2. สุขศึกษา พลศึกษา ทช21002

193 ตรสี ุคนธ หมายถงึ เครือ่ งสมนุ ไพรท่ีประกอบดวยเภสัชวัตถุ 3 ชนิด คอื รากอบเชย เทศ รากอบเชยไทย และรากพมิ เสนตน 4. เภสชั กรรม ผปู รุงสมุนไพรตองรูจกั การปรงุ ยาซึ่งมีสิ่งทีค่ วรปฏิบัติคือ 4.1 พิจารณาตวั สมุนไพรวาใชสว นไหนของเภสัชวัตถุ เชน ถาเปน พืชวตั ถุ จะใชส ว นเปลอื ก รากหรือดอก ใชส ดหรือแหง ตองแปรสภาพกอนหรือไม ตัวอยา งสมุนไพรท่ีตองแปรสภาพกอน ไดแ ก เมลด็ สลอด เพราะสมนุ ไพรน้มี ีฤทธแ์ิ รงจึงตอ งแปรสภาพเพอื่ ลดฤทธ์เิ สียกอน 4.2 ดูขนาดของตัวสมุนไพรยา วาใชอยางละเทาไร และผูปรุงสมุนไพรควรมีความรูใ น มาตราโบราณ ซงึ่ ใชสว นตา งๆ ของรางกาย หรือเมลด็ พชื ที่เปนท่รี จู ักคุนเคยมาเปนตัวเทียบขนาด เชน คาํ วา องคลุ ี หมายถึงขนาดเทา 1 ขอของน้วิ กลาง กลอมหมายถึงขนาดเทากับเมล็ดมะกลา่ํ ตาหนู และ กลํา่ หมายถึงขนาดเทากบั เมล็ดมะกลาํ่ ตาชา ง เปนตน การขออนุญาตผลติ ภัณฑอาหารและยา (ขอเครื่องหมาย อย.) “อาหาร” ในพระราชบญั ญัติอาหาร พ.ศ. 2522 หมายถงึ “วัตถทุ ุกชนดิ ที่คนกิน ดื่ม หรือ นําเขา สูรางกาย แตไมรวมถงึ ยา วัตถุออกฤทธิ์ตอ จิตประสาท หรือยาเสพติดใหโทษ นอกจากนี้ อาหารยังรวมถงึ วัตถุทใ่ี ชเปน สวนผสมในการผลติ อาหาร วตั ถเุ จือปนอาหาร สี เคร่ืองปรุงแตงกลิ่นรส ดว ย” ผลติ ภณั ฑทผี่ ลติ เพือ่ จําหนา ยมีจาํ นวนหนงึ่ ทเ่ี ปน ผลติ ภัณฑท่คี าบเกี่ยวหรือกํา้ ก่งึ วาจะเปนยา หรืออาหาร เพื่อปอ งกนั ความสับสนในเร่ืองน้ี สํานกั งานคณะกรรมการอาหารและยา จงึ กาํ หนด แนวทางในการพิจารณาวา ผลิตภัณฑใ ดท่จี ัดเปน อาหาร ตองมีลกั ษณะดงั นี้ 1. มสี วนประกอบเปน วัตถุท่มี ีในตําราทร่ี ัฐมนตรีประกาศตามพระราชบัญญัตยิ าและโดย สภาพของวัตถนุ ัน้ เปนไดท้งั ยาและอาหาร 2. มีขอบงใชเปน อาหาร 3. ปรมิ าณการใชไมถ งึ ขนาดทใี่ ชใ นการปองกนั หรอื บาํ บดั รักษาโรค 4. การแสดงขอความในฉลากและการโฆษณาอาหารที่ผสมสมนุ ไพรซ่ึงไมจ ดั เปนยานัน้ ตอ ง ไมม กี ารแสดงสรรพคุณเปนยากลาวคือปอ งกัน บรรเทา บําบัด หรือรกั ษาโรคตาง ๆ การแบงกลมุ ผลติ ภัณฑอาหาร อาหารแบง ตามลกั ษณะการขออนุญาตผลิต ออกเปน 2 กลุมคอื 1. กลมุ อาหารทีไ่ มต องมเี คร่ืองหมาย อย.

194 อาหารกลุมน้ี สวนใหญเ ปน อาหารทไ่ี มแปรรปู หรอื ถาแปรรูปก็จะใชก ระบวนการผลิตงาย ๆ ในชมุ ชน ผูบรโิ ภคจะตองนาํ มาปรงุ หรือผานความรอ นกอ นบรโิ ภค อาหารกลมุ นี้ผผู ลติ ท่ีมสี ถานที่ ผลิตไมเขา ขายโรงงาน (ใชอุปกรณห รอื เคร่ืองจักรตํา่ กวา 5 แรงมา หรอื คนงานนอยกวา 7 คน) สามารถผลิตจําหนายไดโดยไมตอ งมาขออนุญาตจากสาํ นกั งานคณะกรรมการอาหารและยา หรือสํานกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั แตต อ งแสดงฉลากอาหารท่ถี ูกตอ งไวดวย 2. กลุมอาหารทตี่ องมีเครอ่ื งหมาย อย. อาหารกลมุ นีเ้ ปนอาหารท่มี กี ารแปรรูปเปน อาหารกงึ่ สาํ เร็จรปู หรืออาหารสําเร็จรปู แลว ซ่ึง อาจกอใหเ กดิ ความเสี่ยงตอ ผูบรโิ ภคในระดับตํ่า ปานกลางหรือสูง แลว แตก รณี ไดแก อาหารท่ีตองมี ฉลาก อาหารกําหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน หรืออาหารควบคุมเฉพาะ ดงั นั้น จึงจําเปนตองขอ อนุญาตสถานที่ผลิตอาหารและขอข้ึนทะเบียนตํารับอาหาร หรือจดทะเบียนอาหาร หรือแจง รายละเอียดของอาหารแตละชนิดแลวแตกรณี ไดท่ีสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาหรือ สาํ นกั งานสาธารณสุขจังหวัด ตัวอยางผลิตภัณฑจากสมุนไพรท่ีไมเขาขายการเปนยาไดแก สบูสมุนไพร แชมพูสระผม สมุนไพร ผงขัดผิวสมุนไพร เกลือผสมสมนุ ไพรสําหรับขัดผิว เทียนหอม เครื่องดื่มจากสมุนไพร นํ้าหอมปรับอากาศจากสมุนไพร น้ําจ้ิมน้ําซอสปรุงรสผสมสมุนไพร ผลิตภัณฑสมนุ ไพรอบแหง พรอ มรับประทาน ลกู อมสมนุ ไพร ชาสมุนไพรสาํ เร็จรปู พรอมชง เปนตน สว นตัวอยางผลิตภัณฑจ ากสมุนไพรทเ่ี ขาขา ยเปน ยาไดแ ก สมนุ ไพรลดน้ําหนัก เครอ่ื งสําอาง บาํ รงุ ผวิ แกอาการทางผวิ หนงั หรือทาํ ใหข าว เครือ่ งดม่ื สมุนไพรทีม่ ีสรรพคณุ รักษา บําบดั หรือบรรเทา อาการจากโรคตา งๆ เปน ตน กจิ กรรม 1. ใหผ ูเ รียนสืบคน หาสมนุ ไพรท่ใี นทองถน่ิ และจดไวว า มกี ่ีชนดิ แตละชนิดมสี รรพคณุ อะไร จากน้นั นํามาแลกเปลย่ี นความรูใ นกลมุ 2. ใหผเู รยี นรวมกนั อภปิ รายเรอ่ื งการแปรรูป สมุนไพรที่สืบคนจากขอ 1 วาจะสามารถแปร รูปทําผลติ ภัณฑอ ะไรไดบา ง 3. ใหผ เู รยี นเขียนสรุปจากการอภปิ รายในขอ 2 วา ผลิตภณั ฑส มุนไพรของผูเรยี นอยูในกลุม และชนิดอาหารอะไร และจะตองขออนญุ าตการผลิตจากคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรอื ไมใ ชเอกสารในการขออนญุ าตอะไรบาง

195 บรรณานุกรม นพ.กติ ติ ปรมตั ถผล, นายปรีชา ไวยโภคา : รวมชดุ สาระการเรยี นรูพ้นื ฐาน “สุขศกึ ษา 2” ชวงช้ันท่ี 3 ม.2, 2550. บรษิ ัท สาํ นกั พิมพเ อมพันธ จาํ กดั พญ.กุสมุ าวดี ดาํ เกลีย้ ง, ปรชี า ไวยโภคา และคณะ : รวมชุดสาระการเรียนรูพน้ื ฐาน “สขุ ศกึ ษา 6” ชวงชนั้ ที่ 4 ม.6, 2550. บริษทั สํานกั พมิ พเ อมพันธ จาํ กดั นพ.กติ ติ ปรมัตถผล, นายปรชี า ไวยโภคา : รวมชดุ สาระการเรยี นรูพนื้ ฐาน “สขุ ศกึ ษา 3” ชวงชั้นท่ี 3 ม.3, 2550. บรษิ ทั สํานกั พมิ พเอมพนั ธ จาํ กัด วฑิ รู ย สมิ าโชคดี, คูม อื ความปลอดภัยสาํ หรับพนักงานใหม. 2540. บรษิ ัท ส.เอเชียเพรส จาํ กัด. กรงุ เทพมหานคร. ความรเู ร่ืองโชค : ทางแก ดแู ล ปองกัน, 2543 : บรษิ ัท รดี เดอรส ไดเจสท (ประเทศไทย) จาํ กัด. กรงุ เทพมหานคร

196 ทปี่ รึกษา คณะผจู ดั ทาํ 1. นายประเสริฐ บญุ เรือง เลขาธกิ าร กศน. 2. ดร.ชยั ยศ อม่ิ สุวรรณ รองเลขาธิการ กศน. 3. นายวชั รินทร จาํ ป รองเลขาธกิ าร กศน. 4. ดร.ทองอยู แกว ไทรฮะ ท่ีปรึกษาดา นการพฒั นาหลกั สูตร กศน. 5. นางรักขณา ตัณฑวุฑโฒ ผูอ ํานวยการกลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น ผูเขียนและเรยี บเรยี ง 1. นายวิวัฒนไชย จนั ทนส คุ นธ กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน 2. นายศุภโชค ศรรี ตั นศิลป กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น 3. นางสาวนวลพรรณ ศาสตรเวช หนวยศึกษานเิ ทศก 4. นางสปุ รารถนา ยกุ หะนันทน โรงเรียนบดินทรเ ดชา ( สิงห สิงหเสนีย ) 5. นางกนกพรรณ สุวรรณพิทักษ กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 6. นางสาวเยาวรัตน คาํ ตรง กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน ผบู รรณาธิการ และพัฒนาปรบั ปรงุ 1. นางสาวนวลพรรณ ศาสตรเวช หนวยศึกษานิเทศก 2. นางสุปรารถนา ยุกหะนนั ทน โรงเรยี นบดนิ ทรเ ดชา ( สิงห สงิ หเสนีย ) 3. นางกนกพรรณ สุวรรณพทิ ักษ กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 4. นางสาวเยาวรตั น คาํ ตรง กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน 5. นางสาวสรุ พี ร เจริญนิช ขา ราชการบาํ นาญ 6. นางธญั ญวดี เหลา พาณิชย ขา ราชการบํานาญ 7. นางเอื้อจติ ร สมจติ ตช อบ ขาราชการบํานาญ 8. นางสาวชนิตา จิตตธ รรม ขา ราชการบํานาญ 9. นางสาวอนงค เชอ้ื นนท สํานกั งาน กศน เขตบางเชน คณะทาํ งาน 1. นายสุรพงษ มัน่ มะโน กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน 2. นายศภุ โชค ศรีรัตนศลิ ป กลุมพฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน 3. นางสาววรรณพร ปทมานนท กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น 4. นางสาวศริญญา กลุ ประดษิ ฐ กลมุ พัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน 5. นางสาวเพชรินทร เหลอื งจิตวฒั นา กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน

197 ผพู ิมพต น ฉบับ คะเนสม กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน 1. นางสาวปย วดี เหลอื งจติ วัฒนา กลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 2. นางสาวเพชรนิ ทร กววี งษพพิ ัฒน กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรียน 3. นางสาวกรวรรณ ธรรมธิษา กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 4. นางสาวชาลินี บา นชี กลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น 5. นางสาวอลศิ รา ผูออกแบบปก ศรรี ตั นศิลป กลมุ พัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น นายศุภโชค

198 คณะที่ปรึกษา ผพู ัฒนาและปรับปรุงครั้งท่ี 2 นายประเสรฐิ นายชยั ยศ บญุ เรอื ง เลขาธกิ าร กศน. นายวัชรนิ ทร อม่ิ สวุ รรณ รองเลขาธกิ าร กศน. นางวทั นี จําป รองเลขาธิการ กศน. นางชุลีพร จันทรโ อกุล ผเู ชยี่ วชาญเฉพาะดา นพฒั นาส่ือการเรียนการสอน นางอญั ชลี ผาตินนิ นาท ผเู ช่ยี วชาญเฉพาะดานการเผยแพรทางการศกึ ษา นางศทุ ธินี ธรรมวธิ กี ุล หวั หนาหนว ยศึกษานเิ ทศก งามเขตต ผอู าํ นวยการศกึ ษานอกโรงเรยี น ผูพัฒนาและปรับปรงุ ครั้งที่ 2 นายสุรพงษ ม่ันมะโน กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน นายศุภโชค ศรรี ัตนศิลป กลมุ พัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน นายกิตติพงศ จนั ทวงศ กลมุ พฒั นาการศึกษานอกโรงเรยี น นางสาวผณินทร แซอึ้ง กลุมพฒั นาการศึกษานอกโรงเรยี น นางสาวเพชรนิ ทร เหลืองจิตวฒั นา กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น

199 คณะผปู รับปรงุ ขอมูลเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษตั รยิ ป  พ.ศ. 2560 ที่ปรึกษา จําจด เลขาธกิ าร กศน. หอมดี ผตู รวจราชการกระทรวงศกึ ษาธกิ าร 1. นายสุรพงษ สุขสุเดช ปฏบิ ตั หิ นา ท่ีรองเลขาธกิ าร กศน. 2. นายประเสรฐิ ผอู ํานวยการกลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบ หวานนรุ ักษ และการศกึ ษาตามอธั ยาศัย 3. นางตรีนชุ กศน.เขตพญาไท ผปู รับปรงุ ขอ มลู นางสาวขจี คณะทาํ งาน 1. นายสุรพงษ ม่ันมะโน กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั 2. นายศุภโชค ศรรี ตั นศิลป กลมุ พัฒนาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย 3. นางสาวเบญ็ จวรรณ อําไพศรี กลุมพฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั 4. นางเยาวรัตน ปนมณวี งศ กลุมพัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 5. นางสาวสลุ าง เพ็ชรสวาง กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั 6. นางสาวทพิ วรรณ วงคเ รือน กลุม พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั 7. นางสาวนภาพร อมรเดชาวัฒน กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย 8. นางสาวชมพนู ท สังขพชิ ัย กลมุ พัฒนาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย