ตรวจราชการ64ครบเล่ม

169 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวัดลำปาง ]’s Area based ประเด็นการตรวจราชการ ปัญหาสำคัญในพืน้ ทเ่ี ขตสุขภาพ ประเดน็ /งาน 1.1 การพัฒนาคุณภาพชีวิต (ด้านสขุ ภาพ) ทุกกลุ่มวัย 1.1.1 วัยทำงาน ตวั ชีว้ ัด (KPI) /คา่ เปา้ หมาย ตัวช้วี ัด 1. ลด Exacerbation rate < 110 คร้งั /100ผูป้ ว่ ย COPD ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป 2. การตรวจ spirometry ให้ได้ 100 % 3. การเข้าถงึ ยา ICS/LABA , LAMA, ICS/LABA/ LAMA หรอื ยาเทียบเทา่ ในผปู้ ่วยที่มี Exacerbation ตามเกณฑ์ท่ีกำหนด 100% 4.การได้รบั Influenza vaccine ในผู้ป่วย COPDให้มากขน้ึ >50% (จังหวัด 100%) 1. สถานการณ์/วเิ คราะหบ์ รบิ ท/ปญั หา 2562 2563 2564 รายงาน (ต.ค.63 – มิ.ย.64) 92.41 82.62 อัตราการตายโรคปอดอดุ ก้นั เรือ้ รงั 557.68 617.22 57.34 อตั ราการป่วยโรคปอดอุดกัน้ เร้ือรัง ทม่ี า: ขอ้ มลู จาก HDC (16 มิ.ย. 64) 671.93 โรคปอดอุดกั้นเร้ือรังเป็นปัญหาที่สำคัญของจังหวัดลำปาง โดยพบว่าในปี 2562 – 2564 (ต.ค.63 – มิ.ย.64) โดยอัตราการเสียชีวิตมีแนวโน้มลดลง คิดเป็น 92.41, 82.62และ57.34ต่อแสนประชากรตามลำดับ ส่วนอัตราป่วยมีแนวโน้มเพ่ิมข้ึน คิดเป็น 557.68, 617.22และ 671.93ต่อแสนประชากรตามลำดับ ซึ่งจังหวัดลำปางมีเป้าหมายคือให้ผู้ป่วยมีอาการกำเริบน้อยลง มีคุณภาพชีวิตท่ีดี และเป็นภาระของครอบครัว ลดลง สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

170 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง ตารางท่ี 1 อัตราปว่ ยรายใหม่ต่อแสนประชากรของโรคปอดอดุ กัน้ เรอื้ รงั แยกรายอำเภอ จงั หวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2562 - 2564(1 ตค. 63 - 16 มยิ .64) ปี 2562 2564 2563 (ตค.63 – มยิ .64) พ้นื ที่ จำนวนผปู้ ่วย อตั ราต่อแสน จำนวนผปู้ ่วย อัตราตอ่ แสน จำนวนผู้ป่วย อตั ราตอ่ แสน (ราย) ประชากร (ราย) ประชากร (ราย) ประชากร ประเทศ 14,164 23.63 11,292 17.08 7,161 10.92 เขต 1,930 34.62 1,519 25.78 902 15.36 จงั หวดั 257 34.72 175 23.70 86 11.80 เมอื งลำปาง 14 6.16 35 15.42 5 2.24 แม่เมาะ 16 40.05 10 25.11 10 25.26 เกาะคา 36 60.27 16 26.95 3 5.09 เสรมิ งาม 21 67.44 9 29.04 9 29.46 งาว 35 64 12 21.93 3 5.63 แจ้หม่ 16 40.52 9 22.99 1 2.59 วงั เหนือ 3 6.93 24 54.53 20 45.87 เถนิ 39 65.7 25 42.34 11 18.87 แมพ่ ริก 19 117.71 6 37.45 4 25.18 แม่ทะ 3 5.14 7 12.11 1 1.76 สบปราบ 13 47.85 8 29.6 9 33.55 หา้ งฉตั ร 35 69.53 11 21.9 8 15.87 เมอื งปาน 7 21.08 3 9.09 2 6.09 ทมี่ า: HDC ขอ้ มลู ถงึ 16 มิย. 64 จากข้อมูล ปีงบประมาณ 2562 - 2564 (ตค.63 – 16 มิย.64) พบว่าภาพรวม จังหวัดลำปาง อัตราป่วยรายใหม่ของ COPD เท่ากับ 34.72, 23.70 และ 11.80 ต่อแสนประชากรตามลำดับ ซึ่งมีแนวโน้ม ลดลง และสอดคล้องกบั ภาพประเทศและเขตทม่ี ีแนวโน้มลดงลง เมอ่ื วิเคราะห์รายอำเภอพบว่า อำเภอวังเหนือ พบผู้ป่วยรายใหม่สูงท่ีสุด รองลงมาคืออำเภอสบปราบและเสริมงาม (45.87, 33.55, 29.46 ต่อแสนประชากร) ตามลำดับ ตารางที่ 2 อัตราป่วยโรคปอดอุดก้ันเร้ือรัง แยกรายอำเภอ จังหวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2562 – 2564 (1 ต.ค. 63 - 16 ม.ิ ย. 64) สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

171 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง 2562 2563 2564 (ตค.63 – มิย.64) ปี จำนวนผู้ปว่ ย อตั ราปว่ ย จำนวนผ้ปู ว่ ย อัตราป่วย จำนวนผ้ปู ่วย อตั ราปว่ ย (ราย) ผู้ปว่ ยCOPD (ราย) ผู้ปว่ ย COPD (ราย) ผ้ปู ว่ ย COPD ประเทศ 175,260 282.55 177,891 271.38 190,960 29132 เขต 31,735 564.36 31,183 529.14 31,820 541.83 จังหวดั 4,391 557.68 4,557 617.22 4,898 671.94 เมอื งลำปาง 422 184.73 424 186.74 434 194.52 แม่เมาะ 250 685.77 235 589.99 236 596.17 เกาะคา 415 657.91 396 666.89 381 646.57 เสรมิ งาม 409 1,380.82 378 1,219.83 358 1,172.00 งาว 387 722.27 384 701.72 381 714.82 แจ้ห่ม 189 478.64 180 459.71 269 695.83 วงั เหนอื 214 510.24 479 1,088.36 568 1,302.75 เถิน 645 1,079.78 630 1,066.87 598 1,025.83 แมพ่ ริก 122 154.88 128 798.95 153 963.23 แมท่ ะ 499 936.28 476 823.20 456 800.81 สบปราบ 352 412.23 351 1,298.70 340 1,267.33 หา้ งฉัตร 278 546.31 282 561.36 351 696.08 เมืองปาน 209 623.48 214 648.07 373 1,136.19 ที่มา: HDC ขอ้ มลู ถงึ 16 มยิ . 64 จากข้อมูล ปีงบประมาณ 2562 - 2564 (ตค.63 – 16 มิย.64) พบว่า ภาพรวมจังหวัด ลำปาง อัตราป่วยของ COPD เท่ากับ 557.68, 617.22และ 671.94 ตามลำดับ ซึ่งมีแนวโน้มเพ่ิมขึ้นและ เมื่อวิเคราะห์รายอำเภอพบว่า อำเภอวังเหนือ พบอัตราป่วยสูงที่สุด รองลงมาคือ อำเภอสบปราบและ เสริมงาม เทา่ กับ (1,302.75, 1,267.33, 1,172.00) ตามลำดบั ตารางที่ 3 ร้อยละต่อผ้ปู ่วยโรคปอดอุดก้ันเรือ้ รงั เกิดอาการกำเริบเฉยี บพลนั ในผปู้ ว่ ยโรคปอดอุดกน้ั เร้อื รัง (ผู้ป่วยอายุ 40 ปีขึน้ ไป) แยกรายอำเภอ จังหวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2562 – 2564 (1 ตค. 63-16 มิย. 64) ปี 2562 2563 2564(ตค.63 – มิย.64) สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

172 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง ประเทศ ผู้ป่วย อาการ รอ้ ยละต่อ ผปู้ ว่ ย อาการ ร้อยละต่อ ผปู้ ว่ ย อาการ ร้อยละ (คน) กำเรบิ ผู้ป่วย (คน) กำเรบิ ผปู้ ว่ ย (คน) กำเรบิ ต่อ ผ้ปู ่วย COPD COPD COPD 227,412 305,045 134.14 217,972 284,734 130.63 181,168 179,564 99.11 เขต 36,450 58,965 161.77 34,427 51,914 150.79 27,605 29,016 105.11 จังหวดั 4,195 6,137 146.29 4,238 5,786 136.53 3,359 3,597 107.09 เมอื ง 636 1,186 186.48 762 1,255 164.7 843 1,128 133.81 ลำปาง 193 385 199.48 188 274 145.74 158 132 83.54 แมเ่ มาะ เกาะคา 302 367 121.52 297 371 124.92 274 324 118.25 เสริมงาม 370 516 139.46 299 471 157.53 258 355 137.6 งาว 383 493 128.72 356 497 139.61 342 340 99.42 แจ้หม่ 194 321 165.46 180 297 165 25 32 128 วังเหนือ 274 369 134.67 272 316 116.18 255 187 73.33 เถิน 506 511 100.99 464 486 104.74 372 436 117.2 แม่พริก 132 156 118.18 116 115 99.14 116 66 56.9 แม่ทะ 271 341 125.83 230 201 87.39 145 85 58.62 สบปราบ 271 262 96.68 223 291 130.49 181 216 119.34 ห้างฉตั ร 238 514 215.97 232 279 120.26 196 161 82.14 เมืองปาน 266 308 115.79 229 281 122.71 194 135 69.59 ทมี่ า: HDC ขอ้ มูลถงึ 16 มิย. 64 จากข้อมูลปีงบประมาณ 2562 - 2564 (ตค.63 – 16 กพ.64) พบว่าภาพรวมจังหวัดลำปาง การกำเริบเฉยี บพลนั ผู้ปว่ ยโรคปอดอดุ ก้นั เรื้อรัง(ผู้ป่วยอายุ 40 ปขี ึ้นไป) ร้อยละ 146.29, 136.53 และ 107.09 ตามลำดับ ซึ่งมีแนวโน้มลดลง และสอดคล้องกับภาพประเทศและเขตท่ีมีแนวโน้มลดลง เม่ือวิเคราะห์ รายอำเภอพบว่าอำเภอเสรมิ งาม มกี ารกำเริบเฉียบพลันผปู้ ่วยโรคปอดอดุ กน้ั เรือ้ รังสูงทส่ี ุด รองลงมาคือ อำเภอ เมืองลำปางและแจห้ ่ม คิดเป็นร้อยละ (137.6, 133.81, 128) ตามลำดบั สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี ก 2.แนวทาง/กิจกรรมและผลการดำเนินงาน กจิ กรรมการดำเนินงาน จากปัญหาการเกิดโรคปอดอุดกั้นเร้ือรังส่วนใหญ่มีสาเหตุมาจากการส โรคปอดอุดก้ันเร้ือรังในประชาชนสูบบุหรี่ ประจำปี 2564 จังหวัดลำปาง ในประ Spirometry โดยมเี ป้าหมายจำนวน 630 ราย และมีการดำเนินงานบรกิ าร COPD เพือ่ การวินจิ ฉยั ท่ีถูกต้องไดร้ ับยา ICS/LABA, ICS/LABA/LAMA ตามเกณฑ์ รวมถงึ 2.1.ร้อยละของการไดร้ บั การคกั รองดว้ ยการตรวจ PFT ยืนยันการวินจิ ฉัย จำแ 2562 ร้อยละ ผู้ป่วย COPD อำเภอ ผู้ป่วย COPD ตรวจPFT (คน) (คน) (คน) เมอื งลำปาง 1,185 729 61.52 312 แม่เมาะ 386 336 87.05 144 เกาะคา 431 368 85.38 100 เสรมิ งาม 390 360 92.31 51 งาว 334 334 100 138 แจ้ห่ม 275 242 88 221 วังเหนือ 464 435 93.75 167 เถนิ 615 474 77.07 291 แม่พรกิ 135 129 95.56 64 แม่ทะ 262 262 100 89 สบปราบ 279 259 92.83 92 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการ

173 กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง สบู บุหร่ี ในปีงบประมาณ 2564 ได้มีการดำเนินงานโครงการคัดกรองประเมินความเสี่ยง ะชาชนอายุมากกว่า40 ปี มีประวัติความเส่ียงสูงจากการสูบบุหร่ีให้ได้มีการประเมินด้วย D Clinic คณุ ภาพแบบครบวงจรแบบ NEW normal ผู้ป่วยทกุ คนต้องได้รับการตรวจ PFT งไดร้ บั การสอน pulmonary rehabilitation ซ่งึ ส่งผลให้คณุ ภาพชวี ิตของผ้ปู ่วยดีขึ้น แนกรายอำเภอ จังหวดั ลำปาง ปีงบประมาณ 2562 – 2564(ตค.63 – พค.64) 2563 2564 ตรวจPFT (คน) รอ้ ยละ ผ้ปู ว่ ย COPD ตรวจPFT รอ้ ยละ (คน) (คน) 312 100 923 210 22.75 144 100 359 15 4.18 90 90 373 28 7.51 46 90.2 291 208 71.48 138 100 306 148 48.37 203 91.86 149 19 12.75 167 100 345 82 23.77 291 100 584 45 7.71 64 100 126 108 85.71 89 100 235 235 100.00 86 93.48 204 100 49.02 รและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

อำเภอ ผู้ปว่ ย COPD 2562 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปก (คน) ตรวจPFT ห้างฉตั ร 205 รอ้ ยละ ผู้ป่วย COPD เมืองปาน (คน) (คน) จังหวดั 339 179 ลำปาง 87.32 104 4,115 321 94.69 96 74.68 1,869 3,073 ท่มี า: จากหนว่ ยบริการ ข้อมูลถงึ พค. 64 จากข้อมูลปีงบประมาณ 2562 – 2564 (ตค.63 – พค.64) รอ้ ยละของการ คดิ เปน็ ร้อยละ 74.68, 97.91 และ 30.26 ตามลำดับ ซึ่งต่ำกวา่ เปา้ หมาย (ร้อย รองลงมาคอื แมพ่ ริกและหา้ งฉัตร รอ้ ยละ 100, 85.71 และ 77.00ตามลำดับ สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการ

กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง 2564 174 ตรวจPFT 2563 รอ้ ยละ ตรวจPFT (คน) รอ้ ยละ ผู้ป่วย COPD (คน) 77.00 164 59.24 (คน) 30.26 104 100 213 186 96 100 314 1338 1,830 97.91 4,422 รได้รับการคัดกรองด้วยการตรวจ PFT พบว่าภาพรวมจงั หวดั ลำปางไดร้ ับการตรวจ PFT ยละ 100) เมือ่ วเิ คราะห์ภาพรายอำเภอพบว่าอำเภอแมท่ ะได้รับการตรวจ PFT มากทสี่ ุด รและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี ก 2.2 รอ้ ยละของการได้รับการคัดกรองด้วยการตรวจ PFT ยนื ยันการวินิจฉัยแยก อำเภอ ผ้ปู ว่ ย COPD ตรวจPFT (คน) รอ้ ยละ (คน) เมอื ง 923 210 22.75 4.18 แมเ่ มาะ 359 15 7.51 71.48 เกาะคา 373 28 48.37 12.75 เสริมงาม 291 208 23.77 7.71 งาว 306 148 85.71 100.00 แจ้ห่ม 149 19 49.02 77.00 วงั เหนอื 345 82 59.24 30.26 เถิน 584 45 แม่พริก 126 108 แม่ทะ 235 235 สบปราบ 204 100 ห้างฉตั ร 213 164 เมอื งปาน 314 186 จงั หวัดลำปาง 4,422 1,338 แหล่งข้อมูล : จากสถานบริการข้อมูลถึง พค. 64 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดลำปาง ตรวจราชการ

175 กติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง กโรค จำแนกรายอำเภอ จังหวัดลำปาง ปงี บประมาณ 2564 (ตค.63 – พค.64) แยกโรค ใช่ COPD ร้อยละ ไม่ใช่ COPD รอ้ ยละ na 0.00 na na 15 100.00 0 0.00 2 7.14 26 92.86 170 81.73 38 18.27 148 100.00 0 0.00 15 78.95 4 21.05 61 74.39 21 25.61 45 100.00 0 0.00 98 90.74 10 9.26 235 100.00 0 0.00 95 95.00 5 5.00 164 100.00 0 0.00 185 99.46 1 0.54 1,233 92.15 105 7.85 รและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี ก จากการคกั รองด้วยการตรวจ PFT ยืนยนั การวินิจฉัยแยกโรค ปีงบปร รายคิดเปน็ รอ้ ยละ 7.85 โดยพบวา่ อำเภอเกาะคาไม่ใช่ COPD พบมากทีส่ ุดจำนว 25.61และ 21.05 ตามลำดับ 2.3รอ้ ยละของการยนื ยันการวนิ ิจฉยั จากการตรวจ PFTแยกตามระยะปีงบประม อำเภอ ผู้ป่วย ตรวจPFT ร้อยละ ระยะท่ี1 ร้อยละ PFT COPD (คน) แลว้ Dx COPD (คน) เมอื ง 923 na 0.00 na 0.00 แมเ่ มาะ 359 15 100.00 1 6.67 เกาะคา 373 2 7.14 2 7.14 เสรมิ งาม 291 170 81.73 34 16.35 งาว 306 148 100.00 147 99.32 แจ้ห่ม 149 15 78.95 0 0.00 วังเหนอื 345 61 74.39 13 15.85 เถนิ 584 45 100.00 16 35.56 แมพ่ ริก 126 98 90.74 26 24.07 แม่ทะ 235 235 100.00 29 12.34 สบปราบ 204 95 95.00 18 18.00 หา้ งฉัตร 213 164 100.00 57 34.76 เมืองปาน 314 185 99.46 59 31.72 รวมลำปาง 4,422 1,233 92.15 402 30.04 แหลง่ ข้อมูล : จากสถานบรกิ ารข้อมลู ถึง พค.64 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการ

176 กติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง ระมาณ 2564 (ตค.63 – พค.64) ภาพรวมพบวา่ การวินิจฉยั ไม่ใช่ COPD จำนวน 105 วน 26 คนคิดเปน็ รอ้ ยละ 98.86 รองลงมาคืออำเภอวังเหนอื และแจห้ ม่ คดิ เปน็ ร้อยละ มาณ จำแนกรายอำเภอ จงั หวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2564 (ตค.63 – พค.64) T ระยะที่2 ร้อยละ PFT ระยะที่3 รอ้ ยละ PFT ระยะท่ี4 รอ้ ยละ PFT na 0.00 na 0.00 na 0.00 8 53.33 4 26.67 2 13.33 0 0.00 0 0.00 0 0.00 88 42.31 46 22.12 2 0.96 0 0.00 1 0.68 0 0.00 9 47.37 4 21.05 2 10.53 24 29.27 20 24.39 4 4.88 17 37.78 5 11.11 7 15.56 44 40.74 21 19.44 7 6.48 138 58.72 21 8.94 47 20.00 53 53.00 21 21.00 3 3.00 59 35.98 36 21.95 12 7.32 63 33.87 48 25.81 15 8.06 503 37.59 227 16.97 101 7.55 รและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปก จากตาราง ปงี บประมาณ2564 (ตค.63 – พค.64) ร้อยละของการยนื ยนั ก จำนวน 503 ราย คดิ เป็นรอ้ ยละ 37.59 และรองลงมาคือ ระยะที่ 1 จำนวน 402 จำนวน 101 คิดเป็นร้อยละ7.55 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชการ

177 กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวดั ลำปาง การวินิจฉัยดว้ ยการตรวจ PFT แยกตามระยะ พบว่าผู้ปว่ ย COPD ในระยะท2่ี มากทส่ี ุด ราย คิดเปน็ ร้อยละ 30.04 ระยะท่ี 3 จำนวน 227 คดิ เปน็ ร้อยละ16.97 และ ระยะที่ 4 รและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปก 2.4 ร้อยละการได้รบั ICS/LABA สมำ่ เสมอหลัง Exacerbation ของผ้ปู ่วยโรค 63 – พค.64) 2562 อำเภอ ผู้ปว่ ย ให้แล้ว ร้อยละ ยงั ไม่ได้ รอ้ ยละ ผู้ปว่ ย ใหแ้ COPD (คน) ให้ COPDAE/ (คน เมือง AE/ (คน) (คน) แมเ่ มาะ (คน) เกาะคา 316 89.01 39 10.99 312 3 เสริมงาม 355 18 100 0 0 144 1 งาว 27 100 0 0 100 9 แจ้ห่ม 18 วังเหนอื 55 94.83 3 5.17 51 4 เถนิ 27 128 100 0 0 138 1 แม่พริก 220 89.8 25 10.2 221 2 แมท่ ะ 58 167 100 0 0 167 1 สบปราบ 26 100 0 0 291 2 หา้ งฉัตร 128 7 100 0 0 64 6 เมอื งปาน 14 100 0 0 89 8 จังหวดั 245 86 93.48 6 6.52 92 8 104 100 0 0 104 1 167 95 98.96 1 1.04 96 9 1263 94.47 74 5.53 1869 18 26 7 14 92 104 96 1337 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชการ

178 กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง คปอดอดุ กัน้ เรอื้ รัง จำแนกรายอำเภอ จงั หวดั ลำปาง ปงี บประมาณ 2562 - 2564 (ตค. 2563 2564(ตค.63 – มค.64) ยัง ผ้ปู ว่ ย ยงั ไม่ได้ COPDAE/ ร้อยละ ให้ แลว้ ร้อยละ ไมไ่ ด้ ร้อย ใหแ้ ลว้ รอ้ ยละ น) ให้ ละ (คน) (คน) (คน) 0 (คน) 0 0 312 100 0 0 208 208 100 0 0 67 100 0 0 144 100 0 0 67 164 100 0 0 0 90 90 10 10 164 102 100 0 0 9 100 0 0 46 90.2 5 9.8 102 118 100 0 0 98 100 0 0 138 100 0 0 9 217 100 0 0 39 100 0 0 203 91.86 18 8.14 118 38 100 0 0 72 100 0 167 100 0 0 98 20 100 0 34 100 0 291 100 0 0 217 1,186 100 0 64 100 0 0 39 89 100 0 0 38 86 93.48 6 6.52 72 104 100 0 0 20 96 100 0 0 34 830 97.91 39 2.09 1,186 รและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปก 2562 อำเภอ ผปู้ ว่ ย ยงั ไมไ่ ด้ ผูป้ ่วย ให้ COPDAE/ COPD ใหแ้ ล้ว ร้อยละ (คน) ร้อยละ (คน) ให้แ AE/ (คน) (คน (คน) ลำปาง แหลง่ ข้อมูล จากสถานบรกิ ารข้อมลู ถึง พค.64 จากข้อมูลปีงบประมาณ 2562 - 2564 (ตค.63 – พค.64) ภาพรวมจังห 3,597 คน ซึ่งจากรายงานของหน่วยบริการ มีการใช้เกณฑ์การได้รับยา ตาม ท้ังหมด 1,186 คน ร้อยละ100 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการ

179 กติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพที่ 1 จังหวัดลำปาง 2563 2564(ตค.63 – มค.64) ยงั ผปู้ ว่ ย ยงั ไมไ่ ด้ COPDAE/ รอ้ ยละ ให้ รอ้ ยละ แลว้ รอ้ ยละ ไม่ได้ ร้อย ให้แล้ว น) ให้ ละ (คน) (คน) (คน) (คน) หวัดลำปางผู้ป่วย COPD ได้รับ ICS/LABA จากข้อมูลใน HDC ท่ีมีอาการกำเริบทั้งหมด มแนวทางการดูแลผู้ป่วย COPD จังหวัดลำปางโดยพบว่าผู้ป่วยเข้าเกณฑ์ที่ต้องได้รับยามี รและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปก 2.5 รอ้ ยละของการได้รบั Influenza วคั ซนี ของผู้ปว่ ยโรคปอดอดุ ก้ันเรื้อรงั จำแ 2562 อำเภอ จำนวนผปู้ ว่ ย ร้อยละ จำนวนผู้ปว่ ย COPD ได้รบั วคั ซนี COPD เมือง 1185 192 16.2 1,185 แม่เมาะ 386 360 93.26 386 เกาะคา 431 287 66.59 431 เสรมิ งาม 390 278 71.28 390 งาว 334 225 67.37 316 แจ้ห่ม 275 79 28.73 227 วงั เหนือ 464 199 42.89 412 เถนิ 615 395 64.23 587 แมพ่ ริก 135 125 92.59 176 แม่ทะ 262 207 79.01 273 สบปราบ 279 176 63.08 212 ห้างฉัตร 205 198 96.59 205 เมอื งปาน 339 253 74.63 319 จงั หวัดลำปาง 5300 2974 56.11 4000 ทีม่ า: จากสถานบรกิ ารขอ้ มูลถงึ ณ พค.64 อย่รู ะหวา่ งรอรบั วัคซนี สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชกา

180 กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง แนกรายอำเภอ จงั หวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2563 - 2564 (ตค.63 – พค.64) 2563 2564(ตค.63 – พค.64) จำนวนผู้ปว่ ย ไดร้ บั วคั ซีน รอ้ ยละ COPD ไดร้ ับวคั ซีน รอ้ ยละ 57 4.81 1,437 0 0.00 350 90.67 358 30 8.38 325 75.41 373 0 0.00 167 42.82 291 0 0.00 154 48.73 306 20 6.54 159 70.04 184 0 0.00 219 53.16 382 0 0.00 406 69.17 584 45 7.71 145 82.39 125 0 0.00 222 81.32 235 0 0.00 176 83.02 205 0 0.00 180 87.8 231 0 0.00 214 67.08 314 27 8.60 2774 69.35 5025 122 2.43 ารและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปก จากข้อมูล ปีงบประมาณ 2562 - 2564 (ตค.63 – พค.64) ภาพรวม ตามลำดับ อำเภอท่ีได้รับวัคซีนมากท่ีสุดคือ อำเภอเมืองปาน แม่เมาะเถิน และง วัคซีน คืออำเภอเมืองลำปาง เกาะคา ,เสริมงาม แจ้ห่ม วังเหนือ แม่พริก แม่ท ควบคุมโรค เพ่ือให้ผู้ป่วย COPD ได้รับทุกคน เน่ืองด้วยสถานการณ์ CO VID 19 การชะลอการไดร้ ับวคั ซนี ไข้หวดั ใหญ่ไปก่อน 2.6 รอ้ ยละของผปู้ ่วย COPD มอี าการกำเริบเฉียบพลนั ใชเ้ ครอ่ื งช่วยหายใจแบบ 2563 อำเภอ ผ้ปู ว่ ย ผ้ปู ่วย รอ้ ยละ ผ้ปู ่วย รอ้ ยละ ผ้ปู ่วย ระบบ COP COP COPDใส่ ทางเดิน Dใส่ Dใส่ BI - PAP หายใจ BI - BI - ไม่สำเรจ็ ทงั้ หมดใส่ PAP PAP BI - PAP สำเรจ็ แมเ่ มาะ 0 0 0.00 0 0.00 0 เกาะคา 6 3 50.00 3 100.00 0 เสรมิ งาม 0 0 0.00 0 0.00 0 งาว 3 0 0.00 0 0.00 0 แจ้ห่ม 0 0 0.00 0 0.00 0 วงั เหนอื 6 3 50.00 2 66.67 1 เถิน 14 7 50.00 7 100 0 แมพ่ รกิ 0 0 0.00 0 0.00 0 แม่ทะ 8 1 12.50 1 100.00 0 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดลำปาง ตรวจราชกา

181 กติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง มจังหวัดลำปางผู้ป่วย COPD ได้รับ Influenza วัคซีนร้อยละ 56.11 , 69.3 และ 2.34 งาวคิดเป็นร้อยละ 8.60, 8.38 ,7.71 และ 6.54ตามลำดับ อำเภอที่ยังไม่ได้รับ Influenza ทะ สบปราบและห้างฉัตร ในปีงบประมาณ 2564 จังหวัด ได้รับสนับสนุนวัคซีนจากกรม 9 ระบาด กลุ่มผู้สูงอายุและ 7 โรคเรื้อรังเป็นเป้าหมายแรกของการได้รับวัคซีนดังนั้นจึงมี บ ชนิด Non-Invasive ( BI - PAP) ปีงบประมาณ 2563 - 2564 (ตค.63 – พค.64) 2564(ตค.63 – พค.64) ร้อยละ ผู้ป่วยระบบ ผปู้ ว่ ย รอ้ ยละ ผูป้ ่วย รอ้ ยละ ผู้ปว่ ย ร้อยละ ทางเดิน COPD COPDใส่ COPD หายใจ ใส่ BI - BI - PAP ใส่ BI - ท้ังหมดใส่ PAP สำเรจ็ PAP ไม่ BI - PAP สำเรจ็ 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0.00 1 1 100.00 1 100.00 0 0.00 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 33.33 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 02 1 50.00 0 0.00 1 100.00 0.00 0 0 0.00 0 00.00 0 0.00 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 ารและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปก 2563 อำเภอ ผู้ป่วย ผปู้ ว่ ย รอ้ ยละ ผู้ปว่ ย รอ้ ยละ ผู้ป่วย ระบบ COP COP COPDใส่ ทางเดนิ Dใส่ Dใส่ BI - PAP หายใจ BI - BI - ไม่สำเรจ็ ท้ังหมดใส่ PAP PAP BI - PAP สำเรจ็ สบปราบ 3 3 100.00 3 100.00 0 ห้างฉตั ร 0 0 0.00 0 0.00 0 เมืองปาน 3 2 66.67 2 100.00 0 จงั หวดั ลำปาง 43 19 44.19 18 94.74 1 ท่ีมา: รายงานหนว่ ยบริการ ณ พค.64 จากตาราง ต้ังแต่ปี ปีงบประมาณ 2563 - 2564 (ตค.63 – พค.64) พบผ คิดเป็นร้อยละ 94.74 , 85.71 ตามลำดับ เม่ือวิเคราะห์รายอำเภอพบว่า ผู้ป่วย C นอ้ ยที่สดุ คอื อำเภอเถินและสบปราบ สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชกา

182 กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง 2564(ตค.63 – พค.64) รอ้ ยละ ผ้ปู ว่ ยระบบ ผูป้ ว่ ย รอ้ ยละ ผปู้ ่วย รอ้ ยละ ผปู้ ว่ ย ร้อยละ ทางเดนิ COPD COPDใส่ COPD หายใจ ใส่ BI - BI - PAP ใส่ BI - ทงั้ หมดใส่ PAP สำเรจ็ PAP ไม่ BI - PAP สำเร็จ 0.00 6 4 66.67 4 100.00 0 0.00 0.00 0 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0.00 1 1 100.00 1 100.00 0 0.00 5.26 10 7 70.00 6 85.71 1 14.29 ผู้ป่วย COPD ใส่ BI PAP คิดเป็นรอ้ ยละ 44.19 ,70.00 ตามลำดับ และใส่ BI PAP สำเร็จ COPD ใช้ BI PAP มากที่สุดคือ อำเภองาว เมืองปาน และสบปราบ อำเภอท่ี ใช้ BI PAP ารและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

183 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง 3. ปญั หาอปุ สรรคและแนวทางแกไ้ ข ปญั หาอุปสรรค การระบาดของโรค CO-VID 19 1. การคัดกรอง PFT ต้องหยุดชะงัก ทำให้การคัดกรองมีจำนวนลดลงในช่วงท่ีมีปัญหาการระบาดของเช้ือ CO – VID 19 2. ผ้ปู ่วย COPD ได้รับบรกิ ารแบบ NEW Normal โดยในคลนิ ิกมีการเลื่อนนดั และการเข้ารับการตรวจตาม อาการและความรุนแรงของผู้ป่วย 4. แผนการดำเนินการต่อไป 4.1.พัฒนาคุณภาพบริการ แบบ New normal 4.1.1 คุณภาพการรักษาในหน่วยบรกิ ารได้มีแนวทางในการใหบ้ ริการผปู้ ่วยในระดับ รพ.สต. ,รพช. โดย ใชเ้ กณฑ์ในการจดั ระดับความรุนแรงของโรคเพ่ือนัดและจัดหน่วยบริการและมีการตดิ ตามผู้ป่วยโดยทีมงานใน รพช.เพอ่ื เย่ียมติดตามผ้ปู ว่ ยที่มีปญั หา และวิเคราะหผ์ ู้ปว่ ยเป็นรายบคุ คลต่อไป 4.1.2.การตดิ ตามผู้ป่วยที่ได้รับยาตาม CPG แล้วยงั มีอาการกำเริบมีการตดิ ตามประเมนิ เปน็ รายบุคคล เพื่อวเิ คราะห์ปญั หาของผู้ปว่ ย ผูร้ ายงาน 1.นางวราภรณ์ มหาพรหม ตำแหน่ง พยาบาลวิชาชพี ชำนาญการ สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั ลำปาง โทร 054 227527-106 E-mail:[email protected] สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

184 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จงั หวดั ลำปาง . Area based ประเด็นการตรวจราชการ ปัญหาสำคัญในพนื้ ทเี่ ขตสขุ ภาพ ประเดน็ /งาน 1.1 การพฒั นาคุณภาพชวี ิต (ด้านสุขภาพ) ทุกกลมุ่ วัย 1.1.1 วยั ทำงาน ตวั ชว้ี ดั (KPI) /คา่ เปา้ หมาย : อตั ราผปู้ ว่ ยโรคเบาหวานรายใหมล่ ดลง : อัตราผู้ป่วยโรคความดันโลหติ สงู รายใหม่ลดลง : อัตราผู้ป่วยเบาหวานรายใหมจ่ ากกลมุ่ เสย่ี งเบาหวาน ไม่เกินร้อยละ 1.85 : กลุ่มสงสยั ป่วยโรคความดันโลหติ สูงในเขตรับผิดชอบไดร้ ับการวดั ความดนั โลหิตที่บา้ น ≥ ร้อยละ 70 : ร้อยละผู้ป่วยเบาหวานและความดนั โลหติ สูง ท่คี วบคมุ ได้ - ผปู้ ว่ ยเบาหวานควบคุมระดับนำ้ ตาลในเลือดได้ ≥ รอ้ ยละ 40 - ผู้ปว่ ยความดนั โลหิตสูงควบคุมระดับความดันโลหติ ได้ ≥ ร้อยละ 60 : ร้อยละของผปู้ ่วย DM/HT ทข่ี ้นึ ทะเบยี นได้รับการประเมินโอกาสเสี่ยงตอ่ การเกดิ โรคหัวใจ และหลอดเลือด (CVD Risk) ≥ ร้อยละ 90 ตวั ชีว้ ดั กรมควบคุมโรค : รอ้ ยละของชมุ ชนผา่ นเกณฑก์ ารดำเนินงาน “ชุมชนวิถใี หม่ ห่างไกล NCDs” ≥ รอ้ ยละ 50 (ดำเนนิ งาน 2 ชุมชน ผ่านเกณฑ์อยา่ งน้อย 1 ชุมชน) 1.สถานการณภ์ าพรวม ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังสะสมต้ังแต่ปีงบประมาณ 2561-2564 ทุกโรคมีแนวโน้มเพ่ิมขึ้น โรคความดันโลหิตสูง มีอัตราความชุกสูงสุด 16,062.47 ต่อประชากรแสนคน รองลงมาคือโรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง โรคหลอดเลือดหัวใจ และปอดอุดกั้นเร้ือรัง 6,783.18, 1,214.92, 938.49, 671.94 ต่อประชากรแสนคนตามลำดบั ดงั ตารางที่ 1 ตารางท่ี 1 อัตราความชกุ ต่อแสนประชากรผปู้ ่วยโรคไมต่ ิดต่อเร้อื รงั จังหวดั ลำปางปีงบประมาณ 2561- 2564 (ตลุ าคม 2562-16 มิถุนายน 2564) โรค/อตั ราความ ปีงบฯ 2561 ปีงบฯ2562 ปีงบฯ2563 ปีงบฯ2564 ชกุ 14,053.77 15,369.73 16,062.47 5,955.42 6512.80 6,783.18 HT 13,922.1 876.97 943.23 938.49 DM 5850 1,152.91 1,208.43 1214.92 600.36 626.16 671.94 หัวใจและหลอด 854.47 เลือด Stroke 1,098.26 COPD 773.51 แหลง่ ข้อมูล :HDC 16 ม.ิ ย.64 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

185 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพที่ 1 จังหวัดลำปาง สถานการณ์การตายโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ในปีงบประมาณ 2561-2564 โรคความดันโลหิตสูง มีอัตรา ตายสงู สุด 311.69 ต่อประชากรแสนคน รองลงมา คือโรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง โรคหลอดเลอื ดหัวใจ และโรคปอดอุดก้ันเรอื้ รงั 132.93, 107.42, 94.11, 57.34 ตอ่ ประชากรแสนคนตามลำดับ ดังตารางท่ี 2 ตารางท่ี 2 อัตราตายต่อแสนประชากรผปู้ ่วยโรคไมต่ ดิ ต่อเร้อื รงั จังหวัดลำปาง ปงี บประมาณ 2561-2564 (ตุลาคม 2562-16 กุมภาพนั ธ์ 2564 ) โรค/อตั ราตาย ปงี บฯ 2561 ปีงบฯ 2562 ปงี บฯ 2563 ปงี บฯ2564 222.62 460.37 311.69 HT 403.73 89.21 200.59 132.93 44.61 144.11 94.11 DM 177.75 73.94 156.98 107.42 หวั ใจและหลอด 104.48 42.19 82.62 57.34 เลอื ด Stroke 143.19 COPD 84.25 แหล่งข้อมลู :HDC 16 มิ.ย.64 2.กิจกรรม /ผลการดำเนินงาน 2.1 ผลการดำเนนิ งานการสง่ เสรมิ และป้องกนั ผลจากการคกั รองประชากรท่มี ีอายุ 35 ปีข้ึนไปมีการคัดกรองได้ครอบคลุมตามเกณฑ์ คือ รอ้ ยละ 93 และพบว่ากลุ่มเส่ียงต่อโรคเบาหวาน ร้อยละ 9.99 อำเภอที่มีกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานสูงที่สุดคือ อำเภอสบปราบ อำเภอเมืองปาน อำเภอแจห้ ่ม คดิ เป็นรอ้ ยละ 24.25, 16.24, 14.03 ตามลำดบั ดังแผนภมู ทิ ่ี 1 แผนภูมิท่ี 1 ร้อยละกล่มุ เสีย่ งเบาหวานจากการคัดกรองแยกรายอำเภอ จ.ลำปาง ปี 2561-2564 30 25 20 ้รอยละ 15 10 5 0 เมอื ง แม่ เสรมิ วัง สบ ห้าง เมือง ลาปาง เมาะ งาม เหนอื ปราบ ฉตั ร ปาน เกาะคา งาว แจ้หม่ เถิน แม่พรกิ แม่ทะ รวม 2561 4.44 4.19 4.7 6.66 4.58 6.68 6.68 4.47 6.03 3.89 9.61 6.26 8.68 5.37 2562 6.6 7.07 6.74 8.38 2.75 8.31 5.94 5.4 8.21 4.95 12.05 6.28 7.4 6.52 2563 6.12 11.6 7.64 14.32 2.9 14.37 10.27 8.28 9.06 6.21 20.66 6.15 13.61 8.48 2564 5.56 12.65 11.06 13.98 3.8 14.03 11.45 10.03 10.26 11.54 24.25 10.31 16.24 9.99 ที่มา : HDC 16 ม.ิ ย.64 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

186 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปกติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง กลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 10.91 อำเภอที่มีกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง สูงท่ีสุดคือ อำเภอเมืองปาน อำเภอแม่เมาะ อำเภอวงั เหนือ คิดเป็นร้อยละ 15.89, 15.26, 15.12 ตามลำดบั ดงั แผนภูมิท่ี 2 แผนภูมิท่ี 2 ร้อยละกลมุ่ เสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงจากการคัดกรองแยกรายอำเภอ จ.ลำปาง ปี 2561-2564 40 35 30 ร้อยละ 25 20 15 10 5 0 เมือง เสริม สบ หา้ ง เมือง ลาปาง งาม ปราบ ฉัตร ปาน แม่เมาะ เกาะคา งาว แจ้หม่ วังเหนือ เถิน แมพ่ ริก แมท่ ะ รวม 2561 28.66 37.52 25.34 27 15.1 25.91 19.67 13.7 19.84 20.49 17.13 29.49 27.35 24.67 2562 24.44 35.94 22.84 23.43 10.88 18.83 14.65 15.88 29.11 19.7 20.68 25.03 22.01 21.76 2563 10.17 13.78 8.08 7.21 3.85 10.97 6.87 4.44 10.11 8.25 11.77 9.96 13.17 9.08 2564 11.55 15.26 11.73 10.13 4.27 13.65 15.12 5.84 10.64 9.37 13.48 7.94 15.89 10.91 ทีม่ า : HDC 16 มิ.ย.64 กลุ่มสงสัยป่วยได้รับการติดตามโรคความดันโลหิตสูงในเขตรับผิดชอบได้รับการวัดความดันโลหิต ทีบ่ า้ น เป้าหมาย ≥ ร้อยละ 70 ขอ้ มลู กล่มุ สงสยั ป่วยได้รับการตดิ ตามโรคความดันโลหิตสูงในเขตรับผิดชอบได้รับการวดั ความดนั โลหิต ที่บ้าน ปี 2564 (ตุลาคม 63 – 16 มิถุนายน 64) ดำเนินการในทุกอำเภอ โดยการทำ Home BP และการให้ อสม.หรอื มอค.ไปวดั ความดนั การตดิ ตามผลหลังจากการได้รบั ความรแู้ ละกระบวนการ โดยภาพรวมของจังหวัดอยู่ที่ร้อยละ 80.29 ซ่ึงใกล้เคียงกับเขตสุขภาพ 80.30 และสูงกว่า ระดับประเทศ 77.08 และอำเภอท่ีมีการติดตามมากที่สุด ได้แก่ อำเภอห้างฉัตร เสริมงาม และเถิน (ร้อยละ 95.43, 92.93 และ 91.78 ตามลำดับ) พบอำเภอที่มีการติดตามน้อย ได้แก่ อำเภอเมืองปาน สบปราบ และ เมอื งลำปาง (รอ้ ยละ 66.64, 68.55 และ 73.22 ตามลำดับ) รายละเอยี ดดังตารางท่ี 3 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

187 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง ตารางท่ี 3 กลุ่มสงสัยป่วยได้รับการติดตามโรคความดันโลหิตสูงในเขตรับผิดชอบได้รับการวัดความดัน โลหติ ท่บี า้ น ปี 2564 (ตลุ าคม 63 – 16 มิถนุ ายน 64) จำแนกรายอำเภอ ลำดับที่ ระดบั จำนวนสงสยั ผลงาน รอ้ ยละ ปว่ ย (คน) 616,713 77.28 ภาพรวมระดับประเทศ 798,070 ภาพรวมระดับเขต 126,587 101,654 80.30 ภาพรวมระดบั จังหวดั 17,637 14,161 80.29 1 เมืองลำปาง 5,750 4,210 73.22 2 แมเ่ มาะ 1,435 1,304 90.87 3 เกาะคา 1,590 1,250 78.62 4 เสริมงาม 396 368 92.93 5 งาว 619 544 87.88 6 แจ้ห่ม 1,116 922 82.62 7 วังเหนือ 1,769 1,580 89.32 8 เถิน 900 826 91.78 9 แมพ่ ริก 232 195 84.05 10 แม่ทะ 1,384 1,055 76.23 11 สบปราบ 318 218 68.55 12 ห้างฉัตร 941 898 95.43 13 เมอื งปาน 1,187 791 66.64 ท่ีมา : HDC 16 มิ.ย.64 อตั ราป่วยรายใหม่ในกลุ่มเส่ียงต่อการเกิดโรคเบาหวานในภาพรวมท้ังจังหวัด ร้อยละ 2.33 นอกจากนี้ พบว่าอำเภอที่มีอัตราป่วยรายใหม่สูงสุด ได้แก่ แม่พริก (ร้อยละ 4.44) รองลงมา ได้แก่ งาวและห้างฉัตร (รอ้ ย ละ 3.78, และ 3.44 ตามลำดับ) และ อัตราป่วยรายใหม่ในกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูงใน ภาพรวมทั้งจังหวัด ร้อยละ 4.90 นอกจากน้ี พบว่าอำเภอที่มีอัตราป่วยรายใหม่สูงสุด ได้แก่ ห้างฉัตร (ร้อยละ 6.83) รองลงมา ได้แก่ วังเหนือและแม่เมาะ (ร้อยละ 6.56, และ 6.36 ตามลำดับ) รายละเอียด ดังตารางท่ี 4 และตารางท่ี 5 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

188 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง ตารางท่ี 4 รอ้ ยละของประชาชนกลมุ่ เสยี่ งตอ่ เบาหวาน (Pre-diabetes) ป่วยเปน็ โรคเบาหวาน ปี 2561-2564 อำเภอ ร้อยละราย ร้อยละรายใหม่ ร้อยละราย ร้อยละราย ใหมจ่ าก Pre จาก Pre DM ใหม่จาก Pre ใหมจ่ าก Pre DM ปี 2561 ปี2562 DM ปี2563 DM ปี2564 ภาพรวม 1.99 1.11 2.05 1.69 ระดบั ประเทศ 2.28 1.18 2.11 1.86 ภาพรวมเขตสขุ ภาพ 4.26 1.94 3.07 2.33 ภาพรวมระดบั จงั หวดั 6.82 2.78 2.96 2.36 เมืองลำปาง 1.42 2.08 3.04 1.72 แมเ่ มาะ 4.48 1.16 3.19 2.83 เกาะคา 4.33 1.38 3.51 1.62 เสรมิ งาม 3.18 1.48 3.55 3.78 งาว 4.06 1.77 3.34 2.37 แจห้ ่ม 2.9 1.72 3.58 1.92 วงั เหนอื 3.51 2.09 3.35 3.14 เถิน 2.47 3.42 3.21 4.44 แม่พริก 3.1 1.42 2.74 1.83 แม่ทะ 4.36 2.23 4.16 1.98 สบปราบ 4.91 2.09 3.15 3.44 ห้างฉัตร 2.88 0.91 3.24 1.62 เมอื งปาน สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

189 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวัดลำปาง ตารางที่ 5 รอ้ ยละของประชาชนกลมุ่ เสีย่ งต่อโรคความดันโลหติ สงู (Pre-HT) ป่วยเป็นโรคความดัน โลหติ สูง ปี 2561-2564 ร้อยละรายใหม่ ร้อยละรายใหม่ ร้อยละรายใหม่ รอ้ ยละรายใหม่ จาก Pre HT จาก Pre HT อำเภอ จาก Pre HT จาก Pre HT ปี 2563 ปี 2564 ปี 2561 ปี 2562 4.76 3.82 ภาพรวม 3.97 2.25 ระดบั ประเทศ 4.53 2.85 5.34 4.38 8.54 4.90 ภาพรวมเขตสุขภาพ 5.84 4.57 4.69 6.36 ภาพรวมระดับจงั หวัด 6.48 4.84 4.32 5.67 6.86 2.7 เมอื งลำปาง 11.13 9.27 2.91 3.13 แมเ่ มาะ 4.34 3.51 4.5 6.08 เกาะคา 4.3 3.63 11.9 6.56 7.09 5.17 เสรมิ งาม 3.84 2.22 4.77 2.7 งาว 4.89 2.59 8.8 3.88 แจ้ห่ม 5.42 2.51 7.36 5.65 4.57 6.83 วังเหนอื 3.25 1.71 6.65 1.64 เถนิ 6.23 2.91 แม่พริก 5.89 3.98 แมท่ ะ 4.71 3.32 สบปราบ 4.05 4.2 3.07 ห้างฉัตร 4.13 2.98 เมอื งปาน 7.8 ที่มา : HDC 16 มิ.ย.64 ปี 2561-2564 อัตราผู้ป่วยโรคเบาหวานรายใหม่จังหวัดลำปาง (ต่อแสนประชากร)ในปี 2562 ลดลง จากปี 2561 แต่ในปี 2563 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น คิดเป็น อัตรา 546.38, 478.51 ,518.75 และ 432.27 ตามลำดบั ส่วนอตั ราผปู้ ่วยโรคความดนั โลหิตสูงรายใหม่ (ตอ่ แสนประชากร) ภาพรวมมีแนวโน้มลดลงทุกปี คิด เป็นอัตรา 2,028.81, 1,857.31 ,1,155.33 และ 1,121.50 รายละเอยี ดดงั ตารางที่ 6 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

190 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง ตารางที่ 6 อัตราป่วยเบาหวานและความดันโลหติ สูงรายใหมจ่ งั หวัดลำปาง ปี 2561-2564 (ต่อประชากรแสนคน) ที่ ตวั ชีว้ ัด 2561 2562 2563 2564 1. อตั ราปว่ ยเบาหวานรายใหม่ 546.38 478.51 518.75 432.27 2. อตั ราป่วยความดนั โลหติ สูงรายใหม่ 2,028.81 1,857.31 1,513.45 1,121.50 ที่มา : HDC 16 ม.ิ ย.64 ข้อมูลผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่ทั้งหมด ปี 2564 (ตุลาคม 63 – 16 มิถุนายน 64) ของจังหวัดลำปาง พบว่าอัตราป่วยรายใหม่สูงกว่าระดับเขตและระดับประเทศ โดยภาพรวมของจังหวัดอยู่ที่อัตรา 432.27 ต่อแสนประชากร และอำเภอท่ีมีอัตราป่วยยังสูงอยู่ ได้แก่ ห้างฉัตร แจ้ห่ม และแม่พริก (อัตรา565.2, 553.56 และ 528.83 ตอ่ ประชากรแสนคนตามลำดับ) พบอำเภอที่อตั ราป่วยตำ่ ได้แก่ เมืองปาน งาวและแม่ทะ (อัตรา 277.19, 356.47 และ 382.85 ต่อประชากรแสนคน ตามลำดบั ) รายละเอียดดังตารางที่ 7 ตารางที่ 7 อัตราป่วยเบาหวานรายใหม่ ปี 2564 (ตุลาคม 63– 16 มถิ นุ ายน 64) จำแนกรายอำเภอ อัตรา ลำดับที่ ระดับ เปา้ หมาย ผลงาน (ต่อประชากรแสนคน) ภาพรวม 60,882,849 119,246 358.37 ระดับประเทศ ภาพรวมระดับเขต 5,893,137 12,923 414.62 ภาพรวมระดบั จังหวดั 738,315 1,516 432.27 1 เมืองลำปาง 227,049 412 411.45 2 แม่เมาะ 39,831 79 429.44 3 เกาะคา 59,380 143 437.84 4 เสริมงาม 30,988 44 389.58 5 งาว 54,723 93 356.47 6 แจห้ ม่ 39,155 101 553.56 7 วงั เหนอื 44,011 92 495.41 8 เถนิ 59,051 166 471.75 9 แมพ่ ริก 16,021 67 528.83 10 แม่ทะ 57,823 88 382.85 11 สบปราบ 27,027 57 421.2 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

191 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง ลำดับท่ี ระดบั เปา้ หมาย อตั รา ผลงาน (ตอ่ ประชากรแสนคน) 12 ห้างฉตั ร 50,235 129 565.2 45 277.19 13 เมืองปาน 33,021 ทม่ี า : HDC 16 ม.ิ ย.64 ข้อมูลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงรายใหม่ทั้งหมด ปี 2564 (ตุลาคม 63 – 16 มิถุนายน 64) ของ จังหวัดลำปาง พบว่าอัตราป่วยรายใหม่สูงกว่าระดับเขตและระดับประเทศ โดยภาพรวมของจังหวัดอยู่ที่อัตรา 1,121.50 ต่อแสนประชากร และอำเภอท่ีมีอัตราป่วยยังสูงอยู่ ได้แก่ แม่เมาะ แจ้ห่มและเกาะคา (อัตรา 1,472.74, 1,360.61, และ 1,322.00 ต่อประชากรแสนคนตามลำดับ) พบอำเภอที่อัตราป่วยต่ำ ได้แก่ เมืองปาน งาว และแม่พริก (อัตรา 654.91, 853.66 และ 944.35 ต่อประชากรแสนคน ตามลำดบั ) รายละเอียดดังตาราง ท่ี 8 ตารางที่ 8 อัตราป่วยโรคความดนั โลหติ สูงรายใหม่ ปี 2564 (ตลุ าคม 63 – 16 มิถนุ ายน 64) จำแนกรายอำเภอ อัตรา ลำดบั ท่ี ระดับ เปา้ หมาย ผลงาน (ตอ่ ประชากรแสนคน) ภาพรวมระดบั ประเทศ 60,882,849 292,088 479.75 ภาพรวมระดับเขต 5,893,137 36,149 613.40 ภาพรวมระดบั จงั หวดั 738,315 4,350 1,121.50 1 เมืองลำปาง 227,049 1172 1,069.85 2 แม่เมาะ 39,831 308 1,472.74 3 เกาะคา 59,380 492 1,322.00 4 เสรมิ งาม 30,988 185 1,063.97 5 งาว 54,723 237 853.66 6 แจห้ ม่ 39,155 292 1,360.61 7 วังเหนือ 44,011 275 1,261.47 8 เถนิ 59,051 351 1,224.83 9 แม่พริก 16,021 944.35 10 แม่ทะ 57,823 77 964.14 321 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

192 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปกติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพที่ 1 จงั หวดั ลำปาง ลำดับที่ ระดบั เปา้ หมาย อตั รา ผลงาน (ตอ่ ประชากรแสนคน) 11 สบปราบ 27,027 169 1,177.87 12 หา้ งฉัตร 50,235 351 1,241.45 13 เมอื งปาน 33,021 120 654.91 ท่ีมา : HDC 16 ม.ิ ย.64 รอ้ ยละของชุมชนผา่ นเกณฑ์การดำเนินงาน “ชมุ ชนวิถใี หม่ หา่ งไกล NCDs” ≥ ร้อยละ 50 (ดำเนินงาน 2 ชุมชน ผา่ นเกณฑอ์ ย่างน้อย 1 ชุมชน) จงั หวดั ลำปางได้คดั เลือกชมุ ชนเพื่อดำเนินงาน ชมุ ชนวถิ ี ใหม่ ห่างไกล NCDs 2 หม่บู า้ น คือ 1. หมบู่ า้ นทุ่งคาใต้ ตำบลแม่สกุ อำเภอแจ้ห่ม 2. หมูบ่ ้านป่าไผ่ ตำบลเสริมซา้ ย อำเภอเสรมิ งาม ซ่ึงได้ดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อน การดำเนินงานในชุมชน และประเมินวิเคราะห์ชุมชน ซ่ึง หลังจากการประเมนิ และวิเคราะหช์ ุมชน พบปัญหาที่เป็นปัญหาในชุมชน คือ ปัญหา NCDs และเลือกประเด็น “ลดเค็ม ลดโรค ห่างไกล NCDs” ซ่งึ ไดส้ ง่ ผลการดำเนินรอบที่ 1 แล้ว รอการประเมนิ รอบที่ 2 ซ่ึงอยูใ่ นระหว่าง การเก็บข้อมูล สำหรบั การดำเนนิ งานลดเคม็ ลดโรค ในปี 2563 -2564 ในปี 2563 ชุมชนที่เข้าร่วมชุนชนต้นแบบ ลดเค็ม ลดโรค : หมู่บ้านทุ่งคาใต้ ในเขตรับผิดชอบ รพ.สต. บ้านแม่สุก ตำบลแมส่ ุก อำเภอแจ้หม่ ดำเนินการรว่ มกับ พชอ.และ พชต.จดั เป็นธรรมนญู ในหมู่บ้านคอื การงด ถุงน้ำปลาในงานหมู่บ้าน และเมนูชูสุขภาพในงานศพ ซึ่งได้รับผลตอบรับจากชุมชนและผู้นำเป็นอย่างดี และ ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนแลกเปล่ียนเรียนรใู้ นจังหวัด โดยได้ดำเนินการ สรุปผลและแลกเปล่ียนเรียนรู้ในพื้นที่ ร่วมกับ สคร.เขต 1 ส่วนในปี 2564 ชุมชนที่เข้าร่วมชุนชนต้นแบบ ลดเค็ม ลดโรค : หมู่บ้านป่าไผ่ ในเขตรับผิดชอบ รพ.สต.บ้านทา่ โปง่ ตำบลเสรมิ ซา้ ย อำเภอเสริมงาม ซึ่งอยรู่ ะหวา่ งการดำเนินการเกบ็ ข้อมูล 2.ลดผปู้ ่วยรายใหม่ : แบง่ การดำเนินการเปน็ 2 กลมุ่ คือ กลุ่มปกติและกลุ่มเสี่ยง ดงั น้ี คือ นโยบายจงั หวดั คอื ลดหวาน ลดเค็มและออกกำลังกาย โดยมีการดำเนินงาน ดงั นคี้ อื การดำเนินงานลดเค็ม ในปี 2564 การดำเนนิ งานลดเค็ม ตามยทุ ธศาสตร์จังหวัด เรมิ่ จากการรณรงค์ ประชาสมั พันธ์ และการ ตรวจติดตามความเค็มโดยเคร่ือง Salt meter ครอบคลุม ทั้งในครัวเรือน ร้านอาหาร ร้านก๋วยเตี๋ยว ตลาด โรงเรียนและวัด มกี ารตรวจตดิ ตามอยา่ งตอ่ เนอื่ ง ประเด็นการตรวจราชการ : การลดเค็มในครัวเรือน ตลาด ร้านก๋วยเต๋ียว ร้านอาหาร ในชุมชน และ โรงพยาบาล เป้าหมายการตรวจวัดความเคม็ : 1. ครวั เรือนไดร้ ับการตรวจวดั ความเค็ม รอ้ ยละ 100 2. ครวั เรอื นผา่ นเกณฑล์ ดเคม็ รอ้ ยละ 80 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

193 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จงั หวดั ลำปาง 3. แผงจำหน่ายอาหารปรุงสกุ ในตลาด ร้านก๋วยเตยี๋ ว และรา้ นอาหารในชุมชน รอ้ ยละ 100 ไดร้ บั การตรวจวดั ความเค็ม ร้ อ ย ล ะ 8 0 4. แผงจำหน่ายอาหารปรุงสุกในตลาด รา้ นก๋วยเตย๋ี ว รา้ นอาหาร ในชมุ ชน ผ่านเกณฑ์ลดเคม็ 5. อาหารผู้ปว่ ยในโรงพยาบาล ผา่ นเกณฑ์ลดเคม็ รอ้ ยละ 100 สถานการณ์/วเิ คราะหบ์ รบิ ท/ปัญหา พฤติกรรมการรับประทานรสเค็มที่มากเกินความจำเป็น ส่งผลต่อสุขภาพร่างกายทำให้มีสถิติของผู้ป่วย โรคต่างๆ มากขึ้น เช่น โรคไต โรคความดันโลหิตสูง และโรคไม่ติดต่อเร้ือรัง เพื่อส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ในปีงบประมาณ 2564 (1 ตุลาคม 2563 – 16 มิถุนายน 2564) จังหวัดลำปางจึงมีการรณรงค์ เพ่ือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการรับประทานอาหารโดยการลดเค็ม โดยได้ดำเนินการตรวจวัดความเค็มในอาหาร ท่ีประชาชนบริโภคในทุก setting ได้แก่ ครัวเรือน ร้านก๋วยเต๋ียว ร้านอาหารในชุมชน แผงจำหน่ายอาหารปรุงสุกใน ตลาด โรงพยาบาล โรงเรียน Thai school lunch โรงเรียนปริยัติธรรม และร้านอาหาร ร้านก๋วยเตี๋ยวในโรงเรียน มัธยม โดย มอค.ตรวจวัดความเค็มในเมนูอาหาร ของ setting ดังกล่าวในเขตรับผิดชอบ ด้วยอุปกรณ์ Salt meter เดือนละ 1 คร้ัง หากพบว่าอยู่ในระดับ ≤0.9 แปลผลว่า ไม่เค็ม และถ้าตรวจแล้วไม่เค็มติดต่อกัน 3 ครั้ง หมายถึง ผ่านเกณฑ์ลดเค็ม โดยผู้ที่ผ่านเกณฑ์ลดเค็มแล้วจะได้รับการประเมินซ้ำทุก 6 เดือน เพ่ือติดตามพฤติกรรมการ บริโภคอาหารลดเคม็ อย่างต่อเน่อื ง การดำเนินงานดังกล่าวทำให้เพ่ิมความตระหนักรู้ต่อการบรโิ ภคอาหารรสชาติเค็ม ของประชาชน พร้อมทั้งสร้างความเข้าใจในการบริโภคอาหารท่ีมีปริมาณโซเดียมที่เหมาะสม และนำไปสู่พฤติกรรม การเลือกรับประทานอาหารโดยหลีกเลี่ยงอาหารท่มี ีปรมิ าณเกลอื โซเดียมสูงในที่สุด 1. ผลการดำเนินงานลดเค็ม จังหวดั ลำปาง ปงี บประมาณ 2564 1.1. ภาพรวมผลการดำเนนิ งานลดเค็มในทกุ setting แผนภมู ิที่ 1 ผลการดำเนนิ ภาพรวมงานลดเค็ม จำแนกราย setting ในจงั หวัดลำปาง ปงี บประมาณ 2564 100 62.33 74.07 80 81.74 60 47.19 70.41 56.16 68.66 85.07 100 100 40 20 0 ตลาด โรงพยาบาล ครวั เรือน รา้ นกว๋ ยเตย๋ี ว ร้านอาหาร ต.ค. 63-ก.พ.64 มี.ค.-16 มยิ 64 ทมี่ า : เวบ็ แอพพลเิ คช่ันบนั ทกึ ความเคม็ ณ วนั ที่ประมวลผล 16 มิถนุ ายน 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

194 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง จากแผนภูมิท่ี 1 ผลการดำเนินงานลดเค็มในจังหวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2564 พบว่า setting ท่ี ผ่านเกณฑ์ลดเค็ม มากว่าร้อยละ 80 ได้แก่ ตลาด และโรงพยาบาล คิดเป็นร้อยละ 85.07 และ ร้อยละ 100 ตามลำดับ เม่ือพิจารณาเปรียบเทียบผลงานในรอบท่ี 1 (ตุลาคม 2563 – กุมภาพันธ์ 2564) และรอบท่ี 2 (มีนาคม – มถิ นุ ายน 2564) พบว่า setting ที่ผ่านเกณฑ์ลดเค็มเพ่ิมขน้ึ ได้แก่ ครัวเรอื น ตลาด และโรงพยาบาล ส่วนใน setting ร้านก๋วยเต๋ียว และร้านอาหาร ผ่านเกณฑ์ลดลง เนื่องจากสถานการณ์การระบาดของโคโรน่า ไวรัส 19 ระลอกใหม่ ทำให้เป้าหมายสถานประกอบการร้านอาหาร และร้านก๋วยเตี๋ยว ปิดกิจการ และในบาง setting ไม่สามารถดำเนนิ การตรวจวัดได้ เช่น โรงเรียนทีง่ ดการเรียนการสอน 1.2. ผลการดำเนนิ งานลดเค็มในครวั เรือน แผนภูมิที่ 2 ผลการดำเนนิ งานลดเคม็ ในครัวเรือน จำแนกรายอำเภอ ในจังหวดั ลำปาง ปีงบประมาณ 2564 40 35 30 ร้อยละ 25 20 15 10 5 0 เมือง เสรมิ วัง สบ หา้ ง เมือง ลาปาง งาม เหนอื ปราบ ฉตั ร ปาน แม่เมาะ เกาะคา งาว แจ้หม่ เถิน แมพ่ รกิ แมท่ ะ รวม 2561 28.66 37.52 25.34 27 15.1 25.91 19.67 13.7 19.84 20.49 17.13 29.49 27.35 24.67 2562 24.44 35.94 22.84 23.43 10.88 18.83 14.65 15.88 29.11 19.7 20.68 25.03 22.01 21.76 2563 10.17 13.78 8.08 7.21 3.85 10.97 6.87 4.44 10.11 8.25 11.77 9.96 13.17 9.08 2564 11.55 15.26 11.73 10.13 4.27 13.65 15.12 5.84 10.64 9.37 13.48 7.94 15.89 10.91 ท่มี า : เว็บแอพพลิเคช่นั บนั ทึกความเค็ม ณ วันทป่ี ระมวลผล 16 มถิ นุ ายน 2564 จากแผนภูมิที่ 2 ผลการดำเนินงานลดเค็มในครัวเรือน จังหวัดลำปาง ปีงบประมาณ 2564 พบว่า ครัวเรือนได้รับการตรวจความเค็ม ร้อยละ 76.46 โดยอำเภอท่ีตรวจความเค็มในครัวเรือนมากที่สุด ได้แก่ แม่พริก แจ้ห่ม และเสริมงาม คิดเป็นร้อยละ 96.62, 95.2 และ 94.08 ตามลำดับ ส่วนครัวเรอื นที่ผ่านเกณฑ์ลดเค็มของ จังหวัดลำปาง ร้อยละ 74.07 โดยอำเภอท่ีครัวเรือนผ่านเกณฑ์ลดเค็มมากที่สุด ได้แก่ แม่พริก ห้างฉัตร และ เมืองลำปาง คดิ เป็นร้อยละ 90.27, 86.64และ 80.12 ตามลำดบั 1.3. ผลการดำเนินงานลดเคม็ ในร้านกว๋ ยเต๋ยี ว ร้านอาหาร และตลาด ในปีงบประมาณ 2564 (1 ตุลาคม 2563 – 16 มิถุนายน 2564) จังหวัดลำปาง ได้ดำเนินโครงการลด เค็มในสถานประกอบการอาหาร ร้านก๋วยเตี๋ยว ร้านอาหาร และตลาดสด โดย มอค.ตรวจวัดตรวจความเค็มใน เมนูอาหาร ของสถานประกอบการอาหารดังกล่าวในเขตรับผิดชอบ (เมนูอาหาร ผัด ต้ม ยำ และแกง) ท่ี ผูป้ ระกอบการจำหน่ายอาหารให้แก่ประชาชน ด้วยอุปกรณ์ทดสอบ Salt meter เดือนละ 1 คร้ัง โดยการตรวจวัด พบว่าไม่เค็มอยู่ในระดับ ≤0.9 ติดต่อกัน 3 คร้ัง หมายถึงผ่านเกณฑ์ลดเค็ม สรุปผลการดำเนินงานปีงบประมาณ 2564 ดังนี้ สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

195 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวดั ลำปาง ผลการตรวจลดเค็มในสถานประกอบการอาหาร จ.ลำปาง ประจำปีงบประมาณ 2564 1.ร้านอาหาร 2.รา้ นก๋วยเตี๋ยว อำเภอ ไดร้ บั การตรวจ ได้รบั การตรวจ 1 งาว เป้าหมาย ลดเค็ม รอ้ ยละ เปา้ หมาย ลดเค็ม รอ้ ยละ 2 วังเหนอื 3 สบปราบ (รา้ น) (รา้ น) (ร้าน) (รา้ น) 4 หา้ งฉัตร 5 เกาะคา 73 59 80.82 94 59 62.77 6 เถนิ 7 เมอื งลำปาง 3 3 100 64 53 82.81 8 เมืองปาน 9 เสรมิ งาม 20 10 50 25 21 84 10 แจ้ห่ม 11 แมท่ ะ 82 70 85.37 74 74 100 12 แมเ่ มาะ 13 แม่พริก 89 51 57.30 102 50 49.02 รวม 94 58 61.70 23 15 65.22 197 53 26.90 280 138 49.29 38 25 65.79 41 17 41.46 44 5 11.36 30 10 33.33 49 47 95.92 86 72 83.72 71 58 81.69 89 73 82.02 51 50 98.04 69 69 100 12 9 75 17 6 35.294 823 498 60.51 994 657 66.10 ทม่ี า : http://61.7.235.119/salt64/index.php ณ วนั ท่ี 16 มถิ ุนายน 2564 ผลการตรวจลดเคม็ ผลผา่ น 3 ครัง้ ในสถานประกอบการอาหารด้วย salt meter จ.ลำปาง ประจำปีงบประมาณ 2564 (1 ตุลาคม 2563 - 16 มถิ นุ ายน 2564) 1.รา้ นอาหาร 2.รา้ นก๋วยเต๋ียว อำเภอ ได้รบั การ ตรวจผา่ น ไดร้ บั การ ตรวจผ่านเกณฑ์ 1 งาว ตรวจ เกณฑ์ 3 คร้งั รอ้ ยละ ตรวจ 3 คร้งั ร้อยละ 2 วงั เหนือ 3 สบปราบ (ร้าน) (ร้าน) (ร้าน) (รา้ น) 4 หา้ งฉตั ร 5 เกาะคา 59 21 35.59 59 14 23.73 6 เถิน 7 เมอื งลำปาง 3 1 33.33 53 35 66.04 8 เมืองปาน 10 0 0 21 3 14.29 70 46 65.71 74 69 93.24 51 29 56.86 50 23 46 58 8 13.79 15 9 60 53 23 43.40 138 54 39.13 25 18 72 17 10 58.82 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

196 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จังหวัดลำปาง 1.รา้ นอาหาร 2.ร้านกว๋ ยเต๋ียว อำเภอ ได้รับการ ตรวจผา่ น ไดร้ ับการ ตรวจผา่ นเกณฑ์ 9 เสรมิ งาม ตรวจ เกณฑ์ 3 ครง้ั ร้อยละ ตรวจ 3 ครัง้ ร้อยละ 10 แจ้หม่ 11 แมท่ ะ (รา้ น) (รา้ น) (รา้ น) (รา้ น) 12 แม่เมาะ 13 แม่พริก 5 4 80 10 8 80 รวม 47 33 70.21 72 58 80.56 58 18 31.03 73 15 20.55 50 26 52 69 66 95.65 9 8 88.89 6 5 83.33 498 235 47.19 657 369 56.16 ที่มา : http://61.7.235.119/salt64/index.php ณ วันที่ 16 มถิ ุนายน 2564 ประเภทร้านอาหาร จังหวัดลำปางมีร้านอาหาร เป้าหมายดำเนินงานลดเค็มจำนวนทั้งหมด 823 ร้าน ได้รับการตรวจลดเค็ม จำนวน 498 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 60.51 ผ่านการตรวจลดเคม็ 3 คร้ัง จำนวน 235 ร้าน คิดเปน็ รอ้ ยละ 47.18 เมอ่ื พิจารณาเป็นรายอำเภอพบว่า อำเภอทม่ี ีผลการดำเนินงานมากท่ีสุด ได้แก่ อำเภอแม่ พริก รอ้ ยละ 88.89 อำเภอเสริมงาม รอ้ ยละ 80 อำเภอแจห้ ่ม 70.21 โดยอำเภอทีม่ ีผลงานน้อยสุด ได้แก่ อำเภอ สบปราบ รองลงมา ที่อำเภอเถิน ประเภทรา้ นก๋วยเตี๋ยว จงั หวัดลำปางมีร้านก๋วยเต๋ียว เป้าหมายดำเนินงานลดเคม็ จำนวนทง้ั หมด 994 รา้ น ได้รับการตรวจลดเค็ม จำนวน 657 รา้ น คิดเป็นร้อยละ 66.10 ผ่านการตรวจลดเค็ม 3 ครั้ง จำนวน 369 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 56.16 เม่ือพิจารณาเป็นรายอำเภอพบว่า อำเภอท่ีมีผลการดำเนินงานมากท่ีสุด ได้แก่ อำเภอ แม่เมาะ ห้างฉตั ร แม่พริก และอำเภอแจ้ห่ม รอ้ ยละ 95.65 93.24 83.33 และ 80.56 ตามลำดับ โดยอำเภอที่ มีผลการดำเนินงานน้อย ได้แก่ อำเภอสบปราบ แม่ทะ และ งาว ร้อยละ 14.29, 20.55 และ 23.23 ตามลำดับ ผลการตรวจลดเค็มในตลาดสด Healthy Market จ.ลำปาง ประจำปีงบประมาณ 2564 รอบท่ี 1 (ต.ค. 63 - ก.พ. 64) รอบ 2 (มี.ค. 64 - 16 มิ.ย. 64) อำเภอ ช่อื ตลาด เปา้ หมาย ตรวจผา่ น ร้อยละ เป้าหมาย ตรวจผ่าน รอ้ ยละ (รา้ น) (ร้าน) (ร้าน) (ร้าน) 1 เมอื งลำปาง 1.ตลาดสนามบนิ 14 7 50 14 12 85.71 2.ตลาดตน้ ยาง 8 7 87.5 8 8 100 3.ตลาดบา้ นฟ่อน 5 5 100 5 5 100 4.ตลาดทา่ ขัว 3 3 100 3 3 100 5.ตลาดสด ซ.5 บา้ น 2 แมเ่ มาะ ใหมน่ าแขม 10 9 90 10 10 100 3 เกาะคา 6.ตลาดสมบูรณ์ 12 12 100 12 12 100 4 เสริมงาม 7.ตลาดหนา้ อำเภอ 4 2 50 4 2 50 8.ตลาดสดเทศบาลต. 5 งาว หลวงเหนือ 9 4 44.44 9 6 66.67 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

197 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบท่ี 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จงั หวัดลำปาง รอบท่ี 1 (ต.ค. 63 - ก.พ. 64) รอบ 2 (ม.ี ค. 64 - 16 ม.ิ ย. 64) อำเภอ ชื่อตลาด เปา้ หมาย ตรวจผ่าน รอ้ ยละ เป้าหมาย ตรวจผ่าน รอ้ ยละ (รา้ น) (ร้าน) (ร้าน) (รา้ น) 6 แจห้ ม่ 9.ตลาดสดบา้ นแจ้ 7 วงั เหนอื 8 เถนิ คอน 1 0 0 1 1 100 9 แม่พริก 10 แมท่ ะ 10.ตลาดเทศบาลวัง 11 สบปราบ เหนือ 4 2 50 4 3 75 12 หา้ งฉัตร 11.ตลาดอนไชย 3 2 66.67 3 3 100 13 เมืองปาน รวม 12.ตลาดสดบ้านตน้ ธง 4 2 50 4 4 100 13.ตลาดบา้ นทา่ แหน 4 3 75 4 4 100 14.ตลาดเชา้ บา้ นห ลา่ ย 5 2 40 5 1 20 15.ตลาดสดบ้านจำ 4 1 25 4 4 100 16.ตลาดสดบ้านสรี ดอนมลู 7 7 100 7 7 100 67 46 68.66 67 57 85.07 ตลาดสด Healthy Market จังหวัดลำปาง มีเป้าหมายดำเนินการ 13 อำเภอ มีเป้าหมายตลาดสด Healthy Market จำนวน 16 แห่ง ได้รับการตรวจลดเค็ม จำนวน 67 รา้ น คิดเป็นร้อยละ 100 ผ่านการตรวจ ลดเค็ม 3 คร้ัง รอบที่ 1 (ตุลาคม 2563 – กุมภาพันธ์ 2564) จำนวน 46 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 68.66 เม่ือ พิจารณาเป็นรายอำเภอพบว่า อำเภอที่มีผลการดำเนินงานมากท่ีสุด อำเภอเกาะคาและเมืองปาน ร้อยละ 100 โดยอำเภอท่ีมีผลการดำเนินงานน้อย ได้แก่ อำเภอวังเหนือ อำเภอสบปราบ และอำเภอห้างฉัตร ร้อยละ 50 และ 25 ตามลำดบั รอบท่ี 2 (มีนาคม – มิถุนายน 2564) เป้าหมายดำเนินการ 13 อำเภอ มีเป้าหมายตลาดสด Healthy Market จำนวน 16 แห่ง ได้รับการตรวจลดเค็ม จำนวน 67 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 100 ผ่านการตรวจ ลดเค็ม 3 คร้ัง จำนวน 57 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 85.07 เมื่อพิจารณาเป็นรายอำเภอพบว่า อำเภอท่ีมีผลการ ดำเนินงานมากที่สุด ได้แก่ อำเภอแม่เมาะ, เกาะคา, แจ้ห่ม, เถิน, แม่พริก, แม่ทะ, ห้างฉัตร และอำเภอเมือง ปาน ร้อยละ 100 โดยอำเภอท่ีมีผลการดำเนินงานน้อย ได้แก่ อำเภอวังเหนือ อำเภองาว และอำเภอสบปราบ รอ้ ยละ 75, 66.67 และ 20 ตามลำดับ สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

198 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง 1.4 ผลการดำเนินงานลดเคม็ ในโรงพยาบาล ผลการดำเนนิ งานลดเค็มในโรงพยาบาล จำแนกรายอำเภอ ในจงั หวัดลำปาง ปงี บประมาณ 2564 โรงพยาบาล อาหารผ้ปู ว่ ยใน ร้านอาหารในโรงพยาบาล ทำเอง จ้างเหมา ผลการตรวจวดั ความเคม็ ร้านอาหาร รา้ นกว๋ ยเตย๋ี ว ผลการตรวจวัดความเค็ม รพ.ลำปาง 1 ผา่ น 4 ผ่าน 4 รพ.แม่เมาะ 1 ผ่าน 2 ไมผ่ ่าน 1 รา้ น ไมไ่ ดต้ รวจ 1 รา้ น รพ.เกาะคา 1 ผ่าน 1 ผ่าน 1 ร้าน รพ.เสรมิ งาม 1 ผ่าน ไมม่ ผี ลตรวจร้านอาหารในโรงพยาบาล รพ.งาว 1 ผา่ น ไม่มีผลตรวจร้านอาหารในโรงพยาบาล รพ.แจ้หม่ 1 ผา่ น 2 ผา่ น 2 ร้าน รพ.วังเหนอื 1 ผา่ น 1 ผ่าน 1 รา้ น รพ.เถิน 1 ผา่ น ไมม่ ีร้านอาหารใน โรงพยาบาล รพ.แมพ่ รกิ 1 ผ่าน ไมม่ ีรา้ นอาหารใน รพ.แมท่ ะ 1 ผา่ น 1 โรงพยาบาล รพ.สบปราบ 1 ผา่ น 3 ไมไ่ ดต้ รวจ รพ.ห้างฉตั ร 1 ผา่ น 2 ผา่ น 2 รา้ น ไมไ่ ด้ตรวจ 1 รา้ น ผา่ น 2 รา้ น รพ.เมืองปาน 1 ผา่ น ไมม่ ีผลตรวจรา้ นอาหารในโรงพยาบาล รวม 13 ผ่าน 13 แห่ง 16 ผา่ น 13 แหง่ 100% รอ้ ยละ 81.25 ข้อมลู จากโปรแกรมลดเค็ม จงั หวัดลำปาง 16 มิ.ย.64 จากตาราง พบว่า เป้าหมายโรงครัวในโรงพยาบาลท้ังหมด 13 แห่ง ผ่านเกณฑ์ตรวจเค็มครบทุกแห่ง คิดเป็น 100% ร้านอาหารและร้านก๋วยเต๋ียว จำนวน 16 แห่ง ผ่านเกณฑ์ตรวจเค็ม 13 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 81.25 ไม่ผ่านเกณฑ์ตรวจเค็ม 2 ร้าน คิดเป็นร้อยละ 12.5 และไม่มีผลในการตรวจ 3 แห่ง ในช่วงระหว่าง สถานการณโ์ ควิด ทำใหร้ า้ นอาหารและรา้ นกว๋ ยเตยี๋ ว ปดิ ให้บรกิ ารในโรงพยาบาล สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

199 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จงั หวดั ลำปาง 2.กลมุ่ เสี่ยง กลุ่มเสี่ยง DM,HT จากการคัดกรอง ปี 2564 นโยบายให้มีการปรับเปล่ียนพฤติกรรมกลุ่มเส่ียง DM และ HT ทุกราย โดยนำกระบวนการ Health literacy เพ่ือให้กลุ่มเสี่ยงมกี ระบวนการคิดและนำไปปรับเปลย่ี น พฤตกิ รรมด้วยตนเอง ซ่ึงมีการจัดกิจกรรมท้ังรปู แบบรายคนและรายกลุ่ม ผลลัพธ์ พบว่า จำนวนกลุ่มเส่ยี ง DM และ HT 46,102 คน แบ่งเป็นกลุ่มเส่ียง DM จำนวน 30,061 คน คิดเป็นร้อยละ 65.21 และกลุ่มเสี่ยง HT จำนวน 16,041 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 34.79 ผลการปรบั เปลยี่ นพฤติกรรมในระยะเวลา 6 เดือน ผลลัพธ์ทางด้านพฤติกรรม พบว่า - พฤตกิ รรมการสูบบหุ รี่ลดลงจากรอ้ ยละ 16.06 ลดลงเหลอื รอ้ ยละ 13.22 - พฤติกรรมการดื่มสุราลดลง จากร้อยละ 40.56 ลดลงเหลือร้อยละ 32.86 - พฤติกรรมการไม่ออกกำลังกายมีเพิ่มข้ึน จากเดิมร้อยละ 59.85 เป็นร้อยละ 83.09 จากการปิด สถานทอ่ี อกกำลงั กาย และประชาชนกลวั การแพร่กระจายเช้อื รวมถึงนโยบายท่ีให้ประชาชนออก กำลงั กายในลานของ รพ.สต. ไดย้ กเลกิ ไป ผลทางดา้ นสุขภาพพบว่า - กลุ่มเส่ียงท่ีมีภาวะ BMI เกิน พบว่ามีอัตราการลดลงจากเดิมค่อนข้างมาก ร้อยละ 62.84 ลดลง เหลือรอ้ ยละ 28.69 สำหรับพฤติกรรมการบริโภคเค็มในครัวเรือน พบว่าครัวเรือนท่ีไม่ผ่านการตรวจเค็มต่อกัน 3 คร้ังจาก ร้อยละ 18.88 เพ่มิ ขึ้นรอ้ ยละ 20.29 ตามตารางท่ี 11 จากสถานการณ์โควิดระลอกที่ 3 ซ่ึงอยู่ในช่วงกระบวนการปรับเปลี่ยนในระยะ 3 และ 6 เดือนน้ัน จึงทำให้เกิดปัญหาและอุปสรรคในการทำกิจกรรมกลุ่ม และการติดตามที่บ้าน จึงทำให้เกิดผลลัพธ์การติดตาม จำนวน 37,733 คนคิดเป็นร้อยละ 81.85 กลุ่มเส่ียงท่ีไม่ได้รับการติดตามและไม่มีผลการตรวจ จำนวน 8,369 คน คิดเป็นร้อยละ 18.15 กลุ่มที่มีผลค่าน้ำตาลและความดันโลหิตสูง จากผลงานพบว่ากลุ่มเสี่ยงกลับมาเป็นกลุ่ม ปกติ จำนวน 8,896 คน คดิ เป็นร้อยละ 19.30 ยังคงเปน็ กลมุ่ เสย่ี งจำนวน 27,859 คน คดิ เป็นร้อยละ 60.43 เปน็ กล่มุ ป่วยรายใหม่ จำนวน 978 คน คิดเป็น ร้อยละ 2.12 ตามตารางที่ 12 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณปี ก ตารางท่ี 11 จำนวนร้อยละของกล่มุ เสยี่ ง DM,HT และพฤติกรรมเส่ยี งเปรียบเท เสย่ี ง DM เสยี่ ง HT สบู บุหรี่ อำเภอ กลมุ่ เส่ียง ท้งั หมด ตดิ ตาม 3 ตดิ ตาม 6 จำนวน ร้อยละ จำนวน รอ้ ยละ เดือน เดอื น เมืองลำปาง 13357 4874 36.49 8483 63.51 8.21 8.59 แม่เมาะ 3860 1950 50.52 1910 49.48 22.88 21.24 เกาะคา 4749 2625 55.27 2124 44.73 8.34 8.97 เสริมงาม 3159 1974 62.49 1185 37.51 25.23 23.39 13.48 12.54 งาว 1491 801 53.72 690 46.28 14.32 14.34 แจ้ห่ม 4205 2377 56.53 1828 43.47 13.58 11.94 วงั เหนอื 4404 2143 48.66 2261 51.34 16.55 14.94 เถิน 3407 2345 68.83 1062 31.17 15.14 21.58 แม่พริก 1149 642 55.87 507 44.13 11.66 11.17 แมท่ ะ 5139 3089 60.11 2050 39.89 17.93 17.58 สบปราบ 4000 2785 69.63 1215 30.38 6.33 6.58 หา้ งฉัตร 3586 2222 61.96 1364 38.04 13.79 14.59 เมอื งปาน 3989 2234 56.00 1755 44.00 16.06 13.22 รวมทัง้ หมด 46102 30061 65.21 16041 34.79 ที่มา : รายงาน 43 แฟม้ 30 พ.ค.64 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชการ

200 กติ รอบที่ 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จงั หวดั ลำปาง ทียบ 3 และ 6 เดือน พฤตกิ รรมเส่ยี ง ไม่ผา่ นลดเค็ม ไมอ่ อกกำลังกาย BMI เกนิ ดมื่ สรุ า 6 ตดิ ตาม 3 ติดตาม 6 ตดิ ตาม 3 ตดิ ตาม 6 ติดตาม 3 ตดิ ตาม 6 ติดตาม 3 ตดิ ตาม 6 เดอื น เดือน เดอื น เดอื น เดอื น เดือน เดอื น เดือน 20.24 22.45 55.57 34.48 1.74 5.25 40.88 55.55 58.91 52.67 58.55 31.99 26.22 8.60 58.76 77.77 21.86 25.10 50.52 27.12 22.74 23.65 51.25 72.65 49.16 40.90 46.63 22.00 12.92 17.85 55.87 84.68 31.12 34.34 45.14 30.58 50.77 37.36 44.13 64.25 44.09 43.76 53.53 32.15 37.91 24.95 49.99 51.61 46.30 38.08 50.07 25.14 15.96 20.28 54.50 72.80 31.02 27.21 56.06 31.44 9.48 6.05 53.57 82.18 26.54 34.73 42.30 29.94 18.62 69.45 38.73 85.29 35.77 35.22 43.32 25.37 18.53 19.77 47.67 88.15 38.35 37.48 48.53 28.60 20.03 27.70 48.75 64.00 16.01 13.55 54.16 29.92 10.23 17.54 51.42 69.16 36.78 36.83 44.67 21.73 6.52 9.50 49.89 52.07 40.56 32.86 62.84 28.69 18.88 20.29 59.85 83.09 รและนเิ ทศงาน รอบที่ 2 ประจำปงี บประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี ก ตารางที่ 12 ผลลพั ธ์การปรับเปลีย่ นพฤตกิ รรมกล่มุ เสย่ี อำเภอ กลุ่มเส่ียงทงั้ หมด ผลลพั ธ์ก จำนวน รอ้ ยละ ปกติ รอ้ ยล เมืองลำปาง 13357 9433 70.62 1516 16.07 แมเ่ มาะ 3860 3241 83.96 785 24.22 เกาะคา 4749 3635 76.54 338 9.30 เสริมงาม 3159 2888 91.42 210 7.27 งาว 1491 1293 86.72 159 12.30 แจห้ ม่ 4205 3849 91.53 1022 26.55 วงั เหนอื 4404 4014 91.14 767 19.11 เถนิ 3407 3041 89.26 1047 34.43 แมพ่ ริก 1149 915 79.63 143 15.63 แม่ทะ 5139 4910 95.54 1118 22.77 สบปราบ 4000 1597 39.93 311 19.47 ห้างฉัตร 3586 3305 92.16 843 25.51 เมืองปาน 3989 3419 85.71 641 18.75 รวมท้ังหมด 46102 37733 81.85 8896 23.5 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดลำปาง ตรวจราชการ

201 กติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพท่ี 1 จังหวัดลำปาง ยงโรคเบาหวานและโรคความดนั โลหิตสงู 6 เดอื น สรปุ ผลติดตาม 6 เดือน ารปรับเปล่ยี นพฤติกรรม ไมไ่ ดร้ ับการปรบั เปลี่ยน ละ เสีย่ ง รอ้ ยละ ป่วยรายใหม่ รอ้ ยละ จำนวน รอ้ ยละ 7 7610 80.67 307 2.30 3924 29.38 2 2357 72.72 99 2.56 619 16.04 0 3200 88.03 97 2.04 1114 23.46 7 2591 89.72 87 2.75 271 8.58 0 1084 83.84 50 3.35 198 13.28 5 2700 70.15 127 3.02 356 8.47 1 3134 78.08 113 2.57 390 8.86 3 1883 61.92 111 3.26 366 10.74 3 749 81.86 23 2.00 234 20.37 7 3718 75.72 74 1.44 229 4.46 7 1212 75.89 74 1.85 2403 60.08 1 2358 71.35 104 2.90 281 7.84 5 2732 79.91 46 1.15 570 14.29 58 27859 73.83 978 2.12 8369 18.15 รและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

202 การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณปี กติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพที่ 1 จงั หวดั ลำปาง การดำเนินงานปรับเปลี่ยนพฤติกรรมกลุ่มเสี่ยงตามนโยบาย ลดหวาน ลดเค็ม ออกกำลังกาย พบว่า กลุ่มเสี่ยงกลายเป็นผู้ป่วยรายใหม่คิดเป็นร้อยละ 2.12 ดังนั้น จึงมีการวิเคราะห์เชิงคุณภาพในเรื่องการตรวจ เค็มผ่านเพ่ิมเติมว่า การท่ีครัวเรือนผ่านเค็มนั้น จะส่งผลทำให้ เปล่ียนเป็นผู้ป่วยรายใหม่มากข้ึนหรือไม่ โดยใช้ ครัวเรอื นที่ผา่ นเกณฑ์ 3 ครัง้ ข้นั ตอนวธิ ีการมีดงั น้ี คือ 1. การคดั เลือกกลุ่มเปา้ หมาย คัดเลือกจากครวั เรือนท่ผี า่ นการตรวจเคม็ ต่อกัน 3 ครง้ั 2. สมุ่ จำนวน 30 %ของครัวเรอื นทผ่ี า่ นเค็ม เพือ่ นำมาวเิ คราะห์ขอ้ มลู : การสมุ่ แบบเรียงตามเลขท่ี บ้าน ไมม่ ีการขา้ ม ไม่ได้ระบตุ ำบล 3. นำครัวเรือนที่ไดร้ ับการสุ่มทุกอำเภอ มาจบั ค่กู บั หลงั คาเรือนทมี่ กี ลมุ่ เสยี่ งโรคเบาหวานและโรค ความดันโลหติ สูง 4. หาสาเหตุและปจั จัยดา้ นอนื่ ๆ ทเ่ี กี่ยวข้อง เช่น อายุ , ภาวะ BMI เกนิ , พฤตกิ รรมเสยี่ งอนื่ ๆ เช่น การสูบบุหรีแ่ ละดื่มสุรา 5. นำขอ้ มูลการสมุ่ ตรวจเคม็ จำนวน 30% ที่มีปัจจยั สัมพันธ์กบั กลมุ่ เสย่ี งทั้งหมดและปัจจยั ด้านต่างๆ มาวเิ คราะห์ ผลลพั ธ์ในการวิเคราะหข์ ้อมูล ตามตารางที่ 13 พบวา่ 5.1 จำนวนครวั เรือนในจังหวัดลำปาง จำนวน 175,040 ครวั เรือน ได้รบั การตรวจลดเคม็ จำนวน 133,517 ครวั เรือน การตรวจลดเค็มผ่านตอ่ กนั 3 ครัง้ จำนวน 101,407 ครวั เรือน ไม่ผา่ น เกณฑ์การตรวจเคม็ จำนวน 34,110 ครวั เรือน และไม่ไดร้ ับการตรวจความเค็ม จำนวน 39,523 ครวั เรือน 5.2 สมุ่ ครวั เรือน 30 % จากจำนวนครัวเรอื นท่ีผา่ นลดเค็ม จำนวน 30,457 หลังคาเรือน 5.3 ในครัวเรือน 30,457 ครัวเรือน ที่พบมีท้ังกลุ่มเสี่ยง DM และ HT ซ่ึงกลุ่มเสี่ยงทั้งหมด เข้าสู่ กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเรื่องการบริโภคอาหารและการออกกำลังกาย หลังการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 6 เดือน พบว่า มีจำนวนกลุ่มเส่ียง DM 46 คน เพ่ือศึกษาปัจจัยและ สาเหตุอื่นๆ ในการค้นหาพฤติกรรมเก่ียวข้องอื่นๆ พบว่า กลุ่มเส่ียง DM ก่อนปรับเปล่ียนมี พฤติกรรมสูบบุหร่ี 1 คน คิดเป็นร้อยละ 2.17 แตห่ ลังการปรับเปล่ยี นพบมีพฤตกิ รรมสูบบุหรี่ เพิ่มข้ึนเป็นจำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 6.52 พฤติกรรมการด่ืมสุราก่อนปรับเปลี่ยนจำนวน 13 คน คิดเป็นร้อยละ 30.43 และหลังการปรับเปลี่ยนจำนวน 14 คน คิดเป็น 30.43 ภาวะ อว้ น BMI ≥ 25 กอ่ นปรบั เปลี่ยนพบมจี ำนวน 23 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 50 และหลังปรับเปลย่ี น พบจำนวนเท่าเดิมคือ 23 คน คิดเป็นร้อยละ 50 ผลลัพธ์กลุ่มเส่ียงท้ัง 46 คน ยังคงเป็นกลุ่ม เสย่ี ง DM ท้ัง 46 และมีผลค่าน้ำตาลในการติดตาม 6 เดือน เพมิ่ ข้นึ ซึ่งจากข้อมูลพบอำเภอท่ี มีกลุ่มเสย่ี งจำนวนมากทีส่ ุดคืออำเภอแจ้ห่ม มกี ลุม่ เส่ยี ง DM จำนวน 15 คน และมีพฤตกิ รรม เส่ียงทัง้ เรือ่ งสูบบหุ ร่ี ดื่มสรุ า และมภี าวะอ้วน BMI เกนิ ≥25 ตามตารางที่ 13 5.4 ในกลุม่ เสีย่ ง HT หลังการวเิ คราะหข์ ้อมลู แบบกลมุ่ เส่ียง DM พบว่า มีจำนวนกล่มุ เสย่ี ง HT 239 คน พบกลมุ่ เส่ยี ง HT มากที่สุดคืออำเภอแม่เมาะ หลงั การปรับเปล่ยี นพฤตกิ รรม 6 เดอื นทง้ั หมด พบว่า กลุม่ เสย่ี ง HT กอ่ นปรับเปล่ียนมีพฤติกรรมสบู บหุ ร่ี 30 คน คิดเป็นรอ้ ย ละ 31.91 แต่หลังการปรบั เปลีย่ นพบมพี ฤตกิ รรมสูบบุหรเี่ พมิ่ ขึน้ เป็นจำนวน 80คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 34.33 พฤติกรรมการดม่ื สุราก่อนปรับเปลย่ี นจำนวน 56 คน คิดเปน็ ร้อยละ 59.57 และหลังการปรับเปลี่ยนมจี ำนวนเพิม่ ขน้ึ เป็น 142 คน คดิ เปน็ 61.21 ภาวะอ้วน BMI ≥ 25 ก่อนปรบั เปลีย่ นพบ มีจำนวน 46 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 48.94 และหลงั ปรับเปลยี่ นพบจำนวน เพม่ิ ข้ึนเปน็ 112 คน คิดเป็นร้อยละ 48.07 และผลลพั ธ์กลุ่มเสย่ี งท้ัง 239 คน พบวา่ ผลลพั ธ์ การปรับเปล่ยี น เปน็ กล่มุ ป่วยรายใหม่ขน้ึ ทะเบยี นจำนวน 6 คน และยังเปน็ กล่มุ เสยี่ ง จำนวน สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

203 การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปกติ รอบที่ 2 เขตสขุ ภาพท่ี 1 จงั หวัดลำปาง 233 มคี า่ ระดบั ความดันโลหิตมคี า่ ลดลงจำนวน 149 คน มีคา่ ความดันโลหติ เท่าเดิมจำนวน 6 คน และมีค่าระดับความดนั โลหติ เพม่ิ ข้ึนจำนวน 15 คน ตามตารางท่ี 14 จากการวิเคราะห์ผลลัพธ์เชิงคุณภาพในครัวเรือนท่ีผ่านเค็ม 3 คร้ัง พบว่า มีทั้งกลุ่มรายใหม่เพ่ิมข้ึน กลุ่มเส่ียงคงเดิมแต่มีค่าน้ำตาลหรือค่าความดนั โลหิตท่ีเพ่ิมข้ึนและลดลง ดังน้ัน สมมุติฐานท่ีตั้งไว้ ในเรื่องความ เค็มเพียงอย่างเดียวคงไม่เพียงพอ ต้องมีการหาปัจจัยอื่นๆ และแนวปฏิบัติร่วมด้วย จึงมีการต่อยอดในการ ดำเนินการวิจัยโดย “การพัฒนารูปแบบการลดบรโิ ภคเค็มในกลุ่มเส่ยี งเบาหวานและความดันโลหิตสูง ปี 2564 จังหวัดลำปาง สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดลำปาง ตรวจราชการและนิเทศงาน รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนเิ ทศงาน กรณีปก ตารางท่ี 13 เปรียบเทียบครัวเรอื นท่ีไดผ้ า่ นการตรวจเค็ม จำนวนกลมุ่ เสีย่ ง DM จ้านวน กลุ่ม การเปรียบเทียบพฤตกิ ร จ้านวน เสี่ยง ครัวเรือน ตรวจ 30% DM อ้าเภอ ลดเคม็ ท้ังหมด ผา่ น ไมผ่ า่ น ไมต่ รวจ ของ ท้ังหมด ทั้งหมด 2,557 ครัวเรือน ใน ก่อน ร้อยละ หลัง ร้อยละ ก่อ เกาะคา 15,797 4,557 ท่ีผา่ นเคม็ ครัวเรือน สูบบหุ ร่ี สูบบุหรี่ ดื่มส งาว 12,676 2,785 แจห้ ่ม 10,668 3,190 ที่ผา่ น เถนิ 13,028 1,489 เมอื งปาน 9,103 11,270 8,713 5,479 เคม็ 0.00 0 เมืองลาปาง 43,825 10,133 5,576 3,631 4,527 2,615 1 แม่ทะ 15,328 10,165 7,380 414 แม่พริก 4,400 8,994 5,804 2,449 2,543 1,676 1 0.00 0 แมเ่ มาะ 9,735 7,071 5,582 2,644 วงั เหนอื 12,232 29,308 23,829 1,748 503 2,215 15 1 6.67 1 6.67 5 สบปราบ 6,719 11,077 7,446 1,681 เสริมงาม 8,223 4,251 3,837 1,486 4,034 1,747 1 0.00 0.00 1 ห้างฉตั ร 13,306 8,834 6,385 34,110 ผลรวมทั้งหมด175,040 9,415 6,771 2,032 1,676 9 0.00 1 11.11 2 5,793 4,045 7,872 6,191 14,517 7,149 5 0.00 1 20.00 2 11,334 9,848 135,517 101,407 4,251 2,235 2 0.00 0.00 0 149 1,156 0.00 0.00 0 901 1,920 1 0.00 0.00 1 2,817 2,036 1 0.00 0.00 0 926 1,216 9 0.00 0.00 2 351 1,861 0.00 0.00 0 1,972 2,955 1 0.00 0.00 0 39,523 30,457 46 1 2.17 3 6.52 13 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั ลำปาง ตรวจราชการ

204 กติ รอบท่ี 2 เขตสุขภาพที่ 1 จงั หวัดลำปาง M เปรียบเทียบพฤตกิ รรมและผลลพั ธ์ รรมของกลุ่มเส่ียง DM จากครัวเรือนที่ผา่ นเค็ม 30% ผลลัพธ์การปรับเปล่ียนพฤติกรรมใน ผลลัพธ์ของกลุ่มเส่ียง DM 30%ของครัวเรือนท่ีผา่ นเค็ม ปกติ เส่ียงDM สงสัย ป่วยราย อน ร้อยละ หลัง ก่อน ร้อยละ หลัง ร้อยละ ป่วย DM ใหม่ DM สุรา ด่ืมสุรา ร้อยละ รวมนน. รวมนน. ขนึ้ ค่า เกิน เกิน ทะเบียน น้าตาล เพ่ิมขึ้น ลดลง เท่าเดิม 0 0.00 0 0.00 1 100.00 1 100.00 1 1 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 1 1 5 33.33 6 40.00 9 60.00 10 66.67 15 15 1 100.00 1 100.00 1 100.00 0 0.00 1 1 2 22.22 1 11.11 3 33.33 4 44.44 9 9 2 40.00 3 60.00 4 80.00 3 60.00 5 5 0 0.00 0 0.00 1 50.00 1 50.00 2 2 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 1 100.00 1 100.00 0 0.00 0 0.00 1 1 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 1 1 2 22.22 2 22.22 3 33.33 3 33.33 9 9 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 0 0.00 1 100.00 1 100.00 1 1 3 28.26 14 30.43 23 50.00 23 50.00 0 46 0 0 46 0 0 รและนิเทศงาน รอบท่ี 2 ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2564

การตรวจราชการและนิเทศงาน กรณีปก ตารางท่ี 14 เปรียบเทียบครัวเรือนท่ไี ด้ผา่ นการตรวจเคม็ จำนวนกลุม่ เส่ยี ง HT จ้านวนกลุ่ม การเปรียบเทียบพฤตกิ รรมของกลุ่มเสี่ยง HT จากครัวเ เส่ียงHT อ้าเภอ ทั้งหมดใน ครัวเรือนท่ี ก่อน ร้อยละ หลัง ร้อยละ ก่อน ร้อยละ หลังดื่ม ร้อยล ผา่ นเค็ม 30% สูบบุหร่ี สูบบหุ รี่ ด่ืมสุรา สุรา เกาะคา 0 0 0.00 0 0 0.00 งาว แจห้ ่ม 1 0 0 0.00 0 0 0.00 เถนิ 1 เมืองปาน 1 0 0 0.00 0 0 0 0.00 เมอื งลาปาง แมท่ ะ 6 0 0 0.00 0 0 0 0.00 แมพ่ ริก 1 แม่เมาะ 0 0 0.00 0 0 0.00 วงั เหนอื 228 สบปราบ 0 0 0.00 0 0 0 0.00 เสริมงาม 1 ห้างฉตั ร 239 0 0 0.00 1 100 0 0.00 ผลรวมท้ังหมด 0 0 0.00 0 0 0.00 30 34.483 80 35.56 55 63.218 142 63.3 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0.00 0 0 0 0.00 30 31.915 80 34.33 56 59.574 142 61.2 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดลำปาง ตรวจราชการ