รายวิชาวิทยาสตร์ (พว21001)

100 ศวเินบบะรนใ ๆ งา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวค1 ่ีทงอ่ืรเ รไะออืค ศวเินบบะร บบแงา้วกณวเิรบนใมอ้ลดวแยัจจัปะลแติวีชีมง่ิสมุ่ลกงอขกยีรเอ่ืชน็ปเ(Ecosystem) ศวเินบบะร รากีม ดุส่ีทญัคา ส่ีทยว่นหน็ปเอืถง่ึซ มอ้ลดวแง่ิสะลแติวีชีมง่ิสงอขนัก์ธนัพมัสมาวคน้นเ่ีทง่ึนหบบแดใ (Food chain) ราหาอ่ซโงว่หบบะรนา่ผยดโ มอ้ลดวแง่ิสบักนางงัลพะลแ ุตาธ่รแ ราสสนย่ีลปเกลแ ์ธนัพมัสมาวคะลแ ดินชยาลหกาลหติวีชีมง่ิสงา่วหะร์ธนัพมัสมาวคยว้ดบอกะรปน้ันศวเินบบะระารพเ ารเวัตบอรู่ยอ่ีทง่ิสงอข ๆงา่ตพาภสอืค็กมอ้ลดวแง่ิสง่ึซ ู่ยอยัศาอ่ีทมอ้ลดวแง่ิสบักติวีชีมง่ิสงา่วหะร ้หใา ท ๆดอทน็ปเนักนิกรากีม ฯลฯ นิด นิหงอขทภเะรป งูส่ีทน้ืพบานะร น้ืชมาวค ิมูภหณุอ ่กแ้ดไ รกัจฏัวน็ปเดิกเนจบบะรนในยีวเนุมหรากีมุตาธ่รแะลแราสส ยว้ดปไบอกะรปกลโงอขงา้รสงรคโ ติวีชีมง่ิสงอขกลโ า่วกยีรเกลโนใดุส่ีท่ญหใ่ีทศวเินบบะร ยว้ด ปูรยาลหศวเินบบะรน็ปเดิกเงึจกาลหยาลห่ีทศากาอิมูภพาภสีมงัยง้ัทกีอ ปีวทน้ืพะลแ ะากเ ลเะท ”ศวเินวีช“ า่วนักกยีรเงึจนักงึลคยา้ลคมาวคีม่ีทศวเินบบะร ้ีนุตหเ พาภวีชงาทยาลหกาลหมาวค อืค งา่ยอ2 ีมง่หแะล่ตแศวเินวีชงา่วหะรญัคา ส่ีทงา่ตกตแมาวค ่ีทน้ืพยว่นหอ่ตุถตัว์ยีรทนิอณามิรปอืรห พาภวีชลวม ะลแ ติวีชีมง่ิสงอข์ุธนัพยาสยาลหกาลหมาวคอืรห งูสพาภวีชลวมะลแพาภวีชงาทยาลหกาลหมาวคง้ัทีม่ีทกรา่ปอืคดุส่ีท์ณรูบมสมดุอ่ีทศวเินวีช กลโนบยาลหกาลหศวเินบบะร ู่ยอ่ีทน็ปเ อืคนักนอืมหเมาวคีม่ตแ นักงา่ตกตแมาวคีม่ญหใดานขะลแก็ลเดานขง้ัทศวเินบบะร ดาหยาช ดืจา้ นง่ลหแนใง้ัท นักอ่ตลพิธทิอีมะลแมุ่ลกน็ปเนักมวรู่ยอง่ึซ ์วตัสะลแชืพงอขิตาชมรรธมาต นใ2.4% กีอ( กลโง้ัทา้ นณามิรปงอข0.04% งยีพเนักมวร ๆงา่ตง่ลหแนใดืจา้ นีมกลโนิด้ตใา้ ถอืรห ลเะทา้ นา่วกยอ้นา้ นนใอืลกเยาละลราสณามิรปีมดืจา้ น) วัตง็ขแรากดิกเ่ีทา้ นน็ปเดมหง้ัทดืจา้ นณามิรป ปีวทน้ืพนบงลกต่ีทนฝา้ นน็ปเ่ญหในว่สง่ึซ )นลเยาชา ่ป– ลเะทง่ัฝยาช– นิด้ตใา้ ถ( ศวเินบบะร งลมแ นยีซเตเสัรคกวพา จ์วตัสะลแ ดินชงาบงูสน้ัชชืพ ยา่รหาส ่กแ้ดไ ดืจา้ นนใ ๆกัลหติวีชีมง่ิส ง่ัฝมิร้วไงัรงา้รสว้ลแา้ นนใกาจราหาอาห่ีทมนยว้ดกูลงย้ีลเ์วตัส ๆงา่ตดินชา้ นง่ึรคกบง่ึรค์วตัสะลแ าลป ีมะารพเ ดุส่ีท์ุธนัพยาสยาลหกาลหติวีชง่ิสีม่ีทง่ลหแน็ปเา้ นมุ่ช่ีทน้ืพ ์รอวเีบวัตะลแกานวัตนอืมหเา้ น่มแ า้ นนใบักกบนบงา่วหะรนาสผมสผบบแศวเินบบะรน็ปเพาภส ีม) ุถตัวยีรทนิองา้รสรากดิกเ้หใา ท่ีทยัจจัปน็ปเงา่วสงสแ( งา่วสงสแีม่มไ่ีทศวเินบบะรน็ปเ า้ ถ นใู่สปไา้ขเถรามาสติวีชงรา ดรากอ่ตน็ปเา จ่ีทุถตัวยีรทนิอ ีปง้ัทดอลต่ีทงคบอืกเิมูภหณุอะลแ งูสน้ืชมาวค กวพา จน็ปเงึจา้ ถนใยัศาอ่ีทกัลหมุ่ลก์วตัส น้ันงัด ามา้ขเา นวัตน็ปเ์วตัสอืรหนิด้ตใา้ นสแะรกมาต้ดไา้ ถ

101 บอกะรป์คงอน็ปเวาคงา้คกาจยีสเงอขง่ึซ วาคงา้คะาพฉเยดโ า้ นง่ึรคกบง่ึรค์วตัส ดินชงาบาลป งลมแ ุถตัวยีรทนิองอขญัคา ส า้ นง่หแงาบ ลเะทบักนิดน้ืพงา่วหะรวย่ีกเบาคง่ึซ ษศเิพมาวคีม่ีทศวเินบบะรน็ปเ ลเะทง่ัฝยาช า้ น่มแน็ปเง่หแงาบ นลเยาชา่ปดิกเ้หใา ท ง็ขแา้ นนอ้ก อืรห าขเบุหนใา้ นงาทมาตนิดนืผนใามา้ขเา้ ลลเะท ้หใา ท งว่ชงาบงยีพเนิดน้ืพู่สา้ขเลหไลเะทา้ นน็ปเง่หแงาบ มย่ีลหเมาสนอดนิดดิกเ้หใา ท ลเะทู่สงลลหไ่ีท งึจู่ยอยัศาอ่ีทติวีชีมง่ิส ลเะทนใา่วกงูสอืลกเณามิรปีมง่หแงาบบาสลเะท น้ึขลเะทง่ัฝยาชบาสลเะทดิกเ ง่หแะล่ตแนใปไกออนักงา่ตกตแ ์ธนัขีรีคบวจะรปดัวหงัจ อกา้วห ณ า้ลกเมอจะรพ์รตสาศายทิวนายทุอณวเิรบดาหยาชพาภ ้มไน้ตงอขู่ยอ่ีทง่ลหแน็ปเ น้ันา่ทเนอ้รตขเนใะาพฉเ้ดไบพ่ีทง่ัฝยาชศวเินบบะรน็ปเ นลเยาชา ่ป ะลแ ้วไนิดวิผดึยนิด้ตใการีมะจนลเยาชา่ปนใ้มไน้ต มอ้ลดวแพาภสบักา้ขเ้หใวัตบัรปรากีม่ีทมุ่พ้มไะลแ น็ปเตโบิตเถรามาส่มไะจทภเะรปยาลหติวีชีมง่ิสงอขนอ่อวัต น้ันณวเิรบติวีชีมง่ิสงอขยัศาอกัพง่ลหแน็ปเ จใยาหรากนใยว่ช่ีทา้นหา ท ศากาอนใการีมะจา้ นอืนหเนว่ส นักมุ้คยอค้ีนา่ลหเการีม่มไกาห ้ดไยัวม็ตเวัต อ่ืพเ ้ดไนิดน้ืพนใงอเวัตงัฝะจ่ีทอพกามกันหา้ นีมะจา่วกนจนิดน้ืพู่สงลกต่มไยดโน้ตนใ์ุธนัพมสผะจด็ลมเ ปไยาหดัพา้ นสแะรก้หใ่มไ

102 รคาสรทุมสดัวหงัจ มาขกคโงอลคณวเิรบ งากงกโา่ปพาภ )นลเยาชา่ปณวเิรบน้ึข่ีท้มไน้ตน็ปเงากงกโน้ต( ายทิวศวเินงาท่ีทนทแงลปแนย่ีลปเราก บัลก็ก ๆนานงา้รกร้หใยอ่ลปกาห นอ่กามา ่ปน็ปเยคเตีดอนใ่ญหในว่สมรรกรตษกเ่ีทน้ืพ นอ่อ้มไะลแ้มไมุ่พน้ันกาจ ๆยอ่ืรเน้ึขงูสนิดมุลคกปามน้ึขชืพชัวอืรหา้ญห่ีทรากยว้ด ง้ัรคกีอา่ปน็ปเยาลก นใยาต ๆยอ่คา้ญห้หใา ทะจนัมงอขางเม่ร าขาสนา้กง่ิกกตแ่ญหใ้มไอ่ืมเามอ่ต า้ญหงุ่ทนใามน้ึขกองะจ ”ายทิวศวเินงาท่ีทนทแงลปแนย่ีลปเราก“ า่วกยีรเา่ปน็ปเยาลก่ีทน้ืพ้หใา ท่ีท่ญหใ้มไ ดุส่ีท า้ นนในิดนใง้ัท ง่หแกุทนหกุท้ดไน้ึขดิกเ่ีทนทแงลปแนย่ีลปเราก ปไว่ัทิตาชมรรธนใ การ ดมหปไน่นแกรา้ นวิผ้ตใการนจะรสม็ตเู่ยอน้ึขดินชยาลหชืพีม่ีทา้ นะรสน็หเยคเจาอารเ น่ชเงา่ยอวัต มุ่ล่ีทน็ปเยาลก ๆยอ่ืรเน้ึขนิขเน้ืต ๆยอ่คา้ นะรสง่ัทะรกนจ้วไา่นเบใกาซอืรหนิดมสะสะลแดึยะจ้ีนา่ลหเ ะฉแมุ่ล่ีท้หใา ท ๆยอ่คะลแ่ีทนทแน้ึขกอง ๆก็ลเ้มไน้ต่ีทะณขนฝปไยาห ๆยอ่ค็กีมยคเ่ีทา้ นชืพะลแ ะฉแน้ืช ดุส่ีทนใน้ืชม่ร้มไงดน็ปเยาลกน้ันง่หแ ติวีชีมง่ิสงอขน้ัช ่ีท ๆงาบวิผน้ืพนบู่ยอยัศาอติวีชีมง่ิสีมรากอืค” กลโ“ า่วอ่ืช่ีท์หะารคเวาดงอขดุส่ีทน่ดเะณษกัล กลโมุลคกป ่ีทาลวเะยะรน็ปเง่ึซ นอ่กีปนา้ล3,500 ณามะรปอ่ืมเ่ตแง้ัตกลโนบน้ึขดินเา กอืถม่ิรเ้ดไติวีช ามน้ึข์ุธนัพยาสยาลหกาลหติวีชีมง่ิสน็ปเดิกเนจรากานฒัวิวบัรหา สอพงยีพเนานวาย งาทยาลหกาลหมาวค“ า่วกยีรเบบแปูรยาลหกาลหศากาอิมูภะลแมอ้ลดวแพาภสีมารเกลโ กาจนางงัลพอืค กลโกอนยาภกาจนางงัลพง่ลหแบักู่ยอน้ึขงอ้ตงัย็กกลโนบติวีชีมง่ิส่ตแ” พาภวีช

103 รากนวบะรกกาจน้ึขุถตัวยีรทนิองา้รสรากอ่ตมสะามหเ่ีทิมูภหณุอีมารเกลโ้หใา ทง่ึซ ์ยติทาองสแ งสแ์หะารคเงัส ณรรพาษกึศ์รตสาศษกฤพกัน่ีทนอืมหเ ์สีชีปสมาตาษกึศรากอืค ีธิว2 ้ดไา ทติวีชีมง่ิสาษกึศราก ์หะารคเิวามง่ึนหตขเดใตขเกอืลเยดโ มวร์คงอยดโาษกึศราก ะลแ ๆงา่ต์วตัสาษกึศายทิววตัสกัน อืรห ้มไ า่วกยีรเ่ีทดินชะล่ตแติวีชีมง่ิสงา่วหะร์ธนัพมัสมาวคนจดอลต ๆ น้ันตขเนใู่ยอยัศาอ่ีทติวีชกุทติวีชีมง่ิส ศวเินบบะรน็ปเนักมว่รติวีชีมง่ิสาษกึศรากอืค” ายทิวศวเิน“ พาภวีชงอขน้ัชบัดา ลดัจราก ู่ยอ่ีทง่ลหแะลแ ศวเินบบะร คาภวีช นว่สบักงอ้ขวย่ีกเ์ธนัพมัสะจคาภวีชงอข ๆง่ึนหนว่ส” คาภวีช“ อืค็กดมหง้ัทติวีชีมง่ิสงอขกลโ จาอ่มไนจลาศพไ่ญหใงา้วกตขเบอขีมะลแนอ้ซบัซน้ันดมหง้ัทคาภวีช่ตแ มอ้องาท็กงรตงาท่มไ ๆน่ือ อืรหชืพะาพฉเมุลคบอรค่ีทยอ่ยยว่นหน็ปเกออคาภวีชง่บแงึจายทิวศวเินกัน ้ดไวยีดเีทนักมวราษกึศามา น บบะร“ า่วยว่นหะล่ตแกยีรเยดโ อืนหเวานหตขเนสา ่ปอืรห ง้ลแา ่ป นอ้รตขเน้ืชบิดา ่ป น่ชเ ์วตัส าณาอีมจาอนักวยีดเดินชา่ปน้ืพ กลโงอขนว่สงาบนใ กามตโ่ญหใ็กายทิวศวเินบบะร่ตแ” ายทิวศวเิน รตมเลโิกงาราตนัพยาลหยอ้รยาลหลกไงา้วกณวเิรบ

104 ์สีชีปสีม่ีท ๆยอ่ยนว่สาณราจิพะจายทิวศวเินกัน ๆง่ึนหศวเินบบะรนใ์ณรากฏการปจวรา สราก ”ู่ยอ่ีทง่ลหแ“ า่วกยีรเ้ีนศวเินบบะรงอขยอ่ยนว่สยดโ น้ันา่ทเู่ยอยัศาอญัคา ส นอ้รตขเา ่ป น้ืชบิดา ่ป งาทยาลหกาลหมาวคีม่ีทา ่ปน็ปเ รตูส์ยนูศน้สเบอรณวเิรบู่ยอง้ัตนอ้รตขเา ่ปอืรหน้ืชบิดา่ป ู่มห กามติวีชีมง่ิสอ่ตอ้ือเา่ปงอขพาภส ์ุธนัพยาลหยามกาม์วตัสะลแชืพีมะารพเ กลโนบดุส่ีทพาภวีช านานา้ญหบใ้มไน้ตีมา่ปนใ้หใา ท ์ยติทาองสแบัราขาสนา้กง่ิก่ผแการดืย นัก่ีทน้ืพงิชง่ยแู้สอ่ตะจ้มไน้ต วัตบัรปดินชงาบมุ่พ้มไะลแา้ญหะารพเ ดโนอคู่ยอติวีชีมนคนอืมหเบัดะรมาสงึถ่ีทน้ืพมุลคบอรคดินช น่ือ้มไน้ตนัพวย่ีกเยอ้ืลเ้มไน็ปเปูรนย่ีลปเอืรห้มไน้ตา ล นา้กง่ิกนบู่ยอปไน้ึข ีม้ดไ่มไ่ีทงรต ๆ น่ือน้ืชบิดา่ปกาจงา่ตกตแง่ึซ มุสรมา่ปอืรหกรา่ปา่วกยีรเยีชเอเปีวทนใน้ืชบิดา่ป กันหนัอนฝยาสา น่ีทมุสรมมลบักู่ยอน้ืชะจ้ีนา่ลหเา่ปงอขนฝูดฤ ลากูดฤน็ปเกตะจ่ตแ าลวเดอลตกตนฝ ง้ลแมลน็ปเยาลกะจวานหูดฤนใ่ตแนอ้รูดฤนใกตามงว่นห ว้กแะรสดัวหงัจ ายะรพาติตาชง่หแนายทุอณวเิรบา่ปพาภ งอขา่ปยาลา ทราก ลาศาหมณามิรปนจเิซกออติลผ่ีทน็ปเะารพเกลโงอขดอปน็ปเน้ืชบิดา่ป ์ุธนัพญูสดินชยาลห์วตัสะลแชืพ้หใา ทจาอง้ัยดุยห่มไงา่ยอ์ยษุนม รทุมสาหม พภกอเอืรหลาวรกัจบบะรนใ ๆน่ืองวด์หะารคเวาดกาจงา่ตกตแกลโ้หใา ท่ีทญัคา สง่ิส ศากาอิมูภ น้ันงัด กลโวิผ่ีทน้ืพงอขนว่สมาสนใงอสงึถกามีมง่ึซ์ณรูบมสมดุอนัอา้ นง่ลหแอืค(Universal) ๆา้ชงา่ยอ์ยติทาองสแนางงัลพยาจะรกะลแมวรบวรง่ึซรทุมสาหมกาจ่ญหในว่สลพิธทิอบัร้ดไงึจกลโนบ ะจนืคงาลกะลแนัวงาลกงา่วหะริมูภหณุอยดโว้ัขดุสงา่ยอนักงา่ตกตแะจศากาอิมูภ รทุมสาหมีม่มไกาห ่ีทนิดน้ืพนบู่สามา้ นกาจน้ึขะจา่วกกามนานาลวเ้ชใงึจ ๆกรแคุยติวีชีมง่ิส สยีซเลซเาศงอ250 งึถนักงา่ต

105 500 วารอ่ืมเนซโอโน้ัชงอขน้ึขดิกเรากงึถยามหน่ัน ้ดไยารตนัอนสแ่ีทตลเอโวไารตลัอีสงัรยว้ดปไม็ตเ ้ดไปีวทน้ืพนบมอ้ลดวแพาภสบักา้ขเวัตบัรปถรามาสติวีชีมง่ิส้หใา ท นอ่กีปนา้ล ลเะท้ตใาขเนัส ลเะท้ตใกึลงอ่ระลแลเะท้ตใาขเนัสอืค กัลหบบแปูรีม รทุมสาหม้ตใศทเะรปิมูภ งอขุตหเน้ตน็ปเ่ีทกึลกยแยอรอืคลเะท้ตใกึลงอ่ระลแ นิดน้ืพนบาขเกอืทเา่วกกามวายง่ึซาขเกอืทเมุ่ลกอืค กามนว่สกลโน้ืพนบ่ญหใง้ัรควหไนิดน่ผแดิกเราก ศวเินบบะรงอขบอกะรป์คงอ ๆกัลหบอกะรป์คงองอสน็ปเ้ดไกนแา จะจ่ญหในว่ส ศวเินบบะรงอขบอกะรป์คงอกนแา จราก (Biotic) ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอะลแ(Abiotic) ติวีชีม่มไ่ีทบอกะรป์คงอ อืค (Abiotic component) ติวีชีม่มไ่ีทบอกะรป์คงอ1. นัมขไ นีตรปโ น่ชเ(Organic compound) ์ยีรทนิอบอกะรปราส1.1 ีณรธีมคเราสงอขรกัจฏัว า่วกยีรเ ศวเินบบะรนใ้ชในยีวเนุมหรากีม้ีนา่ลหเราส นิมาติว ตรดเฮไบโ์ราค (biogeochemical cycle) ะวีช ์ดซไกออดไนอบ์ราค า้ น น่ชเ(Inorganic compound) ์ยีรทนินอบอกะรปราส1.2 นางงัลพ นัดดกมาวค งา่วสงสแ ิมูภหณุอ น่ชเ(Abiotic environment) พาภยากงาทมอ้ลดวแพาภส, ฯลฯ กาซะลแ ูณามรปนางงัลพ า ้ฟฟไนางงัลพ งสแนางงัลพ มอ้ลดวแง่ิสพาภสะลแ ่ีทน้ืพพาภส ราสส ์ลลซเนใญัคา สบอกะรป์คงอน็ปเ้ีนา่ลหเง่ิสง่ึซ น้ตน็ปเ(Humus) นิดนในักมถบัทยอ่ืปเา่นเติวีชีมง่ิส ติวีชีมง่ิส ่ีทดินช่ตแง้ัต ๆงา่ต์วตัส ชืพ กาจาม่ีท(Biotic components) ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอ2. ้ีนงัด ้ดไกออง่บแถรามาสง่ึซ า่ลปเาตยว้ดน็หเงอมถรามาส่มไ่ีทดินชงึถนจปไ า่ลปเาตยว้ดน็หเงอม

106 ้ดไงอเราหาองา้รส่ีทติวีชีมง่ิส ่กแ้ดไ(Producer or Autotrophic) ติลผู้ผ2.1 ์ลลิฟรโอลคีม่ีทชืพน็ปเะจกามนว่ส์ยีรทนินอราสกาจ(Autotroph) ติวีชีมง่ิส่กแ้หใราหาองา้รสง่ลหแ ชืพพาภ ้ดไงอเราหาองา้รสถรามาส่มไ่ีทติวีชีมง่ิส ่กแ้ดไ(Consumer) คภโิรบู้ผ2.2 รคโมแ า่วกยีรเงึจ่ญหใดานขีม้ีนา่ลหเ์วตัสกาจงอ่ืนเ ราหาอน็ปเน่ือติวีชีมง่ิสนิก้ดไงอ้ต(Heterotroph) ่กแ้ดไ งา่ยอ4 น็ปเนิกรากมรรกิตฤพกาจติวีชีมง่ิสดินชง่บแยดโ(Macro consumer) ์รอมเมูซนอค อืบะรก คโ น่ชเ ชืพนิก ตโงิส อืสเ น่ชเ ์วตัสนิก ่กไ ์ยษุนม น่ชเ ์วตัสะลแชืพง้ัทนิก ดม ง้รแ น่ชเ กาซนิก

107 นลแพาภ )คภโิรบู้ผมุ่ลกนใู่ยอดัจ่ีทติวีชีมง่ิสน็ปเนลแ( micro อืรห(decomposer, saprotroph, osmotroph ราส์ยีรทนิอยาลสยอ่ยู้ผ2.3 าร ด็หเ ยีรเีทคบแ น่ชเ ้ดไ่มไงอเราหาองา้รส่ีทก็ลเดานขติวีชีมง่ิส่กแ้ดไ ยีรเีทคบแกวพ อืคConsumer) งอขปูรนใว้ลแยาต่ีทติวีชีมง่ิสกาซยาลสยอ่ย่ีทา้นหา ท(Actinomycete) ตีซยัมนโิตกอแะลแ(Fungi) (Nutrients) ราหาอราสงอขปูรนใก็ลเลุกลเมโบอกะรปราสน็ปเยาลก้หใ่ญหใลุกลเมโบอกะรปราส กีอ่มหใ้ดไ้ชใปไา นติลผู้ผ้หใอ่ืพเ ด็หเพาภ

108 http://io.uwinnipeg.ca/~simmons/16cm05/1116/16ecosys.htm

109 นางงัลพดอทยา่ถราก2 ่ีทงอ่ืรเ ีม ราหาอ่ซโนในางงัลพดอทยา่ถราก กามญัคา สมาวคีม ศวเินบบะรนในางงัลพดอทยา่ถราก ้ีนงัดดยีอเะลยารีมง่ึซ คภโิรบู้ผ่ีทดุสน้ิสะจิตกปยดโ ดักา จวายมาวค ( food pyramid ) นางงัลพดอทยา่ถรากดิมะรีพ ( pyramid of number ) นวนา จดิมะรีพ1. อืรห่ีทน้ืพยว่นหอ่ตราหาอ่ซโงว่หงอขน้ัขบัดา ละล่ตแนใติวีชีมง่ิสนวนา จน็หเ้หใงดสแน้ัขะล่ตแ กามนวนา จติวีชีมง่ิสยดโ บัรงอรกูถดิมะรีพงอขดุสดอยนบู่ยอ่ีทติวีชีมง่ิส รตามิรป ( pyramid of biomass ) พาภวีชลวมดิมะรีพ2. พาภวีชลวมอืรหณามิรปงึถ กอบะจน้ัขะล่ตแดิมะรีพงอขดานข่ตแ นวนา จดิมะรีพบักยา้ลค ราหาอ่ซโงว่หงอข น้ัขบัดา ละล่ตแนใติวีชีมง่ิส งอข

110 ( pyramid of energy ) นางงัลพดิมะรีพ3. ีปอ่ตรตมเงาราตอ่ตีรอลคแลโิกน็ปเยว่นหีมยว่นหะล่ตแติวีชีมง่ิสนในางงัลพา่คงดสแ

111 (Food web) ราหาอยใยาส3 ่ีทงอ่ืรเ (food chain) ราหาอ่ซโงว่ห งสแกาจนางงัลพบัร้ดไะจชืพยดโ ติวีชงรา ดรากนใ้ชใอ่ืพเนางงัลพบัร้ดไงอ้ตน็ปเา จ์วตัสะลแชืพ นางงัลพนืลกดูดวัตน็ปเ(chlorophyll) ์ลลิฟรโอลค า่วกยีรเ่ีทวยีขเีสุถตัวคงร้ชใยดโ ์ยติทาองวดงอข น้ตน็ปเ นีตรปโ นัมขไ ง้ปแ สคโูลก น่ชเ ราหาองา้รสรากนใ ้ชใามา นอ่ืพเงสแ ่ซโงว่หบบแนางงัลพดอทยา่ถรากนใกรแบัดนัอติวีชีมง่ิสน็ปเะลแ(producer) ติลผู้ผน็ปเงึจชืพ ราหาอ นางงัลพบัร้ดไงอ้ตน็ปเา จ ้ดไงอเราหาอ งา้รสถรามาส่มไ่ีท ติวีชีมง่ิสน็ปเ์วตัสบัรหา ส น็ปเ้ดไกออง่บแง่ึซ(consumer) คภโิรบู้ผ น็ปเา่วอืถงึจ์วตัส ราหาอน็ปเน่ือติวีชีมง่ิส คภโิรบรากกาจ ติลผู้ผนิก่ีท์วตัส งึถยามห(primary consumer) ง่ึนห่ีทบัดา ลคภโิรบู้ผ ง่ึนห่ีทบัดา ลคภโิรบู้ผนิก่ีท์วตัส งึถยามห(secondary consumer ) งอส่ีทบัดา ลคภโิรบู้ผ จาอราหาอ่ซโงว่หะล่ตแ ะรสิองา่ยอปไนินเา ด้ดไ่มไราหาอ่ซโงว่ห ๆง่ึนหติวีชีมง่ิสมุ่ลกนใ ่ซโงว่หนใง่ึนหติวีชีมง่ิส น่ชเ นอ้ซบัซบัลส่ีท์ธนัพมัสมาวคน็ปเยดโ กีอน่ือ่ซโงว่หบัก ์ธนัพมัสมาวคีม ่ซโงว่หะณษกัลกยีรเารเ ้ดไ็กน่ือราหาอ่ซโงว่หนใง่ึนหดินชกีอติวีชีมง่ิสงอข ราหาอน็ปเจาอ ราหาอ (food web) ราหาอยใยาส า่วนอ้ซบัซบัลสงา่ยอนักงอ้ขวย่ีกเ์ธนัพมัสมาวคีม่ีท่ซโงว่ห ๆยาลหราหาอ ะลแ2 ่ีทบัดา ลคภโิรบู้ผา่วงดสแ กามนอ้ซบัซมาวคีม่ีทดใติวีชีมง่ิสมุ่ลกงอขราหาอยใยาส รากนใงคน่ัมมาวคีมน้ันติวีชีมง่ิสมุ่ลก้หใา ทลผีมงาทยาลห้ดไราหาอนิกรากนใกอืลเงาทีม3 ่ีทบัดา ล ยว้ดปไมาตกามติวีชงรา ด ราหาอ่ซโงว่หงอขดุสยารปู่ยอ่ีท์วตัส งึถยามห(top consumer) ดุสงูสบัดา ลคภโิรบู้ผ ยา้ทดุสบัดา ลคภโิรบู้ผ า่วกยีรเจาอ อ่ตนิกาม ดใติวีชีมง่ิสีม่มไง่ึซ

112 า้ นงอขรกัจฏัว4 ่ีทงอ่ืรเ ”ายทิวกทุองอขรกัจฏัว“ า่ว์รตสาศายทิวงาทนใอ่ืช อืรห(Water cycle) า้ นงอขรกัจฎัว รกัจฏัว ซา๊กะลแ ง็ขแงอข วลหเงอขงา่วหะรา้ นงอขะนาถสงลปแนย่ีลปเราก งึถยามห(Hydrologic cycle) ่ีทีม่มไงอ่ืนเอ่ตงา่ยอง่ึนหะนาถสกีองัยปไง่ึนหะนาถสกาจ ามปไะนาถสงลปแนย่ีลปเรากีมะจา้ นงอข วิผ นิดวิผ า้ น ศากายรรบน้ัช งา่วหะรงลปแนย่ีลปเราก น่ชเ(Hydrosphere) า้ นงอขรกัจาณาอนใยาภดุสน้ิส ชืพะลแ นิด้ตใา้ น า้ น า้ นง่ลหแนใา้ นกาจม่ิรเ ิตาชมรรธมาตงอเน้ึขดิกเ่ีท์ณรากฏการปน็ปเา้ นงอขะนาถสนย่ีลปเราก ยีสเงอขยา่ถบัขราก ชืพงอขา้ นยาคราก บาสลเะท งึบ งอนห งอลคา ล า้ น่มแ รทุมสาหม ลเะท น่ชเ ๆงา่ต ศากายรรบู่สน้ึขอไน็ปเยาลกยหเะรอ่ืมเ้ีนดมหง้ัท ติวีชีมง่ิสงอขติวีชงรา ดรากนใ ๆงา่ตมรรกจิกกาจะลแ นอ้กน็ปเนักวัตมวร ๆก็ลเา้ นงออะลน็ปเยาลกน่นแบวคะจศากายรรบน้ัชนบน็ยเมาวคบักบทะรกะลแ า้ นง่ลหแู่สงลลหไว้ลแนิดน้ืพู่สงลกต บ็หเกูลอืรห นฝน็ปเยาลกะจ็กะามหเอพกันหา้ นีมอ่ืมเ ฆมเ ปไยอ่ืรเ้ีนน่ชเู่ยอนยีวเนุมห อไน ็ปเยหเะรราก อืค ทภเะรป4 น ็ปเ้ดไกยแถรามาส ้ีนงลปแนย่ีลปเรากนวบะรก (Runoff) า่ทา้ นดิกเราก ะลแ(Infiltration), มึซราก(Precipitation), า้ฟา้ นดายห(Evaporation), ศากายรรบู่สปไวิผน้ืพนบา้ นงอขะนาถสงลปแนย่ีลปเรากน็ปเ(Evaporation) อไน็ปเยหเะรราก า่วกยีรเง่ึซ(Transpiration) ชืพงอขา้ นยาครากกาจะลแ งรตยดโ(Evaporation) อไน็ปเยหเะรรากง้ัท “Evapotranspiration”

113 า้ นงออะลยดโ กลโวิผน้ืพู่สศากายรรบนใา้ นงอขามงลกตรากน็ปเ(Precipitation) า ้ฟา้ นดายห ะลแ ะมิห งึถมวร กลโวิผู่สงลกตนฝน็ปเวัตน่ัลกดุส่ีทนใะลแ ฆมเนอ้กน็ปเนักวัตมวระจศากายรรบนใ บ็หเกูล ทภเะรปบักู่ยอน้ึขะจมึซราการตัอ นิด้ตใา้ นน็ปเนิดู่สงลวิผน้ืพนบา้ นกาจ(Infiltration) มึซราก อืรห นิดวิผนบน้ึขบัลกลหไจาอะลแ า้ชวัตนอ่ืลคเะจน้ันนิด้ตใา้ น ๆน่ือบอกะรปยัจจัป ะลแ นิห นิดงอข ่ีท่ีทน้ืพนบนิดวิผ่ีทา้ นน็ปเบัลกะจนิด้ตใา้ นว้ลแิตกปยดโ ีปนัพยาลหาลวเน็ปเนิหน้ัช้ตใยาภู่ยอกักกูถจาอ ลาดาบา้ นอ่บงอขีณรกนใน้วเกย า่วกา่ ตบัดะรู่ยอ ู่สงลลหไา้ น รทุมสาหมู่สปไนิดวิผนบา้ นงอขลหไรากน็ปเนา่ผลหไา้ น อืรห(Runoff) า่ทา้ น รทุมสาหมู่สงลลหไนอ่ก บาสลเะท อืรห งึบ มาตวารคว่ัชกักกูถะจจาอง่ึซ รทุมสาหมู่สปไลหไะลแา้ น่มแ รทุมสาหมู่สงลบัลกลหไะจนอ่กอไน็ปเยาลกบัลกนว่สงาบา้ น า้ นงอขนยีวเนุมหรากดิกเ้หใา ท่ีทยัจจัป น็ปเยาลกา้ นงอขยหเะรรากดิกเะลแวัตกตแา้ นงอขลุกลเมโ้หใา ท ์ยติทาองวดกาจนอ้รมาวค1. ศากายรรบู่สน้ึขอไ น้ึขว็รเอไน็ปเยาลกยหเะรา้ น้หใา ท มลสแะรก2. น็ปเยาลก จใยาหมละลแ ะวาสสัป อ่ืงหเงอขปูรนใามกออยีสเงอขยา่ถบัข ์วตัส ะลแ ์ยษุนม3. ศากายรรบน้ัชู่สา้ นอไ นอืมหเบยีรปเง่ึซ ้มไน้ตการ ชืพ4. ดูดรากนใถรามาสมาวคีม่ีท า้ นงอฟ บ็กเปไน้ึขกามนวนา จนิด้ตใกาจา้ น บใ ง่ิก ดอยง้ัท ๆ งา่ตนว่สนใ้วไ ู่สา้ นยาคว้ลแ น้ตา ละลแ ลผ กอด ะจ้ีนา่ลหเา้ นอไ ศากายรรบ ฆมเน็ปเยาลกนักมวระลแน่นแบวค ปไอ่ตนฝน็ปเามงลกตะลแ รทุมสาหมกาจ ยหเะร่ีทา้ นณามิรป กต่ีทา้ นณามิรป16% นิดน้ืพกาจ84% นิดน้ืพนบ77% รทุมสาหมนใงล 23%

114 (Carbon Cycle) นอบ์ราคงอขรกัจฏัว5 ่ีทงอ่ืรเ ส๊กแน็ปเยาลก้หใ ้ีนา่ลหเนอบ์ราคยาลสยอ่ยะจ ยีรเีทคบแะลแาร น่ชเ ยาลสยอ่ยู้ผ ์ดซไกออดไนอบ์ราค http://student.nkw.ac.th/ กาจพาภ งึจนอบ์ราคงอขรกัจฏัว น้ันงัด ดินชกุทีมคเ์ยีรทนิอราสงอขบอกะรปราสนใบพุตาธน็ปเนอบ์ราค งอขปูรนใศวเินบบะรนใ ๆน่ือุตาธงอขรกัจฏัวบัก์ธนัพมัสะจนอบ์ราค ดินชกุทติวีชีมง่ิสงอขจใวัหน็ปเ ้ชใะจ ชืพ่กแ้ดไ่ญหในว่สติลผู้ผ า้ นนใตนเอบ์ราคบไงอขปูรนใ ะลแ ศากาอนใ์ดซไกออดไนอบ์ราคส๊กแ ู่สบัลก์ดซไกออดไนอบ์ราคส๊กแยอ่ลปว้ลแ งสแ์หะารคเงัสรากนวบะรกนใ์ดซไกออดไนอบ์ราคส๊กแ ว้ลแ ์ยีรทนิอราสงอขปูรนใ้วไนอบ์ราคุตาธบ็กเะจชืพ จใยาหรากนวบะรกยดโา้ นอืรหศากายรรบ ศากาอู่สกออ์ดซไกออดไนอบ์ราคยอ่ลปะจน้ัน์วตัสนว่ส ราหาอ่ซโงว่หบบะรนา่ผคภโิรบู้ผู่สดอทยา่ถ ปูรนใู่ยอ่ีทนอบ์ราค ยว้ดู่ยอมสะสนอบ์ราคุตาธีมา่วบพะจยาต์วตัสะลแชืพอ่ืมเ จใยาหรากนวบะรกยดโ ยาลกะจ้ีนา่ลหเกาซ ีปนา้ลยอ้รยาลห ๆนาน้วไบ็กเอ่ืมเ ยาลสยอ่ย่มไะจดินชงาบ์วตัสกาซะลแชืพกาซงอข ะจ์ยษุนม้ีนกวพา จราส ส๊กแะลแ นัมา้ น นิหนา่ถ อืค็กนัก้ชใ่ีทนับุจจัปนใ นางงัลพ้หใ่ีทราสน็ปเนย่ีลปเ ้ีนา่ลหเนอบ์ราคส๊กแง่ึซ นอบ์ราคส๊กแดิกเะจ็ก้มหไาผเรากนวบะรกนา่ผามา นอ่ืมเ งิลพเอ้ืชเน็ปเ้ชใามา น ศากายรรบู่สา้ขเยอ่ลปกูถ็ก

115 ศวเินบบะร งอ่ืรเ นางบใ รไะออืค ศวเินบบะร1. …บอต งา่ยอวัต5 าม ารเวัตบอรู่ยอ่ีทง่ิสงอข ๆงา่ตพาภสงา่ยอวัตกย2. บอต รไะออืค” ศวเินวีช3. “ บอต ่รหไา่ทเู่ยอีม กลโง้ัท ๆงา่ตง่ลหแนใดืจา้ นณามิรป4. บอต ปขเงัสอพาม” า้ ถ“ งอขะณษกัลยาบิธองจ5. บอต ษศเิพมาวคีม่ีทศวเินบบะรน็ปเงึจลเะทง่ัฝยาชมไา ท6. บอต น้ันน่ชเน็ปเงึจมไา ทะลแ” นลเยาชา่ป“ บพ่ีทกลโนใดใณวเิรบ7. บอต ยาบิธองจงา้บรไะอ ีธิว่ีก้ดไา ทติวีชีมง่ิสาษกึศราก8. …. มวร์คงอยดโาษกึศธิว2 ้ดไา ทติวีชีมง่ิสาษกึศราก…บอต ดุสา่ ตบัดะรู่ยอ่ีท่ีทดใติวีชีมง่ิส พาภวีชงอขน้ัชบัดา ลดัจรากนใ9. บอต ยีชเอเปีวทนใน้ืชบิดา่ปงอขะณษกัลยาบิธองจ10. บอต กลโ์หะารคเวาดอ่ตญัคา สมาวคีมงึจรทุมสาหมมไา ท11. บอต ปขเงัสอพยาบิธอ้หใงา้บรไะอีมศวเินบบะรงอขบอกะรป์คงอ12. …12ยาลสยอ่ยู้ผะลแ คภโิรอืค บบแ2 บอกะรป์คงอีม…บอต บบแ่ีกน็ปเ ้ดไกออง่บแ ๆงา่ต์วตัส ชืพ กาจาม่ีท(Biotic components) ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอ13. งา้บรไะอ ….ติลผู้ผงออืค บบแ…3 บอต กลโนบลวมง้ัทศวเินบบะรงึถามง่ส่ีทดใดินชนางงัลพ14. บอต

116 (Respiration) ์ลลซเบัดะรนใจใยาหรากงอขะณษกัลยาบิธองจ15. ะลแCO น็ปเกออวัตกตแบอต 2 รไงา่ยอะณษกัลีมะลแ รไะออืค” (Water cycle) า้ นงอขรกัจฏัว16. “ อืค บบแ3 ีม า้ นงอขพาภะนาถสงลปแนย่ีลปเราก…บอต รไงา่ยอะณษกัลีมะลแ รไะออืค(Carbon Cycle) นอบ์ราคงอขรกัจฏัว17. บอต

117 ศวเินบบะร งอ่ืรเ นางบใ รไะออืค ศวเินบบะร นัก์ธนัพมัสมาวคีมยดโ ง่ึนหณวเิรบดใณวเิรบมอ้ลดวแง่ิสสใู่ยอยัศาอ่ีทติวีชีมมุ่ลก…บอต1. … พาภยากงาทพาภสบักติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวคะลแราหาอ่ซโงว่หบบะรนา่ผ งา่ยอวัต5 าม ารเวัตบอรู่ยอ่ีทง่ิสงอข ๆงา่ตพาภสงา่ยอวัตกย ….ยัศาอ่ีทน้ืพงอขา่ ตงูสมาวค นิด น้ืชมาวค ิมูภหณุอ…บอต2. รไะออืค” ศวเินวีช“ ….นักงึลคยา้ลคมาวคีม่ีทศวเินบบะร…บอต3. ่รหไา่ทเู่ยอีม กลโง้ัท ๆงา่ตง่ลหแนใดืจา้ นณามิรป … 0.04 %….บอต4. ปขเงัสอพาม” า้ ถ“ งอขะณษกัลยาบิธองจ ….ีปง้ัทดอลตบอืกเ่ีทงคิมูภหณุอ งูสน้ืชมาวค งา่วสงสแีม่มไา้ ถนใยาภ…บอต5. ษศเิพมาวคีม่ีทศวเินบบะรน็ปเงึจลเะทง่ัฝยาชมไา ท ….งูสพาภวีชงาทยาลหกาลหมาวคีม่ีทศวเินบบะรน็ปเะารพเ…บอต6. น้ันน่ชเน็ปเงึจมไา ทะลแ” นลเยาชา่ป“ บพ่ีทกลโนใดใณวเิรบ ….นอ้รตขเลเะทง่ัฝยาชณวเิรบ…บอต7. ยาบิธองจงา้บรไะอ ีธิว่ีก้ดไา ทติวีชีมง่ิสาษกึศราก อืค ีธิว2 ้ดไา ทติวีชีมง่ิสาษกึศราก…บอต8. ์สีชีปสมาตาษกึศ1. …. มวร์คงอยดโาษกึศ2. ดุสา่ ตบัดะรู่ยอ่ีท่ีทดใติวีชีมง่ิส พาภวีชงอขน้ัชบัดา ลดัจรากนใ ….์ลลซเ…บอต9. ยีชเอเปีวทนใน้ืชบิดา่ปงอขะณษกัลยาบิธองจ ….ลากูดฤน็ปเกตนฝีมง่ึซ มุสรมา่ปน็ปเ ยีชเอเปีวทนใน้ืชบิดา่ป…บอต10. กลโ์หะารคเวาดอ่ตญัคา สมาวคีมงึจรทุมสาหมมไา ท กลโนบศากาอรทุมสาหมีม่มไา้ถ กลโนบศากาอิมูภพาภสอ่ตลพิธทิอีมรทุมสาหม…บอต11. ….กามงา่ยอนักงา่ต่ีทิมูภหณุอีมะจนืคงาลกะลแนัวงาลก ว้ัขดุสงา่ยอนักงา่ตกตแะจ ปขเงัสอพยาบิธอ้หใงา้บรไะอีมศวเินบบะรงอขบอกะรป์คงอ อืค บบแ2 บอกะรป์คงอีม…บอต12.

118 ราสง่ึซ น้ตน็ปเ นิมาติว ตรดเฮไบโ์ราค นัมขไ นีตรปโ น่ชเ(Abiotic) ติวีชีม่มไ่ีทบอกะรป์คงอ1. งึถมวรงัยน้ันกาจกอน ์ดซไกออดไนอบ์ราค า้ น น่ชเ ์ยีรทนินอน็ปเ่ีทนว่ส ์ยีรทนิอราสน็ปเ ้ีนา่ลหเ น้ตน็ปเ ๆ งา่ตนางงัลพ นัดดกมาวค ิมูภหณุอ งา่วสงสแ น่ชเ พาภยากงาทมอ้ลดวแพาภส ….ยาลสยอ่ยู้ผะลแ คภโิรบู้ผ ติลผู้ผ อืค งา่ยอ3 ีม(Biatic) ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอ2. งา้บรไะอ บบแ่ีกน็ปเ ้ดไกออง่บแ ๆงา่ต์วตัส ชืพ กาจาม่ีท(Biotic components) ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอ อืค บบแ…3 บอต13. ยา่รหาสะลแชืพ ่กแ้ดไ ติลผู้ผ1. ์วตัสนิกะลแชืพนิก่ีทู้ผ อืค คภโิรบู้ผ2. ….ติลผู้ผงอขราหาอราสน็ปเ้หใ ์วตัสกาซชืพกาซยอ่ย่ีทู้ผ อืค ยาลสยอ่ยู้ผ3. กลโนบลวมง้ัทศวเินบบะรงึถามง่ส่ีทดใดินชนางงัลพ ….์ยติทาองวดกาจงสแ…บอต14. (Respiration) ์ลลซเบัดะรนใจใยาหรากงอขะณษกัลยาบิธองจ น็ปเกออวัตกตแราสยีรทนิองอขลุกลเมโ้หใา ทรากน็ปเ ์ลลซเบัดะรนใจใยาหราก…บอต15. ๆ งา่ตยีสเงอขงึถมวร ์วตัสกาซชิพกาซกาจราสยีรทนิอยว่ช่ีท์ยีรทนิลุจยัศาอยดโH O ะลแCO 2 2 รไงา่ยอะณษกัลีมะลแ รไะออืค” (Water cycle) า้ นงอขรกัจฏัว“ อืค บบแ3 ีม า้ นงอขพาภะนาถสงลปแนย่ีลปเราก…บอต16. วลหเงอข1. ง็ขแงอข2. ….ดุสน้ิส่ีทีม่มไ่ีทรจงวน็ปเะจ ้ีน3 ง้ัทพาภะนาถสง่ึซ ชา๊ก3. รไงา่ยอะณษกัลีมะลแ รไะออืค(Carbon Cycle) นอบ์ราคงอขรกัจฏัว CO 2 ้ชใรากยดโ ยีรเีรทคบแะลแนอต์กงลพแ ยา่รหาส ชืพยดโงสแ์หะารคเงัสราก…บอต17. ู่สกออจใยาหรากกาจCO ชา๊กงอขปูรนใะลแ ลาตา้ นงอขปูรนใ ตรดเฮไบโ์ราคน็ปเติลผลผ้หใะลแ 2 …์วตัสะลแนคง้ัทติวีชีมง่ิสงอขศากาอ

119 5 ่ีททบยา้ทดัหกึฝบบแ ,ก รษกัอวัต บัทยามหงอ่ืรคเา ทว้ลแ วยีดเอ้ขงยีพเดุส่ีทงอ้ตกูถ่ีทบอตา คกอืลเ้หใ งจแ้ีชา ค บอตกอืลเนา่ท่ีทอ้ขบักงรต้หใ ง อืรห ค, ข รไะองึถยามหศวเินบบะร1. บัดา ลมาตปไดอทยา่ถรากีมะลแติวีชีมง่ิสงอขมอ้ลดวแง่ิสบัก ๆงา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวค. ก บัดา ลมาต์วตัสคภโิรบู้ผ ชืพคภโิรบู้ผ ติลผู้ผ่ตแง้ัตม่ิรเ ๆดอทน็ปเนักนิกราก. ข ยามกามราหาอ่ซโงว่หยว้ดบอกะรปนอ้ซบัซนักนิกรากะณษกัล. ค ์ยติทาองสแกาจนางงัลพ. ง ยว่นห่ีกีม ศวเินบบะรงอขงา้รสงรคโ2. ยาลสยอ่ยู้ผ ติวีชีม่มไง่ิส อืค ยว่นห. 2 ก ติวีชีมง่ิส ติวีชีม่มไง่ิส อืค ยว่นห. 2 ข คภโิรบู้ผะลแ ติวีชีมง่ิส ติวีชีม่มไง่ิส อืค ยว่นห. 3 ค คภโิรบู้ผะลแ ติลผู้ผ ติวีชีม่มไง่ิส อืค ยว่นห. 3 ง ้ดไราสยีรทนิอน็ปเราสยีรทนินอนย่ีลปเถรามาส่ีทดใมุ่ลกติวีชีมง่ิส3. วยีขเีสชืพ. ก ชืพนิก์วตัส. ข อ้ืนเนิก์วตัส. ค ยาลสยอ่ยู้ผ. ง ราหาอ่ซโงว่หน็ปเดัจดใอ้ข4. กน---อ้ืสเีผ---ชืพ---วย่ียหเ. ก ชืพ---อ้ืสเีผ---กน---วย่ียหเ. ข อ้ืสเีผ---กน---วย่ียหเ---กน. ค วย่ียหเ---กน---ชืพ---อ้ืสเีผ. ง ดใบบแ์ธนัพมัสมาวคน็ปเดัจ ่ญหใ้มไน้ตนบะากเยัศาอ่ีท้มไยว้ลก5. นักมว่รู่ยอรากะวาภ. ก อ่ืยหเา่ละวาภ. ข ติสรปะวาภ. ค าพง่ึพะวาภ. ง

120 ดใบบแ์ธนัพมัสมาวคน็ปเดัจ นคดักงุย ะลแ ขันุสดักดัมห6. นักมว่รู่ยอะวาภ. ก อ่ืยหเา่ละวาภ. ข ติสรปะวาภ. ค าพง่ึพะวาภ. ง ามมาตดใบทะรกลผดิกเ้หใา ทะจา่ปยาลา ท ้มไน้ตดัตราก7. ยาตติวีชีมง่ิส กาลหลหไา่ปา้ น. ก ดิบเะรฟไาขเูภ วหไนิดน่ผแ. ข ยาตติวีชีมง่ิส ิมานึสดิกเ. ค กจะรกนอืรเะวาภ. ง งอ้ตกูถ้ดไดุสา่ ตาหปไดุสงูสกาจงยีรเดใอ้ขพาภวีชงอขน้ัชบัดา ลดัจราก8. รกาชะรป– นชมุช– ศวเินบบะร– ศวเินวีช. ก ศวเินบบะร– นชมุช– รกาชะรป– ศวเินวีช. ข รกาชะรป– นชมุช– ศวเินวีช– ศวเินบบะร. ค นชมุช– รกาชะรป– ศวเินวีช– ศวเินบบะร. ง งอ้ตกูถวา่ลกดใอ้ข9. ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอน็ปเ่ีทราส์ยีรทนิอน็ปเ ตรดเฮไบโ์ราค. ก ติวีชีม่ีทบอกะรป์คงอน็ปเ่ีทราส์ยีรทนินอน็ปเ ตรดเฮไบโ์ราค. ข ติวีชีม่มไ่ีทบอกะรป์คงอน็ปเ่ีทราส์ยีรทนิอน็ปเ ์ดซไกออดไนอบ์ราค. ค ติวีชีม่มไ่ีทบอกะรป์คงอน็ปเ่ีทราส์ยีรทนินอน็ปเ ์ดซไกออดไนอบ์ราค. ง ดุส่ีทงอ้ตกูถวา่ลกดใอ้ข10. วัตกตแราส์ยีรทนิองอขลุกลเมโ้หใา ทรากอืค ์ลลซเบัดะรจใยาหราก. ก วัตกตแราส์ยีรทนินองอขลุกลเมโ้หใา ทรากอืค ์ลลซเบัดะรจใยาหราก. ข CO ้ดไะลแวัตกตแราส์ยีรทนิองอขลุกลเมโ้หใา ทรากอืค ์ลลซเบัดะรจใยาหราก. ค 2 H O วัตกตแราส์ยีรทนิองอขลุกลเมโ้หใา ทรากอืค ์ลลซเบัดะรจใยาหราก. ง 2 ์นศวเินบบะรงอ่ืรเ5 ่ีททบบอสดทบบแยลฉเ ก10. ง9. ก8. ก7. ค6. ค5. ข4. ก3. ข2. ก1.

121 6 ่ีททบ ิตาชมรรธงาท์ณรากฏการป ศากายรรบ กลโ ิตาชมรรธรกายพัรทะลแมอ้ลดวแง่ิส ญัคา สะราส มอ้ลดวแง่ิสะลแ ิตาชมรรธรกายพัรทะลแ ิตาชมรรธงาท์ณรากฏการป ศากายรรบ กลโ งัวหดาค่ีทู้รนยีรเรากลผ ้ดไกลโงอขน้ัชง่บแรากีธิวะลแบอกะรปนว่สกอบ1. ้ดไๆ งา่ตรากนวบะรก กลโกอืลปเงอขงลปแนย่ีลปเรากยาบิธอ2. ้ดไศากายรรบน้ัชง่บแรากะลแบอกะรป์คงอกอบ3. ้ดไศากาอดกมาวคะลแน้ืชมาวค ิมูภหณุองอขญัคา สมาวคะลแยามหมาวคกอบ4. ้ดไู่ยอน็ปเมาวคติวีชอ่ตศากาอดกมาวคะลแน้ืชมาวค ิมูภหณุองอข์ธนัพมัสมาวคยาบิธอ5. ้ดไมลงอขดินชกอบ6. ้ดไมอ้ลดวแง่ิสะลแ์ยษุนมอ่ตมลงอขลพิธทิอยาบิธอ7. ้ดไิตาชมรรธงาท์ณรากฏการปกาจดิกเ่ีทยัภนักงอ ้ปรากีธิวกอบ8. ้ดไศากาอ์ณรกายพรากงอข์นชยโะรปกอบ9. นใิตาชมรรธรกายพัรทะลแมอ้ลดวแง่ิสขไ้กแรากะลแ้ชใราก าหญัป พาภสบักวย่ีกเยาบิธอ10. ศทเะรปะลแน่ิถงอ้ท ้ชใรากะลแ มอ้ลดวแง่ิส์ษกัรุนอราก ศวเินบบะรงอขลุดมสาษกัรรากนใดิควนแปุรส ยาบิธอ11. ้ดไนืยง่ัยงา่ยอิตาชมรรธรกายพัรท าหอ้ืนเยา่ขบอข กลโ1 ่ีทงอ่ืรเ ศากายรรบ2 ่ีทงอ่ืรเ ิตาชมรรธงาท์ณรากฏการป3 ่ีทงอ่ืรเ มอ้ลดวแง่ิสะลแิตาชมรรธรกายพัรท4 ่ีทงอ่ืรเ

122 (Earth) กลโ1 ่ีทงอ่ืรเ กลโดินเา ก น้ันนใง่ึนห. 1609 ศ.ค ่ตแง้ัตามกลโงอขดินเา กรากยาบิธอะจ่ีทมายายพนคยาลห์รตสาศายทิวกัน อ่บมุลหีม า่วบพน่ืองวด์หะารคเวาดนบอ่บน็ปเมุลหน็ปเ่ีทวิผน้ืพูดยายขงอ้ลกงอ่ส่ีท อโลเิลาก อืค ดานข้หใา ทนักวัตมวรมอลหรากดิกเะลแนชง่ิว) ตาบากุอ( ุถตัวหทเกาจลผน็ปเน้ันา่ลหเอ่บมุลห ยามกาม ยอ่ืรเน้ึข่ญหใม่ิพเ์หะารคเวาดงอข 4,600 อ่ืมเามดิกเง่ิพเกลโ่ีทะณข ว้ลแีปนา้ล10,000 อ่ืมเามดิกเพภกอเา่วนักอ่ืชเ ์รตสาศายทิวกัน น็ปเนักวัตมวรามลาวรกัจนใู่ยอยาจะรก่ีทซา๊กะลแนุ่ฝ่ีท์ณรากฏการปกาจม่ิรเกลโงอขดินเา กราก ีปนา้ล นุ่ฝมุ่ลก้หใา ทนจรากณามะรปกามงูสิมูภหณุอ ลาศาหมน่นแานหมาวคีมะลแ ดัจนอ้ริมูภหณุอ่ีทซา๊กงว ราสลวม้หใง่ส ่ญหใง่ิยง้ัรคดิบเะรรากน็ปเา่วอืถ ์คงบแก๊ิบ า่วกยีรเามน้ึขดิบเะรรากดิกเ้ีนซา๊กะลแ รตมเลโิก1,400,000 งาลก์ยนูศา่ผน้สเีม( ์ยติทาองวด อืค ดุส่ีทนอ้ร่ีทงาลก์ยนูศดุจปไกออยาจะรก่รพแ อไน้ันนักมอ้รพ( งลน็ยเม่ิรเปไว่ัทู่ยอยาจะรกงัย่ีท ๆ น่ือราสลวมนว่ส) สยีซเลซเาศงอนา้ล15 ิมูภหณุอ งา้วคง้วคเยอลงวดนา้ล ๆ ยอ้รีมา่วณามะรปยามกามยอ้น์หะารคเวาดน็ปเ้ดไ) า้ นดยหน็ปเวัตน่ัลกม่ิรเ็กา้ น นช งลปแนย่ีลปเรากีมม่ิรเ็กนชรากดุส่ีทนใ ๆ ยอ่ืรเปไนักนช งา้บว็รเ งา้บา้ช งอเนักนช ลาวรกัจนใู่ยอ ามมาตน้ึขกาม็กดูดงึดงรแน้ึข่ญหใอ่ืมเ น้ึข่ญหใลวมฏการป ๆ ยอ่คงวดงาบ์หะารคเวาดามนักนชปไนัก วาด น้ึขดิกเ็กกลโดินเา กอ่กราก้ีนุตหเยว้ด น้ึขกาม้ดไนางงัลพมสะสบ็กเน้ึข่ญหใดานขง่ิยกามนชกูถง่ิย กาจงอ่ืนเ ดมหปไม็ตเนุรพูรฏการปงึจกลโวิผน้ืพกรแงว่ช นักวยีดเงอนา ทนใยว้ดน้ึขดิกเ็ก ์รกุศวาด ธุพ ้ีนะณขนใ้ดไาษกึศง่ึซ์รทนัจงวดงอขวิผน้ืพกาจ้ดไบยีทเง่ึซ รตาบากุอมุลหน็ปเยาลกนชราก กลโงอขรจคโราก ีปะล่ตแนิทิฏป บอร1 บรค้หใอ่ืพเ นัว365.25 าลวเ้ชใง่ึซรจคโงวน็ปเ์ยติทาองวดบอรนุมหกลโ นัว366 ีมะจอืค ษศเิพนัวีมะจ ี ป4 กุทง่ึซ ีปะล่ตแนใอืลหเ่ีทนัวงอข1/4 ีมะจา่วมาวคยามหง่ึซ นัว365 ีม นใ มลกงวน็ปเ่มไกลโงอขรจคโงว ิตกปนอืมหเนัว28 ีมะจ่ีทนทแ นัว29 ีมะจ์ธนัพาภมุกนอืดเอืควา่ลก กาม์ยติทาองวดกาจลกไงา่หู่ยอะจนัมง่ึซ นยานุถิมนอืดเา่วกกาม์ยติทาองวด้ลกใู่ยอะจนัมมคาวนัธนอืดเ กีซ น้ันงัด์ยติทาองวดงาทปไงยีอเะจอืนหเกลโกีซ นยานุถิมนอืดเนใ นกแน้สเมาตปไงยีอเะจกลโ ดุส่ีท ้หใา ท ์ยติทาองวดกาจงยีอเะจมคาวนัธนอืดเนใ วานหูดฤน็ปเะจ้ตใกลโกีซะลแนอ้รูดฤน็ปเะจอืนหเกลโ ่มไงอสง้ัทกลโกีซ นยายนักะลแมคานีมนอืดเนใ นอ้รูดฤน็ปเ้ตใกลโกีซะลแวานหูดฤน็ปเอืนหเกลโกีซ น็ปเะจอืนหเกลโกีซ มคานีมนอืดเนใ นักา่ทเวายมาวคีมงึจนืคงาลกะลแนัวงาลก ์ยติทาองวดงัยปไงยีอเ นักบัลกะจ์ณรากนาถส นยายนักนอืดเนใ งว่ร้มไบใูดฤน็ปเ้ตใกลโกีซะลแ ิลผ้มไบใูดฤ

123 ์ยติทาองวดบอรกลโงอขรจคโราก: พาภ วายรตูส์ยนูศน้สเ่ีทงวบอรน้สเ งิชเน้ิสยดโมลกงา่รปูรีม้ดไ่มไกลโ ี ป4,700 ณามะรปุยาอีมกลโ น็ปเ์รทนัจงวดีมะลแ) ์ลมไ(24,861 รตมเลโิก40,009 วายกลโว้ัข่ีทะลแ) ์ลมไ(24,903 รตมเลโิก40,077 งมโง่ัช8 นัว27 ๆ กุทกลโบอรรจคโ งวด1 ราวิรบ 12,755 วาย นอนวนแนใ. มก12,711 วายงาลก์ยนูศา่ผน้สเง่ิดวนแนใ ยดโ ีรงวงรทน็ปเะณษกัลีม กลโ 23.5 งยีอเะจกลโนกแ29 % อืรห นว่ส1 นิดน้ืพีมะลแ71% อืรห นว่ส3 า้ นน้ืพีม. มก44 นักงา่ต. มก าศงอ กลโงอขบอกะรปนว่ส ว้ัขง็ขแา้ น นิด้ตใา้ น รทุมสาหม ลเะท งึบงอลค งอนหยว้ห ยว้ดบอกะรป า้ นน้ืพน็ปเ่ีทนว่ส1. กลโ านหมาวคีมลเะท้ตใู่ยอ่ีทกอืลปเ่ีทยดโ กลโมุ้หอ่หง็ขแะณษกัลีม่ีทนว่สอืค นิดน้ืพน็ปเ่ีทนว่ส2. รตมเลโิก70 ณามะรปานห าขเูภน็ปเ่ีทนว่ส อืคานหมาวคีม่ีทกอืลปเนว่สะลแ รตมเลโิก5 ฏัว น่ชเ ิตาชมรรธงาท ๆ งา่ต์ณรากฏการปดิกเ้หใา ทะารพเ ญัคา ส่ีทน้ัชน็ปเ ศากายรรบน้ัช3. น้ตน็ปเราสอ่ืสอ่ตดิตรากอ่ตน็ปเา จ่ีท นออิอ า้ นรกัจ ติวีชีมง่ิสน้ัช4.

124 กลโนใยาภงา้รสงรคโ กลโนใยาภงา้รสงรคโ: พาภ กลโกอืลปเ า่วอืถง่ึซ รตมเลโิก60-70 ณามะรปานหมาวคีม่ีทกลโงอขดุสกอนน้ัชน็ปเ(crust) กลโกอืลปเ บอกะรปกลโกอืลปเ มอหวัหกอืลปเอืรห่กไ่ขไกอืลปเนอืมสเ ๆน่ือน้ัชบักบยีรปเอ่ืมเดุส่ีทงาบ่ีทน้ัชน็ปเ ่ีทกลโกอืลปเนว่ส รทุมสาหม้ตใู่ยอ่ีทนว่สอืคดุส่ีทงาบ่ีทนว่สกลโกอืลปเง่ึซ า้ นน่ผแะลแนิดน่ผแยว้ดปไ งัยกลโกอืลปเ้ีนกาจกอน ยว้ดู่ยอดุส่ีทงูส่ีทาขเกอืทเีม่ีทปีวทบัรงอร่ีทนว่สกลโกอืลปเอืคดุส่ีทานห อืคน้ัช2 น็ปเกออง่บแถรามาส กลโงอขบอกะรปนว่ส: พาภ

125 ง่ึซานิมูละอะลแากิลิซ่รแยว้ดบอกะรป ดุสนบน้ัชกลโกอืลปเน็ปเ(sial) ลัอซไนิหน้ัช: ง่ึนห่ีทน้ัช- ะาพฉเีม้ีนลัอซไนิหน้ัช นอกะตนิหน็ปเะจ้ีนน้ัชงอขวิผณวเิรบบัรหา ส ง่ึนหดินชตินรกแนิหน็ปเ ้ีนน้ัชนิหีม่มไะจรทุมสาหมะลแลเะท้ตใู่ยอ่ีทกลโกอืลปเนว่ส น้ันา่ทเปีวทน็ปเ่ีทนว่สกลโกอืลปเ ์ตลอซะบนิหน็ปเ่ญหในว่ส ปไงลลัอซไน้ัชนิห้ตใู่ยอ่ีทน้ัชน็ปเ(sima) ามซไนิหน้ัช: งอส่ีทน้ัช- นใู่ยอกลโน้ืพง้ัทว่ัทมุ้หอ่ห้ีนามซไนิหน้ัช มยีซเีนกมแะลแ์ดซไกออก็ลหเ ากิลิซ่รแยว้ดบอกะรป มาวคีมงัยะลแ ปีวทน็ปเ่ีทนว่สะาพฉเมุลคกป่ีทลัอซไน้ัชนิหกาจงา่ตง่ึซ รทุมสาหมะลแลเะท ลัอซไนิหน้ัชา่วกกามน่นแานห ลิทเนมแ มาวคีม กลโน่กแะลแกลโกอืลปเงา่วหะรู่ยอ่ีทน้ัชน็ปเEarth's mantle) อืรห(mantle ลิทเนมแ า ท(Magma) ดืนหนิห า่วกยีรเวลหเมอลหะนาถสนใู่ยอนิหงอขนว่สงาบ รตมเลโิก3,000 ณามะรปานห ยว้ดบอกะรปง่ึซ800 - 4300°C ณามะรปิมูภหณุอีมดืนหนิหกาจงอ่ืนเ กามงูสนอ้รมาวคีมลิทเนมแน้ัช้หใ ์ตลไดโิรพเนิห กิสบเารตลัอนิหน่ชเ ่ญหในว่สน็ปเีนคัอนิห กลโน่กแ วาดน็ปเกลโ้หใา ท. ม.บล./กก5,515 อืคย่ีลฉเยดโกลโงอขน่นแานหมาวค(Core) กลโน่กแ ้ดไดัวว้ลแกลโวิผน้ืพงอขย่ีลฉเน่นแานหมาวคะาพฉเดัวา้ถ่ตแ ะยิรุสบบะรนใดุส่ีทน่นแานห่ีท์หะารคเ ะลแลิกเกินงึถมวร80% งึถก็ลหเุตาธน็ปเบอกะรป์คงอีมกลโน่กแง่ึซ น้ันา่ทเ. ม.บล./กก3,000 ่คแงยีพเ น้ัช2 น็ปเกออง่บแถรามาสกลโน่กแ น้ตน็ปเ มยีนเรเูยะลแว่ักะตน่ชเ ๆน่ือา่วกาบเ่ีทกันหา้ นีม่ีทุตาธ ่กแ้ดไ รตมเลโิก2,900 - 5,000 ณามะรปกลโวิผกาจานหมาวคีม(Outer core) กอนน้ัชกลโน่กแ- 6200 - ณามะรปิมูภหณุอีม งูสนอ้รมาวคีมะลแ ยาละลมอลหพาภสนใลิกเกินะลแก็ลหเุตาธยว้ดบอกะรป วลหเงอขน็ปเะนาถสีม้ีนนว่สะลแ12.0 ์ธทัพมัสน่นแานหมาวคีม6400 รตมเลโิก1,000 ณามะรปีมศัรีม ีดอพกลโงาลกจใู่ยอ่ีทนว่สน็ปเ(Inner core) นใน้ัชกลโน่กแ- ง็ขแงอขน็ปเะนาถสีมงึจ้ีนนว่ส้หใา ท ลาศาหมนัดดกมาวคีมะลแ4,300 - 6,200 ณามะรปิมูภหณุอีม 17.0 ์ธทัพมัสน่นแานหมาวคีม ง็ขแงอขน็ปเพาภสนใู่ยอ่ีทลิกเกินะลแก็ลหเุตาธยว้ดบอกะรป กลโกอืลปเน่ผแ น้ึขานฒัพกูถ่ีทายทิวีณรธงิชเีฎษฤทน็ปเ\") งา้รสู้ผ\" า่วลปแ\" กีรกาษาภกาจาม: Plate tectonics; ษฤกงัอ( ่ญหใดานขกลโกอืลปเน่ผแงอขวัตนอ่ืลคเรากตกเงัสรากกาจนาฐกัลหงึถยาบิธออ่ืพเ ีม่ีท(lithosphere) ง็ขแนิดน้ัชอืคดุสกอนู่ยอ่ีทน้ัช น้ัช2 น้ัชยว้ดบอกะรปกลโงอขดุสกอนงา้รสงรคโ นอ่อนิดน้ัชอืคง็ขแนิดน้ัช้ตใยาภ ว้ลแง็ขแะลแวัตน็ยเน็ปเ่ีทลิทเนมแงอขดุสกอนน้ัชะลแกลโกอืลปเ ะลแา่ ตงา้ขนอ่คนุ่ยหดืยมาวคีมน้ันนอ่อนิดน้ัช่ตแ ู่ยอง็ขแงอขน็ปเะนาถสีมงัยา่ว้มแงึถ(aethenosphere)

126 นมแน้ัช ายทิวีณรธงิชเาลวเบัดา ลบักู่ยอน้ึขง่ึซวลหเงอขยา้ลค้ดไลหไถรามาสงัยง้ัท งรแง็ขแมาวคดาข าม้ดไ่มไวา่ลกงัดง็ขแมาวคน้ันะรก ง้ัรคกีอน้ึขกามง็ขแมาวคีมะจน้ันนอ่อนิดน้ัช้ตใยาภปไงลกึลู่ยอ่ีทลิทเ งูสู่ยอีม่ีทนัดมาวคกาจามงอ่ืนเ่ตแ ิมูภหณุองอขงลน็ยเรากกาจ น็ปเง่บแถรามาส น้ันกลโงอขีณรกนใง่ึซ กลโกอืลปเน่ผแา่วกยีรเ่ีทง่ิสน็ปเงลวัตกตแะจน้ันง็ขแนิดน้ัช นอ่อนิดน้ัชนบู่ยอวัตนอ่ืลเะจง็ขแนิดน่ผแ กามนวนา จกีอก็ลเดานขน่ผแะลแ น่ผแ7 ้ดไ่ญหใดานขน่ผแ ตขเบอข3 น็ปเ้ดไง่บแถรามาส้ีน่ีทนอ่ืลคเรากง่ึซ ๆน่ือกลโกอืลปเน่ผแบัก์ธนัพมัสวัตนอ่ืลคเะจะลแ อืคนักยว้ด นักบจรรบอืรหนักนชรากีม่ีทตขเบอข1. นักกาจยาจะรกอืรหนักกาจกออวัตกยแรากีม่ีทตขเบอข2. พาภสงลปแรากีม่ีทตขเบอข3. รากะลแ าขเูภงอขน้ึขวัตอ่กราก ุทะปฟไาขเูภ วหไนิดน่ผแ ่กแ้ดไ ๆงา่ตายทิวีณรธงาท์ณรากฏการปยดโ วัตนอ่ืลคเราก นิดน่ผแตขเบอขงอขงลปแนย่ีลปเรากบักมอ้รพน้ึขดิกเะจน้ันรทุมสวหเงอขน้ึขดิกเ ีปอ่ตรตมเิตนซเ8.50 งึถ0.66 งา่วหะรู่ยอว็รเารตัอีมน้ันนิดน่ผแงอขงา้ขนา้ด ่ญหใดานขกลโกอืลปเน่ผแ: พาภ

127 ่กแ้ดไ ่ญหใดานขีม่ีทกลโกอืลปเน่ผแ ปีวทน่ผแน็ปเ ากิรฟอแปีวทมุลคบอรค: นักิรฟอแน่ผแ ปีวทน่ผแน็ปเ กิตค์ราตนอแปีวทมุลคบอรค: กิตค์ราตนอแน่ผแ ีปนา้ล50-55 ณามะรปอ่ืมเนยีดเนิอน่ผแบักมอ่ืชเยคเ( ยีลเรตเสออมุลคบอรค: นยีลเรตเสออน่ผแ ปีวทน่ผแน็ปเ) นอ่ก ปีวทน่ผแน็ปเ ปรโุยะลแยีชเอเปีวทมุลคบอรค: นยีซเรเูยน่ผแ น็ปเ ยีรเีบซไงอขอืนหเงยีฉเกออนัวะตงาทะลแอืนหเากิรมเอปีวทมุลคบอรค: อืนหเากิรมเอน่ผแ ปีวทน่ผแ ปีวทน่ผแน็ปเ ้ตใากิรมเอปีวทมุลคบอรค: ้ตใากิรมเอน่ผแ รทุมสาหมน่ผแน็ปเ กิฟิซปแรทุมสาหมมุลคบอรค: กิฟิซปแน่ผแ คแน่ผแ นยีบเะราอน่ผแ นยีดเนิอน่ผแ ่กแ้ดไา่วกก็ลเดานขีม่ีทกลโกอืลปเน่ผแีมงัย ้ีนกาจกอน ยีทเกโสน่ผแะลแ์สนิปปิลิฟน่ผแ าคซานน่ผแ ากูฟดเนวฮน่ผแ นยีบเิร นา่ผอ่ืมเปีวทงอขกออกตแะลแวัตมวรรากกาจามุตหเาสีม กลโกอืลปเน่ผแงอข่ีทนอ่ืลคเราก ิดรโปีวทาหม นักยว้ดา้ขเปีวทกุทมวร้ดไง่ึซ ง้ัรคงาบนใปีวทาหมงอขวัตมวรรากงึถมวร ๆ ง่ึนหาลวเงว่ช นบ่ญหในว่สนิดนืผมุลคบอรค้ดไะลแ ามนา่ผ่ีทีปนา้ลนัพง่ึนหอ่ืมเน้ึขวัตอ่กา่วดาคน้ัน(Rodinia) ยีนเ นักวัตมว่รามา้ขเามอ่ต ้ีน8 ง้ัทปีวท ว้ลแ่ีทีปนา้ล600 อ่ืมเปีวทดปแน็ปเปไวัตกตแรากดิกเงึจน้ันกาจ กลโ รเอลปีวทน็ปเปไกออกตแ็กยีจเนพแ ดุส่ีทนใะลแ(Pangaea) ยีจเนพแา่วอ่ืชีมยดโ ง้ัรคกีอปีวทาหมน็ปเ ง่ึซ(Gondwana) านาว์ดนอกปีวทะลแ ยีซเรเูยะลแอืนหเากิรมเอปีวทน็ปเามยาลกง่ึซ(Laurasia) ยีซเ น้ตงา้ขวา่ลก้ดไ่ีทกาจอืนหเกอน ๆ น่ือปีวทน็ปเามยาลก กลโกอืลปเน่ผแงอข่ีทนอ่ืลคเราก

128 กลโกอืลปเน่ผแงอข่ีทนอ่ืลคเราก: พาภ ศากายรรบ2 ่ีทงอ่ืรเ ปไน้ึขลเะทา้ นบัดะรกาจบันตขเบอขีมยดโ บอรยดโู่ยอารเกลโมุ้หม่ห่ีทศากาอ อืค ศากายรรบ ปไน้ึขงูสู่ยออ่ืมเงลดละจะลแกามน่นแานหมาวคีมะจศากาอนิดน้ืพ้ลกใณวเิรบ รตมเลโิก1,000 ณามะรป ย่ีลฉเยดโ สยีซเลซเาศงอ15 ิมูภหณุอีมกลโ นิดน้ืพ้ลกใณวเิรบนิดน้ืพบัดะรกาจ กลโงอขศากายรรบพาภส: พาภ ศากายรรบน้ัช ่กแ้ดไ น้ัช5 ดมหง้ัทีมง่ึซ ศากายรรบน้ัชยว้ดมุ้หอ่หกูถราก อืค กลโงอขศากาอพาภส มาวคีมง่ึซ กอมห ฆมเ า้ นอไีมศากายรรบ กลโวิผกาจ รตมเลโิก0-10 ่ตแง้ัตม่ิรเ ์รยีฟเสพโรทโ1. าลวเดอลตู่ยอศากาองอขนวรปรปแรากีมะลแ กามน่นแานห งลปแนย่ีลปเ่มไะจบถแ้ีนน้ัชศากายรรบ กลโวิผกาจ รตมเลโิก10-35 ่ตแง้ัตม่ิรเ ์รยีฟเสตโารตส2. ยอ้นก็ลเามม่ิพเนุ่ฝงผีม่ตแ ์รยีฟเสพโรทโกาจ ยว่ชะจง่ึซกามู่ยอนซโอโซา๊กีมศากายรรบ กลโวิผกาจ รตมเลโิก35-80 ่ตแง้ัตม่ิรเ ์รยีฟเสสโมเ3. ปไนิกเกามกลโน้ืพงึถาม้หใ่มไ์ยติทาองวดกาจ(UV) ตรเอโวไ า้รตลัองสแดักส ่มไกามงาจนจเิซกออีมศากายรรบ กลโวิผกาจ รตมเลโิก80-600 ่ตแง้ัตม่ิรเ ์รยีฟเสนโอโอไ4. ์ยษุนมบักะามหเ

129 ะลแ ๆ กามงาจนจเิซกออีมศากายรรบ กลโวิผกาจ ปไน้ึขรตมเลโิก600 ่ตแง้ัตม่ิรเ ์รยีฟเสซโกอเ5. ศากวอบักอ่ตดิตน้ัช่ีทน็ปเยดโ กามนว่สน็ปเู่ยอนจเรดโฮไะลแ มยีลเีฮซา๊กีม ศากายรรบงอขญัคา สมาวค ้ีนงัด ติวีชีมง่ิสอ่ตญัคา สมาวคีมศากายรรบ ปไนิกเา่ ตอืรหงูส้หใ่มไกลโวิผนบิมูภหณุอบัรปยว่ช1. ีสงัรนืลกดูดยว่ช น่ชเ กลโกอนยาภกาจาม่ีทๆงา่ตคาภุนอะลแีสงัรกาจยารตนัอนักงอ ้ปยว่ช2. ดูดงึดงรแกูถ่ีทกลโกอนยาภกาจุถตัว้หใา ทยว่ช ปไนิกเกามกลโวิผงัยามยา่ผงอ่ส้หใ่มไตลเอโวไารตลัอ กลโน้ืพงึถกตนอ่กงลก็ลเดานขีมอืรห้มหไกุลรากดิกเามา้ขเงึดกลโงอข ศากายรรบงอขน้ัช: พาภ ศากายรรบงอขบอกะรป์คงอ ส๊กแ(N ) นจเนตโนไส๊กแ น่ชเ ๆ งา่ตส๊กแยว้ดบอกะรปมสผงอขน็ปเดัจ ศากาออืรหศากายรรบ 2 น้ตน็ปเ ๆ น่ือส๊กแะลแ งออะลนุ่ฝ(Ar) นอก์ราอส๊กแ(CO ) ์ดซไกออดไนอบ์ราคส๊กแ(O ) นจเิซกออ 2 2

130 ศากายรรบงอขบอกะรป์คงอ: พาภ อืคซา๊ก2 ู่ยอีมญัคา ส่ีทศากายรรบน้ัชบักวย่ีกเ่ีทซา๊ก กาจาม่ีทตลเอโวไารตลุอีสงัรนืลกดูดยว่ชะารพเ ์ยษุนมอ่ตกามญัคา ส่ีทซา๊กน็ปเ(Ozone) นซโอโ กลโน้ืพู่สามา้ขเตลเอโวไารตลุอีสงัร้หใา ทะจ็กนซโอโีม่มไา้ถ ปไนิกเกามกลโน้ืพู่สกต้หใ่มไ ์ยติทาองวด น้ืพู่สามตลเอโวไารตลุอีสงัร้หใา ทะจ็กปไนิกเกามีมนซโอโา้ถ่ตแ มยีรกเ้มหไงันหวิผ้หใา ท ปไนิกเกาม ้ดไD นิมาติวดาข์ยษุนม้หใา ทปไนิกเยอ้นกลโ ้ดไง่ึซ นีรอลค นีรออูลฟ นอบ์ราค ยว้ดบอกะรป่ีทซา๊กน็ปเ(CFC=Chlorofluorocarbon) ีซฟอเีซ อ่ืมเ น้ันงัด กามาบเกันหา้ นCFC ซา๊กยดโ ฯลฯ มฟโ กิตสาลพ น่ชเ ดินชงาบมรรกหาสตุอนใ้ชใามา น วัตกตแว้ลแตลเอโวไารตลุอีสงัรบักบทะรกะจCFC ์รยีฟเสตโารตสน้ัชงึถนจน้ึขกามศากายรรบู่สยอ่ลป งอข์ดซไกอนอมบอกะรปราส้ดไ นซโอโบักายิริกิฏปา ทา้ขเะจ่ีทะรสิอนีรอลคงอขมอตะอดิกเีทนัทกออ ะรสิอนจเิซกออมอตะอบักวัตมวระจ์ดซไกอนอมบอกะรปราส น้ันกาจ นจเิซกออซา๊กะลแ นีรอลค นีรอลคยดโ ดุสน้ิส่มไงอ่ืนเอ่ต่ซโกูลน็ปเะจ้ีนายิริกิฏป นีรอลคงอขมอตะอะลแนจเิซกอองา้รสะจ่ีทอ่ืพเ ลุกลเมโ100,000 งึถ้ดไศากายรรบน้ัชกาจปไนซโอโยาลา ทะจ มอตะอ1 ะรสิอ ิมูภหณุอ นอ้รมาวคนางงัลพบัดะรงึถงดสแอ่ืพเ้ชใะจยดโ บบะรงอขพาภยากงาทิตับมสณุค อืค ิมูภหณุอ นอ้ร า่ววา่ลกกูถะจา่วกงูสิมูภหณุอีม่ีทง่ิสยดโ\" น็ยเ\" ะลแ\" นอ้ร\" า่วา คงอขปไว่ัทกึสู้รมาวคนทแรากน็ปเ นิวลคเ อืค ิมูภหณุองอขSI ยว่นห า่วก ดัวารตาม ่กแ้ดไ กัลหดัวนาฐรตาม า้ นงอขดอืดเดุจ า้ นงอขง็ขแกอืยเดุจ ษฤกงัอาษาภ ยทไาษาภ Celsius (℃) 0 100 สยีซเลซเาศงอ

131 Fahrenheit (℉) 32 212 ์ตฮไนรเาฟาศงอ Kelvin (K) 273 373 นิวลคเ Réaumur (°R) 0 80 ์รอมเรโาศงอ ้ีนงัด ยว่นหงลปแรากรตูสีมยดโ กลโงอขิมูภหณุอบักา้ นสแะรก ่ีท ราธสแะรกน็ปเ่ีทะณษกัลนใรทุมสาหมนใา้ นงอข่ีทนอ่ืลคเราก อืค รทุมสาหมนใา้ นสแะรก ะลแ นุ่อา้ นสแะรก อืค ดินช2 ีม นักวยีดเงาทศิทนใปไงอ่ืนเอ่ตลหไะลแ อมสเา่ มสงา่ยอ่ีทนอ่ืลคเ น็ยเา้ นสแะรก น้สเ ่ตแง้ัต รตูส์ยนูศน้สเ้ลกใู่ยอ่ีทณวเิรบ( า่ ตดูจิตะลตขเกาจาม่ีทา้ นสแะรกน็ปเ นุ่อา้ นสแะรก ู่ยอ่ีทา้ นา่วกงูสิมูภหณุอีม กลโว้ัขงาทปไ่ีทนอ่ืลคเ) น์รอคิรบคแฟออกิปอรทงึถ์รอซเนคแฟออกิปอรท น้ึขน้ืชมุ่ชนุ่อบอมาวคีม น้ันณวเิรบศากาอ้หใา ทะจ็กดใณวเิรบนา่ผลหไบอรยดโ กลโบอรลหไ่ีท์นลไาฮมโ์รอทเอืรหน็ยเา้ น- นุ่อา้ นสแะรกงอขลหไรากงาทศิท: พาภ

132 น็ปเ ง้ลแง้หแ น็ยเวานหมาวคีมน้ันบถแศากาอ้หใา ทะจ็กดใณวเิรบนา่ผลหไ น็ยเา้ นสแะรก ณวเิรบะลแ อืนหเกลโว้ัขงึถลิคเ์รอซเกิตก์ราอน้สเ ่ตแง้ัตณวเิรบ( งูสดูจิตะลตขเกาจามลหไ่ีทา้ นสแะรก อืรหงลน็ยเา้ นสแะรก้หใา ทงึจนอ้รตขเะลแ นุ่อบอตขเงัยามา้ขเ) ้ตใกลโว้ัขงึถลิคเ์รอซเกิตก์ราตนอแน้สเ บอรยดโู่ยอ่ีทา้ นา่วกา่ ติมูภหณุอ ่ีทลากูดฤดิกเ้หใา ท ามวานหศากาอะลแนอ้รศากาอาพา นะจ น็ยเา้ นสแะรกะลแนุ่อา้ นสแะรก ูดฤดิผกามวานหะลแนอ้ร ปไนย้ีพเดิผติรปิวะจ็กศากาอา้ นสแะรกีม่มไา้ถ ิตาชมรรธมาตปไนย่ีลปเ นวรปรปแะลแ งรแนุร่ีทนฝุยาพดิกเ ลผกออ่มไชืพ้หใลผง่ส ้หใา ทะจ น็ยเ่ีทปีวทู่สามนุ่อา้ นสแะรกนา่ผดัพ่ีทมล อืค ศากาอนใน้ืชมาวคอ่ตลผีมงัย ้ีนกาจกอน ้หใา ทะจนุ่อ่ีทปีวทงัยปไน็ยเา้ นสแะรกนา่ผดัพ่ีทมล่ีทะณขนใ กตนฝีมะลแ น้ึขกามีมน้ันณวเิรบน้ืชมาวค บักนุ่อา้ นสแะรกา้ถ่ตแ ยารทลเะทน็ปเ็ก่ีทงาบ ง้ลแง้หแศากาอีมงึจ่ีทงาบง่ัฝยาช ง้ลแง้หแศากาอ กอมหดิกเ้หใา ทะจนักบจรรบามลหไน็ยเา้ นสแะรก ่ีทน้ืพงาบนใ่ตแ ศากาองอขงลปแนย่ีลปเรากีม่มไะจ็ก ้ีนดินชงอสง้ัทา้ นสแะรกดาขกาห ยทไศทเะรป น่ชเ นา่ผลหไน็ยเา้ นสแะรกะลแ นุ่อา้ นสแะรกง้ัทีม่มไะารพเิมูภหณุออ่ตลผีม่มไ็กา้ นสแะรก ดุยหน็ยเา้ นสแะรกะลแ นุ่อา้ นสแะรก้หใา ท งลงาจอืจเะจ็กลเะทา้ น ยาละลกลโว้ัข่ีทง็ขแา้ นอ่ืมเ ง่ึนหง้ัรคกีอง็ขแา้ นคุยู่สา้ขเะจ็การเงอขกลโ กลโงอขิมูภหณุออ่ลหบบะรีม่มไะจ็กว้ลแลหไดุยหอ่ืมเ ลหไ กลโมว่ทา้ นะวาภดิกเ็ก่มไอืรห ศากาองอขิตับมส ศากาองอขน่นแานหมาวค1. ศากาองอขรตามิรปบักลวมงา่วหะรนว่สารตัอ อืค ศากาองอขน่นแานหมาวค นักงา่ตน่นแานหมาวคีมะจศากาอ นักงา่ตลเะทา้ นบัดะรกาจงูสมาวคบัดะร่ีท1.1 งลดละจศากาองอขน่นแานหมาวค น้ึขม่ิพเลเะทา้ นบัดะรกาจงูสมาวคบัดะรอ่ืมเ1.2 มาวคีมะจยอ้นลวม่ีทศากาอ ศากาองอขลวมมาตงลปแนย่ีลปเะจศากาองอขน่นแานหมาวค1.3 ยอ้นน่นแานห ีมกาจงอ่ืนเ ปไน้ึขกลโวิผกาจงูสมาวคบัดะรู่ยอ่ีทศากาอา่วกกามน่นแานหมาวคีมกลโวิผ่ีทศากาอ1.4 กลโวิผ้ลกใราสลวมอ่ตีม่ีทกลโงอขดูดงึดงรแะลแ ๆน่ือน้ัชา่วกานหกลโวิผบัทดกศากาอน้ัช ศากาองอขนัดมาวค2. ่ีทน้ืพยว่นหง่ึนหอ่ตา ทะรก่ีทศากาอนัดงรแา่ค อืค ศากายรรบนัดมาวคอืรหศากาองอขนัดมาวค น้ันนัดงรแบัรงอร่ีท ์รอตเิมอราบ า่วกยีรเ ศากาอนัดมาวคดัวอืมงอ่ืรคเ- ์รอตเิมิตลอแ า่วกยีรเ งูสมาวคดัวอืมงอ่ืรคเ-

133 ้ีนงัด้ดไปุรส ลเะทา้ นบัดะรกาจงูสมาวคบัดะรบักศากาอนัดมาวคงา่วหะร์ธนัพมัสมาวค งูส้หใทอรปนัดถรามาส่ีทศากาอนัดมาวคบักา่ทเา่คีมิตกปศากาอนัดมาวค ลเะทา้ นบัดะร่ีท1. ว้ิน30 อืรห760 mm อืรห76 cm บัดะรรตมเ11 งูสมาวคะยะร ๆกุทงลดละจศากาองอขดกมาวค น้ึขม่ิพเงูสมาวคบัดะรอ่ืมเ2. รตมเิลลิม1 งลดละจทอรป ย่ีลฉเยดโ า่วบพ้ีนน้ัชศากายรรบนใงูสมาวคมาติมูภหณุองอขงลปแนย่ีลปเราก ศากาองอขิมูภหณุอ3. ๐ 6.5 C ณามะรปงลดละจิมูภหณุอ ศากาองอขน้ืชมาวค4. ่ีทม็ตเณามิรปนใู่ยอา้ นอไีม่ีทศากาอ ศากาอนใู่ยอนปะป่ีทา้ นอไณามิรป อืค ศากาองอขน้ืชมาวค วัตม่ิอศากาอ า่วกยีรเ ว้ลแกีอ้ดไ่มไกีอา้ นอไบัระจะลแ อืค ีธิว2 ้ดไกอบถรามาส ศากาองอขน้ืชมาวคา่คกอบราก ศากาองอขรตามิรปบักศากาอนใา้ นอไงอขลวมงา่วหะรนว่สารตัอ อืค ์ณรูบมัสน้ืชมาวค1. น้ันะณข น้ันะณขศากาอนใงิรจู่ยอีม่ีทา้ นอไงอขลวมงา่วหะรบยีทเบยีรปเณามิรป อืค ์ธนัพมัสน้ืชมาวค2. ์ตน็ซเ์รอปเ น็ปเยว่นหีม นักวยีดเรตามิรปะลแิมูภหณุอ่ีท วัตม่ิอา้ นอไงอขลวมบัก อืค ดินช2 ีม้ชใมยิน่ีท ์รอตเิมอรกฮไ า่วกยีรเ ์ธทัพมัสน้ืชมาวคดัวอืมงอ่ืรคเ ง้หแะาปเะรกกยีปเะรกะรกบบแ์รอตเิมอรกฮไ1. มผน้สเบบแ์รอตเิมอรกฮไ2. ฆมเ ฆมเดิกเรากะลแฆมเ1.1 งอขคาภุนอีมจาอะลแ ง็ขแา้ นกึลผะลแา้ นดยหน็ปเะนาถสนใู่ยอ่ีทงูสงอ้ืบเศากาอนใา้ น อืค ฆมเ ยว้ดู่ยอมวรศากาอนใู่ยอยอลนวขแ่ีทนุ่ฝะลแนัวคงอขปูรนใู่ยอ่ีทง็ขแงอข ฆมเงอขดินช1.2 ฆมเงอขดินชตกเงัสราก อืค า คมุ่ลก5 ู่ยอีม ๆ งา่ตดินชฆมเงอขะณษกัลยายรรบ้ชใ่ีทา คมุ่ลก งูสบัดะรฆมเ(CIRRO) รโ์รอซเ งาลกบัดะรฆมเ(ALTO) ตโลัอ กุจะรกนอ้กน็ปเฆมเ(CUMULUS) สัลูมวิค ๆน้ัชน็ปเฆมเ(STRATUS) สัตรตเส นฝดิกเ้หใอ่ก่ีทฆมเ(NUMBUS) สับมิน

134 อืค ทภเะรป4 น็ปเกออฆมเง่บแายทิวมยินุตุอกัน ปไน้ึขรตมเ6500 งูสมาวคบัดะรนใบพ่ีทฆมเน็ปเ งูสบัดะรฆมเ1. อืค ดินช3 ีม ่ญหในว่สน็ปเง็ขแา้ นกึลผยว้ดบอกะรป สัลูมวิครโ์รอซเ- สัร์รอซเ- สัตรตเสรโ์รอซเ- ๆ งา่ตดินชฆมเ: พาภ งาลกบัดะรฆมเ2. สัตรตเสตโลัอ- สัลูมวิคตโลัอ- า่ ตบัดะรฆมเ3. สัตรตเส- สัลูมวิคตโรตเส- สัตรตเสบโมิน- ง้ัตวนแงาทนใวัตอ่กง่ึซฆมเ4. สัลูมวิค- สับมินลโูมวิค-

135 า ้ฟา้ นดายห น้ืพู่สศากายรรบกาจามงลกต่ีทวลหเงอขอืรหง็ขแงอขะนาถสนใู่ยอ่ีทา้ น งึถยามห า ้ฟา้ นดายห กลโ ดืมา้ชเอืรหนืคงาลกนอตดิกเะจ กลโน้ืพ้ลกใบัดะรนใดิกเ่ีทฆมเ อืค(Fog) กอมห ดุจา่วกา่ ติมูภหณุอนจงลน็ยเง่ึซ วิผมาตู่ยอดิตะากเา้ นดยหน็ปเวัตน่ัลก่ีทา้ นอไ อืค(Dew) งา้คา้ น น้ันะณขงอขงา้คา้ น า้ นงออะลน็ปเามกออน่นแบวคม่ิรเศากาอนใา้ นอไ่ีทิมูภหณุอดีข อืค งา้คา้ นดุจ น็ปเวัตน่ัลกรากดิกเว้ลแ ง็ขแกอืยเดุจา่วกา่ ตงา้คา้ นดุจีม่ีทศากาอนใา้ นอไ อืค(Frost) ง็ขแงา้คา้ น ดืมา้ชเนอตอืรห นืคงาลกาลวเนใะาพฉเดิกเยดโ ง็ขแา้ นด็ลกเ กอืยเดุจา่วกา่ ติมูภหณุอะลแ วัตม่ิอศากาออ่ืมเ ง็ขแา้ นด็ลกเน็ปเวัตน่ัลก่ีทา้ นอไ อืค(Snow) ะมิห ง็ขแ า้ นอไ ดัจน็ยเศากาอนา่ผง้ัรคะล่ตแ ง้ัรคยาลหน้ึขนวหดัพมลกูถ่ีทง็ขแา้ นด็ลกเ อืค(Hail) บ็หเกูล นิดน้ืพงึถกตอ่ืมเกาม่ญหใดานขีมนจ น้ึขกามม่ิพเะากเง็ขแา้ นน็ปเยาลก กามนักะากเา้ นงออะลน็ปเวัตน่ัลกา้ นอไ งลดัจน็ยเง่ึซฆมเมอ้กนใา้ นงออะลกาจดิกเ(Rain) นฝ กลโงอขดูดงึดงรแยว้ดามงลกตะลแ ้ดไ่มไู่ยอยอลนจน้ึขกันหะลแ นฝดิกเรากนวบะรก: พาภ ณามิรปอืมงอ่ืรคเ นฝา้ นบัรงอร่ีทะนชาภนในฝา้ นงอขกึลมาวคบัดะร งึถยามห นฝา้ นณามิรป (Rain gauge)นฝา้ นดัวงอ่ืรคเ า่วกยีรเนฝา้ น

136 ิตาชมรรธงาท์ณรากฏการป3 ่ีทงอ่ืรเ นใ่ีทนอ่ืลคเ่ีทศากาอสแะรก บารวนแมาตปไ่ีทนอ่ืลคเ่ีทศากาองอขลวม อืค(Wind) มล มล่ีทงาทศิทมาตกยีรเน้ันมลอ่ืชกยีรเราก ง้ัตวนแนใ่ีทนอ่ืลคเ่ีทศากาอ อืคศากาอสแะรกนว่ส นอนวนแ น็ปเ ้ตใมล า่วกยีรเ้ตใศิทกาจามดัพ่ีทมละลแ อืนหเมล า่วกยีรเอืนหเศิทกาจามดัพ่ีทมล น่ชเ ามดัพ ๆน้ัน มลว็รเมาวคาหณวนา คถรามาสงูสดูจิตะลนใ่ตแ มลว็รเมาวคาหณวนา คะจถรามาส่มไา่ ตดูจิตะลนใ น้ต ้ดไ มลดิกเราก อืค มลดิกเุตหเาส ิมูภหณุองอขงา่ตกตแมาวค1. ศากาอดกมาวคมอ่ยหงอขงา่ตกตแมาวค2. (Pressure areas)ศากาอดกมาวคมอ่ยห งยีคเงา้ขณวเิรบา่วกงูสศากาอดกมาวคีม่ีทณวเิรบ งึถยามห งูสศากาอดกมาวคมอ่ยห- H รษกัอวัต้ชใ งยีคเงา้ขณวเิรบา่วกา่ ตศากาอดกมาวคีม่ีทณวเิรบ งึถยามห า่ ตศากาอดกมาวคมอ่ยห- L รษกัอวัต้ชใ อืค ๆ งา่ตดินชน็ปเกออง่บแมล มลงอขดินช า้คนิสมล น่ชเ คาภิมูภา จะรปมลอืรหีปา จะรปมล- วานหูดฤมุสรมมละลแ นอ้รูดฤมุสรมมล น่ชเ ูดฤา จะรปมล- ลเะทมล กบมล น่ชเ าลวเา จะรปมล- นอ้รตขเนุมหุยาพ งอนะคา้ฟนฝุยาพ น่ชเ ุยาพมลอืรหนวรปรปแรากกาจดิกเ่ีทมล- น้ืพวิผมล อืนหเรตมเลโิก1 ณามะรปงูสมาวคงัยปไน้ืพวิผณวเิรบกาจดัพ่ีทมล อืค(Surface Winds) น้ืพวิผมล มว่รงาวขดีกง่ิสบักะทะปรากกาจดิกเนัอดืฝงรแีมะลแ ศากาองอขา้ลคเกุลครากีม่ีทณวเิรบน็ปเ นิดน้ืพ ดืฝงรแ สิลออิรอคงรแบักลุดมส่มไะจนอนวนแนใศากาอดกมาวคนัชมาวคงรแา่ ตบัดะรนใ ยว้ดา ทะรก ่ตแ ์ราบซโอไบักนานขดัพ่มไะจน้ืพวิผมล ยว้ดปไงลดลสิลออิรอคงรแ้หใลผีม งลดลมลว็รเมาวค้หใา ท มุมา ทราก ์ราบซโอไบักมุมา ทะลแ า่ ตศากาอดกมาวคงัยปไงูสศากาอดกมาวคกาจ์ราบซโอไมา้ขดัพะจ 40 งึถ20 มุมา ทนิดน้ืพ่ตแ20 งึถ10 มุมา ทะจบยีรเบาร่ีทลเะทน็ปเา้ถ น้ืพวิผงอขบายหมาวคบักู่ยอน้ึขน้ัน รตมเ10 งูสมาวคบัดะรนใู่ยอ์ราบซโอไบักา ท่ีทมุม90 งึถมุมา ทจาอ มึทานห้มไา่ปน็ปเ่ีทณวเิรบนว่ส า ท่ีทมุม น้ึขม่ิพเะจมลว็รเมาวค่ตแ งลดลดืฝงรแ ปไน้ึข รตมเ10 า่วกกามงูสมาวคบัดะร่ีท น้ืพวิผอืนหเ

137 บักนานขดัพงึจมลน้ันงัด ดืฝงรแีม่มไบอืกเ รตมเลโิก1 ้ลกใงูสมาวคบัดะร่ีทนว่ส งลก็ลเะจ์ราบซโอไบัก ์ราบซโอไ รทโน้ัชงา่วหะรตขเง่บแวนแ( สอพพโรทโตขเนใู่ยองรแมลสแะรกน็ปเ(Jet Stream) ดรกมล ยาลหงา้วกมาวคีม รตมเลโิกนัพยาลหวายมาวคีม่ีทกตนัวะตยา่ฝมลน็ปเ) ์รยีฟเสตโรตเสน้ัชบัก์รยีฟเสพโ งูสมาวคบัดะรนใู่ยอบพ ดรกมลปไว่ัทยดโ น้ันา่ทเ รตมเลโิก2-3 งยีพเานหมาวคีม่ตแ รตมเลโิกยอ้ร งรต ้ดไ้ีนา่วกา่ ต่ีทบัดะรนใะลแ า่วกงูส่ีทบัดะรนใง้ัท้ดไน้ึขดิกเะจจาอ่ตแ รตมเลโิก15 ะลแ10 ณามะรป ดละจมลว็รเมาวคามกอองาลกนกแกาจดัถ ดุส่ีทงรแดัพะจมล่ตแ บคแณวเิรบน็ปเมลงอขงาลกนกแ 12 ้ลกใงูสมาวคบัดะร่ีทะลแ งมโว่ัชอ่ตรตมเลโิก150-300 ณามะรปมลว็รเมาวคีมดรกมล งลยอ้น มลว็รเมาวคีม ๆน่ือกตนัวะตยา่ฝมล่ีทะณขนใ งมโว่ัชอ่ตรตมเลโิก400 งึถงูสมลว็รเมาวคีมะจ รตมเลโิก งมโว่ัช อ่ตรตมเลโิก50-100 งยีพเ มล งึถยามหงึจมุสรมมล ูดฤ า่วลปแMausim า่วบัรหาอาษาภนใา คกาจาม(Monsoon) มุสรมมล งาทนใงาทศิทนย่ีลปเดัพะจะลแ ง่ึนหงาทศิทนใดัพะจนอ้รูดฤ อืค ูดฤนย่ีลปเรากบัลกงาทศิทนย่ีลปเดัพ่ีท งาทศิทนใู่ยอดัพง่ึซบัรหาอลเะทณวเิรบนใ้ีนมลกยีรเ้ชใกรแง้ัรค วานหูดฤนใมา้ขนักงรต นอืดเ6 าลวเะยะรน็ปเ้ตใงยีฉเกตนัวะตงาทศิทนใู่ยอดัพะลแ นอืดเ6 าลวเะยะรน็ปเอืนหเงยีฉเกออนัวะต ะลแ กออนัวะตยีชเอเนใน้ึขดิกเ่ีทมุสรมมล อืคดุส่ีทนจเดัชน็หเ่ีทมุสรมมล กลโงอข ๆน่ือนว่สนใู่ยอ่ตแ ้ตใยีชเอเ มาวคะลแศทเะรปิมูภงอขลพิธทิอกาจงอ่ืนเ น่ิถงอ้ทนใยาภน้ึขดิกเ่ีทมลน็ปเ น่ิถงอ้ทมล ้ีนงัด ๆ ่ญหใทภเะรปน็ปเกออกยแง่บแน่ิถงอ้ทมล ศากาอดกมาวคงอขงลปแนย่ีลปเ ะลแนิดน้ืพอืรหศากาองอขิมูภหณุองา่ตกตแมาวคกาจดิกเ่ีทมลน็ปเ ลเะทมละลแกบมล1. นัวา จะรปดัพ่ีทมลน็ปเ า้ นน้ืพ กบมลดิกเรากะลแลเะทมลดิกเราก: พาภ

138 มาวคบัร้ดไนิดน้ืพอ่ืมเนัวงาลกาลวเนใ ลเะทง่ัฝยาชมาตนอ้รูดฤนใดิกเ(Sea Breeze) ลเะทมล วัตยายขะจนอ้รมาวคบัร้ดไอ่ืมเนิดน้ืพอืนหเศากาอะลแ า้ นน้ืพา่วกงูสิมูภหณุอีมะจ์ยติทาองวดกาจนอ้ร ีมง่ัฝาหา้ขเดัพลเะทกาจมลดิกเ ่ีทนทแปไา้ขเลหไะจา่วกน็ยเง่ึซา้ นน้ืพอืนหเศากาอ นบงอ้ืบเู่สน้ึขยอล ง่ัฝงึถา้ขเอ่ืมเงลดละจมลงอขงรแมาวคะลแ รตมเลโิก16-48 งึถลกไงาทะยะร ะจ กออีสงัร่ผแรากยดโนอ้รมาวคยาคนิดน้ืพอ่ืมเ นืคงาลกาลวเนใดิกเ(Land Breeze) กบมล นิดน้ืพา่วกนอ้รง่ึซา้ นน้ืพอืนหเศากาอ า้ นน้ืพา่วกา่ ติมูภหณุอีม้หใา ท า้ นน้ืพา่วกว็รเ้ดไกออนอ้รมาวคยาค ู่สปไง่ัฝกาจดัพมลน็ปเดิกเ ่ีทนทแปไา้ขเลหไะจา่วกน็ยเง่ึซนิดน้ืพอืนหเศากาอ นบงอ้ืบเู่สน้ึขวัตยอละจ ะยะร้ดไลเะทู่สา้ขเดัพถรามาส่มไงึจ ลเะทมลา่วกนอ่อมลงอขงรแมาวคีมะจกบมลง่ึซ กบมล ลเะท น้ันา่ทเ รตมเลโิก8-10 งยีพเงาทะยะรีมลเะทู่สา้ขเดัพถรามาสกบมลยดโ ลเะทมลนอืมหเลกไงาท มล ลเะทมละลแกบมลบักวยีดเน่ชเนัวา จะรปมลน็ปเ(Valley Breeze) าขเบุหมละลแาขเูภมล2. ์ยติทาองวดกาจนอ้รมาวคบัร้ดไะารพเ นอ้ราขเดาละลแาขเูภมาตศากาอ นัวงาลกาลวเนใน้ึขดิกเ าขเบุห งา่ลงอ้ืบเาขเบุหกาจน็ยเมลีม้หใา ท ่ีทนทแา้ขเลหไงึจา่วกน็ยเมาวคีมงา่ลงอ้ืบเาขเบุห่ีทศากาอนว่ส ่ีทม็ตเ าขเบุหมล า่วกยีรเ นบงอ้ืบเู่สน้ึขาขเดาลมาตปไดัพ าขเูภมลดิกเรากะลแาขเบุหมลดิกเราก: พาภ ีม้ีนมล งา่ลงอ้ืบเาขเบุหู่สงลาขเดาลมาตู่ยอดัพ่ีทมลน็ปเ(Katabatic Wind) าขเดาลงลดัพมล3. ่ีทนอ่ืลคเกามกันหา้ นีมะลแน็ยเมลกาจงอ่ืนเดิกเรากุตหเาส า่วกงรแงัลา กีม่ตแ าขเูภมลบักยา้ลคะณษกัล มาวคยาคนิดน้ืพอ่ืมเ นืคงาลกาลวเงว่ชนใน้ึขดิกเ่ญหในว่ส กลโงอขดูดงึดงรแ้ตใยาภา่ ต่ีทู่สงลงูส่ีทกาจ า ท กามงลน็ยเนิดน้ืพอืนหเศากาอ ู่ยอนักมถบัทะมิหีมปีวทนใยาภงูสบาร่ีทณวเิรบวานหูดฤนใ กออนอ้ร ้หใา ทะจ่ีทอพงรแมาวคีมศากาอดกมาวคนัชมาวคงรแงูสบาร่ีทบอขมาต งูสศากาอดกมาวคตขเน็ปเ้หใ งา่ตกตแอ่ืชีม้ีนมล(Drainage Wind) ลหไมล า่วกยีรเงึจง้ัรคงาบ ้ดไา่ ต่ีทู่สงลลหไงูส่ีทกาจ วานหศากาอ นใวานหมลกาจามดินเา กน้ตีม ง้หแะลแวานหมลน็ปเ(Bora) ารบโมล น่ชเ ๆ งา่ตน่ิถงอ้ทมาตปไนัก ีรดเอเลเะทง่ัฝยาชู่สา้ขเาขเูภมา้ขดัพ) ะรสิอพภรกัจอืรคเน็ปเอ่ืชนย่ีลปเ. 2534 ศ.พ ีป( ตยีวเซโพาภหส

139 ะลแนัวงาลกาลวเง้ัท้ดไน้ึขดิกเ วานหูดฤนใอืนหเงยีฉเกออนัวะตศิทกาจ ยีวเาลสกโูยศทเะรปงอขกิตย มลน็ปเ(Mistras) ลารทสิมมสะลแนืคงาลกาลวเนใดัจงรแงัลา กีมมละลแยอ่บน้ึขดิกเะจ่ตแ นืคงาลก งาทนรโาขเบุหู่สงลกตนัวะตาขเูภกาจดัพ า่วกยอ้นมลว็รเมาวคีม่ตแ ารบโมลบักวยีดเน่ชเง้หแะลแวานห สศเง่ัรฝศทเะรปงอข้ตในอต าขเดาลงลดัพมล: พาภ มาวค ง้หแะลแนอ้รมลน็ปเะณษกัลีม าขเงัลหนา้ดงาทน้ึขดิกเ่ีทมลน็ปเ(Chinook) กุนีชมล4. นา้ดงาทนักงา่ตกตแศากาอดกมาวคกาจลผน็ปเมลงอข่ีทนอ่ืลคเราก ดัจงรแงึถงาลกนาปน้ัขนใู่ยอมลงรแ ู่สน้ึขงูสยอล้หใบัคงับกูถะจศากาอะลแกามศากาอดกมาวคีมะจมลบัร้ดไ่ีทนา้ดาขเูภ าขเูภงอขมา้ขงรต ๆ ยอ่คะจิมูภหณุอ งลา่ ตยอลศากาอ่ีทะณข าขเงัลหนา้ดงาทงา่ลงอ้ืบเู่สงลดัพะลแวัตยายขะจง่ึซ าขเดอย งลดัพ่ีทง้หแะลแนอ้รมล ง้หแะลแนอ้รมลน็ปเงึจ กิตบแยีดเะอิมูภหณุอนย่ีลปเราการตัอมาตน้ึขงูสม่ิพเ บคแณวเิรบน็ปเมลดิกเ่ีทณวเิรบ กุนีชมล า่วกยีรเ ีกกอ็ราขเกอืทเงอขกออนัวะตงาทาขเงัลหนา้ดงาทปไ ลมงอขอืนหเงยีฉเกออนัวะตงาทกาจยายข่ผแะลแ น้ันา่ทเ รตมเลโิกยอ้ร2-3 งยีพเงา้วกมาวคีม ๆ งัลา กีม่ีทนบน้ัชกตนัวะตมลอ่ืมเน้ึขดิกเกุนีชมล าดานคแู่สา้ขเอืนหเงาทปไ ากิรมเอฐัรหส กโิซก็มเวินฐัร บัร้ดไ่ีทาขเนา้ดงาทศากาอ ตกเสคแาขเกอืทเ ะลแ ีกกอ็ราขเกอืทเ อืค้ตใอืนหเาขเกอืทเวนแมา้ขดัพงรแ ีม้หใา ท บีบกูถะจศากาอ าขเงอขนา้ดกีองัยปไงลา่ ตยอลอ่ืมเ่ตแ งลา่ ตดลิมูภหณุอ น้ึขยอล้หใ บัคงับกูถมล ปรโุยนใ ์ปลอแาขเูภงอขาขเดาลมาตปไดัพ่ตแ กุนีชมลบักวยีดเงา่ยอะณษกัลีม่ีทมลา้ถ น้ึขงูสิมูภหณุอ (Zonda) าดนอซมล า่วกยีรเ านิตนจเ์ราอศทเะรปนใดิกเา้ถะลแ(Foehn) น์หิฟเมล า่วกยีรเ

140 กุนีชมลดิกเรากะณษกัล: พาภ อืรห กออนัวะตงาทกาจดัพง้หแะลแนอ้รมลน็ปเ(Santa Anna) านนอแาตนาซมล5. น็ปเยาลกงึจ าขเูภะลแยารทลเะทณวเิรบนา่ผดัพะจ ยีนเ์รอฟีลคแฐัรลม้ตใคาภู่สา้ขเ อืนหเงยีฉเกออนัวะต ะจดใณวเิรบนา่ผดัพอ่ืมเะลแ นิซบเตรกแณวเิรบงูสศากาอดกมาวคตขเนใน้ึขดิกเ้ีนมล ง้หแะลแนอ้รมล ณวเิรบะลแนอ่อลผดิต้มไน้ตอ่ืมเ ิลผ้มไบใูดฤนใะาพฉเยดโ น้ันณวเิรบลผชืพ่กแยาหยีสเมาวค ดิกเ้หใอ่ก า่วกงูสิมูภหณุอ้หใา ท ยีนเ์รอฟิลคแฐัรลม้ตใคาภู่สา้ขเดัพ้ีนมลอ่ืมเ น่ชเ น้ึขงูสิมูภหณุอีมะจนา่ผดัพมลีม่ีท นา่ผดัพ้ีนมล ีม่มไ่ีทณวเิรบ บักมอ้รพามะจดิกเาลวเ ยารทลเะทณวเิรบนใดิกเน่ิถงอ้ทมลน็ปเ(Desert Winds) ยารทลเะทมล6. มล า่วลปแบัรหาอาษาภนใHebbec า คกาจาม(Haboob) บูบาฮมล อืค ยารทุยาพอืรหนุ่ฝุยาพ ะจย่ีลฉเ ากิรฟอแปีวทนในาดูซศทเะรป ่กแ้ดไดิกเ่ีทณวเิรบ ยว้ดามยารทนุ่ฝาอเบอหะจดิกเาลวเบูบาฮมล งาทะาพฉเยดโ ากิรมเอฐัรหสงอข้ตใงยีฉเกตนัวะตงาท ยารทลเะทณวเิรบะลแ ง้ัรค24 ะลีปณามะรปดิกเ านซโิรอแฐัรลมงอข้ตใคาภ ศิทงัยปไ้ตใศิทกาจดัพ่ีทน็ปเาภเะตมลยดโ ยทไศทเะรปนใน่ิถงอ้ทมลน็ปเ วา่วมละลแาภเะตมล7. งว่ชน็ปเง่ึซ นยาษมเนอืดเงึถ์ธนัพาภมุกนอืดเงว่ชนใดัพ งา่ลนอตงาลกคาภู่สา้ขเยทไวา่อกาจดัพ อืคอืนหเ คาภู่สามน้ืชมาวคา น่ีทมลน็ปเ ้ตใงยีฉเกตนัวะตมุสรมมลน็ปเนย่ีลปเะจ อืนหเงยีฉเกออนัวะตมุสรมมล่ีท ายะรพา้จเา้ นา ลมาตปไน่ลแ้หใยาขา้คามา้ขเง่ึซาภเา สอืรเดัพยว่ชะจ ้ีนมลณารบโยัมสนใ งา่ลนอตงาลก ะจจาออืรห อืนหเงยีฉเกออนัวะตมุสรมมลน็ปเนย่ีลปเะจ ้ตใงยีฉเกตนัวะตมุสรมมล่ีทงว่ชนใดัพะลแ งวรกอองัลา กาบเวา้ข่ีทงว่ชนใดัพะารพเ าบเวา้ขมล า่วกยีรเ

141 มลว็รเารตัอดัวอืมงอ่ืรคเ า ทบบแปูรงาบ บบแปูรยาลหีม(Anemometer) ์รอตเิมมโินนอแ า่วกยีรเ มลว็รเารตัอดัวอืมงอ่ืรคเ วัตกย์ณรากตกเงัสยดโมลว็รเารตัอดัว บใ3 - 4 มลกงรทง่ึรค ยว้ถปูรน็ปเา ทบบแปูรงาบ ู่ลยอ่ลปงุถน็ปเ าลวเยว่นหง่ึนหนในุมห่ีทยว้ถงอขบอรนวนา จบันอืรห งุถงอข น่ผแน็ปเงาหีม รศกูลน็ปเะณษกัลีม่ญหในว่ส มลรศ า่วกยีรเารเ มลงาทศิทบอสจวรตอืมงอ่ืรคเ งาห ามดัพมลอ่ืมเ ดัพมล่ีทงาทศิทบักนานขวนแนใมลู่ละจ บารวนแมาตวัตบอรนุมหะจ มลรศ ่ญหใ ามดัพมล่ีทงาทศิทปไ้ีชงึจรศกูลวัห รศกูลวัหา่วกงรแกัลผมลกูถะจ่ญหใดานขีมง่ึซรศกูล ่กแ้ดไ มลสแะรกดัวรากนใ้ชใ่ีทอืมงอ่ืรคเ มลรศ1. ์รอตเิมมโินะอ2. นวแรโอแ3. ์รอตเิมมโินะอ: พาภ มอ้ลดวแง่ิสะลแ์ยษุนมอ่ตีม่ีทศากาอา ้ฟมลงาท์ณรากฏการปงอขลผ ศากาอา ้ฟมลงาท์ณรากฏการปงอข์นชยโะรป ศากายรรบงอขนยีวเลหไรากดิกเ้หใยว่ชะจมลดิกเราก1. า้คนิสมลดิกเราก2. นฝะลแฆมเดิกเราก3. าลวเา จะรปมลดิกเราก4. ยารตนัอยัภะลแบทะรกลผ นัลพบัฉมว่ทา้ น มว่ทา้ น น่ชเ มุสรมมลงอขลพิธทิอกาจบทะรกลผ1. ลเะทนใงูสน่ืลค บัทม้ล้มไน้ต น่ชเ ุยาพมลงอขลพิธทิอกาจบทะรกลผ2. น้ัสะยะระลแวายะยะรนใง้ัท ิตาชมรรธงอขงลปแนย่ีลปเราก อืค ิตาชมรรธ์ณรากฏการป ารเวัตบอรู่ยอ่ีทง่ิสน็ปเ บบะรน็ปเ่มไะลแบบะรน็ปเง้ัท าลวเมาตปไงลปแนย่ีลปเกลโงอขมอ้ลดวแพาภส งา่ยอติวีชีมง่ิสอ่ตบทะรกลผีม งา่ยองาบงลปแนย่ีลปเราก ิตาชมรรธนใติวีชีมง่ิสอ่ตบทะรกลผง่สนัม

142 น่ชเ กันยอ่บบพ่มไ่ีท์ณรากุตหเะลแ ุยาพ า่ผา ้ฟ งอ้รา้ฟ กตนฝ ปไว่ัทน็หเบพ่ีท์ณรากุตหเงา่ยอวัต งรแนุร กตวาดนฝ าคารปุยิรุส นอ้รกลโ ะลแกลโงอขศากายรรบน้ัชนใน้ึขงา้รส้ดไ่ีทส๊กแงอขะวาภลมกาจดิกเ กจะรกนอืรเายิริกิฏป ่ีทน้ึขงูสิมูภหณุอีมะจกลโอืค้ดไ่ีทลผนืคงาลกนอตนใศากวอนใปไกออยหเะรน้ันนอ้รมาวค้หใ่มไนักงอ ้ป อืคกจะรกนอืรเะวาภดิกเอ่ก่ีทส็กแ กลโวิผงอขิมูภหณุอม่ิพเราก า่วกยีรเ (Air mass) ศากาอลวม ีม กาม่ญหใดานขนอ้กมุ่ลกนใยาภศากาอะณษกัลีม่ีทศากาอลวมงอขะณษกัล งึถยามห ศากาอลวม ศากาออ่ืมเอ่ต้ดไน้ึขดิกเะจศากาอลวม นักา่ทเศากาองอข ๆ งา่ตนว่สนจดอลต นักงึลคยา้ลคน้ืชมาวค ะยะรน็ปเู่ยอสัผมัสยดโ ้ดไ็กา้ นน้ืพอืรหนิดน้ืพน็ปเะจง่ึซ กลโวิผน้ืพบักสัผมัสรากีมะลแ ่ีทบักู่ยอน้ันนว่ส า่วน้ันกลโวิผน้ืพณวเิรบกยีรเารเ ๆน้ันนว่สนใกลโวิผน้ืพบักงึลคยา้ลคิตับมสณุคีมนจ ๆ นานาลวเ ้หใา ทลผีม ๆ น่ือณวเิรบงัยปไกออ่ีทนอ่ืลคเะจน้ันศากาอลวมว้ลแน้ึขศากาอลวมดิกเอ่ืมเ\" ดินเา กง่ลหแ\" ะจศากาอลวม ่มหใมอ้ลดวแพาภสีมกาจงอ่ืนเ ปไงลปแนย่ีลปเ ๆ น้ันณวเิรบศากาอา ้ฟมลงอขะณษกัล ลวมกนแา จราก ้ดไ้วไาอเ่ญหในว่สิตับมสณุคาษกัรงคงัยะลแ ๆ ลกไงาทะยะรนใ้ดไ่ีทนอ่ืลคเถรามาส งอขะณษกัล้ชใรากะลแ ์ฑณกเน็ปเิมูภหณุองอขิตับมสณุค้ชใยดโ บบแ2 น็ปเ้ดไาณราจิพกยแศากาอ ้ีนงัด าณราจิพรากนใ์ฑณกเน็ปเดินเา กง่ลหแ

143 ์ฑณกเน็ปเิมูภหณุอ้ชใยดโศากาอลวมกนแา จราก2.1 ศากาองอขิมูภหณุอา่วกงูสิมูภหณุอีม่ีทศากาอลวมน็ปเ(Warm Air mass) นุ่อศากาอลวม2.1.1. ปไน้ึขงูสดูจิตะลณวเิรบงัยปไา่ ตดูจิตะลกาจ่ีทนอ่ืลคเรากงาทวนแีมกัม นา่ผ่ีทนอ่ืลคเศากาอลวม่ีทน้ืพวิผ \" W \" รษกัอวัตยว้ดนทแ์ณษกัลญัส้ชใ ลวม่ีทน้ืพวิผิมูภหณุอา่วกา่ ติมูภหณุอีม่ีทศากาอลวมน็ปเ(Cold Air mass) น็ยเศากาอลวม2.1.2 ์ณษกัลญัส้ชใ า่ ตดูจิตะลณวเิรบงัยามงูสดูจิตะลณวเิรบกาจ่ีทนอ่ืลคเ่ีทศากาอลวมน็ปเ นา่ผ่ีทนอ่ืลคเศากาอ น็ยเ า่วลปแ\" Kalt \" อืค นัมรอยเาษาภกาจาม\" K \" วัตรษกัอยว้ดนทแ ์ฑณกเน็ปเดินเา กง่ลหแ้ชใยดโศากาอลวมกนแา จราก2.2 (Polar Air-mass) กลโว้ัขศากาอลวม2.2.1 (Marine Polar Air mass) รทุมสน้ืพคาภกลโว้ัขศากาอลวม2.2.1.1 ลวมงอขะณษกัลน็ปเะจา่ ตดูจิตะลงัยามงลวัตนอ่ืลคเ้ีนดินชศากาอลวมอ่ืมเ รทุมสาหมกาจดินเา กง่ลหแีม นอตกิฟิซปแรทุมสาหมณวเิรบู่ยอ้ีนดินชศากาอลลวมงอขดินเา กง่ลหแ น้ืชมุ่ชะลแน็ยเมาวค้หใ่ีทศากาอ ศากาอ้หใา ท ากิรมเอฐัรหสศทเะรปงอขลเะทง่ัฝยาชะทะปา้ขเ่ีทนอ่ืลคเะลแ ง่ิรบแบคแงอ่ช้ลกใ อืนหเ ลวมน็ปเยาลกะจ งูสดูจิตะลณวเิรบงัยปไ่ีทนอ่ืลคเ้ีนศากาอลวมา้ถนักบัลกงาทนใ กตนฝีมะลแน็ยเวานห น้ืชมุ่ชะลแนุ่อบอศากาอะณษกัลีม\" รทุมสน้ืพคาภกลโว้ัขนุ่อศากาอลวม\" า่วกยีรเ นุ่อศากาอ (Continental Polar Air mass) ปีวทน้ืพคาภกลโว้ัขศากาอลวม2.2.1.2 ศากาอลวมอ่ืมเ ง้หแะลแน็ยเศากาอลวมน็ปเะณษกัลีม า่ ตดูจิตะลตขเนใปีวทน้ืพคาภนบู่ยอดินเา กง่ลหแีม บัร้ดไะจยทไศทเะรปบัรหา ส น่ชเงา่ยอวัตกย ง้หแะลแน็ยเศากาอีม้หใา ทะจดใณวเิรบนา่ผ่ีทนอ่ืลคเ งลา่วกา่ ตดูจิตะลงัยามงล่ีทนอ่ืลคเอ่ืมเ ยีรเีบซไบถแู่ยอดินเา กง่ลหแีมง่ึซ้ีนดินชศากาอลวมกาจลพิธทิอ ะณษกัล งลา่ ติมูภหณุอีมยทไศทเะรป้หใา ท มคารกม งึถ นยากิจศฤพนอืดเงว่ชนใยทไศทเะรปงัยาม วานหูดฤนใง้หแะลแน็ยเศากาอ (Topical Air mass) นอ้รตขเศากาอลวม2.2.2 (Continental Topical Air mass) ปีวทน้ืพคาภนอ้รตขเศากาอลวม2.2.2.1. ะจศากาอะณษกัล งูสดูจิตะลู่สปไา่ ตดูจิตะลกาจ่ีทนอ่ืลคเรากะณษกัลีมะจ ปีวทน้ืพคาภนบดินเา กง่ลหแีม ลวมกยีรเงึจ ง้ลแง้หแะลแนอ้รศากาอะณษกัลีมนา่ผ่ีทนอ่ืลคเศากาอลวม่ีทณวเิรบ้หใา ท ง้ลแง้หแะลแนอ้ร นอตณวเิรบู่ยอ้ีนดินชศากาอลวมงอขดินเา กง่ลหแ\" ปีวทน้ืพคาภนอ้รตขเนุ่อศากาอลวม\" า่ว้ีนศากาอ ้ีนศากาอลวมกาหา้ถ ากิรมเอฐัรหสศทเะรปงอข้ตใงยีฉเกตนัวะตศิทงาทะลแ กโิซก็มแศทเะรปงอขอืนหเ ่ีทน้ืพวิผศากาองอขิมูภหณุอา่วกงลา่ ตดลศากาอลวมงอขิมูภหณุอ้หใา ทะจา่ ตดูจิตะลตขเงัยาม่ีทนอ่ืลคเ ะลแน็ยเศากาอะณษกัลีม\" ปีวทน้ืพคาภนอ้รตขเน็ยเศากาอลวม\" น็ปเยาลกงึจนา่ผ่ีทนอ่ืลคเศากาอลวม ง้ลแง้หแ

144 (Marine Topical Air mass) รทุมสน้ืพคาภนอ้รตขเศากาอลวม2.2.2.2. กตนฝดิกเ้หใา ทะจดใณวเิรบนา่ผ่ีทนอ่ืลคเอ่ืมเ น้ืชมุ่ชมาวคาพา นงึจรทุมสน้ืพคาภนบู่ยอดินเา กง่ลหแีม น้ืพคาภนอ้รตขเศากาอลวมา้ถ น่ชเงา่ยอวัตกย น้ึขนุ่อบอศากาอ้หใา ทะจงูสดูจิตะลงัยปไ่ีทนอ่ืลคเา้ถะลแ น็ปเยาลกะลแกันหกตนฝดิกเ้หใา ทะจนีจดโนิอรทุมสบาคงัยามา้ขเยีดเนิอรทุมสาหมกาจ่ีทนอ่ืลคเรทุมส ลวมา้ถนักบัลกงาทนใ\" รทุมสน้ืพคาภนอ้รตขเนุ่อศากาอลวม\" า่ววา่ลกงัดศากาอลวมกยีรเารเ นฝูดฤ า่วกยีรเ น้ืชมุ่ชะลแน็ยเะจศากาอ งลา่ ตดลิมูภหณุอ้หใา ทลผีมะัจา่ ตดูจิตะลตขเงัยปไ่ีทนอ่ืลคเ้ีนศากาอ กาจดิกเ่ีทศากาอลวมีมงัยว้ลแามวา่ลก่ีทศากาอลวมกาจกอน\" รทุมสน้ืพคาภนอ้รตขเน็ยเศากาอลวม\" กิตก์ราอรทุมสาหมกาจศากาอลวมน็ปเ กิตก์ราอศากาอลวมีม กลโว้ัขตขเ ่กแ้ดไ กีอ ๆ น่ือดินเา กง่ลหแ ว้ัขณวเิรบศากาอลวมน็ปเ กิตก์ราตนอแศากาอลวมะลแ ากิรมเอปีวทงอขอืนหนอตงาทามา้ขเ่ีทนอ่ืลคเ กามงรแนุรงา่ยอ่ีทนอ่ืลคเะลแน็ยเศากาอีมง่ึซ ้ตใกลโ ศากาอลวมงอขะทะปวนแอืรห(Air Front) ศากาอวนแ3. ิมูภหณุอีมยดโ กามนักงา่ตกตแ่ีทศากาอะวาภสกาจดิกเ ศากาอลวมะทะปวนแ อืรห ศากาอวนแ ลวมงอขา้นหนว่ส่ีทยดโ นักกาจกยแะจ่ตแนักนืลกมลกมสผ่มไะจ นักบพามกามนักงา่ตน้ืชมาวคะลแ ม่ิลอืนหเู่ยอปไยอล้หใวัตนัดกูถะจา่วกนุ่อ่ีทศากาอลวมงอขะณษกัล งา่รปูรงลปแนย่ีลปเรากีมะจศากาอ ศากาอลวมกยแ่ีทวนแ น็ยเศากาอลวมา่วกยอ้นน่นแานหมาวคีมนุ่อศากาอลวมกาจงอ่ืนเ น็ยเศากาอลวม ีมะจศากาอะทะปวนแอืรหศากาอวนแมาตว้ลแปไว่ัทยดโ ศากาอวนแ า่วกยีรเารเนักกาจกอองอสง้ัท ศากาอะทะปวนแอืรหศากาอวนแกนแา จถรามาสารเ น้ึขดิกเศากาอา ้ฟมลนวรปรปแมาวคงอขะณษกัล ้ีนงัด ดินช4 ้ดไศากาอลวมงอข (Warm Front) นุ่อศากาอลวมงอขะทะปวนแ3.1 น็ยเศากาอลวมยดโ า่วกน็ยเศากาอลวมีม่ีทณวเิรบงัยามา้ขเ่ีทนอ่ืลคเนุ่อศากาอลวม่ีทรากกาจดิกเ ยอ้นนัชดาลมาวคีมะจนุ่อศากาองอขวนแง่ึซ น้ึขงูสวัตยอละจนุ่อศากาอลวม นิดน้ืพณวเิรบวัตงคงัยะจ นใู่ยอะจศากาอะณษกัล้ีนวา่ลกงัดนุ่อศากาอลวมะทะปวนแ์ณรากฏการปกาจง่ึซ น็ยเศากาอวนแา่วก ะจ) กามนัชดาลมาวคีม( ง่ิดวนแนใน้ึขวัตยอลรากีมนุ่อศากาอลวมงอขะณษกัลา้ถ่ตแ วัตงรทะวาภส รากอืรห สัตรตเสบโมินฆมเนฝฆมเดิกเรากกาจ้ดไตกเงัส งอนะคา ้ฟนฝุยาพะลแกันหกตนฝดิกเ้หใอ่ก งา้ช่ลไนฝา่วง่ึนหงา่ยอกีอกยีรเอืรห ู่ซนฝดิกเ (Cold Front) น็ยเศากาอลวมงอขะทะปวนแ3.2 รากีมงึจ กันหะจน็ยเศากาอลวม า่ ตดูจิตะลีม่ีทณวเิรบงัยามงลวัตนอ่ืลคเน็ยเศากาอลวมอ่ืมเ ดาลมาวคมาตน้ึขวัตยอล า่วกยอ้นน่นแานหมาวคีม่ีทนุ่อศากาอลวม้หในัดะจะลแ นิดวิผบักดิตวัตนอ่ืลคเ ศากาอพาภสีมะจน็ยเศากาอะทะปวนแมาตวา่ลกงัด์ณรากฏการปง่ึซ1:80 งึถกามนัชดาลมาวคีมง่ึซ งยีอเ สับมินลโูมวิค ฆมเงอขวัตอ่กรากะณษกัลน็ปเ น้ึขงูสกยวัตยอล้หในัดกูถนอ้รศากาอลวม กามนวรปรปแ

145 า่ววา่ลกงัดณวเิรบกยีรเารเu3591 . รแนุรงา่ยองอนะคา ้ฟนฝุยาพดิกเ มึรคดืมะจา้ฟงอ้ท(Cumulonimbus) ” (Squall Line)นฝุยาพวนแ“ (Occluded Front) นอ้ซศากาอลวมงอขะทะปวนแ3.3 กลโวิผบัก้ลกในุ่อศากาอลวม้หในัดะจ นิดน่ผแบักดิตงาทวนแนใ่ีทนอ่ืลคเน็ยเศากาอลวมอ่ืมเ น้ึขงูสยอล้หใวัตนอ้ซน็ยเศากาอลวมกูถะจนุ่อศากาอลวม น็ยเศากาอลวมบักนักวยีดเวนแนใปไ่ีทนอ่ืลคเ ารเ น็ยเศากาอลวมนบู่ยอนอ้ชนุ่อศากาอลวม้หใา ทงึจา่วกว็รเ้ดไวัตนอ่ืลคเน็ยเศากาอลวมกาจงอ่ืนเะลแ ะจวา่ลกงัด์ณรากฏการปงอขะณษกัล ดิปศากาอลวมงอขะทะปวนแา่วบบแกีอ้ดไวา่ลกงัดะณษกัลกยีรเ นักน่ชเ้ดไนฝุยาพอืรห กตนฝดิกเ้หใา ทะลแ(Cumulonimbus) สับมินลโูมวิคฆมเดิกเ้หใา ท (Stationary Front) ่ีทงคศากาอลวมะทะปวนแ3.4 ศากาอลวมงอขศากาอะทะปวนแะณษกัลีมะจน้ันว้ลแามวา่ลกงัดศากาอะทะปวนแกาจกอน ลวมงอข่ีทนอ่ืลคเรากกาจดิกเ่ีทศากาอลวมงอขะทะปวนแน็ปเง่ึซ(Stationary Front) ง่ึนหดินชกีอ่ีทงค ดิกเงึจ นักา่ทเนัดกัลผงรแีมศากาอลวมงอสง้ัท่ีทพาภสกาจะลแ นักาหา้ขเน็ยเศากาอลวมะลแนุ่อศากาอ ีมดใศากาอลวมอ่ืมเ น้ันา่ทเง่ึนหาลวเดใาลวเะยะรว่ัชนใดิกเะจ่ตแ น้ึขศากาอะทะปวนแงอขลุดมสะวาภ ๆ น่ือบบแศากาอะทะปวนแน็ปเปไนย่ีลปเศากาอะทะปวนแงอขะณษกัล้หใา ทะจน้ึขกามนัดกัลผงรแ ีทนัท

146 นุมหุยาพ4. า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศบอรยดโณวเิรบ้หใา ท า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศกาจดิกเนุมหุยาพ มาวคงาลก์ยนูศนักวยีดเะณข า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศาหา้ขเดัพะจบอรยดโงูสศากาอดกมาวค อืค็กง่ึซ ้หใา ท) น้ึขม่ิพเงูสมาวคอ่ืมเงลดลิมูภหณุอ( กิตบเยีดเะอารตัอยว้ดงลน็ยเะลแ น้ึขงูสวัตยอละจา่ ตศากาอดก ศากาอดกมาวคงอขงลดลราการตัอบักู่ยอน้ึข่มไอืรหงรแนุรมาวคีมะจนุมหุยาพ า ้ฟา้ นดายหะลแฆมเดิกเ มุ่ลก3 น็ปเกออนุมหุยาพง่บแถรามาสารเ งรแนุรุยาพดิกเะจกามีมศากาอดกมาวคงอขงลดลราการตัอา้ถ ้ีนงัด นอ้รตขเกอนนุมหุยาพ4.1. นใง่ึซ งูสดูจิตะลตขเะลแงาลกดูจิตะลตขเนใน้ึขดิกเ่ีทนุมหุยาพ งึถยามห นอ้รตขเกอนนุมหุยาพ ลวมบักบพามวัตนอ่ืลคเ กิตก์ราอรทุมสาหมอืรหกลโว้ัขกาจน็ยเศากาอลวมวนแีมะจวา่ลกงัดดูจิตะลตขเ ยดโนย่ีลปเรากดิกเะจศากาอวนแ นักงา่ติตับมสณุคีมวา่ลกงัดศากาอลวม นอ้รนซโง่ึกตขเกาจนุ่อศากาอ วนแบักวยีดเน่ชเง่ึซ น็ยเศากาออืนหเน้ึขงูสวัตยอละจนุ่อศากาอu3609 . ่ืลคปูรน็ปเง้คโะณษกัลีมม่ิรเ ิตับมสณุคกาจะลแ น้ึขงูสวัตยอลนุ่อศากาอลวม้หใา ท นุ่อศากาอวนแ่ีทนทแา้ขเ่ีทนอ่ืลคเะจง่ึซน็ยเศากาอ า ท นุ่อศากาอวนแนัทปไนอ่ืลคเงึจน็ยเศากาอวนแ า่วกว็รเ้ดไวัตนอ่ืลคเ่ีทน็ยเศากาอลวมงอข่ีทนอ่ืลคเราก ปไดมหน้ึขวัตยอล้หใบัคงับกูถ่ีทนุ่อศากาออ่ืมเ า ้ฟา้ นดายหดิกเะลแน้ึขมวรศากาอวนแะณษกัลดิกเ้หใ ดกมาวคงาลก์ยนูศงอขะณษกัลดิกเะจน้ันนุมหุยาพดิกเ่ีทาลวเมาต็กรไงา่ยอ ปไวัตยาลส็กนุมหุยาพ ่ีทนอ่ืลคเงูสศากาอดกมาวค( งาลก์ยนูศาหา้ขเดัพะจมล า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศ อืค็กง่ึซ น้ึขศากาอ ดัพรากงาทศิทีม อืนหเกลโกีซนใวา่ลกงัดงาลก์ยนูศาหา้ขเดัพมลง่ึซ) า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศาหา้ขเ กลโงอขนุมหรากกาจามลผน็ปเง่ึซ ากิฬานม็ขเมาตงาทศิทีม้ตใกลโกีซนในว่ส ากิฬานม็ขเนวทนว งอเน่ัน (Tornado) ดโาน์รอทุยาพ4.2 ากิรมเอฐัรหสศทเะรปนใดิกเกัม ดุส่ีทกามงรแนุรมาวคีม่ตแก็ลเดานขุยาพน็ปเ ดโาน์รอทุยาพ ดกมาวคงาลก์นูศาหา้ขเ่ีทนอ่ืลคเศากาอกาจดิกเวา่ลกงัดุยาพ ยีลเรตเสออศทเะรปบถแ่ีทดิกเน้ันกอนะลแ สับมินลโูมวิคฆมเกาจามงลยอ้หา ดีสฟไงอ่ลปยา้ลคุยาพะณษกัล ว็รเดวรงา่ยอา่ ตศากาอ ยว้ดปไน้ึขยอลดัพมลกูถ่ีท ๆ งา่ตุถตัวนจดอลต งออะลนุ่ฝะลแา้ นอไีมุยาพลวมนใ(Cumulonimbus) งา่ยอกุทดาวกะจนัมงอขนาฐดใงาทศิทนใปไ่ีทนอ่ืลคเุยาพอ่ืมเ งมโว่ัช/ รตมเลโิก400 า่วกมลว็รเมาวค นอ้รูดฤะลแ ิลผ้มไบใูดฤงว่ชนใดิกเะจดโาน์รอทุยาพ กามยาหยีสเมาวคดิกเ้หใอ่ก ยว้ดปไน้ึขนิดน้ืพนบ า้ถะลแ รทุมสน้ืพคาภนอ้รตขเศากาอลวมบักบพ่ีทนอ่ืลคเามรทุมสน้ืพคาภกลโว้ัขศากาอลวมกาจงอ่ืนเ \" (Waterspout)า้ นน่ลเคาน\" า่วกยีรเารเา้ นน้ืพอืนหเน้ึขดิกเ

147 นอ้รตขเนุมหุยาพ4.3 าศงอ8 - 12 งา่วหะรรตูส์ยนูศน้สเณวเิรบนอ้รตขเนใน้ึขดิกเ่ีทนุมหุยาพน็ปเ นอ้รตขเนุมหุยาพ าศงอ27 า่วกงูสา้ นงอขิมูภหณุอีม่ีทรทุมสาหมะลแลเะทน้ืพณวเิรบดิกเกัมกามยดโ ้ตใะลแอืนหเ ีม่ีทณวเิรบน็ปเุยาพงาลก์ยนูศ า่ ตศากาอดกมาวคณวเิรบงอขะณษกัลน็ปเนอ้รตขเนุมหุยาพ สยีซเลซเ ดานขีม ีรมลกะลแ มลกะณษกัลีม\" (Eye of Storm) ุยาพาต\" า่วกยีรเ ดุส่ีทกามา่ ตศากาอดกมาวค กตนฝีม่มไ ง่รปโา ้ฟงอ้ท มลีม่มไ บงสบยีงเะจุยาพาตณวเิรบ รตมเลโิก50 - 200 ่ตแง้ัตงาลก์ยนูศา่ผน้สเ นอ้รตขเนุมหุยาพ งรแนุรุยาพกตนฝีม ม้ึรคฆมเีม ดัจงรแดัพมลีม่ีทณวเิรบน็ปเะจุยาพาต ๆบอรนว่ส กีซนใ งาลก์ยนูศาหา้ขเดัพมลีม่ีท า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศกาจดิกเ กามงรแนุรมาวคีม่ีทุยาพน็ปเดัจ ากิฬานม็ขเมาตงาทศิทีม้ตใกลโกีซนว่ส ากิฬานม็ขเนวทงาทศิทีมมลงอขนุมหรากงาทศิทอืนหเกลโ กันหกตนฝีมะจ้ีนตขเนใุยาพ งมโว่ัช/รตมเลโิก120 - 200 งา่วหะรู่ยองาลก์ยนูศู่สา้ขเมลว็รเมาวค บัดะรมาตง่บแยดโ ุยาพงาลก์ยนูศ้ลกใว็รเมาวคมาตนุมหุยาพทภเะรปง่บแกลโายทิวมยินุตุอราก์คงอ ้ีนงัด้ดไ งรแนุรมาวค งึถ งาบกตนฝีม ๆนอ่อุยาพน็ปเ งมโว่ัช/ รตมเลโิก63 า่วกยอ้นมลว็รเมาวค(Depression) น่ัชสรปเีดุยาพ กันห กตนฝีมงาลกนาปงัลา กีม งมโว่ัช/ รตมเลโิก64 - 115 มลว็รเมาวค(Tropical Storm) นอ้รนซโุยาพ กันห รตมเลโิก115 า่วกกาม มลว็รเมาวค(Tropical Cyclone) นอ้รตขเนลคโซไุยาพอืรห นอ้รตขเนุมหุยาพ นุมหุยาพ ยว้ดงอนะคา ้ฟนฝุยาพีมะจง้ัรคงาบ กามกันหกตนฝีม ดุสงูสงรแงัลา กีม่ีทุยาพน็ปเ งมโว่ัชอ่ต ้ีนงัด ดินเา กง่ลหแมาตนัก ๆ งา่ตกยีรเอ่ืชีมนอ้รตขเ (Typhoon) นุ่ฝ้ตใ า่วกยีรเ ้ตในีจลเะทะลแ กิฟิซปแรทุมสาหมนใดิกเา้ถ (Cyclone) นลคโซไุยาพ า่วกยีรเ บัรหาอลเะทะลแ ลอกงบเวา่อนใดิกเา้ถ (Hurricane) นคเิร์รอฮเุยาพ า่วกยีรเ นยีบเบิรคแลเะทะลแ กิตนลแตอแนใดิกเา้ถ (Baguio) วยีกเาบุยาพ า่วกยีรเ ์สนิปปิลิฟศทเะรปลเะทนใดิกเา้ถ (Willi-Willi) ่ีลลิว ีลลิวุยาพ า่วกยีรเ ยีลเรตเสออลเะท่ีทดิกเา้ถ

148 นอ้รตขเนุมหุยาพดิกเราก4.3.1 ้ตใ อืนหเาศงอ8 - 15 ดูจิตะลณวเิรบรตูส์ยนูศน้สเบถแณวเิรบดิกเกัม นอ้รตขเนุมหุยาพดิกเราก ่มไกาจามงอ่ืนเ ดใงา่ยอ่ตแนุมหุยาพงอขวัตอ่กรากดิกเ่มไะจรตูส์ยนูศน้สเณวเิรบนว่ส น้ตงา้ขว้ลแามวา่ลกงัด า่คีมะจรตูส์ยนูศน้สเณวเิรบ กลโงอขงอเวัตบอรนุมหรากกาจดิกเ่ีทงย่ีวหเงรแน็ปเง่ึซ\" (สิรออิรอค\" มลงรแีม ้ีนงัดน็ปเนอ้รตขเนุมหุยาพงอขดิกเรากบัดา ล) ์ยนูศ น็ปเ งูสิมูภหณุอีม่ีท รทุมสาหมอืรห ลเะทณวเิรบวัตอ่กรากดิกเกัม(Formation) วัตอ่กรากะวาภส1. สยีซเลซเาศงอ27 า่วก ีม งาลก์ยนูศู่สา้ขเดัพมลดิกเ า่ ตศากาอดกมาวคงาลก์ยนูศณวเิรบดิกเะจ งรแงัลา กีวทะวาภส2. งา้วกณวเิรบน็ปเกันหกตนฝะลแฆมเ ณามะรปงา้วกณวเิรบน็ปเกตนฝ ดุสงูสมลงัลา กีม(Mature Stage) ่ีทม็ตเงรแนุระวาภส3. รตมเลโิก500 - 1,000 งลงรแงัลา กดละลแ ปีวทน้ืพคาภู่สา้ขเวัตนอ่ืลคเรากีม(Decaying Stage) วัตยาลสะวาภส4. ้หใา ท บัดะรงา่ตมาวคีม่ีทศทเะรปิมูภพาภสนา่ผดัพะลแ งลยอ้นน้ืชมาวคีมนิดน่ผแน้ืพกาจามงอ่ืนเนัอ ดุส่ีทนใปไงลวัตยาลสะลแ น่ัชสรปเีดน็ปเยาลกงลงัลา กนอ่อุยาพ ยทไศทเะรปนในอ้รตขเนุมหุยาพ4.3.2 ้ตในีจลเะทนใอืรห กิฟิซปแรทุมสาหมนใดิกเ่ีทนอ้รตขเนุมหุยาพน็ปเดมหง้ัทบอืกเ่ญหในว่ส บักบอกะรปาณราจิพอ่ืมเ ยีดเนิอรทุมสาหมตขเนใวัตอ่กน้ันกอน ยทไศทเะรปู่สา้ขเวัตนอ่ืลคเรากะลแ นุ่ฝ้ตใุยาพกาจลพิธทิอบัร้ดไยอ่ค่มไกัมา่วบพ ง้ัต่ีทลเา ทนา้ดนใยทไศทเะรปงอข์รตสาศิมูภงาทพาภส ้ตในีจลเะทนา้ดงาทกาจวัตนอ่ืลคเรากีมกามนว่สยดโวัตนอ่ืลคเรากงาทศิทกาจงอ่ืนเ กันกาม(Typhoon) งึถ มคาฎกรกนอืดเงว่ชนใ อืนหเคาภอืรห อืนหเงยีฉเกออนัวะตคาภณวเิรบงาทยทไศทเะรปู่สา้ขเนอ่ืลคเ ดกมาวคมอ่ยหน็ปเยาลกวัตยาลสอืรห น่ัชสรปเีดุยาพน็ปเยาลกงลงัลา กนอ่อกัมกามยดโ นยายนักนอืดเ ศทเะรปิมูภะณษกัลบักะทะปอ่ืมเงลงัลา กนอ่อะจนิดน่ผแู่สา้ขเวัตนอ่ืลคเุยาพกาจงอ่ืนเ นอ่กยีสเา่ ตศากาอ รากบบะร นอ่กยีสเยทไศทเะรปงอขนดแยาชาขเกอืทเะลแ าชูพมัก มานดยีวเศทเะรปบถแงูสาขเกอืทเ ศทเะรปงอข้ตใคาภนา้ดงาทนว่ส งอเน่ันงลงัลา กนอ่อุยาพ้หใา ทุตหเน็ปเ งาวขดีกกูถงึจมลงอขนยีวเนุมห ศิทนา้ดงาท้ตใคาภลเะทง่ัฝยาช ลเะทนใปไกออวายน่ืยรทุมสบาคน็ปเ่ีทศทเะรปิมูภะณษกัลีมยทไ ง่ัฝงาท้ตใคาภนา้ดงาทนว่ส ีด้ดไุยาพนักวนแน็ปเงึจวนแดอลตวายวัตดอทนัชงูสาขเกอืทเวนแีมกตนัวะต า้ขเุยาพดิกเกัมกามยดโ า่วกยา่ง้ดไุยาพกาจยาหยีสเมาวคดิกเ้หใา ทวา่ลกงัดงับา กวนแีม่มไกออนัวะตศิท ่ีท ์ยกเนุ่ฝ้ตใุยาพกาจงรแยา้รยาหยีสเมาวค น่ชเงา่ยอวัต น้ตน็ปเ มคาวนัธ นอืดเงึถ มคาลุตนอืดเงว่ชนใาม ดิกเ้หใา ท2532 นยากิจศฤพ4 ่ีทนัว อ่ืมเศทเะรปงอขกออนัวะตลเะทง่ัฝนา้ดงาท้ตใคาภนา้ดงาทา้ขเดัพ ยดโ ดุส่ีทกามน่ัชสรปเีดุยาพกาจลพิธทิอบัร้ดไะจกัมยทไศทเะรปปไว่ัทยดโ กามงา่ยอน็ปเยาหยีสเมาวค นอืดเ่ตแง้ัต นฝูดฤนใดิกเกัมยทไศทเะรปนในอ้รตขเนุมหุยาพดิกเรากบัรหา ส กูล3 - 4 ะลีปย่ีลฉเ

149 รทุมสาหมณวเิรบนใน้ึขวัตอ่ก่ีทนอ้รตขเนุมหุยาพน็ปเะจ มคาลุตนอืดเงึถนจปไน้ตน็ปเ มคาภษฤพ ้ีนงัด้ดไาณราจิพกยแถรามาส้ตในีจลเะทะลแกิฟิซปแรทุมสาหมณวเิรบ ยีดเนิอ ู่สา้ขเวัตนอ่ืลคเ ลอกงบเวา่อกาจนลคโซไุยาพีมะจจาอนฝูดฤา้ขเนอ่ก มคาภษฤพนอืดเงว่ช ศทเะรปงอขกตนัวะตคาภอ่ตบทะรกลผีม้หใา ท กตนัวะตศิทนา้ดงาทยทไศทเะรป คาภงาทามา้ขเนา่ผดัพกิฟิซปแรทุมสาหมนในุ่ฝ้ตใุยาพีมะจจาอ นยายนักนอืดเงึถ มคาฎกรกนอืดเงว่ช นบนอตอืนหเคาภะลแ อืนหเงยีฉเกออนัวะตคาภอ่ตบทะรกลผีม้หใา ท นบนอตอืนหเงยีฉเกออนัวะต ามา้ขเนา่ผดัพ้ตในีจลเะทนในอ้รตขเนุมหุยาพีมะจจาอ มคาลุตนอืดเยาลปงึถ นยายนักนอืดเงว่ช งอขงา่ลนอต งาลกคาภ กออนัวะตคาภอ่ตบทะรกลผีม้หใา ท งา่ลนอตอืนหเงยีฉเกออนัวะตคาภงาท ลฑณมิรปะลแ รคนาหมพทเงุรกตขเง้ัทมวร อืนหเงยีฉเกออนัวะตคาภงอขงา่ลนอตะลแ อืนหเคาภ ศากาอดกมาวคีมะจกัม มคารกมนอืดเน้ตงึถนยากิจศฤพนอืดเณามะรปวานหูดฤน้ตงว่ชบัรหา ส ่ตแง้ัตกออนัวะตง่ัฝ้ตใคาภอ่ตบทะรกลผีม้หใา ท ยทไวา่อนใามา้ขเนา่ผดัพ้ตในีจลเะทงอขงา่ลนอตนใา่ ต ปไงลรพมุชดัวหงัจ ยดโ่ีทนอ่ืลคเรากงาทศิทะลแนอ้รตขเนุมหุยาพดิกเรากงึถา้นหงว่ล้ดไบารทถรามาสารเนับุจจัป รไงา่ยอ น้ตน็ปเ ศากาอจวรต์ราดรเ ายทิวมยินุตุอมยีทเวาด ่กแ้ดไ ยัมสนัท่ีทศากาอจวรตอืมงอ่ืรคเ้ชใราก จาอนักอ่ตดิตกันหกตนฝ น่ชเิทาอ นอ้รตขเนุมหุยาพกาจามงอ่ืนเนัอยาหยีสเมาวคกาจบทะรกลผมาต็ก า ้ฟฟไาสเะลแ า ้ฟฟไยาสวนแง้ัทมวรดาขดัตกูถมคานมคงาทน้สเ้หใา ท ้ดไกาลหลหไา่ปา้ นดิกเ้หใา ท ้ดไงาปบัอ่ญหใอืรเะลแก็ลเอืรเ้หใา ทนจดอลต ยาหยีสเมาวคบัร้ดไมรรกรตษกเ่ีทน้ืพ นุมหุยาพอ่ืชกยีรเราก4.3.3 ายทิวมยินุตุอกัน ้ตในีจลเะทะลแ กตนัวะตนา้ดอืนหเกิฟิซปแรทุมสาหมน้ืพคาภตขเนใบัรหา ส งอขอ่ืชอนสเรากนใอืมมว่รมาวคยดโ อ่ืช28 นุมหุยาพอ่ืชยว้ดบอกะรปดุชะล่ตแ ดุช5 ้วไุยาพอ่ืชง้ัต้ดไ มาตปไนักนยีวเนุมห้ชใะจ้ชใราก นอ้รตขเนุมหุยาพอ่ืชน็ปเ้ชใามา น วา่ลกงัดคาภิมูภบถแนใศทเะรป14 วถแงอขอ่ืช้ชใปไน้ึขงึจว้ลแ ์ภมดสงอขยา้ทดุสอ่ืชงึถนจปไ1 ่ีท์ภมดสงอขกรแวถแ่ตแง้ัตม่ิรเยดโ วถแ \"์ยรเงอก\" ่ีทปไน้ึขงึจว้ลแ\" (Trami) ีมารท\" งึถนจปไ\"(Damrey) ์ยรเมอด\" น่ชเ2 ่ีท์ภมดสงอขกรแ าดิน, าลขมเ, าภิว, ณุริพะรพ อืค นอ้รตขเนุมหุยาพอ่ืชอนสเ้ดไยทไศทเะรปบัรหา ส น้ตน็ปเ(Kong-Rey) 1) ่ีทงาราต( นุนขะลแ าบช, นามุนห, รูสมาร, นยีรเุท, บาลหุก,