خانه زا ِد دلیارب چه وصل است این که او د ل بر غمش مایل بودوز مرهــ ِم تریــا ِق او رنــج و الــم زایــل بــوداز فک ِر حســنش نو به نو شــو ِق طلب افزون شــودغــوا ِص مرواریــ ِد او کــ ی درغــ ِم ســاحل بــودآشــفته مــو ،بیگانــه خــو ،ســیمین ب ِر بگشــاده روجان گر به تنگ آید ازاو سهل است اگر مشکل بوداین گوی واین میدا ِن عشق ،سر در خ ِم چوگا ِن هجرصبــ ِر جفــا گــر مکینــ ی ،عهــ ِد وفــا شــامل بــودعاشــق نباشــ ی غافلــی ،ســرمایه ی بیحاصلــیبــر قلــ ِب قلابــی چنیــن ،دیــوا ِر چیــن حایــل بــوددریــا د ِل دردی کشــان ،بدنــا ِم خیــ ِل بیهشــانآنکــس بیابــد زو نشــان کــو خانــه زا ِد د ل بــود 149
ســرحلقه ی رندا ِن مست ،صوفی گری ِز می پرستدر جــان نشــیند ،نا ِز شســت ،تا ســاق ِی محفل بودشــوری بــه جانــی افکنــی ،ای م یفــرو ِش ارمنــیبــا یــک دو جــا ِم کیمنــی ،عیــ ِش مــدام حاصــل بــودآلــوده دامان اســت و دلق ،زید العظــام از خو ِن خلقترســم بــه وانفســا ِی حشــرعریا ِن پــا در گل بــودنــ ّرا ِد خیرالماکریــن نــادر ببنــد افشــا ِر ایــنتــا کهنــه کــف بــا ِز گزیــن در ششــد ِر کامــل بــودزاهــد پ ِی فســق و فجــور ،صوفــی به دنبــا ِل قصورهرکــس به شــأ ِن فض ِل خویــش ،پــا در ر ِه باطل بودبا لولیا ِن شوخ و شنگ ،سرخوش نشیند تنگ و تنگتــا نوبــ ِت خورشــی ِد ٌدردی نــوش لایســأل بــود 150
عی ِش خوشکــس بــه آشــفتگ ی ِ زلــ ِف تــو چــون د ل نبــودد ل ِ سرگشــته چــو آشــفته نشــد د ل نبــودصــف نشــینا ِن خدنــ ِگ نگهــت د ل نگــرانکــه مبــادا هــد ِف تیــ ِر تــو نایــل نبــودهســت امیــدم به وصــا ِل صنــ ِم عشــوه فروشخــود مبــادا کــه مــرادم ز وی حاصــل نبــودلوحــش الله اثــ ِر صافــ ِی ســاقی بــه دمــاغبــا مناجــا ِت ســحر باطــل و زایــل نبــودســر به پــا ِی کــه در انــدازم و جــان در قدمشیکــن کمیــن تحفــه بــر اقــدا ِم تــو قابــل نبــودعی ِش ما گرچه منقص شد و مطرب زد و رفتعیــ ِش خــوش جــز بــه عنایــا ِت تــو کامــل نبود 151
ســر و پــا ِی غلــط انــداز و دغلبــا ِز رقیــبکــه گرفتــار و بــه ســودا ِی تــو در گل نبــودد ل از ایــن دغدغــه گــر جــان به ســامت ببردنگــذارم پــس از این ســرخوش و خوشــدل نبودتــا بــه رقــص آور یام ای پســ ِر بــاده فــروشگــر شــوم مایــه ی رشــخن ِد تــو مشــکل نبــودرونــ ِق مجلــ ِس خورشــی ِد د ل از طلع ِت توســتجــز تم ّنــا ِی حضــو ِر تــو بــه محفــل نبــود 152
سیه مستســاقی عبو ِس زه ِد گران ،زشت خو بودوز با ِد کبر در ســرش ای ن های و ه و بودما را ز بی ِم حشر مترسان که عل ِم شیخمحــروم از کریمــه ی الطــا ِف هــو بــوددســتت به جام باد که ما را به ام ِر خیرانــدک وظیفــ ه یــی و کمــ ی آبــرو بــودتا مست در کنا ِر که آیی به عیش و نوشحال ی خوش است د ل که مگر با تو او بودخالــ ی مباد شــر ِب مدامم ز نــو ِش وصلتــا دل اســیر چنبــ ِر آن مشــک مــو بــوددر حیرتــم ز بــا ِد صبــا کان گریزپــایزان گل گذشــت و باز پی جســتجو بود 153
نــالان ز ســوگوار ِی بلبــل کــه در خزانگلبانگــش از فــراق ،ز د ل تــا گلــو بــودگ ل درمقــا ِم ُحســن اگرش هســت اُلفتیدســ ِت امــا ِن عشــق نگهــدا ِر او بــودپر باد جام ِباده ی خورشــی ِد نکته ســنجتامیــ ِر بــزم ســاقی و مــی در ســبو بــود 154
قدقام ٌ تالصبوحامشــب ز فی ِض بــاده قــدح کامجــو بــودصوفــی ز صــد ِق صافــ ی ِمــی راســتگو بودگفتــم چرا ز یکســه ی دین خــرج م یکنیگفــت ایــن تیــو ِل مفتــ ِی خــوش آبــرو بودد ل را ز هو ِل حشــر مفرما که رن ِد مستاز دوســت هرچــه اش که رســد آرزو بودیــارب بــه صــد ِق مســت ِی رنــدا ِن پاکبــازتخفیــف جــرم کــن ،و گــرش از عــدو بودســاقی به حو ِل قوه ی می بزم بی ریاســتدارال ّســا ِم عشــق ،قدمــگا ِه او بــودمــا را بــه جــا ِم توبه شــکن بــاده صاف کنکامشــب ،عنــا ِن زهد به دســ ِت ســبو بود 155
قــد قام ٌتالصبــوح بزن چون که شــی ِخ جامتکبیــر کــرد و گا ِه رکــو ِع ســبو بــودســاقی نمــا ِز حاجــ ِت مــا را اقــام کــنمــی بــا قرابــه ریــز کــه گا ِه وضــو بــوددر کارگا ِه دیــده ی مشــتا ِق عاشــقانهــر نقــ ِش نیــ ک مجملــی ازحســ ِن هــ و بودهرگل که بشــکفد به گلســتان و بوستانتمثیلــی از لطافــ ِت آ ن ماهرو بــوددرپیــچ و تابــم از خــ ِم زلفش که عطرســایچــون برگهــا ِی غنچه ی نــو تو بــه تو بودبگشــود گنــ ِج پرگهــ ِر ســ ّر ِ غیــ ِب عشــقتــا ایــن کتــاب ،مصحــ ِف اســرا ِر او بــوداید لبهوص ِفدوستزبانآوریبساستپ رهــای وهــوی جــا ِن پــدر ،یــاوه گــو بــود 156
دم در کــش ایــن مقــال نباشــد مقا ِم مســتورخــود عــرو ِس بکــ ِر ســخن نغز گــو بودســاقی به ح ِق خدم ِت خورشــی ِد ٌدردنوشجامــش مدام پر مــی و خود خنــده رو بود 157
باغ جنانخما ِرشــا ِم فــراق آنگهــم ز ســر بــه در آیــدکــه بــا صبــو ِح وصالــت دما ِرغ ّصــه در آیــدچــو خم ِرخــا ِم خیالــت بــه جــا ِم دیــده بریــزدبســ ی تفــ ّر ِج بــا ِغ جنــان کــه جلــوه نمایــدبنــازم آن قــ ِد بــالا چــو ســرو و نرگــس جمــاشکــه کن ِه دینــم از آن نــاز و غنــج وعشــوه نپایدچنــان بــه مســن ِد رندی برعــرش و قبــه بتوفیکــه لامــکان زغریــوت مــکان بــه کــس ننمایــددوا ِم ملکــ ِت خوبــ ی بــه یمــ ِن بنــده نوازیســتکــه زر ِق جلــوه فر وشــان دلشــکن بنپایــدِورا که شــوک ِت اورنگ و تا ِج سروری با اوستقتــا ِل بنــده ی یــکلا قبــا ِی ژنــده نشــاید 158
بیــان بــه او ِج بلاغــت کشــ ی بــه وصــ ِف معانیکــه نــو ِک خامــه چــو آ ِب روان چکامه ســرایدحدی ِث د ل ن ه چون آن قصه ی سکندر و داراستکــه در مجــا ِل فصاحــت بــه قیــ ِد قافیــه آیــدزبــا ِن خامــه نه گویا ِی حســ ِب حا ِل د ِل ماســتکــه مجملــی ز بیانــش بــه صــد مقامــه نیایــدبــه یمــ ِن ه ّمــ ِت دســتا ِن باغبــا ِن گ ِل عشــقبــ ِر امــل عمــل آیــد ،چــو نوبــ ِر ثمــر آیــدزهــی قلنــد ِر لوطــی کــه در نمــا ِز جماعــتز زیــ ِر خرقــه ی صوفــی مــ ِی دو ســاله ربایــدبه شــاد ِی دل خورشــید هم بزن پیاله که چرخهــزار ســا ِل جلالــی دگــر چــو او حریــف نزاید 159
تـجری الانهارهلهلــه کــن د ل که یــار قرعه به نامم کشــیدطایــ ِر خلــد آشــیان نــا ِز حمامــم کشــیدچلّــه نشــی ِن تــو بــاد طــ ّره ی چلگیــ ِس بــادکــز بــ ِن دیــوا ِر وهــم تــا ســ ِر بامــم کشــیداز لــ ِب یاقــو ِت یــار ،چشــم طمــع بــر مــدارحــو ِل مــدا ِر قــرار مــا ِه تمامــم کشــیدبــر در و دیــوا ِر جــان ،کلــ ِک خیــا ِل محــالآیــ ِت افســونگر آن ســرو خرامــم کشــیدیــا ِر کــه بــود آنکــه او بــا دف و چنگ و ســبوآمــد و نــم نــم بــه نــوش بــاده ز جامــم کشــیدتــا پــ ِی دیدا ِر دوســت پــا ِی طلب در گل اســتســر بــه رکابــش نهــم بلکــه لگامــم کشــید 160
طرفه ،شب ی بو ِی وصل خوش به مشامم کشیداف بــه خمــا ِر فــراق کــو بــه ظلامــم کشــیدخــوش به طرب کوزه ی میبــه کف آمد ،ول یچر ِخ ســیه کاســه لیــس ،بــاده ِز کامم کشــیدازطرفــ ی نفحــه ی مــ ی بــه دماغــم شــکفتلیــک ملولــ ِی خمــاری بــه ملامــم کشــیدازغــم ِ د ل ،ســو ِز هجر تا به جگر دشــنه کردوز جگ ِرخــون ،چــو میــل تا به عظامم کشــیدد ل ز تــو جــان شــد خجــل منفعل و پــا به گلسلســله جنبــا ِن عشــق این همه گامم کشــیدتشــنه بــه امیــ ِد آب ،بادیــه کــش تــا ســراببلکــه در ایــن بادیــه ،ورطــه به کامم کشــیدتجــری الانهــا ِر خلــد ،ســایه ی طوبی بــه مزدبــر تــو گرامــ ی که مــن د ل بــه مدامم کشــیدای د ِل بــ ی اختیــار ،طالــ ِع بــ ی اعتبــاربیــ ِن فــراغ و فــراق ســو ِی کدامــم کشــید 161
گــر شــ ِه شــیر اوژنــی ،تــا ِب وغــا کــی بــر یچون اســ ِد عش ِق دوســت ،طر ِف کنامم کشیدســن ِگ تمامم گذاشــت ،گوه ِر خورشــی ِد عشقرطــ ِل مــ ِی کیمنــی تــام و تمامــم کشــید 162
شنگ و ملنگخیــز و به رقــص آ ،به ناز ای ب ِت عزلت گریزوز عــر ِق رخ ،گلاب رشــحه به مســتان بریزخیــز و قدم رنجه کن ،پنجه ی غم رنجه کنکــوزه تهی شــد بــه جام ،بــاده به ســاغر بریزمــا بــه تــو مســتظهریم ای تــو ز مــا بیخبــرگوشــه ی چشــمی به لطف کی بنمــا یی عزیزنقــ ِد جوانــ ی گذاشــت د ل بــه تــولا ِی دوســتکیشــبه کلا بــه تــاک غــوره نگــردد مویــزســبحه و ســجاده را بــا مــ ی ِ صافــی زدایبلکــه بشــوید از او زهــ ِد ریــا یــی تمیــزمیگــزد و ســوزدم فلفــ ِل خــا ِل لبــتای پســر این دانه چیســت کن ِج لبت تند و تیز 163
شــعر طــرب زا روان بــر ورق و همچنــانرشــحه بــه کاغذ چکــد دیــده ی خونابه ریزچنگــ ِی دوران بــه ســاز را ِه مخالــف نواخــتهان تو به سا ِزش مرقص ،عشوه به کارش مریزلولی و شــنگ و ملنگ ،تن ِگ میان بســته تنگد ل بربــودم بــه چنــگ ،تــا شــکند ریــز و ریزرایــ ِت منصــو ِر فتــح در د ل ِجــان بــر فراشــتکوک ِب خورشی ِد عشق ،زو شده ظلمت ستیز 164
دول ِت جاویدبخــت ،رام و مــ ی بــه کام و زیــ ِر آلاچیــ ِق تاکخــوش ســتانم دا ِد خود ز انــدوه ،و الله ومعاکمکینــم رام ایــن حرامیــزاد را مــن ارد لآنترکــه ی رز را نشــانم بــر ســرینش دردنــاکعافیــت در کــو ِی رنــدی کلبــه دارد ،دوســتانحبــذا آ ن چــار دیــواری و حــ ِق آب و خــاکغنچــه تا بگشــود چــا ِک دام ِن خــود ،عندلیبدید عیان وا گشــته ،ست ِر پاره پاره ،چاک چاکآ ِب پاکــی ریختم از اشــ ِک هجران رو ِی دســتسیرشدگرجانزجانازدور ِیجانانچهباکبــر مــزا ِر گلرخــا ِن نازپــرور ،ســینه چــاکبــارد از ابــ ِر د ل ِ پرخــون ،سرشــ ِک ســوزناک 165
بــاز گوید د ل صبــوری کن به غایــت که عاقبترخ نمایــد عافیــت در خاکــدان خــوا ِب مغــاکخودخطاگفت یکهآنمرغولچونمش ِکختاستخاک برسر ،نفحه نشناسی ،دهن پر کن ز خاکچــون که پیچــد عط ِر آن گل در مشــا ِم بوســتانباغبــان افتد بــه خدمت در قدومش ســینه چاکتــا چــه دارد بــاز ِی قســمت بــه فالــم ،خیــر پیشقرعــه ی عیــش ار بــه نــام افتاد ،غم ســازم هلاکجــان فــدا ِی حســ ِن بــ ی انــدازه ی آ ن مــاه رخکزفــرو ِغ پرتــو اش خورشــی ِد جــان شــد تابنــاک 166
پسته و هلمــژه در چلّــه کشــیدی و زدی تیــر بــه دلکشــت ِی مــا بنشــاندی تــو ز پایــاب بــه گلغافل از این که هر آنکس به جفا د ل بشکستآخــر از کــرده پشــیمان شــد و از شــرم خجلفرص ِت دل که تلف گشــت شــ ِب بــوس و کنارکا ِم خــود گیــر خــدا را ،بگشــا بنــد و بِ ِهــلســین هها راحــت الحلقــوم و دهانــت قطــابغبغبــت باســل ِق گــر ِم پــر از پســته و هــلقــل هــو والله و احــد ،در پــ ِر تیــرت از شــوقمــ ی دوم ســینه ســپر خســته ز پــا مســتق ِبلهرچــه گفتم به شــماتت نشــنیدی خورشــیدعر ِض خود بردی و شــد زحمــ ِت ما ب ی حاصل 167
کات ِب غیبدیشــب انــدک گلــ ه یــی از بــ ِت جانــی کــردمکــه بــه قربــا ِن قــدت نقــ ِد جوانــ ی کــردمشــیوه بــا نــو پســران کــن ،نــه د ل ِ عیــاریکــه در اَقــدا ِم تــو ،قربانــ ِی آنــی کــردمصــ ِف مــژگان به کمــان گیر و نشــان گیر مراکــه چــو ابــرو ِی تــو ،قامــت چــو کمانــی کردمســ ِر بــازا ِر قلنــدر ،گــذ ِر عیــارانلحــ ِن دشــنا ِم تــو را بســ ِط معانــی کــردمبــه جمالــت که چنین حــو ِر بهشــت از جنتکــس نیــاورده پیامــی کــه نشــان ی کــردمبــه ولای ات ،ن ه پذیراســت کــم از بوس و کنارد ل کــه در هجــ ِر تــو عمــرش همه فانــی کردم 168
د ل ِ ویرانــه ز نــو ِش مــ ِی مــرد افکــن ،دوشآب و جــارو بــه رخ و اشــ ِک نهانــی کــردمتــا رســاند بــه د ل انفــا ِس صبــا پیغامــتجــان بــه یمــ ِن قدمــش خانــه تکانــی کــردمگفتم آن وعده که کردست عمل ی خواهد کرد؟گفت آنکار،بعیداست،کم یچربزبانیکردمتــا گزیــری بــودم از فلــ ِک حیلــت بــازنســیه بــا کاتــ ِب غیــب عهــد و تبانــی کــردمدولــ ِت بخــ ِت ســزاوار بــه لطــ ِف شــ ِب وصــلزد بــه خالــ ی کــه دگربــاره جوانــی کــردمخــوا ِب خــوش بود و ببرد از رهــم آن خواب نمابرســ ِر خــا ِک امــل مرثیــه خوانــی کــردمایــن کلا ِه نمــ ِد فقــ ِر تــو بــر ســر خورشــیدمایــه ی رشــ ِک پــ ِر تــا ِج یکانــی کــردم 169
شخ ِم دلحاشــا کــه بــه ابــرا ِم تــو دســت از تــو بــدارمَک ّل کــه دگــر د ل بــه جفایــت بســپارمبــس شــخ ِم د ل ِخــون که بــه گاو آهــ ِن جورتخــوردم کــه در او مهــ ِر گیــا ِه کــه بــکارمبــر کشــ ِت چنیــن مزرعه تا موســ ِم برداشــتز ابــ ِر د ل ِ خونیــن ،ز ر ِه دیــده ببــارمخــواه ار بزنــ ی یــا نزنــی ،نیــ ِش تــو از شــیدشــد تیــ ِغ گدازنــده بــه کــ ّرات و مــرارمترســم نگریــزی ،کــه گزیــرت نبــود بــازافتــد چــو دگربــاره ،گــذارت بــه گــذارمفریــاد و فغــان ز آنکــه چو عقرب ز ســ ِر خبثبــا نیــ ِش پــر از بغــ ِض حســد زد بــه کنــارم 170
افتــد چــو بــه دباغــ ِی تــاوان ،گــذ ِر گــرگانصــا ِف عقابــش بــه ســ ِگ گلّــه گــذارمخفــاش اگــر از پرتــ ِو ذوالنــو ِر مــن از دوردر چــا ِه ســخافت بچپــد چــاره چــه دارم؟دیــدم کــه غــزا ِل د ل ِ شــیدا ِی تــو خورشــیدشــد صیــ ِد حریــ ِم حــر ِم امــ ِن نــگارم 171
یاقوتچنان بــه جا ِن تــو از جا ِن خویــش بــ ی خبــرمکــه نیســتم خبــر از آنچه آوری بــه ســرمچنیــن کــه ُدر ِج د ل ِخون بــه دیده آورد اشــکزهــی بــه معد ِن یاقوت ســا ِز پــر گهــرمخوشــم کــه در همــه احــوال هر صباح و مســاجمــا ِل دلک ِش تو روبروســت در نظــرممبــاد آنکــه مقامــم بهشــت باشــد و دوزخکه بــا حری ِف چو د ل ،شخ ِص توســت منتظرمکــه عط ِر زلــ ِف پــر از چیــ ِن مشــکبی ِز ختنتنیــده انــد بــه تریکــ ِب کلــ ِک بــی هنــرمگل از قیــا ِس م عالفــارق ارچــه طرفــ ی بســتبــه هــر گلــ ی نگرم نقــ ِش توســت در بصــرم 172
چــو خواجه خواجه نیابم که با وقارتر اســتچــو بنــده بنــده نیابــد کــه د ل بــه داغ تــرمبــه خادمــا ِن د ِر خیمــه گا ِه خاص بگــویبــرا ِت اذ ِن ورودم دهنــد تــا گــذرمکــه خانــه زا ِد بــه دا ِغ جنــا ِب عشــق منــمکــه سرســپرده تــر از خویــش د ل ســپرده تــرموگرنــ ه شــکوه ی حــال از چــ ِه زنخدانــتبــه عمــر و زیــد بــرم چــون دهــن دریــده ترمببــر اگر بســتانی به جامــی از مــن عقــلبدیــن نفیــس متاع ی نم یخــرم چــه خــرمحســا ِب عاقبــ ِت امــر از پیالــه بگیــرکــه مــن ز حاصــ ِل انجــا ِم کار ب یخبــرمنمــ ی پــرد ز بــرم عندلیــ ِب عشــق از انــسچــه گل دمیــد مگــر درحیــا ِط مختصــرمبــه عمــر جان نبــرم ب ی حضو ِر و ی خورشــیدمگــر بــه تیــ ِغ هــاک از فــراق جــان ببــرم 173
طبی ِبعشقجمــا ِل دلکــ ِش لولــی وشــی ســت جلــوه گرمکــه حســ ِن حــوری و غلمــان فکنــد از نظرمخوشــم که باز بــه الطا ِف پی ِرمکیده ،مســتبــه را ِه دیربپویــم کــه دلســپرده تــرماگرچــه چشــ ِم نظربــاز ،محو قام ِت اوســتبــه عینه در طلــ ِب رو ِی دوســت ،دیده ورمز هجــ ِر لالــه رخی بــر جبی ِن د ل داغ یســتو زیــن نشــا ِن مرصــع بــه جــور ،مفتخــرمچــه بــودی ار زصــ ِف تی ِرغیــ ِب مژگانــشکیــ ی کمانــه بکــردی بــه قلــب یــا جگــرمدوا ِم وصــل چو درما ِن در ِد هجر گشــت چراطبیــ ِب عشــق حذر م یکنــد ،کــه محتضرم 174
مــن ارچــه در صــ ِف دردی کشــا ِن بدنامــمکلاهــدار خراباتیــا ِن معتبــرمتو پایمرد ِی اَقدام بین ،ســیاه مســت و خرابفتــاده در قــد ِم شــاهدا ِن ســیمبرمفروختم به دو گندم بهشت و حور و قصوربــه یاد دار پســر یکن ســیاق ،مانــده از پدرمحســا ِب عاقبــ ِت کار در پیالــه ببیــنکــه من چو زاهد و شــیخ و فقیــه ،ب ی خبرمن ه مردمی ست ن ه مردی ،که را ِه وصل ببندیکــه را ِه بنــده چــو بنــدی ،حصا رهــا بــدرمتو هم که چون دلی ای عشق ،ب ی رفی ِق شفیقحبیــب ،جز تــو ندانم تو خود نشــین به برمبیــا ِن حــا ِل د ل از شــرح ماجــرا خورشــیدوجیــزه یی ســت ازآنچــه وی آورد به ســرم 175
چلگیسبــه د ل از جــو ِر تــو گفتــم کــه به بندش بکشــمزنمــش سلســله در پــا ،بــه کمنــدش بکشــمخــود نصیحــت نپذیــرد ز مــن این ب ی ســر و پاتــا بــه تلبیــس و حیــل بلکــه بــه پندش بکشــمگویــدم خیــر و صــاح از مــ ِن شــوریده مجــویســرمه از خــا ِک ر ِه ســ ّم ِ ســمندش بکشــمتــا ســتانم ز بــ ِت خــوش حــرکات اذ ِن دخــولتــا ســحر نــا ِز بــر و دو ِش لونــدش بکشــمرق ِم خیر ازآ ن زلف میندیش ،محال است چو م نشــان ه بــر طــ ّره ی چلگیــ ِس بلنــدش بکشــمد ِل خورشــید از ازل پــاد ِو بــازا ِر تــو بــودنــر ِخ غــم فلــه بفرمــا کــه بــه چنــ َدش بکشــم؟ 176
مزرع ا ّمیدقبــا ِی ژنــده ی رنــدی فکنــد پی ِرعشــق به دوشــمکــه گوشــه یــی ز تــرازش به صــد ردا نفروشــمچــه غــم گــر آتــ ِش پیمانــه دامنــم بگرفتــیکــه خــود در آتشــم از لعــ ِل یا ِربــاده فروشــمفتاد کوزه ز دست و شکست و باده خرقه بشستز رنــ ِگ زهــ ِد ریــا تــا مبــاد ،دلــ ِق زرق بپوشــمخوشــا ثلاثــه ی غســاله در صبــا ِح صبوحــیزهــی بــه در ِد صراحــی و صــا ِف میخــو ِش نوشــمز م ّنــ ِت دگــران فارغــم بــه امــ ِر صراحــیکــه پنــ ِد زهــ ِد گــران را غلــط کنــم کــه نیوشــمکــه از حلال و حرام این شــناختم کــه ازاین پسبــه رزق و روز ِی داده مــ ی ِ مغانــه بنوشــم 177
کــرم دریغ مدار امشــب و بریز زانچــه که داریز لــب چیکــده ی ســاقی و در ِد مانــده ز دوشــمچنیــن که از من و د ل رو گرفته یی شــ ِب دیداردگر به دیده چه کارم که به ز چشم چشم بپوشمندیــدهام بــه خیالــی ،بجــز گمــا ِن محالــینویــ ِد ختــ ِم بــه خیــری مگــر رســد ز سروشــمنســوخت شــعله ی نمرو ِد در ِد هجر ،مزرع ا ّمیدخلیــ ِل د ل بنشــاندی در آتــش و نخروشــمهزار شکوه ز دهر ار چه هست در دل ِخورشیدبــه صــد مقالــه نگنجــد یک از هــزار و خموشــم 178
شــمع جهانچندانکــه ز عشــــق تو به شــور آمده جانمقاصــــر بــــود از وصــف ِ جمــال تــــو زبانــمبنشــین به کنــار من و می نوش و بنوشــانکان ســــاق بلوریــن بــه لب و دیده نشــــانمگفتــــی کــه نیــا ،مــــی زده در بــزم خراباتبالله به س ِر خواجه که امشــــب نه چنانمآهســته و پیوســته بگــردان قــدح ایــن دورکــــز گردشــش از گــــردش دوران بــه امانــمســاقی ســر پیمانــه بپوشــان کــه ســ ِر زیــدآمــــد چــو ســر خــــر بــه دم در ،بــه گمانــمزاهد سر خود گیر و برو این چه فضولیستداری ز ســــر ِ شــب بــه ســر خمــره ندانــم 179
داری ســــر بــــد نامــــ ِی مــا در همــــه ی شــهریــــا در پــــی ِ انبــــازی نقــــدی ،چــــه بدانــــم؟از دایــــره ی قســــمت و گردونــــه ی اقبــــالبــا خــود نبــری حــوری و غلمــان ،بــه ضمانمبگــذر بــه ســامت که م ِن رن ِد ســیه مســتفــــارغ ز غــــ ِم دوزخ و ســــودای جنانــــمخورشــی ِد جهان تابم و سوزم به شب و روزکــــز رحمــــت ِ الطــــاف ِ مهــی شــــمع جهانــم 180
طبطا ِب تبخنــدان کــه ز من بگــذرد آن ســر ِو روانمدانــم کــه نــدارد خبــر از آه و فغانــمای دل نبــری طاقــت ِ طبطــاب ِ تــب عشــقبیــــرون بکــش از وی کــــه تحمــل نتوانــماز لطــــف ِ لــب ِ جــــام و خرابــا ِت کرامــاتپیرانــــه ســــر از دولــت میخانــــه جوانــممرهــــون ِ افاضــات ِ لــــب ِ حضــرت جامــمهــم مشــــرب و هــم مشــربه ی پیــر مغانمزیــن بــــاده چنانــم که ســر از پا نشناســمباشــــد کــــه ز خاطــر ببرد نــــام و نشــانمهمصحب ِت اصحا ِبسخنگشتموزینفیضدر لطــ ِف ســخن حافــــ ِظ ســــعدی زمانــــم 181
خورشید ،جز او حوروش و لعل لب و ماه شمایلشمشــا ِد خرامــا ِن خــوش الحــان نشناســم 182
مادرمــادر ز غــ ِم ســو ِگ تــو مــا در تــب و تابیــمآتــش بــه د ل افکنــدی ،از ایــن شــعله کبابیــمتــا صبــ ِح قیامــت ،کــه خــود امی ِد محالیســتدر بادیــه دنبــا ِل تــو جویــا ِی ســرابیمکاشــانه بــه یم ِن نفســت دود و دمی داشــتای خــا ِک تــو تــا ِج ســ ِر مــا ،خانــه خرابیــممــا در غــ ِم هجرت نــ ه چنــان تا به لــب آورددر بــا ِب چنیــن مرثیــه محتــا ِج کتابیــمدریــا ِی عــدم تــا بکشــد ســو ِی تــو مــا راچــون زور ِق برگشــته ی گمگشــته در آبیــمبلبــل غــ ِم خــود بــا کــه بگوییــم اگــر آ ن گلدیگــر ندهــد پاســخ و مــا لنــ ِگ جوابیــمتــا شــا ِم ابــد ســوزد از این غــم د ل ِخورشــیدکان کا ِن ز ِر ســر ِخ گــدازا ِن مذابیــم 183
خرم ِن زهدصبــا چــو بگــذری از رهگــذا ِر یــا ِر قدیــماز او به مژده رســان حا ِل خوش که منتظریمبســ ی گذشــت و نیامد ز کو ِی دوســت پیامیکــه از ســام ِت احــوا ِل خواجــه بــ ی خبریــمقســم بــه الفــ ِت دیریــن کــه از قدیــم و ندیمنبــوده در دلــم ا ّل خیــا ِل وجــ ِه وســیممــن و د ل ِ خونیــن ز هجــر و بلبــ ِل عاشــقســ ه یــا ِر هم نفــ ِس ب ی نصیــ ِب خــون جگریمبــه لابــه گفتمــش ای تــاج دا ِرملــ ِک ســلیمانبــه زیــ ِر پــا نظــری کن کــه مــو ِر خــا ِک رهیماگــر چــه فرقتم آتــش بــه اســتخوان بکشــدبــه نالــه دم نزنــد رو ِز حشــرعظا ِم رمیــم 184
گرفتــم آتــ ِش ایــن بــاده زد بــه خرمــ ِن زهــدمــرا بــه دامــ ِن آلــوده کــی بــود غــ ِم بیــمبــه یک ِد زاهد و ری ِب فقیه و خدعه ی شــیخچگونــه د ل کنــد انــکا ِر فهــ ِم عقــ ِل ســلیمدلا چــو عاقبــ ِت حا ِل خــود به حشــر ندانیمبــه رو ِز واقعــه آن بــه که مســ ِت بــاده رویمبه وعده ی س ِر خرمن مرو ز راه که خورشیدز نق ِد یکســه ی زر نگذرد به نســیه ی ســیم 185
ش ِب قدرســ ِر م ّنــ ِت تــو دارم چــو گیــاه در بیابــانبــه نــزو ِل رحمــ ِت ابــر بــه موســ ِم بهــارانبــه دعــای خیــ ِر مســتان ،بــه ســبو ِی شــادخوارانرســد از عطــا ِی ســاقی مــ ِی لعلگــون کمــاکاننــ ه عجــب کــه پاکیوبــان بــه ســما ِع پی ِرمســتانســر و دســت اگــر فشــانند بــه پــا ِی خــم حریفــانشــ ِب قــدر ،بســته قفــ ِل د ِر پشــت ی ِ خرابــاتبــه کــرم اشــارتی کــن بــه کلیــد دا ِر ایــوانگــره یــی بــه کار منــداز و بهــل کــه وا گشــایدکه به وق ِت صبح و مســتی چه خوش است حا ِل رندانبــه دعــا ِی صبــح ،بلبــل ،بــه چمــن شــنیدم ایــن گفــتکــه دوا ِم عمــ ِر گل بــاد و بقــا ِی باغبانــان 186
بــه و نــار و ســیب و آلــو تــو بــه ســر ِو نــاز داریکــه بــرت مگــر نیفتــد بــه بــ ِر درازدســتانبــه فریــ ِب خبــ ِط مســتی پــ ِی لعــ ِل دوســت گشــتمچــو نشــد گشایشــی از لــ ِب قنــ ِد تلــخ گویــانز فغــا ِن بلبــ ِل دی ،بــه فــرا ِق نــو گ ِل حســنهمــه خــون شــد از چنیــن غــم د ِل تنــ ِگ ســوگوارانچــو بــه دیشــبت بــه مســتی ،خــم و جــام میشکســتیهمــه کــوزه هــا تهــی گشــت بــه کا ِم میگســارانهمــه ذکــر توســت بــر لــب ،گــ ِه بــز ِل شیشــه ی مــیبــه دعــای ليلــه القــدر بــه شــا ِم روزه دارانقدحــی بیــار و بنشــین ،عطشــی بــه کام بنشــانکــه نمانَــد آرزویــی بــه د ل ِ شــرابخوارانبــه مــرا ِد د ل شــرابی بزنیــم و پــای کوبیــمکــه مگــر دگــر نپــا ییــم بــه دو ِر روزگارانقدحــی بیــار و بنشــان عطشــی بــه کام ،خورشــیدکــه نباشــدت خمــا ِر ســح ِر شــرابخواران 187
ُد ّر ِلخشاندرو ِد مــن ز جــان بــر جــا ِن جانــانکــه بــا کفــ ِر لبــش زد را ِه ایمــانســ ِر خــم بــاز و ســاقی مســ ِت خدمــتبــرون زانــدازه نوشــند ایــن حریفــانزهــی ســاقی کــه جمــ ِع خاطــ ِر مــابــه هــم زد بــا ســ ِر زلــ ِف پریشــانبگفــ تام در د ل از هجــرم چــه حالــ ی؟بگفتــم درهــم و ســر در گریبــانبگفــ تام در خــو ِر وصلــم چــه داری؟بگفتــم دیــن و د ل هــم ایــن و هــم آنســعادت یــا ِر مــن باشــد گــر امشــبســعایت هــای فــردا ســازد آســان 188
مثــا ِل گربــه و دیــزی و دنبــه اســتد ِل طمــاع و کام از د ِّر لخشــانکمــا ِن ابــروان خــم کــرد و زه کــردکــه بــارد تیــ ِر مژگانــم کمــاکانبگفــ تام کــم کــن ایــن صنعــت ،حیــا کنبــرو بــا مفلســان و کاســه لیســانســپن ِد خــود در آتشــدا ِن خورشــیدبــه گــر ِد مــا بگــردان و بســوزان 189
شیش و بشد ل را ز چنبــ ِر خــ ِم زلــ ِف تــو آختــنخوشــتر از آ ن کــه زآتــ ِش هجــران گداختــنپروانــه را چــو شــو ِق امل پا ِی شــمع ســوختگــر خــود بســوزد از غــ ِم د ل بــه ز ســاختنبلبــل تــو نیــز زیــن دو کیــ ی برگزیــن چــو مایــا د ل ز دســ ِت گل بســتان یــا کــه باختــنآوخ کــه ترکتــا ِز زمــان بــر شــبا ِب عمــریــاد آو ِر هجــو ِم مغــول شــد بــه تاختــنسرخوش حری ِف نوش به دوشم کشد چو دوشمســت و خــرا ِب مــی پــ ِی میخانــه یافتــنمطرب دچا ِر شیش و ب ِش شیش وهشت گشتبــ ی یک دو کاســه مــی چــه زنــد در نواختن؟ 190
دیوانــه عقــل را بــه فراســو ِی د ل نشــاندکوتــه قــدم بــه هــ ّم ِ مهــم برگماشــتنخورشــید ،هــا ن کــه قافلــه ی غافــا ِن عشــقغفلــت نمــوده از جــرس انــدر شــتافتن 191
لا ِف گداییای د ل از انــدو ِه عشــق ســر بــه بیابــان بــزنتــا رهــ ی از طعنــه و مظلمــه ی مــرد و زنساق ِی مجلس که اوست ،باده ی صافی نکوستقیــ ِس بنــ ی عامــری ،شــاد ِی لیلــی بــزنخرقــه ی آلــوده را بــا مــ ی ِ صافــی بشــویآ ِب طــرب بــر ســر و رو ِی ملنگــی بــزنکاســه بگیــر و د ِر منــز ِل خوبــان بایســتبــر د ِر اربــا ِب نــاز ،لا ِف گــدا یــی بــزنمرشــ ِد رنــدا ِن مســت آمــده در گــو ِد بــزمصــل الا یــی بگــو ،چکــ ِش زنگــی بــزنجنگ ِی دوران به تک ،رو ِی دو سر پنجه رفتپاتــ ِک دفعــی زن و پنجــه بــه چنگــی بــزن 192
درخور و شایســته ی ساقی رندان به شوربا غزلی شــنگ و مســت سا ِز قشــنگ ی بزنمــا ِه نو از پشــ ِت ابــر چون کــه نماید هلالنیــ ِت خیــری روا مکیــن و فالــی بــزنتاکهچوخورشیدعیانگشتهامازپش ِتابرســایه تــو دیگــر خمــوش ،قفــ ِل دهانــی بزن 193
رق ِص كرشمهســاقي بــه حــ ِق باطــ ِن صافــي ثــواب كــنجامــي پــر از زلا ِل عقيــ ِق مــذاب كــنبــا رنــ ِد ســرخوش از طــر ِب آ ِب لعلگــونرق ِص كرشــمه با دف و چنگ و رباب كن بــا جلوه رشــ ِك ماه به خورشــي ِد رخ درآرگل را بــه نقــ ِد رو ِي نكــو درعتــاب كــنبــا بنــدگا ِن گــوش بــه فرمــا ِن پيــ ِر ديــربــاري بــه مهر و از ســ ِر الفــت خطاب كندرجانمآتشيكهزدعشقتحسابنيستدر د ل چــه مــ يرود زغمت احتســاب كندلرا به بوســ هیی ز دهانت امید نیســتبــا لحــ ِن تلــخ و تنــد اثــ ِر شــه ِد نــاب کــن 194
صوفي چو من حساب و كتابش درست نيستبشــمر پیال ههایش وصورتحســاب كــنآنكــو بــه شــيخ و شــاب نكــردي ترحمــيمصــدا ِق كيــ ِد روبــه و گــر ِگ دواب كــن قحط الرجا ِل مملكت است اين چه خاك بودشــد بــر ســ ِر وطــن ،د ل ِملــت كبــاب كــن قحــ ِط سخاســت ،دوره ي آخــر زمــان بيــاآتــش بــزن بــه خرمــ ِن گیتــ ی ،شــتاب كــنچنــدان ســوأل كــردي و او پاســخي نــدادبلبــل تــو نيــز خواهــ ِش گل بــ ي جــواب كنخورشــید هان که ابرو ِی ساقی به دو ِر جامفرمــود اشــارتی کــه دهــن پــر شــراب کــن 195
آما ِل پايمالدوشــم نــگا ِر عقــل و دل و دين خراب كنگفتــا ز كنــج خلــو ِت غــم اجتنــاب كــنيك آســتين پــر از گ ِل معني بــه دي ِگ جانبــا اشــ ِك وصــل و آتــ ِش هجــران گلاب كنجــوش و خــروش در د ل ِخــم غلغلي فكندپي ِرمغــان صــا ِي خوشــ ي زد شــتاب كــنويرانســرا ِي د ل كــه نگهدا ِر گنجهاســتهــم بيــش از اين تبــاه و خرا ِب شــراب كندامن كشــان چو م يگذري طر ِف بوســتانگل را ز فــر ِط غبطه بــه رخ غر ِق آب كنفــردا به رو ِز حشــر به ديوانســرا ِي عرشوصفــي ز فضــ ِل حضــر ِت جا ِم شــراب كن 196
گــر ايــن نكــرد اثــر بــه د ِل شــا ِه جــرم پــوشنقلــي ز قــو ِل رحمــ ِت حــق از كتــاب كــنتقديــ ِم بــارگا ِه ظفــر شــوك ِت حضــورشــه بيــ ِت ايــن چکامــه ی پــرآب و تــاب كنآتــش زدم بــه خرمــ ِن آمــا ِل پايمــالا ي د ل تــو هــم اميــ ِد وفــا غــر ِق آب كــندر جويبــا ِر ديــده ي خونبــا ِر چشــ ِم خويــشديــدار وي چــو نقــ ِش امــل محــ ِو آب كــنخورشــید ،بــد ِر مــا ِه دل افرو ِز رو ِی دوســتتــا جلــوه گــر شــود ،ر ِخ خــود در نقــاب کــن 197
حلوا کنانمســت از درم در آ ی و ز رخ پــرده بــاز کــنیعنــ ی بــه نــا ِز یــک شــبه رفــ ِع نیــاز کــنبشکســت د ل چــو توبــه ز می وقــ ِت گل بیاجامــی دگــر بیــار و دگــر کــوزه بــاز کــنچنــدان کــه عقــل م یکشــدم د ل نم ینهــمیــارب رهایــم از کــ ِف آن حقــه بــاز کــندر تنگنــا ِی حوصلــه شــو ِق فــرا ِغ بــالبفســرده غــم بــه کنــ ِج قفــس در فــراز کــند ل عاشــق اســت و گوشــه به عشاق میزندصوفــی تــو را ِه خــود زن و عــز ِم حجــاز کنصاحبدلی چو این ســخن از من شنید گفتبیچــاره فکــ ِر چــاره یــی از چــاره ســاز کــن 198
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236
- 237
- 238
- 239
- 240
- 241
- 242
- 243
- 244
- 245
- 246
- 247
- 248
- 249
- 250
- 251
- 252
- 253
- 254
- 255
- 256
- 257
- 258
- 259
- 260
- 261
- 262
- 263
- 264
- 265
- 266
- 267
- 268
- 269
- 270
- 271
- 272
- 273
- 274
- 275
- 276
- 277
- 278
- 279
- 280
- 281
- 282
- 283
- 284
- 285
- 286
- 287
- 288
- 289
- 290
- 291
- 292