หา มจำหนา ย ใชเ ฉพาะการเรยี นการสอน เทอม 2/2565 เอกสารประกอบการเรยี น รายวชิ า การใชช วี ติ ในยคุ ดจิ ทิ ลั (Living in the Digital Era)
เอกสารประกอบการเรยี น รายวิชา การใช้ชวี ิตในยคุ ดิจิทลั (Living in the Digital Era) มหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ 2566
คณาจารยผ์ เู้ รียบเรียงเนอื้ หารายวชิ า ดร.สวงค์ บุญปลูก กศ.บ. (คณิตศาสตร)์ กศ.ม. (การวัดผลการศกึ ษา) กจ.ด. (การจดั การศกึ ษา) ผูช้ ว่ ยศาสตราจารย์พชิ ญ์สินี พุทธิทวีศรี วท.บ. (วิทยาการคอมพวิ เตอร์) วท.ม. (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.บรรพต พิจติ รกาเนิด ศศ.บ. (บรรณารกั ษศาสตรแ์ ละสารนเิ ทศศาสตร)์ ศศ.ม. (บรรณารกั ษศาสตรแ์ ละสารสนเทศศาสตร์) ปร.ด. (เทคโนโลยีสารสนเทศคุณภาพ) ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรศิ นา มชั ฌิมา วท.บ. (วทิ ยาศาสตร์สง่ิ แวดล้อม) วท.ม. (เทคโนโลยกี ารจัดการระบบสารสนเทศ) ปร.ด. (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ณัฏฐา ผิวมา ค.บ. (คอมพิวเตอรศ์ กึ ษา) วท.ม. (วทิ ยาการคอมพวิ เตอร)์ ปร.ด. (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์นภสั ศรณั ย์ ชัชวาลานนท์ วท.บ. (วิทยาการคอมพวิ เตอร)์ บธ.ม. (การเงินและการธนาคาร)
ดร.ภิรดี วัชรสนิ ธุ์ ค.บ. (คอมพวิ เตอรศ์ ึกษา, มธั ยมศึกษา วทิ ยาศาสตร)์ ค.ม. (การวจิ ยั ทางการศึกษา) ค.ด. (วธิ ีวทิ ยาวจิ ยั ทางการศึกษา) ดร.เออื้ อารี จันทร ค.บ. (คอมพวิ เตอรศ์ ึกษา, มธั ยมศกึ ษา วิทยาศาสตร์) บธ.ม. (การตลาด) ค.ด. (เทคโนโลยีและสอื่ สารการศกึ ษา) ผชู้ ว่ ยศาสตราจารยท์ ิพสดุ า คดิ เลิศ วทบ. (วทิ ยาการคอมพวิ เตอร์) กศ.ม. (เทคโนโลยีทางการศึกษา) ผ้ชู ่วยศาสตราจารย์ปรมตั ถ์ปัญปรชั ญ์ ต้องประสงค์ วท.บ. (วทิ ยาการคอมพวิ เตอร์) ป.บณั ฑิต (พระไตรปิฎกศกึ ษา) M.S. (Telecommunications Management) ศศ.ม. (รฐั ศาสตรด์ ้านความสัมพันธ์ระหวา่ งประเทศ) ผู้ช่วยศาสตราจารย์อญั ชนา ลักษณว์ ริ ามสริ ิ B.B.A. (Management Information Systems) M.B.A. (Management of Technology) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ลดั ดา สวนมะลิ วท.บ. (วิทยาการคอมพวิ เตอร์) วท.ม. (เทคโนโลยีสารสนเทศ) Ph.D. (Computer Science) ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ชวาลิน เนยี มสอน วท.บ. (วิทยาการคอมพิวเตอร์) M.M. (Multimedia)
ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารยก์ นษิ ฐา ศรเี อนก วท.บ. (สถิตปิ ระยุกต์) วท.ม. (เทคโนโลยสี ารสนเทศ) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนากร ปักษา ค.บ. (คหกรรมศาสตร)์ บธ.ม. (การบรหิ ารองค์การและการจัดการ) กจ.ด. (การจดั การธรุ กิจ) ผชู้ ่วยศาสตราจารยส์ ุภารัตน์ คุ้มบารงุ วท.บ. (วิทยาการคอมพิวเตอร์) วท.ม. (เทคโนโลยีสารสนเทศ) อาจารย์จานรรจา พลอยมุกดา วทบ. (วทิ ยาการคอมพิวเตอร์) บธ.ม. (การจดั การท่ัวไป)
คำนำ เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาการใช้ชีวิตในยุคดิจิทัล (Living in the Digital Era) รหัสวิชา 4000115 ได้เรียบเรียงขึ้นอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมเนื้อหาสาระรายวิชา ในหมวดวิชา การศึกษาท่ัวไปของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต เพ่ือใช้เป็นเอกสารประกอบการเรียนให้กับนักศึกษา ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในเน้ือหา สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการเรียนรู้และดาเนิน ชีวติ สามารถพฒั นาทักษะการคิด และมีทกั ษะพลเมอื งดิจทิ ัล เอกสารประกอบการเรียนเล่มน้ี ได้แบ่งเน้ือหาการเรียนไว้ 9 บท ได้แก่ การประยุกต์ใช้ เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือการเรียนรู้ การใช้งานเคร่ืองมือดิจิทัลและแอปพลิเคชันในชีวิตประจาวัน เทคโนโลยีทางการเงิน ความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคมในโลกออนไลน์ การรู้เท่าทันโลกออนไลน์ การรับมือในโลกออนไลน์ ทักษะความเป็นพลเมืองดิจิทัล เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือการแก้ปัญหาและ สร้างสรรค์สังคม และก้าวทันโลกดิจิทัล การใช้เอกสารประกอบการเรียนเล่มนี้ผู้เรียนควรได้ศึกษา รายละเอยี ดแตล่ ะหัวขอ้ เรอื่ งที่สอนจากเอกสาร หนังสือ ตารา หรอื สือ่ อ่นื ๆ เพ่มิ เตมิ ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารประกอบการเรียนเล่มน้ีคงอานวยประโยชน์ต่อการเรียน ตามสมควร หากท่านท่ีนาไปใช้มีข้อเสนอแนะ ผู้เขียนยินดีรับฟังข้อคิดเห็นต่าง ๆ และขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้ มหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ 30 พฤศจิกายน 2565
สารบญั หนา้ คานา (1) สารบัญ (3) สารบญั ภาพ (7) สารบญั ตาราง (9) บทที่ 1 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดจิ ทิ ัลเพือ่ การเรียนรู้ 1 1 การเรียนรใู้ นรปู แบบของสวนดุสิต 3 เครื่องมือท่ใี ช้ในการเรียนรู้ 3 การจดั สภาพแวดลอ้ มการเรยี นรขู้ องมหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ 11 หอ้ ง SDU Online Learning 11 การเตรียมความพรอ้ มกอ่ นเรียน 11 หนว่ ยงานสนบั สนนุ การประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยดี ิจทิ ลั เพ่ือการเรยี นรู้ 13 สรปุ 14 คาถามท้ายบท 15 เอกสารอ้างองิ 17 บทที่ 2 การใชง้ านเครื่องมอื ดิจทิ ลั และแอปพลเิ คชันในชีวิตประจาวัน 17 สมรรถนะด้านดจิ ทิ ัล 19 การเขา้ ใจดิจทิ ลั 23 เคร่ืองมอื ดิจทิ ลั 24 แอปพลิเคชนั 26 แอปพลิเคชนั เพอื่ การใช้งานในชวี ิตประจาวัน 31 สรุป 31 คาถามท้ายบท 32 เอกสารอ้างองิ 33 บทท่ี 3 เทคโนโลยีทางการเงนิ 34 ความหมายของเทคโนโลยีทางการเงิน 34 ประเภทของเทคโนโลยีทางการเงิน 40 การปรบั ตวั เข้าสูย่ ุคการเงินดิจิทัล 41 เทคโนโลยีที่เกย่ี วขอ้ งกับการพฒั นาเทคโนโลยีทางการเงนิ 42 ประโยชน์ของเทคโนโลยีทางการเงนิ 42 ผลกระทบของเทคโนโลยที างการเงนิ ต่อระบบธรุ กิจ 43 ตวั อย่างการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีทางการเงินในชีวิตประจาวนั 50 สรปุ
(4) คาถามท้ายบท หนา้ เอกสารอ้างองิ บทที่ 4 ความรับผิดชอบตอ่ ตนเองและสงั คมในโลกออนไลน์ 50 การเขา้ ใจความรบั ผดิ ชอบตอ่ การกระทาของตนเองในสงั คม และสังคมออนไลน์ 51 ประเดน็ เกยี่ วข้องกบั ความรับผิดชอบในสังคมออนไลน์ 53 ครีเอทีฟคอมมอนส์ 53 พระราชบัญญัติคมุ้ ครองขอ้ มลู สว่ นบุคคล 57 สรุป 63 คาถามทา้ ยบท 66 เอกสารอ้างอิง 69 บทที่ 5 การร้เู ท่าทนั โลกออนไลน์ 70 การสอื่ สารและแลกเปลี่ยนขอ้ มูลอยา่ งสรา้ งสรรค์บนโลกออนไลน์ 71 การร้เู ท่าทนั ขา่ วปลอมทางส่ือสังคมออนไลน์ 73 การรู้เท่าทันพฤตกิ รรมการใชส้ อื่ สังคมออนไลนอ์ ยา่ งปลอดภยั 73 สรุป 75 คาถามทา้ ยบท 83 เอกสารอา้ งองิ 85 บทท่ี 6 การรับมือในโลกออนไลน์ 86 ภัยในโลกออนไลน์ 87 การปอ้ งกันการถกู แฮกบญั ชโี ซเชียล 89 การใช้ธนาคารออนไลนอ์ ย่างปลอดภยั 89 การกล่นั แกลง้ บนโลกออนไลน์ 90 สรปุ 94 คาถามทา้ ยบท 96 เอกสารอา้ งอิง 99 บทที่ 7 ทกั ษะความเปน็ พลเมืองดจิ ิทัล 99 พลเมืองดิจทิ ลั 100 การคิดวเิ คราะหอ์ ย่างมีวจิ ารณญาณ 101 เทคโนโลยีในอนาคต 101 สรปุ 104 คาถามท้ายบท 112 เอกสารอ้างอิง 114 114 116
(5) หนา้ บทท่ี 8 เทคโนโลยีดิจิทัลเพอื่ การแก้ปัญหาและสรา้ งสรรคส์ งั คม 117 เทคโนโลยดี จิ ิทัลในมหาวิทยาลัย 117 ตวั อยา่ งการประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีดจิทัลเพอ่ื แก้ปัญหาในมหาวิทยาลัยสวนดสุ ติ 120 การออกแบบเทคโนโลยดี ิจิทลั เพอื่ แกป้ ัญหาจากสง่ิ ตา่ ง ๆ รอบตัว 121 การคดิ เชงิ ออกแบบ 155 สรุป 130 คาถามท้ายบท 130 เอกสารอ้างองิ 131 133 บทท่ี 9 ก้าวทนั โลกดจิ ทิ ลั 134 เมตาเวิรส์ คอื อะไร 136 การประยกุ ต์เมตาเวริ ส์ ในชวี ิตจริง 139 อาชีพใหมใ่ นจักรวาลเมตาเวริ ์ส 140 ประโยชน์และผลกระทบจากการใชเ้ มตาเวิร์ส 142 สรุป 143 คาถามท้ายบท 144 เอกสารอา้ งอิง 147 บรรณานกุ รม
(6)
สารบัญภาพ ภาพท่ี หนา้ 1.1 รปู แบบการจดั การเรียนรู้ของมหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ 2 1.2 ระบบ WBSC-LMS และ การเขา้ ถงึ ระบบแฟ้มสะสมผลงาน WBSC-Portfolio 4 1.3 แหลง่ เรียนรูแ้ ละสอ่ื ออนไลน์ 7 1.4 แอปพลิเคชนั SDU 4S 8 1.5 แอปพลเิ คชนั SDU Application 10 1.6 อินโฟกราฟกิ คู่มอื การเรยี นออนไลน์สาหรับนักศึกษา 12 2.1 ทกั ษะความเขา้ ใจและใชเ้ ทคโนโลยีดิจิทลั 9 ด้าน ของสานักงานคณะกรรมการ 19 ข้าราชการพลเรอื น 2.2 หลักสตู รการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562 22 2.3 สถติ ิผู้ใชง้ านอนิ เทอรเ์ น็ตที่ใชง้ านเว็บไซตแ์ ละแอปพลเิ คชนั มากทีส่ ดุ ในโลก 25 ของปี 2021 2.4 จานวนผูใ้ ชง้ านโมบายแอปพลิเคชันมากที่สุดในโลกของปี 2021 26 4.1 สัญลกั ษณ์ของครเี อทฟี คอมมอนส์ 63 4.2 สญั ลกั ษณเ์ ง่อื นไขสญั ญาอนุญาตครีเอทฟี คอมมอนส์ 64 4.3 ตวั อย่างการประกาศ Privacy Policy ของเว็บไซต์ UNESCO 68 5.1 เว็บไซตศ์ นู ย์ตอ่ ต้านข่าวปลอม ประเทศไทย 79 5.2 ตวั อยา่ งขา่ วปลอมและขา่ วบดิ เบือน 79 5.3 เช็ก ชวั ร์ แชร์ ผา่ นเวบ็ ไซต์ https://sure.oryor.com 80 5.4 ความผิดปกตขิ องข้อมูลข่าวสาร 81 5.5 ข้อมูลทผี่ ิด 81 5.6 ข้อมลู ทีบ่ ดิ เบือน 82 5.7 ขอ้ มลู ท่ีแฝงเจตนารา้ ย 83 6.1 ตวั อยา่ งการกลน่ั แกล้งบนโลกออนไลน์ 97 6.2 การกล่นั แกล้งบนโลกออนไลน์ท่ีมกั พบบอ่ ย 98 7.1 ทกั ษะการเป็นพลเมืองดิจทิ ัล 102 7.2 กระบวนการแก้ปัญหาอย่างเป็นขัน้ ตอน 110 7.3 ตัวอย่างสถานการณ์ในขอ้ 6 115 8.1 ปา้ ย You are here หนา้ สตดู โิ อออกแบบของมหาวทิ ยาลยั สแตนฟอร์ด 128 9.1 ตวั อยา่ งการใช้ตัวแทนเสมือนจริงใน Microsoft Teams 137
(8)
สารบัญตาราง หนา้ ตารางที่ 105 120 7.1 แสดงคา่ บริการสง่ พัสดุลงทะเบยี นของบริษัทแห่งหนงึ่ 8.1 ตัวอย่างการประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยดี ิจิทัลในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต
บทที่ 1 การประยกุ ต์ใชเ้ ทคโนโลยดี จิ ิทลั เพื่อการเรียนรู้ เทคโนโลยีดิจิทัล หมายถึง ภาพรวมของอุปกรณ์และการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นโดยใช้ คอมพิวเตอร์เปน็ ฐาน ซึง่ รวมถึงการใช้แอปพลิเคชันใหม่ ๆ เพือ่ เพ่ิมคุณภาพชีวิตหรือแก้ปัญหาที่เกิดข้ึน ในชีวิตประจาวนั การเรยี นหรอื การทางาน การใชเ้ ทคโนโลยีดจิ ทิ ัลใหเ้ กดิ ประสทิ ธผิ ลตามวตั ถปุ ระสงค์ ของการใช้งานจึงเก่ียวข้องกับทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ครอบคลุมความสามารถ 4 มิติ ได้แก่ การใช้ ความเข้าใจ การสร้าง และการเขา้ ถึงเทคโนโลยีไดอ้ ย่างมปี ระสิทธภิ าพ การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ เป็นเป้าหมายสาคัญท่ีแสดงถึง การใช้ ความเข้าใจ การสร้างและการเข้าถึงเทคโนโลยีดจิ ทิ ัลเพอื่ การเรียนในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต เกี่ยวข้อง กับระบบนิเวศการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต (SDU Learning Ecosystem) ซึ่งประกอบด้วย 2 องคป์ ระกอบสาคญั คอื 1. การเรยี นรู้ 4 รปู แบบ ได้แก่ การเรยี นแบบ Online การเรยี นแบบ On-site การเรียน แบบ On-Air และการเรียนแบบ Hybrid 2. การจดั สภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของมหาวทิ ยาลัยสวนดุสติ ประกอบดว้ ย 2.1 เครื่องมอื ทใี่ ชใ้ นการเรยี นรู้ ประกอบด้วย เครื่องมือที่มหาวทิ ยาลยั จัดเตรยี มให้ และ เครอื่ งมือทผี่ ้เู รยี นนามาใชใ้ นการเรยี นรดู้ ้วยตนเอง (Bring your own device: BYOD) 2.2 ระบบสนับสนุนการเรียนรู้ ประกอบด้วย ระบบบริหารการศึกษา เคร่ืองมือการเรียนรู้ ออนไลน์ แอปพลิเคชัน เว็บไซต์ แหลง่ เรยี นรู้และส่ือออนไลน์ ทเ่ี กีย่ วข้องกบั การเรียนรแู้ ละการทางาน ในมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ิต 2.3 การใหบ้ รกิ าร Account และ บรกิ ารระบบเครอื ข่ายของมหาวิทยาลัย การเรียนรู้ในรปู แบบของสวนดุสิต มหาวิทยาลยั สวนดุสติ มรี ปู แบบการจดั การเรียนรู้ ท่คี รอบคลมุ การเรยี นรู้ 4 รปู แบบ ได้แก่ การเรียนแบบ Online การเรยี นแบบ On-site การเรยี นแบบ On-Air และการเรยี นแบบ Hybrid
2 ภาพที่ 1.1 รปู แบบการจดั การเรียนรู้ของมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ิต ท่ีมา: สานักวิทยบริการเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2565 On-site การเรียนรใู้ นมหาวทิ ยาลยั การเรียนรู้ในห้องเรียน พ้ืนที่การเรียนรู้ Co-Working Spaces พื้นท่ีการให้บริการห้องเรียน และห้องประชุมออนไลน์ (Virtual instruction room & Online learning room) ห้องปฏิบัติการ คอมพิวเตอร์ ห้องปฏิบัติการทางอาชีพ/ วิชาชีพ ท่ีมีการจัดการเรียนรู้แบบ Active learning ด้วย Technology-based Learning, Blended Learning ร่วมกับ เครอ่ื งมอื การเรยี นรู้ออนไลน์ แอปพลิเคชนั เวบ็ ไซต์ แหล่งเรยี นร้แู ละสอื่ ออนไลน์ ทเี่ ก่ียวขอ้ งกับการเรยี นรู้และการทางานในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต โดยใช้เครื่องมือการเรียนรู้ท่ีมหาวิทยาลัยจัดเตรียมให้ หรือ เครื่องมือที่ผู้เรียนท่ีผู้เรียนนามาใช้ใน การเรียนรดู้ ว้ ยตนเอง On air การเรียนรู้โดยใชส้ ่อื ทรพั ยากรทีม่ กี ารกาหนดการเผยแพรข่ อ้ มลู การกาหนดตาราง กิจกรรม จัดเตรียมทรัพยากรการเรียนรู้ออนไลน์และกาหนดการส่งงาน ของรายวิชาในระบบ WBSC เพื่อให้นักศึกษาสามารถเข้าเรียนรู้ได้ทั้งในรูปแบบของการเรียนรู้ด้วย ตนเอง และ สนับสนุนการเรียนรู้ด้านทฤษฎีในรายวิชา โดยเฉพาะอย่างยิ่งสาหรับรายวิชาการศึกษา ทั่วไป นักศึกษาท่ีลงทะเบียนเรียนเรียบร้อยสมบูรณ์จะปรากฎรายวิชาในระบบ WBSC แต่ละภาค เรยี นโดยอตั โนมัติ Online การเรยี นรแู้ บบออนไลน์ การเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีสื่อสารแบบสองทางในเวลาเดียวกัน เพ่ือจัดกิจกรรม Meeting Online ท้ังในรูปแบบของการฟังบรรยาย การเรียนรู้เชิงปฏิบัติการออนไลน์ ท่ีใช้การเรียนรู้แบบ Online Active Learning ผ่านแอปพลเิ คชนั Microsoft Teams, Zoom หรอื Line เปน็ ตน้ Hybrid Learning มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีการนาเทคโนโลยี Hybrid Learning มาใช้ในการจัดการเรียนการ สอนระดับปฐมวัยและระดับประถมศึกษาของโรงเรียนสาธิตละอออุทิศ ซึ่งเป็นการจัดการเรียนการ สอนแบบผสมผสาน ผู้เรียนสามารถเลือกเรียนแบบ online หรือ on-site ก็ได้โดยผู้สอนใช้เครื่องมือ
3 เทคโนโลยีในการส่ือสาร และทากิจกรรมกับผู้เรียนผ่านแพลตฟอร์มที่จัดเตรียมไว้ และการจัดการ เรียนการสอนระดับบัณฑิตศึกษา ระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก มหาวิทยาลัยได้ จัดทาห้องเรียน Hybrid ซ่ึงพัฒนาต่อยอดมาจากต้นแบบของโรงเรียนสาธิตละอออุทิศ นามาใช้ในการ จัดการเรียนสอนให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ดว้ ยตนเองไดท้ ุกทที่ ุกเวลา ผ่านเครื่องมืออุปกรณ์สมาร์ทโฟน แท็บแล็ต คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ค และมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สอนและ เพือ่ นรว่ มชน้ั เรียนได้ผ่านระบบ แพลตฟอร์มการเรยี นรูต้ ่าง ๆ เครือ่ งมอื ท่ใี ช้ในการเรยี นรู้ เครือ่ งมอื ในการเรยี นรสู้ าหรบั นกั ศึกษา ประกอบด้วย 1. เครื่องมือที่มหาวิทยาลัยจัดเตรียมให้ เช่น ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์ ห้อง Smart Classroom ห้อง SDU Online Learning และ Virtual Instruction Room ที่มีให้บริการทั้งใน มหาวิทยาลัย วทิ ยาเขตสพุ รรณบุรี และศนู ยก์ ารศึกษานอกทตี่ ้ัง 2. เครื่องมือที่ผู้เรียนนามาใช้ในการเรียนรู้ด้วยตนเอง BYOD เช่น เคร่ืองคอมพิวเตอร์แท็บเล็ต (Tablet computer) เครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพา (Notebook) โทรศัพท์มือถือสมาร์ตโฟน (Smartphone) เป็นตน้ การจดั สภาพแวดล้อมการเรยี นรู้ของมหาวิทยาลยั สวนดสุ ติ ระบบสนบั สนุนการเรยี นรู้ ระบบสนบั สนุนการเรยี นร้ขู องมหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ติ ประกอบดว้ ย ระบบบริหารการศกึ ษา เครอ่ื งมอื การเรียนรอู้ อนไลน์ แอปพลิเคชนั เว็บไซต์ แหลง่ เรยี นรแู้ ละสอื่ ออนไลน์ ที่เกยี่ วข้องกบั การเรยี นรแู้ ละการทางานทม่ี หาวิทยาลัยสวนดสุ ิตจดั เตรยี มเพื่อใหบ้ รกิ ารนักศึกษา ดังนี้ ระบบบริหารการศึกษา Academic https://academic.dusit.ac.th ระบบสารสนเทศสาหรับนักศึกษา นักศึกษาสามารถเข้าใช้บริการสาหรับการบริหารจัดการ สารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับการเรียนของตนเองตั้งแต่แรกเริ่มเป็นนักศึกษาจนจบการศึกษา ท้ังการลงทะเบียนเรียน การตรวจสอบตารางเรียน/ตารางสอบ การตรวจสอบผลการลงทะเบียน การนดั หมายอาจารยท์ ่ีปรึกษา รวมถึงการขน้ึ ทะเบียนบัณฑิตเม่อื จบการศกึ ษา
4 ระบบ WBSC-LMS http://wbsc.dusit.ac.th ระบบการจัดการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ช่ือเต็ม ระบบการเรียนรู้จากการทางาน แบบผสมผสานและเสริมศักยภาพด้วยเทคโนโลยี (Work-based Blended Learning and Technological Scaffolding System: WBSC) ได้แก่ ระบบท่ีทาหน้าที่การบริหารจัดการเรียน การสอนผ่านเวบ็ ผู้สอนในแต่ละรายวิชารวมถึงรายวชิ าการศึกษาทั่วไปจะนาเน้ือหา กิจกรรม สื่อการสอน เช่ือมโยงแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้ออนไลน์ และแบบทดสอบออนไลน์ท่ีเก่ียวข้องกับรายวชิ าจัดไวใ้ ห้ ในระบบ เพื่อให้นักศึกษาได้เข้าถึงเนื้อหา กิจกรรมต่าง ๆ ส่งงานและเข้าทาแบบทดสอบตามเส้นทาง การเรียนรู้ที่กาหนดโดยผู้สอนแต่ละรายวิชา ผู้เรียนสามารถดูภาพรวมเพ่ือเข้าถึงรายวิชาต่างๆ ได้ที่ เมนู site home ทมี่ าของคลปิ : https://wbsc2021.dusit.ac.th คมู่ ือการใชร้ ะบบ WBSC นอกจากน้ีในระบบ WBSC ยังมี ระบบแฟ้มสะสมผลงาน WBSC-Portfolio คือ ระบบท่ีช่วย ในการสร้างและเผยแพร่แฟ้มสะสมผลงานในรูปแบบออนไลน์ของระบบ WBSC ท่ีผู้เรียนสามารถ เรียกใช้และจัดเก็บผลงานในแฟ้มสะสมผลงานได้ ท่ี เมนู Site home ท่ีแถบด้านขวาที่ Network server จะพบ เมนูระบบแฟม้ สะสมผลงาน ภาพที่ 1.2 ระบบ WBSC-LMS และ การเขา้ ถงึ ระบบแฟ้มสะสมผลงาน WBSC-Portfolio ที่มา: https://wbsc2021.dusit.ac.th
5 แบบที่ 1 การใชบ้ นเครอื่ งคอมพิวเตอร์ แบบที่ 2 การใช้งานบนมอื ถือ แบบท่ี 3 การใชง้ านบนมือถือ Notebook หรือ Tablet (Android) (iOS) ทีม่ าของคลปิ : https://wbsc2021.dusit.ac.th วิธีการใชร้ ะบบแฟม้ สะสมผลงาน WBSC-Portfolio เทคโนโลยีการส่อื สารผา่ น Microsoft Teams เทคโนโลยีส่ือสารท่ีใช้งานร่วมกับ ระบบ WBSC-LMS โดย สามารถท้ังเรียนทากิจกรรมและ แบ่งปันข้อมลู ร่วมกันระหวา่ งผู้สอนและนักศึกษาแต่ละรายวิชา ผ่านพ้ืนท่สี ่วนกลาง โดยเฉพาะอย่างย่ิง ในการเรียนออนไลน์แบบประสานเวลา ผู้สอนจะจัดกิจกรรมการเรียนรู้ออนไลน์ท่ีมีการพบปะ พร้อมกันแบบออนไลน์ด้วยฟังก์ชันการจัดประชุม (Meeting) ที่สามารถแบ่งห้องย่อยในการอภิปราย และจดั กจิ กรรมในรปู แบบ Online Active Learning แอปพลิเคชนั เพอื่ สนับสนุนการวางแผนการเรยี น แอปพลิเคชัน SDU 4S สาหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยสวนดุสิตเพื่อช่วยในการเข้าถึงข้อมูล ปฏิทินการศึกษาพร้อมการแจ้งเตือน ประวัติการลงทะเบียนพร้อมตารางเรียน ประวัติการชาระเกรด การนัดหมายกับอาจารย์ที่ปรึกษา แหล่งเรียนรู้ การประเมินผู้สอน สถานะคาขอและข้อมูลการติดต่อ พร้อมแผนท่ีต้ังของหลักสูตรต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ประกอบด้วย ข้อมูลส่วนตัว (Profile) ปฏิทินวิชาการ (Academic Calendar) สถานะลงทะเบียน (Enrollment) ผลการเรียน (Grade) สถานะการชาระเงิน (Payment) อาจารย์ที่ปรึกษา (Advisor) แหล่งเรียนรู้ (Library) และ การประเมิน (Assessment) SDU eLearning SDU eLearning เป็นแอปพลิเคชันสื่อการเรียนรู้ ซ่ึงมีเนื้อหาเก่ียวกับ การประกอบอาหารไทย การประกอบอาหารของประเทศในกลุ่มประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ความรู้เก่ียวกับสมุนไพรย่านาง สื่อการเรียนรู้หมวดรายวิชาการศึกษาท่ัวไป มหาวิทยาลัยสวนดุสิต และเทคนิคสุขภาพพ่ึงตนเอง ตามหลกั แพทยท์ างเลือกวิถีพุทธ (ยา 9 เมด็ )
6 ชุดโปรแกรมเพื่อการทางานรว่ มกนั Office 365 Office 365 เป็นชุดโปรแกรม Microsoft Office ท่ีสามารถเชื่อมต่อกับระบบคลาวด์ ที่เปล่ียนรูปแบบการใช้งานจากการทางานแบบออฟไลน์บนเคร่ืองคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลหรือ เครื่องคอมพวิ เตอรแ์ บบพกพา เปน็ การใช้งานแบบออนไลนบ์ นระบบคลาวด์ท่ชี ่วยใหน้ ักศกึ ษาสามารถ เข้าถึงข้อมูล ใชง้ านและทางานร่วมกันไดแ้ บบออนไลน์ได้จากทุกแพลตฟอร์มระหว่างท่ีมีการเช่ือมต่อ แบบออนไลน์ได้ และนอกจากโปรแกรมสาหรับการทางานพื้นฐาน เช่น MS-Word, MS-Excel, MS-PowerPoint แบบออนไลน์แล้ว Office 365 ยังรวมถึงโปรแกรมสาหรับการทางานร่วมกันอื่น ๆ อาทเิ ช่น Outlook SharePoint Yammer Sway Planner OneNote Stream และ OneDrive ดังนี้ Outlook สาหรับการตดิ ตอ่ นดั หมายผ่านปฏทิ ิน การส่งจดหมายอิเลก็ ทรอนิกส์ SharePoint สาหรับการแชรพ์ ื้นทก่ี ารทางานรว่ มกนั แบบออนไลนด์ ้วย Yammer ระบบ Social Network ภายในองคก์ ร Sway เคร่อื งมอื สร้างเว็บและนาเสนอขอ้ มูลแบบงา่ ย Planner เครอ่ื งมือสาหรบั การวางแผนสาหรบั ส่อื สารและการทางานเปน็ ทมี OneNote สมดุ บนั ทึกแบบออนไลน์ Stream ระบบการจัดการและแชรว์ ดี ิโอภายในทีมหรอื องคก์ ร OneDrive พื้นที่สาหรับการจัดเก็บไฟล์และทางานร่วมกันบนคลาวด์ฟรีสาหรับเก็บ ข้อมูลส่วนบคุ คลแบบออนไลนท์ ่ีไมเ่ สียค่าใชจ้ า่ ย นักศึกษาของมหาวทิ ยาลัย สวนดุสติ มีพ้นื ทีจ่ ดั เก็บขอ้ มูลที่ความจุ 1 TB แนะนาบริการ Office 365 แนะนาการใชง้ าน OneDrive แอปพลเิ คชันเพ่ือการเรยี นรู้ดว้ ย iPad หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต คณะครุศาสตร์ เป็นหลักสูตรท่ีนักศึกษาในหลักสูตรมี การกาหนดให้ใช้ iPad เป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ ใช้แอปพลิเคชันในการเรียนรู้และการทางานบน ระบบปฏิบัติการ iOS ได้แก่ ระบบบริหารจัดการคอร์สเรียน iTunes U ที่รวบรวมบทเรียนออนไลน์ และแหล่งเรียนรู้และส่ือออนไลน์ รวมถึงแอปพลิเคชันกลุ่ม iWork ได้แก่ Keynotes Pages Numbers iMovie และ GarageBand ดงั นี้
7 Keynotes เคร่ืองมือสาหรบั การจดั ทาการนาเสนอขอ้ มูล Pages โปรแกรมจดั ทาเอกสาร บนั ทกึ รายงาน Numbers โปรแกรมสาหรบั ใช้ในการคานวณ iMovie โปรแกรมตัดตอ่ วดี ิทศั นห์ รือ Video GarageBand โปรแกรมท่ีใช้ในการสร้างสรรค์ดนตรี แอปพลเิ คชนั เพื่อการเรียนรู้สาหรบั นักศกึ ษาชาวต่างชาติ สาหรับนักศึกษาต่างชาติ การใช้บริการแอปพลิเคชันเพื่อการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมี การเลือกใช้แอปพลิเคชันท่ีสอดคล้องกับการใช้ชีวิตประจาวันของนักศึกษา เช่น WhatsApp, KakaoTalk, DingTalk, Weibo เป็นต้น แหล่งเรยี นรแู้ ละส่ือออนไลน์ http://www.dusit.ac.th/learning-resources ประกอบด้วยส่ือการเรียนออนไลน์ เช่น ระบบ SDU MOOC ระบบ SDU Sharing บริการ เรียน ภาษาอังกฤษออนไลน์ English Discovery ระบบ e-Learning และฐานข้อมูลออนไลน์ ครอบคลมุ ทกุ หลักสูตรทเี่ ปดิ การเรียนการสอนมากกวา่ 25 ฐานข้อมูล ภาพที่ 1.3 แหลง่ เรยี นรู้และส่ือออนไลน์ ทมี่ า: สานักวิทยบริการเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2565
8 ที่มาของคลิป: http://www.dusit.ac.th/learning-resources แหลง่ เรยี นรแู้ ละสื่อออนไลน์ ระบบ e-assessment http://e-assessment.dusit.ac.th/login.aspx ระบบการประเมินเพ่ือพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการศึกษา ในแต่ละภาคเรียนเม่ือสิ้นสุด การจัดการเรียนการสอน นักศึกษาคือส่วนหนึ่งของการปรับปรุงการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย ดว้ ยการทาแบบสอบถามผา่ นระบบ e-assessment ในทกุ รายวิชาทเี่ รียนในภาคเรยี นน้ัน แอปพลิเคชันเพ่ือสนับสนุนการวางแผนการเรียน หรือ แอปพลิเคชัน SDU 4S เปน็ แอปพลิเคชนั สาหรับนักศึกษามหาวิทยาลัยสวนดุสิต เพ่ือช่วยในการเข้าถึงข้อมูลปฏิทินการศึกษา แจ้งเตือนประวัติการลงทะเบียนพร้อมตารางเรียน ประวัติการชาระเงิน เกรด การนัดหมายกับ อาจารย์ทปี่ รกึ ษา แหล่งเรยี นรู้ การประเมนิ ผ้สู อน สถานะคาร้อง และข้อมูลตดิ ต่อพรอ้ มแผนทีส่ าหรบั หลักสูตรภายในมหาวิทยาลยั สวนดสุ ิต (สานักวิทยบรกิ ารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ มหาวิทยาลยั สวน ดสุ ติ , 2562) ภาพท่ี 1.4 แอปพลเิ คชนั SDU 4S ทม่ี า: สานกั วิทยบริการเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2565
9 แอปพลเิ คชัน SDU 4S ประกอบด้วยเมนู - ข้อมูลส่วนตัว (Profile) แสดงข้อมูลส่วนตัวต่าง ๆ ของนักศึกษา ได้แก่ เบอร์โทรศัพท์ อีเมล สถานการณช์ าระเงิน สถานะการยมื หนังสือ และสถานะการกู้ยมื กยศ. - ปฏิทินวิชาการ (Academic Calendar) แสดงข้อมูลกิจกรรมต่าง ๆ ตามปฏิทินวิชาการของ มหาวทิ ยาลัย ซง่ึ สามารถคลกิ ดรู ายละเอียด และมกี ารแจ้งเตือน (Notification) สาหรบั วันท่มี กี จิ กรรม - สถานะลงทะเบยี น (Enrollment) แสดงรายวชิ าที่ลงทะเบียนเรียนในแตล่ ะภาคเรียน โดย ภาคเรยี นปจั จุบนั มกี ารแสดงวนั เรียน เวลาเรยี น หอ้ งเรียน วนั สอบ เวลาสอบ และหอ้ งสอบ - ผลการเรียน (Grade) แสดงผลการเรียนของแต่ละภาคเรียน จานวนหน่วยกิต หน่วยกติ สะสม เกรดเฉลี่ย และเกรดเฉลีย่ สะสม - สถานะการชาระเงิน (Payment) แสดงสถานการณ์ชาระเงินในแต่ละภาคเรียน ว่ามีสถานะ ชาระเงนิ เรยี บร้อย หรือคา้ งชาระ - อาจารย์ท่ีปรึกษา (Advisor) แสดงข้อมูลอาจารย์ที่ปรึกษา ช่องทางการติดต่อ การนัดหมาย และนกั ศกึ ษาสามารถนัดหมายผ่านทางแอปพลเิ คชนั - แหล่งเรียนรู้ (Library) แสดงแบนเนอร์เพ่ือลิงก์ไปยังแหล่งเรียนรู้ออนไลน์ต่าง ๆ ของ มหาวทิ ยาลยั เชน่ e-Book ฐานขอ้ มูลออนไลน์ ส่ือการเรยี นรใู้ นรายวิชาหมวดการศกึ ษาทวั่ ไป เป็นตน้ - การประเมิน (Assessment) แสดงลิงก์เชื่อมโยงไประบบการประเมินการจัดการเรียน การสอนแตล่ ะรายวชิ าของนักศกึ ษาในแตล่ ะภาคเรียน - สถานะคาร้อง (Request) แสดงสถานะใบคาร้องต่าง ๆ ที่นักศึกษาย่ืนต่อสานักส่งเสริม วชิ าการและงานทะเบยี น - แผนท่ี (Map) แสดงทีต่ ั้งอาคาร สานักงาน เบอรโ์ ทรศพั ทห์ นว่ ยงานต่าง ๆ ในมหาวิทยาลัย สวนดุสติ พร้อมแสดงเสน้ ทางแบบเดียวกับ Google Map แอปพลิเคชัน SDU Application เป็นแอปพลิเคชันแรกของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต พัฒนาขนึ้ โดยมวี ตั ถุประสงคเ์ พื่ออานวยความสะดวกในการเข้าถึงขอ้ มูลสาหรับนกั ศึกษา บุคลากรของ มหาวทิ ยาลยั และบคุ คลภายนอกท่ีสนใจ โดยประชาสมั พนั ธ์ข่าวของมหาวิทยาลยั เผยแพรข่ อ้ มลู และ สถานที่สาคัญของมหาวิทยาลัย แจ้งรายการอาหารรายวันของโรงอาหารภายในมหาวิทยาลัย แหล่ง รวบรวมส่ือวีดิทัศน์เพ่ือการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัย (สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวทิ ยาลยั สวนดุสติ , 2562)
10 ภาพที่ 1.5 แอปพลิเคชนั SDU Application ทม่ี า: สานักวทิ ยบริการเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2565 แอปพลิเคชนั SDU Application ประกอบดว้ ยเมนู - News แสดงข้อมูลข่าวประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยเหมือนกับท่ีแสดงท่ีหน้าเว็บ มหาวิทยาลยั - Tour แสดงข้อมูลสถานท่ีภายในมหาวิทยาลัยพร้อมแผนที่ โดยผู้ใช้ต้องเปิด GPS สาหรับ การใช้งาน - Canteen แสดงรายการอาหารประจาวนั ของโรงอาหารภายในมหาวิทยาลยั - Information แสดงข้อมูลสาคัญของมหาวิทยาลัย ได้แก่ ประวัติมหาวิทยาลัย โครงสร้าง มหาวิทยาลัย เครื่องหมาย สัญลักษณ์ และสีประจามหาวิทยาลัย แผนผังมหาวิทยาลัย เพลงมาร์ช มหาวทิ ยาลยั สวนดสุ ิต คณะและหน่วยงาน - Media แสดงสื่อวีดิทัศนเ์ พื่อการเรยี นรู้ของมหาวิทยาลยั พ้ืนทก่ี ารเรียนรู้ Co-Working Spaces พื้นที่แลกเปล่ียนเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยท่ีมีการเผยแพร่วิดีโอการสอนรายวชิ าการศึกษาทั่วไป (General Education) ผา่ นโทรทัศน์วงจรปดิ เปน็ จุดให้บริการสญั ญาณอินเทอรเ์ นต็ ที่ครอบคลุมพนื้ ที่ การเรียนรู้ ในมหาวิทยาลัยประกอบด้วย Co-Working Spaces ณ สานักวิทยบริการและเทคโนโลยี สารสนเทศ Café Library จานวน 13 แห่ง ในมหาวิทยาลัย รวมถึงพื้นท่ีการเรียนรู้ ณ วิทยาเขต สพุ รรณบรุ ี และศูนยก์ ารศกึ ษานอกทตี่ ้ัง
11 ห้อง SDU Online Learning นวัตกรรมห้องเรียนออนไลน์ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเรียน การสอนออนไลน์และการประชุมออนไลน์ท่ีมีกระจายทุกคณะ ท้ังในมหาวิทยาลัย วิทยาเขตและ ศูนย์การศึกษา ประกอบด้วยคอมพิวเตอร์ควบคุมการประชุมทางไกลผ่านจอภาพผ่านโปรแกรม Microsoft Teams จอทีวีแสดงภาพผู้สอน ผู้เรียนหรือผู้เข้าร่วมประชุม รวมถึงการแชร์ข้อมูลเน้ือหา การประชุม สามารถเชอ่ื มตอ่ กบั อปุ กรณ์ไดท้ ้งั Notebook, iPad และ Smartphone การเตรียมความพร้อมกอ่ นเรียน 1. สารวจและจดั เตรยี มอุปกรณ์ Notebook Smart Device ของนักศึกษาก่อนเรยี น 2. การใช้งาน Account กบั บรกิ ารตา่ ง ๆ ในมหาวทิ ยาลยั ประกอบด้วย 2.1 Account สาหรบั การใช้บรกิ ารระบบสารสนเทศและระบบเครือข่ายในมหาวิทยาลัย กาหนด User Name : Uรหสั นกั ศกึ ษา Password : xxxxxxxxxxxx (วนั เดือนปี พ.ศ.) 2.2 Account สาหรับการใชบ้ ริการ e Mail และ Office 365 ของมหาวิทยาลัย กาหนด User Name : Uรหสั นกั ศกึ ษา@mail.dusit.ac.th Password: xxxxxxxxxxxx (วันเดือนปี พ.ศ.) ท้งั น้ี นักศึกษาสามารถเปล่ียน Password ไดด้ ้วยตนเอง ผา่ นทางเวบ็ ไซต์ http://chgpwd.dusit.ac.th สาหรับกรณที พ่ี บปัญหาดา้ นการใช้งานเทคโนโลยีดจิ ทิ ลั เพอื่ การเรียนรู้ สามารถตดิ ตอ่ สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ หน่วยงานสนับสนุนด้านเทคโนโลยดี จิ ิทัลเพ่อื การเรียนรู้ ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ เพ่ือให้เกิดประสิทธิภาพในการให้บริการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิตมีหน่วยงานหลักทาหน้าที่ให้บริการและสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือ การเรียนรู้ ดงั น้ี สานักวทิ ยบรกิ ารและเทคโนโลยสี ารสนเทศ หนว่ ยงานสนบั สนุนการเรียนรู้ ทาหน้าท่ี เป็นแหล่งรวบรวมเทคโนโลยีเพอ่ื สนบั สนุนการเรียน การสอนและการบริหารจัดการ ศูนย์รวมความรู้ท่ีเน้นการให้บริการในรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์ ใหบ้ รกิ ารด้านข้อมูลสารสนเทศกับ อาจารย์ เจา้ หนา้ ที่ นกั ศึกษาของมหาวิทยาลยั สวนดสุ ติ และบุคคล ทวั่ ไปท่ีประสงคเ์ ข้ามาสบื ค้นและศึกษาหาความรู้ด้วยตนเอง แหลง่ ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยี สารสนเทศ รวมถึงการพัฒนานวัตกรรมเพ่ือการบริหารจัดการและการเรียนการสอน การดูแลและ ให้บริการด้านระบบเครือข่ายของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต รวมถึงการให้บริการให้คาปรึกษาเกี่ยวกับ
12 การใช้เทคโนโลยีและระบบสารสนเทศในมหาวิทยาลัย โดยมีเว็บไซต์หลักที่ให้บริการข้อมูล ได้แก่ https://arit.dusit.ac.th และ ชอ่ งทางให้บริการตอบคาถามผ่าน Line : SDU Online Platform Student ภาพที่ 1.6 อนิ โฟกราฟกิ คู่มอื การเรียนออนไลนส์ าหรบั นกั ศึกษา ท่มี า: สานกั วทิ ยบริการเทคโนโลยสี ารสนเทศ, 2565
13 สานักส่งเสริมวิชาการและงานทะเบียน หน่วยงานท่ีส่งเสริม สนับสนุนทางวิชาการเพื่อให้การจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัยเป็นไป ตามเกณฑ์มาตรฐานภายใต้การบริหารจัดการเชิงพลวัต สามารถแข่งขันได้ในระดับอาเซียนโดยใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศพัฒนางานบริการท่ีเป็นเลิศ ทาหน้าที่บริหารหลักสูตรและการจัดการเรียน การสอน ส่งเสริมการขับเคลื่อนการบริการวชิ าการและทานุบารุงศิลปะและวัฒนธรรมที่มีการบูรณาการ กับการเรียนการสอน รวมทงั้ การพัฒนาระบบทะเบียนนกั เรียนนักศกึ ษาและระบบบรกิ ารด้านวิชาการ และงานทะเบียน มีการให้บริการผ่านเว็บไซต์หลัก คือ http://regis.dusit.ac.th/home และระบบ บรหิ ารการศกึ ษา Academic https://academic.dusit.ac.th สรุป เทคโนโลยีดจิ ิทัลเพือ่ การเรียนรู้ มหาวิทยาลัยสวนดุสติ หมายถึง อุปกรณ์ โปรแกรมหรอื แอป พลิเคชันของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตที่นามาใช้เพ่ือเพ่ิมคุณภาพชีวิตหรือแก้ปัญหาในชีวิตประวัน การเรียนหรือการทางานโดยใชค้ อมพวิ เตอร์เป็นฐาน โดยใช้ทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดจิ ทิ ลั คอบคลุมความสามารถด้านการใช้ ความเข้าใจ การสร้างและการเข้าถึงเทคโนโลยีได้อย่างมี ประสิทธิภาพ บนระบบนิเวศการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ซ่ึงมี 2 องค์ประกอบสาคัญ คือ การเรียนรู้ 4 รูปแบบ ได้แก่ การเรียนแบบ Online การเรียนแบบ On-site การเรียนแบบ On-Air และการเรียนแบบ Hybrid และ การจัดสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตท่ี ประกอบด้วย (1) เคร่ืองมือที่ใช้ในการเรียนรู้ ประกอบด้วย เคร่ืองมือที่มหาวิทยาลัยจัดเตรียมให้และ เคร่อื งมือที่ผู้เรยี นนามาใชใ้ นการเรียนรู้ดว้ ยตนเอง (2) ระบบสนบั สนุนการเรยี นรู้ ประกอบด้วย ระบบ บริหารการศึกษา เครื่องมือการเรียนรอู้ อนไลน์ แอปพลิเคชนั เว็บไซต์ แหล่งเรียนรแู้ ละส่อื ออนไลน์ ท่ี เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และการทางานในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต และ (3) การให้บริการ Account และบริการระบบเครือข่ายของมหาวิทยาลัย ภายใต้การดูแลและสนับสนุนการให้บริการของสานัก วทิ ยบริการและเทคโนโลยสี ารสนเทศและสานกั สง่ เสริมวิชาการและงานทะเบยี น
14 คาถามท้ายบท 1. ระบบนิเวศการเรียนรู้ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพ่ือ การเรียนรู้ ประกอบด้วยอะไรบา้ ง จงอธบิ ายรายละเอยี ดมาพอสังเขป 2. เม่อื นกั ศึกษาต้องการลงทะเบยี นเรียน นักศกึ ษาจะลงทะเบียนผ่านเวบ็ ไซต์อะไร 3. จงอธบิ ายวิธีการลงทะเบียนเรียนมาพอสงั เขป 4. ระบบ WBSC คืออะไร เก่ยี วขอ้ งอยา่ งไรกับการเรยี นรใู้ นรูปแบบของสวนดุสติ 5. เม่ือนักศึกษาต้องการจัดเก็บข้อมูลแบบออนไลน์ สามารถจัดเก็บในแอปพลิเคชันใด และ สามารถจดั เก็บขอ้ มลู ได้สงู สุดทค่ี วามจุเท่าใด 6. Microsoft Office กับ Office 365 มคี วามแตกตา่ งกันอย่างไร 7. เมื่อนักศึกษาต้องการใช้งานระบบเครือข่ายหรือ WIFI ของมหาวิทยาลัย นักศึกษาจะต้อง ระบุ Account ในการใชบ้ รกิ ารอยา่ งไร 8. กรณีที่นักศึกษามีปญั หาเรื่องการใช้งาน Account นักศึกษาสามารถแก้ปญั หาเบ้อื งต้นได้ โดยการไปที่เว็บไซต์ใด และหากต้องการความช่วยเหลือเพ่ิมเติมสามารถขอรับคาปรึกษาได้ที่ หน่วยงานใด
เอกสารอ้างอิง สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2565). บริการ Application. สืบคน้ เมื่อวันท่ี 11 มีนาคม 2565, จาก https://arit.dusit.ac.th/2019/application.html. มหาวิทยาลัยสวนดุสิต. (2565). คู่มือเทคโนโลยีดิจิทัล. กรุงเทพฯ: ศูนย์บริการสื่อและสิ่งพิมพ์กราฟ ฟคิ ไซท์ มหาวทิ ยาลัยสวนดุสติ .
บทที่ 2 การใช้งานเครอ่ื งมอื ดิจิทัลและแอปพลิเคชันในชวี ติ ประจาวัน จากการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของอุปกรณ์การใช้งานอินเทอร์เน็ตบนเครื่องมือสื่อสารอย่าง สมาร์ตโฟน ส่งผลให้การใช้งานสมาร์ตโฟนเป็นท่ีนิยมในวงกว้าง รวมทั้งเคร่ืองมือท่ีใช้ในการส่ือสาร เชือ่ มตอ่ ระหว่างบุคคลท่วั ไปเกดิ การปฏวิ ตั อิ ยา่ งรุนแรง นน่ั คอื เครอื ข่ายสังคม (social network) เมือ่ ปัจจยั ทัง้ สองอย่างมารวมกันจงึ ทาให้สอื่ ออนไลน์อย่างสอื่ สงั คม (social media) ได้รับความนยิ มอย่างมาก ควบคู่ไปกับการใช้ประโยชน์ของสมาร์ตโฟน ดังน้ัน การเช่ือมต่อเข้าสู่โลกออนไลน์และอินเทอร์เน็ต จึงไม่ถูกจากัดอยู่เพียงการสื่อสารผ่านช่องทางออนไลน์ การทางานผ่านคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC) เคร่ืองคอมพิวเตอร์แบบพกพา (notebook) หรือแล็ปท็อป (laptop) สง่ ผลให้เราก้าวเขา้ สู่ “ยุคดจิ ิทัล” อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งเราสามารถนาความรู้ความสามารถในส่วนของเทคโนโลยีสารสนเทศและ การสือ่ สารหรือวิทยาการทีเ่ ก่ยี วข้อง มาประยุกต์ใช้ให้เหมาะกับความเปลี่ยนแปลงทีเ่ กิดขึ้นเพ่อื ให้เกิด ประโยชน์สูงสดุ อย่างตัวอย่างเชน่ เคยมกี ารศกึ ษาเรอ่ื งของการนาข้อมลู ต่าง ๆ มาประยุกตใ์ ช้ตง้ั แตส่ มัย เริ่มต้นของยุคไอทีแล้ว แต่แนวความคิดหรือความรู้เหล่าน้ีได้ถูกนาไปต่อยอดและนาไปใช้ประโยชน์ สามารถจับต้องได้จริงอย่างเห็นได้ชัดมากขึ้นในยุคดิจิทัล โดยเฉพาะอย่างย่ิงการใช้ระบบการเรียนรู้ Machine Learning (ML) ร่วมกบั ปญั ญาประดษิ ฐ์ (Artificial Intelligence: AI) สมรรถนะด้านดจิ ิทลั การเปล่ียนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลต่อการดารงชีวิตและการทางาน ดังนั้น เราจึง ต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับบริบทของการเปลี่ยนแปลง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิด culture shock หรือ อาการท่ีไม่คุ้นชินอันเนื่องจากการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี และเพื่อป้องกันความเส่ียงท่ีอาจเกิดจาก การใช้เทคโนโลยีท่ีไม่เหมาะสม เช่น การสูญเสียการเป็นส่วนตัว ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน การโจรกรรมขอ้ มูล การโจมตที างไซเบอร์ เปน็ ต้น (สานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรอื น, 2560) ดังน้ัน สามารถนิยามคาว่า “เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Technology)” จากการใช้งานในปัจจุบัน ได้ว่า เป็นเคร่ืองมืออิเล็กทรอนิกส์ ระบบอัตโนมัติ อุปกรณ์เทคโนโลยี หรือทรัพยากร ท่ีใช้สาหรับสร้าง จัดเก็บข้อมูล แสดงผลข้อมูล หรือประมวลผลข้อมูล และยังรวมถึงการส่ือสาร เนื้อหา (content) เครอื่ งมอื อปุ กรณต์ ่าง ๆ ที่ช่วยอานวยความสะดวกในการทางาน การส่อื สาร และการใชช้ วี ิตประจาวัน ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย เกมออนไลน์ มัลตมิ ีเดีย แอปพลิเคชนั แพลตฟอร์มด้านการศกึ ษา สมาร์ตโฟน สตรีมม่ิงวิดีโอ การประมวลผลคลาวด์ (cloud computing) เทคโนโลยีบล็อกเชน (blockchain technology) สกุลเงินดจิ ิทัล (cryptocurrency) ปญั ญาประดิษฐ์ (artificial intelligence: AI) เปน็ ต้น จากนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2561 - 2580 ซึ่งมีเป้าหมายในภาพรวม คือ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจของ ประเทศด้วยการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัล สร้างโอกาสทางสังคมอย่างเท่าเทียมด้วยข้อมูล
18 ข่าวสารและบริการต่าง ๆ ผ่านส่ือดิจิทัลเพ่ือยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน เตรียมความพร้อม ให้บุคลากรทุกกลุ่มมีความรู้และทักษะที่เหมาะสมต่อการดาเนินชีวิตและการประกอบอาชีพใน ยุคดจิ ิทัล และปฏริ ูปกระบวนทัศน์การทางานและการให้บริการของภาครัฐ ดว้ ยเทคโนโลยีดจิ ิทัลและ การใช้ประโยชน์จากข้อมูล เพื่อให้การปฏิบัติงานเกิดความโปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) จึงได้ให้คานิยาม “กรอบสมรรถนะด้านดจิ ิทลั (Digital Competency Framework)” ไวว้ า่ กรอบการพัฒนาสมรรถนะ บคุ คลเพื่อให้มีความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะที่สามารถใชใ้ นเทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสม ปลอดภัย สร้างสรรค์ มีจริยธรรม และมีเสรีภาพ ซ่ึงกรอบสมรรถนะด้านดิจิทัลสาหรับ พลเมืองไทย แบ่งออกเป็น 4 ด้านเพ่ือให้สอดคล้องกับบริบทของประเทศไทย ได้แก่ (สานักงาน คณะกรรมการดิจทิ ลั เพือ่ เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ, 2562, หน้า 1-3) - การเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) เพ่ือให้พลเมืองมีสมรรถนะในการเข้าถึง ค้นหา คัดกรอง วิเคราะห์ สังเคราะห์ จัดการ ประยุกต์ใช้ ส่ือสาร สร้าง แบง่ ปัน การตดิ ตามข้อมูลสารสนเทศและเนอ้ื หา (Content Media) ได้อย่างเหมาะสม ไม่ละเมิดสิทธิผู้อ่ืน มีความรับผิดชอบ ปลอดภัย มีมารยาท ไม่ละเมดิ กฎหมาย - การใชด้ ิจิทัล (Digital Skill/ ICT Skill) เพ่ือให้พลเมืองใชเ้ คร่ืองมือดิจิทัลพน้ื ฐานได้อย่างมี ประสทิ ธภิ าพ หลากหลาย และสามารถประยุกต์ใชใ้ นงานเพอื่ เปน็ ตน้ ทุนตอ่ ยอดในการประกอบอาชีพ การดาเนนิ ชีวติ ประจาวนั และการพฒั นาตนเอง - การแก้ปัญหาด้วยเคร่ืองมือดิจิทัล (Problem Solving with Digital tools) เพ่ือให้พลเมือง มีสมรรถนะในการระบคุ วามต้องการและทรัพยากรได้ ตดั สินใจใชเ้ ครื่องมือดิจิทัลที่เหมาะสมได้อย่าง ชาญฉลาดตามวตั ถุประสงค์และความตอ้ งการ ใช้เคร่ืองมือดจิ ิทัลหรือเทคโนโลยีเพ่ือแก้ปญั หาต่าง ๆ ได้ และใช้งานอย่างสร้างสรรค์ สามารถแก้ปัญหาเชิงเทคนิค และสามารถปรับปรุงพัฒนาสมรรถนะ ตนเองใหเ้ ทา่ ทนั โลกได้ - การปรับตัวสู่การเปลี่ยนแปลงดิจิทัล (Adaptive Digital Transformation) เพื่อให้ พลเมืองมีสมรรถนะในการยืดหยุ่นและปรับตัวต่อโลกท่ีมีการเปล่ียนแปลงอย่างรวดเร็วและกระแส ความเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ สามารถเอาตัวรอดในโลกยุคปัจจุบันและอนาคตที่มีแนวโน้มการเปล่ียนแปลง ที่รวดเร็วได้อย่างคล่องแคล่ว (Digital Agility) และสามารถใช้เทคโนโลยีเพื่อการเปลี่ยนแปลงชีวิต ในทางทด่ี ขี น้ึ หรือเกดิ เป็นวฒั นธรรมดจิ ทิ ัลได้ (Digital Culture) สามารถทางานรว่ มกบั ผู้อ่นื ทมี่ ีสังคม และวัฒนธรรมทีห่ ลากหลาย ริเรม่ิ และเรยี นรดู้ ้วยตนเอง ทีม่ าของคลิป: DiCY Thailand. ตอน Digital Literacy Thailand Project
19 การเขา้ ใจดจิ ิทลั มีองค์กรท่ีให้นิยามหรือความหมาย “การเข้าใจดจิ ิทัล (Digital Literacy)” ไว้มากมาย ซ่ึงแตล่ ะ องค์กรระบุขอบเขตความหมายโดยมีท้ังส่วนที่เหมือนและต่างกัน โดยรวมแล้ว การเข้าใจดิจิทัล จะกล่าวถึงการใชง้ านเคร่ืองมือและเทคโนโลยีทางสารสนเทศให้ถูกตอ้ ง เพ่ือเข้าถึง วิเคราะห์ ประเมิน จัดการ สื่อสาร และสร้างข้อมูล (data) สารสนเทศ (information) และสาร (content media) ได้ อย่างถูกต้อง ปลอดภัย ไม่ละเมิดกฎหมาย และมีประสิทธิภาพ (สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ กระทรวงดจิ ิทัลเพ่อื เศรษฐกจิ และสงั คม, 2562, หน้า 4) สานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (2560) ได้ให้คานิยามการเข้าใจดิจิทัล หรือ เรียกว่า “ทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล” ไว้ว่า ทักษะในการนาเครื่องมือ อุปกรณ์ และ เทคโนโลยีดิจิทัลที่มีอยู่ในปัจจุบัน อาทิ คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์ แท็บเล็ต โปรแกรมคอมพิวเตอร์ และ สื่อออนไลน์ มาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์สูงสุด ในการสื่อสาร การปฏิบัติงาน และการทางานรว่ มกัน หรือใช้ เพื่อพัฒนากระบวนการทางาน หรือระบบงานในองค์กรให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพ ทักษะ ดังกล่าวครอบคลุมความสามารถ 4 มิติ ไดแ้ ก่ การใช้ (use) ความเข้าใจ (understand) การสร้าง (create) และ เข้าถึง (access) เทคโนโลยีดจิ ิทลั ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ภาพที่ 2.1 ทกั ษะความเข้าใจและใชเ้ ทคโนโลยีดิจิทลั 9 ดา้ น ของสานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรอื น ท่มี า: สานกั งานคณะกรรมการขา้ ราชการพลเรือน, 2561
20 สานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ได้กาหนดทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยี ดิจิทัลท่ีข้าราชการและบุคลากรภาครัฐ ควรมีในปัจจุบันเพื่อให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมี ประสทิ ธิภาพ ประกอบด้วยทกั ษะ 9 ดา้ น ไดแ้ ก่ - การใชง้ านคอมพิวเตอร์ (Computer skills) - การใช้งานอินเทอร์เน็ต (Internet skills) - การใชง้ านเพื่อความมน่ั คงปลอดภยั (Cyber security awareness) - การใชโ้ ปรแกรมประมวลผลคา (Word processing) - การใช้โปรแกรมตารางคานวณ (Spreadsheets) - การใช้โปรแกรมนาเสนอผลงาน (Presentation programs) - การทางานร่วมกนั แบบออนไลน์ (Online collaboration) - การ ใชโ้ ปรแกรมสร้างส่ือดจิ ทิ ัล (Graphics editors) - การใช้ดิจิทัลเพอ่ื ความมนั่ คงปลอดภัย (Cyber security practices) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (2562) ได้ให้คานิยามการเข้าใจดิจิทัล ไว้ว่า การมี สมรรถนะในการใช้ข้อมูลเพื่อสื่อสารในสังคมดิจิทัล ได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีจริยธรรม ซ่ึง ประกอบด้วย ความสามารถในการเข้าใจดิจิทัล ท่ีทาให้เกิดความคล่องแคล่วทางเทคนิคท่ีจาเป็นใน การใช้งานคอมพิวเตอร์ และอินเทอร์เน็ต ความเข้าใจสารสนเทศและสามารถประเมินส่ือดิจิทัล เพื่อ สามารถนาไปสู่กระบวนการตัดสินใจในการดาเนินกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงสามารถผลิตเนื้อหาและการ สอื่ สารอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพผ่านเครอื่ งมอื ดจิ ทิ ัลได้ ซง่ึ ครอบคลุมทกั ษะ 4 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึง (assess) การประเมิน (evaluation) การสร้าง (creation) และ การใช้เครื่องมือและเทคโนโลยี (use) โดยท่ี การเข้าถึง การประเมิน และการสร้างข้อมูลและสารสนเทศ จะเป็นกระบวนการทางานหลัก และ การใช้เคร่ืองมือและเทคโนโลยี จะเป็นส่วนประกอบสนับสนุนให้กระบวนการการเข้าถึง การประเมิน และการสรา้ ง ให้เกิดสารสนเทศ (information) และสาร (content media) ไดอ้ ย่างเหมาะสม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้จัดทาหลักสูตรการเข้าใจดิจิทัล พ.ศ. 2562 ซ่ึง เป็นหลักสูตรที่ใช้สาหรับพัฒนาให้ประชาชนของประเทศไทย นักเรียน นักศึกษา ผู้ใช้แรงงาน พนักงานภาครัฐและพนักงานภาคเอกชน ให้มีสมรรถนะในการเข้าถึง ค้นหา คัดกรอง วิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมิน จัดการ ประยุกต์ใช้ สื่อสาร สร้าง แบ่งปัน และติดตามข้อมูล (data) สารสนเทศ (information) และสาร (content media) ได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย มีความรับผิดชอบ มีมารยาท เคารพสิทธิและกฎหมาย ด้วยเครื่องมือและเทคโนโลยีที่เหมาะสมและหลากหลาย ประกอบด้วย 9 รายวิชา (สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสงั คม, 2562, หน้า 18) ได้แก่ - สิทธิและความรับผิดชอบยุคดิจิทัล (Digital right) เรียนรู้สิทธิของพลเมืองดิจิทัลและเข้าใจ ความรับผิดชอบในโลกออนไลน์ในยุคศตวรรษที่ 21 ได้แก่ สิทธิในการเข้าถึงและไม่ถูกเลือกปฏิบัติ สิทธิในการชุมนุมและการสมาคมออนไลน์ สิทธิในความเป็นส่วนตัวและในการคุ้มครองข้อมูล ส่วนบุคคล เสรีภาพในการแสดงความเห็นและการเข้าถึงข้อมูล จริยธรรมคอมพิวเตอร์ ความรับผิดชอบ ในการสื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างมีมารยาท ความรับผิดชอบในการใช้และอ้างอิงผลงานของ
21 ผ้อู น่ื ความรบั ผิดชอบในการปฏบิ ตั ติ ามกฎหมาย ความรับผดิ ชอบในการรักษาความปลอดภยั ออนไลน์ ความรบั ผิดชอบตอ่ สุขภาพของตนเอง และความรับผิดชอบในการใชพ้ าณชิ ยอ์ เิ ล็กทรอนกิ ส์ - การเข้าถึงดิจิทัล (Digital access) เรียนรู้พ้ืนฐานหลักการของข้อมูล และสารสนเทศ รู้ระบบอินเทอร์เน็ต สามารถใชเ้ คร่ืองมือเชอ่ื มต่ออินเทอร์เน็ต สามารถค้นหาข้อมูลในอนิ เทอร์เน็ตได้ สามารถใชโ้ ปรแกรมค้นหา (Search Engine) ในการค้นหาข้อมลู ได้อย่างรวดเร็ว แม่นยาและตรงตาม ความต้องการ สามารถนาข้อมูลและสารสนเทศไปใช้ได้อย่างถูกต้องตามจริยธรรม สามารถบันทึก จดั เกบ็ และค้นคืนขอ้ มูลและสารสนเทศได้ - การส่ือสารยุคดิจิทัล (Digital communication) เรียนรู้หลักการสาคัญของการส่ือสาร การสื่อสารยุคดิจิทัลหรือการสื่อสารผ่านสังคมออนไลน์ เพ่ือสามารถแยกแยะพื้นที่ส่วนตัวและพื้นที่ สาธารณะ ใช้วิจารณ์การส่ือสารยุคดิจิทัล รวมถึงเรียนรู้การรับมือปัญหาการสื่อสารยุคดิจิทัล ได้แก่ การจัดการสารที่ผิดกฎหมายและผิดจริยธรรมในยุคดิจิทัล การพูดคุยกับคนแปลกหน้าบนโลก ออนไลน์ การรบั มือกับเหตุการณท์ ่ีมคี วามอคตทิ างโลกออนไลน์ ผู้ประทษุ วาจา และผใู้ ช้ตรรกะวบิ ัติ - ความปลอดภยั ยคุ ดิจทิ ัล (Digital safety) เรียนรคู้ วามร้พู น้ื ฐานทัว่ ไปของความปลอดภยั ท่ีมาจากผู้ไม่ประสงค์ดีในโลกอนิ เทอร์เน็ต เครือข่ายสังคมออนไลน์ ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย เพื่อ การหลีกเล่ยี งภัยคกุ คาม และรับมือกบั ภยั อันตรายในยคุ ดิจิทัล - การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ (Media and Information literacy) เรียนรู้หลักการ พ้ืนฐานของส่ือและผู้ให้บริการสื่อ แนวคิดการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ การวิเคราะห์ วิพากษ์ ตีความหมาย ประเมินผล สรุปผล แยกข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น ประเมินคุณค่าของส่ือและสารสนเทศ การรู้เท่าทันข่าวปลอม (Fake News) และรู้เท่าทัน โฆษณาชวนเช่ือ (Propaganda) รวมถึงการจัดการ ส่ือและสารสนเทศเบ้ืองตน้ ได้แก่ เอกสาร เสียงบนั ทึก ภาพน่ิง และภาพเคล่ือนไหวได้ - แนวปฏิบัติในสังคมดิจิทัล (Digital etiquette) เรียนรู้มารยาทการใช้อินเทอร์เน็ต มารยาทการใช้โทรศัพท์ในพ้ืนท่ีสาธารณะ และการเอาใจใส่ผู้อื่น เพ่ือสามารถใช้งานอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์เคล่ือนที่ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสมตามกาลเทศะ รวมถึงเข้าใจอารมณ์ความอ่อนไหวของ บคุ คลหรอื สังคมบนโลกออนไลน์ได้ - สุขภาพดียุคดิจิทัล (Digital health) เรียนรู้อันตรายและผลกระทบด้านสุขภาพในแง่มมุ ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต โรคท่ีเกิดขึ้น รวมถึงความสัมพันธ์และผลกระทบต่อ เยาวชน การใช้อินเทอร์เน็ตและส่ือดิจิทัล เพื่อป้องกัน หลีกเล่ียง ลดผลกระทบ จนถึงวิธีการรักษา เบื้องตน้ ทง้ั ตอ่ ตนเองและคนใกลต้ ัว เพอ่ื ให้สามารถใชช้ วี ิตอยา่ งมคี วามสุขในยคุ ดิจิทัลได้ - ดิจิทัลคอมเมิร์ซ (Digital commerce) เรียนรู้ความรู้พื้นฐานท่ัวไปของดิจิทัลคอมเมิร์ซ ได้แก่ นิยามความหมาย องค์ประกอบ ความสาคัญ ลักษณะ กระบวนการ และรูปแบบการซ้ือ-ขาย สินค้าในดจิ ทิ ลั คอมเมริ ์ซ สามารถซ้ือขายสินคา้ ในดิจิทัลคอมเมิร์ซไดอ้ ย่างถูกต้องและปลอดภยั จัดการ แก้ปัญหา จากการซ้ือขายสินค้าได้ และสามารถสร้างร้านค้าขายสินค้า และขายสินค้าในดิจิทัล คอมเมิรซ์ ไดเ้ บือ้ งตน้ รวมถงึ เขา้ ใจกฎหมายทีเ่ กี่ยวกับดิจทิ ลั คอมเมริ ์ซเบื้องตน้ - กฎหมายดิจิทัล (Digital law) เรียนรู้กฎหมายท่ีเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินทางปัญญา และ กฎหมายท่ีเก่ียวข้องกับเศรษฐกิจ ดิจิทัล เพื่อให้ระบุได้ว่าการกระทาใดเป็นความผิดที่เกี่ยวกับ
22 กฎหมายดจิ ิทลั ทราบถึงโทษของการกระทาความผดิ มีแนวทางป้องกันการกระทาความผดิ ที่เกยี่ วกบั กฎหมายดิจิทลั ภาพท่ี 2.2 หลักสูตรการเขา้ ใจดิจทิ ลั (Digital Literacy) พ.ศ. 2562 ท่มี า: สานกั งานคณะกรรมการดจิ ิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ กระทรวงดิจทิ ัลเพอื่ เศรษฐกิจและสงั คม, 2562 ท่มี าของคลิป: สดช. ONDE ตอน หลกั สูตรการเขา้ ใจดิจิทลั การเข้ามาของเทคโนโลยีดิจิทัลทาให้ปฎิเสธไม่ได้ว่า เราต้องอยู่กันแบบผสมผสานระหว่าง โลกดจิ ิทัลและโลกทางกายภาพ เราจาเปน็ จะตอ้ งมีทักษะทางด้านดิจิทัลทีด่ ีขึ้น ไม่ใชเ่ พยี งแค่เร่ืองการใช้ เครื่องมอื ดิจิทัล แต่จะตอ้ งเรียนรู้เทา่ ทันโลกดจิ ิทลั เร่ืองต่าง ๆ ให้มีทกั ษะ ดงั นี้ (ธนชาติ นุ่มนนท์, 2562) - ความสามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัล อาจเป็นเร่ืองยากท่ีจะตามเทคโนโลยีได้ทันทั้งหมด เนื่องจากการเปล่ียนแปลงรวดเร็ว แต่ต้องให้มีทักษะความเข้าใจพ้ืนฐานว่า เคร่ืองมือต่าง ๆ ท้ัง ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ทางานได้อย่างไร อะไรคือความสามารถของเทคโนโลยี และมีข้อจากัด อยา่ งไร ซง่ึ ควรต้องครอบคุลมถงึ เทคโนโลยใี หม่ ๆ ด้วย เช่น อปุ กรณอ์ ัจฉริยะ เป็นตน้
23 - ความสามารถค้นหาและใช้ข้อมูล ไม่เพียงแต่การค้นข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต แต่รวมถึง ความสามารถวิเคราะห์และตัดสินใจเลือกข้อมูลท่ีมีคุณภาพ จากข้อมูลที่มีอยู่มากมายในโลก อนิ เทอร์เนต็ รวมท้งั ทักษะการอา้ งองิ ข้อมลู ซงึ่ ต้องเขา้ ใจลิขสิทธข์ิ องข้อมลู และการนาไปใช้ - ความสามารถในการเรียนการสอนแบบใหม่ ผู้เรียนและผู้สอนควรมีทักษะการใช้เทคโนโลยี ดิจิทัลที่ถูกต้องในการใช้เครื่องมือบางอย่าง เช่น การทาสไลด์ออนไลน์เป็นเร่ืองดี แต่หากขาดทักษะ และความเข้าใจที่ดีแล้วอาจทาให้การเรียนการสอนขาดคุณภาพได้ จึงจาเป็นต้องเข้ากระบวนการ การเรียนการสอนแบบใหม่ การใช้เครือ่ งมือ การออกแบบหลักสตู ร และเรอ่ื งการคดิ เชงิ วิเคราะห์ - ทักษะการสื่อสารและการทางานรว่ มกัน ในโลกของดจิ ทิ ัลทาใหท้ ุกคนเช่ือมต่อส่อื สารกันได้ ง่ายข้ึน รูปแบบการทางานจึงเปลี่ยนไปจาเป็นต้องมีทักษะการทางานแบบใหม่ การใช้เครื่องมือต่าง ๆ เช่น อีเมล วดิ ีโอคอนเฟอเรนซ์ การใชเ้ ครื่องมือทางานร่วมกัน การแชร์ข้อมูล เป็นต้น เพื่อให้สามารถ ทางานรว่ มกันได้ในสถานท่ีท่ีแตกตา่ งกันและจากหลากหลายอปุ กรณ์ - ความสามารถสร้างเน้ือหาหรือนวัตกรรมดิจิทัล เทคโนโลยีดิจิทัลทาให้เราสามารถสร้าง นวัตกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ได้มากมาย ทั้งข้อความ รูปภาพ ซอฟต์แวร์ หรือบริการต่าง ๆ เราต้องมี ทักษะการสร้างเน้ือหาดิจิทัลเหล่านี้ เช่น การสร้างภาพดิจิทัล การทาอินโฟกราฟฟกิ รวมถึงการเขียน โปรแกรมที่คนทกุ คนควรมีทกั ษะ เพ่ือสามารถสรา้ งสรรค์สง่ิ ใหม่ได้ - ความเข้าใจเรื่องอัตลักษณ์ดิจิทัล โลกดิจิทัลมีความเสี่ยงต่อการใช้งานจากภยั คุกคามต่าง ๆ เราจาเป็นต้องสอนให้คนมีทักษะเข้าใจเร่ืองปกป้องข้อมูลตัวเอง การเก็บรหัสตัวตน ความรับผิดชอบ ในการดูแลและปอ้ งกนั ขอ้ มลู ของผู้อื่นทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั เรา รวมถึงการมจี รรยาบรรณในการใช้งาน ทม่ี าของคลปิ : depa Thailand ตอน การเป็นพลเมืองดจิ ทิ ัล : I'm สมร 4.0 เคร่ืองมือดิจิทัล เครื่องมือดิจิทัล ถือเป็นเคร่ืองมือสาคัญในการใช้ (use) การสร้าง (create) และการเข้าถึง (access) เทคโนโลยีดิจิทัล ไม่ว่าจะเป็นข้อมูล สารสนเทศ เน้ือหาสื่อ โซเชียลมีเดีย เกมออนไลน์ แอปพลิเคชัน รวมถึงเคร่ืองมือ อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ช่วยอานวยความสะดวกในการทางาน การส่ือสาร และการใชช้ วี ติ ประจาวนั ซงึ่ เครื่องมอื ดจิ ทิ ัลที่นยิ มใช้งานในปัจจุบัน ไดแ้ ก่ - คอมพิวเตอร์ เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถรับคาสั่งหรือข้อมูลและนาไปดาเนินการ ตามคาส่ังน้ัน ๆ ได้ เช่น การรับข้อมูลเข้าสู่ระบบ (input) การประมวลผลข้อมูล (process) และ การแสดงผลลัพธ์ต่าง ๆ (output) รวมถงึ การจัดเก็บขอ้ มูล (storage) เพือ่ นากลบั มาใชไ้ ดเ้ มือ่ ต้องการ คอมพวิ เตอรส์ ว่ นบุคคล (PC) หรอื เดสกท์ อ็ ปคอมพวิ เตอร์ (desktop computer) เปน็ คอมพวิ เตอรแ์ บบ
24 ติดตัง้ ใชง้ านอยู่กับที่ มีขนาดเล็กเหมาะกับการใช้งานโดยวางบนโต๊ะ แต่มีขนาดใหญ่เกินไปสาหรับพกพา ไปในที่ต่าง ๆ - เคร่ืองคอมพิวเตอร์แบบพกพา (notebook) หรือแล็ปท็อป (laptop) เป็นคอมพิวเตอร์ ชนิดหนึ่งที่มีหลักการทางานเช่นเดียวกับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล หรือเดสก์ท็อปคอมพิวเตอร์ แต่มี ความแตกต่าง คือ เคลอ่ื นยา้ ยได้สะดวก น้าหนกั เบา สามารถเก็บไว้ในกระเป๋าเอกสารหรือพกพาตดิ ตวั ได้ อาศยั พลงั งานไฟฟา้ จากแบตเตอรี่ - แท็บเล็ต (tablet) เป็นคอมพิวเตอร์ชนิดหน่ึงท่ีรวมการทางานทุกอย่างไว้ในหน้าจอสัมผัส โดยใช้ปากกาสไตลัส ปากกาดิจิทัล หรือปลายนิ้ว เพ่ือสั่งการและรับข้อมูลตัวอักษรด้วยคีย์บอร์ด เสมอื นที่ปรากฎบนจอภาพ - สมาร์ตโฟน (smartphone) เป็นคอมพิวเตอร์ชนิดหน่ึงท่ีจัดเป็นอุปกรณ์ดิจิทัลขนาดเล็ก ถูกออกแบบมาให้มีขนาดกะทัดรัด สะดวกในการพกพา และมีส่วนประกอบของคอมพิวเตอร์ อย่างครบถ้วน อาทิ หน่วยสารองข้อมูล อุปกรณ์นาเข้า หน่วยประมวลผลข้อมูล และอุปกรณ์ส่งออก สมารต์ โฟนจัดเปน็ คอมพิวเตอร์ทน่ี ิยมใชก้ นั อยา่ งแพรห่ ลายในปัจจุบัน แอปพลิเคชัน แอปพลิเคชัน คือ ซอฟแวร์ประเภทหน่ึงท่ีช่วยให้สามารถกระทาการบางอย่างได้ตามความ ตอ้ งการของผูใ้ ช้ แอปพลิเคชนั สาหรับใชง้ านบนเคร่ืองคอมพวิ เตอร์ต้ังโตะ๊ และเคร่ืองคอมพิวเตอร์แบบ พกพาน้ัน เรียกว่า “เดสก์ท็อปแอปพลิเคชัน (desktop applications)” ส่วนแอปพลิเคชันท่ีทางานบน เคร่ืองอุปกรณ์พกพา เช่น โทรศัพท์มือถือ สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต เรียกว่า “โมบายแอปพลิเคชัน (mobile applications)” ปจั จบุ ันมีการใชง้ านแอปพลเิ คชันในหลากหลายกจิ กรรม ตวั อยา่ งเชน่ - การสื่อสาร (communication) เป็นแอปพลิเคชันในการส่งข้อความโต้ตอบ สนทนา ระหวา่ งบุคคลสองคนหรือเปน็ กลุ่มก็ได้ สามารถรองรับการส่งไฟล์ได้หลายชนิด เช่น ภาพ เสียง วิดีโอ เป็นต้น - เครือข่ายสังคม (social network) เป็นแอปพลิเคชันที่เป็นสื่อกลางที่ให้บุคคลหรือ กลุ่มบุคคลผู้ติดต่อส่ือสารกันโดยผ่านส่ือสังคม (social media) โดยมีส่วนร่วมสร้างและแลกเปล่ียน ความคิดเห็นตา่ ง ๆ ไม่ว่าจะเป็น เน้ือหา เรื่องราว ประสบการณ์ บทความ รูปภาพ และวิดีโอ รวมถึง รว่ มกนั ทากิจกรรมที่สนใจดว้ ยกัน - การศึกษา (education) เป็นแอปพลิเคชันทใี่ ช้ดา้ นการศกึ ษาและการอ้างอิงขอ้ มลู - เกมและความบันเทิง (entertainment) เป็นแอปพลิเคชันสาหรับความบันเทิง เช่น เล่น เกม ฟังเพลง ดูหนัง ดทู วี ี หรอื ตกแต่งพ้นื หลงั ของโทรศัพท์ เปน็ ต้น - การทาธุรกรรมทางการเงิน (banking) เป็นแอปพลิเคชันด้านการเงินหรือการทาธุรกรรม ทางการเงิน เช่น การโอนเงิน การชาระเงนิ การตรจสอบบญั ชีเงนิ ฝาก เป็นตน้ - การซ้ือสินค้าและบริการ (shopping) เป็นแอปพลิเคชันทีใ่ ช้ในการซื้อสินค้าหรือบริการต่าง ๆ เช่น การซ้อื สินค้าออนไลน์ การส่งั อาหารออนไลน์ เป็นตน้
25 - ไลฟ์สไตล์ (lifestyle) เป็นแอปพลิเคชันท่ีใช้ในชีวิตประจาวันตามความสนใจของผู้ใช้ เช่น แนะนาการทอ่ งเท่ยี ว การออกกาลังกาย การแตง่ กาย เป็นต้น - อรรถประโยชน์ (utility) เป็นแอปพลิเคชนั พื้นฐานท่ีมักตดิ ตงั้ มาให้อยู่ในอุปกรณ์พกพา หรือ ตดิ ต้ังเพิ่มเติมเพื่ออานวยความสะดวกในการใชง้ าน เช่น นาฬิกา กล้องถ่ายรูป เคร่ืองคิดเลข สภาพอากาศ ไฟฉาย ปฏิทนิ เป็นต้น จากรายงานของ Digital 2021 July Global Starshot Report สรุปข้อมูลโดย We Are Social และ Hootsuite ไดร้ วบรวมสถิตกิ ารใช้งานดา้ นดจิ ทิ ัลและพฤติกรรมการใชอ้ ินเทอรเ์ นต็ จากทั่วโลก ดังน้ี ภาพท่ี 2.3 สถิตผิ ใู้ ชง้ านอินเทอร์เนต็ ทใี่ ชง้ านเวบ็ ไซตแ์ ละแอปพลิเคชันมากท่สี ุดในโลกของปี 2021 ท่มี า: DataReportal, 2021 จากภาพที่ 2.3 แสดงสถิติผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตท่ีมีอายุระหว่าง 16 - 64 ปี (สารวจจาก ผู้ใช้งานเดือนกันยายน 2564) ท่ีใช้งานเว็บไซต์และแอปพลิเคชัน มีผู้ใช้งานเครือข่ายสังคม (social network) มากท่ีสุด คิดเป็นร้อยละ 95.8 รองลงมาได้แก่ แชทและการสื่อสาร คิดเป็นร้อยละ 95.5 การคน้ หาขอ้ มลู คดิ เป็นรอ้ ยละ 83.4 และการซอื้ สินค้าและบรกิ าร คดิ เปน็ ร้อยละ 58.2
26 ภาพที่ 2.4 จานวนผูใ้ ชง้ านโมบายแอปพลิเคชนั มากทสี่ ดุ ในโลกของปี 2021 ทมี่ า: DataReportal, 2021 จากภาพที่ 2.4 แสดงข้อมูล 10 อันดับแอปพลิเคชันที่มีผู้ใช้งานมากท่ีสุดในโลกของปี 2021 (สารวจระหว่างวันท่ี 19-25 ตลุ าคม 2564) โดยผู้ใช้งานในระบบปฏิบตั ิการแอนดรอยด์ใช้งานแอปพลิเคชัน Chrome มากท่ีสุด รองลงมาได้แก่ YouTube และ Google ตามลาดับ ส่วนระบบปฏิบัติการ iOS มี ผู้ใช้งานแอปพลิเคชันกล้องถ่ายรูป (camera) มากท่ีสุด รองลงมาได้แก่ อีเมล (mail) และ ปฏิทิน (calendar) ตามลาดบั แอปพลิเคชนั เพื่อการใช้งานในชวี ิตประจาวนั - เรยี นออนไลน/์ ประชุมออนไลน์ (online classes/ collaboration) Microsoft Teams Zoom Meeting Google Meet Google Classroom แชร์ไฟลไ์ ด้โดยไม่ต้อง ปรบั แตง่ ความเนยี นของ ประชมุ ไดท้ กุ ที่ งานทง้ั หมดจดั เก็บใน กงั วลวา่ ไฟล์จะหายหรอื ผิวหน้า และใส่ Filter ได้ สัญญาณอนิ เตอรเ์ นต็ ช้า Google Drive โดย หมดอายุ ส่งไฟล์ไดส้ งู สดุ ก็ยังใชง้ านได้ อตั โนมตั ิ 15GB
27 - จัดเก็บเอกสาร (storage) OneDrive Google Drive DropBox MediaFire เก็บข้อมูลบนคลาวด์ฟรี เกบ็ ขอ้ มลู บนคลาวดฟ์ รี เกบ็ ขอ้ มูลบนคลาวด์ฟรี เก็บข้อมลู บนคลาวด์ฟรี 1 TB สาหรบั นกั ศกึ ษา 15 GB 2 GB เพม่ิ เติมได้สูงสดุ 10 GB เพม่ิ เตมิ ได้สงู สุด และบุคลากรสวนดุสติ 18 GB ตามเงื่อนไขที่ 50 GB ตามเงอ่ื นไขที่ กาหนด กาหนด MEGA pCloud เก็บขอ้ มลู บนคลาวดฟ์ รี เก็บข้อมลู บนคลาวดฟ์ รี 20 GB มีการเขา้ รหสั 10 GB เพมิ่ เติมได้สงู สุด ข้อมูลอย่างปลอดภยั 20 GB ตามเงื่อนไขท่ี กาหนด - สรา้ งเอกสาร (document creation) Office 365 Google Suite iWork GoodNotes ใช้งานไดฟ้ รีแบบถกู ใชง้ านไดฟ้ รี แต่ต้องมี ใชง้ านฟรีท้ังบน macOS จดบันทกึ / จดเลคเชอร์ ลขิ สิทธ์ิ สาหรบั นกั ศึกษา บญั ชี Gmail และ และ iOS โดยไม่ตอ้ ง ตกแต่งได้อย่างสวยงาม และบคุ ลากรสวนดสุ ติ เช่อื มต่ออนิ เทอร์เนต็ เพือ่ เขา้ ใช้งาน เช่ือมตอ่ อินเทอร์เน็ตเพอื่ เข้าใชง้ านได้
28 - แบบสอบถาม/ แบบสารวจ (survey/ poll) Mentimeter Poll Everywhere Forms Google Form สร้างคาถามไดห้ ลาย สร้างคาถามเพื่อสารวจ สร้างแบบทดสอบ สร้างแบบทดสอบ รูปแบบ สรา้ งการมสี ว่ น ความคิดเหน็ ทดสอบ ข้อสอบ แบบสารวจ ขอ้ สอบ แบบสารวจ ร่วมในการโตต้ อบ ระดม ความรู้ความเข้าใจ และ แบบฟอรม์ ลงทะเบียน แบบฟอร์มลงทะเบียน สมอง แสดงความคิดเหน็ เก็บ Feedback ได้ และสร้าง QR Code เพ่ือ แตต่ อ้ งมีบัญชี Gmail สง่ ให้ผู้อืน่ เข้าใช้งานได้ เพอ่ื เข้าใชง้ าน Line Poll SurveyMonkey เก็บแบบสอบถามโดย สรา้ งแบบสอบถาม แบบ การตั้งคาถามเพอ่ื บนั ทกึ สารวจ ทดสอบแนวคิด ขอ้ มูลสั้น ๆ ใช้งานง่าย ผลิตภัณฑ์ใหม่ ช่วยสรา้ ง คาถามใหต้ รงประเด็น - สร้างงานนาเสนอ (presentation) Canva Piktochart Pawtoon Animaker แอปพลิเคชันออกแบบ เวบ็ แอปพลิเคชันสาหรบั เว็บแอปพลิเคชันท่ใี ช้ เว็บแอปพลิเคชันทสี่ ร้าง งานนาเสนอหลากหลาย สรา้ งงานอินโฟกราฟกิ สรา้ งวดิ ีโอนาเสนอทเ่ี นน้ การ์ตูนแอนเิ มชัน หรอื รูปแบบ โดยผ้ใู ช้สามารถ มี Template สาเร็จรปู อนิ โฟกราฟกิ วิดโี อสาหรับ สรา้ งเองหรือใชร้ ูปแบบ กราฟกิ กราฟ แผนภูมิ ในรปู แบบการ์ตนู แอนิเมชันหรือ การประชาสัมพันธ์ ทีม่ ีให้ ให้เลือกใชง้ าน อนิ โฟกราฟกิ การนาเสนองาน หลากหลายรูปแบบ
29 - ตดั ตอ่ วดิ ีโอ (content and video creation) KineMaster Animoto Inshot OBS แอปพลเิ คชันตดั ตอ่ วดิ โี อ เว็บแอปพลเิ คชันท่ีชว่ ย แอปพลิเคชันตดั ตอ่ วดิ โี อ โปรแกรมช่วยจัดการ ใส่ข้อความ เสียง สรา้ งคลิปวดิ โี อใหเ้ หมือน ใสล่ กู เล่นได้หลากหลาย การไลฟ์สตรมี (Live ใสเ่ ลเยอร์ในวดิ โี อ มืออาชพี ด้วยการวิเคราะห์ ใช้งานงา่ ย เหมาะกับ ภาพและเพลงทใ่ี ส่มา stream) และ ใสล่ ูกเลน่ Green screen มือใหม่หดั ตดั ต่อ อดั วดิ โี อกจิ กรรมตา่ ง ๆ ฯลฯ สร้างเป็นคลิปวดิ โี อ บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ - ปรบั แต่งภาพ (photo editing) Snapseed VSCO Huji Cam Foodie แอปพลิเคชันแตง่ ภาพ แอปพลเิ คชันแตง่ ภาพ แอปพลเิ คชนั แตง่ ภาพ แอปพลเิ คชันทเี่ หมาะกบั แบบมืออาชีพ มีฟังก์ชนั สามารถเลอื กปรับโทน สไตล์กลอ้ งฟลิ ์ม มี ผู้ชอบถ่ายภาพอาหาร จาเป็นทหี่ ลากหลายชว่ ย ภาพและใส่ฟลิ เตอรเ์ องได้ เครอ่ื งมอื ต่าง ๆ ให้ และสามารถตัดต่อวิดโี อ ตกแตง่ มากมาย มฟี ิลเตอร์เก๋ ๆ ในการแตง่ ภาพ ที่แต่งภาพอาหารให้ ได้ดว้ ย ออกมาดสู วยนา่ กิน Phonto PicsArt Camera360 PhotoScape X แอปพลิเคชนั แตง่ ภาพที่ แอปพลิเคชนั แต่งภาพท่ีมี แอปพลเิ คชันแต่งภาพ โปรแกรมปรับแตง่ ภาพ เน้นการแตง่ ภาพ Selfie ใช้งานงา่ ย มีเครอ่ื งมือ เนน้ การใสต่ ัวอกั ษรบน ลกู เลน่ แบบมืออาชีพ ชว่ ย ทถี่ า่ ยใบหนา้ เป็นหลัก สาหรบั การแตง่ ภาพและ แตง่ หนา้ เนยี นใสได้ดงั ใจ ลกู เล่นต่าง ๆ อย่าง รูปภาพ มีฟอนต์ให้ เปลีย่ นรูปภาพธรรมดาให้ ครบถว้ น ที่สาคญั เปน็ เลือกใชแ้ ละดาวน์โหลดได้ กลายเปน็ รปู ภาพสดุ อารต์ โปรแกรมฟรีแวร์ หลากหลายแบบ
30 - อรรถประโยชน์ (utility) Google Translate Grammarly CamScanner Speedtest โปรแกรมแปลภาษา ชว่ ยตรวจและแก้ไข ถ่ายรูปเอกสารแลว้ ทดสอบความเรว็ แปลได้ทงั้ ประโยค Grammar ภาษาองั กฤษ สแกนเปน็ ไฟล์ PDF อินเทอร์เน็ต ไฟลเ์ อกสาร เว็บไซต์ สามารถปรับความ พรอ้ มออกเสยี งคาศพั ท์ คมชดั ได้อยา่ งสะดวก Photomath MyScript Calculator แกโ้ จทย์คณิตศาสตรท์ ไ่ี ม่ ซับซ้อนมาก ด้วยการ คานวณสมการ โจทย์ สแกนโจทยท์ เ่ี ป็นหนงั สือ คณติ ศาสตร์ สามารถแปลง และท่เี ป็นลายมอื โดยมี ลายมอื ใหเ้ ป็นสัญลกั ษณ์ คาอธบิ ายในการแกโ้ จทย์ ทางคณิตศาสตร์ และหา ทลี ะขน้ั ตอน คาตอบ
31 สรปุ โลกยุคดิจิทัลสร้างโอกาสและความท้าทายใหม่ ๆ ให้กับพลเมืองในศตวรรษท่ี 21 ไม่ว่าจะ เป็นโอกาสด้านเศรษฐกิจ การเมือง และการเรียนรู้ ส่งผลให้เทคโนโลยีดิจิทัลมีอิทธิพลต่อ การดารงชีวิตและการทางาน การเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) หรือทักษะความเข้าใจและใช้ เทคโนโลยีดิจิทัล เป็นทักษะด้านดิจิทัลพื้นฐานที่เป็นตัวช่วยสาคัญสาหรับการเรียนรู้ การดาเนิน ชีวิตประจาวัน การประกอบอาชีพ การสื่อสาร และการทางานร่วมกันกับผู้อ่ืนได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย เกิดประโยชน์และสร้างสรรค์ ดังน้ัน จึงมีความจาเป็นอย่างยิ่งท่ีคนยุคใหม่ต้องมีทักษะ การใช้เคร่ืองมือดิจิทัลในการใช้ (use) การสร้าง (create) และการเข้าถึง (access) เทคโนโลยีดิจิทัล รวมถึงการเลือกใช้แอปพลิเคชันเพ่ือการใช้งานในชีวิตประจาวันเพ่ือให้อยู่รอดได้ในฐานะพลเมืองใน ยคุ ดจิ ทิ ัล คาถามท้ายบท 1. กรอบสมรรถนะดา้ นดิจิทัลสาหรับพลเมืองไทยแบง่ ออกเป็นกดี่ า้ น อะไรบ้าง 2. จงวิเคราะห์ว่าทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 9 ด้าน ของสานักงาน คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ทกั ษะใดบา้ งทจี่ าเป็นตอ่ การใช้ชีวิตประจาวัน โดยอธิบายพอสงั เขป 3. นักศึกษาคิดว่าการรู้เท่าทันโลกดิจิทัล มีความสาคัญอย่างไรต่อการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล จงให้เหตผลพอสังเขป 4. นอกเหนือจาก คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล เครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพา แท็บเล็ต และ สมาร์ตโฟน นักศึกษาเคยมีประสบการณ์การใช้งานหรือรู้จักเครื่องมือดิจิทัลชนิดใดอีกบ้าง จง ยกตวั อย่างพรอ้ มอธบิ ายการทางานสั้น ๆ มา 1 ชนดิ 5. ให้นักศึกษายกตัวอย่างแอปพลิเคชันที่ใช้งานเป็นประจามา 1 ตัวอย่าง พร้อมแนะนา การใชง้ านและประโยชน์ของแอปพลชิ ันน้นั
เอกสารอ้างองิ ธนชาติ นุ่มนนท์. (2562). ทักษะดิจิทัลเพื่อการทางาน และการใช้ชีวิตในปัจจุบัน. สืบค้นเมื่อวันท่ี 31 มกราคม 2564, จาก https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/647662. สานักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2560). ทาไมต้องพัฒนาทักษะความเข้าใจและการใช้ เทคโนโลยีดิจิทัล. สืบค้นเมื่อ 31 มกราคม 2564, จาก https://www.ocsc.go.th/DLProject/ mean-dlp. ------- . (2561). Infographics Digital Literacy. สืบค้นเม่อื 11 มีนาคม 2564, จาก https://www.ocsc. go.th/sites/default/files/info_9_thaksa.png สานักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและ สังคม. (2562). กรอบสมรรถนะด้านดิจิทัลสาหรับพลเมืองไทย. สืบค้นเม่ือวันท่ี 9 มีนาคม 2564, จาก https://www.dlbaseline.org. ------- . (2562). สรุปผลการสารวจข้อมูลสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562. กรงุ เทพ: กระทรวงดจิ ิทลั เพื่อเศรษฐกจิ และสังคม. ------- . (2562). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัล (Digital Literacy) สาหรับพลเมืองไทย. สืบค้นเม่ือวันที่ 9 มนี าคม 2564, จาก https://www.dlbaseline.org/explore. DataReportal. (2021). Digital 2021 October Global Statshot Report. Retrieved 28 November, 2021 from: https://datareportal.com/reports/digital-2021-october-global-statshot
บทที่ 3 เทคโนโลยที างการเงิน เทคโนโลยีทางการเงนิ (Financial Technology: FinTech) เปน็ เทคโนโลยที เ่ี ขา้ มามีบทบาท ในชีวิตประจาวันอย่างมาก เนื่องจากการทาธุรกรรมท้ังหมดล้วนแล้วแต่เกี่ยวข้องกับการเงินท้ังสิ้น การดาเนินชีวิตในวิถีชีวิตยุคดิจิทัลจึงจาเป็นต้องมีความรู้ ความเข้าใจหลักการพื้นฐานเกี่ยวกับ เทคโนโลยีทางการเงิน มีทักษะในการประยุกตใ์ ช้นวัตกรรมทางการเงิน รู้เท่าทันและสามารถเลือกใช้ นวัตกรรมทางการเงินไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง ผลสารวจ Financial Services Technology 2020 and Beyond: Embracing Disruption จาก บริษัท ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์สคอนซลั ติ้ง (ประเทศไทย) จากัด หรือ PwC พบว่าในปี พ.ศ. 2563 ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีเป็นตัวแปรสาคัญท่ีเข้ามาเปล่ียนโฉมอุตสาหกรรมธุรกิจบริการทาง การเงิน (Financial Services) ท่ัวโลก (บริษัท G-ABLE, 2563) มีบริการรูปแบบใหม่เกิดข้ึนเพื่อ อานวยความสะดวกให้กับประชาชน ที่กล่าวได้ว่าเป็นตัวอย่างหน่ึงของเทคโนโลยีทางการเงิน ได้แก่ การชาระเงินค่าสินค้าและบริการผ่านช่องทางดิจิทัล (e-Payment) ท่ีช่วยให้ผู้บริโภคเข้าถึงการบริการ ไดอ้ ย่างรวดเร็วและลดค่าใช้จ่ายในการทาธุรกรรมอย่างมาก ด้วยนโยบายเศรษฐกิจดจิ ิทัลท่ีขับเคล่ือน การขยายการให้บริการอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงลงสู่ระดับหมู่บ้าน การขยายโครงข่ายโทรคมนาคม ส่งเสริมให้การใช้อินเทอร์เน็ตและแอปพลิเคชันต่าง ๆ เติบโตขึ้น ซ่ึงมีผู้ประกอบการใหม่จานวนมาก พัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อใหบ้ ริการด้านตา่ ง ๆ รวมถึงแอปพลิเคชันดา้ นบรกิ ารการเงนิ และเชื่อมโยงกับ การบริการด้านการเงิน อันเน่ืองมาจากเงินเป็นปัจจัยสาคัญในการดาเนินกิจกรรมทางธุรกิจ หรือ กิจการการซ้ือ-ขาย ประกอบกับปัจจัยส่งเสริมจากภาครัฐผ่านโครงการตา่ ง ๆ เชน่ บตั รสวัสดิการแหง่ รัฐ โครงการคนละครึ่ง โครงการเราชนะ โครงการเรารกั กัน เป็นต้น ที่เป็นจุดเริ่มต้นของการให้ประชาชน ในแตล่ ะกลุ่มมโี อกาสในเข้าถึงรูปแบบเทคโนโลยที ี่แตกตา่ งกันไป แตม่ ีจดุ มงุ่ หมายเริ่มต้นด้วยสังคมไร้เงินสด อนั สืบเน่อื งมาจากผลกระทบของการแพรก่ ระจายของเชื้อไวรัสโควดิ -19 ที่มาของคลิป: SDU Content ตอน การใช้ชีวิตในยุคดิจทิ ัล บทที่ 3 เทคโนโลยที างการเงิน
34 ความหมายของเทคโนโลยที างการเงิน เทคโนโลยีทางการเงิน (FinTech) เกิดจากการผสมระหว่างคาว่า Finance กับคาว่า Technology รวมเป็น Financial Technology คอื การสรา้ งนวัตกรรมใหม่ โดยการนาเทคโนโลยที ี่มีอยู่มาประยกุ ต์ใช้ ในระบบการเงินการธนาคาร และการลงทุน เพื่อเป็นสินค้า บริการ และการแก้ปัญหาทางการเงิน รวมถึงเปน็ แนวทางในการประกอบธุรกิจใหม่ ๆ ทาให้การจัดการ การเข้าถึงทางการเงินเปน็ ไปได้ง่าย ด้วยเทคโนโลยี เทคโนโลยีท่ีเก่ียวข้องกับการเงิน หมายรวมถึง การทาธุรกรรมซ้ือขายออนไลน์ การทา ธุรกรรมทางการเงนิ การธนาคาร สินเชอ่ื ส่วนบคุ คล สินเชอ่ื รถ-บา้ น งานประกันภยั และการลงทนุ เทคโนโลยีทางการเงนิ คอื การนาเทคโนโลยีดจิ ทิ ลั มาประยุกต์กับบริการทางการเงินในรูปแบบ ท่ีหลากหลาย โดยจัดกลุ่มเป็น การชาระเงิน การลงทุน การระดมทุน หรือด้านประกันภัย เพื่อให้ สามารถตอบสนอต่อความต้องการใช้งานของผู้บริโภคในสังคมและเศรษฐกิจดิจิทัลได้อย่างมี ประสิทธิภาพ ซ่ึงการนาเทคโนโลยีทางการเงิน ผ่านระบบออนไลน์มาใช้จะช่วยให้ผู้บริโภคสามารถ เข้าถึงบริการได้อย่างรวดเร็ว ทุกที่ ทุกเวลา (Anywhere Anytime) และมีค่าใช้จ่ายในการธุรกรรมท่ี สมเหตสุ มผล เป็นไปตามสภาวะทางเศรษฐกจิ เทคโนโลยีทางการเงนิ สว่ นใหญน่ ามาใชใ้ นการเรียกบรษิ ัท กลุม่ ธุรกจิ หรอื กลมุ่ ผู้ประกอบการ ท่ีคิดค้นนวัตกรรมทางการเงินในรูปแบบใหม่ ๆ ที่ทาให้ผู้บริโภคไม่ต้องยึดติดกับการทาธุรกรรมท่ี จากัดอยู่เพียง เงินสด เช็ค บัตรเครดิต บัตรเดบิต หรือการโอนเงินผ่านบัญชีธนาคารเท่านั้น โดยที่ ผู้บริโภคสามารถทาธุรกรรมผ่านคอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนได้ด้วยตัวเอง โดยไม่ต้องผ่านตัวกลาง ทางการเงนิ อย่างระบบธนาคารอีกตอ่ ไป เทคโนโลยที างการเงิน ไดม้ ีการใช้มาหลาย 10 ปี โดยตัวอย่าง รูปแบบของธุรกรรมดั้งเดิม ท่ีเห็นได้ชัดและยังมีการใช้อยู่ ได้แก่ ATM, Internet Banking, Mobile Banking ตู้กดเติมเงินโทรศัพท์มือถือ การซื้อขายหุ้นผ่านออนไลน์ เป็นต้น ซ่ึงทุกอย่างเป็นการทา ธุรกรรมดว้ ยตนเองโดยไม่ต้องผ่านเคาน์เตอร์ธนาคาร ในขณะท่ีธรุ กรรมในรูปแบบใหม่ จะเกิดข้ึนผ่าน องค์กรขนาดเล็กที่เปน็ ผู้นาทางเทคโนโลยีใหม่ และนามาสร้างนวัตกรรมทางการเงนิ (วัชรากร ร่วมรักษ์, 2559) สรา้ งมูลค่าทางเศรษฐกิจ และส่งเสริมคณุ ภาพชีวิตของประชาชนในสังคม ประเภทของเทคโนโลยีทางการเงนิ ผ้ปู ระกอบการ ได้เห็นชอ่ งว่างระหว่างการให้บรกิ ารทางการเงนิ ในรูปแบบเดมิ กบั เทคโนโลยีท่ี ก้าวไปอย่างรวดเร็วจนสามารถพัฒนาเป็นนวัตกรรมทางการเงินและนากลับมาแก้ไขปัญหา ที่ลูกค้า ประสบอยู่ (pain point) ไม่ว่าจะเป็นความล่าช้าของการให้บริการ เอกสารท่ีต้องใช้ทาธุรกรรมมี จานวนมาก ตลอดจนความไม่สะดวกในการเข้าถงึ บรกิ ารทางการเงนิ โดยกลุ่มผู้ประกอบการหน้าใหม่ (Start Up) ได้เข้ามาจัดต้ังบริษัทเพ่ือพัฒนาธุรกิจและนาเสนอผลิตภัณฑ์ในตลาดการเงินหลากหลาย รูปแบบ ทั้งบริการชาระเงิน (Payments) โอนเงิน (Money Transfers) กู้ยืมเงิน (Lending) การระดมทุน (Crowd Funding) การลงทุน (Investment) และการประกันภัย (Insurance) เปน็ ตน้ โดยธุรกิจในปจั จุบนั ท่ีเข้ามามบี ทบาทและส่งผลกระทบกบั สถาบันการเงินอยา่ งมีนยั สาคัญจะเป็นกลุ่ม
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171