດັ ວຽກຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ໃຫ້ເຮດັ ແບບວັດ ແລະ ປະເມີນຜນົ ຫືຼ ບົດຝຶກຫັດ. ຂ້ໍດີ 1. ເປັນການຝຶກນັກຮຽນໃຫ້ເຮດັ ວຽກຮວ່ ມກັນເປັນກຸ່ມ ຝຶກຄວາມຮັບຜິດຊອບໃນ ວຽກທີ່ໄດຮ້ ັບມອບ ໝາຍໃຫ້ເຮດັ . 2. ຝກຶ ນັກຮຽນໃຫ້ຮຈູ້ ັກການຄ້ົນຄວ້າ ຫຼື ສະແຫວງຫາຂໍມ້ ູນຈາກແຫ່ງຼ ຄວາມຮູ້ ຕາ່ ງໆ. 3. ຝກຶ ວິທີຄິດຢ່າງມີລະບົບມີຫຼັກການ ແລະ ມເີ ຫດຜົນ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) 126

4. ຝກຶ ການຄິດວິເຄາະ ແລະ ການຕັດສິນໃຈຢາ່ ງມີລະບົບ. 5. ສາ້ ງປະສົບການໃຫແ້ ກນ່ ັກຮຽນໃຫຮ້ ຈູ້ ັກວທິ ີການແກບ້ ັນຫາ. 6. ເປນັ ການສອນເນ້ັນນັກຮຽນເປນັ ໃຈກາງຄູຈະມບີ ົດບາດໜອ້ ຍລົງ. ຂຈໍ້ າໍ ກັດ 1. ນັກຮຽນຈະຕອ້ ງມີທັກສະໃນການຄົ້ນຄວາ້ ຂມ້ໍ ູນ. 2. ນັກຮຽນຈະຕ້ອງຮູຈ້ ັກການເຮດັ ວຽກຮວ່ ມກບັ ຜ້ອູ ື່ນ ກ້າຫານທ່ີຈະສະແດງ ຄວາມຄິດເຫນັ ແລະ ຍອມຮບັ ຄວາມຄິດເຫັນຂອງຜອູ້ ື່ນໆ. 3. ການສອນດ້ວຍວິທີສອນແບບແກ້ບນັ ຫາອາດຈະໃຊ້ສອນໄດ້ທຸກວິຊາແຕບ່ ໍ່ ຄວນໃຊວ້ ທິ ີດຽວທກຸ ວິຊາ. 4. ຄຜູ ູ້ສອນຄວນກຽມເນື້ອໃນ, ແຫຼ່ງຄົ້ນຄວ້າຂ້ໍມູນ, ຕະຫຼອດຈົນເຖິງວດັ ຖຸ ອປຸ ະກອນທຈ່ີ ໍາເປັນຕ້ອງໃຊ້ໃນການວິເຄາະຂ້ມໍ ູນໄວ້ລວ່ ງໜາ້ . 5. ບັນຫາທີນ່ າໍ ມາຄວນເປັນບັນຫາທີໜ່ ້າສົນໃຈ ແລະ ເປັນປະໂຫຍດຕຜ່ໍ ູ້ຮຽນ. ບົດບາດຂອງຄູ 1. ຈດັ ກຽມບນັ ຫາ, ສະຖານະການ ຫືຼ ຂມ້ໍ ູນທມ່ີ າກະຕຸ້ນຜູຮ້ ຽນໃຫ້ສະແຫວງຫາ ຄວາມຮ້.ູ 2. ກະຕຸ້ນໃຫ້ຜູ້ຮຽນເກີດຄວາມຢາກຮູ້ຢາກສະແຫວງຫາຄາໍ ຕອບ. 3. ຈດັ ສະພາບແວດລອ້ ມໃຫເ້ ອອື້ ຕ່ໍການເຮດັ ວຽກເປັນກມຸ່ ຫຼື ໃຫນ້ ັກຮຽນເກີດ ການຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງ. 4. ຊວ່ ຍເຫຼອື ໃຫ້ຄາໍ ແນະນໍາຜູຮ້ ຽນໃນການເຮັດວຽກຮ່ວມກັນເປນັ ກຸ່ມຕັ້ງແຕ່ ການວາງແຜນ, ການຈດັ ບົດບາດໜ້າທ,ີ່ ການລົງມືເຮດັ ວຽກ, ການວິເຄາະຂໍ້ ມູນ ຯລຯ. 5. ກະກຽມ ແລະ ຊ່ວຍເຫືຼອຜູ້ຮຽນກ່ຽວກັບແຫງ່ຼ ຄ້ົນຄວາ້ ແລະ ໜງັ ສເື ອກະສານ ຕ່າງໆ. 6. ໃຫຄ້ ວາມຮູ້ຄວາມເຂ້ົາໃຈກຽ່ ວກັບທກັ ສະທາງສງັ ຄົມ ແລະ ທກັ ສະໃນການ ເຮັດວຽກຮວ່ ມກັນ. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບແກບ້ ັນຫາ (The Problem-Solving Method) 127

ວິທີສອນແບບສບື ສວນຫາຄວາມຮ້ເູ ປັນກຸ່ມ (Group Investigation Model) ສູນພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອວນ,ິທສີວສສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮູເ້ ປັນກມຸ່ (Group Investigation Model) 128

ວິທີສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮເູ້ ປັນກຸ່ມ ເປັນການສອນທ່ເີ ນ້ນັ ໃຫຜ້ ູ້ຮຽນ ມອີ ິດສະລະໃນການສຶກສາຫາຄວາມຮູ້, ຮູ້ຈັກການເຮັດວຽກຮວ່ ມກັນເປັນກ່ມຸ ແລະ ການສຶກສາຫາຄວາມຮູ້ຈາກແຫ່ງຼ ຕາ່ ງໆ ຝກຶ ວທິ ີການສືບສວນຫາ ຝກຶ ຂະບວນການກມຸ່ ຄວາມຮູ້ ການເປັນຜູ້ນໍາ/ສະມາຊກິ ກຸ່ມ ວິເຄາະບັນຫາ ຍອມຮບັ ຟັງຄວາມຄິດເຫັນຂອງ ສາໍ ຫຼວດລວບລວມຂມໍ້ ູນ ຜອູ້ ່ືນ ຕງ້ັ ສົມມຸດຖານ ສະຫຸຼບຜົນຢາ່ ງມີເຫດຜົນ ຈດຸ ປະສງົ ສາ້ ງນດິ ໄສມັກສືບສວນ ຝກຶ ການກ້າຄິດກ້າສະແດງ ຄນົ້ ຄວ້າຫາຄວາມຮູ້ ການຕດັ ສນິ ໃຈ ການຄ້ົນຄວາ້ ຫາຂມ້ໍ ູນເພ່ອື ຄວາມຮບັ ຜິດຊອບ ຕອບບນັ ຫາດ້ວຍຕນົ ເອງ ມຸ່ງໝ້ັນໃນການເຮດັ ວຽກໃຫ້ ສາໍ ເລັດ ສນູ ພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອວນ,ທິ ສີວສສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮເູ້ ປັນກມຸ່ (Group Investigation Model) 129

ຂ້ັນທີ 6 ທົບທວນບັນຫາ ຂ້ັນທີ 5 ນັກຮຽນຮວ່ ມກັນພິຈາລະນາປະເດັນບັນຫາທຕີ່ ອ້ ງການຮູ້ອີກຄງັ້ ຂັ້ນທີ 4 ຂັ້ນທີ 3 ຖາ້ ຕ້ອງການຄ້ົນຫາຄໍາຕອບເພມ່ີ ໃຫດ້ ໍາເນີນການຕາມຂັນ້ ທີ່ 1 ໃໝ່. ລາຍງານຜົນງານ ແລະ ຂະບວນການເຮດັ ວຽກ ຂັ້ນທີ 2 ນກັ ຮຽນກບັ ເຂົາ້ ກມຸ່ ລວບລວມຮຽບຮຽງຂມ້ໍ ູນສະເໜຕີ ໍ່ທ່ີປະຊມຸ ຂັ້ນທີ 1 ທັງດາ້ ນຂ້ໍສະຫຼບຸ ຂອງກຸ່ມ ແລະ ວິທີການສືບສວນຫາຄວາມຮູ້ຂອງກຸ່ມ. ລງົ ມືປະຕິບັດ ກມຸ່ ລງົ ມືປະຕິບັດຕາມແຜນງານ ແຍກຍ້າຍກັນໄປຄົ້ນຄວາ້ ຫາ ຄວາມຮູເ້ ປນັ ກຸ່ມຍ່ອຍ ຫຼື ລາຍບຸກຄົນ. ວາງແຜນງານ ກມຸ່ ວາງແຜນແບ່ງວຽກໄປສຶກສາຫາຄວາມຮ້ຈູ າກແຫ່ງຼ ຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຫ້ອງສະໝດຸ , ວັດ, ດວ້ ຍວິທີ່ຕ່າງໆ, ຕາມກຸ່ມຄິດເຊ່ັນ ອາ່ ນ ເອກະສານ, ສໍາພາດ ຯລຯ. ພິຈາລະນາບັນຫາ ນກັ ຮຽນໝົດຊ້ນັ ພິຈາລະນາບັນຫາ ຫຼື ເລ່ອື ງທຄີ່ ນູ ໍາສະເໜີແບງ່ ເປັນປະເດັນຍ່ອຍໆແບງ່ ກຸ່ມ, ເລອື ກປະເດນັ ຍ່ອຍ ເພື່ອຄົ້ນຫາເພມີ່ ເຕມີ . ສະເໜີບນັ ຫາ ກະຕນຸ້ ໃຫນ້ ັກຮຽນຢາກຮຢູ້ າກຮຽນກະຕືລລື ້ົນທຈ່ີ ະສກຶ ສາ ແລະ ແກ້ບນັ ຫາ (ອາດຈະໃຊ້ສ່ືໂທລະພາບ, ພາບ, ຂ່າວ) ລາໍ ດັບຂ້ັນການສອນ ສູນພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອວນ,ທິ ສີວສສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮເູ້ ປັນກມຸ່ (Group Investigation Model) 130

ຕົວຢ່າງການສອນແບບສບື ສວນຫາຄວາມຮ້ເູ ປັນກຸ່ມ ເລອ່ື ງ ìແຫງຼ່ ທາໍ ມະຊາດî ຂັ້ນກະກຽມ ກະຕນຸ້ ຄວາມສົນໃຈ ຄສູ ົນທະນາເຖິງຊັບພະຍາກອນທາໍ ມະຊາດຕ່າງໆທນ່ີ ັກຮຽນຮູຈ້ ັກເຊັ່ນ: ປາ່ ໄມ,້ ນໍ້າ, ພູເຂາົ ຯລຯ ຂັ້ນກດິ ຈະກໍາ ນັກຮຽນຄດິ ແລະ ເຮດັ ວຽກ ຂັ້ນທີ 1 ສະເໜີບນັ ຫາ 1.1. ຄຕູ ດິ ຮບູ ພາບທີ່ສະແດງແຫ່ຼງທາໍ ມະຊາດ ແລ້ວຕ້ັງຄໍາຖາມກະຕຸ້ນໃຫ້ ນກັ ຮຽນຄິດກຽ່ ວກັບຮູບພາບເຊ່ນັ : ນກັ ຮຽນເຫນັ ພາບນີ້ແລວ້ ຄດິ ເຖິງ ເລ່ອື ງຫຍງັ ແດ.່ ຂ້ັນທີ 2 ກະຕຸນ້ ໃຫ້ນັກຮຽນຄິດແກບ້ ັນຫາ 2.1. ໃຫນ້ ັກຮຽນຮ່ວມກັນພຈິ າລະນາບນັ ຫາໃນຂ້ັນ 1 ແບ່ງເປັນ ປະເດັນຍ່ອຍໆເຊັ່ນ – ກໍາເນີດຂອງແຫ່ຼງນໍ້າທາໍ ມະຊາດ. – ປະໂຫຍດທີ່ໄດຈ້ າກແຫງຼ່ ນໍ້າທາໍ ມະຊາດ. – ສາເຫດຂອງການເນົ່າເສຍຂອງແຫງຼ່ ນ້ໍາທໍາມະຊາດ. – ວິທີປອ້ ງກນັ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາແຫງຼ່ ນໍ້າເປື້ອນ. 1.2. ໃຫ້ນັກຮຽນເຂ້າົ ກ່ມຸ ໆລະ 4-5 ຄົນ ເລືອກປະເດັນຍ່ອຍທ່ີແບງ່ ໄປກຸມ່ ລະ 1 ປະເດັນ ເພ່ືອສຶກສາຄົ້ນຄວາ້ ເພ່ີມເຕມີ . ຂ້ັນທີ 3 ການວາງແຜນ ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມຮວ່ ມກັນວາງແຜນການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ ວ່າຈະຫາແຫງ່ຼ ຄວາມຮູຈ້ າກໃສດ້ວຍວິທີໃດ, ຄູຈະເປັນຜູ້ເບງ່ິ ແຍງ ແລະ ໃຫຄ້ ໍາປຶກສາ. ຂ້ັນທີ 4 ລງົ ມປື ະຕິບັດງານ ນັກຮຽນໄປຄນົ້ ຄວ້າຫາຄວາມຮ້ຕູ າມແຫຼງ່ ຕາ່ ງໆຕາມທ່ໄີ ດ້ວາງແຜນໄວເ້ ຊ່ັນ: ຫ້ອງສະໝດຸ , ສໍາພາດຄຄູ ົນອ່ນື ຯລຯ. ສນູ ພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອວນ,ິທສີວສສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮ້ເູ ປັນກມຸ່ (Group Investigation Model) 131

ຂ້ັນທີ 5 ລາຍງານຜນົ ງານ ແລະ ຂະບວນການເຮັດວຽກ. ນກັ ຮຽນກັບເຂົ້າກຸ່ມນາໍ ຂມ້ໍ ູນທໄ່ີ ດ້ມາຮຽບຮຽງເປນັ ຂໍ້ຄວາມສະເໜີຕທ່ໍ ີ່ປະຊຸມ ທງັ ດ້ານຂ້ໍສະຫບຸຼ ຄວາມຮຂູ້ ອງປະເດນັ ທເີ່ ລືອກສຶກສາ ແລະ ວທິ ີການສືບສວນຫາ ຄວາມຮຂູ້ ອງກມຸ່ . ຂ້ັນທີ 6 ທບົ ທວນ ນັກຮຽນໝດົ ຊັ້ນຮວ່ ມກັນພິຈາລະນາຄວາມຮູ້ທ່ີໄດ້ກ່ຽວກັບແຫຼງ່ ນາໍ້ ທາໍ ມະ ຊາດ ຖ້າຍັງບເໍ່ ປັນໜາ້ ພໍໃຈ, ຕ້ອງການຄ້ນົ ຫາເພີມ່ ເຕີມໃຫດ້ ໍາເນີນການຕາມຂັ້ນທ່ີ 1 ໃໝອ່ ກີ ຄ້ັງໜ່ງຶ . ຂດໍ້ ີ 1. ເປນັ ການຝຶກວິທີການຄົນ້ ຄວ້າຫາຄວາມຮດູ້ ວ້ ຍຕົນເອງຢ່າງມີລະບົບລະບຽບ. 2. ຜຮູ້ ຽນໄດ້ຮ້ວູ ິທີການເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມຢ່າງມີປະສດິ ທິພາບ. ຂຈໍ້ າໍ ກັດ 1. ຄຕູ ້ອງໃຊເ້ ວລາໃນການກະກຽມການສອນໃຫພ້ ້ອມກ່ອນສອນດ່ັງນ້:ີ ກະກຽມເລ່ອື ງທຈ່ີ ະສອນ ເປັນເລ່ືອງທ່ສີ ອດຄອ່ ງກັບສະພາບບັນຫາໃນ ສັງຄົມ ສາມາດກະຕຸ້ນຄວາມຄິດ ແລະ ການອະພິປາຍໄດ້ກວ້າງຂວາງ. ກຽມເອກະສານປະກອບການຄນ້ົ ຄວ້າ ແລະ ກຽມບກຸ ຄະລາກອນ ແລະ ສະຖານະການທ່ນີ ກັ ຮຽນຈະໄປສອບຖາມ, ສໍາພາດ. 2. ນັກຮຽນທ່ີຈະຮຽນດ້ວຍວທິ ່ນີ ້ີໃຫ້ໄດ້ຜົນ ຕ້ອງມີທັກສະໃນການເຮັດວຽກເປັນ ກຸ່ມເຊ່ນັ : ການເປັນຜນູ້ ໍາ, ຜູ້ປະຕບິ ັດຕາມ, ການວາງແຜນວຽກ, ການມອບ ໝາຍວຽກ ແລະ ກໍານົດໜ້າທຮີ່ ັບຜດິ ຊອບ, ການລວບລວມຂມ້ໍ ູນ ແລະ ສະ ຫຸຼບ. ດັງ່ ນນ້ັ , ຄູຈະຕອ້ ງກຽມນກັ ຮຽນໃຫພ້ ້ອມ. ສນູ ພັດທະນາສ່ືການຮຽນການສອວນ,ິທສີວສສອນແບບສືບສວນຫາຄວາມຮ້ເູ ປັນກ່ມຸ (Group Investigation Model) 132

ວທິ ີສອນແບບໃຊຂ້ ະບວນການກຸ່ມສໍາພນັ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກມຸ່ ສໍາພນັ 133

ຂະບວນການກຸ່ມສໍາພັນໝາຍເຖງິ ຂະບວນການຂ້ັນຕອນ, ວິທີການ ຫຼື ພຶດຕິ ກາໍ ຕ່າງໆ ທ່ີຈະຊວ່ ຍໃຫກ້ ານດໍາເນນີ ງານເປັນກຸ່ມເປນັ ໄປຢ່າງມີປະສດິ ທພິ າບຄໄື ດ້ ທງັ ຜນົ ງານດີ ແລະ ໄດທ້ ັງຄວາມຮ້ສູ ກຶ ແລະ ຄວາມສາໍ ພນັ ທີດ່ ລີ ະຫວາ່ ງຜູ້ຮ່ວມງານ. ການສອນໂດຍໃຊຂ້ ະບວນການກມຸ່ ສໍາພນັ ມລີ ັກສະນະດງ່ັ ນີ້: 1. ຖຜື ູ້ຮຽນເປັນໃຈກາງ ເປີດໂອກາດໃຫນ້ ັກຮຽນມໂີ ອກາດເຂາົ້ ຮຽນໃນກດິ ຈະກໍາ ການຮຽນຢ່າງທົວ່ ເຖງິ ແລະ ຫາຼ ຍທສ່ີ ຸດເທ່າົ ທ່ີຈະເຮັດໄດ້. 2. ຖກື ຸ່ມເປັນແຫ່ຼງຄວາມຮູ້ທ່ີສໍາຄັນ ເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ລົມກັນ, ປກຶ ສາ ຫາລື, ແລກປຽ່ ນຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ປະສົບການຊ່ຶງກັນ ແລະ ກັນ, ອັນຈະ ຊວ່ ຍໃຫນ້ ັກຮຽນເກີດການຮຽນກຽ່ ວກັບພຶດຕິກໍາຂອງຕນົ ເອງ ແລະ ຜູອ້ ່ືນ ແລະ ຮູ້ຈັກທ່ຈີ ະປັບຕົວໃຫ້ສາມາດຢູ່ ແລະ ເຮດັ ວຽກຮ່ວມກັບຜ້ອູ ື່ນໄດດ້ ີອີກ ທງັ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນໄດຮ້ ຽນ, ຮຂູ້ ້ໍມູນ ແລະ ທດັ ສະນະທີກ່ ວາ້ ງ ແລະ ຫາຼ ກ ຫາຼ ຍ. 3. ຖກື ານຄົ້ນພົບດ້ວຍຕົນເອງ ຄຈູ ະເປັນຜູ້ຈັດປະສົບການຮຽນທສີ່ ົ່ງເສີມໃຫນ້ ັກ ຮຽນໄດຄ້ ນ້ົ ຫາ ແລະ ຄ້ນົ ພົບຄໍາຕອບດ້ວຍຕົນເອງ ຊງ່ຶ ຈະມຜີ ົນໃຫນ້ ັກຮຽນ ຈດົ ຈາໍ ໄດ້ດ.ີ 4. ເນນ້ັ ຂະບວນການຄວບຄໄູ ປກັບຜົນງານ ໂດຍການສ່ົງເສີມໃຫນ້ ັກຮຽນໄດຄ້ ິດ ວເິ ຄາະເຖິງຂະບວນການກມຸ່ ແລະ ຂະບວນການຕາ່ ງໆທີເ່ ຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ຜົນ ງານ ຊ່ຶງປະສດິ ທພິ າບຂອງຜົນງານຂນ້ຶ ຢູ່ກັບປະສິດທິພາບຂອງຂະບວນການ ດ້ວຍ, ການຮຽນກ່ຽວກັບຂະບວນການຈຶ່ງເປັນສ່ິງຈາໍ ເປນັ ທ່ຈີ ະຊວ່ ຍໃຫຜ້ ົນງານ ດີຂຶ້ນ. 5. ເນັນ້ ການນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ້ໃນຊວີ ິດປະຈາໍ ວັນ ໂດຍໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີໂອກາດຄດິ ຫາແນວທາງທ່ຈີ ະນໍາຄວາມຮ້ຄູ ວາມເຂ້າົ ໃຈໃນຊວີ ິດປະຈາໍ ວັນ. ກດິ ຈະກໍາການຮຽນການສອນທໃ່ີ ຊຫ້ ັຼກການສອນຂອງກຸ່ມສໍາພັນມີລັກສະນະດັ່ງນີ້: 1. ກດິ ຈະກໍາໃຫຜ້ ູ້ຮຽນປະຕບິ ັດ ເພອ່ື ໃຫເ້ ກີດປະສົບການ, ກດິ ຈະກາໍ ຈະມລີ ັກ ສະນະເອ້ອື ອາໍ ນວຍ ໃຫ້ຜຮູ້ ຽນມບີ ົດບາດໃນການຮຽນຢ່າງທວົ່ ເຖິງ ແລະ ຫາຼ ຍ ທີສ່ ດຸ ເທ່າົ ທ່ຈີ ະເຮັດໄດ້. ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸ່ມສໍາພນັ 134

2. ກດິ ຈະກາໍ ມລີ ັກສະນະເປນັ ກິດຈະກໍາກຸມ່ ນອ້ ຍ ຊ່ວຍໃຫ້ຜ້ຮູ ຽນໄດ້ມີໂອກາດ ເຂ້າົ ຮວ່ ມກິດຈະກາໍ ຢາ່ ງທົວ່ ເຖງິ ສາມາດແລກປຽ່ ນຂມ້ໍ ູນຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ປະສບົ ການຊ່ຶງກັນ ແລະ ກັນ. 3. ກດິ ຈະກາໍ ມີລັກສະນະທ່ນີ ັກຮຽນຈະຕ້ອງຄົ້ນຫາຄາໍ ຕອບດ້ວຍຕວົ ເອງ ຄູຈະ ເຮັດໜ້າທີອ່ ໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການຮຽນຫຼາຍກວ່າເຮດັ ໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ ຖາ່ ຍທອດຄວາມຮູ.້ 4. ກດິ ຈະກໍາປະກອບໄປດ້ວຍຂນັ້ ຕອນຂອງການວິເຄາະ ແລະ ອະພປິ າຍກຽ່ ວ ກບັ ຂະບວນການຕ່າງໆທີ່ກຽ່ ວຂອ້ ງເຊັ່ນ: ຂະບວນການເຮັດວຽກ, ຂະບວນ ການແກ້ບັນຫາ ຯລຯ ຊຶ່ງມຜີ ົນຕ່ໍການເຮດັ ວຽກ ແລະ ຜົນງານ. 5. ກິດຈະກາໍ ປະກອບໄປດວ້ ຍການອະພິປາຍຫາວທິ ີການ ແລະ ແນວທາງໃນ ການນໍາຮຄູ້ ວາມທໄີ່ ດຮ້ ັບໄປໃຊ້ຈິງໃນຊວີ ິດປະຈໍາວັນ. ຂັ້ນຕອນ 1. ຈດຸ ປະສົງ (ຄູຕ້ອງສກຶ ສາແຜນການສອນ, ເນອ້ື ໃນ ແລະ ຕງ້ັ ຈຸດປະສງົ ການສອນ) ດ້ານເນ້ືອໃນ (ຈດຸ ປະສງົ ທວົ່ ໄປ) 1) ..................... (ຈຸດປະສົງແງ່ພຶດຕກິ ໍາ) 2) ..................... 3) ..................... ດ້ານກຸ່ມສໍາພັນ (ຈດຸ ມ່ງຸ ໝາຍທວົ່ ໄປ) 1) ..................... (ຈດຸ ປະສົງແງພ່ ຶດຕິກໍາ) 2) ..................... 3) ..................... ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກມຸ່ ສໍາພັນ 135

2. ເນອ້ື ໃນຕນ້ົ ຕໍ ຫຼື ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ (ຄູຕ້ອງທາໍ ຄວາມເຂ້ົາໃຈເນື້ອໃນຕົນ້ ຕໍ ແລະ ຄວາມຄິດລວມຍອດ ເພ່ືອໃຊ້ ເປນັ ຫຼັກໃນການອອກແບບກິດຈະກາໍ ສໍາລບັ ຜຮູ້ ຽນ) 3. ສ່ືການຮຽນການສອນ 4. ກິດຈະກາໍ ການຮຽນການສອນ ກ. ຂ້ນັ ນໍາ 1. ..................... ເປນັ ການກຽມພ້ອມໃຫ້ນັກຮຽນ, ສ້າງບັນຍາ 2. ..................... ກາດໃຫເ້ ໝາະສມົ ຕໍ່ການຮຽນທຈ່ີ ະຕາມມາ ຂ. ຂນັ້ ກດິ ຈະກາໍ 3. ..................... ເປນັ ການໃຫ້ນັກຮຽນລົງມືເຮດັ ກດິ ຈະກາໍ ທ່ີ 4. ..................... ກຽມໄວ້ ເພອ່ື ໃຫນ້ ັກຮຽນມສີ ່ວນຮ່ວມ ແລະ 5. ..................... ຮບັ ຜດິ ຊອບໃນການຮຽນຂອງຕົນ ແລະ ເພື່ອ ຄ. ຂນ້ັ ອະພິປາຍ ໃຫ້ນັກຮຽນເກີດປະສົບການທຈີ່ ະສາມາດນາໍ ມາວເິ ຄາະອະພິປາຍໃຫ້ເກີດການຮຽນ ຄວາມຮູ້. 6. ..................... ເປັນການໃຫຜ້ ູ້ຮຽນ ມີໂອກາດໄດ້ແລກປຽນ 7. ..................... ປະສົບການ, ຄວາມຄິດ, ຄວາມຮູສ້ ກຶ ແລະ ການຮຽນທເ່ີ ກດີ ຂ້ຶນ. ງ. ຂນ້ັ ສະຫຼບຸ ແລະ ນາໍ ໄປໃຊ້ 8. ..................... ເປນັ ຂັ້ນຂອງຂະບວນການລວບລວມຄວາມ 9. ..................... ຄດິ ເຫັນ ແລະ ຂໍ້ມູນຕາ່ ງໆ ຈົນໄດ້ຂໍ້ສະຫຸຼບທີ່ ຊດັ ເຈນ ແລະ ເປັນຂ້ັນກະຕຸ້ນໃຫຜ້ ູ້ຮຽນນາໍ ເອາົ ການຮຽນ ຫຼື ຄວາມຮູ້ໄປປະຕບິ ັດ ຫືຼ ໃຊ້ ໃນຊວີ ິດປະຈາໍ ວັນ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸ່ມສໍາພັນ 136

5. ປະເມີນຜົນ ຄູຈໍາເປັນຕ້ອງປະເມນີ ຜນົ ເບ່ງິ ວ່ານັກຮຽນໄດ້ຄວາມຮູບ້ ັນລຸຈຸດໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ ຫືຼ ບໍ່. ຄູຄວນກໍານົດລົງໄປຊັດເຈນວາ່ ຈະໃຊ້ວທິ ີການແບບໃດໃນການປະ ເມີນຜນົ ຈຸດມຸ່ງໝາຍແຕ່ລະຂທ້ໍ ັງດ້ານເນ້ອື ໃນ ແລະ ດ້ານກຸ່ມສໍາພັນ. 6. ພາກຜະໜວກ (ລາຍລະອຽດຂອງສ,່ື ຈດຸ ປະສງົ , ໃບຄວາມຮູ້ ຫືຼ ສິ່ງຕາ່ ງໆທ່ີໃຊ້) ຕວົ ຢ່າງການສອນ ເລອ່ື ງ ສໍານວນ, ຄໍາພງັ ເພີຍ, ສພຸ າສິດ ຈດຸ ປະສງົ ດ້ານເນື້ອໃນ 1. ນັກຮຽນບອກຄໍານິຍາມສາໍ ນວນ, ຄາໍ ພັງເພີຍ ແລະ ສພຸ າສດິ . 2. ນັກຮຽນບອກຄໍາສໍານວນ, ຄາໍ ພັງເພີຍ ແລະ ສຸພາສິດ. 3. ນັກຮຽນອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສໍານວນ, ຄໍາພງັ ເພີຍ ແລະ ສຸພາສດິ ນັ້ນໄດຖ້ ກື ຕ້ອງ. 4. ນັກຮຽນສາມາດຂຽນເລື່ອງ ຫືຼ ນທິ ານປະກອບຄາໍ ສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສພຸ າສິດໄດ້. ດ້ານກມຸ່ ສໍາພນັ ເພ່ືອຝກຶ ທກັ ສະການເຮັດວຽກຮ່ວມກນັ 1. ນກັ ຮຽນສາມາດວາງແຜນການເຮັດວຽກໄດ້. 2. ນກັ ຮຽນສາມາດແບ່ງວຽກກັນເຮັດ ແລະ ຮວ່ ມມືກນັ ເຮດັ ວຽກໄດ.້ 3. ນັກຮຽນສາມາດເຮັດວຽກຕາມໜ້າທີ່ທ່ີໄດຮ້ ັບມອບໝາຍ. 4. ນັກຮຽນສາມາດປະເມີນຜນົ ງານຕາມເກນໄດ.້ 5. ນັກຮຽນສາມາດວິເຄາະບັນຫາການເຮັດວຽກໄດ້. ເນືອ້ ໃນ ຫືຼ ຄວາມຄດິ ລວມຍອດ 1. ສໍານວນແມ່ນ ຕວົ ຢາ່ ງ ຄາໍ ພັງເພຍີ ແມ່ນ ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸມ່ ສໍາພັນ 137

ຕວົ ຢາ່ ງ ສພຸ າສິດແມນ່ ຕວົ ຢ່າງ ສໍານວນ, ຄໍາພງັ ເພີຍ ແລະ ສຸພາສດິ ທ່ນີ ັກຮຽນຄວນຮູ້ ແລະ ຄວາມໝາຍ 1. 2. 3. 4. 5. ຯລຯ 2. ການອ່ານອອກສຽງຕອ້ ງຮູ້ຈັກການໃຊ້ຈງັ ຫວະທໍານອງສຽງໃຫສ້ ອດຄອງຕາມ ເນ້ອື ເລື່ອງ. 3. ໃນການເຮດັ ວຽກຮ່ວມກັນໃຫ້ໄດ້ຜົນດີ ກຸ່ມຄວນວາງແຜນວຽກຮ່ວມກັນກ່ອນ ຈດັ ສນັ ແບ່ງວຽກກັນ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ ໂດຍທຸກຄົນເຮດັ ວຽກຕາມໜ້າທທ່ີ ີ່ ໄດ້ຮັບມອບໝາຍດ້ວຍຄວາມຮບັ ຜິດຊອບ ແລະ ຮ້ຈູ ັກຕັດສິນໃຈຢ່າງມຫີ ຼັກ ການ ແລະ ເຫດຜົນ. 4. ທກັ ສະໃນການວິເຄາະບັນຫາຂອງກຸ່ມນບັ ວ່າເປັນທັກສະທສ່ີ າໍ ຄັນຂອງການ ເຮດັ ວຽກຮວ່ ມກັນເປັນກຸ່ມ. ສື່ການຮຽນການສອນ 1. ພາບສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ, ສຸພາສດິ . 2. ໃບຄວາມຮູ້ເລ່ອື ງສໍານວນ, ຄາໍ ພັງເພຍີ , ສພຸ າສິດ, ບົດຝຶກຫັດ. 3. ເຈຍ້ ສໍາລບັ ຂຽນເລືອ່ ງປະກອບສໍານວນ, ຄໍາພງັ ເພີຍ, ສຸພາສິດ. ກິດຈະກາໍ ການຮຽນການສອນ ຂນ້ັ ນໍາ ຄູເອົາພາບສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສພຸ າສດິ ມາໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບ່ິງ ແລະ ຖາມວ່າກງົ ກັບສໍານວນ, ຄໍາພັງເພຍີ , ສຸພາສິດ ຫຼື ບ.ໍ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸ່ມສໍາພນັ 138

ຂ້ັນກດິ ຈະກາໍ 1. ຄແູ ຈກໃບຄວາມຮູເ້ ລ່ອື ງສໍານວນ, ຄາໍ ພງັ ເພີຍ ແລະ ສພຸ າສິດໃຫນ້ ັກຮຽນສຶກ ສາ ໂດຍແບງ່ ນັກຮຽນເປນັ ກຸ່ມກມຸ່ ລະ 5-6 ຄນົ . 1.1. ໃຫ້ນັກຮຽນສຶກສາໃບຄວາມຮ້ເູ ລື່ອງສາໍ ນວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສຸພາ ສິດ ໂດຍພຈິ າລະນາ. ຄໍານິຍາມຂອງສໍານວນ. ຈາໍ ແນກປະເພດຂອງຄໍາທັງ 3 ປະເພດ. ຄວາມໝາຍຂອງສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສຸພາສິດໃນແຕລ່ ະສໍານວນ. 1.2. ໃຫ້ນັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມເລືອກສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ, ສຸພາສດິ ໃນໃບຄວາມ ຮເູ້ ລອື ກສະເພາະສໍານວນ, ຄໍາພັງເພຍີ , ສພຸ າສິດທ່ີເຄຍີ ພົບໃນໜງັ ສືທັກ ສະສໍາພັນທີ່ເຄຍີ ຮຽນມາແລ້ວ ຫືຼ ກໍາລັງຮຽນຢູ.່ 1.3. ໃຫ້ນັກຮຽນປຶກສາຫາກິດຈະກໍາທ່ີຈະອອກໄປທວາຍຄາໍ ພັງເພີຍ, ສໍານວນ, ສພຸ າສດິ ໃຫ້ກຸ່ມອື່ນຕອບ. 1.4. ໃຫນ້ ັກຮຽນສງົ່ ຕວົ ແທນອອກມາທວາຍສາໍ ນວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສຸ ພາສິດ. 1.5. ໃຫ້ນັກຮຽນສງົ່ ຕວົ ແທນອອກມາເປັນກາໍ ມະການຕັດສິນການແຂ່ງຂນັ ໂດຍພິຈາລະນາຕາມປະເພດດັ່ງນ:້ີ ກດິ ຈະກໍາທຈ່ີ ັດ ສືຄ່ ວາມໝາຍກົງກັບສາໍ ນວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສຸພາສິດ ນນ້ັ ໆ. ການອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຊດັ ເຈນຜ້ຟູ ັງສາມາດເຂາ້ົ ໃຈ. ບອກວ່າສໍານວນ, ສຸພາສິດ, ຄໍາພັງເພຍີ ຢູ່ໃນປ້ຶມທັກສະສາໍ ພັນເລ່ືອງໃດ ຯລຯ 2. ຄໃູ ຫນ້ ັກຮຽນເລອື ກສໍານວນ, ຄາໍ ພັງເພີຍ ແລະ ສພຸ າສດິ ທີ່ນກັ ຮຽນສນົ ໃຈກຸ່ມ ລະ 1 ຄາໍ . 3. ຄໃູ ຫນ້ ັກຮຽນແຕ່ລະກຸ່ມປຶກສາ ແລະ ຕກົ ລົງກນັ ວາ່ ຈະຊວ່ ຍກັນແຕ່ງເລອ່ື ງເປນັ ຂຄໍ້ ວາມ ຫຼື ນິທ່ານໃຫກ້ ົງກບັ ສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ, ສພຸ າສິດນັ້ນໆແນວໃດ, ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸມ່ ສໍາພັນ 139

ໃຫແ້ ຕ້ມຮບູ ສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ, ສຸພາສິດນັ້ນໆ, ປະກອບ ແລະ ມີວິທີແບງ່ ວຽກກັນແນວໃດ. 4. ຄູຢ່າຍເຈຍ້ ແຕມ້ ຮບູ ແລະ ເຈຍ້ ສາໍ ລັບຂຽນເລ່ືອງລາວ, ໃຫນ້ ກັ ຮຽນລົງມືເຮດັ ວຽກຕາມເວລາທີກ່ ໍານົດ. 5. ເມື່ອໝດົ ເວລາຄໃູ ຫ້ແຕ່ລະກມຸ່ ນໍາຮູບ ແລະ ແຕມ້ ສາໍ ນວນ, ຄໍາພງັ ເພີຍ ແລະ ສພຸ າສດິ ມາຕິດໃສ່ເຈ້ຍ. ຂ້ັນອະພິປາຍ 1. ຄໃູ ຫແ້ ຕ່ລະກຸ່ມສ່ົງຕົວແທນອອກມາອະທບິ າຍເຖງິ ສາໍ ນວນ, ຄາໍ ພັງເພຍີ ແລະ ສພຸ າສດິ ນ້ັນໆພ້ອມກັນອະທິບາຍຄວາມໝາຍຂອງສໍານວນນັນ້ ໆ. 2. ຄໃູ ຫ້ຕົວແທນຂອງກຸມ່ ອອກມາອາ່ ນຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ເລ່ົາເລ່ືອງລາວທ່ີກງົ ກັບສໍາ ນວນ, ຄໍາພັງເພຍີ ແລະ ສຸພາສດິ ທນີ່ ັກຮຽນແຕມ້ ຮບູ ໄວ້ແລ້ວ. 3. ຄໃູ ຫ້ນັກຮຽນຊ່ວຍກນັ ພິຈາລະນາເຖິງຮບູ ແຕ້ມ, ຄວາມໝາຍ ແລະ ເລື່ອງລາວ ທແີ່ ຕ່ງປະກອບວາ່ ກງົ ກບັ ສາໍ ນວນ, ຄາໍ ພັງເພຍີ ແລະ ສຸພາສິດນັນ້ ໆ ຫືຼ ບ່ໍ. 4. ຄຖູ າມນກັ ຮຽນກ່ຽວກັບບັນຫາໃນການເຮດັ ວຽກກຸ່ມວາ່ ມຫີ ຍັງແດ່ ແລະ ຄວນ ແກ້ໄຂແນວໃດໃນເລອ່ື ງ. ການແບງ່ ວຽກ ການປະຕິບັດຂອງແຕ່ລະຄົນ ຄວາມພໍໃຈໃນຜນົ ງານ ຂໍ້ທ່ີຄິດວ່າດີ ແລະ ຂທໍ້ ່ີຄວນແກ້ໄຂ ຂນ້ັ ສະຫຼບຸ ແລະ ນໍາໄປໃຊ້ ຄໃູ ຫນ້ ັກຮຽນຮວ່ ມກັນອະພິປາຍບນັ ຫາຈົນໄດ້ຂ້ໍສະຫບຼຸ ຈົນສາມາດນໍາໄປໃຊ້ ໃນໂອກາດຕໍ່ໄປ 1. ຄໃູ ຫຕ້ ົວແທນແຕ່ລະກຸ່ມຮ່ວມກັນເປັນກໍາມະການຕັດສິນຜນົ ງານຕາມ ເກນທກ່ີ າໍ ນົດໄວ້ 2. ຄູນາໍ ຂໍ້ບົກພ່ອງ ຫືຼ ບັນຫາທ່ີຄ້ົນພົບມາອະທບິ າຍ ແລະ ຊແີ້ ຈງແກໄ້ ຂ. 3. ຄໃູ ຫ້ນັກຮຽນເຮັດບົດຝກຶ ຫັດ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກ່ມຸ ສໍາພັນ 140

ການປະເມີນຜົນ 1. ໃນການປະເມີນຜນົ ຈດຸ ປະສງົ ດ້ານເນ້ືອໃນ ຄເູ ຮດັ ແບບຝຶກຫັດທດົ ສອບ ເລ່ືອງສໍານວນ, ຄໍາພັງເພີຍ ແລະ ສຸພາສດິ ມາທົດສອບນັກຮຽນ. 2. ໃນການປະເມີນຕາມຈຸດປະສງົ ດ້ານກ່ມຸ ສໍາພັນໃຫ້ຄສູ ັງເກດຈາກການເຮັດ ວຽກກ່ມຸ ຂອງນັກຮຽນຕາມປະເດນັ ທີລ່ ະບໄຸ ວ້ໃນຈດຸ ປະສົງ ວ່ານັກຮຽນເຮັດ ໄດ້ ຫືຼ ບໍ່ ຫາກມບີ ັນຫາໃຫ້ນາໍ ບັນຫານ້ັນຂ້ຶນມາອະພິປາຍ ເພ່ືອຫາທາງແກ້ ໄຂແລວ້ ຕດິ ຕາມຜົນການປະຕິບັດຂອງນກັ ຮຽນໃນໂອກາດຕ່ໄໍ ປ. ຕົວຢາ່ ງ ການສອນເລື່ອງນ້ມີ ີຄຸນລັກສະນະກົງກັບຫັຼກການຮຽນ ແລະ ຫຼັກ ການສອນກ່ມຸ ສໍາພັນມດີ ັ່ງນ້ີ: 1. ຄູໃຫນ້ ັກຮຽນເປັນຜ້ປູ ະຕິບັດຕະຫຼອດນັກຮຽນຮຽນຄາໍ ສໍານວນ, ຄາໍ ພັງເພີຍ ແລະ ຄໍາສຸພາສດິ ຮ່ວມກັນ ແລະ ເລືອກຫາກິດຈະກາໍ ທ່ີຈະອອກໄປທວາຍໝູ່ ເພືອ່ ນນັກຮຽນຈະຕ້ອງລົງມືປະຕິບັດ ໂດຍຕ້ອງຮວ່ ມກັນຄິດ, ອະພິປາຍ, ແຕມ້ ຮູບເຮັດວຽກຮ່ວມກັນຈຶ່ງສອດຄ່ອງກບັ ຫກຼັ ການສອນ ໂດຍຖຜື ູ້ຮຽນເປນັ ໃຈກາງ. 2. ໃນການເຮດັ ກິດຈະກໍາຮ່ວມກັນ ນັກຮຽນມໂີ ອກາດໄດ້ຟັງ ແລະ ສໍ້ຖາມໝູ່ ເພື່ອນຄົນອ່ືນໆ ຫືຼ ເວ້ົາສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ, ແລກປ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນ, ເລືອກໃຊຄ້ ວາມຄິດເຫັນ, ຕດັ ສິນໃຈຮ່ວມກັນ ຈງຶ່ ຖວື ່າຖືກຸ່ມເປນັ ຄວາມຮທູ້ ີ່ ສໍາຄັນ. 3. ຄູໃຫນ້ ັກຮຽນຊວ່ ຍກນັ ຄ້ົນຫາຂໍ້ບົກພອ່ ງຂອງກັນ ແລະ ກັນ ໂດຍຄູເປັນຜູ້ ຊວ່ ຍກວດສອບໃຫອ້ ີກເທ່ອື ໜ່ງຶ ຈ່ງຶ ຖວື ່າເປັນການຄົ້ນພບົ ດວ້ ຍຕົວເອງເປັນ ວທິ ີການສາໍ ຄນັ ໃນການຮຽນ. 4. ຄູຖາມນັກຮຽນກ່ຽວກັບບັນຫາໃນການເຮັດວຽກເປັນກຸ່ມ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນ ອະພິປາຍບັນຫາຈົນໄດ້ຂສໍ້ ະຫບຸຼ ທສີ່ າມາດນໍາໄປໃຊ້ໄດ້ໃນໂອກາດຕໍໄ່ ປ ກໍ ສອດຄ່ອງກັບການເນັ້ນຂະບວນການຄວບຄ່ກູ ັບຜົນງານ. 5. ຄູຝກຶ ໃຫນ້ ັກຮຽນອອກມາເລົ່າເລ່ືອງ ຫຼື ເລ່າົ ນທິ ານ ແລະ ໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮັດບົດ ຝຶກຫັດເປັນການຝກຶ ການເວາົ້ ແລະ ຂຽນ ຊ່ຶງຈະເປັນປະໂຫຍດແກ່ນັກຮຽນ ແລະ ສາມາດເຂົ້າໃຈສາໍ ນວນ, ຄາໍ ພງັ ເພີຍ, ສພຸ າສດິ ໄດຖ້ ືກຕອ້ ງ ນັກຮຽນ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກຸມ່ ສໍາພນັ 141

ສາມາດນໍາໄປໃຊໄ້ ດ້ຖືກຕ້ອງເປັນການເນັ້ນການນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ້ໃນຊວີ ິດ ປະຈໍາວັນ. ຂ້ໍດີຂອງການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊ້ຂະບວນການກມຸ່ ສໍາພນັ 1. ຄູສາມາດຝກຶ ໃຫ້ນັກຮຽນຮຈູ້ ັກວາງແຜນການເຮດັ ວຽກກ່ອນລົງມືເຮດັ ຮ່ວມ ກັນ ແລະ ຍງັ ສາມາດຝຶກໃຫ້ຮູ້ຈັກແບງ່ ວຽກຢ່າງທົວ່ ເຖງິ , ການວາງແຜນການ ເຮດັ ວຽກ ແລະ ຮ້ຈູ ັກແບ່ງວຽກກນັ ເຮດັ ເປນັ ຂະບວນການເຮດັ ວຽກທ່ີຈະຊ່ວຍ ໃຫຜ້ ົນງານມຄີ ຸນນະພາບຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ເປັນການຊ່ວຍໃຫນ້ ັກຮຽນໄດ້ຮຽນຮູ້ ແລະ ຝກຶ ຝົນທັກສະໃນການສະແດງບົດບາດໜ້າທີ່ຂອງຜນູ້ ໍາກຸ່ມ ແລະ ສະ ມາຊິກກ່ມຸ ທ່ີດ.ີ 2. ຄສູ ໍ້ຖາມ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນອະພປິ າຍບັນຫາໃນການເຮດັ ວຽກກ່ມຸ ວ່າມຫີ ຍງັ ແດ່ ແລະ ຄວນແກ້ໄຂແບບໃດ ເປນັ ສ່ງິ ທີຈ່ ະຊວ່ ຍຝຶກໃຫນ້ ັກຮຽນຮູ້ຈັກການ ວິເຄາະບນັ ຫາຂອງກຸ່ມ ແລະ ຫາທາງແກ້ໄຂບັນຫາຂອງກຸ່ມ ເປນັ ທກັ ສະທ່ີ ສາໍ ຄັນຂອງການເຮັດວຽກກຸ່ມໃຫ້ມີປະສິດທິພາບ. 3. ຕວົ ແທນນກັ ຮຽນແຕລ່ ະກ່ມຸ ອອກມາເປັນກາໍ ມະການຕັດສິນຜົນງານຕາມ ເກນທີ່ໃຫໄ້ ວ້ແຕ່ຕອ້ ງເປນັ ການຝຶກໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ ຮູ້ວິທກີ ານຕດັ ສນິ ໃຈຢາ່ ງມີ ຫຼັກການ ແລະ ເຫດຜົນ ເປັນການຝຶກທັກສະການເຮັດວຽກກຸມ່ ທດ່ີ .ີ ຂ້ໍຈໍາກັດ ການຈດັ ການຮຽນການສອນໂດຍໃຊ້ຂະບວນການກຸ່ມສໍາພັນ ຄຕູ ້ອງຄໍານຶງເຖິງ ຫຼັກການແບ່ງກຸ່ມ. ຂະໜາດຂອງກຸ່ມ ກດິ ຈະກໍາບາງປະເພດຕ້ອງການກຸມ່ ນ້ອຍໆ ແລະ ບາງກດິ ຈະກໍາຕອ້ ງການກມຸ່ ຂະໜາດໃຫຍ່ ບາງກິດຈະກາໍ ສາມາດຍືດຍຸ່ນຂະໜາດຂອງກຸມ່ ໄດ້ ກມຸ່ ຂະໜາດນ້ອຍຄວນມີຂະໜາດ 2-5 ຄນົ ຂະໜາດໃຫຍປ່ ະມານ 10-20 ຄນົ ຂະໜາດທ່ເີ ໝາະຄື 6-8 ຄົນ ລັກສະນະຂອງສະມາຊິກໃນກຸ່ມ ການແບ່ງກຸ່ມໂດຍທວ່ົ ໄປຄວນໃຫມ້ ີນັກຮຽນ ທ່ມີ ຄີ ວາມສາມາດແຕກຕ່າງກັນໄປ ເພ່ອື ໃຫແ້ ຕ່ລະກຸ່ມມີຊບັ ພະຍາກອນທີ່ຫຼາກຫຼາຍ. ການແບ່ງກຸມ່ ຕາມຄວາມສະໝກັ ໃຈບຄ່ໍ ວນເຮດັ ເລ້ື່ອຍໆ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫນ້ ັກຮຽນ ສູນພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວິທີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກ່ມຸ ສໍາພນັ 142

ຂາດປະສບົ ການໃນການເຂົ້າກຸມ່ ກບັ ຄົນອ່ືນ. ບົດບາດຂອງຄູ ບດົ ບາດໃນການກຽມການສອນ ຄຈູ ໍາເປັນຕ້ອງກຽມຕົວໃຫພ້ ້ອມ, ກຽມບົດ ສອນໃຫ້ລະອຽດ, ພະຍາຍາມຈັດລໍາດັບການສອນໃຫເ້ ປນັ ໄປຢາ່ ງເໝາະສົມ, ຄິດ ກດິ ຈະກໍາໃຫໜ້ ້າສົນໃຈ ແລະ ກຽມອຸປະກອນໄວໃ້ ຫ້ພຽງພໍ ແລະ ພ້ອມທີຈ່ ະນໍາໄປ ໃຊ້. ບົດບາດໃນການດາໍ ເນນີ ກດິ ຈະກໍາການສອນ ຄູຄວນພະຍາຍາມເຮດັ ໜາ້ ທີ່ຕ່າງໆຕໍ່ໄປນີ້: ສາ້ ງບັນຍາກາດທ່ີເອ້ືອອາໍ ນວຍຕກໍ່ ານຮຽນໃຫ້ຫຼາຍທ່ີສຸດເທາ່ົ ທຈີ່ ະເຮດັ ໄດ.້ ຮບັ ຟງັ ແລະ ສະໜັບສະໜູນສງ່ົ ເສ່ີມຜຮູ້ ຽນໃຫມ້ ກີ ໍາລັງໃຈຕ່ໍການຮຽນ. ເປດີ ໂອກາດ ແລະ ກະຕຸ້ນໃຫ້ຜູ້ຮຽນໄດ້ມີສ່ວນຮວ່ ມໃນກິດຈະກໍາການຮຽນ ຢ່າງທວ່ົ ເຖິງ. ອໍານວຍຄວາມສະດວກຕ່າງໆ. ສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ແລະ ໃຫຂ້ ມ້ໍ ູນທເີ່ ປນັ ປະໂຫຍດແກ່ຜຮູ້ ຽນຕາມວາ ລະ ແລະ ໂອກາດທີ່ເໝາະສົມ. ສະໜບັ ສະໜນູ ສງົ່ ເສີ່ມ ແລະ ນໍາທາງໃຫ້ຜູຮ້ ຽນໄດຮ້ ຽນ ແລະ ຮູວ້ ທິ ີວິເຄາະ ພຶດຕກິ ໍາການຮຽນ. ຊວ່ ຍເຊ່ືອມໂຍງຄວາມຄິດເຫັນຂອງຜູ້ຮຽນ ແລະ ສະຫຸຼບຜົນການຮຽນ, ພ້ອມ ທງັ ກະຕຸ້ນໃຫ້ຜູ້ຮຽນໄດ້ນໍາຄວາມຮູ້ໄປໃຊ.້ ຄວບຄຸມຂະບວນການຮຽນໃຫບ້ ັນລຕຸ າມເປ້ົາໝາຍທີກ່ ໍານົດໄວ້. ບົດບາດໃນການຕດິ ຕາມຜນົ ການສອນ ການຮຽນຈະເກດີ ປະໂຫຍດແກ່ຜຮູ້ ຽນຢາ່ ງສູງຫາກຜຮູ້ ຽນສາມາດນໍາໄປໃຊ້ ໃນຊີວິດປະຈໍາວັນໄດ້ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຄຈູ ່ຶງໝາຍເຖິງການປະເມີນຜົນໃນ ໄລຍະສັ້ນ ແລະ ໄລຍະຍາວ, ການປະເມີນຜົນ ໃນບາງເລອື ງ ຫືຼ ບາງສ່ວນເຮັດໄດ້ ທນັ ທີໃນຂະນະທີສ່ ອນ ຫຼື ຫງຼັ ການສອນ ແຕບ່ າງເລ່ືອງຕ້ອງຕິດຕາມຜນົ ເປັນໄລຍະຄູ ຈງ່ຶ ບໍ່ຄວນລະເລີຍການຕິດຕາມຜົນການຮຽນຂອງຜຮູ້ ຽນ ແລະ ໃຫ້ກໍາລງັ ໃຈ ຫຼື ໃຫ້ຄໍາ ແນະນໍາແກຜ່ ູ້ຮຽນເພ່ີມເຕມີ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ. ສນູ ພັດທະນາສ່ ືການຮຽນການສອນ, ສວສ ວທິ ີສອນແບບໃຊ້ຂະບວນການກມຸ່ ສໍາພນັ 143