รายวิชาวิทยาสตร์ (พว21001)

50 3 ่ีททบ ์ลลซเ ญัคา สะราส ชืพ์ลลซเงอข่ีทา้นหะลแงา้รสงรคโบอกะรป์คงอ ์วตัส์ลลซเะลแ ชืพ์ลลซเงอขงา่รปูระณษกัล ์ลลซเนา่ผราส่ีทรากนวบะรก ์วตัส์ลลซเะลแ งัวหดาค่ีทู้รนยีรเรากลผ ้ดไ์ลลซเงอข่ีทา้นหะลแบอกะรป์คงอ งา้รสงรคโะณษกัลยาบิธอ1. ้ดไ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงา่วหะรงา่ตกตแมาวคบยีทเบยีรปเ2. าหอ้ืนเยา่ขบอข ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงอขงา่รปูระณษกัล1 ่ีทงอ่ืรเ ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงอข่ีทา้นหะลแงา้รสงรคโบอกะรป์คงอ2 ่ีทงอ่ืรเ ์ลลซเนา่ผราส่ีทรากนวบะรก3 ่ีทงอ่ืรเ

51 ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงอขงา่รปูระณษกัล1 ่ีทงอ่ืรเ กุทงอขนาฐน้ืพยว่นหอืรหน้ตม่ิรเยว่นหน็ปเ ติวีชีมง่ิสงอขดุส่ีทก็ลเ่ีทยว่นห อืค(Cell) ์ลลซเ ติวีช ์ลลซเาษกึศรากิตัวะรป ีดพาภณุคีม่ีท์นศรรทลุจงอ้ลก์ฐษิดะรป้ดไ ษฤกงัอวาช์รตสาศายทิวกัน กุฮ ต์ริบเอร. 1665 ศ.ค ีป (cell) ์ลลซเ า่ว้ีน ๆก็ลเงอ่ชกยีรเงึจ กามนวนา จ ๆก็ลเงอ่ชบพ้ดไะลแ ๆ งาบนอืฉเ่ีทก์รอค้มไูดงอ่ส้ดไะลแ งอเน่ัน์ลลซเงันผีมรากกาจงอ่ืนเ็ก้ดไู่ยองอ่ชน็ปเงค่ีทราก ว้ลแยาต่ีท์ลลซเน็ปเน้ันบพกุฮ่ีท์ลลซเ นักน่ชเ์ลลซเยว้ดบอกะรปา่วบพ ์วตัสอ่ืยเอ้ืนเะลแชืพอ่ืยเอ้ืนเาษกึศ้ดไ ์ทชเทโวิด. 1824 ศ.ค ีป งา้บู่ยอนักงา่ตกตแ่ีทะณษกัลีม่ตแ งอข ๆน่ือ์ลลซเะลแนข์ลลซเาษกึศ้ดไ ษฤกงัอวาช์รตสาศษฤพกัน ์นวารบ ต์ริบเอร. 1831 ศ.ค ีป (Nucleus) สยีลคเวิน า่ว้ีนมลกนอ้กอ่ืช้หใงึจ งาลกงรตู่ยอก็ลเดานขมลกนอ้กีมา่วบพ ชืพ ๆงา่ตชืพอ่ืยเอ้ืนเาษกึศ้ดไนัมรอยเวาช์รตสาศษกฤพกัน นดเลไช บคาย สัอิทตัม. 1838 ศ.ค ีป ์ลลซเยว้ดบอกะรปดินชกุทอ่ืยเอ้ืนเ า่วปุรสะลแ ว้ลแ ๆงา่ต์วตัสอ่ืยเอ้ืนเาษกึศ้ดไ นัมรอยเวาชายทิววตัสกัน ์นนัวช ์รอดอโทเ. 1839 ศ.ค ีป ้ดไงึจ นดเลไชะลแ์นนัวช ้ีนนักวยีดเีปนใ น้ันงัด ์ลลซเยว้ดน้ึขบอกะรปดินชกุท์วตัสอ่ืยเอ้ืนเา่วปุรส ์ลลซเยว้ดน้ึขบอกะรปยาลหง้ัทติวีชีมง่ิส า่วญัคา สมาวคจใีมง่ึซ(Cell Theory) ์ลลซเีฎษฤทง้ัตนักมว่ร ดินชกุทติวีชีมง่ิสงอขนาฐน้ืพยว่นห อืค์ลลซเะลแ อืค รากะรป3 ญัคา สมาวคจใงึถมุลคบอรคนับุจจัปนใ์ลลซเีฎษฤท ะลแ มรรกุธนัพราสีมนใยาภง่ึซ ์ลลซเยาลหอืรห วยีดเ์ลลซเงยีพเีมจาอยาลหง้ัทติวีชีมง่ิส1. ้ดไู่ยอติวีชงรา ดติวีชีมง่ิส้หใา ท มึซิลอบทแมเรากนวบะรกีม นใยาภนางา ทรากบบะรดัจรากีม่ีท ติวีชีมง่ิสงอขดุส่ีทก็ลเ่ีทนาฐน้ืพยว่นหน็ปเ์ลลซเ2. ์ลลซเงอขงา้รสงรคโ ม่ิรเกรแติวีชา่ว้มแ มิดเ์ลลซเงอขวัตง่บแรากกาจดิกเ์ลลซเ ม่ิรเกรแ์ลลซเกาจามดินเา กีม์ลลซเ3. ลผน็ปเ์ลลซเนวนา จงอขน้ึขม่ิพเรากา่วอืถงคงัยายทิววีชกัน่ตแ ติวีชีม่มไง่ิสกาจามรากานฒัวิวีมะจ นอ่กนุ่ร์ลลซเกาจ ามงอ่ืนเบืส ๆงา่ต์วตัสงอขนอ่อวัตะลแ่ขไาษกึศ้ดไ ยีกเาวลโสกโชเวาช ายทิววตัสกัน ยเนิค์รูพ. 1839 ศ.ค ี ป (Protoplasm) มึซาลพทโรพโ า่ว้ีนสใวลหเงอขกยีรเ้ดไงึจ มุ่นนอ่อะลแ วยีนหเ สใวลหเงอขีมนใยาภา่วบพ้ดไ า่วบพะลแมึซาลพทโรพโาษกึศษฤกงัอวาช์ยทพแ ์ยีล์ซกัฮ ีรนฮเ สัมอท. 1868 ศ.ค ีป มึซาลพทโรพโ่ีทน้ึขดิกเ์ลลซเงอข ๆงา่ตายิริกิฏปกาจงอ่ืนเติวีชงอขนาฐการน็ปเมึซาลพทโรพโ

52 ๆงา่ต์ลลซเงอขสยีลคเวินนใยาภา่วบพน้ค้ดไนัมรอยเวาชายทิววีชกัน งิมมลฟเ ์รอทเลัว. 1880 ศ.ค ีป มซโมโรคโีม ์ลลซเงอขงา่รปูระลแดานข งอ่ส์นศรรทลุจงอ้ลก้ชใงอ้ต า่ลปเาตยว้ด้ดไน็หเงอมถรามาส่มไะลแ ก็ลเดานขีม่ญหในว่ส์ลลซเ ่ขไ์ลลซเ น่ชเ นจเดัชงา่ยอ้ดไน็หเงอมถรามาส ่ญหใดานขีม่ีทดินชงาบ์ลลซเีม็ก่ตแ ์ลลซเงอขู่ยอ่ีทง่นหแา ตะลแ ่ีทา้นห ดินชมาตปไนักงา่ตกตแะจดินชะล่ตแ์ลลซเงอขงา่รปูร

53 ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงอข่ีทา้นหะลแงา้รสงรคโบอกะรป์คงอ2 ่ีทงอ่ืรเ ์ลลซเงอขนาฐน้ืพงา้รสงรคโ อืค ๆ่ญหในว่ส3 น็ปเ้ดไกออง่บแ์ลลซเงอขนาฐน้ืพงา้รสงรคโ ์ลลซเมุ้หอ่ห่ีทนว่ส1. สยีลคเวิน2. มึซาลพทโซไ3. ์ลลซเมุ้หอ่ห่ีทนว่ส1. ้ีนงัดีม ้ดไู่ยอปูรงค้หใ์ลลซเนใยาภบอกะรป์คงอมุ้หอ่ห่ีทา้นหา ท่ีท์ลลซเงอขนว่ส ยว้ดบอกะรป รตมเนโาน10 ณามะรปกามงาบ่ีทอ่ืยเน็ปเ(Cell Membrane) ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ1.1 ดักา จ้หใยว่ช ๆก็ลเูรีมะจ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ นัมขไน้ัชนใู่ยอกรทแนีตรปโีมยดโ นัมขไะลแ นีตรปโ ราสงอขดินชะลแณามิรปมุคบวค่ีทา้นหา ทงึจ ้ดไ์ลลซเมุ้หอ่ืยเนา่ผะจ่ีทราสงอขลุกลเมโงอขดานข ์ดซไกออดไนอบ์ราคะลแ นจเิซกออ า้ น น่ชเ ดินชงาบราสงอขลุกลเมโ ยว้ด์ลลซเกาจกออา้ขเนา่ผ่ีท ิตับมสีมงึจ ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ ้ดไนา่ผถรามาส่มไ นีตรปโ น่ชเ ๆ่ญหใลุกลเมโีม่ีทราส่ตแ ้ดไ้ีนอ่ืยเนา่ผถรามาส (Differentially Permeable Membrane) นา่ผกอืลเอ่ืยเน็ปเ วยีดเ์ลลซเติวีชีมง่ิสงอข์ลลซเนใะลแ ดินชกุทชืพ์ลลซเนใ้ดไบพ(Cell Wall) ์ลลซเงันผ1.2 ะลแงรแง็ขแมาวคม่ิพเ่ีทา้นหา ท ง่ึนหน้ัชกีอ้วไ์ลลซเมุ้หอ่ืยเมุ้หอ่หะจยดโ ดินชงาบยีรเีทคบแะลแาร ้หใมอย็ก์ลลซเงันผ่ตแ ีดนุ่ยหดืยมาวคีมะลแานหะจ์ลลซเงันผา่ว้มแง่ึซ ์ลลซเ่กแ้หใยารตนัอนักงอ ้ป ่มไบอกะรป์คงอีมะจนักดินชงา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ลลซเงันผ ้ีนง้ัท ้ดไกออา้ขเนา่ผดินชกุทบอืกเราส ์ลลซเงันผีม่มไ์วตัสงอข์ลลซเ สลโูลลซเ ่กแ้ดไ ชืพ์ลลซเงันผงอขกัลหบอกะรป์คงอบัรหา ส นักนอืมหเ ้ีนา่ลหเ์ลลซเวิผบอืลคเราส ตรดเฮไบโ์ราคะลแนีตรปโงอขบอกะรปราสน็ปเ่ีท์ลลซเวิผบอืลคเราสีม่ตแ งค์ลลซเ้หใา ทงึจ า้ นยาละล่มไ งรแง็ขแ วยีนหเมาวคีม่ีทงา้รสงรคโน็ปเะารพเ ติวีชีมง่ิสอ่ต์นชยโะรปีม น็ปเ้ดไู่ยอนักมวรมุ่ลกะากเ์ลลซเ้หใยว่ชงัย้ีนกาจกอน ์ลลซเบัก้หใา้ นยีสเญูสรากดลยว่ชะลแ งา่รปูร ะวยัวอะลแอ่ืยเอ้ืนเ (Nucleus) สยีลคเวิน2. มึซาลพทโซไบักมว่รนางา ทยดโ ์ลลซเงอขนางา ทรากมุคบวคงาลก์ยนูศน็ปเสยีลคเวิน ติวีชีมง่ิสงอข์ลลซเนใ กามงา่ยอน็ปเ์ลลซเงอข์ุธนัพบืสรากะลแ์ลลซเง่บแรากนวบะรกอ่ตญัคา สมาวคีม ีม่มไะจว้ลแ่ีทม็ตเญิรจเอ่ืมเ งดแดอืลเด็มเ์ลลซเ น่ชเ ดินชงาบ์ลลซเ่ตแ สยีลคเวินง่ึนหงยีพเีมะจปไว่ัท สยีลคเวิน

54 อืคนว่ส3 น็ปเกออง่บแสยีลคเวินงอขงา้รสงรคโ ิตับมสณุคีม สยีลคเวินบอรู่ยอน้ัช2 ๆงาบอ่ืยเน็ปเ(Nuclear Membrane) สยีลคเวินมุ้หอ่ืยเ2.1 นย่ีลปเกลแงาทงอ่ชน็ปเอ่ืพเปไว่ัทู่ยอยาจะรก ๆก็ลเูรีม ์ลลซเมุ้หอ่ืยเบักวยีดเน่ชเนา่ผกอืลเอ่ืยเน็ปเ ู่ยอดิตะากเมซโบโรไีมะจกอนน้ัชอ่ืยเณวเิรบยดโ มึซาลพทโซไบักสยีลคเวินงา่วหะรราสงอข ่ีทา้นหา ท สยีลคเวินนใู่ยอ ๆ ก็ลเนอ้กน็ปเฏการป่ีทงา้รสงรคโน็ปเ(Nucleolus) สัลอโีลควิน2.2 น่ือราสบักRNA) อืรห(Ribonucleic acid กิอีลควินบโรไ อ่ืชง่ึนหดินชกิอีลควินดรก์หะารคเงัส งัยปไกออสยีลคเวินมุ้หอ่ืยเงอขูรนา่ผง่สกูถะจ้ีนา่ลหเราสยดโ มซโบโรไงอขบอกะรป์คงอน็ปเ่ีท มึซาลพทโซไ กิอีลควินบโรไีซกออีดดรกบักดินชยาลหนีตรปโงอขยใน้สเน็ปเ(Chromatin) นิทามรคโ2.3 บพะจ์ลลซเง่บแรากีม่ีทะณขนใ มรรกุธนัพราสน็ปเง่ึซDNA) อืรห(Deoxyribonucleic acid (Chromosome) มซโมโรคโ า่วกยีรเ ๆง่ทแน็ปเะณษกัลนิทามรคโ ซไ า่วกยีรเ สยีลคเวินน้วเกยดมหง้ัท์ลลซเมุ้หอ่ืยเนใยาภู่ยอ่ีทง่ิส(Cytoplasm) มึซาลพทโซไ3. ยดโ ปไว่ัทู่ยอยาจะรก(Organelle) ์ลลนเกแ์รออ อืค ๆ ก็ลเงา้รสงรคโีม่ีทวลหเงอขน็ปเง่ึซ มึซาลพทโ น่ือบอกะรป์คงอกาจกออกยแ์ลลนเกแ์รออนใยาภบอกะรป์คงอ้หใา ท มุ้หอ่ืยเีมะจ่ญหในว่ส์ลลนเกแ์รออ มึซาลพทโซไนใ ๆ ์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเงอขงา่ตกตแมาวคบยีทเบยีรปเงาราต ์วตัส์ลลซเ ชืพ์ลลซเ ีรอืรห มลกงา่รปูรีม์วตัส์ลลซเ1. มย่ีลหเน็ปเงา่รปูรีมชืพ์ลลซเ1. นา้ดู่ยอ์ลลซเบอืลคเราสีม่ตแ ์ลลซเงันผีม่มไ2. กอนนา้ดู่ยอ์ลลซเงันผีม2. กอน ์ตสาลพรโอลคีม่มไ3. ์ลลซเนใยาภ์ตสาลพรโอลคีม3. ์ลลซเง่บแรากนใ้ชใลอโิรทนซเีม4. ลอโิรทนซเีม่มไ4. นจเดัช่มไ้ดไน็หเงอม ก็ลเดานขีมลอโวิคควแ5. นจเดัช้ดไน็หเงอม ่ญหใดานขีมลอโวิคควแ5. มซโซโลไีม6. มซโซโลไีม่มไ6.

55 ์ลลซเงอขนาฐน้ืพงา้รสงรคโงดสแพาภ

56 ์ลลซเนา่ผราส่ีทรากนวบะรก3 ่ีทงอ่ืรเ อืค นักยว้ดบบแปูร2 ีมา่วบพ ์ลลซเู่สา้ขเราสงยีลเา ลรากาษกึศ้ดไายทิววีชกัน ่ีทดุจงัยปไ า่วกงูสน้ขม้ขเมาวคีม่ีทดุจกาจลุกลเมโงอข่ีทนอ่ืลคเรากน็ปเ(Diffusion) ่รพแราก1. นอน่นแ่ีทงาทศิทีม่มไยดโ งาทกุทศิทกุทะณษกัลนใปไน็ปเ้ีน่ีทนอ่ืลคเราก า่วกา่ ตน้ขม้ขเมาวคีม รากงึถยามหะจิตกปมาตง่ึซ ๆงาบอ่ืยเนา่ผวลหเงอขงอข่รพแรากน็ปเ(Osmosis) สิซมโสออ2. ้ดไนา่ผน้ันา่ทเดินชงาบราส้หใมอยรากนใิตับมสณุคีม์ลลซเมุ้หอ่ืยเกาจงอ่ืนเ ์ลลซเมุ้หอ่ืยเนา่ผา้ นงอข่รพแ น้ขม้ขเมาวคีม่ีทณวเิรบู่สา้ขเ์ลลซเมุ้หอ่ืยเนา่ผ) กามา้ นีม( า่วกงาจอืจเ่ีทณวเิรบกาจ่รพแะจา้ นงอข่รพแราก น้ขม้ขเณวเิรบะลแ งาจอืจเณวเิรบง้ัทอืคงาทศิทงอสง้ัทดิกเะจ้ีนา้ นงอข่รพแรากิตกปมาต) ยอ้นา้ นีม( า่วก ยอ้นา้ นีม่ีทณวเิรบู่สปไา้ขเ กามา้ นีม่ีทณวเิรบกาจา้ นงอข่รพแรากน็ปเสิซมโสออ า่ว ๆน้ัสนักวา่ลกกัมงึจ ู่สา้ขเ) งาจอืจเ( กามา้ นีม่ีทณวเิรบกาจา้ นงอข่รพแรากกาจดิกเกิตมโสออนัดงรแ ์ลลซเมุ้หอ่ืยเนา่ผยดโา่วก ยว้ดนักงา่ตกตแ์ลลซเอ่ตลผีมะจนักงา่ตน้ขม้ขเมาวคีม่ีทยาละลราส) น้ขม้ขเ( ยอ้นา้ นีม่ีทณวเิรบ

57 ดัหกึฝบบแ ์ลลซเ งอ่ืรเ งอ้ตกูถ่ีทบอตา คมิตเงจ .................................................................................................................................. อืค ์ลลซเ1. .................................................................................................................... ่ีทา้นหีม ์ลลซเงันผ2. ์ลลซเกาจกออา้ขเนา่ผ่ีทราสงอขดินชะลแ ณามิรปมุคบวค่ีทา้นหา ท่ีท์ลลซเงอขบอกะรปนว่ส3. ……….........................................................................................................................................อืค ........................................................................ สยีลคเวินีม่มไะจ่ีทม็ตเตโบิตเญิรจเอ่ืมเดใดินช์ลลซเ4. ................................................................................ า่วกยีรเ่ีทราสยว้ดปไบอกะรปชืพงอข์ลลซเงันผ5. ……………………… ์วตัส์ลลซเนใบพ่มไ่ตแ ชืพ์ลลซเนใบพ่ีท งา้บดใดินชบอกะรปนว่ส6. …………………………………… ะารพเ ้ดไงอเราหาองา้รสถรามาส่มไ์วตัส์ลลซเ7. ………………………………… า่วกยีรเ วยีขเีสราสีม์ตสาลพรโอลคนใยาภ8. มรรกุธนัพงาทะณษกัลดอทยา่ถรากะลแ ตโบิตเญิรจเรากมุคบวค่ีทา้นหีม์ลลซเงอขบอกะรปนว่ส9. …..………………………………………………………………………………อืค ปไยาลสะจ์วตัส์ลลซเ่ตแ ้ดไู่ยอปูรงคะณษกัลีมงึจชืพ์ลลซเ งลยาต์วตัสะลแชืพอ่ืมเดใุตหเะารพเ10. ………………………………………………………………………………………

58 วยีดเอ้ขงยีพเกูถ่ีทบอตา คา้นห ยามหงอ่ืรคเา ทงจ กรแนคน็ปเ์ลลซเกยีรเดในา่ท์รตสาศายทิวกัน1. ลิตเตโสิรอ. ข นัตวิน. ก อโลเิลาก. ง คุฮ ต์ริบเรโ. ค อืค์ลลซเีฏษฤทง้ัตอ่กนักมว่ร่ีท์รตสาศายทิวกัน2. นิว์ราดล์ราชะลแ ลดเนมเ. ข นิว์ราด ล์ราชะลแ นดเลไช. ก ลดเนมเะลแ ์นนัวช. ง นดเลไชะลแ นัวช. ค รไงา่ยอนักงา่ตกตแะณษกัลีม์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเ3. มย่ีลหเน็ปเะณษกัลีม์วตัส์ลลซเนว่ส ีรมลกะณษกัลีมชืพ์ลลซเ. ก มลกงรทน็ปเ์วตัส์ลลซเนว่ส มย่ีลหเ่ีสน็ปเะณษกัลีมชืพ์ลลซเ. ข กามนักนอืมหเะณษกัลีม์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเ. ค นักงา่ตกตแ่ีทสยีลคเวินงา่รปูระณษกัลีม์วตัส์ลลซเะลแชืพ์ลลซเ. ง ราสงอขกออา้ขเนา่ผรากมุคบวค่ีทา้นหา ทดใ์ลลซเงอขงา้รสงรคโ4. ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ. ข ์ลลซเงันผ. ก มซโซโลไ. ง มุค์ลลซเ. ค อืคนีตรปโ์หะารคเงัส่ีทา้นหา ท่ีท์ลลซเงอขงา้รสงรคโ5. มซโบโรไ. ข ์ซก็ลพเมอคิจลอก. ก ลอโวิควแ. ง มซโซโลไ. ค ปไนิกเกามา้ นบัร้ดไะจน้ัน์ลลซเา่ว้มแ้ดไู่ยองา่รปูรงคชืพ์ลลซเ้หใา ท่ีท์ลลซเงอขดใงา้รสงรคโ6. ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ. ข ์ลลซเงันผ. ก มึซาลพรทโซไ. ง สยีลคเวิน. ค ดใอ้ข่กแ้ดไ์ลลซเงอขงอมสบัก้ดไบยีรปเ่ีทา้นหา ท่ีทงา้รสงรคโ7. ์ตสาลพรโอลค. ข สยีลคเวิน. ก มซโบโรไ. ง ลอโิรทนซเ. ค น้ันา่ทเชืพงอข์ลลซเนใะาพฉเีม์ลลซเงอขดใงา้รสงรคโ8. ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ. ข ์ลลซเงันผ. ก มึซาลพรทโซไ. ง สยีลคเวิน. ค

59 ่มไงึจชืพ์ลลซเ ์ลลซเนใยาภา่วกยอ้นน้ขม้ขเมาวคีม่ีทยาละลราสนใ่ชแปไชืพ์ลลซเา นอ่ืมเดใุตหเะารพเ9. กตแ ีด้ดไนุ่ยหดืยถรามาสมาวคีมชืพ์ลลซเ. ก ์ลลซเกอนกออรากงอ้ต่มไ่ีทราสนา่ผง่ส ์ลลซเมุ้หอ่ืยเีมชืพ์ลลซเ. ข งรแง็ขแมาวคงา้รสมิรสเ์ลลซเงันผีมชืพ์ลลซเ. ค อ้ขกุทกูถ. ง วย่ีหเ์ลลซเ้หใา ทะจ ดใดินชยาละลราสนใ่สใปไ์วตัส์ลลซเา นอ่ืมเ10. ์วตัส์ลลซเนใยาภา่วกกามน้ขม้ขเมาวคีม่ีทน้ขม้ขเยาละลราส. ก ์วตัส์ลลซเนใยาภา่วกยอ้นน้ขม้ขเมาวคีม่ีทน้ขม้ขเยาละลราส. ข ์วตัส์ลลซเบักา่ทเน้ขม้ขเมาวคีม่ีทน้ขม้ขเยาละลราส. ค น่ัลกา้ น. ง ******************************************* ์รตสาศายทิวนางงรคโา ทราก งอ่ืรเ3 ่ีททบบอสดทบบแยลฉเ ก10. ค9 ก8. ข7. ข6. ค5. ค4. ค3. ก2. ข1.

60 4 ่ีททบ ์วตัสะลแชืพงอขติวีชงรา ดรากนวบะรก ญัคา สะราส ์หะารคเงัสรากนวบะรก ุตาธ่รแะลแราหาอ า้ น งยีลเา ลราก ยว้ดบอกะรปชืพงอขติวีชงรา ดราก ชืพนใ์ุธนัพบืสบบะระลแ งสแ จใยาหรากบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโยว้ดบอกะรป ์วตัสงอขติวีชงรา ดราก ์ุธนัพบืสบบะระลแยา่ถบัขราก ราหาอยอ่ยราก งัวหดาค่ีทู้รนยีรเรากลผ ้ดไสิซพโสออะลแ่รพแรากนวบะรกยาบิธอ1. ้ดไชืพนใงยีลเา ลบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโยาบิธอ2. ้ดไงสแยว้ด์หะารคเงัสรากรากนวบะรกบัรหา สน็ปเา จ่ีทยัจจัปะลแญัคา สมาวคยาบิธอ3. ้ดไน่ิถงอ้ทนใชืพนใ์ุธนัพบืสบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโยาบิธอ4. ้ดไ์วตัสนใ ๆ งา่ตบบะรงอขนางา ทรากยาบิธอ5. าหอ้ืนเยา่ขบอข ชืพงอขติวีชงรา ดราก1 ่ีทงอ่ืรเ ์วตัสงอขติวีชงรา ดราก2 ่ีทงอ่ืรเ

61 ชืพงอขติวีชงรา ดราก1 ่ีทงอ่ืรเ ชืพงอขุตาธ่รแะลแราหาอา้ นงยีลเา ลรากบบะร1.1 (vascular tissue งยีลเา ลอ่ทอ่ืยเอ้ืนเบบะรยว้ดบอกะรปชืพงอขงยีลเา ลบบะรงอขนางา ทราก ์ยีรทนินอราส า้ นงยีลเา ล่ีทา้นหา ทยดโ ชืพน้ตา ลง้ัทดอลตนักอ่ตมอ่ืชเะจ้ีนบบะรนใอ่ืยเอ้ืนเง่ึซsystem) อ่ืยเอ้ืนเบบะร์ลลซเนใยาภ ๆงา่ตมรรกจิกนินเา ดรากนใ้ชใปไา นรากงอ้ตชืพ่ีทยาละลราสะลแ์ยีรทนิอราส ราหาองยีลเา ลอ่ทบัก(xylem) ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ท อืค ๆ่ญหในว่ส2 ยว้ดบอกะรปงยีลเา ลอ่ท (phloem) วย่ีดเงย้ีลเบใะลแู่คงย้ีลเบใชืพน้ตา ลงอขงาวขดัตคาภงดสแปูร

62 วย่ีดเงย้ีลเบใะลแู่คงย้ีลเบใชืพการงอขงาวขดัตคาภงดสแปูร ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ท ะลแ์ยีรทนิอราสง้ัท ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ล่ีทา้นหา ท่ีทอ่ืยเอ้ืนเน็ปเ(xylem) ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ท ้ีนงัด ดินช4 ์ลลซเยว้ดบอกะรปุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทยดโ ์ยีรทนินอราส ทเ มลหแ์ลลซเยาลปณวเิรบ วายกอบะรกงรทน็ปเงา่รปูรีม วย่ีดเ์ลลซเน็ปเ(tracheid) ดีครทเ1. น้ตา ลงอขงา้ขนา้ดงาทปไุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ละจยดโ ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทน็ปเ่ีทา้นหา ทดีคร ีม์ลลซเงันผะลแ ชืพน้ตา ลนุจา้ คงา้รสงรคโน็ปเ่ีทา้นหา ทงึจงรแง็ขแ่ีท์ลลซเงันผีมดีครทเ(pit) ๆก็ลเูรนา่ผ ่ีทม็ตเญิรจเ์ลลซเอ่ืมเ ้ดไงยีคเงา้ข์ลลซเบักอ่ตดิต้หใา ทอ่ืพเ(pit) ๆก็ลเูรีมะลแู่ยอมสะส(lignin) นินกิล ์ลลซเงอขงาลกงรตนว่ส้หใา ท ยว้ดปไยาลสะจสยีลคเวินะลแมึซาลพทโซไงอขนว่ส ปไยาตง่ัทะรกนจ น้ตน็ปเ ะย๊ีกเนส นิฟเ น่ชเ(vascular plant) า่ ตน้ัชชืพนใกามบพ้ีนดีครทเงอขนว่ส งา่วงอ่ชน็ปเ ยาลป่ีท ๆวย่ีดเ์ลลซเน็ปเ ดีครทเา่วกน้ัส่ตแ ่ญหใงา้ขนอ่คดานขีม่ีท์ลลซเน็ปเ(vessel) ลซเสวเ2. งอขนว่ส นุรพูรีม์ลลซเงอขยาลปะลแงา้ขนา้ดณวเิรบ่ีท ว่ิสงอขมคยา้ลคะณษกัลีม์ลลซเงอขงา้ขงอสง้ัท ปไน้ึขการกาจ ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทน็ปเ่ีทา้นหา ท กอดีมชืพอืรหงูสน้ัชชืพนใกามบพ้ีนลซเสวเ านหมาวคีมยดโ ๆดุจน็ปเ์ลลซเงันผ่ีทะากเามนินกิลราสีม่ีท์ลลซเน็ปเลซเสวเะลแดีครทเ บใะลแน้ตา ลงัย น่ชเงา่ยอวัต บบแยาลหปไกออนัก งา่ตกตแยาลดวลีม์ลลซเ้หใา ท นักงา่ต นวหแงวยา้ลค ๆงวน็ปเานหมาวคีม- annular thickening นยีวเดไนับยา้ลควยีลกเน็ปเานหมาวคีม- spiral thickening ๆก็ลเยา่ขาตยา้ลคบยีบเะรน็ปเ่มไามปไนักนาสะรป ๆดุจน็ปเานหมาวคีม- reticulate thickening ดไนับน้ัขยา้ลคน้ัชน็ปเานหมาวคีม- scalariform thickening ดไนับน้ัขยา้ลค ๆน้ัชน็ปเนักนอ้ซงยีรเะลแงันผ่ีทูรน็ปเ- pitted thickening

63 า้นหอืรหีรมลกดัตา้นหกอบะรกงรทน็ปเงา่รปูรีม(xylem parenchyma) ามคไนรเาพม็ลเซไ3. น้ึขานหะจ์ลลซเงันผน้ึขกามุยาอีมอ่ืมเ ชืพน้ตา ลวนแมาตนักวัตงยีรเ ๆงาบ์ลลซเงันผีม มย่ีลหเยาลหดัต นว่สงาบามคไนรเาพม็ลเซไ ยว้ดน้ึขดิกเ(pit) ๆก็ลเูรีมะลแ ู่ยอมสะส(lignin) นินกิลราสีมกาจงอ่ืนเ ยว้ด งา้ขนา้ดณวเิรบงัยปไ ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ล่ีทา้นหา ทอ่ืพเ ชืพน้ตา ลงอขีมศัรวนแมาตนักวัตงยีรเะจ ง้ัทมวร ๆน่ือ์ยีรทนิอราสะลแ นัมา้ น ง ้ปแทภเะรปราหาอมสะส่ีทา้นหา ทามคไนรเาพ ชืพน้ตา ลงอข ชืพงอขบใะลแน้ตา ลงัยปไ ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ล่ีทา้นหา ท ิตกปมาต ปไ ๆว่ัท์รอบเฟไา่วกน้ัส่ตแ วายงา่รปูรีม่ีท์ลลซเน็ปเ(xylem fiber) ์รอบเฟไม็ลเซไ4. ซไ ์ลลซเนใยาภ ๆงอ้หน็ปเน้ักงันผีม ปไ ๆว่ัท์รอบเฟไา่วกานห์ลลซเงันผีม มลหแยาลปะณษกัลีม์ลลซเ ม ็ล เ ชืพน้ตา ล่กแงรแง็ขแมาวค้หใะลแนุจา้ คงา้รสงรคโน็ปเ่ีทา้นหา ท์รอบเฟไ บอกะรปนว่สน็ปเ่ีทอ่ืยเอ้ืนเงดสแปูร ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทงอข ราหาองยีลเา ลอ่ท ชืพน้ตา ล่กแ้หใงรแง็ขแมาวคงา้รสะลแราหาองยีลเา ล่ีทา้นหา ท่ีทอ่ืยเอ้ืนเน็ปเ(phloem) ราหาองยีลเา ลอ่ท ้ีนงัด ดินช4 ์ลลซเยว้ดบอกะรปราหาองยีลเา ลอ่ทยดโ ์ลลซเน็ปเ วายกอบะรกงรทน็ปเงา่รปูรีม่ีท์ลลซเน็ปเ(sieve tube member) ์รอบเมมเ์บวิทพีซ1. ว้ลแ่ีทม็ตเตโบิตเญิรจเ์ลลซเอ่ืมเ กาม่ญหใดานข(vacuole) ์ลลซเนใยาภงา่วงอ่ช ยว้ดบอกะรป ติวีชีม่ีท สลโูลลซเีม์รอบเมมเ์บวิทพีซงอข์ลลซเงันผ ู่ยอติวีชีมงัย์ลลซเ่ีทยดโปไยาลสะจสยีลคเวินงอขนว่ส

64 กาจ้ดไ่ีทราหาองอขนา่ผง่สงาทน็ปเ่ีทา้นหา ท์รอบเมมเ์บวิทพีซ ยอ้นก็ลเู่ยอมสะส(cellulose) ชืพน้ตา ลงอข ๆงา่ตนว่สงัยปไราหาอนา่ผง่สยดโ ชืพงอขงสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรก ์ลลซเ่มแ์ลลซเกาจามดินเา กน้ตีม่ีทษศเิพ์ลลซเน็ปเ(companion cell) ์ลลซเนยีนเาพมอค2. ์ลลซเยดโ ์ลลซเ2 ์ลลซเ้ดไวายมาตวัตง่บแะจ์ลลซเ1 ดินเา กน้ต์ลลซเยดโ ์รอบเมมเ-์บวิทพีซบักนักวยีดเ ์รอบเมมเ์บวิทพีซน็ปเปไตโบิตเญิรจเะจ่ญหใดานข์ลลซเ ก็ลเดานขีมง่ึนห์ลลซเกีอ ่ญหใดานขีมง่ึนห ีม่ีทก็ลเดานข์ลลซเน็ปเ์ลลซเนยีนเาพมอค ์ลลซเนยีนเาพมอคน็ปเปไตโบิตเญิรจเะจก็ลเดานข์ลลซเนว่ส ีม่ีทมึซาลพทโซไีม ติวีชีม่ีท์ลลซเน็ปเ มลหแยาลปนว่ส มย่ีลหเน็ปเะณษกัลีม วายมอผงา่รปูร อ่ตมอ่ืชเ้ชใอ่ืพเ ๆก็ลเูรีมะลแ ยอ้นก็ลเ์ลลซเงันผ่ีทู่ยอมสะสสลโูลลซเีม กามน้ขม้ขเราสงอขบอกะรป์คงอ ีม์ลลซเอ่ืมเน้ึขีด้ดไนางา ท้หใ์รอบเมมเ์บวิทพีซอืลหเยว่ช่ีทา้นหา ท์ลลซเนยีนเาพมอค์รอบเมมเ์บวิทพีซบัก งลยอ้น้ดไนางา ท้หใา ทปไวัตยาลสะจสยีลคเวินน้ึขกามุยาอีม์รอบเมมเ์บวิทพีซอ่ืมเกาจงอ่ืนเ น้ึขกามุยาอ ่ีท ๆก็ลเูรีม งาบ์ลลซเงันผีม ติวีชีม่ีท์ลลซเน็ปเ(phloem parenchyma) ามคไนรเาพม็อเลฟโ3. ชืพงอขงสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกกาจ้ดไ่ีทราหาอมสะส่ีทา้นหา ทามคไนรเาพม็อเลฟโ ์ลลซเงันผ ราหาองยีลเา ลอ่ทบัก้หใงรแง็ขแมาวคมิรสเะลแ ชืพงอข ๆงา่ตนว่สงัยปไราหาองยีลเา ล ีม วายะณษกัลงา่รปูรีม ์รอบเฟไม็ลเซไบักยา้ลคะณษกัลีม(phloem fiber) ์รอบเฟไม็อเลฟโ4. า ทะลแ ราหาองยีลเา ลอ่ทบัก้หใงรแง็ขแมาวคมิรสเยว่ช่ีทา้นหา ท์รอบเฟไม็อเลฟโ ีรอืรหมลกดัตา้นห ชืพ่กแ้หใราหาอมสะส่ีทา้นห ราหาองยีลเา ลอ่ทงอขบอกะรปนว่สน็ปเ่ีทอ่ืยเอ้ืนเงดสแปูร

65 ชืพงอขราสงยีลเา ลรากบบะรงอขนางา ทราก อืค รากะรป2 ู่ยอนางา ทรากกัลหีมชืพงอขงยีลเา ลบบะร ู่สปไน้ึขการกาจงยีลเา ลยดโ(xylem) ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทงาทนา่ผุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ล1. งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกนใ้ชใปไุตาธ่รแะลแา้ นา นอ่ืพเ บใ ู่สปไบใกาจงยีลเา ลยดโ(phloem) ราหาองยีลเา ลอ่ทงาทนา่ผ) สคโูลกลาตา้ น( ราหาองยีลเา ล2. บักงอ้ขวย่ีกเมาวคีมชืพงอขราสงยีลเา ลราก ชืพงอขนางงัลพงา้รสรากนใ้ชใอ่ืพเ ชืพงอข ๆงา่ตนว่ส ปไน็ปเชืพงอขราสงยีลเา ลราก้หใอ่ืพเนักนาสะรปนางา ทงอ้ตง่ึซ รากนวบะรกยาลหกีอ ๆงา่ตนวบะรก น้สเ400 งึถกามการนขีมง่ึซ(root hair) การนขณวเิรบ การ่ีทน้ตม่ิรเชืพงอขงยีลเา ลบบะร ยามหา ้ปเมาต ะลแ(osmosis) สิซมโสออราก า่วกยีรเ่ีทรากีธิวยดโา้ นมึซดูดะจการนขยดโ รตมเิลลิมงาราต1 ่ีทน้ืพอ่ต ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทมาตปไ่ีทนอ่ืลคเะจชืพนใามา้ขเ่รพแ่ีทา้ น ีธิวยาลหกีอ ๆน่ือบบแ่รพแรากีธิว า้ นงยีลเา ลอ่ทมาตปไ่ีทนอ่ืลคเ ๆงา่ตุตาธ่รแะลแา้ นอ่ืมเ ชืพงอข ๆงา่ตนว่สงัยปไอ่ตงยีลเา ลอ่ืพเ(xylem) งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกนใ้ชใปไ้ีนุตาธ่รแะลแา้ นา นะจ็กบใ บใงึถนจปไงยีลเา ละลแุตาธ่รแะลแ งยีลเา ลกูถะจลาตา้ น ลาตา้ นน็ปเ์ฑณัภติลผ้ดไนจ ๆยอ่ืรเปไนินเา ดงสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกอ่ืมเ ลาตา้ นงยีลเา ละลแ ชืพงอขราหาอน็ปเอ่ืพเ ๆงา่ตนว่สมาตปไ(phloem) ราหาองยีลเา ลอ่ทงาทนา่ผ น้ตา ละลแ การ บใ่ีท้วไมสะสบ็กเปไนว่สงาบ

66 ชืพงอขราสงยีลเา ลรากบบะรงดสแปูร มาวคีม่ีทณวเิรบู่สปไา่วกกามน้ขม้ขเมาวคีม่ีทณวเิรบกาจราสงอข่ีทนอ่ืลคเรากน็ปเ(diffusion) ่รพแราก า่วกยอ้นน้ขม้ขเ ู่สปไ) งาจอืจเยาละลราส( า่วกกามา้ นีม่ีทณวเิรบกาจา้ นงอข่รพแรากน็ปเ(osmosis) สิซมโสออราก รากีธิว้ชใงอ้ตชืพงอขราสงยีลเา ลบบะรงอขนางา ทราก) น้ขม้ขเยาละลราส( า่วกยอ้นา้ นีม่ีทณวเิรบ นใงาทน้สเน็ปเ(phloem) ราหาองยีลเา ลอ่ทะลแ(xylem) ุตาธ่รแะลแา้ นงยีลเา ลอ่ทีมยดโ ดินชยาลห่รพแ ชืพงอขนา้กะลแ ง่ิก บใ น้ตา ลงัยปไราสงยีลเา ลราก ชืพนใา้ นงยีลเา ลบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโ1.2 ีมงูสน้ืชมาวคีม่ีทณวเิรบนใญิรจเะลแก็ลเดานขีมะจกัม สอม น่ชเ งยีลเา ลอ่ทีม่มไ่ีทชืพ ง่ึนห์ลลซเกีองัยปไง่ึนห์ลลซเกาจ่รพแรากยดโงึถว่ัทงา่ยอา้ นบัร้ดไ์ลลซเกุท์ลลซเ อพงยีพเางเม่ร งย้ีลเปไน้ึขการกาจงยีลเา ลอ่ทีมงอ้ตน็ปเา จ ้ดไ่มไสอมบักวยีดเน่ชเรากีธิว้ชใะจ่ญหใดานขีม่ีทชืพนว่ส กอนยาภา่วกงูสน้ขม้ขเมาวคีมการนข์ลลซเนใยาภยาละลราสว้ลแิตกปยดโดอยยาลปู่ยอ่ีท์ลลซเ การู่สา้ขเนิดนใา้ นงอข่ีทนอ่ืลคเราก การงอขวิผ่ีท์ลลซเู่สา้ขเ์ลลซเมุ้หอ่ืยเนา่ผ่รพแะจ็กนิดนใา้ นน้ันงัด ง่ึนห์ลลซเกีองัยปไง่ึนห์ลลซเกาจนา่ผะจา้ นยดโ้ดไสิม์รอดเดโนอเน้ัชงึถนจปไการงอข์ซกทเ์รอคน้ัชนา่ผ สาลพพโอ า่ว้ีนบบแ่ีทนอ่ืลคเรากงอขงาทน้สเกยีรเ์ลลซเงา่วหะรงา่วงอ่ชงาทนา่ผอืรห์ลลซเงันผงาท ดเมโสาลพา่วกยีรเ่ีท มึซาลพทโซไงาทง่ึนห์ลลซเู่สง่ึนห์ลลซเนา่ผา้ นงอข่ีทนอ่ืลคเรากนว่ส(apoplast) า่ว ้ีนบบแ่ีทนอ่ืลคเรากกย ีรเมลเซไ ู่สา้ขเนอ่ก สิม ์รอดเดโนอเ์ลลซเนใปไา้ขเามส คแ ู่ยอน้ัก พิรตสนยีรเาพสคแีม่ีทสิม์รอดเดโนอเ์ลลซเงันผงึถาม่ีทนอ่ืลคเา้ นอ่ืมเ(symplast) สาลพมิซ งึจมึซาลพทโซไงาทนา่ผงอ้ตงึจา้ นน้ันงัด มลเซไนใปไา้ขเ์ลลซเงันผนา่ผา้ น้หใ่มไนักงอ ้ปพิตสนยีรเาพส ้ดไมลเซไนใปไา้ขเะจ ้หใมุ่ชา้ นีม่ีทนใกูลป่ีทยว้ลกอืรห าษกัรธทุพ ศทเอืขเะม น่ชเ ดินชงาบชืพงอขน้ตา ลดัตงอลา้ถ บักดิต่ีทนว่ส น้ตา ลงอขดัตยอรณวเิรบงรตตกเงัสว้ลแ รตมเิตนซเ4-5 ณามะรปนิดน้ืพกาจงูสน้ตา ลอืลหเ (root pressure) การนัดงรแ า่วกยีรเ นัดงรแีมการงอขมลเซไนใกาจงอ่ืนเ ามกออมึซวลหเงอขน็หเะจการ งยีพเอพงา่ยอา้ นบัร้ดไ่ีทชืพนใ มลเซไนใน้ึขนัดงรแดิกเ้หใา ทการงอขมลเซไู่สา้ขเา้ นงอข่ีทนอ่ืลคเราก ยว่ชรากนใ์นชยโะรปีมการนัดงรแ ู่รตา้ชเอืรหนืคงาลกาลวเน่ชเ งูสน้ืชมาวคีม่ีทศากาอพาภสนใู่ยอะลแ าลวเนใง้หแะลแนอ้รศากาอพาภสนใ่ตแ นัวงาลกาลวเงว่ชนใน้ึขดิกเจาอ่ีทมลเซไนใศากาองอฟยาละล ยีสเญูสราก การนัดงรแบพ่มไ้หใา ทมลเซไอ่ทนใา้ นงอขงึดงรแดิกเะจน้ึขกามา้ นยาครากีมชืพ นัวงาลก า้ นอไะลแ ศากายรรบนใา้ นอไณามิรปงา่วหะรงา่ตกตแมาวคกาจงอ่ืนเน้ึขดิกเา้ นยาครากยดโบใกาจา้ น ้หใมลเซไอ่ทนใู่ยอ่ีทา้ นงึดงรแีมกาจงอ่ืนเน้ึขดิกเน้ันมลเซไอ่ทนใา้ นงยีลเา ลราก บในใยาภงา่วงอ่ชนใ

67 า้ขเนิดกาจา้ นงึดการ้หใา ทการงัยปไดอทยา่ถกูถะจ้ีนงึดงรแ ศากายรรบู่สกออยาคชืพ่ีทา้ นนทแดทามน้ึข ีฮคโ า่วกยีรเ งอเนักยว้ดา้ นงอขลุกลเมโงา่วหะรวย่ีนหเดึยงรแีมา้ นกาจงอ่ืนเ้ดไมลเซไอ่ทนใาม วย่ีนหเดึยงรแีมงัย้ีนกาจกอน นอตดาข่มไยดโ้ดไมลเซไอ่ทนใามา้ขเา้ นงึดะจ่ีทถรามาส(cohetion) นัช ้หใา ทะจกามา้ นยาคชืพอ่ืมเ(adhesion) นัชีฮดอแ า่วกยีรเ มลเซไอ่ทงอขงันผบักา้ นงอขลุกลเมโงา่วหะร ชืพงอขๆงา่ตนว่สงัยปไอ่ตง่สะลแ่ีทนอ่ืลคเถรามาสงึจมลเซไนใา้ นน้ันงัด ยว้ดกามปไกออยหเะรา้ น รากกาจงอ่ืนเงึดงรแ ้ดไมลเซไอ่ทู่สา้ขเนิดกาจา้ นงึดงรแดิกเะจ็กการดอยอืรห บใ น้ตา ลน็ปเะจา่ว่มไ ้ดไ (transpiration pull) า้ นยาครากกาจงึดงรแ า่วกยีรเ้ีนา้ นยีสเญูส ชืพนใราหาองยีลเา ลบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโ1.3 นิดกาจดูดการ่ีท ๆ งา่ตราหาอุตาธีม มลเซไู่สา้ขเการงอข์ซกทเ์รอคน้ัชนา่ผงยีลเา ลชืพ่ีทา้ น มอย่มไกัม์ลลซเะารพเ า้ นงยีลเา ลรากา่วกกามนอ้ซบัซมาวคีม ๆ งา่ตราหาอุตาธงยีลเา ลรากยว้ดู่ยอยาละล ะรสิอยดโ้ดไกออา้ขเนา่ผ่ีทนอ่ืลคเราหาอุตาธ้หใ ้ชใ่มไบบแงยีลเา ล อืค ีธิว2 ้ดไา ท การู่สา้ขเ ๆงา่ตราหาอุตาธงอข่ีทนอ่ืลคเรากนวบะรก า่วกงูสน้ขม้ขเมาวคีม่ีท์ลลซเกอนยาภกาจ่รพแะจราหาอุตาธยดโ(passive transport) นางงัลพ รากน็ปเง่ึซ(active transport) นางงัลพ้ชใบบแงยีลเา ลรากะลแ า่วกา่ ตน้ขม้ขเมาวคีม่ีท์ลลซเนใยาภงัยปไ ีม่ีท์ลลซเกอนยาภกาจราหาอุตาธงยีลเา ลถรามาสชืพ้หใา ทนางงัลพยัศาอบบแราหาอุตาธงอข่ีทนอ่ืลคเ ้ดไ้วไดินชงาบราหาอุตาธมสะสชืพ้หใา ทงึจ ้ดไ์ลลซเนใยาภามา้ขเา่วกา่ ตน้ขม้ขเมาวค งาทน้สเยดโ้ดไการงอข์ซกทเ์รอคน้ัชนา่ผนอ่ืลคเถรามาสมลเซไนใปไา้ขเะจ่ีทราหาอุตาธ งยีลเา ลชืพ่ีทราหาอุตาธ มลเซไู่สา้ขเนอ่กสิม์รอดเดโนอเ์ลลซเู่สา้ขเะลแ สาลพมิซอืรหสาลพพโอ ชืพงอขตโบิตเญิรจเรากะลแติวีชงรา ดรากอ่ตน็ปเา จ่ีท ๆงา่ต์ยีรทนินอราสน็ปเน้ันมลเซไนใปไา้ขเ

68 ชืพนใบพ่ีทดินชะล่ตแราหาอุตาธงอขณามิรปะลแ ชืพงอขติวีชงรา ดรากอ่ตน็ปเา จ่ีทราหาอุตาธงดสแงาราต บพ่ีทุตาธงอขะลยอ้รา่ค ชืพอ่ืยเอ้ืนเนใ อ่ต์นชยโะรปน็ปเ่ีทปูร ีมคเงาท์ณษกัลญัส ุตาธ )ง้หแกันหา้ น( ชืพ 2- Mo MoO 0.00001 มันีดบิลมโ 4 2+ Cu Cu , Cu 0.0006 งดแงอท + Mn Mn 0.005 สีนากงมแ 2+ 2+ Ni Ni 0.003 ลิกเกิน 2+ Zn Zn 0.002 ีสะกงัส - B H BO 0.002 นอรบโ 2 3 Fe Fe 0.01 ก็ลหเ 2+ - Cl Cl 0.01 นีรอลค 2- S So 0.1 นัถะมา ก 4 P H PO , HPO 0.2 สัรอฟสอฟ - 2- 4 2 4 2+ Mg Mg 0.2 มยีซเีนกมแ 2+ Ca Ca 0.5 มยีซเลคแ + K K 1.0 มยีซเสทแพโ - + N NO , NH 1.5 นจเรตโนไ 3 4 H H O 6 นจเรดโฮไ 2 O O , H O , CO 45 นจเิซกออ 2 2 2 C CO 45 นอบ์ราค 2 รากน็ปเย ุ๋ป้หใราก นักา่ทเ่มไณามิรปนใดินชะล่ตแราหาอุตาธรากงอ้ตชืพา่วน็หเะจ งาราตกาจ ้ดไยาตชืพ้หใา ทจาอะลแงอืลปเน้ิสรากน็ปเะจชืพงอขรากงอ้ตมาวคนิกเกาม้หใา้ถชืพ่กแราหาอุตาธม่ิพเ ุตาธดาขา่วชืพงอขรากาอ์หะารคเิวะลแ นิดนใู่ยอ่ีทราหาอุตาธบอสจวรตรากยดโ้ดไนักงอ ้ปถรามาสง่ึซ ด ใ ่กแ้ดไ ุตาธ9 ีม(macronutrients) กามณามิรปน ็ปเรากงอ้ตชืพ่ีทุตาธ า่วบพงาราตกาจ (micronutrients) ยอ้นก็ลเงยีพเณามิรปรากงอ้ตชืพ่ีทุตาธนว่สS ะลแC H O N P K Ca Mg

69 ตโบิตเญิรจเรากอ่ตญัคา สมาวคีม้ีนมุ่ลก2 ราหาอุตาธNi ะลแB Fe Cu Zn Mn Mo Cl ่กแ้ดไ งอข96 ะลยอ้รณามะรปชืพงอขบอกะรป์คงอ นักงา่ตกตแรากงอ้ตชืพ่ีทณามิรป่ตแ นักมยีทเา่ทเชืพงอข งา่ยอศากาอะลแา้ นกาจบัร้ดไชืพ้ีนมาสง้ัทุตาธง่ึซC H O ยว้ดบอกะรป ชืพงอขง้หแกันหา้ น อพงยีพเ ตโบิตเญิรจเรากอ่ตน็ปเา จ่ีทราหาอุตาธน็ปเดใุตาธา่วดัจ่ีทรากะรป2 กัลห้ชใ์รตสาศายทิวกัน อืค ชืพงอข รจงวบรค่มไ์ุธนัพบืสรากะลแตโบิตเญิรจเราก้หใา ท พีชงรา ดถราส่มไะจชืพน้ันุตาธดาขา้ถ1. น่ือุตาธ้ชใะจะาพเา จมาวคีมชืพงอขตโบิตเญิรจเรากนใราหาอุตาธงอขดินชรากงอ้ตมาวค2. ้ดไ่มไนทแดท ้ีนงัด ีมคเวีชะลแายทิวรีรสงาท่ีทา้นหมาตมุ่ลก3 น็ปเ้ดไกออราหาอุตาธง่บแดัจจาองัย้ีนกาจกอน ่กแ้ดไ ชืพนใยาภ์ยีรทนิอุตาธงอขบอกะรป์คงอน็ปเ1 ่ีทมุ่ลก C H O N ่กแ้ดไ กัลห์ยีรทนิอบอกะรปราสงอขบอกะรป์คงอน็ปเ1.1) ราสนใP น่ชเ มึซิลอบทแมเบักวย่ีกเ่ีทา้นหา ท่ีท์ยีรทนิอบอกะรปราสงอขบอกะรป์คงอน็ปเ1.2) ์ลลิฟรโอลคงอขบอกะรป์คงอน็ปเ่ีทMg ะลแATP Fe Cu Zn Mn Cl น่ชเ ์มซไนอเงอขนางา ทรากนุ้ตะรกรากมาตง่บแ2 ่ีทมุ่ลก มุค์ลลซเงอขง่ตเมาวคาษกัรยว่ชK น่ชเ กิตมโสออนัดงรแมุคบวครากมาตง่บแ3 ่ีทมุ่ลก

70 ชืพงอขราหาอะลแา้ นงยีลเา ลงา้รสงรคโ งอ่ืรเมรรกจิก งอลดทราก์คงสะรปดุจ ้ดไราหาอะลแา้ นงยีลเา ลรากนใ้ชใ่ีทชืพงอขนว่สุบะร1. ้ดไชืพนใราหาอะลแา้ นงยีลเา ลรากรากนวบะรกยาบิธอ2. ์ณรกปุอุดสัว น้ต1 รตมเิตนซเ20 ณามะรปงูสนยีทเน้ต1. 3 .มซ15 งดแีสกึมหา้ น2. รติล1 า้ น3. บใ. 1 มซ10-15 ณามะรปงูสงา้วกกาปดวข4. บใ1 นกโดีมบใ5. ดุช1 ์ดลไสดิปกจะรกะลแ์ดลไส6. งอ้ลก1 ์นศรรทลุจงอ้ลก7. นัอ1 ดยหดอลห8. งอลดทรากนินเา ดีธิว า้ นีม่ีทงา้วกกาปดวขนใงล รตมเิตนซเ์กศาบกูล15 ณามะรปงดแกึมห่สใ1. ดดแงาลก้วไปไา นว้ลแ งดแีสกึมหา้ นีม่ีทดวขนใงล่ชแ ว้ลแดาอะสา้ นงา้ล่ีทนยีทเน้ตา น2. ลผกึทนับ งลปแนย่ีลปเรากตกเงัส ีทาน20-30 ณามะรป ง่ิกีม่มไ บวอน้ตา ลีม่ีทนว่สงรตงาวขมาตน้ตา ลดัตนกโดีมบใ้ชใ า้ นงา้ลามกออนยีทเน้ตา น3. รตมเิตนซเ3 ณามะรปวาย้หใ ดิป ดยห1-2 า้ นดยห ์ดลไสนบงาวปไา นว้ลแ ดุส่ีทงาบ้หใงาวขมาตดัตามกออดัต่ีทนว่สา น4. งดแีสน็ปเ่ีทง่นหแา ตปูรดาวตกเงัส ์นศรรทลุจงอ้ลกยว้ดูดงอ่สปไา น ์ดลไสดิปกจะรกยว้ด ลผกึทนับะลแ นอตน้ัขมาตนินเา ดว้ลแ รตมเิตนซเ0.5 ณามะรปวายๆงาบวายมาตดัตามกออ้ดไ่ีทนว่สา น5. 4 อ้ขนอืมหเ

71 ุตหเยามห งา้ลว้ลแ ดุส่ีทกามามดิตการ้หใมายายพ น้ตง้ัทนยีทเน้ตนอถๆยอ่คงอ้ต นยีทเน้ตนอถราก1. งดแีสกึมหา้ นนใงลมุ่จะจ่ีทนอ่กา้ นนใ ๆาบเามปไยา่สบัจรากยดโีทนัทกออนิด ดยีอเะลงา่ยอบใะลแน้ตา ล การนใยาภงลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัสงอ้ตนยีรเู้ผ2. ลผกึทนับงาราต ้ดไตกเงัส่ีทะณษกัล พาภ งอลดท่ีทง่ิส งดแีสกึมหา้ นนใงลนยีทเน้ตมุ่จ1. งาวขดัตน้ตา ล งอ่สอ่ืมเ2. งอ้ลกยว้ด วายดัตน้ตา ล ์นศรรทลุจ

72 งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรก1.4 า นรากนใถรามาสมาวคีมชืพ อืค งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกงอขญัคา สมาวค1.4.1 รากนวบะรกยดโ ์ยีรทนิอราสปูรนใ้วไบ็กเราหาอน็ปเงา้รสะลแ์ดซไกออดไนอบ์ราคงึรตามงสแนางงัลพ ยว้ด์หะารคเงัสรากอ่ตน็ปเา จง่ึซ ์ลลิฟรโอลคีมชืพบในใา่วกีอบารทงัย้ีนกาจกอน งสแยว้ด์หะารคเงัส ่ีทงา้รสงรคโีมชืพา่วบารท้ดไงัยะลแนจเิซกออะลแ า้ น ตรดเฮไบโ์ราค อืค้ดไ่ีทติลผลผะลแ งสแ รไงา่ยอ้ดไนางา ทรากอ่ตมสะามหเ งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรก งึรตายิริกิฏปะลแงสแายิริกิฏป อืค ่ญหในอตน้ัข2 น็ปเง่บแ ชืพงอขงสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรก ์ดซไกออดไนอบ์ราค ์ตสาลพรโอลคงอขงา้รสงรคโ บารทารเ้หใา ท ๆงา่ตคินคทเะลแนอตก็ลเิอ์นศรรทลุจงอ้ลก้ชใรากยว้ดาษกึศ่ีทรากกาจ ่ญหในว่ส์ตสาลพรโอลค น้ึขกาม์ตสาลพรโอลคงอข่ีทา้นหะลแงา้รสงรคโบักวย่ีกเดยีอเะลยาร 1-2านห รตมเรคโมไ2 งา้วก รตมเรคโมไ5 ณามะรปวายมาวคีม ีรมลกงา่รปูรีมะจชืพงอข ์ลลซเงอขดินชบักู่ยอน้ึขปไนักงา่ตกตแยอ้นกาม์ตสาลพรโอลคีมะจบใะล่ตแงอข์ลลซเนใ รตมเรคโมไ ามรตโส า่วกยีรเวลหเงอขีมนใยาภ น้ัช2 มุ้หอ่ืยเยว้ดบอกะรป ์ตสาลพรโอลค ชืพงอขดินชะลแ ้ีนกาจกอนงสแยว้ด์หะารคเงัสรากนใ์ดซไกออดไนอบ์ราคงึรตรากนวบะรกบัรหา สน็ปเา จ่ีท์มซไนอเีม ่มไ่ีทนว่สะลแ มุนารก า่วกยีรเามปไนอ้ซบัทบัพ่ีทนว่ส ์ดยอคาลทไอ่ืยเีมงัย ์ตสาลพรโอลคงอขนในา้ด งอ่ชีม ์ดยอคาลทไอ่ืยเนบู่ยอะจ์ลลิฟรโอลคะลแดมหง้ัทีสราส าลลมเาลามรตโสา่วกยีรเู่ยอนักนอ้ซบัท นใยาภู่ยอวลหเงอขีมง่ึซ นมเูล กยีรเ ์ตสาลพรโอลค้หใา ท ยว้ดู่ยอมซโบโรไะลแDNA RNA ีมงัย์ตสาลพรโอลคนใยาภ้ีนกาจกอน ์ณษกัลีมงอเ์ตสาลพรโอลคนใ ์ตสาลพรโอลคนใ้ชใ้วไ์มซไนอเติลผะลแ่มหใามน้ึขงอเวัตงอลา จถรามาส ยีรดเนอคทโมไบักยา้ลค งสแยว้ด์หะารคเงัสรากนวบะรกบัรหา สน็ปเา จ่ีทยัจจัป1.4.2 กอนยาภ ยัจจัปะลแ นใยาภยัจจัปน็ปเ้ดไง่บแถรามาสงสแยว้ด์หะารคเงัสรากมุคบวค่ีทยัจจัป บักงอ้ขวย่ีกเ่ีทยัจจัปน็ปเกอนยาภยัจจัปะลแ ชืพงอขมรรกุธนัพงอขลผบักงอ้ขวย่ีกเะจนใยาภยัจจัปง่ึซ มอ้ลดวแพาภส นใยาภยัจจัป1.

73 บใงอขงา้รสงรคโ1.1 นวนา จะลแดานขบักู่ยอน้ึข้ีนง้ัท นักา่ทเ่มไยา่งกายะจ์ดซไกออดไนอบ์ราคงอขบใู่สา้ขเราก งา่วงอ่ชงอขณามิรปน้ันกาจกอน ดินชะล่ตแชืพนในักงา่ตกตแู่ยอง่ึซ บใกาปงอขง่นหแา ตนจดอลต รากอ่ตลผีมงัยบใงอข(Mesophyll) ์ลลิฟซโมเอ่ืยเอ้ืนเงอขวัตงยีรเรากกาจดิกเง่ึซ์ลลซเงา่วหะร บใงอขนขะลแ(Epidermis) วิผ์ลลซเ ลิคเิตวิคน้ัชงอขานหมาวค ยว้ด์ดซไกออดไนอบ์ราคนย่ีลปเกลแ กตะจงสแปไนิกเานหา้ถะารพเนักา่ทเ่มไ้ดไบใู่สา้ขเยาจะรก์ดซไกออดไนอบ์ราค้หใา ทรากนใลผีมะจ งลยอ้น้ดไ์ตสาลพรโอลคบักบทะรก บใงอขุยาอ1.2 ่ีทดุจงึถนจงูส้ดไงสแ์หะารคเงัสถรามาสนอ่อบใา่วบพะจ ชืพงอขบใะล่ตแบใงึถาณราจิพอ่ืมเ ถรามาส่มไะจงอืลหเบใ พาภสมอ่ืสเะลแ่กแบใอ่ืมเงลดละจงสแ์หะารคเงัสราก น้ันกาจงัลห่ตแ ่กแบใ ์ลลิฟรโอลคีม่มไะารพเ ้ดไงสแ์หะารคเงัส ตรดเฮไบโ์ราคยา้ยนอ่ืลคเราก1.3 าอเอ่ืมเา่วอมสเบพกัมน้ันงัดSink ู่สปไSource กาจยา้ยนอ่ืลคเะจสรคโูซลาตา้ นปไว่ัทยดโ 2-3 ปไงลดลงสแ์หะารคเงัสราก้หใา ทะจน้ตกาจปไกออตโบิตเญิรจเงัลา ก่ีทลผอืรห ด็ลมเ วัหนว่ส รากีมะจ งูสงสแ์หะารคเงัสราการตัอีม่ีทชืพ ้ดไยา้ยนอ่ืลคเถรามาส่มไบใกาจลาตา้ นา่วะารพเ นัว ยาลกบใา่วะารพเ งลดล้ดไงสแ์หะารคเงัสชืพ้หใา ทะจครโน็ปเบใ่ีทราก ยว้ดงูส้ดไลาตา้ นยา้ยนอ่ืลคเ น้ึขม่ิพเงสแ์หะารคเงัสราการตัอีมะจครโน็ปเ่มไ่ตแนัก้ลกใู่ยอ่ีทบใ่ตแSource า่วกกามSink น็ปเพาภส นวนา จม่ิพเ ดิต่ีทลผนวนา จม่ิพเ ดพโวา้ขงอขกัฝนวนา จม่ิพเน่ชเ น้ตบัก้หใSink ม่ิพเรากมาต็กรไงา่ยอ น้ึขม่ิพเงสแ์หะารคเงัสราก้หใา ทะจ วัห ์ตสาลพตโรปโ1.4 า้ นดาขชืพอ่ืมเ กาม์ตสาลพตโรปโงอขนางา ทรากบัก์ธนัพมัสมาวคีมะจงสแ์หะารคเงัสราการตัอ รากบักงอ้ขวย่ีกเ ่ีท์มซไนอเ้หใา ทยว้ดา้ นดาขพาภสนใู่ยอะจ์ตสาลพตโรปโงอข์ดยอลลอคพาภส ่มไีด้ดไนางา ท้หใวัตบัรปะจ์ตสาลพตโรปโดินชะล่ตแชืพ่ตแ ่ีทม็ตเ่มไ้ดไนางา ทงสแ์หะารคเงัส นักา่ทเ่มไปไนย่ีลปเงสแ์หะารคเงัสราการตัอ้หใา ท นักา่ทเ กอนยาภยัจจัป2. อ่ืมเน้ึขม่ิพเะจงสแ์หะารคเงัสราก ์ตน็ซเ์รอปเ0.03 บักา่ทเีมะจิตกปCO งอขณามิรป2.1. 2 ชืพงา่วหะรงา่ตกตแมาวค า้ นดาขรากะารพเดิปบใกาปอ่ืมเน้วเกย น้ึขม่ิพเศากายรรบนใCO งอขณามิรป 2 นใู่ยองัยงสแ่ตแิตกปศากายรรบพาภสา่วกา่ ตงลดลCO งอขณามิรปา้ถ อืคCO งอข่งแนใC ะลแC 2 4 2 3 มาวคีมา้ถ0 น็ปเ งสแ์หะารคเงัสรากีมะจC ชืพ า่วบพLight Compensation ดุจอืนหเม้ขเมาวคบัดะร 3 0- งยีพเา่ ตะจCO ้มแ ปไอ่ต้ดไงสแ์หะารคเงัสงคงัยะจC ชืพ่ตแ นา้ลอ่ตนว่สCO 50-100 งอขน้ขม้ขเ 2 2 4

74 จใยาหราการตัอบักา่ทเงสแ์หะารคเงัสราการตัอง่ึซดุจ่ีทCO งอขน้ขม้ขเมาวค มาต็กนา้ลอ่ตนว่ส5 2 ะณขนใ นา้ลอ่ตนว่ส0 ่ีทู่ยอCO Compensation Point ีมดพโวา้ขCO Compensation Point า่วกยีรเ 2 2 นา้ลอ่ตนว่ส50 งึถา่คีมนัวะตนาท่ีท รากดิกเ้หใา ทลผีมะจ ๆ ยอ่ืรเปไน้ึขงูส้หใ์ดซไกออดไนอบ์ราคงอขน้ขม้ขเมาวคม่ิพเราก น้ึขกาม้ดไงสแ์หะารคเงัสรากีมะจชืพ ์ตน็ซเ์รอปเ0.5 งึถงูสน้ึขม่ิพเอ่ืมเ่ตแ น้ึขกาม้ดไงสแ์หะารคเงัส ปไว่ัทยดโ ตโบิตเญิรจเรากกังะชะจชืพน้ันกาจงัลห นัว10-15 ณามะรปอืค ง่ึนหะยะร้ดไนทะจชืพ่ตแ C ชืพา่วกีด้ดไ์ดซไกออดไนอบ์ราคงอขน้ขม้ขเมาวคอ่ตนทะจC ชืพ 4 3 ม่ิพเอ่ืมเอืคงรตน้สเน็ปเงสแงอขม้ขเมาวคอ่ตงอนสบอตC ชืพงอขบใ งสแงอขม้ขเมาวค2.2. 4 า่วกกามงสแบัร้ดไะจC ชืพงอขดอยปไว่ัทยดโ น้ึขม่ิพเะจงสแ์หะารคเงัสราการตัอ งสแงอขม้ขเมาวค 4 ดุจงึถนจงสแบัร้ดไ่มไะจงา่ลบใ่ีทะณขนใ ้ดไวัตม่ิอดุจงึถนจงสแบัร้ดไะจจาอดอยบใน้ันงัด งา่ลบใ ่ีทดุจงึถงสแบัร้ดไ่มไชืพา่วบพะจ า่ปง้ัทอืรหน้ตง้ัทชืพาณราจิพอ่ืมเ่ตแ ้วไงสแงับดอยบใกูถะารพเวัตม่ิอ ่ีทงสแน้ันงสแงอขพาภณุคนว่ส มุ่พงรทนใยาภนักงสแงับรากีมะารพเดุสงูสงสแ์หะารคเงัสราก้หใา ทะจ ดุส่ีทมสะามหเ400-700 nm งว่ชน่ืลควายมาวคีม (Lux) ์ซกัล น็ปเยว่นหีมง่ึซ ่ีทน้ืพยว่นหง่ึนหอ่ตงสแนางงัลพณามิรปอืรห งสแงอขม้ขเมาวค งาทวัตบัรปรากีมชืพ้หใา ทง่ึซ นักา่ทเ่มไงสแงอขม้ขเมาวคีมะจ่ีทงอ้ทะล่ตแนใ(10.76 lux = 1 ft-c) กามงสแงอขม้ขเมาวคบัร้ดไชืพอ่ืมเน้ึขีดะจปไว่ัทยดโชืพงอขงสแ์หะารคเงัสราก นักงา่ตมรรกุธนัพ ารตัอ่ตแ งลา่ ตงสแ์หะารคเงัสราการตัอีมะจชืพรากงอ้ตชืพ่ีทา่วกา่ ตงสแงอขม้ขเมาวคบัร้ดไชืพอ่ืมเ น้ึข ราหาองา้รสราการตัอ้หใา ทนจ งลา่ ตดลงสแ์หะารคเงัสราการตัออ่ืมเ มิดเา่ทเะจชืพงอขจใยาหราก บักา่ทเะจ้วไงึรต่ีท์ดซไกออดไนอบ์ราคนวนา จ้ีนีณรกนใ จใยาหรากกาจราหาอ้ชใราการตัอบักา่ทเ า่วกยีรเง่ึซดุจน็ปเ ์ยนูศน็ปเา่คีมซา๊กนย่ีลปเกลแราก้ีนดุจ่ีท ามกออยอ่ลป่ีท์ดซไกออดไนอบ์ราคนวนา จ งอขม้ขเมาวคา้ถ ้ดไู่ยอติวีชีมถรามาส่ตแตโบิตเญิรจเ่มไะจชืพง่ึซCO Compensation point อืรหLight 2 ้หใา ทราหาอดาขะจชืพกีอ้ีนา่วกงลา่ ตงสแ ปไอมสเงูสงสแ์หะารคเงัสราการตัอ้หใา ท้ดไ่มไน้ึขกามงสแงอขม้ขเมาวคม่ิพเราก่ตแ ดุส่ีทนใปไยาต ีมะจC ชืพิตกปง่ึซ ้มหไบใชืพ้หใา ทะจกีอปไม่ิพเงสแงอขม้ขเมาวคกาหา้ถง่ึซ งสแวัตม่ิอดุจีมชืพะารพเ 4 C ชืพา่วกีดงสแ้ชใรากนใพาภิธทิสะรป 3 วายงสแบัร้ดไ่ีทาลวเงว่ชอ่ืมเ(Light Duration) งสแบัร้ดไ่ีทงว่ชงอขวายมาวค น้ันงัด นัวงอขวายมาวคบักงรตยดโนว่สดัสน็ปเยดโ ยว้ดน้ึขม่ิพเะจงสแ์หะารคเงัสราการตัอ น้ึขนาน บักม่ิพเงสแ้หใงอ้ตน็ปเา จงึจน้ัส่ีทนัวีมะจวานหูดฤงว่ชนใง่ึซวานหตขเนใชืพงอขตโบิตเญิรจเรากง่รเราก กจะรกนอืรเนใกูลป่ีทชืพ นางงัลพอืรหนอตฟโงอขดานขอืรหพาภณุคีมะจีสะล่ตแงสแ(Light quality) งสแงอขพาภณุค บักีดอพงอ้ตะจนอตฟโงอขดานข นักา่ทเ่มไ้ดไนอรตคลเีอยา้ยนอ่ืลคเกาจดิกเ้หใา ทงึจ นักา่ทเ่มไ่ีท

75 บัรยว่ชามAccessory pigment ีมงอ้ตะจนักีดอพ่มไกาหา้ถ ์ลลิฟรโอลคงอขลุกลเมโงอขงา้รสงรคโ อเ์ลลิฟรโอลค้หใปไอ่ตนางงัลพง่สว้ลแ(Antenna system) นางงัลพบัรงผแน็ปเะณษกัลีมยดโ งสแ รากนใ์นชยโะรป้ชใถรามาสชืพ่ีทงสแ กึลลเะทงอ้ทอืรหา่ปนใ น่ชเ ิตาชมรรธพาภสนใ ว้ลแามวา่ลกงัด ปไงลงอ่สถรามาส่มไวา่ลกงัดงสแอืรหา่วกงูส่ีท้มไน้ตยดโ้วไาอเงอรกกูถะจกัม้ดไงสแ์หะารคเงัส ง่ึซุถตัวคงรีม้หใบบะรานฒัพะจดินชยาลห้ีนา่ลหเชืพ น้ันา่ทเวยีขเีสงสแบัร้ดไะจกัม้ีนา่ลหเชืพ งึถ ้ดไ์นชยโะรป้ชใามวยีขเีสงสแกาจนางงัลพาอเา นถรามาส ีสยา่รหาสะลแ ยีรเีทคบแ น่ชเ งา้วกงา้ขนอ่ค้ดไงสแ์หะารคเงัสชืพ่ีทิมูภหณุองว่ช ิมูภหณุอ2.3. นสลูกะรตชืพ่ีทะณขนใ สยีซเลซเาศงอ70 ิมูภหณุอ่ีท้ดไงสแ์หะารคเงัสถรามาส วยีขเมกแนิงเา้ น งาบ กิตค์ราตนอแตขเนใชืพ สยีซเลซเาศงอ–6 ิมูภหณุอ่ีทกามา้ชงา่ยอ้ดไงสแ์หะารคเงัสถรามาส รากนใมสะามหเิมูภหณุอะลแ สยีซเลซเาศงอ–18 ิมูภหณุอ่ีท้ดไงสแ์หะารคเงัสถรามาส ดินช าศงอ35 งึถงูสิมูภหณุอีมะจจาอ ปไ ๆ ว่ัทงูสน้ัชชืพงอขบใ สยีซเลซเาศงอ0 บักา่ทเงสแ์หะารคเงัส รากอ่ติมูภหณุองอขลผ ้ดไปไอ่ตนินเา ดงัย็กงสแ์หะารคเงัสราก่ตแ งสแบัร้ดไะณขนใ สยีซเลซเ ยารทลเะทชืพ น่ชเ ตโบิตเญิรจเชืพ่ีทมอ้ลดวแพาภสะลแชืพงอขดินชบักน้ึขงึจงสแ์หะารคเงัส วา้ข ดพโวา้ข น่ชเ งูสิมูภหณุอตขเนใีด้ดไญิรจเ่ีทชืพ กิตค์ราอตขเนใชืพา่วกงูสมสะามหเิมูภหณุอีมะจ ง่ัรฝนัม น่ชเ า่ ติมูภหณุอตขเนใีด้ดไญิรจเ่ีทชืพา่วกงูสมสะามหเ่ีทิมูภหณุอีมะจงอืลหเว่ัถะลแ ยา ้ฝ งา่ฟ งยีคเ้ลกใะจดินชะล่ตแชืพงอขงสแ์หะารคเงัสรากนใมสะามหเิมูภหณุอปไว่ัทยดโ ต๊อโวา้ขะลแ ีลาสวา้ข รากอ่ตมสะามหเิมูภหณุอีมะจC ชืพิตกปมาต ๆ น้ันตขเนในัวงาลกนอตมอ้ลดวแพาภสงอขิมูภหณุอบัก 4 ีมะจิมูภหณุอะลแ2-3 ณามะรปงสแ์หะารคเงัสรากงอขQ า่คC ชืพา่วกงูสงสแ์หะารคเงัส 3 10 Enzymatic Reaction บักบยีทเอ่ืมเ กามยอ้นLight Reaction อ่ตบทะรกลผ อ่ืมเ นอรตคลเีอ้หใรากบักงอ้ขวย่ีกเะลแ บใกาปงอขดิปเดิปรากบักงอ้ขวย่ีกเะจ า้ น2.4. า้ นยีสเญูส้มไน้ต้หใา ท การงอขา้ นงยีลเา ละลแา้ นดูดรากา่วว็รเ้ดไา้ นยาคะจชืพ า้ นนลคแดาขะวาภสดิกเ า่ ต่ีทา้ นนลคแดาขราก ดิปะจบใกาปามอ่ตะลแ ิตกปดิผ ๆ งา่ต์มซไนอเงอขนางา ทราก้หใา ท ว็รเดวรงา่ยอ ดิกเา้ถ่ตแ กันกามงสแ์หะารคเงัสราการตัออ่ตนอืทเะรกบทะรกลผีม่มไงัยะจจาอ ์ตน็ซเ์รอปเ15 า่วก ้ดไ่มไ์ดซไกออดไนอบ์ราคบัรงึจดิปบใกาป้หใา ทะจว้ลแ์ตน็ซเ์รอปเ15 งึถนลคแดาขะวาภส ราหาอุตาธ2.5. ีมกาหน้ันงัด ยว้ดลุกลเมโนใู่ยอ่ีทุตาธน็ปเนจเรตโนไะลแมยีซเีนกมแีม์ลลิฟรโอลคกาจงอ่ืนเ งลดลงสแ์หะารคเงัสราก้หใา ทะจงอสง้ัทุตาธดาขราก

76 ) งสแ์หะารคเงัส( ชืพงอขราหาองา้รสรากบักลิฟรโอลค งอ่ืรเมรรกจิก งอลดทราก์คงสะรปดุจ ้ดไชืพงอขงสแยว้ด์หะารคเงัสากอ่ตลิฟรโอลคงอขญัคา สมาวคปุรส ์ณรากปุอุดสัว บใ) 1 งอลดทรากา ทนัวนใามด็ดเ่ีทบใน็ปเ( งา่ดาบชบใ1. รตมเิตนซเ์กศาบกูล1 นีดอโอไยาละลราส2. รตมเิตนซเ์กศาบกูล5 ง ้ปแา้ น3. รตมเิตนซเ์กศาบกูล15 ์ลอฮอกลอแ4. รตมเิตนซเ์กศาบกูล100 า้ น5. กัลก1 ฟไดีข้มไ6. บใ. 1 มซ.บล250 ดานข์รอกเกีบ7. ดอลห1 ่ญหใดานขงอลดทดอลห8. ดอลห1 ก็ลเดานขงอลดทดอลห9. นัอ1 ดยหดอลห10. บใ1 งอ้ืบเะรกยว้ถ11. นัอ1 บีคกาป12. ดุช1 ดวลงรกแะตะลแมลน้ัก่ืทมอ้รพ์ลอฮอกลอแงยีกเะต13. งอลดทรากีธิว วยีขเีสะลแวาขีสน็ปเ่ีทนว่สงดสแอ่ืพเปูรดาวามงมโว่ัช3 ณามะรปดดแงสแกูถ่ีทาบชบใา น1. ์รอกเกีบนใงา่ดาบชบใ่สใ ดอืดเ้หใม้ต์รอกเกีบนใงล รตมเิตนซเ์กศาบกูล40 ณามะรปา้ น่สใ2. ดอืดเา้ นีม่ีท บใมว่ทอพ์ลอฮอกลอแีม่ีท่ญหใดานขงอลดทดอลหนใ่สใว้ลแม้ต่ีทงา่ดาบชบใบีคบีคกาป้ชใ3. ์ลอฮอกลอแ( งลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัส ดีซีสง่ัทะรกนจ ีทาน1 – 2 ณามะรปม้ตปไา นว้ลแ ) า้ นนา่ผนอ้รมาวค้หใม้ตงอ้ตงึจฟไวไราสน็ปเ งลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัส น็ยเา้ นยว้ดงา้ลปไ3 อ้ขนใงา่ดาบชบไา น4. ง้ัทว่ัท้หในีดอโอไยาละลราสยว้ดดยหว้ลแ งอ้ืบเะรกยว้ถนใงาวามว้ลแงา้ล่ีทงา่ดาบชบใา น5. ีทานง่ึรคณามะรป้วไง้ิท บใ นอ่กบักบยีทเบยีรปเ ปูรดาวะลแงลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัส า้ นงา้ลปไงา่ดาบชบใา น6. ลผกึทนับมอ้รพ งอลดทราก

77 ยาละลราสดยหก็ลเดานขงอลดทดอลหนใงล รตมเิตนซเ์กศาบกูล5 ณามะรปง ้ปแา้ น่สใ7. ลผกึทนับะลแงลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัส งอลดทดอลหนใงลดยห2 – 3 นีดอโอไ ลผกึทนับงาราต ้ดไตกเงัส่ีทบอสดทรากลผ บอสดทามา น่ีทง่ิส งา่ดาบชบใงอขวยีขเีสนว่ส งา่ดาบชบใงอขวาขีสนว่ส ง ้ปแา้ น

78 ชืพนใ์ุธนัพบืสบบะร1.5 กอด้รไชืพ์ุธนัพบืสบบะรนางา ทรากงา้รสงรคโ1.5.1 กอดีม่มไชืพงอข์ุธนัพบืสราก ะวยัวอีม กอดีม่มไ า่ ตน้ัชชืพน็ปเะารพเ ศพเยัศาอ่มไบบแ์ุธนัพบืสรากน็ปเ กอด้รไชืพงอข์ุธนัพบืสราก งา้รสราก อ่นหกตแราก น่ชเ ๆงา่ตรากีธิวีม กอด้รไชืพงอขศพเยัศาอ่มไบบแ์ุธนัพบืสราก บรค่มไ ๆงา่ต ้ีนงัด วัตง่บแราก ์รอปส อ่ืมเ บในา้ก่ีทอืรหบใ้ตใู่ยอ่ีท์รอปสบัอนใยาภู่ยอะจ์รอปส ์รอปสงา้รสรากยดโ์ุธนัพบืส น์ริฟเ1. ่มหใน้ตน็ปเกองะจ็กะามหเ่ีทนใกตอ่ืมเ มลมาตปไวิลปะลแกออกตแะจ ๆ ก็ลเงุถน็ปเง่ึซ์รอปสบัอ่ีทม็ตเ่กแ รากยดโ์ุธนัพบืส ์ลลซเยาลหยา่รหาส วัตง่บแรากยดโ์ุธนัพบืสวยีดเ์ลลซเยา่รหาส ยา่รหาส2. ยีมเวัต์ลลซเะลแู้ผวัต์ลลซเงา่วหะรมสผอืรห์รอปสงา้รส ยา้ลค่ีทวัหนว่ส้ตใบีรคอืรหว้ิรนใยาภู่ยอะจ์รอปส ์รอปสงา้รสรากยดโ์ุธนัพบืส ด็หเ3. น็ปเ ๆ งิรจด็หเน้ต ์รอปสงา้รส่ีทา้นหา ท ด็หเน้ตงอขง่ึนหนว่สน็ปเ น้ันด็หเกอดกยีรเารเ่ีทนว่ส กวมห น้ืชมุ่ชมาวคีมอ่ืมเ ๆงา่ต่ีทงัยปไวิลปะจ็ก่กแอ่ืมเ์รอปส ู่ยอยัศาอนัม่ีทง่ิสนใู่ยอ ๆ วาขีสยาสน้สเ ด็หเน้ตน็ปเกองะจ็กะามหเอพดดแงสแ ราหาอ ,ม้สีส น่ชเ ีสยาลหีมาร ยใน้สเน็ปเน้ตา ลีม ์รอปสงา้รสรากยดโ์ุธนัพบืส าร4. วยีขเีส, งอืลหเีส, า ดีส ่มหใน้ตดิกเอ่นหกตแะจ์ณรูบิรบราหาอีมอ่ืมเ บบแงอส์ุธนัพบืสรากีม ์ตสีย5. ์รอปสงา้รสรากยดโ์ุธนัพบืสะจงอืคเดืฝราหาอีมอ่ืมเ

79 กอดีมชืพ์ุธนัพบืสบบะรนางา ทรากงา้รสงรคโ1.5.2 กอดีมชืพงอข์ุธนัพบืสบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโ กอขงา้รสงรคโะลแ ดานข งา่รปูรีมงัยว้ลแนักงา่ตีสีมะจกาจกอนา่วน็หเะจ ดินชานาน้มไกอด วยีดเน้ัชีมะลแกันกาม่มไกอดบีลกีมดินชงาบ น้ัชยาลหนักนอ้ซกอดบีลกีมดินชงาบกอด นักงา่ตกตแกอด จใน่ืชา่นมอหน่ิลกีมดินชงาบกอด้ีนกาจกอน ดุมหม็ขเา่ทเก็ลเดินชงาบ กาม่ญหใดานขีมดินชงาบกอด กอดชืพ่ีทรากกาจดิกเ้ีนา่ลหเ้มไกอดงอขยาลหกาลหมาวค น่ิลกีม่มไดินชงาบอืรหนุฉน่ิลกีมดินชงาบ่ตแ มาวคีมะจ้มแงึถ่ตแ ฯลฯ น่ิลก งา้รสงรคโ งา่รปูร ีสง้ัทยาลหกาลหมาวคีมงึจ นานวายามรากานฒัวิวีม ชืพงอข์ุธนัพบืสะวยัวอน็ปเ อืคนักนอืมหเ่ีทา้นหา ท็กกอดนักงา่ตกตแ กอดงอขงา้รสงรคโ ปไนักงา่ตกตแงา้รสงรคโีม็ก่ตแนักนอืมหเ์ุธนัพบืสรากนใ่ีทา้นหา ทา จ้มแงึถ ๆงา่ต้มไกอด กัลหงา้รสงรคโีมดินชงาบ ปไกออนักงา่ตกตแกอดงอขงา้รสงรคโีมดินชะล่ตแกอด ชืพงอขดินช่ตแมาต ์ณรูบมสกอด า่วกยีรเ ยีมเวัตรสกเะลแ ู้ผวัตรสกเ กอดบีลก งย้ีลเบีลก ่กแ้ดไง่ึซ นว่ส4 ง้ัทบรค (incomplete ์ณรูบมส่มไกอด า่วกยีรเนว่ส4 บรค่มไปไง่ึนหนว่สดในว่สดาขา้ถ่ตแ(complete flower)

80 ศพเ์ณรูบมสกอด า่วกยีรเ นักวยีดเกอดนใยาภู่ยอยีมเศพเรสกเะลแู้ผศพเรสกเง้ัทีม่ีทกอดะลแflower) ศพเ์ณรูบมส่มไกอด า่วกยีรเ วยีดเงา่ยองยีพเยีมเศพเรสกเอืรหู้ผศพเรสกเ่ตแีมา้ถ(perfect flower) กาจาณราจิพยดโกีอ้ดไกอดงอขทภเะรปกนแา จถรามาสงัยกอดงอขงา้รสงรคโกาจ(imperfect flower) น่ชเ กอดงอรนาฐอืนหเู่ยอ่ขไงัรีม่ีททภเะรปกอด ่กแ้ดไง่ึซกอดงอรนาฐบักบยีทเอ่ืมเ ่ขไงัรงอขง่นหแา ต ้ตใู่ยอ่ขไงัรีม่ีททภเะรปกอดะลแ น้ตน็ปเม้ส อกะละม ว่ัถ กิรพ ีรุบนาบ วับ บุห่ีย ีปา จ อืขเะมกอด ะล่ตแชืพงอขกอด น้ตน็ปเ งึลพบัลพ ยว้ลก มิทบัท ง่ัรฝ บวบ าวกงตแ งอทกัฟกอด น่ชเ กอดงอรนาฐ วยีดเกอด อืค ทภเะรป2 น็ปเกออกอดง่บแถรามาสงึจ นักา่ทเ่มไกอดนา้กนบกอดนวนา จีมะจดินช (inflorescences flower) กอดอ่ชะลแ(solotary flower) กอดง่ึนหีมงึจวย่ีดเกอดน้ันงัด าตง่ึนหกอดาตกาจามานฒัพ่ีทกอดง่ึนหกอด งึถยามห วย่ีดเกอด น้ตน็ปเ วับ ีปา จ ะารปเอืขเะมกอด น่ชเ นา้กง่ึนหกอดนา้กนบ ยว้ลก ารพเะก ิละม งุ้บกัผ ม็ขเ น่ชเ นา้กง่ึนหกอดนา้กนบู่ยอ่ีทกอดยาลหกอด งึถยามห กอดอ่ช ยาลหกาลหมาวคีมกอดอ่ชงอขนา้กง่ิกกตแรากะลแ วัตงยีรเดัจราก่ตแ น้ตน ็ปเวา้ข ้มไยว้ลก บบแน็ปเกออกอดอ่ชกนแา จกอดอ่ชงอขนา้กง่ิกกตแรากะลแวัตงยีรเดัจรากะณษกัล้ชใ์รตสาศายทิวกัน ๆงา่ต ีม่มไ นักวยีดเกอดอ่ชนา้กยาลปงรตดิกเยอ่ยกอด วย่ีดเกอดยา้ลคะณษกัลีมดินชงาบกอดอ่ช น่ืชนาบ งอืรเวาด นัวะตนาท น่ชเ วัหยา้ลคนูนง้คโ่ีทกอดงอรนาฐนบู่ยอนักงยีรเยอ่ยกอดยอ่ยกอดนา้ก บอรู่ยอกอนงวกอด อืค ดินช2 ๆยอ่ยกอดยว้ดบอกะรป้ีนบบแกอดอ่ชน้ตน็ปเ ยาจะรกวาด ยรโู้ร่มไนาบ ศพเ์ณรูบมสกอดน็ปเน้ัชยาลหอืรห น้ัช1 ีมกอนงวกอดกอดงาลกงรตู่ยอนใงวกอดะลแ กอดงอขกอน กอดบีลกีมศพเ์ณรูบมสกอดน็ปเกัมนใงวกอดนว่สยีมเศพเกอดน็ปเกามนว่ส ้ดไ็กศพเ์ณรูบมส่มไอืรห ่ขไงัรอืนหเู่ยอกอบะรกงรทปูรน็ปเนักมอ่ืชเ กอดชืพงอข์ุธนัพบืส์ลลซเงา้รสราก ์รอปสรคโมไีมยดโ(anther) ูณรเบัอ นใยาภน้ึขดิกเะจกอดชืพงอขู้ผศพเ์ุธนัพบืส์ลลซเงา้รสราก ่ตแ(microspore) ์รอปสรคโมไ4 ้ดไสิซอโมไบบแ์ลลซเง่บแ(microspore mother cell) ์ลลซเ์รอทเาม 2 ้ดไ สิซทโมไบบแง่บแะจ์รอปสรคโมไงอขสยีลคเวินน้ันกาจงัลหn บักา่ทเมซโมโรคโีม์ลลซเะล กยีรเ(tube nucleus) สยีลคเวิน์บวิทะลแ(generative nucleus) สยีลคเวินฟิทรเอนเจเ อืค สยีลคเวิน ูณรเงออะล(male gametophyte) ู้ผศพเ์ตฟไทโีมกแอืรห(pollen grain) ูณรเงออะล า่ว้ีนะยะรนใ์ลลซเ ชืพงอขดินชะล่ตแมาตปไกออนักงา่ตกตแๆก็ลเมานหน็ปเอืรห บยีรเวิผีมจาอกอนน้ัชงันผ านหงันผีมะจ

81 ปไอ่ต์ุธนัพมสผะจ่ีทมอ้รพปไกออยาจะรกูณรเงออะล้หใา ทกออกตแะจูณรเบัอ่ํีํ ทม็ตเ่กแูณรเงออะลอ่ืมเ ้ดไ ลุวออง่ึนหีมจาอ่ขไงัรนใยาภ ่ขไงัรนใยาภน้ึขดิกเกอดชืพงอขยีมเศพเ์ุธนัพบืส์ลลซเงา้รสราก ์รอปสะกมเ า่วกยีรเ ่ญหใดานขีม่ีทง่ึนห์ลลซเีมะจ่ตแ ์ลลซเยาลหีมลุวออนใยาภ ลุวออยาลหอืรห(ovule) ้ดไสิซอโมไบบแ์ลลซเง่บแะจามอ่ต2n มซโมโรคโนวนา จีม(megaspore mother cell) ์ลลซเ์รอทเาม มเงอขสยีลคเวินน้ันกาจงัลห(megaspore) ์รอปสะกมเ า่วกยีรเ ์ลลซเ1 อืลหเ ์ลลซเ3 ปไยาลส ์ลลซเ4 3 ์ลลซเ7 น็ปเ บอรมอ้ลมึซาลพทโซไีมะลแ สยีลคเวิน8 ้ดไ ง้ัรค3 สิซทโมไบบแง่บแะจ์รอปสะก 2 ีม์ลลซเ1 งาลกงรต(antipodals) ลดแิตนอแ า่วกยีรเ(micropyle) ์ลพไรคโมไบักมา้ขงรตู่ยอ ์ลลซเ ์ลลซเน็ปเงาลกงรต ์ลลซเ3 ีม์ลพไรคโมไนา้ด(polar nuclei cell) อไีลควิน์ราลพโ์ลลซเ กยีรเสยีลคเวิน ีมกแน็ปเามานฒัพ้ดไ์รอปสะกมเ1 ้ีนะยะรนใ(synergids) ์สดิจ์รอนเนิซ กยีรเงา้ข2 ะลแ(egg cell) ่ขไ (female gametophyte) ยีมเศพเ์ตฟไทโีมกแอืรห(embryo sac) อโิรบม็อเงุถ า่วกยีรเ่ีท์ตฟไทโ ูณรเงออะลยา่ถราก นักงา่ตกตแ่ีทนวนา จะลแ ะณษกัลงา่รปูรีม่ีท่ขไงัระลแูณรเงออะลีมดินชะล่ตแกอดชืพ ยีมเวัตรสกเดอยนบกตปไกออยาจะรกะจูณรเงออะลกออกตแะจูณรเบัองอขงันผ่ีทม็ตเ่กแูณรเบัออ่ืมเ งลกตูณรเงออะล่ีท์ณรากฏการป น้ตน็ปเ ์ยษุนมง้ัทมวร ์วตัส งลมแ า้ น มล น่ชเ ปไาพๆงา่ตอ่ืสยัศาอยดโ (pollination) ูณรเงออะลยา่ถราก า่วกยีรเ ยีมเวัตรสกเดอยู่ส งออะลยา่ถรากดิกเ้หใยอ่ลปา้ถ ราหาอน็ปเคภโิรบ้ชใ่ีทชืพอืรห จิกฐษรศเชืพน็ปเ่ีทดินชงาบชืพ ์ุธนัพนว่ส3 ะลยอ้รงยีพเลผดิตะจีนะช์ุธนัพนยีรเุท น่ชเ กันกาม่มไะจ้ดไ่ีทติลผลผ ิตาชมรรธมาตูณรเ ้ดไดิกเูณรเงออะลยา่ถราก้หใา ทงึจ กามยอ้นีมู้ผศพเรสกเ ะลส น่ชเ ดินชงาบชืพ10 ะลยอ้รลผดิตวายนา้ก งลมแงอขนวนา จ น่ชเ ยอ้น้ดไูณรเงออะลยา่ถราก้หใลผง่ส่ีทรากะรปยาลหยัจจัปีมงัย้ีนกาจกอน ยอ้น นักมอ้รพ่มไู้ผศพเรสกเะลแ ยีมเศพเรสกเงอข่ีทม็ตเตโบิตเญิรจเรากงอขาลวเะยะร รสกเมสผาม่ีท าษกึศ รสกเมสผยว่ชอ่ืพเง้ึผงย้ีลเ น่ชเ น้ึขกาม้ดไูณรเงออะลยา่ถรากดิกเ้หใา ทยว่ชปไา้ขเงึจ์ยษุนมนับุจจัป งอขตโบิตเญิรจเรากนยีรเุทนใ น่ชเ รสกเมสผยว่ชามู้รมาวคา นว้ลแ ลุวออะลแ ูณรเงออะลงอขญิรจเราก รสกเ่ีทาลวเอ่ืมเะลแ ้วไบ็กเกตแ่ีทูณรเบัอดัตะจ็กนวสวาช. น19.00 – 19.30 าลวเนใ่ีทม็ตเญิรจเะจูณรเบัอ นบงาว้วไดัต่ีทูณรเงออะละตแามนักู่พา นะจ็ก ปไน้ตน็ปเ. น19.30 าลวเณามะรป อืค ่ีทม็ตเญิรจเยีมเศพเ ยีมเศพเรสกเอ่ืมเ ยีมเศพเรสกเ่ีทบอรคปไว้ลแ กิตสาลพงุถ่สใ็กว้ลแูณรเบัอดัตอ่ืมเอืรห ยีมเศพเรสกเดอย ้ีนนักวยีดเรากีธิว้ชใ็กะลส น่ชเ น่ือ้มไลผนใะลแ ีด้ดไดิกเะจูณรเงออะลยา่ถรากว้ลแ่ีทม็ตเญิรจเ

82 นอ้ซิธนสิฏปราก งา้รสะจนัอะล่ตแูณรเงออะลงอขสยีลคเวิน์บวิท ยีมเศพเรสกเดอยนบงลกตูณรเงออะลอ่ืมเ ้ีนะยะร ลุวอองอข์ลพไรคโมไูรงาทนา่ผยีมเศพเรสกเนา้กมาตปไงลดอลหกองรากยว้ดูณรเงออะลดอลห ม์ริปเส(sperm nucleus) สยีลคเวินม์ริปเส2 ้ดไสิซทโมไบบแสยีลคเวินง่บแะจสยีลคเวินฟิทรเอนเจเ ์ราลพโ์ลลซเบักมสผา้ขเะจสยีลคเวินม์ร ิปเสกีอนว่ส ตกโซไ้ดไ่ขไ์ลลซเบักมสผะจง่ึนหสยีลคเวิน ิธนสิฏปราก า่ว้ีนสยีลคเวินม์ริปเสงอข ง้ัรค2 มสผรากกยีรเ(endosperm) ม์ริปเสดโนอเ ้ดไอไสยีลคเวิน (double fertilization) นอ้ซ ลผดิกเราก ลผน็ปเปไญิรจเะจ่ขไงัรนว่ส ด็ลมเน็ปเปไญิรจเะจลุวออะล่ตแลุวออ ิธนสิฏปรากงัลหยาภ ง่ัรฝ ่ีลาส ล้ิปเปอแ ู่พมช ่กแ้ดไ กอดงอรนาฐกาจามญิรจเถรามาส่ีทดินชงาบลผีม ิธนสิฏปรากีมอืรห ิธนสิฏปรากีม่มไยดโ่ขไงัรกาจามตโบิตเญิรจเจาอดินชงาบชืพงอขลผ มอหยว้ลก น่ชเ ้ดไลผน็ปเตโบิตเญิรจเถรามาส่ขไงัรนว่ส ด็ลมเน็ปเตโบิตเญิรจเ่มไลุวออ่ตแิตกปมาต ด็ลมเีม่มไนุ่งอ ้ีนงัด ดินช3 น็ปเกออลผดิกเรากะลแกอดงอขะณษกัลมาตลผง่บแ้ดไ์รตสาศษกฤพกัน นัองยีพเ่ขไงัรีมกอดะล่ตแง่ึซกอดอ่ช อืรห วย่ีดเกอดกาจดิกเ่ีทลผน็ปเ(simple fruit) วย่ีดเลผ1. น้ตน็ปเ บขะต นยีรเุท ยไา ล ะางเ ่ีจน้ิล น่ชเ วยีดเ อืรหนักกยแู่ยอ่ขไงัรยาลหีมง่ึซกอดง่ึนหกอดกาจดิกเ่ีทลผน็ปเ(aggregate fruit) มุ่ลกลผ2. น้ตน็ปเ าฑณม ่ีรอบเอรตส างงัดะรก า่นหยอ้น น่ชเ นักวยีดเกอดงอรนาฐนบู่ยอ้ดไ็กนักดิต มอลหกอดอ่ชงอขกอดะล่ตแยอ่ยกอดงอข่ขไงัรกาจดิกเลผน็ปเ(multiple fruit) มวรลผ3. น้ตน็ปเ ดระปบัส นอ่มห นุนข อย น่ชเ ่ญหใลผน็ปเนักมวร

83 ชืพงอข์ุธนัพบืสรากงอ่ืรเ มรรกจิก ้ีนงัด์ณรกปุอุดสัวมยีรตเยดโชืพงอข์ุธนัพบืสรากบักวย่ีกเมรรกจิกา ทมุ่ลกง่บแนยีรเู้ผ้หใ ์ณรกปุอุดสัว . 3มซ10 า้ น1. กอด1 งุ้บกัผกอด2. กอด1 งวลหวับกอด3. กอด1 ้มไยว้ลกกอด4. กอด1 งึลา ตกอด5. บใ1 นกโดีมบใ6. ดวข1 ์ซก็ทเาลวาก7. น่ผแ. 1 มซ. X 30 มซ20 ดานขนยีขเดาวษาดะรก8. นัอ1 ยายขน่วแ9. งอ้ลก1 ์นศรรทลุจงอ้ลก10. ดุช1 ์ดลไสดิปกจะรกะลแ ์ดลไส11. นัอ1 ดุมหม็ขเ12. นัอ1 ว้กแง่ทแ13. นัอ1 ดยหดอลห14. ุตหเยามห ้หใอ่ืพเ งุถกาปดัระลแ า้ นมรพ กิตสาลพงุถนใ้มไกอด่สใรวคนยีรเู้ผ2 – 5 อ้ขนใ้มไกอดา นราก อมสเู่ยอดส้มไกอด งอลดทรากนินเา ดีธิว ามกออ งึลา ตกอดะลแ้มไยว้ลกกอด งวลหวับกอด งุ้บกัผกอด ่กแ้ดไ ามมยีรตเ่ีท้มไกอดา น1. ะลแตกเงัสอ่ืพเ ยีมเวัตรสกเะลแ ู้ผวัตรสกเ กอดบีลก งย้ีลเบีลก อืค กอดงอขน้ัชะล่ตแะกแ งอลดทรากลผกึทนับ ะณษกัลบยีทเบยีรปเ ย่ีขเดุมหม็ขเยาลป้ชใงึจน้ันกาจ ดินชะล่ตแ้มไกอดงอขูณรเงออะลบัองอขะณษกัลาณราจิพ2. นใปไงลกตูณรเงออะล้หใอ่ืพเดินชะล่ตแ้มไกอดงอข้มไกอดงอขูณรเงออะลบัอ ยว้ดูดงอ่ส กออกตแูณรเงออะล้หใ้ียขว้กแง่ทแา น ดยห1 ปไงลา้ นดยหะลแ์ดลไสกจะรก ์นศรรทลุจงอ้ลก

84 ยายขน่วแ้ชใยดโ นใยาภู่ยอ่ีทลุวออะลแ่ขไงัรตกเงัส ดีมยว้ดวายมาตา่ผามยีมเวัตรสกเา น3. บพตกเงัส่ีทง่ิสปูรดาวง้ัทมอ้รพ ุตหเยามห ดุลหน้ิชะล่ตแ้หใา่ยองวน็ปเามกออดุลห้หใมายายพ น้ัชะล่ตแกอดงอขบอกะรปนว่สะกแราก นักกาจกออ ลผกึทนับงาราต กอด งึลา ตกอด ้มไยว้ลกกอด งวลหวับกอด กอดงอขบอกะรปนว่ส งุ้บกัผ งย้ีลเบีลก กอดบีลก ู้ผวัตรสกเ ูณรเงออะลบัอ- ูณรเงออะล- ) ์นศรรทลุจงอ้ลกกาจ(

85 ์วตัสงอขติวีชงรา ดราก2 ่ีทงอ่ืรเ ์วตัสงอขๆงา่ตบบะรงอขนางา ทรากะลแงา้รสงรคโ2.1 ์วตัสนใจใยาหบบะร2.1.1. ะล่ตแ์วตัสยดโ(Diffusion) ่รพแรากนวบะรกยดโมอ้ลดวแง่ิสบักซา๊กนย่ีลปเกลแะจ ๆ งา่ต์วตัส นักงา่ตมอ้ลดวแง่ิสะลแติวีชงรา ดรากบักมสะามหเ่ีทซา๊กนย่ีลปเกลแรากนใ้ชใ่ีทงา้รสงรคโีมะจดินช ๆ งา่ตดินช์วตัสงอขจใยาหบบะรงดสแปูร

86 ซา๊กนย่ีลปเกลแรากนใ้ชใ่ีทงา้รสงรคโ ์วตัสงอขดินช ้ชใซา๊กนย่ีลปเกลแราก ะาพฉเยดโจใยาหรากนใะวยัวอีม่มไ- ารดฮไ น่ชเ า่ ตน้ัช์วตัส1. น้ืชมุ่ช่ีทงันหวิผอืรห์ลลซเมุ้หอ่ืยเ ยีรเานาลพ า้ นงอฟ นุรพะกงมแ นอ้ซบัซมาวคนา้ดนในักงา่ตกตแมาวคีมง่ึซ(Gill) กอืงหเีม- ูป งุ้ก าลป น่ชเ งูสน้ัชา้ น์วตัส2. ่ีทงว่ชนใา้ นง่ึรคกบง่ึรค์วตัสน้วเกย( นักวยีดเน่ชเ่ีทา้นหา ท่ตแ ลเะทวาด ยอห กึมห อ่ืมเามอ่ต กอืงหเยว้ดจใยาหะจ า้ นนใู่ยอยัศาอง่ึซดอ๊อกูลน็ปเ )ดอปยว้ดจใยาหะจงึจ กบนบู่ยอยัวม็ตเวัตน็ปเตโ ราการตัอง่รเดอืลเนยีวเนุมหบบะรีมะลแ น้ืชกยีปเ่ีทงันหวิผีม- นิดนอืดเ้สไ น่ชเ า่ ตน้ัชกบ์วตัส3. ซา๊กนย่ีลปเกลแ อืค ทภเะรป3 ีม งูสน้ัชกบ์วตัส4. ๆน้สเน็ปเะณษกัลีม(Lung Book) กบงัลอืรหดอปงผแีม- มุมงมแ4.1 ยา่ง้ดไน้ืชมาวคยีสเญูส้หใา ท ยากงา่รวิผกอนามกออน่ืย งาทยากงา่รกอนยาภบักอ่ตดิต่ีทอ่ทน็ปเ(Trachea) มลอ่ทีม- ๆ งา่ตงลมแ4.2 ยากงา่รงอขนว่สกุทงัยปไกรทแงนขแกตแะลแ จใยาหูร บบะรบัก์ธนัพมัสมาวคีมะลแ งุถน็ปเะณษกัลีม(Lung) ดอปีม- งัลหนัสกูดะรกีม์วตัส4.3 ดอืลเนยีวเนุมห

87 ราหาอยอ่ยบบะร2.1.2. ์วตัสงอขราหาอยอ่ยบบะร งัลหนัสกูดะรกีม์วตัสนใราหาอยอ่ยราก1.1 ์ณรูบมสราหาอนิดเงาทบบะรีมะจ วมแ า่กง้ิก บก าลป น่ชเ ดินชกุทงัลหนัสกูดะรกีม์วตัส ยว้ดบอกะรปงัลหนัสกูดะรกีม์วตัสงอขราหาอนิดเงาทง่ึซ กันหราวท ก็ลเ้สไา ล ราหาอะาพเะรก ราหาอดอลห กาป

88 วัวงอขราหาอนิดเงาทงดสแปูร งัลหนัสกูดะรกีม่มไ์วตัสนใราหาอยอ่ยราก1.2 ์ณรูบมส่มไราหาอนิดเงาทีม่ีทงัลหนัสกูดะรกีม่มไ่ีท์วตัสนใราหาอยอ่ยราก1.2.1

89 ์ณรูบมส่มไราหาอนิดเงาทีม่ีทงัลหนัสกูดะรกีม่มไ์วตัสงอขราหาอยอ่ยบบะรงดสแปูร ราหาอยอ่ยรากะลแราหาอนิดเงาทะณษกัล ์วตัสงอขดินช า้ นงอฟงอขนในา้ดงันผู่ยอษศเิพ์ลลซเีม่ตแ ราหาอนิดเงาทีม่มไงัย- า้ นงอฟ1. ว้ลแ ราหาอบัจ่ีทา้นหา ท(Collar Cell) อคกอลป์ลลซเ า่วกยีรเ ราหาอยอ่ยอ่ืพเ(Food Vacuole) ราหาอลอโวิควแ งา้รส ราหาอ กันหราวทีม่มไ่ตแ กาปีม ์ณรูบมส่มไราหาอนิดเงาทีม- ีนนอแีซ นุรพะกงมแ ารดฮไ2. รตโสกแงอ่ช า่วกยีรเ่ีทวัตา ลงอ่ชนใปไา้ขเกาปณวเิรบนา่ผะจ ีนมโ ณวเิรบ่ีทราหาอยอ่ยะจง่ึซ(Gastro vascular Cavity) ์ราลวิคสาว กาป อืคมิดเงาทกออบัขกูถะจราหาอกากะลแ ้ีนงอ่ช ราหาอง่ึซ กาปอืควยีดเงาทดิปเงอ่ชีม ์ณรูบมส่มไราหาอนิดเงาทีม- ยีรเานาลพ น่ชเ นบแวัตนอนห3. กออราหาอกากบัขว้ลแ ราหาอนิดเงาทนใยอ่ยะลแ กาปงาทา้ขเะจ ้มไบใิธายพ กาปงาท อืคมิดเงาท ์ณรูบมสราหาอนิดเงาทีม่ีทงัลหนัสกูดะรกีม่มไ์วตัสนใราหาอยอ่ยราก1.2.2 ราหาอยอ่ยรากะลแราหาอนิดเงาทะณษกัล ์วตัสงอขดินช ะลแกาปงอ่ชีม อืค ์ณรูบมสราหาอนิดเงาทีม่ีทกรแกวพน ็ปเ- ิธายพ น่ชเ มลกวัตนอนห1. นักกาจกออกยแกันหราวทงอ่ช ยา้ดน้สเิธายพ นอืดเ้สไ ีม่ีทราหาอนิดเงาทงา้รสงรคโีมะลแ ์ณรูบมสราหาอนิดเงาทีม- น่ชเ งอ้ลปีมมลกวัตนอนห2. น้ึขกามนว่สะล่ตแะาพฉเะณษกัล ะลแ ดืจา้ นงิลป นิดนอืดเ้สไ งลมแ

90 ์วตัสนใยา่ถบัขบบะร กาจลผะลแ าลวเดอลตน้ึขดิกเกามนวนา จีมคเายิริกิฏปีมะจ ๆ งา่ต์วตัสงอขยากงา่รนใอืรห์ลลซเนใ ดัจา กงอ้ต่ีทยีสเงอขะลแติวีชีมง่ิสอ่ต์นชยโะรปีม่ีท์ฑณัภติลผดิกเ้หใา ทะจ ้ีนา่ลหเีมคเายิริกิฏปดิกเราก งา่ตกตแยากงา่รกอนกออยีสเงอขดัจา กรากนวบะรกะลแะวยัวอีมะจดินชะล่ตแ์วตัส ยา่ถบัขรากยว้ดกออ มอ้ลดวแง่ิสบักสัผมัสะจยีสเงอขดัจา ก่ีทา้นหา ท่ีท์ลลซเ ๆ ยา่งงา้รสงรคโีม่ีทา่ ตน้ัช์วตัส ปไกออนัก ะาพฉเ่ีทา้นหา ท่ีทะวยัวอีมะจยีสเงอขดัจา กราก นอ้ซบัซงา้รสงรคโีม่ีทงูสน้ัช์วตัสนว่ส งรตยดโ ้ีนปไอ่ตงัดีม ๆ งา่ตดินช์วตัสงอขยา่ถบัขบบะร ๆ งา่ตดินช์วตัสงอขยา่ถบัขบบะรงดสแปูร

91 ยา่ถบัขะวยัวออืรหงา้รสงรคโ ์วตัสงอขดินช ์ลลซเกาจกออยีสเงอข่รพแรากีม่ีทณวเิรบน็ปเ์ลลซเมุ้หอ่ืยเ- า้ นงอฟ1. งาทกออบัขว้ลแวัตา ลงอ่ชนใมสะสปไ่รพแะจยีสเงอขยดโ กาป้ชใ- นุรพะกงมแ ารดฮไ2. วัตา ลงันผงาท่รพแะจดินชงาบยีสเงอขะลแกาป มาวคดอลตงา้ขงอสง้ัทู่ยอยาจะรกง่ึซ(Flame Cell) ์ลลซเมลฟเ้ชใ- น่ชเ นบแวัตนอนหกวพ3. งา้ขกออดิปเูรีมง่ึซอ่ทงาทกออยีสเงอขงอรกวัตน็ปเ วัตา ลงอขวาย ้มไบใิธายพ ยีรเานาลพ วัตา ล ด ิปเะลแ อ่ทมาตามยีสเงอขบัร(Nephridium) มยีดเิรฟนเ้ชใ- งอ้ลปีมมลกวัตนอนหกวพ4. วัตา ลงา้ขกออดิปเูรีมง่ึซอ่ทงาทามกออ นิดนอืดเ้สไ น่ชเ นวนา จ ๆ ก็ลเอ่ทน็ปเง่ึซ(Mulphigian Tubule) นยีกเิพลัมอ่ท้ชใ- งลมแ5. กาจยีสเงอขมึซดูด่ีทา้นหา ท ้สไา ลบักะาพเะรกงา่วหะรู่ยอกาม งาทวัตา ลกอนกออบัขะลแ ราหาอนิดเงาทปไอ่ตง่สะลแ ดอืลเ ราหาอกากบักมว่รกันหราวท ะวยัวอน็ปเะวาสสัปะาพเะรกะลแตไอ่ทยว้ดมอ้รพงา้ข2 ตไ้ชใ- งัลหนัสกูดะรกีม์วตัส6. ยา่ถบัข ์วตัสนใ์ุธนัพบืสบบะร ้ีนงัด ทภเะรป2 น็ปเกออง่บแ ์วตัสงอข์ุธนัพบืสรากงอขทภเะรป6.1 ยว่นหติลผรากยดโ์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Asexual Reproduction) ศพเยัศาอ่มไบบแ์ุธนัพบืสราก1. อ่นหกตแราก ่กแ้ดไ ์ุธนัพบืส์ลลซเ้ชใรากกาจ่ชใ่มไ่ีท ๆ งา่ตรากีธิวยว้ดมิดเติวีชีมงาสยว่นหกาจติวีชีมง่ิส สิซนเจเนโีธ์ราพะลแ นอ่ทน็ปเกออดาขราก ่มหใกองราก ์ุธนัพมสผรากกาจดิกเ่ีท์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Sexual Reproduction) ศพเยัศาอบบแ์ุธนัพบืสราก2. ์วตัสงอข์ุธนัพบืสราก ่กแ้ดไ ่มหใติวีชีมง่ิสน็ปเดิกเ ยีมเศพเ์ุธนัพบืส์ลลซเะลแู้ผศพเ์ุธนัพบืส์ลลซเงา่วหะร ดินชกุทงูสน้ัช์วตัสะลแ กวพงาบา่ ตน้ัช ์ุธนัพบืสราก ารดฮไ น่ชเ ศพเยัศาอ่มไบบแะลแศพเยัศาอบบแง้ัท์ุธนัพบืสถรามาสดินชงาบ์วตัส อ่นหกตแรากีธิว้ชใะจารดฮไงอขศพเยัศาอ่มไบบแ ้ีนงัดดินชยาลหีม ศพเยัศาอ่มไบบแ์ุธนัพบืสรากงอขดินช6.2

92 วัตงอขกอนยาภามกออญิรจเ่มหใติวีชีมง่ิสยว่นห่ีท์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Budding) อ่นหกตแราก1. มิดเนอืมหเะณษกัลีมง่ึซ ่มหใติวีชีมง่ิสน็ปเ้ดไง่ัทะรกนจญิรจเะจ้ีนน้ึขดิกเ่ีทอ่นห(Bud) อ่นห า่วกยีรเมิดเ ์วตัส ้ดไ็กมิดเวัตบักู่ยอดิตะจจาออืรห ปไอ่ตตโบิตเะลแมิดเวัตกาจกออดุลหะจามอ่ตง่ึซ า่วก็ลเดานขีม่ตแ งัรากะป า้ นงอฟ ารดฮไ ่กแ้ดไ้ีนะณษกัล์ุธนัพบืสรากีม่ีท ารดฮไงอขอ่นหกตแรากงดสแปูร อืรหกออดุลห่ีทยากงา่รงอขนว่สงา้รสรากีม่ีท์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Regeneration) ่มหใกองราก2. ้ีนะณษกัล์ุธนัพบืสรากีม่ีท์วตัส น้ึขกามม่ิพเติวีชีมง่ิสนวนา จีม้หใา ท ่มหใวัตติวีชีมง่ิสน็ปเ้หใปไยีสเญูส ดืจา้ นงิลป นิดนอืดเ้สไ ีนมโีนนอแีซ ลเะทวาด ยีรเานาลพ ่กแ้ดไ ลเะทวาดะลแยีรเานาลพงอข่มหใกองรากงดสแปูร กาจ ๆ นอ่ทน็ปเกออดาขรากยดโ์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Fragmentation) นอ่ทน็ปเกออดาขราก3. นบแวัตนอนหกวพนใบพ ้ดไ่มหใวัตน็ปเตโบิตเญิรจเะจนอ่ทะล่ตแว้ลแมิดเวัต ถรามาสยีมเวัตง่ึซดินชงาบงลมแงอข์ุธนัพบืสรากน็ปเ(Parthenogenesis) สีซนเจเนโีธ์ราพ4. ่ตแ อมสเยีมเวัตน็ปเามกออกัฟะจ่ขไ ิตกรปะวาภสนใ ิธนสิฏปรากีมงอ้ต่มไยดโ้ดไวัตน็ปเกัฟ่ีท่ขไติลผ

93 ยีมเวัต ราหาอนลคแดาขอืรห น็ยเวานห ง้ลแง้หแมาวคดิกเ น่ชเ ติวีชงรา ดรากบักมสะามหเ่มไ่ีทพาภสนใ ยีมเวัตว้ลแ นัก์ุธนัพมสผะจ้ีนา่ลหเยีมเวัตะลแู้ผวัตน้ันกาจ ยีมเวัตะลแู้ผวัตง้ัทน็ปเามกออกัฟ่ีท่ขไติลผะจ ่กแ้ดไ ้ีนะณษกัล์ุธนัพบืสรากีม่ีทงลมแ วา่ลกงัดมสะามหเ่มไ่ีทะวาภสอ่ตนทงคมาวคีม่ีท่ขไกออะจ ้ีนะณษกัลนใ์ุธนัพบืสรากีมา่วบพ็ก นตแ อ่ต ดม ง้ึผ น่ชเ มคงัสงลมแกวพนใ า้ นรไ ย้ีลพเ ้มไง่ิกนตแก๊ัต อมสเู้ผวัต้ดไะจามกออกัฟ่ีท่ขไิตกรปะวาภสนใ่ตแ นักนอืมหเ ้ีนงัด ดินช2 ีม ์วตัสงอขศพเยัศาอบบแ์ุธนัพบืสรากงอขดินช6.3 นักมสผถรามาส่มไปไว่ัทยดโ(Monoecious) นักวยีดเวัตนใศพเ2 ีม่ีท์วตัสงอข์ุธนัพบืสราก1. นอืดเ้สไ ยีรเานาลพ ารดฮไ น่ชเ นักมอ้รพ่มไญิรจเะจิจุสอะลแ่ขไกาจงอ่ืนเ วัตมา้ขมสผงอ้ต วัตนใยาภ นิด ปไอ่ตตโบิตเญิรจเว้ลแ ่ขไงัรกาจดุลหนอ่อวัตารดฮไงอขศพเยัศาอบบแ์ุธนัพบืสรากงดสแปูร รากนใ(Dioeciously) นักวัตงา่ตู่ยอนักกยแยีมเศพเะลแู้ผศพเีม่ีท์วตัสงอข์ุธนัพบืสราก2. อืค บบแ2 ิธนสิฏปรากีม้ีนดินช์วตัสงอข์ุธนัพบืส นใยาภู่ยอ่ีท่ขไบักิจุสอวัตงา่วหะรมสผราก อืค(Internal Fertilization) นใยาภิธนสิฏปราก2.1 ยว้ดกูลงย้ีลเ่ีท์วตัส ดินชกุทกบนบ่ขไงาว่ีท์วตัส ่กแ้ดไ ้ีนบบแิธนสิฏปรากีม่ีท์วตัส ยีมเศพเงอขยากงา่ร มาลฉาลป งูยกนงาหาลป ม็ขเาลป น่ชเ วัตน็ปเกูลกออ่ีทาลปะลแ มนา้ น ู่ยอ่ีท่ขไบักิจุสอวัตงา่วหะรมสผรากอืค(External fertilization) กอนยาภิธนสิฏปราก2.2 ่ีทนอ่ืลคเิจุสอวัต้หใงาลกวัตน็ปเา้ นยัศาองอ้ต้ีนบบแิธนสิฏปราก ยีมเศพเ์วตัสงอขยากงา่รกอนยาภ นใ่ขไงาว่ีท์วตัสะลแ า้ นง่ึรคกบง่ึรค์วตัส ๆ งา่ตาลป ่กแ้ดไ ้ีนบบแิธนสิฏปรากีม่ีท์วตัส ้ดไ่ขไมสผปไา้ขเ ดินชกุทา้ น

94 ชืพงอขราหาอะลแา้ นงยีลเา ลงา้รสงรคโ งอลดทรากมรรกจิก งอลดทราก์คงสะรปดุจ ้ดไราหาอะลแา้ นงยีลเา ลรากนใ้ชใ่ีทชืพงอขนว่สุบะร1. ้ดไชืพนใราหาอะลแา้ นงยีลเา ลรากรากนวบะรกยาบิธอ2. ์ณรกปุอุดสัว น้ต1 รตมเิตนซเ20 ณามะรปงูสนยีทเน้ต1. 3 .มซ15 งดแีสกึมหา้ น2. รติล1 า้ น3. บใ. 1 มซ10-15 ณามะรปงูสงา้วกกาปดวข4. บใ1 นกโดีมบใ5. ดุช1 ์ดลไสดิปกจะรกะลแ์ดลไส6. งอ้ลก1 ์นศรรทลุจงอ้ลก7. นัอ1 ดยหดอลห8. งอลดทรากนินเา ดีธิว า้ นีม่ีทงา้วกกาปดวขนใงล รตมเิตนซเ์กศาบกูล15 ณามะรปงดแกึมห่สใ1. ดดแงาลก้วไปไา นว้ลแ งดแีสกึมหา้ นีม่ีทดวขนใงล่ชแ ว้ลแดาอะสา้ นงา้ล่ีทนยีทเน้ตา น2. ลผกึทนับ งลปแนย่ีลปเรากตกเงัส ีทาน20-30 ณามะรป ้หใง่ิกีม่มไ บวอน้ตา ลีม่ีทนว่สงรตงาวขมาตน้ตา ลดัตนกโดีมบใ้ชใ า้ นงา้ลามกออนยีทเน้ตา น3. รตมเิตนซเ3 ณามะรปวาย ดิป ดยห1-2 า้ นดยห ์ดลไสนบงาวปไา นว้ลแ ดุส่ีทงาบ้หใงาวขมาตดัตามกออดัต่ีทนว่สา น4. งดแีสน็ปเ่ีทง่นหแา ตปูรดาวตกเงัส ์นศรรทลุจงอ้ลกยว้ดูดงอ่สปไา น ์ดลไสดิปกจะรกยว้ด ลผกึทนับะลแ นอตน้ัขมาตนินเา ดว้ลแ รตมเิตนซเ0.5 ณามะรปวายๆงาบวายมาตดัตามกออ้ดไ่ีทนว่สา น5. 4 อ้ขนอืมหเ

95 ุตหเยามห งา้ลว้ลแ ดุส่ีทกามามดิตการ้หใมายายพ น้ตง้ัทนยีทเน้ตนอถๆยอ่คงอ้ต นยีทเน้ตนอถราก1. งดแีสกึมหา้ นนใงลมุ่จะจ่ีทนอ่กา้ นนใ ๆาบเามปไยา่สบัจรากยดโีทนัทกออนิด ดยีอเะลงา่ยอบใะลแน้ตา ล การนใยาภงลปแนย่ีลปเ์ณรากตกเงัสงอ้ตนยีรเู้ผ2. ลผกึทนับงาราต ้ดไตกเงัส่ีทะณษกัล พาภ งอลดท่ีทง่ิส กึมหา้ นนใงลนยีทเน้ตมุ่จ1. งดแีส งอ่สอ่ืมเ2. งาวขดัตน้ตา ล งอ้ลกยว้ด ์นศรรทลุจ วายดัตน้ตา ล

96 4 ่ีททบยา้ทดัหกึฝบบแ รไงา่ยอนักงา่ตกตแมาวคีม ์วตัส์ลลซเบักชืพ์ลลซเ1. ์ลลซเงันผีม่มไ์วตัส์ลลซเ ์ลลซเงันผีมชืพ์ลลซเ. ก ์ลลซเงันผีม์วตัส์ลลซเ ์ลลซเงันผีม่มไชืพ์ลลซเ. ข ์ลลซเมุ้หอ่ืยเีม่มไ์วตัส์ลลซเ ์ลลซเมุ้หอ่ืยเีมชืพ์ลลซเ. ค ์ลลซเมุ้หอ่ืยเีม์วตัส์ลลซเ ์ลลซเมุ้หอ่ืยเีม่มไชืพ์ลลซเ. ง ยากงา่รงอขดในว่สน็ปเ์ลลซเงันผบยีรปเ2. งันหวิผ. ก นัมขไน้ัช. ข ดอืลเน้สเ.ค จใวัห. ง อืค ดุส่ีทกามมซโบโรไ ีม่ีท์ลลซเ3. บัต์ลลซเ. ก นอรฟนเยว่นหงอขดอลหณวเิรบ่ีท์ลลซเ. ข วาขดอืลเด็มเ์ลลซเ. ค อ่ทรไมอ่ตงอข์ลลซเ.ง ดใงาทดุส่ีทกามชืพกาจกออะจา้ น ชืพงอขา้ นยาครากนใ4. บใา้นห. ก บใยาลป. ข บใงัลห. ค บใบอข. ง ดใุตหเะารพเน็ปเงา่ลนา้ดา่วกกามม้ขเีสีมงว่มะมบใงอขนบนา้ด5. า่วกกามงสแบัร้ดไ. ก ์ลลซเีจงอปสา่วกน่นแานหวัตงยีรเ์ลลซเดซเิลพแ. ข ์ลลซเีจงอปสา่วกกาม์ตสาลพรโอลคีม์ลลซเดซเลพแ. ค ์ลลซเดซเิลบพแา่วกกาม์ตสาลพรโอลคีม์ลลซเีจงอปส. ง

97 ดุส่ีทงรตยดโดใรากนวบะรกยัศาองอ้ตชืพการู่สา้ขเนิดนใุตาธ่รแงอข่ีทนอ่ืลคเราก6. จใยาหราก. ก งสแ์หะรคเงัสราก.ข า้ นยาคราก. ค นัชตเตัก. ง งา้บยีสเกออบใดัตมยินงึจกูลปปไ้มไน้ตยา้ยาลวเดใุตหเะารพเ7. ยา้ยนอ่ืลคเรากนใกวดะส. ก ชืพงอขา้ นยาครากดล. ข ดดแงับรากนใกวดะส. ค นิดอืนหเ่ีทนว่สชืพกันหา้ นดล. ง รไะองา้รสชืพ่ีทรากนวบขน็ปเงสแยว้ด์หะารคเงัสราก8. ์ดซไกออดไนอบ์ราค ะลแ ง้ปแ. ก ์ดซไกออดไนอบ์ราค ะลแ ลาตา้ น. ข นจเิซกออ ะลแ ง้ปแ. ค นจเิซกออ ะลแ ตรดเฮไบโ์ราค. ง งสแ์หะารคเงัสรากนวบขบักงอ้ขวย่ีกเ่มไดใอ้ขนใวา่ลกา ค9. กลโนใดุส่ีทกาม้ดไราสยีรทนิอ์หะารคเงัส. ก า้ขนทแษิพศากาอดูดา้จเ ติวีชนอ่ืพเ้มไน้ต. ข ลุดมสะวาภนใู่ยอ้หใศากายรรบนใ ์ดซไกออดไนอบ์ราคบัดะราษกัรยว่ช. ค ้ดไ์นชยโะรป้ชใปไดูดืพ ศากาอนใ์ดซไกอนอมนอบ์ราคซา๊ก. ง วยีขเีสะาพฉเีมกลโงัยามง่ส่ีทงสแา้ถน้ึขดิกเะจรไะอ10. น้ึขงูสะจศากาอนในจเิซกออ ณามิรป. ก งลดละจศากาอนใ ์ดซไกออดไนอบ์ราค ณามิรป. ข น้ึขงูสะจชืพนใมสะสราหาอณามิรป. ค ์วตัสอ่ต์นชยโะรปน็ปเ่ีทราหาอณามิรป. ง งรตยดโศากายรรบกาจ้ดไชืพ่ีทดใดินชุตาธ่รแ11. นจเรตโนไ. ก นจเรดโฮไ. ข นอบ์ราค. ค สัรอฟสอฟ. ง

98 ่ญหในว่สชืพด็ลมเงอขกองรากอ่ตน็ปเา จ่มไ่ีทดใะวาภส12. จใยาหรากบัรหา สอพงยีพเนจเิซกออีม. ก ์มซไนอเายิริกิฎปบัรหา สอพงยีพเา้ นีม. ข ์มซไนอเายิริกิฎปบัรหา สมสะามหเิมูภหณุอีม. ค งย้ีลเบใบัรหา สอพงยีพเงสแีม. ง รไะอ อืค กอดีมชืพงอขอโิรบมอเ13. ดมหง้ัทด็ลมเอ่ืยเอ้ืนเนใยาภู่ยอญิรจเงัลา ก่ีทอ่ืยเ้ีนมุ่ลก. ก งย้ีลเบใน้วเกยด็ลมเมุ้หอ่ืยเอ้ืนเนใญิรจเงัลา ก่ีทอ่ืยเ้ีนมุ่ลก. ข ม์ริปเสดโนอเน้วเกยด็ลมเอ่ืยเอ้ืนเนใยาภญิรจเงัลา ก่ีทอ่ืยเ้ีนมุ่ลก. ค ม์ริปเสดโนอเะลแงย้ีลเบใน้วเกยด็ลมเอ่ืยเอ้ืนเนใยาภญิรจเงัลา ก่ีทอ่ืยเ้ีนมุ่ลก. ง รไะอกาจามดมหง้ัทบอืกเราหาอ้ดไอโิรบมอเ งอืลหเว่ัถด็ลมเงอขกองรากงา่วหะรนใ14. งย้ีลเบใ. ก ม์ริปเสดโนอเ. ข ลิทอคิพอเ. ค นิดนใุตาธ่รแะลแา้ น. ง รไะอีมกอดบีลกะารพเ ้ดไนาบ่ีลค้มไกอด15. นัชตเวินบบแวหไนอ่ืลคเราก. ก ์รอกเ์รอทเบบแวหไนอ่ืลคเราก. ข กิตสานบบแวหไนอ่ืลคเราก. ค ิมูภหณุองอขงลปแนย่ีลปเรากอ่ตวไง่ึซสันวไลัพกวพ์ลลซเมุ่ลก. ง ์วตัสะลแชืพงอขติวีชงรา ดรากนวบะรกงอ่ืรเ4 ่ีททบบอสดทบบแยลฉเ ง10. ง9. ง8. ข7. ค6. ข5. ค4. ค3. ก2. ก1. ค15. ข14. ค13. ง12. ค11.

99 5 ่ีททบ ศวเินบบะร ญัคา สะราส รกัจฎัว ราหาอยใยาส นางงัลพดอทยา่ถราก ศวเินบบะรนใ ๆ งา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวค นอบ์ราครกัจฎัวะลแา้ นงอข งัวหดาค่ีทู้รนยีรเรากลผ รากะลแน่ิถงอ้ทนใศวเินบบะรนใ ๆ งา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวคบักวย่ีกเยาบิธอ1. ้ดไนางงัลพดอทยา่ถ ้ดไน่ิถงอ้ทนใ ๆ งา่ตศวเินบบะรงอขราหาอยใยาสงดสแิมูภนผแนยีขเะลแยาบิธอ2. ้ดไนอบ์ราคะลแา้ นงอขรกัจฎัวยาบิธอ3. าหอ้ืนเยา่ขบอข ศวเินบบะรนใ ๆ งา่ตติวีชีมง่ิสงอข์ธนัพมัสมาวค1 ่ีทงอ่ืรเ นางงัลพดอทยา่ถราก2 ่ีทงอ่ืรเ ราหาอยใยาส3 ่ีทงอ่ืรเ า้ นงอขรกัจฎัว4 ่ีทงอ่ืรเ นอบ์ราครกัจฎัว5 ่ีทงอ่ืรเ