SachMoi.Net_Muon Kiep Nhan Sinh

thiên tai hay d ch b nh? Không ai có th trả l i nh ng câu h i này n u ngư i ta không tin vào lu t Luân h i và Nhân quả. C tạm coi đây ch là m t lý thuy t thôi thì ông bà cũng s th y đó là m t lý thuy t h p lý, công bình và th a đáng hơn b t kỳ quan ni m nào. Nó khác v i thuy t \"ti n đ nh” r ng m i s hay s mạng đ u đư c đ nh trư c b i m t “đ ng cao cả” nào đó. Đi u này có nghĩa là con ngư i không có quy n t do quy t đ nh s ph n c a mình và ch b sai khi n mà thôi. Nó bi n con ngư i thành m t dạng nô l và không th làm gì đ thay đ i. Làm gì có chuy n vô lý, b t công như th đư c. Ai có quy n đ nh đoạt s ph n con ngư i như th ? Không th có m t ngư i nào hay đ ng nào có th tr ng phạt con ngư i. Đ i s ng con ngư i t t x u ra sao là do chính h tạo nên qua nhi u ki p s ng. Nh ng ngư i đư c hư ng sung sư ng và nh ng ngư i không may m n cũng là do nh ng y u t trong quá kh mà không m y ai nh đư c. B t c chuy n gì xảy ra cũng là do chính cá nhân đó tạo ra cho chính mình ch ch ng phải ai tr ng phạt hay ban thư ng gì cho h . Angie ti p t c h i: - N u con ngư i phải trải qua r t nhi u ki p s ng đ h c h i, v y thì con ngư i đ n t đâu? Ông Kris vui v trả l i: - Đây là m t v n đ đã gây ra r t nhi u bàn cãi t xưa. Không ai có th giải thích m t cách th a đáng. Có r t nhi u lý thuy t v vi c con ngư i t đâu đ n và đi v đâu. M t s tôn giáo nói r ng có m t quy n năng sáng tạo đ ng sau t t cả m i v t và g i quy n năng y là “Thư ng Đ ”. Nhưng đã có ai ch ng ki n chuy n này chưa? Hay đó ch là đ c tin mà thôi? Nhi u ngư i tin Thư ng Đ là ông già qu c thư c v i chòm râu bạc, có quy n năng vô biên và công minh vô cùng. Nghĩ như v y thì cũng không có gì là sai. Quan ni m đư c “nhân cách hóa” này có th làm th a mãn m t s ngư i nhưng không phải ai cũng đ ng ý như th . Trong th i bu i khoa h c ngày nay, nhi u ngư i không tin có m t “Thư ng Đ ” hi n h u mà cho r ng đó ch là nh ng đ c tin tôn giáo mà thôi. Nhưng khoa h c giải thích th nào đây?

N u xét theo quan ni m c a khoa h c thì có m t năng lư ng uyên nguyên hi n di n kh p nơi trong vũ tr . Năng lư ng này khi ti p xúc v i nh ng y u t bản đ a nh ng hành tinh khác nhau thì thay đ i thành m t loại năng lư ng m i do nh ng y u t v t lý hay hóa h c nào đó. S bi n đ i này thích h p v i hoàn cảnh c a hành tinh đó và tr thành sinh l c đ c bi t thích h p v i hoàn cảnh đ a phương. Nh ng sinh l c này ti p t c bi n đ i và tr thành nh ng sinh v t có s s ng. Ông Kris nhìn chúng tôi, r i nh n mạnh: - Đây cũng ch là m t lý thuy t khoa h c thôi vì chưa ai có th ch ng minh v s tạo l p ra vũ tr hay s s ng. Tuy nhiên, nh ng khoa h c gia như J. R. Oppenheimer, Niels Bohr, Erwin Schrodinger, Werner Heisenberg đ u cho r ng đây là m t lý thuy t có giá tr và h p lý. Theo lý thuy t này thì con ngư i hay m i v t đ u phát xu t t cái năng lư ng uyên nguyên kia nhưng đã b thay đ i b i nh ng y u t đ a phương c a các hành tinh trong vũ tr nên tr thành nh ng th c th có s s ng. Đ quay v v i c i ngu n nguyên th y, th c th y phải đư c thanh l c, loại b nh ng y u t bản đ a này đ chuy n hóa tr lại thành năng lư ng uyên nguyên kia. Hi n nay trong vũ tr có cả tri u hành tinh khác nhau, trên đó đ u có nh ng th c th không h n gi ng như loài ngư i vì đi u ki n đ a phương khác nhau s tạo ra nh ng th c th khác nhau. Tuy nhiên, t t cả đ u đi trên con đư ng ti n hóa đ tr v v i ngu n s ng thiêng liêng hay cái năng lư ng uyên nguyên kia. Dù không th hi u rõ v ngu n g c c a s s ng nhưng chúng ta có th ti p xúc v i nó. Không ai có th s ng mãi, và ch t là m t s th t hi n nhiên. Bà có th th y m t ngư i đang s ng vào lúc này nhưng lại ch t ngay phút sau. Chuy n gì xảy ra trong phút giây đó? Ch c ch n phải có cái gì đó đã rút ra kh i hình hài đang hoạt đ ng kia, khi n nó tr nên b t đ ng, r i sau đó tan rã, tr v v i cát b i. Do đó, bà có th nhìn nh n r ng s ng là m t s ki n hi n nhiên, nhưng nó đ n hay nó đi còn tùy thu c vào nhi u y u t n a. Theo lý thuy t này thì sau khi ch t, cái s s ng hay sinh l c - v n là m t dạng năng lư ng - s chuy n hóa qua m t dạng th c khác. Như ông bà cũng bi t, theo v t lý thì năng lư ng không th đư c

sinh ra hay m t đi (đ nh lu t Bảo toàn và Chuy n hóa năng lư ng) vì năng lư ng là m t cái gì đó b t bi n trong không gian và th i gian. Nó ch có th chuy n hóa hay bi n đ i t m t hình thái này sang m t hình thái khác mà thôi. Ch t th c ra ch là s chuy n hóa sinh l c con ngư i qua m t hình th m i d a theo lu t Nhân quả. Dư i hình thái m i, nó s ti p t c công vi c thanh l c nh ng y u t ô trư c, nhưng đi u này không d dàng hay giản đơn. Vì nh ng lý do nào đó, khi qua th xác m i, hoàn cảnh m i, nó lại ti p thu thêm nh ng ô nhi m khác nên ti n trình thanh l c đ quay tr v ngu n c i kéo dài r t lâu qua hàng trăm, hàng ngàn ki p s ng. Khoa h c cho bi t r ng s s ng hi n h u trong thiên nhiên - t kim thạch, cây c cho đ n thú v t và con ngư i. Dĩ nhiên ai cũng bi t r ng có s s ng trong loài v t và loài ngư i, nhưng nói r ng s s ng cũng có trong kim thạch và thảo m c thì khó tin hơn. N u nói loài thảo m c có s s ng thì cũng có th ch p nh n đư c vì khi nh lên kh i m t đ t, cây c s khô héo, tàn tạ, r i ch t đi như các sinh v t khác, nhưng nói r ng hòn đá cũng có s s ng thì ít ai có th ch p nh n. N u quan sát k thì theo th i gian, hòn đá cũng tan rã thành b i cát như thân xác con ngư i hay cây c , tuy r ng vi c này phải trải qua th i gian r t lâu, hàng ngàn năm hay hàng tri u năm. Theo Yoga c xưa thì vạn v t đ u ti n hóa đ tr v ngu n c i. Ấn giáo g i là tr v h p nh t v i “Thư ng Đ ”. Do đó, muôn loài ti n hóa không ng ng vì m c đích c a vi c s ng là h c h i, thu th p kinh nghi m đ thay đ i, đ tr nên t t đ p hơn. S h c h i này b t đ u t th p lên cao, qua các hình th khác nhau trong thiên nhiên. T hình th th p nh t như kim thạch, đ t đá, cây c đ n thú v t, loài ngư i, r i ti p t c lên nh ng m c cao hơn n a mà chúng ta có th tạm g i là nh ng b c thánh nhân. Khi s s ng b t đ u nh ng loài kim thạch, nó có nh ng đ c tính không gi ng như loài cây c , c m thú hay con ngư i. N u nghiên c u, bà có th th y nh ng loại khoáng ch t ti n hóa th p thư ng đông đ c, còn nh ng loại khoáng ch t ti n hóa cao đã có nh ng thay đ i lạ lùng bên trong, nên bi n thành các loại đá quý. Sinh l c c a các loại đá quý này r t đ c bi t và m u nhi m. N u bi t

s d ng tinh l c c a các loại đá quý này, ngư i ta có th làm đư c nhi u vi c như ch a đư c các loại b nh. Angie b ng reo lên: - Tôi nh r i, hôm qua ông có cho tôi xem cây g y ng c có g n nh ng viên đá quý. Phải chăng nó là v t đ ch a b nh? Ông Kris nhìn tôi m t cách tinh quái khi n tôi b i r i trư c s h n nhiên vô tư c a Angie. Ký c v a qua đã cho tôi th y công d ng c a cây g y ng c nhưng hi n nay tôi không bi t phải giải thích ra sao. May thay, ông Kris lên ti ng: - Ngư i xưa tin r ng có bảy loại ng c v i công d ng ch a b nh. Các vua chúa th i c thư ng đeo nh ng loại ng c quý này đ tiêu tr b nh t t. Cây g y ng c nhà tôi ch là v t trang trí đ bày cho đ p mà thôi. Angie th c m c: - N u tôi nh không l m thì nó có g n bảy viên ng c. Đó là nh ng loại ng c nào v y? Ông Kris nhìn tôi m t cách thích thú, r i thong thả giải thích: - Bảy loại ng c có công d ng ch a b nh là kim cương, lam ng c ( sapphire ), ng c l c bảo ( emerald ), vân ng c ( jasper ), hoàng ng c ( topaz ), h ng ng c ( ruby ) và tía ng c ( amethyst ). N u bà có m t cái vòng đeo tay g n đ bảy loại ng c này thì nó có th giúp bà mạnh kh e vì sinh l c t bảy loại ng c này có th tr đư c ảnh hư ng c a m t s b nh. Angie v n th c m c: - Nhưng ngư i ta ch a b nh b ng ng c như th nào? M t l n n a, ông Kris nhìn tôi, r i m m cư i: - Đó là m t ngành khoa h c c xưa mà ngày nay đã th t truy n. Ngành khoa h c này n m gi m t ki n th c sâu xa v các lu ng t đi n trong vũ tr và bi t cách rút s c mạnh t đi n trong cái kho c a vũ tr xu ng nh ng viên ng c. Qua đ c tính c a t ng loại ng c, ngư i ta có th tìm hi u nguyên nhân c a căn b nh và s d ng lu ng t đi n trong t ng loại ng c đ ch a b nh. Ngư i s d ng phải bi t rõ các năng lư ng vũ tr vào nh ng gi phút

nh t đ nh nào thì thu n l i cho vi c ch a tr . Có khi h phải dùng thêm thu c men đư c bào ch t c cây, hoa lá, hay xoa bóp đ giúp cho vi c ph c h i mau chóng. Đôi khi h phải t ch c các nghi th c đ c bi t đ nh s tr giúp c a các đ ng l c bên ngoài. M i loại ng c đ u có công d ng khác nhau nhưng n u bi t s d ng s c mạnh c a cả bảy loại ng c này cùng m t lúc thì s tạo ra m t năng lư ng r t mạnh có th thay đ i nguyên t hay tiêu h y v t ch t. Angie xuýt xoa: - Nghe ông giải thích như th , tôi nghĩ r ng ông bi t rõ cách s d ng các loại ng c này đ ch a b nh. Ông Kris l c đ u: - Không đâu, tôi ch là ngư i đ c qua sách v thôi. Ngư i ta vi t gì thì tôi nói th ch không bi t gì v vi c ch a b nh cả. Các tài li u khảo c nói r ng h u h t các vua chúa khi xưa thư ng đeo nh ng chi c vòng trên c hay trên tay có g n nh ng viên ng c này đ gia tăng s c kh e và tr b nh t t. N u bà vào tham quan các vi n bảo tàng, nh t là vi n bảo tàng Ai C p, thì s th y nh ng món đ trang trí c a vua chúa khi xưa đ u có bảy loại ng c này và cung đi n Ai C p thư ng sơn ph t màu s c c a các loại ng c này. Lo s câu chuy n có th đi xa v i nh ng chi ti t có th tr nên b t l i nên tôi ng t l i: - Chúng ta đang nghe nói v s ti n hóa c a m i v t. Em hãy đ cho ông Kris ti p t c câu chuy n d dang nhé. Ông Kris quay qua nhìn tôi m m cư i, r i nói ti p: - S s ng ti p di n qua các loại khoáng v t r i chuy n qua loài thảo m c, t loài th p như rêu rong hay cây c (thân thảo), r i ti n đ n cây có thân c ng (thân m c), và sau đó lên đ n loài côn trùng, chim cá, các loài đ ng v t tinh khôn và đ n con ngư i. Đó là m t ti n trình kéo dài r t lâu, hàng tri u năm hay hơn th n a. M i khi chuy n qua m t giai đoạn, s s ng hay cái năng lư ng đó thu th p thêm kinh nghi m và d n d n tạo ra s hi u bi t hay trí thông minh. m c đ th p (như đ t đá, cây c hay côn trùng) thì s hi u bi t r t thô nên chưa có tính cách cá nhân, nhưng khi ti n đ n m c cao hơn (như thú v t) thì nó d n d n tạo thành

nh ng cá th riêng bi t, đ n loài ngư i thì ta g i là “trí thông minh cá nhân”. Angie lên ti ng: - N u th thì phải chăng loài v t ti n hóa cao hơn cây c và loài ngư i ti n hóa cao hơn loài v t? Ông Kris m m cư i: - Đ i v i loài v t thì con ngư i là m t sinh v t cao siêu. Đi u đáng ti c là chúng ta mang danh “cao siêu” nhưng lại đ i x tàn ác v i loài v t thay vì thương yêu hay thông cảm v i nh ng sinh v t th p kém hơn chúng ta. N u đ ý, bà có th th y con ngư i là nguyên nhân gây ra đau kh cho thú v t. H giăng lư i hay đ t b y b t chim, dùng lông thú v t làm đ p cho qu n áo. H xem vi c b n gi t loài thú như là m t trò giải trí, b t ch p n i đau kh gây ra cho loài thú không tinh khôn b ng mình. Nh ng vi c làm tàn ác này gây ra n i s hãi cho loài v t. S hãi là m t dạng cảm xúc tiêu c c làm trì tr s ti n hóa trong t nhiên. S s hãi đ i v i con ngư i b t đ u t nh ng loài c p th p và ti p t c lan truy n kh p muôn loài. Angie ti p t c h i: - Nhưng đâu phải ai cũng gi t súc v t đ giải trí như ông nói. Ngư i ta ăn th t loài v t đ nuôi dư ng thân th … Ông Kris l c đ u c t ngang câu nói c a Angie: - Đó là m t quan ni m sai l m. N u bà đ ng ý r ng trên con đư ng ti n hóa đ tr nên t t đ p hơn, con ngư i phải thanh l c nh ng đi u ô trư c. Loài thú có s ti n hóa th p hơn loài ngư i, n u ta ăn th t chúng thì chính chúng ta lại h p th nh ng th ô trư c đó vào trong cơ th . V y thì làm sao chúng ta có th đi xa trên con đư ng tr v ngu n s ng thiêng liêng cho đư c. Câu nói c a ông Kris làm cả hai chúng tôi gi t mình. Angie lên ti ng bào ch a: - Nhưng đó ch là lý thuy t mà thôi, ch đã có ai ch ng minh rõ ràng đâu. Ông Kris m m cư i nói ti p:

- Thôi đư c, chúng ta hãy làm sáng t v n đ d a trên lý lu n khoa h c cho d hi u. Khi súc v t b gi t, chúng s hãi và cơ th chúng ti t ra nh ng ch t đ c. Bà cũng bi t r ng m i khi lo l ng, cơ th con ngư i cũng ti t ra nh ng hóa ch t đ c hại - nh thì làm chua b ng, nh c đ u, đau lưng, h i h p, m t ăn, m t ng … n ng thì làm hại h th n kinh, gây ra các ch ng b nh như đau tim, sưng ph i, ung thư… Khoa h c cũng đã ch ng minh đi u này. V y thì loài v t khi đ i di n trư c cái ch t, đi u gì di n ra trong cơ th chúng? Ch c ch n chúng s hãi vô cùng và cơ th chúng ti t ra các hóa ch t vô cùng đ c hại. Khi chúng ta tiêu th nh ng ch t đ c đó thì chuy n gì s xảy ra cho cơ th chúng ta? Ông Kris ngưng lại như đ cho chúng tôi suy nghĩ, r i ti p t c: - Hi n nay, đa s m i ngư i đ u thích ăn th t loài v t, t nh ng con côn trùng bé nh cho đ n các loại tôm cá, r i đ n nh ng sinh v t l n hơn như heo, bò, trâu, dê… Nhu c u ăn th t đã tạo ra ngành chăn nuôi quy mô l n trên kh p th gi i. Nhưng đã m y ai nhìn th y trong th i gian r t ng n, s ngư i m c b nh cũng gia tăng theo c p s nhân. Đ các th b nh, t nh c đ u, đau b ng đ n đau tim, đ t qu , ung thư… M t th i gian n a s có nhi u ch ng b nh quái lạ chưa t ng có mà khoa h c phải bó tay. Không m y ngư i bi t đ t câu h i tại sao n n văn minh nhân loại ti n tri n cao mà lại sản sinh ra nhi u b nh khó tr như th . Ch a tr b nh cũng tr thành m t ngành kinh doanh kh ng l v i nh ng vi n nghiên c u và b nh vi n r t l n. Khi có b nh, ai cũng phải lo ch a tr . B nh càng n ng, chi phí cho vi c ch a tr càng cao. Bà có th th y ngành công nghi p th c ph m và ch a tr b nh có liên quan m t thi t v i nhau và có khả năng sinh l i r t nhi u. Do đó, kh p nơi trên th gi i có r t nhi u n ph m quảng cáo chiêu d con ngư i ăn nh ng th đ c hại đó và u ng nh ng loại thu c có th ch a b nh t t. Nhưng vi c này không d ng đây mà còn ti p di n ki p sau n a. Ông bà có bi t đi u gì s xảy ra không? Ông Kris n m t n cư i lạ lùng: - Khi con ngư i h p th năng lư ng c a loài v t qua vi c ăn th t chúng thì sinh l c c a h ch a đ y nh ng năng lư ng c a loài v t này có phải không? Và v i nh ng

năng lư ng loài v t như th thì h s chuy n hóa như th nào? Làm sao h có th tái sinh thành ngư i vào ki p sau đư c? M t cái kho sinh l c ch a toàn nguyên t c a loài thú ch có th chuy n hóa thành loài thú mà thôi, có đúng không? Nói cách khác, h đi ngư c con đư ng ti n hóa mà h đã phải m t bao nhiêu ki p h c h i đ thành ngư i, r i lại thoái hóa tr lại thành thú v t b i vì nguyên nhân ăn u ng này. Khi tr thành loài v t, h s ch u s ph n b b t, b đánh đ p, b gi t đ h c bài h c v s đau kh mà h đã gây ra cho sinh v t kia. Angie có v s hãi v i nh ng chia s v a r i c a ông Kris: - Nghe ông nói mà tôi th y lạnh cả ngư i! Quan ni m này ghê g m quá, nhưng dù sao đó cũng ch là lý thuy t thôi, chưa phải... à, không đúng v i th c t phải không ông? Ông Kris nghiêm ngh trả l i: - Bà có th xem đó như m t lý thuy t cũng đư c. Bà có th xem vi c ăn th t cá là c n thi t đ b sung dinh dư ng cho cơ th cũng không sao. Bà cũng có th loại b nh ng d ki n v b nh t t sinh ra do ăn u ng và ti p t c ăn u ng như đa s m i ngư i, nhưng đ n khi m c b nh thì bà s nghĩ khác. Lúc đó có mu n kiêng khem cũng đã mu n và thu c men ch a tr cũng ch kéo dài thêm th i gian mà thôi. Ngư i ta có th tin hay không tùy theo s hi u bi t c a h vì trư c sau ai cũng phải h c nh ng bài h c c n thi t. Bà có th h c vào lúc này hay ch đ n lúc khác, tùy vào bà thôi. Ch c bà cũng bi t câu ngạn ng c n th g th tr thành th y . Do đó, các nhà hi n tri t khi xưa đ u ch trương ăn rau quả, không ăn th t cá. Không mu n Angie phải quá s hãi nên tôi c t ngang: - Xin ông nói ti p v s ti n hóa theo quan ni m c a Karma Yoga c xưa cho chúng tôi đư c rõ. Ông Kris g t đ u: - Tôi s mô tả rõ cho ông bà hi u v di n trình c a sinh l c trên quả đ t này. Hãy tư ng tư ng có m t lu ng sinh l c tuôn trào quanh đ a c u c a chúng ta như m t dòng nư c. Khi lu ng sinh l c này th m vào kim thạch và các loài thảo m c, nó tạo ra s s ng mãnh li t, nhưng không có đi u gì đ c bi t xảy ra. Nhưng khi

lu ng sinh l c này tuôn trào vào th gi i loài v t thì có r t nhi u y u t nảy sinh. Th gi i loài v t có c u tạo ph c tạp vì có nhi u trình đ ti n hóa khác nhau, t vi khu n nh bé, sâu b , giun d cho t i các loài thú hoang trong r ng, và sau n a là các loài thú đã đư c thu n hóa tr thành gia súc. Khi lu ng sinh l c này tuôn trào vào loài v t c p th p, kinh nghi m h c h i còn r t thô thi n ch chưa ti n đ n m c “cá nhân hóa”. Ông bà có th th y trư ng h p c a nh ng con côn trùng như ki n, ong, sâu b ... Tuy chúng có hình th riêng bi t nhưng chúng chưa có suy nghĩ riêng, mà ch có chung m t s hi u bi t. Thí d như m t t ong trong đó có nh ng con ong làm vi c y h t như nhau. M t s đi hút m t, m t s nuôi n ng nh ng con ong nh trong tr ng. Đ i s ng c a nh ng con ong này ch kéo dài vài ngày, vài tu n, nhi u l m là khoảng m t tháng thôi. Cả t ong có chung m t “ngu n kinh nghi m” h c h i nên làm vi c r t hi u quả. M t s con hút m t hoa r i mang v nuôi nh ng con ong khác. Chúng sinh ra, làm vi c, r i ch t đi nhưng không h c đư c gì m y. M t s con bay đi hút m t hoa nhưng b loài ngư i đu i b t nên s hãi. Khi ch t đi, chúng mang theo n i s này. Do đó, loài ong b t đ u có cảm giác s ngư i và tìm cách tr n lánh m i khi đ i m t v i con ngư i. Đ đ i phó, con ong tìm cách ch ng lại loài ngư i b ng cách đ t h . Theo th i gian, nh ng con ong sinh sau đ u h c đư c kinh nghi m c a nh ng con ong trư c. Trong đ i s ng loài ong, m i con ong h c đư c gì khi ch t đi đ u mang đi u đó v “ngu n kinh nghi m” và sau này tr thành m t t p tính chung c a cả loài ong. N u quan sát, ông bà có th th y h u như t t cả các côn trùng đ u có nh ng hoạt đ ng tương t như th , gi ng nào hoạt đ ng theo gi ng n y vì m i loài đ u có m t “ngu n kinh nghi m” chung. Ông Kris ng ng lại như đ cho chúng tôi suy nghĩ, r i m m cư i: - Có bao gi ngư i ta t h i tại sao côn trùng lại hoạt đ ng như th không? Các nhà côn trùng h c không th giải thích đư c đi u này mà ch k t lu n r ng loài v t hành đ ng theo bản năng riêng c a chúng. T xưa, các nhà hi n tri t c a phái Karma Yoga đã bi t r ng loài v t c p th p chưa có kinh nghi m riêng, chưa ti n

hóa t i m c đạt đư c “trí thông minh cá nhân” nên hành đ ng gi ng nhau vì chúng có “ngu n kinh nghi m” chung. Qua th i gian, lu ng sinh l c v i kinh nghi m thâu th p đư c s ti n hóa lên m c cao hơn. Thí d như thay vì m t t ong v i cả ch c ngàn con ong thì nó s là m t t chu t v i vài ch c con chu t. Chu t sinh ra có n i s hãi đ i v i con ngư i và nh ng k thù c a loài chu t (như mèo hay ch n, cáo) do kinh nghi m t nh ng ki p s ng trư c đư c mang sang ki p này. Ngay t lúc m i sinh ra, chu t con đã bi t r ng nó phải tránh xa loài ngư i hay loài mèo b ng m i giá nh ngu n kinh nghi m chung c a loài chu t. Nó bi t r ng phải sinh hoạt vào ban đêm lúc loài ngư i ng say thay vì ban ngày. Tuy nhiên, loài mèo thì khôn hơn và có th b t chu t vào m i lúc. M t s con chu t b mèo ăn th t nhưng có nh ng con chu t khôn ngoan thoát đư c móng vu t c a loài mèo. Khi chúng ch t đi thì kinh nghi m này tr v “ngu n kinh nghi m” chung c a loài chu t, nh ng con chu t sinh sau s khôn hơn và bi t nhi u mánh khóe hơn đ tránh loài mèo. Khi dòng sinh l c c a s ti n hóa ti p t c lên đ n loài thú thì s thay đ i di n ra nhi u hơn vì m t s thú r ng b t đ u khôn ngoan hơn qua kinh nghi m chung. Nh ng thú r ng s ng theo b y v n chia s kinh nghi m chung c a chúng, nhưng các loại thú r ng s ng riêng r thì b t đ u ti n đ n m c “cá nhân hóa” và b t đ u phát tri n trí khôn riêng m c dù chúng v n có chung m t ngu n kinh nghi m c a loài đó. Thú r ng s ng theo quy lu t t nhiên “mạnh thì s ng”, và đ c đi m chính c a chúng là s sinh t n. Con y u s là th c ăn cho con mạnh, và n i s hãi v s sinh t n đư c chia s trong kinh nghi m chung c a loài thú y. H u như t t cả loài thú đ u s ch t, dù đó là cái ch t t nhiên hay b con khác ăn th t. Trong t nhiên, cá l n nu t cá bé, thú mạnh ăn thú y u, vì đó là bản năng sinh t n, ăn đ mà s ng. Do đó, vi c tìm th c ăn đ i v i m i con thú tr thành ch c năng không th thi u. Khi không có th c ăn nơi sinh s ng, chúng phải đi tìm vùng sinh s ng m i, h c đư c cách thích nghi v i đ i s ng m i và đó là bài h c quan tr ng mà chúng c n h c. M t s loài thú như l a, ng a, trâu bò, chó mèo b loài ngư i b t và nuôi nên h c h i thêm đư c nh ng kinh nghi m thích nghi m i.

Chúng bi t r ng khi tuân theo m nh l nh c a con ngư i làm m t s công vi c thì s đư c ăn u ng và chăm sóc. T đó, n i s đ i v i loài ngư i giảm d n và khi chúng ch t, nh ng kinh nghi m này tr v ngu n kinh nghi m chung, r i con cháu c a nh ng thú v t y ngày càng đư c thu n hóa và có th s ng chung v i loài ngư i m t cách t nhiên. Theo th i gian, nh ng con thú y b t đ u h c nhi u và có nh ng kinh nghi m riêng, r i ti n hóa thành nh ng cá tính đ c l p bi t nghĩ và h c nhi u hơn n a. T i giai đoạn này thì sinh l c đã đư c “cá nhân hóa” có th thoát ki p thú chuy n thành ngư i. Vi c con thú phải trải qua th i gian bao lâu trư c khi chuy n hóa thành ngư i còn tùy thu c vào nh ng ngư i mà loài thú này g n gũi. N u nh ng con thú này đư c đ i x t t, thương yêu, chúng s th m nhu n đư c bài h c thương yêu. Nh có tình thương mà chúng phát tri n đư c s thông minh và mau chóng chuy n sang ki p ngư i. Nhưng n u loài thú này b đ i x kh c nghi t, b đánh đ p tàn nh n thì n i s hãi đã m t đi ph n nào trong nh ng ki p trư c s tr lại, và con v t phải trải qua nhi u ki p n a m i có th thoát ki p thú thành ngư i. Trong các bài h c thì tình thương yêu là bài h c quan tr ng nh t đ ti n hóa và thanh l c các y u t ô trư c. Tình thương không phải ch dành riêng cho loài ngư i mà bao trùm muôn loài trên th gian. Tình thương xóa b n i s hãi, vì n u không có s thông cảm và thương yêu, loài thú không th chuy n ki p thành ngư i đư c. Ông Kris ng ng lại nhìn chúng tôi, r i nh n mạnh: - Đây là chìa khóa then ch t c a minh tri t Karma Yoga. Tình thương là bư c đ u cho vi c phát tri n trí thông minh. Trí thông minh đúng cách là bư c đ u cho vi c phát tri n trí tu , và trí tu là y u t quan tr ng nh t đ thanh l c nh ng y u t ô trư c đ quay v v i c i ngu n thiêng liêng. N u quan sát, ta có th th y nh ng ngư i thông minh thư ng là nh ng ngư i có tình thương bao la. Bây gi , chúng ta hãy xét đ n loài thú g n gũi v i loài ngư i nh t. Chó, mèo là hai loài g n gũi v i loài ngư i nh t. Thông thư ng loài chó thương ch vô đi u ki n và s n sàng làm m i s theo l nh c a ngư i ch . Nh bi t thương yêu nên loài

chó h c r t nhanh và chúng ta có th k t lu n r ng chó là loài v t d dạy nh t vì chúng khôn ngoan, thông minh nh t. Ngay trong lúc nguy hi m hay kh n c p, nó quên h n bản năng sinh t n và hy sinh thân mình đ c u ch . N u con v t đã ti n đ n m c phát tri n lòng hy sinh vào lúc nguy c p xảy ra, nó s mau chóng h c h i đ chuy n ki p thành ngư i. Dĩ nhiên loài chó không nh t thi t phải hy sinh m i thoát ki p thú thành ngư i. Khi con chó đã h c t t cả nh ng bài h c nó c n phải bi t trong th gi i loài v t, và khi n i s hãi đ i v i loài ngư i đư c loại b , thì nó đư c chuy n sang m t ki p s ng m i đ h c nhi u hơn. S khác bi t chính gi a ngư i và thú là óc lý lu n, cùng s t do ý chí. Nh óc lý lu n, con ngư i có khả năng phân bi t phải trái, đúng sai, t t x u và h có th đưa ra quy t đ nh cho hành đ ng c a mình. Trong khi đó, vì chưa phát tri n óc lý lu n này, thú v t ch bi t tuân theo bản năng sinh t n hay kinh nghi m chung mà thôi. Angie s t s ng h i: - N u th thì t t cả loài thú đ u phải chuy n ki p thành chó mèo m i có hy v ng làm ngư i hay sao? Ông Kris l c đ u: - Không h n th , thú r ng cũng có th thành ngư i, nhưng mang thân xác c a nh ng con ngư i man r , th p kém. Đa s đư c sinh ra trong nh ng b lạc s ng sơ khai. Nhi u ngư i còn mang nhi u thú tính dã man hay nh ng k trì đ n, lư i bi ng, ngu si, không bi t làm gì vì chưa phát tri n đư c trí thông minh. Trong nh ng ki p đ u tiên mang thân xác con ngư i, nh ng ngư i này v n s ng thiên v bản năng như loài v t, h tham lam, hung d , chưa bi t ki m soát hành đ ng vì chưa bi t gì v nh ng quy lu t tác đ ng trong th gi i loài ngư i. Lu t quan tr ng đ u tiên áp d ng trong th gi i loài ngư i là lu t Luân h i. Lu t này nói r ng khi sinh l c chuy n hóa thành cá nhân riêng bi t, nó s phải tái sinh nhi u l n qua nh ng ki p s ng khác nhau đ h c t t cả nh ng bài h c có th h c đư c.

T đó, nó s bi t cách thanh l c các y u t ô nhi m qua kinh nghi m c a nh ng ki p s ng. Lu t quan tr ng th hai tác đ ng đ n con ngư i là lu t Nhân quả. Theo lu t này thì m i tư tư ng, l i nói hay hành đ ng phát xu t t con ngư i đ u sinh ra k t quả tương ng rõ r t, và k t quả này phải đư c giải quy t ít lâu sau đó hay qua nhi u ki p s ng đ h c h i, rút kinh nghi m. Lu t này r t đơn giản vì gieo nhân nào, g t qu . Hành đ ng nào c a ta gây đau kh cho ngư i khác thì ta phải trả giá b ng s đau kh do hành đ ng tương t c a ngư i khác gây cho ta, ho c trong ki p này hay ki p sau. Khi v a chuy n ki p thành ngư i thì hành đ ng hay tư tư ng, l i nói c a con ngư i thư ng b ảnh hư ng b i loài thú trong ki p trư c nên ít nhi u mang tính tham lam, ích k , đ c ác. H s g p nhi u đau kh do chính tư tư ng, hành đ ng và l i nói c a h gây ra. Trong hàng trăm ki p đ u tiên làm ngư i, nh ng ngư i này tích lũy r t nhi u nhân x u vì chưa h c đư c bài h c mà h c n phải h c. Tuy h g p đau kh nhưng chưa bi t cách giải quy t ra sao. Ph n l n chưa ti n b hay h c h i gì mà s ng theo nh ng thú tính c a loài v t, có bản năng chi m đoạt, giành gi t, cư p bóc b t c th gì c a ngư i khác. Bản năng thú tính c a h s thúc gi c h dùng s c mạnh đ giành cho đư c cái mà h mu n. Trong khoảng hàng trăm ki p s ng đ u tiên, nh ng ngư i này tạo nhi u nhân x u hơn là nhân t t và c liên miên tái sinh trong vòng luân h i. Lúc làm ngư i, khi làm thú v t đ h c h i thêm. Nhi u ngư i quan ni m luân h i hay ti n hóa nghĩa là ti n lên nh ng ki p s ng, hoàn cảnh t t đ p hơn, đi u đó không đúng. Luân h i nghĩa là đi lên hay đi xu ng trong m t cái vòng lu n qu n. Có khi làm ngư i, có khi làm thú v t, có khi còn xu ng th p hơn thành các loại ma qu không nơi nương t a, lang thang không đ nh hư ng, đ u óc ngu si, v t vư ng trong m t th i gian r t dài. Angie h i: - Nhưng h đã làm gì mà phải g p hoàn cảnh đó? Ông Kris m m cư i:

- B t c m t hành đ ng nào cũng tạo ra m t nhân và đã có nhân thì phải có quả. Đó là quy lu t c a vũ tr . B t c hành đ ng nào cũng tạo ra m t phản h i tương ng. N u bà ném m t v t lên không trung thì v t đó phải rơi xu ng vì s c hút c a trái đ t. Cái l c ném lên và l c rơi xu ng đ u tương đương như nhau. N u bà ném m t viên đá xu ng m t m t h ph ng l ng s gây nư c b n ra tung tóe. N u đ i nay con ngư i gây ra m t s nhân x u, r i đ i sau lại gây thêm m t s nhân x u n a và c như th thì s nhân x u gây ra càng ngày càng ch ng ch t. Theo lu t Nhân quả, khi quả chín thì vi c phải đ n s đ n. Vì sao con ngư i sau khi ch t hóa thành ma qu ? Vì b bao nhiêu nhân x u tạo thành quả x u b a vây cho nên h phải thành loài ma qu . Nh ng ngư i có tính tàn nh n, hi u sát, thích đánh đ p hay gi t hại sinh v t thì thư ng ch u đ ng b nh t t đau đ n, kh s , khó có th s ng lâu đư c. N u h tư c đoạt sinh mạng c a sinh v t khác khi n chúng không đư c s ng lâu hơn, thì s mạng c a ngư i đó cũng không th lâu dài và thư ng ch t y u. Nh ng ngư i tr m c p, chi m đoạt tài sản c a ngư i khác thì ki p sau thư ng tái sinh vào nh ng nơi b n cùng nghèo kh . Đi u này cũng d hi u vì chi m đoạt tài sản c a ngư i khác, khi n cho ngư i ta lâm vào cảnh túng thi u thì trư c sau k chi m đoạt cũng g p phải cảnh nghèo nàn cơ c c. Vì thi u hi u bi t cho nên con ngư i t p nhi m nh ng đi u x u, lâu d n tr thành thói quen ác đ c, k t quả là h phải h ng ch u vô s hoàn cảnh kh s , b nh t t, có nói ra cũng không th h t đư c. Khi trải qua hàng trăm ki p s ng, lúc th này lúc th khác, lúc sư ng lúc kh , lúc “lên voi” khi “xu ng chó”, con ngư i b t đ u h c đư c nhi u hơn nên hi u r ng làm vi c x u s gây khó khăn cho h , còn làm chuy n t t thì k t quả là g p may m n, thu n l i hơn. Khi đã bi t kìm hãm thú tính, chuy n qua làm nh ng vi c t t lành thì th c th b t đ u giai đoạn ti n hóa đ thanh l c các y u t ô trư c. Theo th i gian, qua nhi u ki p s ng, h ti n đ n m c mà nhân t t tạo ra trong m t ki p nhi u hơn là nhân x u. Đây là giai đoạn r t quan tr ng trong s phát tri n c a con ngư i, vì t lúc này h tr nên h u d ng và có giá tr cho gia đình, xã h i và đ t nư c c a h .

N u quan sát, ông bà có th th y rõ nh ng ngư i này. H là nh ng ngư i đã bi t phát tri n nh ng đ c tính cao đ p, bi t rõ b n ph n c a h đ i v i gia đình, xã h i, qu c gia và nhân loại. H là nh ng ngư i luôn luôn h c h i, thay đ i và bi t làm ch m i hành đ ng đ chuy n hóa các t p tính x u và tr thành nh ng hi n tri t, thánh nhân trên ti n trình tr v v i c i ngu n thiêng liêng. Đó chính là nguyên t c c a con đư ng hành đ ng Karma Yoga mà ngày nay không m y ngư i hi u rõ. Angie v n th c m c: - Nhưng Karma Yoga khác v i môn Yoga tôi thư ng t p luy n như th nào? Th y dạy Yoga c a tôi còn b t chúng tôi phải t p thi n n a. V y thì thi n có liên quan gì đ n Karma Yoga không? Ông Kris g t đ u trả l i: - Môn Yoga bà đang h c ch là phương pháp t p luy n đ giúp cho thân th kh e mạnh và xả giãn. Như tôi đã trình bày, Yoga đã có t ngàn xưa, bao g m vi c đi u tr th xác, làm ch hơi th và luy n t p tinh th n. Yoga c chia thành ba con đư ng hay ba khuynh hư ng tri t lý. M i con đư ng lại có r t nhi u phương pháp t p luy n khác nhau n a. Hatha Yoga ch trương rèn luy n th ch t, Raja Yoga ch trương rèn luy n tinh th n… Ông Kris nh n mạnh: - Karma Yoga có nghĩa là con đư ng c a hành đ ng. Nhưng c n lưu ý r ng karma không phải ch b t c hành đ ng nào, mà ám ch s ch tâm trong m i hành đ ng. Không nh ng ch tâm khi hành đ ng mà cả trong lúc suy nghĩ, nói năng n a. Ngày nay, nhi u ngư i cho r ng karma đơn thu n ch là hành đ ng mà thôi, như th là thi u sót vì karma bao g m cả tư tư ng, l i nói và hành đ ng. N u ông bà đ ý thì s th y có s khác bi t r t l n gi a hành đ ng làm v i s ch tâm và hành đ ng làm lúc vô th c. Vi c làm đư c th c hi n m t cách vô ý s khác v i vi c làm có s c ý trong đó vì k t quả s khác nhau. B t c đi u gì ta làm v i s ch tâm đ u mang lại h quả, vì đã có s cân nh c trư c khi hành đ ng. Tư tư ng có trư c l i nói và hành đ ng, nó là nguyên nhân c a m i hành đ ng. Vì th con ngư i phải bi t cảnh giác v i m i tư

tư ng c a mình. Nhưng làm sao đ làm ch tư tư ng đây? Do đó, t p Yoga đ thư giãn th ch t là chưa đ mà còn phải t p thi n đ làm ch tư tư ng c a mình n a. Trên con đư ng thanh l c các y u t ô trư c, con ngư i phải bi t rõ quá trình tư duy c a mình, n u không thì h ch hành đ ng mà không có s ch tâm. Khi con ngư i bi t rõ tư tư ng c a h như th nào r i thì h có th s a đ i chúng cho t t hơn, đúng hơn, h p v i m c đích mà h theo đu i. Con đư ng thanh l c này di n ra như th nào? Vi c đ u tiên là chuy n hóa lòng tham lam, ích k , chi m h u, hay nói cách khác là b t đ u loại b nh ng tư tư ng tham lam, thèm mu n trong tâm trư c đã. Khi tâm h n trong sạch thì l i nói và hành đ ng cũng trong sạch theo. Khi đã hi u rõ lu t Nhân quả, h s c g ng thanh l c, loại b nh ng tư tư ng ích k trong tâm và tránh nh ng hành đ ng tham lam. Ông Kris m m cư i nói: - Tuy nhiên, ông bà cũng nên lưu ý r ng có nhi u ngư i ch mu n làm vi c t t đ ki p sau h s đư c hư ng m t cu c s ng t t đ p hơn. H s n sàng b ti n ra làm t thi n đ sau này đư c sinh ra trong gia đình giàu có. Đó là m t s trao đ i. B cái này đ đ i l y m t cái khác như th v n là tham lam, đ y tính ch p ngã. Hành đ ng thi n c n đư c làm v i s sáng su t, bi t r ng n u không làm th , con ngư i ch đem lại th t v ng, đau kh cho chính h . Làm vi c thi n là đi u tiên quy t giúp con ngư i s ng thoải mái, an nhiên t tại, hòa nh p v i bản thân h và v i t t cả m i ngư i. Nghĩ đ n k t quả ch là m t s mong c u, tham lam và ích k . T t cả nh ng gì ham mu n, mong c u ch mang đ n s th t v ng. Không có s mong c u nào tr thành hi n th c như đã mu n. S mong c u khi n con ngư i ch chú ý đ n tương lai xa v i và như th là không đúng v i con đư ng hành đ ng Karma Yoga. Hành đ ng thi n phải đư c th c hi n b ng cả tâm h n m t cách t nhiên, không có b t kỳ cái gì khác xen vào thì m i th t s là vi c thi n. Làm vi c thi n đ cho ngư i khác bi t là không đúng vì có y u t cá nhân ti m n trong đó. Angie h i ti p: - N u lu t Nhân quả là đúng thì tại sao hi n gi có nh ng ngư i làm bao đi u ác mà v n s ng thoải mái, sung sư ng, không b sao

cả? Nhi u ngư i gian l n, l a b p chi m đoạt tài sản c a ngư i khác mà h v n s ng thảnh thơi, s c kh e v n t t. Tại sao h không b tr ng phạt? Kris b t cư i: - H chưa b tr ng phạt đó thôi. H s lãnh nh ng h u quả c a nh ng vi c h làm. N u không phải lúc này thì vào lúc khác. N u không ki p này thì ki p khác. Vì cu c đ i chúng ta là h u hạn nên không m y ai có th nhìn rõ nh ng tác đ ng c a tạo hóa. Trong vũ tr này, không có gì xảy ra ng u nhiên đâu mà t t cả đ u tuân theo nh ng quy lu t b t bi n. T t cả các hành tinh, m t tr i, m t trăng đ u tuân theo quy lu t c a vũ tr . Trái đ t ta đang s ng cũng như th vì lu t vũ tr không phân bi t hay thiên v v i b t kỳ ai. Gieo nhân nào s g t quả đó, khi quả đ n lúc chín mu i thì s vi c quả s xảy ra. Khi bư c vào cu c đ i, t t cả m i ngư i đ u mang theo m t s thói quen t quá kh hay nh ng ki p s ng trư c. Nh ng gì xảy ra cho chúng ta trong đ i s ng hi n tại đ u là quả c a các nhân đã gieo tr ng t trư c. B t c hành đ ng, l i nói hay tư tư ng nào c a chúng ta cũng đ u là nhân và có khi nó tr quả ngay lúc này, nhưng có khi nó ti m n và tr quả vào lúc khác. Chúng ta là ngư i tạo ra s ph n c a mình. Không ai có th th t s làm gì cho ta đư c. T t cả chúng ta trong m i giây phút đ u có cơ h i đ gieo tr ng hay gây nhân cho chính mình. Nhân t t hay x u đ u do ta tạo ra, và khi nào nó tr quả còn tùy thu c vào nhi u y u t khác n a. Ông Kris ng ng lại và k t lu n: - Hôm nay chúng ta đã bàn lu n v con đư ng hành đ ng – Karma Yoga, m t n n minh tri t c xưa mà hi n nay r t ít ai bi t đ n. Tôi mu n nh n mạnh r ng đó là minh tri t c a vũ tr ch không phải c a riêng Ấn Đ đâu m c dù ngày nay ngư i ta v n cho r ng nó xu t phát t x Ấn. Th t ra, lu t vũ tr bao trùm kh p m i nơi và chi ph i vạn v t. Nó không dành riêng cho m t nơi nào hay đ a phương nào cả. T ngàn xưa, đã có nh ng n n văn minh v i các nhà hi n tri t đã h c h i, tìm hi u và nghiên c u v nh ng đi u này. Nh ng ngư i đư c th giáo t n n minh tri t này đã đi kh p nơi truy n

dạy cho m i ngư i. Tùy theo nơi h đ n, tùy đi u ki n và phong t c đ a phương mà phương pháp truy n dạy cũng thay đ i ph n nào, nhưng minh tri t hay lu t vũ tr thì không bao gi thay đ i. Ti c thay, ngày nay ngư i ta ch nói đ n phương pháp ch không m y ai đ c p đ n tri t lý. Do đó, đ i v i ph n l n m i ngư i, Yoga ch là m t phương pháp luy n t p th ch t và thi n đ nh cũng ch là m t phương pháp tĩnh tâm đ thư giãn đ u óc mà thôi. *** Khi chúng tôi trao đ i v đ tài Karma Yoga, ông Thomas cho bi t bài h c quan tr ng mà cá nhân ông đã h c đư c qua các ki p s ng là vi c phát tri n tình thương. Đó là m t tư tư ng b t ng nảy sinh trong ki p s ng c a ông tại Atlantis m c dù lúc đó nh ng ngư i dân x này chưa bi t gì v tình thương. Vì lý do nào đó, ông h i h n và có ý nghĩ thương yêu Kor trong gi phút cu i c a ki p s ng đó. Nó tr thành m t đ ng l c r t mạnh d n d t ông trong nh ng ki p sau đ h c h i, phát tri n tình thương. Ông Thomas nói r ng bu i nói chuy n v i ông Kris v Karma Yoga cũng giúp cho v ch ng ông hi u thêm v các quy lu t vũ tr như Luân h i và Nhân quả. M c dù ông đã đư c h c v nh ng đi u này trong nh ng ki p trư c nhưng ông v n chưa ý th c đư c rõ r t. Ông ti t l r ng trong chu kỳ hi n tại, hai quy lu t này là bài h c quan tr ng mà t t cả m i ngư i đ u phải h c đ bi t v s v n hành trong vũ tr và h u quả mà h gây ra. Ông k t lu n: ng bao gi làm b t c vi c g mà kh ng suy xét n h u qu c a n .

PH N B N AI C P TH N LINH KHÔNG TRONG TƯ NG ĐÀI Sau chuy n đi ng n ng i tại Colorado, chúng tôi tr v New York đ ti p t c công vi c hàng ngày. Cu c g p g kỳ lạ v i ông Kris và ký c v châu Atlantis đã làm tôi b t đ u suy nghĩ v khái ni m Luân h i và Nhân quả. T trư c đ n nay, tôi là ngư i th c t , không tin vào nh ng gì hoang đư ng vi n vông, nhưng hi n nay tôi hoàn toàn b ảnh hư ng b i nh ng đi u ông Kris nói. Phải chăng m i ngư i đ u đã trải qua nhi u ki p s ng đ h c h i? Nhưng nhân loại đã làm gì, đã h c đư c nh ng gì hay không h c đư c gì? H đã tạo nh ng nhân gì và s g t quả gì? Phải chăng nh ng ngư i mà chúng ta g p trong đ i này đ u đã có m i liên h t trư c? Tại sao không m y ai nh đư c ki p trư c? N u nh ng vi c làm trong quá kh chi ph i hoàn cảnh hi n tại và hành đ ng hi n tại s chi ph i tương lai thì tương lai nhân loại s ra sao? Khi xưa, tôi ch ng bao gi b n tâm v ý nghĩa c a cu c đ i, nhưng hi n nay nó là câu h i đang khi n tôi phải suy nghĩ r t nhi u. M t hôm, trong lúc tôi đang làm vi c thì Angie bư c vào: - Em và Connie v a đi xem tri n lãm v Ai C p tại vi n bảo tàng New York. T khi nghe ông Kris nói, em đ ý và nh n th y các món trang s c c a vua chúa Ai C p đ u g n nh ng viên ng c như th . Các lăng t m cũng đ u đư c sơn ph t b ng màu s c c a các loại ng c. N u nh ng viên ng c có công d ng cho s c

kh e thì em cũng mu n mua m t chi c vòng đeo tay có g n bảy viên ng c như th . Anh nghĩ sao? Anh có mu n đi mua v i em không? Tôi là ngư i th c s không thích đi mua s m. M i v t d ng c n thi t, t qu n áo, giày dép đ n các th khác đ u có Angie lo li u, nhưng không hi u sao hôm đó tôi lại nh n l i. Khu ph Kim Cương (Diamond District) n m trên đư ng 47 và đư ng s 5 là nơi t p trung r t nhi u c a hàng trang s c. Tại đây có đ m i loại hàng t vàng bạc, kim cương, đ n các loại ng c quý, đ th , đ c l n nh . G n như du khách nào đ n New York cũng phải thăm khu này. Chúng tôi ghé qua nh ng c a hàng n i ti ng như Tiffany, Bvlgari, Cartier, Van Cleef v.v… B t c nơi nào Angie cũng vui v nói chuy n v i nhân viên bán hàng và ng ý mu n xem nh ng chi c vòng có g n ng c quý. Vì bi t chúng tôi, nên ch ti m nào cũng m i v ch ng tôi vào phòng riêng ch dành cho khách quý và mang ra các món trang s c đ c bi t và hi m cho chúng tôi l a ch n. Trong khi Angie xem nh ng chi c vòng đeo tay, tôi v n vơ nhìn quanh và th y trên tư ng có treo b c ảnh m t chi c nh n hình con b hung g n h ng ng c. Tôi nh n ra ngay đó là chi c nh n mà ông Kris thư ng đeo. Tôi h i ngư i bán hàng: - Đó là nh n gì v y? Ngư i bán hàng trả l i: - Đó là chi c nh n c a các Pharaoh th i xưa. Tôi h i thêm: - Tôi có th xem chi c nh n đó đư c không? Ngư i bạn hàng b t cư i: - Đó ch là b c ảnh đ trang trí thôi, chi c nh n này là m t c v t hi n đư c trưng bày trong vi n bảo tàng Luân Đôn. Không hi u sao tôi cảm th y chi c nh n đó vô cùng thân thu c. Tôi bèn đ ngh : - Li u các ông có th ch tác m t chi c nh n gi ng như th không? Ngư i bán hàng ngạc nhiên:

- Đó là chi c nh n c xưa ch ngày nay đâu ai đeo ki u nh n như th n a đâu. Th y tôi nhìn chăm chăm chi c nh n đó, Angie nói ngay: - N u tôi đ t làm m t chi c nh n y h t như th thì các ông có làm đư c không? Ngư i bán hàng trả l i: - Công ty c a chúng tôi có th ch tác b t c ki u trang s c nào mà quý khách mu n. Tuy nhiên, đây là trư ng h p đ c bi t nên chúng tôi phải liên h v i th kim hoàn đ l y ý ki n đã. Angie g t đ u: - Đây là đ a ch c a chúng tôi. Tôi mu n đ t làm m t chi c nh n y h t như b c hình kia. Ông hãy liên h v i th kim hoàn và cho tôi bi t giá cả và th i gian th nào nhé. Ra kh i ti m, Angie tò mò h i: - Anh thích chi c nh n đó l m à? Nhưng anh có bao gi đeo nh n đâu? Tôi g t đ u: - Không hi u sao anh lại có cảm giác thích nó ngay t lúc m i nhìn th y. Angie m ng r nói: - Hay quá, th là em mua đư c cho anh món mà anh ưa thích r i, ch t trư c đ n nay anh có bao gi đ ý đ n nh ng th này đâu. Tuy nhiên, khi v đ n văn phòng, tôi b n vi c quá nên quên h n vi c đi mua s m v i Angie. Khoảng ba tu n sau, trong lúc tôi đang làm vi c thì cô thư ký bư c vào cho bi t có m t ngư i th kim hoàn mu n g p tôi. Đó là m t ông lão Do Thái nh bé đeo c p kính dày c m. Ông t gi i thi u: - Tôi là th kim hoàn chuyên v trang s c c xưa c a Ai C p, Ba Tư và Ấn Đ . Tôi đư c bi t ông mu n có m t chi c nh n hình con b hung theo ki u Ai C p. Tôi đư c hãng đi u đ n đ làm vi c v i ông. Trư c khi đo ngón tay đ làm nh n, ông lão h i: - Ông mu n đeo chi c nh n này ngón nào?

Không hi u sao tôi trả l i ngay mà không c n suy nghĩ: - Tôi mu n đeo nó vào ngón tay tr . Ông lão gi t mình: - Tại sao lại là ngón tr , ngư i ta ch đeo nh n vào ngón gi a hay ngón áp út, thư ng g i là ngón nh n thôi. Ch có các b c Pharaoh ngày xưa m i đeo nh n vào ngón tr . Ông lão tr m ngâm, r i lên ti ng: - Chi c nh n trên ngón tay tr tư ng trưng cho uy quy n c a Pharaoh. M t khi Pharaoh đưa ngón tay tr đeo nh n ra l nh thì đó là quy n năng cao nh t và m i ngư i phải tuy t đ i tuân theo. Tôi ngạc nhiên vô cùng: - Làm sao ông bi t nh ng đi u đó? Ông lão b t cư i: - Tôi là th kim hoàn chuyên v trang s c th i c . Dĩ nhiên tôi phải nghiên c u đ hi u rõ các loại trang s c cũng như ý nghĩa xu t x c a nó. Đây là loại nh n c a các Pharaoh Ai C p, ngày xưa đư c coi như là vương n c a tri u đình. Tuy bên ngoài nh n gi ng nhau nhưng m i Pharaoh lại cho kh c nh ng dòng ch trên đó tùy theo ý nguy n c a h . N u không phải là th có chuyên môn sâu thì không m y ai bi t đư c đi u này. Tôi tò mò h i ti p: - V y chi c nh n trưng bày tại vi n bảo tàng Luân Đôn là c a ai? Và trên đó kh c ch gì? Ông lão m m cư i: - Đó là chi c nh n c a m t Pharaoh thu c vào th i đại cu i c a tri u đại các vua chúa Ai C p, trư c khi Ai C p b ngư i Assyria xâm lăng vào khoảng hơn sáu trăm năm mươi năm trư c Công nguyên. Chi c nh n đó kh c dòng ch “Xin th n Thái Dương Amun Ra [3] che ch cho tôi”. Phía trong có hình chim ưng Horus, tư ng trưng cho công lý. Tôi ngạc nhiên trư c ki n th c c a ngư i th kim hoàn: - Ông còn bi t gì v chi c nh n đó n a? Ông lão Do Thái ti p t c:

- Chi c nh n đó có khảm m t viên h ng ng c. H ng ng c tư ng trưng cho đ c tin, do đó tôi nghĩ v Pharaoh này phải là ngư i có đ c tin tôn giáo mãnh li t. M i khi lên ngôi, các Pharaoh đ u cho giáo sĩ làm nghi th c đ c bi t truy n bùa chú vào đ trang s c đ bảo v cho h . Hi n nay, chi c nh n này đư c trưng bày trong vi n bảo tàng Luân Đôn nên không có đi u gì nguy hi m. Tôi ngạc nhiên h i: - Tại sao lại nguy hi m? Ông lão trả l i: - Khi Pharaoh qua đ i, các v t d ng, trang s c đư c chôn theo h . Vì th các lăng t m này thư ng b các tay tr m đ n đào, khai qu t đ l y đ quý. Nhi u ngư i sưu t m đ c mua nh ng th này mà không bi t đ n m i nguy hi m c a chúng. H u h t các đ v t chôn theo vua chúa đ u đư c y m bùa đ bảo v , hay nh ng xác ư p đã đư c các giáo sĩ giam gi m t s sinh v t cõi âm vào đ gi m . Do đó, ngư i mua đ c thư ng b hại b i các đ ng l c, năng lư ng vô hình này. N u h không ch t thì cũng tán gia bại sản và con cháu h cũng khó s ng yên n. Dĩ nhiên, ngày nay không ai tin vào nh ng chuy n như th . M t s ngư i cho r ng đó ch là nh ng chuy n hoang đư ng nh m m c đích d a nạt m i ngư i, không cho h bén mảng đ n nh ng nơi chôn c t đó thôi. Tuy nhiên, ch c ông cũng bi t đã có nhi u nhà khảo c ch t b t đ c kỳ t . M t s tri u phú thích sưu t m đ c c a vua chúa th i xưa cũng g p phải các tai nạn thương tâm b t ng . Ông lão Do Thái th y v m t nghi ng c a tôi nên nói ti p: - Ch c ông cũng bi t v ngôi m c a Pharaoh Tutankhamun hay “King Tut”. Đây là ngôi m t n tại trong su t m y ngàn năm, còn nguyên v n, không b tr m. Năm 1923, nhà khảo c Howard Carter và Lord Carnarvon đã tìm ra ngôi m này. Sau khi đào m , Lord Carnarvon đã ch t b t đ c kỳ t vì m t lý do h t s c mơ h . Ngư i ph tá c a ông trong vi c đào m , George Gould cũng ch t vì tai nạn vài ngày sau đó. Trong s b n mươi ngư i hi n di n lúc khai qu t m “King Tut”, hai mươi lăm ngư i cũng ch t trong vòng ba tháng. Nhi u ngư i cho r ng ngôi m có rải thu c

đ c nhưng cho đ n nay không ai tìm đư c b ng ch ng nào cho th y có đ c trong ngôi m . Tôi b t cư i: - Phải chăng đó ch là tin đ n đư c báo chí phóng đại lên mà thôi. Ngư i th kim hoàn l c đ u: - Chúng tôi làm ngh này đã lâu nên bi t rõ m i vi c hơn ngư i khác. Đ i v i chúng tôi, các c v t, trang s c l y đư c trong m mả, nơi th phư ng là đi u c m k , không ai dám đ ng vào. Th y tôi v n l c đ u có v không tin, ông lão nói ti p: - M t trong nh ng món trang s c n i ti ng là viên kim cương “Hy v ng” ( Hope ) màu xanh đư c lưu gi trong vi n bảo tàng Smithsonian tại Washington D.C. Nó có xu t x t viên kim cương r t l n đư c g n vào trán c a m t v th n trong m t ngôi đ n c tại Ấn Đ . Trong th i n i chi n gi a các ti u vương, m t v ch huy nhóm loạn quân đã g viên kim cương đó xu ng đ bán. Ch vài hôm sau, ông này ch t b t ng , r i viên kim cương đó đư c bí m t mang v châu Âu b i m t lái buôn trang s c ngư i Pháp tên Jean Tavernier. Theo tài li u, Tavernier bán viên kim cương này cho tri u đình Pháp đ g n lên vương mi n c a vua Louis th mư i b n và đư c g i là viên ng c xanh c a nư c Pháp (Le Bleu de France) . Sau khi bán viên kim cương này đư c ít lâu, Tavernier h c máu ch t trong xư ng làm trang s c c a ông ta tại Paris. Sau khi đ i vương mi n trong l đăng quang, vua Louis th mư i b n cũng b b nh, da th t ung th i và ch t vì nhi m đ c. Không nh ng th , nh ng đ a con c a ông vua này cũng ch t thê thảm. Ngư i ch t đu i, k ch t cháy, k ch t vì ngã ng a lúc đi săn, ch có m t ngư i duy nh t s ng sót. Vương mi n đư c truy n qua tay vua Louis th mư i sáu. Ông này cho tháo viên kim cương đó ra đ làm vòng đeo c cho n hoàng Marie Antoinette. Ch c ông cũng bi t ch vài năm sau, cả hai đ u ch t thê thảm trên máy chém trong cu c Cách mạng Pháp 1792. Tài sản tri u đình đư c phân chia cho nh ng ngư i lãnh đạo cu c cách mạng. Theo tài li u c a các th kim hoàn th i đó thì viên kim cương đư c mang qua Anh và l t vào tay

m t th kim hoàn n i ti ng là Wilhelm Fals. Tài li u ghi rõ ông này c t nó ra thành b n viên kim cương nh hơn đ cho d bán vì m y ai có khả năng mua đư c m t viên kim cương n ng hàng trăm carat như th . Ít lâu sau, Wilhelm Fals b chính con trai mình gi t đ cư p gia tài. C u con b k t án và cũng ch t trong nhà ng c. Chuy n gì đã xảy ra cho b n viên kim cương này không th y ai lưu truy n nh c đ n trong su t m t th i gian dài. Theo tài li u c a các th kim hoàn thì chàng tri u phú Hoa Kỳ tr Somerset đã mua đư c m t viên - g i là viên kim cương \"Hope\" , có nghĩa là hy v ng (nhưng h u quả cho nh ng ai s h u đ u trái ngư c, r t bi đát) đ làm quà t ng cho ngư i v chưa cư i - lúc đó viên kim cương quý t c lung linh này đư c m nh danh là \"Trái tim c a i d ng\" . Hai v ch ng hư ng tu n trăng m t sóng gió trên chi c tàu đ nh m nh Titanic. Ch c ông cũng bi t chuy n gì đã xảy ra cho chi c tàu Titanic r i. Viên th hai rơi vào tay Nga Hoàng Nicholas và đư c ch tác thành vòng ng c đeo trên c hoàng h u Alexandria. R i chuy n gì xảy ra cho gia đình Nga Hoàng trong cu c Cách mạng Bolshevik 1917 ch c ông cũng bi t. Hi n nay chu i ng c đó l t vào tay ai thì tôi cũng không rõ. Viên th ba rơi vào tay tri u phú Hy Lạp Simon Maoncharides. Ch ít lâu sau khi mua viên kim cương, ông này lái xe rơi xu ng v c ch t thê thảm. Hi n nay không ai bi t viên kim cương này thu c v ai? Có ngư i nói r ng nó l t vào tay tri u phú Onassis và đư c t ng cho bà Jacqueline Kennedy trong hôn l . N u viên kim cương này đư c lưu gi trong gia đình Kennedy thì th t là b t hạnh. Chuy n gì xảy ra cho gia đình này ch c ông cũng bi t. Tuy nhiên, đây ch là tin đ n, ch không ai bi t rõ s th t. Viên th tư, l n nh t và đ p nh t đư c bán tại Th y Sĩ, nhưng giá tr c a nó quá l n nên không ai mua n i. Nhi u năm sau, Evalyn McLean, con gái tri u phú McLean, sau khi đư c hư ng gia tài c a cha đ lại, đã dùng tr n s ti n đó đ mua viên kim cương này. Cô thư ng đeo trong các bu i dạ h i c a gi i đi n ảnh, đư c báo chí khen là ngư i có món n trang đ p nh t. Ít lâu sau, cô này cũng ch t m t cách r t lạ lùng m ám khi còn r t tr .

Vì s ng tr y lạc tiêu pha phung phí nên Evalyn n n n r t nhi u. Đ trang trải, viên kim cương l t vào tay ch ngân hàng Thomas Hope. T khi s h u viên kim cương, gia đình ông này g p r t nhi u r c r i, v ch ng ly d , con cái b t hòa, tranh ch p ki n t ng đ giành tài sản, tạo ra r t nhi u tai ti ng trên báo chí. T đó, viên kim cương này đư c bi t đ n như là m t tai ương cho nh ng ai s h u nó. Cu i cùng, gia đình t phú Hope cũng phải khánh ki t tài sản. Ngư i cháu c a ông Hope bèn đem t ng viên kim cương này cho vi n bảo tàng Smithsonian đ tri n lãm vì không có b t kỳ m t ai dám gi hay s h u nó n a. Tôi g t đ u: - Tôi có nghe nói v b n viên kim cương Hope và tai h a thê lương đã xảy đ n v i nh ng ngư i có liên quan nhưng tại sao ông lại bi t lai l ch và hành trình c a nh ng viên kim cương này rõ th ? Ông lão Do Thái hãnh di n nói: - Công trình làm ra nh ng món trang s c có giá tr l n đ u đư c ghi vào s sách c n th n. T t cả th kim hoàn thi t k nh ng tác ph m ngh thu t đ u ghi lại công trình c a h vào tài li u đ cho đ i sau h c h i. Đây là truy n th ng c a ngh kim hoàn đã có t nhi u trăm năm nay. Ông lão k t lu n: - Nh ng bảo v t có giá tr l n thư ng đi kèm v i nh ng đi u không may. Nh ng c a cải phi nghĩa do cư p bóc, chi m đoạt đ u mang lại nh ng đi u b t hạnh mà không m y ai bi t. Khi m t v t có giá tr l n, nó khi n cho ngư i khác thèm mu n và gây ra phi n toái. N u không g p tr m c p thì cũng b chi m đoạt. Vì lòng tham mà bi t bao nhiêu ngư i đã phải b mạng hay tán gia bại sản. L ch s đã ghi nh n rõ ràng là nh ng ai l y c a t ngư i khác m t cách phi nghĩa đ u phải trả m t cái giá r t đ t - không phải lúc này thì t cũng vào lúc khác. Càng chi m đoạt bao nhiêu thì càng g p nh ng đi u không may b y nhiêu, n u không nghèo kh thì cũng g p tai nạn b t ng , và lúc đó có h i h n thì cũng đã quá mu n. Tuy ch là ngư i thi t k trang s c, nhưng tôi nghiên c u r t k nh ng tài li u trang s c,

kim hoàn t xưa đ lại, vì th tôi cũng h c đư c ít nhi u. Hôm nay có duyên vui mi ng k ông nghe, mong ông không đ tâm đ n chuy n đó. Hai tháng sau, tôi nh n đư c chi c nh n có hình con b hung gi ng y như chi c nh n mà tôi th y trong t m hình c a ti m trang s c. Phải nói r ng đó là m t tuy t tác đư c th c hi n b i ngư i th kim hoàn th t điêu luy n khéo tay này. N u so sánh v i chi c nh n trong vi n bảo tàng Luân Đôn thì nó gi ng y như th t. M t hôm, tôi ng i trong phòng làm vi c, vô tình t p trung nhìn chi c nh n mà tôi đã đeo t m y tu n qua. T nhiên có m t mãnh l c kỳ lạ khi n tôi cảm th y ngây ng t và thi p đi lúc nào không bi t. *** Tôi th y mình đang đ ng trư c m t ngôi đ n ngoài sa mạc v i m t nhóm giáo sĩ. Tôi c g ng t ch , nhưng cũng như l n trư c, tôi bi t mình đang trong m t th xác khác v i th xác hi n nay. Vì đã có kinh nghi m nên tôi t h i: “Phải chăng mình nh lại ti n ki p nào đó m t l n n a?”. Ngay lúc đó, toàn thân tôi run lên và tai nghe rõ ti ng v giáo sĩ nói: - Đã đ n lúc ngài phải n m l y cơ h i hãn h u này - n u không thì không còn cơ h i nào n a. Tuy ngài không hoàn toàn là ngư i Ai C p nhưng ngài v n mang dòng máu hoàng gia. Ngài đư c sinh ra tại Ai C p, nghĩa là có liên h đ n qu c gia này và đư c sinh ra tại đâu là phải có trách nhi m v i nơi đó. Khi sinh ra tại Ai C p, ngài đã h p th tinh khí c a mảnh đ t này và m c n v i nó. Dù mu n hay không, s mạng c a ngài và qu c gia này có m i liên h ch t ch . Ngài phải làm tròn b n ph n c a m t ngư i dân x này, nh t là khi qu c gia rơi vào cảnh nguy bi n. M c dù bi t mình đang trong m t th xác khác nhưng đ u óc tôi v n còn hoang mang vì không rõ chuy n gì xảy ra. Ngay lúc đó, m t binh sĩ oai nghiêm bư c vào: - Thưa ngài, quân sĩ đã s n sàng. Chúng tôi ch l nh c a ngài. Tôi chưa bi t phải phản ng ra sao vì đ u óc v n còn choáng váng, dư ng như mơ mà không phải mơ, nhưng tôi bi t r ng tôi không còn là Thomas n a mà là m t con ngư i khác, s ng m t

ki p khác, th i đại khác r i. Lúc đó, đ t nhiên ti m th c c a tôi hoạt đ ng, r i quá kh hi n rõ ra như m t cu n phim. Tôi tên là Akhon, con c a m t th phi trong vương tri u Ai C p. Khi xưa Pharaoh đi kinh lý vùng hạ lưu sông Nile có b t đư c m t s nô l ngư i Kush, trong đó có nhi u ph n xinh đ p. Vua đưa nh ng ngư i này v cung làm phi t n. Vì là đ a con mang hai dòng máu, Ai C p và Kush, trong khi hai qu c gia này lại hay gây chi n v i nhau, nên tôi không đư c coi là hoàng t chính th c. Cu c s ng trong cung đi n b ngoài xa hoa sung sư ng nhưng th t ra bên trong là cả m t bãi chi n trư ng v i nh ng âm mưu tranh ch p gi a các phe nhóm cung phi. Là đ a tr mang hai dòng máu, con c a m t th phi không đư c s ng ái, tôi tr thành nạn nhân c a nh ng cu c tranh ch p này. Khi m tôi m t, tôi b đ i x kỳ th đ n m c tàn bạo b i nh ng hoàng t khác trong cung. Tuy nhiên, là m t đ a tr kiên cư ng v i dòng máu ngư i Kush chảy trong huy t quản, càng b đ i x t bạc, tôi càng nung n u ý chí ph c thù. M t hôm, tôi b đám hoàng t đu i đánh d d i nên phải tr n vào đ n th th n Thái Dương. Tại đây, tôi đư c các giáo sĩ che ch nên sau đó tôi thư ng tìm ch trú n tại đây. Nh các giáo sĩ thương tình dạy d nên tôi h c h i đư c r t nhi u v tôn giáo Ai C p. Các đ n th Ai C p lúc đó th t ra không hoàn toàn thu c v tôn giáo mà là m t h th ng giáo d c bao g m nhi u lĩnh v c như thiên văn, đ a lý, ki n trúc, y h c, âm nhạc v.v… Ngư i theo h c đư c quy n l a ch n các lĩnh v c chuyên môn này. Ch m t s ít đư c hu n luy n tr thành giáo sĩ s ng trong đ n th chuyên th c hi n nh ng nghi th c hành l , dâng cúng th n linh, làm bùa chú, hay t m li m ngư i ch t. Tôn giáo Ai C p b t ngu n t th i xa xưa, không ai bi t nó xu t hi n t lúc nào hay t đâu đ n, nhưng giáo lý tôn giáo này dạy r ng vào thu sơ khai, tr i đ t ch là m t kh i h n đ n chìm sâu trong màn đêm âm u. Sau đó, th n Thái Dương Ra xu t hi n quét sạch màn đêm u t i b ng ánh sáng m t tr i, đem lại tr t t cho th gi i qua vi c phân bi t gi a ngày và đêm, hay th i ti t b n mùa v.v… Giáo lý th Thái Dương Ra dạy r ng đ i ngư i cũng gi ng như ngày và đêm, nghĩa là con ngư i s ng và ch t, r i đư c h i

sinh và s ng m t cõi gi i khác. Do đó, đ i s ng cõi gi i sau khi ch t quan tr ng hơn đ i s ng hi n tại và vi c chu n b cho đ i s ng vĩnh c u này là vi c đư c hoạch đ nh c n th n t ng chi ti t. Theo ngư i Ai C p, sau khi ch t, con ngư i s đi vào m t th gi i t i tăm, âm u v i r t nhi u ma qu và các đ ng l c b t hảo cõi âm. N u không đư c ch d n c n th n, h s b đ a lạc vào th gi i này và tr thành nô l cho nh ng loài ma qu hay sinh v t cõi âm, r i tr thành m t loài ma qu s ng mãi đó. Nhưng n u đư c giúp đ b i các th n linh qua các nghi th c cúng l v i bùa phép và th n chú đ c bi t thì h s đư c đưa lên cảnh gi i c a các v th n và tr thành m t v th n s ng sung sư ng cõi đó. D a trên quan ni m này, tôn giáo Ai C p ch trương th cúng r t nhi u th n linh vì các v th n này có th giúp h th gi i bên kia. Do đó, các nghi th c dâng cúng ph m v t cho chư th n là m t đi u quan tr ng đ làm vui lòng th n thánh vì các v th n có th ban phư c hay giáng h a, tùy theo giá tr c a các ph m v t dâng cúng. Ngư i đ ng đ u Ai C p, hay Pharaoh, đư c coi là trung gian gi a dân chúng và các th n linh nên có b n ph n phải xây c t đ n th , dâng cúng ph m v t cho các v th n đ đảm bảo tr t t , th nh vư ng trong xã h i. Ai C p là x s v i ph n l n đ t đai đ u là sa mạc nên các xác ch t đư c chôn c t không m y khi b hư hoại mà gi đư c r t lâu. Tuy nhiên, khi đào lên, nh ng xác khô này đ u mang hình thù ghê g m, x u xí. Vì ngư i Ai C p tin r ng có m t đ i s ng vĩnh c u sau khi ch t nên vi c ư p xác, xây c t m mả, lăng t m là m t nghi th c quan tr ng đ đảm bảo ngư i ch t s gi đư c xác thân đ p đ như lúc còn s ng và đư c th n linh đưa v nh ng cảnh gi i t t đ p. Theo đó, các nghi th c ư p xác đư c đ t ra đ cho h n ngư i ch t nh p vào đó khi s ng cõi gi i bên kia. Tùy theo m mả đư c xây c t v i xác thân đư c bảo quản b ng vi c ư p xác, cùng nh ng nghi th c, bùa chú và cách hành l c a các giáo sĩ, mà ngư i ch t s đư c th n linh đưa v s ng sung sư ng cảnh gi i bên kia. Đ i v i các vua chúa, quan lại hay gi i thư ng lưu giàu có, vi c xây c t m mả, duy trì thân xác sau khi ch t đ đảm bảo cho đ i s ng cõi bên kia đã tr thành m t truy n th ng ăn sâu vào văn hóa x này

nên g n như ai có khả năng cũng đ u lo xây c t m mả cho mình ngay khi còn s ng. Trong su t l ch s kéo dài hơn sáu ngàn năm c a Ai C p, s xung đ t gi a các giáo sĩ và Pharaoh xảy ra r t thư ng xuyên do đ ng chạm quy n l i gi a hai bên. Khi nhóm giáo sĩ mạnh, h đòi h i tri u đình phải xây c t th t nhi u đ n th , nuôi nhi u giáo sĩ, và dâng cúng ph m v t theo s đòi h i c a h (như th c ăn, rư u, vàng bạc, châu báu, nô l và ph n ) đ h hư ng th . Khi Pharaoh mạnh thì h không mu n tiêu pha ngân qu cho vi c xây c t đ n th hay dâng cúng ph m v t mà chú tr ng vào vi c xây c t m mả cho chính h và ch riêng h đư c hư ng nh ng ti n ích này thôi. *** Khi tôi đư c mư i hai tu i, nh s can thi p c a tu sĩ trư ng đ n th Thái Dương, tôi đư c g i đ n vùng biên gi i hoang vu đ t dư i s giám sát c a m t v võ quan l n tu i. Đ i v i các hoàng t trong cung, tôi b xem là “đi đày” và h tin r ng tôi khó có th s ng sót vùng biên thùy hoang dã như th . Tuy nhiên, tại đây tôi đư c v võ quan này coi như con và dạy d c n th n. Cu c s ng ngoài sa mạc tuy kh c nghi t đ i v i nh ng ngư i y u đu i nhưng nó nung n u trong tôi ý chí cương quy t không lùi bư c trư c khó khăn. Nh đư c giáo d c và ch d n t n tâm c a v võ quan mà tôi coi như cha nuôi, khi l n lên, tôi tr thành tr th đ c l c cho ông này và l p đư c nhi u chi n công hi n hách. Khi v võ quan qua đ i, tôi tr thành ngư i ch huy quân l c tr n đóng vùng biên thùy sa mạc. Năm đó, Pharaoh băng hà, các hoàng t tranh cư p ngôi vua nên trong nư c xảy ra n i chi n. Ch trong th i gian ng n, đã có b n Pharaoh lên ngôi, ngư i nào cũng ch gi đư c ngôi v trong vòng vài tháng nên tình trạng xã h i tr nên r i loạn. Tri u đình không ki m soát đư c n a. Các quan lại kh p nơi đư c th thi nhau cư p bóc, chi m đoạt t t cả nh ng gì h có th l y đư c. Nhân cơ h i đó, ngư i Nubia phía Nam đưa quân vào chi m đ t đai c a Ai C p. V vua da đen x Nubia t xưng là Pharaoh và thi t l p ngay m t vương tri u trên đ t Ai C p v i ý đ nh cai tr x này. Hôm đó, Satt, v giáo sĩ đ n th Thái Dương tìm đ n tôi. Ông nói:

- Hi n nay, tình th đang h t s c nguy c p b i bên ngoài thì ngư i Nubia đang kéo quân sang thôn tính Ai C p, còn trong tri u lại đang xáo tr n b i cu c tranh ch p gi a các phe nhóm hoàng t c. Nay đã đ n lúc ngài phải tr v đ lên ngôi Pharaoh vì không ai có th lãnh đạo Ai C p trong lúc này đư c n a. Tôi trả l i: - Ta bi t rõ thân ph n c a mình, ta ch là con c a m t phi t n không chính th c, lại là k mang hai dòng máu. Ngư i Ai C p không bao gi ch p nh n m t k mang dòng máu Kush làm Pharaoh x này đâu. Satt m m cư i: - Các giáo sĩ chúng tôi đã bàn lu n v i nhau v vi c này và đ ngh cho t ch c hôn l gi a ngài v i công chúa Nedjem. Hi n nay, Ai C p đang đư c cai tr b i Pharaoh Amose, cha c a công chúa Nedjem, nhưng ông này là m t v vua b t tài, ham mê t u s c, su t ngày lo hư ng th ch không màng gì đ n vi c nư c. Ông lên ngôi Pharaoh cũng là do phe nhóm quan tri u đưa lên ch đ cho h có cơ h i tăng thu , bi n th ngân qu qua các công trình xây c t lăng t m, bóc l t tài sản c a dân chúng. Tuy th , ngôi v c a ông này đang không h v ng vì âm mưu tranh giành quy n l c ngôi v gi a các phe nhóm hoàng t c v n đang di n ra. Vi c đưa m t tư ng lĩnh ch huy quân l c như ngài v làm r tri u đình s giúp Pharaoh Amose gi v ng ngôi v . Sau khi k t hôn v i công chúa Nedjem, ngài s nghi m nhiên tr thành hoàng t chính th c. T đó, ngài có th tái l p tr t t xã h i, ch n ch nh tri u đình và tr thành Pharaoh. Tôi ngạc nhiên vì đ xu t b t ng và th c m c: - Nhưng hi n nay Amose đang làm Pharaoh mà. Satt b t cư i: - Ngài đ ng lo, giáo sĩ chúng tôi đã có k hoạch. Sau khi ngài tr thành hoàng t chính th c v i công lao dũng cảm đánh d p ngoại xâm, đư c dân chúng kính ph c, chúng tôi s lo tính cho h u s c a Amose. Tôi kinh ngạc:

- H u s Amose ư? Làm sao ta có th tranh giành đ a v v i cha v c a mình đư c? Satt m m cư i: - Ch v i li u thu c đ c do m t y sĩ ra tay là m i s yên ngay. Ngài không phải lo gì vi c này. Sau m t h i tr n tĩnh, tôi h nghi: - Làm v y các ông có l i gì? Satt nghiêm ngh nói: - Ngài là ngư i đã đư c dạy d trong đ n th Thái Dương t nh . Ki n th c tôn giáo c a ngài đã đư c các v giáo sĩ hu n luy n, do đó ngài là ngư i c a chúng tôi. Chúng tôi ch mong sau khi lên ngôi Pharaoh, ngài s cho tu b , xây c t nhi u đ n th , bảo v quy n l i c a các giáo sĩ, phát tri n tôn giáo x Ai C p. V a nghe xong tôi đã nghi m ra ngay: “Thì ra là th , các giáo sĩ che ch , rèn luy n cho tôi khi còn nh , đưa ra biên thùy đ tránh các tranh ch p trong tri u đình ch là m t k hoạch đã đư c tính toán c n th n. Th thì tôi ch là m t quân c trong bàn c chính tr nh m tăng s c ảnh hư ng và quy n l c c a nhóm giáo sĩ này mà thôi”. K hoạch có v khả thi và tôi đã không th khư c t l i đ ngh h p d n này. M i vi c di n ti n đúng như Satt đã trù tính. Sau hôn l , tôi kh i binh d p ngay đám phản loạn trong tri u. Các hoàng t và quan h u trong cung t ng đ i x kh c nghi t v i tôi đ u b ném xu ng h m t i làm m i cho đám sư t b b đói nhi u ngày. Sau đó, tôi đưa quân t n công Nubia, ch vài tr n đánh l n, vua x này rút binh hàng ph c, hàng năm phải tri u c ng vàng bạc, châu báu và nô l cho tri u đình. Tr t t trong nư c đư c vãn h i, dân chúng vui m ng khôn xi t. Trong b a ti c chiêu đãi chi n công c a tôi, Pharaoh Amose say rư u b t ng ngã lăn ra ch t. Th là toàn th tri u đình suy tôn tôi lên ngôi Pharaoh ngay trong bu i t i hôm đó. Hôm sau, Satt đưa m t ngư i th kim hoàn đ n làm chi c nh n vương n cho tôi. Th kim hoàn cung kính nói: - Xin Pharaoh ra ch th đ hạ th n làm cho ngài chi c vương n ạ. Tôi trả l i:

- Ta mu n m t chi c nh n có đính m t viên h ng ng c l n, phía sau kh c ch “Xin th n Thái Dương Amun Ra che ch cho tôi”. Vì tên ta là Akhon (chim ưng) nên ta ch n Horus, th n Công lý có khuôn m t chim ưng là v th n bảo h qu c gia. Satt vui m ng nói: - Ch nghe như th thôi, các giáo sĩ chúng tôi bi t r ng chúng tôi đã không ch n l m ngư i. Không nh ng ngài x ng đáng làm Pharaoh cai tr x này mà còn là m t ngư i có đ c tin mãnh li t. V i th n Công lý Horus làm v th n bảo h , qu c gia này s tr nên hưng th nh dư i tri u đại c a ngài. T khi tr thành Pharaoh, tôi ban hành ngay nh ng đạo lu t nghiêm kh c đ cải tạo xã h i v n đã suy đ i t th i c a nh ng Pharaoh đ i trư c. Vi c đ u tiên là tr ng tr nh ng k b t tuân lu t pháp nhưng v n đư c dung dư ng, bao che b i đám quan lại tham ô. Nh ng k tr m c p b đưa ra vùng biên thùy làm phu xây c t lăng t m. Nh ng k bi n th công qu , tài sản tri u đình đ u b ném vào h m sư t , gia đình b đày ra sa mạc không đư c s ng thành th n a. Nh ng k giàu có bóc l t, chi m đoạt tài sản ngư i khác, n ng thì b t hình, nh thì nh t trong trại cùi cho s ng chung v i ngư i tàn t t. Lu t pháp trong tay tôi là m t th lu t kh t khe, tàn bạo nhưng tôi không ng n ngại thi hành, b t ch p m i s . V i lòng căm thù do b đ i x tàn t thu trư c cùng dòng máu hung d c a gi ng dân Kush đang chảy trong huy t quản, nên ch trong m t th i gian ng n, tôi đã tr thành m t Pharaoh uy quy n, đ c đoán. M i khi tôi giơ ngón tay đeo chi c vương n lên, toàn th tri u đình đ u run s trư c quy n l c c a tôi. Là ngư i đã t ng ch ng ki n nh ng âm mưu tàn bạo c a đám quan h u trong cung nên khi lên ngôi Pharaoh, tôi đã thành l p ngay m t nhóm thám t tinh nhu thân tín đ ki m soát m i th , t trong n i cung đ n ngoài tri u đình, đ ch c r ng không m t vi c gì có th qua đư c m t tôi. Tôi thay th toàn b quan lại trong tri u và ch tuy n ch n nh ng ngư i có tài đư c hu n luy n b i các giáo sĩ trong đ n th Thái Dương vào đảm nhi m các ch c v quan tr ng. Tôi cũng kh i binh đánh d p nh ng qu c gia quanh vùng, chi m đư c r t nhi u vàng bạc, châu báu và nô l , r i cho xây r t nhi u

đ n th Thái Dương tại các vùng biên đ a, do đó tôi càng đư c gi i giáo sĩ ng h tri t đ . Tuy tri u đình đã đư c n đ nh, qu c gia đã tuân th lu t pháp, xã h i có tr t t , không còn lo nạn ngoại xâm n a nhưng không hi u sao tôi v n chưa cảm th y th a mãn. Trong lòng tôi v n vương mang m t n i tr ng v ng lạ lùng. Các cu c vui trong tri u, các nghi th c trong đ n th Thái Dương không làm tôi cảm th y thoải mái. Hình như tôi v n còn mu n m t cái gì đó mà tôi không th g i tên. Vào m t đêm không trăng, tôi đ ng m t mình trong cung đi n, nhìn ra ngoài sa mạc mênh mông và cảm th y m t n i bu n vô hạn. Sau bao công lao khó nh c, bao chi n th ng oai hùng, đư c bao ngư i kính n , đạt đư c đ a v t i cao v i quy n uy t t b c nhưng tôi v n t h i không l cu c đ i ch có th thôi sao. Còn có đi u gì khác n a không. Khi s ng ngoài sa mạc, đã có nh ng đêm tôi ng i m t mình nhìn vào không gian vô t n và t h i v ý nghĩa cu c đ i. M c dù t nh đã đư c các giáo sĩ dạy d giáo lý trong đ n th Thái Dương nhưng tôi không hài lòng v nh ng đi u này. Hình như có m t cái gì đó thúc đ y tôi tìm hi u nhi u hơn n a, nhưng lúc đó tôi còn b n tâm v i nhi u vi c khác. Hi n nay, m i vi c đã xong, tôi tr thành Pharaoh, quy n uy t t đ nh, s ng trong cung vàng đi n ng c, có đư c t t cả nh ng gì mà con ngư i thư ng ao ư c nhưng tôi v n b ám ảnh b i m t cảm giác thi u th n và cô đ c lạ kỳ. Tôi đã thao th c nhi u đêm vì cảm giác tr ng v ng lạ lùng y. Tôi cảm th y mình v n c n phải làm m t cái gì đó, nhưng bi t làm gì bây gi . T t cả nh ng gì có th làm đư c, tôi đã làm xong. Bây gi đáng l phải là lúc tôi t n hư ng k t quả c a vi c mình làm ch ! Nhưng tôi không th . Tôi ngư c m t nhìn lên b u tr i v i muôn ngàn tinh tú l p lánh và t h i v ý nghĩa c a cu c đ i. Phải chăng s ph n tr thành ngư i có quy n uy t i thư ng c a tôi đã đư c thu x p s n t trư c b i các th n linh? Tại sao hàng ch c hoàng t trong cung hàng ngày dâng cúng ph m v t cho th n linh lại không đư c làm Pharaoh, trong khi m t k mang hai dòng máu như tôi, s ng mi n biên thùy hoang vu, không ph m v t dâng cúng, lại đư c cái di m phúc đó? Tại sao có ngư i đư c sinh ra nh ng nơi đ t đai trù phú bên cạnh dòng sông Nile như Ai C p, trong khi ngư i khác lại phải s ng nh ng

mi n núi đá khô c n như x Kush, hay sa mạc nóng b ng như x Nubia? Tại sao có ngư i đư c sinh ra trong nh ng gia đình giàu có sung sư ng, trong khi ngư i khác lại sinh vào nơi nghèo nàn, kh n kh ? Tại sao có k đư c làm quan, trong khi ngư i khác phải làm nô l ? Tại sao các th n linh lại làm như th ? Tại sao các th n linh đòi h i ph m v t dâng cúng nhưng lại đ cho các giáo sĩ th hư ng? Con ngư i đư c sinh ra v i m c đích gì khi m i vi c đ u do th n linh thu x p t trư c? Phải chăng con ngư i ch là nô l c a các th n linh? Tôi mu n đ t câu h i v i các th n linh v vi c này, nhưng bi t h i ai đây? Đã t ng s ng v i các giáo sĩ khi còn nh , tôi đã th y rõ nh ng ngư i này s ng ra sao, hư ng th ph m v t dâng cúng như th nào, có nhu c u gì và đòi h i nh ng gì. H thư ng mang các th n linh ra d a nạt đ đòi h i thêm l v t, r i chia nhau hư ng th . H ch giải thích bâng quơ ch không th trả l i rõ ràng nh ng th c m c c a tôi. Tôi sùng kính đ ng Thái Dương Amun Ra và th m đ t câu h i v i ngài trong các nghi l v i các ph m v t quý nhưng không hi u sao ngài v n im l ng, không trả l i nh ng th c m c c a tôi. Tôi đ n đ n th n th n Isis [4] , khuôn m t bà đư c che b ng m t t m vải nên không ai có th chiêm ngư ng dung nhan c a n th n. Tôi đư c các giáo sĩ dạy r ng Isis tư ng trưng cho nh ng đi u không th nói ra và cũng không th hi u đư c nên t t nh t là ch nên dâng cúng ph m v t, còn m i vi c hãy đ cho chư th n s p đ t. Là ngư i có ý chí cương quy t và đ u óc ngang bư ng, tôi không th ch p nh n r ng m i s xảy ra đ u do th n linh thu x p. Có l n tôi đã h i: - Làm sao tôi bi t chư th n mu n gì? N u Pharaoh là trung gian gi a th n linh và dân chúng thì tôi phải bi t rõ ý mu n c a chư th n ch ? Các giáo sĩ không trả l i đư c câu h i này nên giải thích r ng Pharaoh cũng là m t v th n và Pharaoh mu n gì thì chư th n cũng mu n như th . L n đó, tôi đã h i ngư c lại r ng n u th thì tại sao ch các giáo sĩ đư c hư ng th nh ng ph m v t dâng cúng ch không phải Pharaoh hay ai khác? Các giáo sĩ không ai dám trả l i nh ng câu h i hóc búa này nên thư ng tìm cách tránh né nh ng

bu i g p g như th . Nhưng ai có th giúp tôi trả l i hàng trăm câu h i th c m c v ý nghĩa cu c s ng c a tôi đây? Đang suy nghĩ miên man, b ng tôi gi t mình vì ti ng cư i đùa đàn hát vang l ng trong cung v ng đ n. M y tháng nay, tôi đã chán ng y nh ng trò giải trí vô v đó, cũng như chai sạn cảm xúc trư c các cung n xinh đ p đư c tuy n vào cung. Ngay như hoàng h u Nedjem cũng không làm tôi h ng thú gì. Cu c hôn nhân này th c ra ch là m t s dàn x p quy n l c mà tôi ch thi hành theo k hoạch c a gi i giáo sĩ thôi. Tôi nghe rõ tràng cư i c a đám cung n xen cùng ti ng ca hát c a nh ng nhạc công phía sau v ng đ n khi n tôi n i gi n quát l n: - Các ngươi cút ngay. N u ta còn nghe m t ti ng đ ng n a, ta s chém đ u h t. Ti ng huyên náo d n d n l ng đi và ch trong thoáng giây, tôi th y mình th t đơn đ c trong cung đi n gi a đêm khuya thanh v ng. Tôi mu n ti p t c suy nghĩ thêm v ý nghĩa c a cu c s ng và nh ng th c m c lạ lùng khác, nhưng lúc đó không còn h ng thú n a. T nhiên, tôi nảy ra m t ý tư ng là mu n đi thăm thú tình hình dân chúng bên ngoài. Tôi g i ngư i h u l y m t chi c áo choàng cũ khoác lên ngư i, r i m t mình l ng l ng ti n ra ngoài thành. Tôi không mu n binh sĩ h v đi theo nên ra l nh cho h phải lại trong cung. Là ngư i đã t ng vào sinh ra t , tôi không s b t c chuy n gì. V i s c mạnh đư c rèn luy n h i còn s ng sa mạc, tôi có th ra tay hạ g c nh ng k vô lại hay đám say rư u m t cách d dàng. Tôi l m lũi bư c đi qua nh ng khu ch khuya t p n p, nơi m t s dân chúng v n còn t h p buôn bán dư i nh ng bó đu c th p sáng ch p ch n. Tôi ti p t c đi qua nh ng nơi mà các nhóm lái buôn t phương xa đ n đ trao đ i hàng hóa. Lư t qua nh ng quán ăn v i đi u nhạc d p dìu và các vũ n xinh đ p dân dã đang múa hát, tôi ti p t c bư c đi không đ nh hư ng cho đ n khi nhìn th y ánh đèn leo lét trong m t khu xóm v ng v t i tàn v i nh ng ngôi nhà đ nát xiêu v o. B t ch t, tôi nhìn th y m t thi u n duyên dáng, đang d u dàng b m t đ a bé, đi qua đi lại trư c m t căn nhà. Lúc đó, không hi u vì sao có m t mãnh l c kỳ lạ thu hút tâm trí khi n tôi d ng chân lại - mà sau này tôi m i bi t đó là do v đ p chân ch t cùng nh ng gì toát ra t ngư i thi u n . Nhưng không hi u sao tôi

lại không ti n đ n g n cô gái, mà hư ng vào nhà. Nhìn vào d u hi u trư c c a, tôi bi t đó là nhà c a m t y sĩ nên bư c vào. Tôi th y m t ông lão đang bào ch thu c v i nh ng ch u thu c ch a đ y thảo dư c. Tôi nh n ra ngay nh ng v thu c quen thu c dùng đ ch a b nh th i khí [5] . Tôi lên ti ng h i v ngư i thi u n đang b ng đ a bé trư c c a mà tôi r t n tư ng, thì ông lão trả l i: - Đó là Cihone, c m i l n tôi g p phải m t trư ng h p khó khăn v i nh ng đ a tr mà m i phương cách ch a tr đ u vô v ng thì tôi giao đ a bé lại cho Cihone, và con bé luôn thành công. Tôi ngạc nhiên h i: - Cô y đang làm gì v i đ a bé th ? Ông lão đáp: - Cihone ôm đ a tr vào lòng, dùng tình yêu thương đ ch a lành cho đ a bé. - Tại sao lại như th ? N u không ch a đư c b ng thu c men thì phải mang đ n cho các giáo sĩ làm l c u nguy n ch ? Ông lão l c đ u: - Phải có ph m v t dâng cúng th n linh thì m i đư c các giáo sĩ c u nguy n cho. Dân nghèo chúng tôi thì làm gì có ti n cho các nghi th c đó. Ông lão giải thích thêm: - Ph n l n b nh c a tr con đ u do thi u s săn sóc hay thi u tình thương mà ra. Đa s cha m c a nh ng đ a tr này đ u b n r n v i sinh k , m y ai có th i gi săn sóc cho chúng đâu, nh t là nh ng đ a bé m i sinh. Tuy ch là b nh th i khí thông thư ng nhưng nhi u đ a bé v n ch t, mà nguyên nhân ch là thi u s chăm sóc. Tôi ngạc nhiên và có ph n t c gi n: - Ông là y sĩ mà nói năng th t vô lý. Tình yêu thương là cái quái gì mà có th ch a đư c b nh t t ? Ông lão nhìn tôi, r i nói m t cách ch m rãi: - Tôi là y sĩ đư c hu n luy n v y h c trong nhi u năm nhưng trư ng y đâu có dạy v tình yêu thương. Các giáo sĩ cũng đâu

bi t gì v tình thương. Khi tìm hi u v các căn b nh c a tr con và nguyên nhân gây ra b nh th n kinh ngư i l n, tôi b t đ u ý th c v nhu c u c a con ngư i đ i v i th tình cảm này. Th t ra không có gì c n thi t cho con ngư i hơn là tình yêu thương. Tôi cảm th y th t khó ch u v i cách giải thích c a ông y: - Sao lại như th đư c? Tr con mạnh kh e là nh ăn u ng đ y đ dinh dư ng. Hi n nay xã h i Ai C p đang yên n, m i ngư i đ u đư c an hư ng thái bình cơ mà. Ông lão v n đi m tĩnh đáp l i: - C u nói đúng, cu c s ng hi n nay đã t t hơn trư c. Dĩ nhiên đ i v i tr nh , chúng c n th c ph m đ nuôi dư ng cơ th , nhưng th a mãn nhu c u ăn u ng v n không đ vì còn có m t nhu c u quan tr ng hơn, giúp chúng có s c mạnh và đ kháng ch ng lại b nh t t, đó là tình thương. Đ i v i chúng, đư c thương yêu săn sóc là đi u ki n t t y u cho s s ng còn, trư ng thành. Thi u tình thương, chúng r t d m c b nh và không th ch ng ch i trư c nh ng căn b nh hi m nghèo. N u không đư c săn sóc chu đáo dù đư c cung c p dinh dư ng đ y đ , chúng v n d m c phải nh ng căn b nh khó tr . Khi l n lên, n u không đư c yêu thương, chúng d tr thành nh ng k hung ác, vô cảm và ích k . Hi n nay, Pharaoh cho xây c t đ n đài, lăng t m kh p nơi, nên ph n l n dân chúng đ u b xung công đi xây c t nh ng công trình này, không m y ai có th săn sóc con cái c n th n vì ngư i nào cũng b n lo công vi c sinh k . Do đó, hi n nay s tr con m đau b nh t t đang gia tăng nhi u hơn nh ng năm trư c. Tôi gi n đ n t c cả ng c nhưng không mu n đ l thân th c a mình. Bình thư ng thì ch m t ngón tay giơ lên, ông già này có th b ném vào h m sư t ngay. Tôi quay ra nhìn ngư i con gái v n đang ôm đ a tr . Ông lão vô tình nói: - Cihone đóng vai ngư i m săn sóc cho đ a tr b nh t t vì thi u s âu y m, nâng niu. Ngư i m chính là tình thương và ch c ch n không gì t n hại tr con b ng vi c thi u đi tình thương c a ngư i m.

Câu nói c a ông lão làm tôi nghĩ đ n ngư i m quá c c a mình. M tôi ch t trong cung đi n m t cách m ám khi tôi m i lên b n tu i. Tôi không bi t gì nhi u v bà, ch bi t r ng bà là m t trong s nh ng ph n b b t trong khi Pharaoh hành quân biên gi i. Sau khi sinh ra tôi, ch c ch n m tôi đã phải tranh đ u đ che ch cho tôi m t nơi đ y r y nh ng tranh ch p, ghen tuông, v i nh ng âm mưu thâm đ c. Trong cung đi n c a Pharaoh có nhi u cung phi, ngư i nào cũng mu n mình đư c s ng ái và con mình tr thành thái t n i ngôi Pharaoh. Vì ghen t c, các cung phi khác đã tìm cách hãm hại m tôi. Tôi không bao gi quên đi u này nên khi lên ngôi Pharaoh, tôi đã hạ l nh cho ném t t cả phi t n, cung n , quan lại h u c n trong cung vào h m sư t . Tôi đã nghe ti ng kêu la thảm thi t c a nh ng k này khi chúng b lũ sư t đói xé xác và cảm th y th c s sung sư ng vì đã trả xong m i h n năm xưa. Tôi h i: - Phải chăng Cihone đã là m t ngư i m ? Ông lão l c đ u: - Không, Cihone trư c là m t bé gái vô th a nh n, b v t góc ch . V ch ng tôi th y t i nên mang v nuôi. T nh , Cihone đã giúp chúng tôi săn sóc b nh nhân nhưng tôi nh n ra nó có tài săn sóc tr con vì nh ng đ a tr b b nh khi đư c nó quan tâm, không đ a nào phải ch t cả. Tôi ngạc nhiên: - Như th Cihone gi cũng không có m à? Ông lão b t cư i: - Cihone không có cha m ru t nhưng chúng tôi chăm nuôi t nh nên tôi xem Cihone như là con ru t. Là y sĩ, tôi th y rõ s thi u tình thương c a ngư i m không nh ng làm ch m s phát tri n c a con tr mà còn sinh ra nhi u v n đ b nh t t. Nh ng đ a tr d m c b nh, ch m l n thư ng là do thi u s chăm sóc yêu thương mà ra. Ông lão ng ng lại như đ cho tôi suy nghĩ, r i nói ti p: - C u hãy nghĩ xem, n u vi c thi u tình thương gây hại như th thì nh ng đ a tr không có cha m s ra sao? Chúng s l n lên m t cách b t bình thư ng. Chúng s phải ch ng ch i, ph n đ u đơn

đ c, m t mình đ i phó v i hoàn cảnh không may c a chúng và b c phát nh ng cá tính khác thư ng. Khi l n lên, dù có đ i s ng khá giả, nhưng chúng cũng d m c b nh th n kinh như là h u quả c a nh ng bi n c khi còn nh . N u không may, v i cu c s ng nghèo đói, chúng d tr thành nh ng k phạm t i trong xã h i. Ông lão ti p t c nói: - C u có bi t tại sao như th không? Tại vì m i đ a tr đ u hành đ ng tùy theo l i cư x c a cha m hay xã h i dành cho chúng. Tùy theo vi c đ a tr đư c cha m dạy d như th nào, đư c thương yêu hay b đánh đ p mà cu c đ i đ i v i nó tr nên đáng ghét hay đáng s ng. Khi m i đư c sinh ra, đ a tr nào cũng có khả năng yêu thương vì nó đư c sinh ra qua tình yêu thương c a cha m . N u nó đư c s ng trong yêu thương, nó s bi t thương yêu. Trái lại, n u không đư c th thì khả năng thương yêu c a nó s m t đi và nó ch bi t s ng m t cách vô ý th c. Làm sao nó có th thương ai đư c n u như trư c gi nó chưa h đư c ai thương? Làm sao nó có th yêu ai đư c khi nó không h đư c ai yêu? Làm sao nó có th thông cảm v i n i kh đau c a ngư i khác khi khả năng yêu thương đ ng cảm c a nó đã b thui ch t? Do đó, m i quan h gi a nó và nh ng ngư i chung quanh s tr nên h i h t, và b gi i hạn trong nh ng đi u r t nh , không th vươn t m m t ra xa hay bay b ng lên cao đư c. Đ u óc c a nh ng đ a tr này s ch gi i hạn trong nh ng m i l i nh nhen, nh ng thú vui v t ch t t m thư ng, nh ng thói tham lam, ích k ch không th nào làm nh ng vi c l n đư c. Là y sĩ, tôi đã ch a cho nhi u ngư i, quan sát nhi u đi u, và th y rõ r ng ph n l n nh ng k hung ác, tham lam, tàn nh n đ u là nh ng k v n dĩ b thi u tình thương. Tôi c nén cơn gi n p t i vì câu nói vô tình c a ông lão đã đ ng chạm đ n thân th c a mình, r i lên ti ng bào ch a: - Nhưng hi n nay Ai C p đã thay đ i, Pharaoh đã n đ nh m i vi c trong nư c, đ i s ng dân chúng sung túc hơn trư c và không còn ai lo s nạn ngoại xâm n a. Ông lão b t cư i:

- Dĩ nhiên không ai còn lo s ngư i Nubia xâm lăng nhưng vi c xây c t đ n th Thái Dương quá m c kh p nơi, t thành th đ n thôn quê, đã làm khánh ki t ngu n l c qu c gia. H u như m i gia đình đ u b n r n làm vi c trong nh ng công trình xây c t vĩ đại này đ làm vui lòng Pharaoh nhưng đó ch là s huy hoàng hào nhoáng bên ngoài thôi, ch có m y ai th y đư c s suy ki t ti m tàng ngân kh bên trong đâu. Các công trình xây c t này ch có l i cho nhóm giáo sĩ và quy n l c c a h ch không mang lại l i ích gì cho ngư i dân h t. Tôi gi n run lên vì câu nói h n xư c xúc phạm đ n tôi nhi u như v y, nhưng ông lão v n vô tình nói ti p: - C u nghĩ xem, tương lai Ai C p s ra sao khi m i gia đình đ u b n r n làm công vi c xây c t lăng t m, đ r i nh ng đ a tr này l n lên không đư c săn sóc, dạy d và thi u tình thương? Tương lai c a chúng s ra sao khi chúng l n lên v i nh ng thói hư t t x u, ch bi t tham lam, tranh giành hay chi m đoạt? N u không đư c dạy d giáo d c t nh thì làm sao nh ng đ a tr này có th bi t đư c nh ng gì mà th h trư c đã kh công d ng xây? Nghe ông lão nói, tuy vô cùng t c gi n nhưng tôi cũng gi t mình phát hi n đi u mà trư c gi tôi không h nghĩ đ n. - Hi n nay h u h t các gia đình đ u phải đi xây c t đ n đài cho giáo sĩ và Pharaoh. Đâu m y ai có th săn sóc con cái tr vi c cho chúng ăn u ng. Tr con l n lên không đư c dạy d c n th n d b nhi m các thói hư t t x u. Tr nh không đư c săn sóc, âu y m nên b b nh r t nhi u. B nh t t còn có th ch a, ch tính tình hay thái đ c a chúng đ i v i cu c s ng tr nên tiêu c c, x u xa thì làm sao s a đ i đư c? Tôi c nén gi n, h i thêm: - V y thì ông thư ng làm gì v i nh ng đ a tr này? Ông lão trả l i: - Đ i v i nh ng đ a tr m c b nh đư c g i đ n đây cho tôi săn sóc, ngoài vi c ch a tr , tôi còn dạy cho chúng bi t yêu thương. Ngay cả nh ng đ a tr hung hăng đư c g i đ n đây, chúng tôi không tr ng phạt chúng mà ch đ i x d u dàng v i chúng đ khơi g i lại ti m năng thương yêu đã b che l p c a chúng.

Ông lão th dài: - Th t ra đ i v i ngư i l n cũng th . Thay vì tr ng tr b ng cách ném vào h m sư t hay đày đi vùng biên gi i đ xây c t lăng m cho các quan tri u, l ra Pharaoh phải cho h cơ h i đ thay đ i, đ t p thương yêu, vì tình thương là m t loại năng l c sáng tạo có th làm chuy n hóa, có th ch a lành m i b nh t t, có th thay đ i t t cả m i th . V i tình thương, ngư i trao yêu thương và k đư c thương yêu đ u tr nên sung sư ng. Tình thương là m t th ai cũng có th cho đi mà không bao gi s phung phí. M t khi xã h i đư c xây d ng d a trên n n tảng c a tình yêu thương, nó s có năng l c xây d ng, g n k t mạnh m , có th kh c ph c m i s . M t xã h i đư c xây d ng d a trên s oán ghét, h n thù thì khó mà t n tại vì nó s phá h y t t cả m i th . Tuy nhiên, hi n nay đã m y ngư i bi t thương yêu hay tha th như th ? L i nói sau cùng này c a ông lão làm tôi gi n điên lên vì nó ch đích danh đ n hành đ ng tàn ác c a tôi khi lên ngôi Pharaoh. N u như vào lúc khác, tôi đã cho x t ngay k h n xư c này. Nhưng lúc đó tôi đã ý th c đư c hoàn cảnh và ki m soát đư c cơn gi n. Tôi quay qua nhìn ngư i con gái đang v v đ a bé đang đ ng phía xa. Cô ta có m t nét gì đó đ c bi t mà tôi không lý giải đư c khi n tôi phải chú ý. Tuy cô không quá xinh đ p nhưng đư ng nét thôn n thanh mảnh trong b qu n áo giản d , dư i ánh sáng c a ng n đèn nh leo lét, toàn thân cô v n toát ra m t v thánh thi n c a m t ngư i m hi n, duyên dáng quy n rũ c a m t cô gái tr . Cô gái không chú ý đ n tôi mà ch ôm đ a bé trong vòng tay m t cách trìu m n. Ngay lúc đó, tôi h i tư ng lại m t cảm giác xa xưa, khi còn nh tôi cũng đư c m âu y m như th . Tôi v n nh cái cảm giác đư c n m trong lòng m và bà cũng nâng niu tôi y h t như v y. T nhiên tôi cảm th y sung sư ng m t cách lạ lùng v cái g i là tình thương mà ông lão v a nói. Tôi nghĩ đ n thân ph n c a mình, m t m t nh , b đ i x m t cách kh t khe, tàn nh n nhưng nh ý chí cương quy t, tôi đã vư t qua m i khó khăn, tr thành m t Pharaoh uy quy n t t đ nh, song tôi chưa bi t gì v tình thương cho đ n lúc này. Tôi chưa h thương ai hay yêu ai, và cũng chưa h đư c ai yêu

thương. T t cả nh ng cung n xinh đ p ch bi t làm vui lòng tôi vì đó là b n ph n c a h , không h có tình yêu. Hoàng h u Nedjem cũng ch đóng m t vai trò m nhạt trong cu c hôn nhân đư c thu x p này. Th t ra tôi chưa h yêu ai và cũng chưa h đư c ai yêu. Đó là m t s th t không ch i cãi đư c. Tôi nhìn lại ngư i con gái kia, cô có nét gì đó d u dàng r t gi ng m tôi khi xưa. T nhiên tôi th y mình m m cư i v i ngư i con gái đó nhưng cô v n mải mê âu y m đ a bé, không đ ý gì đ n ngư i khách lạ đang chăm chú nhìn cô. Tôi l m lũi bư c ra kh i căn nhà c a ngư i y sĩ già nhưng không v cung đi n ngay mà đi th ng qua đ n th Thái Dương. Satt ngạc nhiên khi th y tôi đ n vào gi này. Tôi khơi chuy n: - Này Satt, theo ông thì tình hình Ai C p hi n nay ra sao? Satt nhìn k y ph c lạ lùng c a tôi, gi t mình lo s : - Tại sao Pharaoh lại h i như th ? Ngài bi t rõ m i vi c hơn chúng tôi mà. Tôi x ng gi ng: - Nhưng ta mu n ông trả l i m t cách rõ ràng. Satt quan sát tôi m t cách c n th n r i m i trả l i: - T khi lên ngôi Pharaoh, ngài đã làm nhi u vi c l n. Cải tạo xã h i, d p phản loạn, tr ng tr nh ng k b t tuân lu t pháp, mang lại s th nh vư ng cho dân chúng x này. Không nh ng th , ngài đã cho xây c t nhi u đ n th kh p nơi. Công lao c a ngài ít Pharaoh nào sánh đư c. Tôi g n như quát lên: - Đó không phải là đi u mà ta đang mu n h i! Satt th c s b i r i, chăm chú nhìn tôi: - Phải chăng ngài mu n h i đ n vi c xây c t lăng t m cho ngài? Tri u đình đã cho xây c t m t ngôi m vĩ đại đ sau khi ch t, ngài s có m t cu c s ng t t đ p ki p sau. Các nghi th c ư p xác đ u đã đư c chu n b đ y đ . Tôi không kìm đư c n a quát to: - Ta bi t vi c này, đó không phải là đi u ta mu n h i.

Satt r t rè: - Phải chăng các cung n không làm ngài vui lòng? Tri u đình đã cho tuy n r t nhi u cung n xinh đ p t kh p nơi trong vương qu c. N u ngài mu n, chúng tôi có th tuy n cung n t các x khác đ ph c v cho ngài n a. Tôi gi n d th c s : - Không h ! Ta không mu n nhi u cung n , b n chúng ch toàn là đ ăn hại. Satt run s : - Phải chăng ngài mu n thay đ i hoàng h u. N u Nedjem không làm ngài hài lòng, tri u đình có th tìm m t hoàng h u khác thay th . Không th ch u đ ng đư c n a, tôi hét l n: - Không! Hãy cho ta bi t! Các ngươi đã thu đư c bao nhiêu ph m v t qua các nghi th c tôn giáo? Tri u đình đã chu c p cho các ngươi r t nhi u vàng bạc, châu báu, cho xây r t nhi u đ n th , mà tại sao lại còn thu nhi u ph m v t ti n bạc c a dân chúng như v y n a? Satt gi t mình run l y b y, câu nói b t ng c a tôi đã làm cho h n th c s hoảng h t. Tôi ti p t c: - Ta mu n xem xét lại vi c xây c t các đ n th . Ngươi hãy cho g i ngay đám quan trông coi vi c này vào cung cho ta xét x . Satt l y lại bình tĩnh, chăm chú nhìn tôi, hi n nhiên h n đang tính toán m t đi u gì đó, và n u m i vi c không thu n l i cho đám giáo sĩ, bi t đâu h n s tr m t. B ng nhiên Satt cúi đ u: - Xin tuân l nh Pharaoh, tôi s đi u tra m i s theo ý ngài. Tôi g t đ u bư c ra kh i đ n th th n Thái Dương nhưng bi t Satt v n đang quan sát tôi t phía sau. Ch c ch n đ u óc mưu mô lanh l i c a h n đang nảy ra nhi u nghi v n v thái đ hôm nay c a tôi. Tuy nhiên, tôi cũng s p đ t ngay m t k hoạch đ i phó n u đám giáo sĩ này tr m t. Khi vào cung, tôi g i ngay toán thám t riêng và ra l nh: - Các ngươi hãy đi u tra ngay xem các giáo sĩ đã thu gom ti n bạc như th nào và công trình xây c t t n kém bao nhiêu? Ta mu n xem xét rõ m i s chi tiêu ngân qu .

Ch vài hôm sau, nh ng thám t này đã mang đ n cho tôi m t báo cáo đ y đ . Tôi gi t mình khi th y ngân qu tri u đình đã phải chi m t khoản r t l n vào vi c xây c t lăng t m cho tôi và hoàng h u Nedjem. Nhưng ngân qu xây c t đ n th c a các giáo sĩ còn nhi u hơn th . Ch trong m t th i gian ng n, hàng trăm đ n th to l n, nguy nga đư c xây c t, tu b d c theo b sông Nile, trong đó hàng ngàn giáo sĩ và gia đình c a h s ng sung sư ng v i hàng ch c ngàn nô l đư c đem t i đ h u hạ. Thảo nào bao nhiêu vàng bạc, châu báu, ng c ngà thu th p đư c t trư c đ n nay trong ngân qu tri u đình g n như đã cạn sạch. Bây gi tôi đã hi u tại sao m t s quan lại trong tri u yêu c u cho tăng thu g p đôi và các tư ng lĩnh đòi m r ng b cõi, xâm lăng nh ng qu c gia lân c n. Tôi l p t c cho g i Satt vào và quăng t m gi y ch thảo [6] ghi rõ nh ng con s thu chi vào m t h n. Satt nhìn k , đ ng s ng ngư i m t lúc, r i thưa: - Tôi s xem lại nh ng vi c này, ch c là có s nh m l n nào đây. Tôi quát l n: - Ta đã xem xét r t k , làm sao có s nh m l n cho đư c. Ngươi hãy giải thích vi c này cho ta, v vi c xây c t quá l n như th này. K nào làm không đúng s b ném vào h m sư t ngay. Satt run r y t đ u t i chân, l p b p nói không ra ti ng: - Xin Pharaoh cho tôi vài hôm n a đ đi u tra m i vi c. Tôi quát l n: - Ngươi phải cho ta bi t s th c, b i ta c n phải bi t rõ m i vi c trư c khi ban hành nh ng bi n pháp m i. Sau khi Satt lui ra, tôi g i ngay m t thám t thân tín vào: - Ngươi hãy theo dõi Satt c n th n, n u h n có âm mưu gì thì cho ta bi t ngay. Ta không mu n nuôi ong tay áo. M t bu i chi u n , m t tr i v a l n nhưng còn m t chút ánh sáng loang loáng trên m t nư c sông Nile. Tôi đ ng trong vư n thư ng uy n nhìn ra dòng sông và cảm th y trong lòng đ t ng t dâng lên m t n i cô đ c khôn tả. N u lúc đó có ai h i tôi đi u gì làm cho ngư i ta s nh t thì ch c ch n tôi s trả l i r ng đó là s cô đơn. Dĩ nhiên không ai có th hi u tại sao m t Pharaoh s ng trong

cung vàng đi n ng c, chung quanh đ y nh ng cung n xinh đ p lại có cảm giác cô đơn. Không ai có th hi u cô đơn là như th nào khi h chưa lên đ n t t đ nh c a danh v ng. Nh ng ngư i như tôi không có ai đ tâm s , không có ai đ chia s . đ a v t i cao này ai cũng s ng trong s hãi. Pharaoh nào cũng s b phản b i. Pharaoh nào cũng s phải trải lòng v i ngư i khác. Pharaoh nào cũng s , vì h có nh ng đi u không th giãi bày. T t cả nh ng ngư i đã thành công, đã thành danh, đã giàu sang t t đ nh, đ u s ng trong lo âu, s hãi vì đó là nh ng đ a v uy quy n nh t nhưng cũng cô đơn nh t. Ngư i ta không th tr n chạy n i cô đơn b ng nh ng b a ti c tùng thâu đêm su t sáng. Ngư i ta không th tr n chạy n i cô đơn b ng nh ng cung n xinh đ p. Ngư i ta không th tr n chạy n i cô đơn b ng công vi c tri u chính b n r n. Ngư i ta không th tr n chạy n i cô đơn b ng nh ng trò vui vì ngay gi a đám đông n ào náo nhi t - n i cô đơn v n theo đu i h đ n cùng. Tôi th n th nhìn đàn chim đang bay cu i chân tr i, r i như có m t cái gì đó thúc đ y, tôi khoác v i chi c áo choàng cũ, kéo chi c khăn lên che m t, r i m t mình bư c ra kh i cung đi n. Tôi v i vã bư c đi theo con đư ng mà cách đây m y hôm tôi đã đi qua. Tôi tìm đ n nhà c a ngư i y sĩ vì ông là ngư i mà tôi có th nói chuy n t nhiên, không phải lo s gì h t. Dĩ nhiên ông ta không bi t tôi là ai. Là m t ngư i hay nói, ông dám nói ra nh ng đi u mà có l không m t ai tại Ai C p dám th t lên trư c m t m t Pharaoh quy n uy như tôi. Tôi cũng mu n g p lại ngư i con gái mang nét hi n h u, d u dàng r t gi ng m tôi khi xưa. V a bư c vào, tôi th y ngư i y sĩ già đang c m c i bào ch nh ng v thu c b ng r cây nhưng không th y Cihone đâu h t. Tôi lên ti ng chào: - Ch c ông còn nh , cách đây m y hôm tôi đ n đây và chúng ta đã có cu c nói chuy n r t thú v v i nhau. Ông lão ngư c m t nhìn tôi, v ng trán nheo lại - có l không phải đ nh - mà là ngạc nhiên v s tr lại c a tôi thì hơn: - Tôi nh r i, hôm đó c u h i tôi v Cihone và chúng ta nói chuy n khá lâu v i nhau. Tôi vui m ng:

- Phải r i, ông nói r ng Cihone có th ch a b nh cho tr con b ng tình thương. Ông lão nhìn k gương m t tôi, r i ng p ng ng cảnh giác: - Hôm đó tôi nói năng lung tung nhi u chuy n, mong c u đ ng đ ý đ n nh ng chuy n đó n a. Tôi b t cư i gạt đi: - Không sao, tôi r t thích câu chuy n ông nói nên mu n nghe ông nói ti p. Ông lão lại nhìn tôi, ng p ng ng mu n nói nhưng lại im l ng nên tôi b t chuy n: - Là y sĩ, tại sao ông không hành ngh trong khu ch đông đúc mà lại ch n m t nơi v ng v như th này? Ông lão nói: - Th c u là ai mà lại mu n bi t v nh ng đi u này? Mu n hành ngh tại nh ng nơi đó thì phải đóng thu . Ph n l n b nh nhân c a tôi đ u nghèo, không m y ai có ti n đ trả nên tôi cũng không đ ti n đ đóng thu cho Pharaoh. Tuy t c gi n vì câu nói phạm thư ng nhưng tôi kìm lại, không trả l i câu h i đ u c a ông mà h i ti p: - Ông nghĩ r ng ti n thu quá cao hay sao? Ông lão g t đ u: - Càng ngày thu càng cao nên nh ng ngư i như tôi phải d n đ n nơi th t xa, h o lánh như th này. Đa s ngư i dân tại đây đ u làm vi c trong công trư ng xây c t lăng t m cho Pharaoh và đ n th cho các giáo sĩ, ti n lương đã ít mà còn b bóc l t, đánh đ p liên t c n a. Ông lão ch vào n i thu c đang sôi trên b p lò: - Hôm nay m i ngư i phải ra sông Nile đ di chuy n pho tư ng Pharaoh vào lăng t m c a ngài. Đó là m t pho tư ng kh ng l đư c tạc t h m đá cách đây r t xa. Công trình chuyên ch t đó v đây đã khi n cho bao nhiêu ngư i thi t mạng và không ít ngư i gãy tay, què chân nên hôm nay tôi phải bào ch nh ng v thu c băng bó các v t thương cho h .

Tôi đ ng im không nói gì. Dĩ nhiên tôi bi t pho tư ng này, đây là m t công trình vĩ đại vì nó s đ ng s ng s ng trư c lăng t m c a tôi. Nó tư ng trưng cho tôi, m t Pharaoh đã mang lại th nh vư ng cho Ai C p qua nh ng chi n công hi n hách. Chính tôi đã ra l nh tạc pho tư ng này vì nó s t n tại mãi v i th i gian. Bi t bao th h tương lai s bi t đ n công lao c a tôi và tên tu i c a tôi s đư c ghi kh c vào l ch s , trên nh ng b c bích h a kh p các đ n th tại Ai C p. Ngoài ra, tôi đã chu n b trư c cho cái ch t c a mình nên đã cho xây c t m t ngôi m vĩ đại nh t cùng v i r t nhi u vàng bạc châu báu đ tôi ti p t c có m t đ i s ng t t đ p th gi i bên kia. Công lao c a tôi s đư c th n Osiris phán xét, mà theo các giáo sĩ, vì đã dâng cúng r t nhi u ph m v t nên tôi s đư c hư ng m t đ i s ng t t đ p vĩnh h ng cõi gi i c a các th n linh. Ông lão y sĩ ti p t c nói: - Tóm lại, ch có Pharaoh và các quan l n trong tri u m i đư c hư ng m i s t t đ p sau khi ch t, còn nh ng ngư i dân nghèo như chúng tôi ch bi t nai lưng ph c v ch mong gì có đư c m t cu c s ng t t hơn, ngay ki p này. Câu nói c a ông lão làm tôi v a cảm th y b bàng v a khó ch u, t ái vì t trư c đ n nay tôi v n nghĩ mình làm t t cho t t cả và chưa h có ai dám nói nh ng đi u trái tai đ n th . S đ c đoán c h u c a m t Pharaoh lại s p s a bùng lên... Ngay lúc đó, có ti ng bư c chân bên ngoài và cô gái Cihone đâu bư c vào. Tôi ngư c m t và b t ng nhìn th y gương m t d u dàng, phúc h u cùng đôi m t sáng, thi n cảm c a ngư i con gái tôi đã đ ý mà đêm hôm trư c tôi chưa có d p nhìn rõ m t. Tôi như quên ngay cảm giác t ái vài giây trư c và như b hút vào đôi m t đó. Tôi b t ch t n m t n cư i thân thi n v i cô - nhưng ngay sau đó, tôi sa s m m t lại và n cư i t t trên môi khi nhìn th y m t thanh niên vóc dáng vạm v theo chân cô gái bư c vào. S xu t hi n c a chàng trai dư ng như làm tôi không vui và t nhiên như trư c. Cả hai cũng ngạc nhiên khi th y ngư i khách lạ là tôi trong nhà. Ông lão gi i thi u: - Đây là ngư i t i hôm trư c đã ghé qua nhà mình.

Cihone m m cư i c t gi ng nh nhàng: - Phải r i, cha có k r ng có m t ngư i lạ ghé vào h i thăm v con. Ngư i đó là anh đây ạ? T nhiên tôi cảm th y ngư ng ngh u không bi t phải x s như th nào vì s hi n di n c a ngư i thanh niên kia, nên nói v n t t: - Tôi nghe cha cô nói cô có th ch a b nh mà không c n dùng thu c men hay các nghi l c u xin gì h t. Cihone đôn h u l c đ u, v n gi ng nói d u dàng đó: - Tôi nào có bi t ch a b nh gì đâu. Tôi ch bi t b và yêu thương nh ng đ a bé mà cha tôi nh tôi trông nom thôi. Tôi quan tâm ngay: - Nhưng h n là cô cũng c u nguy n th n Thái Dương ban phúc lành cho nh ng đ a bé đó ch ? Cihone trả l i ngạc nhiên: - Tôi chưa t ng hi u bi t gì v vi c c u nguy n. Ngư i thanh niên đ n lúc đó m i xen vào: - C u nguy n là công vi c c a các giáo sĩ. Là ngư i dân thư ng, chúng tôi làm gì có th i gi đ làm vi c đó. Tôi ngạc nhiên: - V y anh làm gì mà không có th i gi ? Ngư i thanh niên đáp: - Tôi làm vi c su t ngày trong công trư ng xây c t lăng t m cho Pharaoh. V đ n nhà là m t l , quá ki t s c r i. Cihone góp thêm l i: - Vi c xây c t lăng t m khó nh c l m, phải làm t lúc m t tr i m c cho đ n khi m t tr i l n. Bu i t i còn phải làm thêm cho công trình xây m c a các quan l n n a. Ông lão y sĩ xen vào: - Hai đ a đang mu n ki m ít v n đ dành, r i m i k t hôn. Phải có ti n trang trải n n n và đ mua ph m v t dâng cúng cho các giáo sĩ m i làm l thành hôn đư c.

Câu nói vô tình c a ông lão làm tôi t nhiên th y đau nhói trong l ng ng c như b m t ng n giáo đâm vào. Ngư i thanh niên không đ ý đ n cảm xúc c a tôi, tò mò h i: - Anh đâu đ n, tôi chưa th y anh xóm này bao gi cả? Tôi bu c phải nói d i, lên ti ng: - Tôi trong m t đoàn thương buôn m i ghé qua nơi đây. Ngư i thanh niên ngạc nhiên: - Các đoàn thương buôn thư ng làm vi c ngoài ch ch đâu có ai mon men đ n cái xóm nghèo như th này. Chúng tôi đâu có gì đ buôn bán hay trao đ i đâu. Tôi c g ng gi bình tĩnh, nhưng cảm th y khó ch u v thái đ c a ngư i thanh niên này: - Đêm hôm trư c tôi đi lạc, vô tình đã ghé qua đây và có d p nói chuy n khá lâu v i ông lão y sĩ. Cihone quay lại nhìn cha, ch t l v lo l ng: - Cha tôi hay nói lung tung, tôi đã d n đi d n lại là không nên nói nhi u vì có th rư c h a vào thân. Ông lão ch m rãi ôn t n: - Ta nói có gì sai đâu mà phải c n th n ch . Cihone c n th n thưa: - Nhưng cha nên nói ít đi m t chút, vì nói h t nh ng đi u cha nghĩ không khéo có th gây hi u l m và cả nguy hi m n a cha ạ. vương qu c này, không phải ai cũng mu n nhìn, bi t rõ s th t như chúng ta đâu. Nh t là... Ông lão li n nói to át đi, gi ng kiên quy t: - Ta th c s không có s gì h t! N u nói đúng s th t thì có gì phải s nào. Đã s thì không nói - Đã nói thì không s . Cihone c m l y tay ông kh n khoản: - Dân thư ng mạt hạng như mình thì có mu n cũng đâu th làm thay đ i đư c đi u gì đâu, nên nói nhi u cũng ch vô ích mà thôi cha ạ. Tôi ngạc nhiên h i: - Cô đang mu n nói đ n vi c thay đ i nh ng đi u gì?