แผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ.2566 - 2570 จังหวัดศรีสะเกษ

สารบัญ คำนำ หนา้ สารบญั บทสรุปสำหรบั ผู้บรหิ าร ก-จ 1 สว่ นที่ 1 ขอ้ มูลเพอ่ื การพฒั นา 1 1. สภาพทว่ั ไปของจงั หวดั ศรสี ะเกษ 25 2. ขอ้ มลู ด้านสงั คมและความมัน่ คง 23 34 2.1 ข้อมลู พืน้ ฐานดา้ นการศึกษา 44 2.2 ขอ้ มลู ด้านผลสมั ฤทธ์ทิ างการศึกษา 49 2.3 ขอ้ มลู พน้ื ทน่ี วัตกรรมการศกึ ษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ 52 52 2.4 ข้อมลู เชิงเปรียบเทยี บด้านการศึกษาและการเรยี นรู้ 52 ส่วนที่ 2 บริบทท่ีเก่ียวขอ้ งดา้ นการศกึ ษาของจงั หวดั 58 58 1. แผนระดบั ท่ี 1 66 72 1.1 ยทุ ธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561 – 2580) 2. แผนระดบั ท่ี 2 75 75 2.1 แผนแมบ่ ทภายใตย้ ุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี 78 80 2.2 แผนปฏริ ูปประเทศด้านการศกึ ษา 2.3 รา่ งกรอบแผนพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ฉบบั ท่ี 13 80 82 (พ.ศ. 2566 – 2570) 83 87 3. แผนระดบั ที่ 3 3.1 แผนการศกึ ษาแห่งชาติ (พ.ศ. 2560-2579) 92 3.2 แผนยุทธศาสตรก์ ระทรวงศกึ ษาธกิ าร (พ.ศ. 2563 – 2565) 92 92 3.3 แผนพฒั นากลมุ่ จงั หวัดภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือตอนลา่ ง 2 92 (พ.ศ. 2566 – 2570) 92 100 3.4 ยทุ ธศาสตร์การพฒั นาจงั หวัดศรสี ะเกษ (พ.ศ. 2566 – 2570) 4. เปา้ หมายการพัฒนาท่ียงั่ ยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) 5. พื้นทีน่ วตั กรรมการศกึ ษาจังหวัดศรสี ะเกษ 6. การวเิ คราะหส์ ถานการณ์ดา้ นการศึกษาของจงั หวดั ศรสี ะเกษ (SWOT Analysis) ส่วนที่ 3 สาระสำคญั ของแผนพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ (พ.ศ. 2566 – 2570) วิสยั ทัศน์ พนั ธกิจ เปา้ ประสงค์ ประเด็นยทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ แผนผังความเชอ่ื มโยงระหว่างยทุ ธศาสตรร์ ะดบั ตา่ ง ๆ กบั แผนพฒั นาการศกึ ษา จังหวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570)

สารบัญ (ตอ่ ) ส่วนท่ี 4 แผนงาน/โครงการทสี่ ำคัญแผนพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรีสะเกษ หนา้ 4.1 สรปุ จำนวนโครงการ/งบประมาณ จำแนกตามประเดน็ ยุทธศาสตร์ 104 4.2 รายละเอยี ดโครงการ เป้าหมาย ตัวชว้ี ัดและคา่ เป้าหมาย 104 105 แผนพฒั นาการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570) ส่วนที่ 5 การแปลงแผนพฒั นาการศกึ ษาสูก่ ารปฏบิ ัติ 127 127 5.1 การแปลงแผนพัฒนาการศกึ ษาสกู่ ารปฏบิ ตั ิ 128 128 5.2 การตดิ ตามประเมินผลตามแผน 5.3 ปจั จยั ความสำเร็จ ภาคผนวก คำสัง่ จงั หวดั ศรสี ะเกษ เรอ่ื ง แต่งต้ังคณะทำงานจดั ทำแผนพฒั นาการศกึ ษา จังหวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) และแผนปฏิบตั ิการ ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2566 คณะผจู้ ัดทำ

คำนำ ตามบทบัญญัติของพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑและวิธีการบริหารกิจการบานเมืองที่ดี พ.ศ.2546 มาตรา 9 กำหนดไววา การบริหารราชการเพื่อใหเกดิ สัมฤทธิผ์ ลตอภารกิจของรัฐ ใหสวนราชการ ถือปฏิบัติ คอื (1) กอ่ นจะดำเนินการตามภารกจิ ใด สวนราชการตองจดั ทำแผนปฏิบัตริ าชการไวเ้ ป็นการลวงหน้า (2) การกำหนดแผนปฏิบัติราชการของสวนราชการตามขอ (1) ตองมรี ายละเอยี ดของข้นั ตอน ระยะเวลา และ งบประมาณทจ่ี ะตองใชในการดำเนนิ การของแตล่ ะขั้นตอน เป้าหมายภารกิจ ผลสัมฤทธิ์ของภารกิจและตัวชว้ี ดั ความสำเรจ็ ของภารกจิ และคำสง่ั หวั หนาคณะรกั ษาความสงบแหงชาติ ท่ี 19/2560 เร่ือง การปฏิรูปการศึกษา ในภูมภิ าคของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร ลงวันท่ี 3 เมษายน 2560 กำหนดใหจดั ตัง้ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด สังกดั สำนักงานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร เพ่อื ปฏิบตั ิภารกิจของกระทรวงศกึ ษาธิการเกยี่ วกับการบริหารและ การจัดการศึกษาตามทก่ี ฎหมายกำหนด การปฏิบตั ิราชการตามอำนาจหนาท่ี นโยบาย และยุทธศาสตรต์ า่ ง ๆ ตามทีไ่ ดร้ ับมอบหมายในการขับเคลือ่ นการปฏิรปู การศึกษา ตามนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัตใิ นระดับจังหวัด โดยอำนาจหนาที่ขอหนึง่ ที่มอบหมายใหสำนักงานศึกษาธกิ ารจังหวัดรับผิดชอบ ในขอ 11 (2) คือ การจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาและแผนปฏิบัติการ เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางในการ จัดการศกึ ษาและการสงเสรมิ สนบั สนุนการจดั การศกึ ษาทกุ ระดบั ทุกประเภทในจงั หวัด สำนกั งานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษได้ประสานความร่วมมือกบั มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏศรีสะเกษ ผู้แทนจากหน่วยงานทางการศึกษา ผู้แทนจากทุกภาคสวน ท้งั ภาคราชการ ภาคเอกชน องคกรธุรกิจ และภาค ประชาสงั คม ในพื้นท่ี เพื่อระดมความรูในการจัดทำขอมูลเพื่อการพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรีสะเกษที่ถกู ตอง ทันสมัย และครอบคลุมในทุกพื้นท่ีใหมีประสิทธิภาพ รวมทั้งร่วมมือในการจัดทำแผนงานโครงการตาม แผนพฒั นาการศกึ ษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) จนได้แผนงานโครงการท่ีสามารถ ขับเคล่ือนการพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรีสะเกษสู่เป้าหมาย จึงขอขอบคุณผูม้ ีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ให้ความ ร่วมมอื และสนบั สนนุ ใหก้ ารดำเนินการจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาฯ สำเร็จลุล่วงไดเ้ ปน็ อย่างดี หวังเป็นอย่างยิง่ ว่าหน่วยงานทางการศึกษาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องจะได้ร่วมกันขับเคลื่อนภารกิจ ด้านการศึกษาของจังหวัด ศรีสะเกษตามแผนพัฒนาการศึกษาฯ ไดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพและบรรลผุ ลสำเรจ็ ตามเป้าหมายตอ่ ไป สำนักงานศกึ ษาธกิ ารจังหวดั ศรีสะเกษ สงิ หาคม 2565

บทสรปุ ผูบ้ ริหาร ตามบทบัญญัติของพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑและวิธีการบริหารกิจการบานเมืองที่ดี พ.ศ.2546 มาตรา 9 กำหนดไววา การบริหารราชการเพ่ือใหเกดิ สมั ฤทธผ์ิ ลตอภารกจิ ของรัฐ ใหสวนราชการ ถือปฏิบัติ คือ (1) กอ่ นจะดำเนินการตามภารกจิ ใด สวนราชการตองจัดทำแผนปฏิบัติราชการไว้เป็นการลวงหน้า (2) การกำหนดแผนปฏิบัติราชการของสวนราชการตามขอ (1) ตองมีรายละเอยี ดของขัน้ ตอน ระยะเวลา และ งบประมาณที่จะตองใชในการดำเนนิ การของแตล่ ะขน้ั ตอน เปา้ หมายภารกจิ ผลสัมฤทธขิ์ องภารกจิ และตัวชวี้ ัด ความสำเร็จของภารกจิ และคำสง่ั หวั หนาคณะรกั ษาความสงบแหงชาติ ท่ี 19/2560 เรือ่ ง การปฏริ ปู การศึกษา ในภูมิภาคของกระทรวงศึกษาธกิ าร ลงวนั ท่ี 3 เมษายน 2560 กำหนดใหจัดตัง้ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด สังกดั สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธกิ าร เพื่อปฏบิ ัตภิ ารกจิ ของกระทรวงศกึ ษาธิการเกี่ยวกับการบริหารและ การจัดการศกึ ษาตามท่กี ฎหมายกำหนด การปฏบิ ตั ิราชการตามอำนาจหนาที่ นโยบาย และยุทธศาสตรต์ า่ ง ๆ ตามท่ไี ดร้ ับมอบหมายในการขบั เคลอื่ นการปฏริ ปู การศึกษา ตามนโยบายของรฐั บาลและกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติในระดับจังหวัด โดยอำนาจหนาที่ขอหนึ่งที่มอบหมายใหสำนักงานศกึ ษาธิการจังหวัดรับผดิ ชอบ ในขอ 11 (2) คือ การจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาและแผนปฏิบัติการ เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางในการ จัดการศกึ ษาและการสงเสรมิ สนับสนนุ การจัดการศกึ ษาทกุ ระดบั ทกุ ประเภทในจังหวัด สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษจึงได้ดำเนินการขับเคลื่อนการพัฒนาการศึกษาจังหวัด ศรีสะเกษ ผานกระบวนการแบบมีสวนร่วมของทุกภาคสวน มีความครอบคลุมทุกประเด็นยุทธศาสตร์ มุ่งตอบสนองความตองการและแกไขปญหาที่สำคัญของการศึกษา และขับเคลื่อนประเด็นยุทธศาสตร์ ท่ีสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ นโยบายรัฐบาล แผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 และแผนพัฒนาการศึกษากลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2 เป็นกรอบ การดําเนินงานจดั ทำแผนพฒั นาการศึกษาเพอ่ื ใหเกิดการพัฒนาทส่ี อดคลองเชือ่ มโยงกันในหนว่ ยงานการศึกษา ทุกสังกัดในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ทั้งนี้สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดศรีสะเกษได้ประสานความร่วมมือกับ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ ผู้แทนจากหน่วยงานทางการศึกษา ผู้แทนจากทุกภาคสวน ทั้งภาคราชการ ภาคเอกชน องคกรธุรกิจ และภาคประชาสังคม ในพื้นท่ี ระดมความรูในการจัดทำขอมูลเพื่อการพัฒนา การศึกษาจังหวัดศรสี ะเกษท่ีถูกตอง ทันสมัย และครอบคลุมในพื้นที่ใหมปี ระสิทธิภาพ รวมทั้งร่วมมือในการ จัดทำแผนงานโครงการตามแผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) จนได้ แผนงานโครงการที่สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษสู่เป้าหมายการบรรลุเป้าหมาย ในการพัฒนาการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ คือ “คนศรีสะเกษทุกช่วงวัยได้รับการศึกษาและเรียนรู้ตลอดชีวติ อยา่ งทว่ั ถงึ และมีคณุ ภาพ มีทักษะที่สำคญั และจำเปน็ กบั การเปลยี่ นแปลงในศตวรรษท่ี 21 ดำเนินชีวิตภายใต้ พหุวัฒนธรรม วิถีศรีสะเกษตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ซึ่งประกอบด้วย 5 ประเดน็ ยุทธศาสตร์ ดงั นี้ ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ี่ 1 เสริมสรา้ งการจัดการศึกษาเพอื่ ความม่ันคงของสังคมและประเทศชาติ ประเด็นยทุ ธศาสตรท์ ี่ 2 การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และลดความเหล่ือมล้ำทางการศึกษา ประเด็นยุทธศาสตรท์ ่ี 3 การพฒั นาศกั ยภาพคนและการสรา้ งสังคมแหง่ การเรียนรู้ ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 4 การจัดการศกึ ษาเพอื่ เสริมสรา้ งคณุ ภาพชวี ติ ทด่ี แี ละเปน็ มิตรกับส่งิ แวดลอ้ ม ประเดน็ ยุทธศาสตรท์ ี่ 5 การพัฒนาระบบการจัดการศึกษาท่ีมีคุณภาพและประสิทธิภาพตามหลัก ธรรมาภบิ าล ก

แผนผงั ความเชอื่ มโยงระหวา่ งยทุ ธศาสตรร์ ะดับต่าง ๆ กบั แผนพ ยุทธศาสตร์ชาติ 1. การสรา้ ง 2. การสรา้ ง 3 ระยะ 20 ปี ความมั่นคง ความสามารถในการ แล ศ (พ.ศ. 2561-2580) แข่งขัน แผนแม่บทภายใต้ ประเดน็ ที่ 1 ประเด็นท่ี 3 ประเด ยุทธศาสตรช์ าติ ความมั่นคง การพฒั นา การเกษตร การป (23 ประเดน็ ) ประเดน็ ที่ 2 ประเดน็ ที่ 4 คา่ นิย การตา่ ง ประเทศ อุตสาหกรรม และ ประเด บริการแห่งอนาคต การพ ประเด็นที่ 5 คนตล การท่อง เทีย่ ว ประเด ประเดน็ ที่ 6 การพ การพฒั นาพน้ื ทแ่ี ละ ประเด เมืองนา่ อยอู่ จั ฉรยิ ะ การเส ประเดน็ ท่ี 7 ไทยม โครงสรา้ งพืน้ ฐาน ประเด ระบบโลจสิ ตกิ ส์ และ การพ ดจิ ทิ ลั การกฬ ประเดน็ ท่ี 8 การพฒั นาเศรษฐกิจ บนพื้นฐาน ผู้ประกอบการยคุ ใหม่ และวสิ าหกจิ ขนาด กลางและขนาดย่อม

พัฒนาการศกึ ษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570) 3. การพฒั นา 4. การสรา้ งโอกาส 5. การสร้าง 6. การปรับสมดลุ ละเสรมิ สรา้ ง บนความเสมอภาค การเติบโตบนคุณภาพ และพัฒนาระบบ ศกั ยภาพคน และความเทา่ เทยี ม ชีวติ ทเี่ ปน็ มิตร การบรหิ ารจดั การ กนั ทางสงั คม กบั สิ่งแวดล้อม ภาครัฐ ด็นท่ี 10 ประเดน็ ที่ 15 ประเดน็ ที่ 18 ประเดน็ ที่ 20 ปรบั เปลย่ี น การเสรมิ สรา้ งพลงั การสรา้ งการเตบิ โต การพฒั นา การ ยมและวฒั นธรรม ทางสังคม อยา่ งยงั่ ยนื บรกิ ารประชาชนและ ดน็ ที่ 11 ประเด็นท่ี 16 ประเด็นที่ 19 การพฒั นา พฒั นาศักยภาพ สง่ เสรมิ เศรษฐกิจ การบรหิ าร จดั การนำ้ ประสทิ ธภิ าพภาครฐั ลอดชว่ งชีวติ ฐานราก ท้ังระบบ ประเดน็ ท่ี 21 ดน็ ที่ 12 ประเดน็ ที่ 17 การตอ่ ต้าน การ พฒั นา การเรียนรู้ การพฒั นา ทจุ รติ และประพฤติ ด็นท่ี 13 ความเสมอภาคและ มิชอบ สรมิ สรา้ งให้คน หลักประกันทางสังคม ประเด็นท่ี 22 มสี ขุ ภาวะท่ีดี การพฒั นากฎหมาย ดน็ ท่ี 14 และการพฒั นา พฒั นาศกั ยภาพ กระบวนการยุตธิ รรม กฬี า ข

ยทุ ธศาสตร์ชาติ 1. การสร้าง 2. การสรา้ ง 3 ระยะ 20 ปี ความมั่นคง ความสามารถในการ แล ศ (พ.ศ. 2561-2580) แขง่ ขัน กรอบแผนพฒั นา ประเด็นที่ 9 หมดุ ห เศรษฐกจิ และสงั คม แหง่ ชาติ ฉบับที่ 13 เขตพัฒนาพเิ ศษภาค ไทยเป ตะวนั ออก ทางก (พ.ศ.2566 - ประเด็นท่ี 23 สุขภา 2570) วจิ ยั และพฒั นา หมุดห นวัตกรรม ไทยม สมรร หมุดหมายท่ี 1 เรียนร ไทยเปน็ ประเทศ ตอบโ ชัน้ นำดา้ นสินคา้ แห่งอ เกษตรและเกษตร แปรรปู มลู ค่าสงู หมดุ หมายท่ี 2 ไทยเป็นจดุ หมายของ การทอ่ ง เทย่ี วทเี่ นน้ คณุ ภาพและความ ย่ังยืน หมดุ หมายท่ี 3 ไทยเปน็ ฐานการผลิต ยานยนตไ์ ฟฟ้าท่ี สำคญั ของโลก

3. การพฒั นา 4. การสรา้ งโอกาส 5. การสร้าง 6. การปรับสมดุล ละเสรมิ สร้าง บนความเสมอภาค การเตบิ โตบนคณุ ภาพ และพฒั นาระบบ ศักยภาพคน และความเท่าเทียม การบรหิ ารจดั การ ชีวติ ที่เป็นมติ ร กันทางสังคม กับสิง่ แวดล้อม ภาครฐั หมายท่ี 4 หมุดหมายท่ี 9 หมดุ หมายที่ 10 หมุดหมายที่ 13 ปน็ ศนู ยก์ ลาง ไทยมีความยากจน ไทยมีเศรษฐกจิ ไทยมภี าครัฐทที่ นั สมยั การแพทย์และ ขา้ มรนุ่ ลดลง และ หมนุ เวียนและสงั คม มีประสิทธภิ าพและ าพมลู คา่ สงู คนไทยทกุ คนมีความ คาร์บอนตำ่ ตอบโจทย์ประชาชน หมายท่ี 12 คุ้มครองทางสงั คม หมดุ หมายที่ 11 มกี ำลงั คน ท่ีเพียงพอ เหมาะสม ไทยสามารถลดความ รถนะสงู มุง่ เสีย่ งและผลกระทบ รู้อย่างต่อเน่ือง จากภัยธรรมชาติและ โจทย์การพัฒนา การเปล่ยี นแปลง อนาคต สภาพภมู ิอากาศ ค

ยทุ ธศาสตร์ชาติ 1. การสร้าง 2. การสร้าง 3. ระยะ 20 ปี ความมน่ั คง ความสามารถในการ แล ศกั (พ.ศ. 2561-2580) แข่งขัน หมุดหมายที่ 5 ไทยเป็นประตูการคา้ การลงทุนและ ยุทธศาสตรท์ างโลจสิ ติกส์ทส่ี ำคญั ของ ภมู ภิ าค หมุดหมายท่ี 6 ไทยเปน็ ฐานการผลติ อุปกรณ์อิเล็กทรอนกิ ส์ อจั ฉรยิ ะท่สี ำคญั ของโลก หมุดหมายท่ี 7 ไทยมีวิสาหกิจขนาด กลางและขนาดย่อมท่ี เขม้ แข็ง มศี ักยภาพสงู และสามารถ แข่งขันได้ หมดุ หมายที่ 8 ไทยมพี ื้นท่ีและเมือง อจั ฉรยิ ะที่นา่ อยู่ ปลอดภยั เตบิ โตได้ อย่างยัง่ ยนื

การพัฒนา 4. การสรา้ งโอกาส 5. การสรา้ ง 6. การปรบั สมดลุ ละเสริมสรา้ ง บนความเสมอภาค การเติบโตบนคุณภาพ และพัฒนาระบบ กยภาพคน และความเท่าเทียม การบริหารจัดการ ชวี ติ ทีเ่ ปน็ มติ ร กนั ทางสงั คม กบั สง่ิ แวดลอ้ ม ภาครัฐ ง

ยทุ ธศาสตรช์ าติ 1. การสร้าง 2. การสรา้ ง 3. ระยะ 20 ปี ความมัน่ คง ความสามารถในการ แล ศัก (พ.ศ. 2561-2580) แข่งขัน แผนการศกึ ษาแห่งชาติ 1. การจัดการศกึ ษา 2. การผลิตและพฒั นา 3. การ พ.ศ. 2560 - 2579 เพอ่ื ความมัน่ คงของ กาลงั คนการวจิ ัย และ ศกั ยภา นวัตกรรมเพ่ิมสรา้ งขีด และกา สังคมและ ความสามารถในการ แหง่ กา ประเทศชาติ แขง่ ขันของประเทศ 2. พัฒ แผนยทุ ธศาสตร์ 1. พัฒนาหลักสตู ร 3. ผลติ และพฒั นา บุคลาก กระทรวงศกึ ษาธกิ าร กระบวนการจดั การ กำลงั คน รวมทัง้ ศึกษา เรยี นรู้ การวดั และ งานวจิ ัยทส่ี อดคลอ้ งกบั (พ.ศ. 2563 – ประเมนิ ผล ความตอ้ งการของ 2565) ประเทศ แผนพฒั นาการศึกษา 1. เสรมิ สรา้ งการจดั 3. การพฒั นาศกั ยภาพคนและกา จังหวัดศรสี ะเกษ การศึกษาเพอ่ื ความ แห่งการเรยี นรู้ (พ.ศ. 2566 – ม่ันคงของสังคมและ 2570) ประเทศชาติ

การพัฒนา 4. การสร้างโอกาส 5. การสรา้ ง 6. การปรับสมดลุ ละเสริมสร้าง บนความเสมอภาค การเตบิ โตบนคุณภาพ และพฒั นาระบบ กยภาพคน และความเท่าเทยี ม ชีวติ ท่ีเปน็ มิตร การบรหิ ารจดั การ กันทางสังคม กบั สง่ิ แวดล้อม ภาครัฐ รพฒั นา 4. การสรา้ งโอกาส 5. การจดั การศึกษา 6. การพฒั นาประสทิ ธิ าพคนทกุ ช่วงวัย ความเสมอภาค และ เพอื่ สรา้ งเสริมคุณภาพ ภาพของระบบบรหิ าร ารสรา้ งสงั คม ความเท่าเทยี มทาง ชีวติ ท่เี ป็นมติ รกบั จัดการศกึ ษา ารเรยี นรู้ การศึกษา ส่งิ แวดลอ้ ม ฒนาครแู ละ 4. เพ่ิมโอกาสใหค้ น 1. พัฒนาหลกั สูตร 5. ส่งเสรมิ และพฒั นา กรทางการ ทกุ ช่วงวัยเขา้ ถงึ บรกิ ารทางการศึกษา กระบวน การจดั การ ระบบเทคโนโลยดี จิ ทิ ัล ารสรา้ งสงั คม อยา่ งตอ่ เน่ืองตลอด ชีวิต เรียนรู้ การวัดและ เพ่ือการศกึ ษา 2. การสรา้ งโอกาส ประเมนิ ผล 6. พฒั นาระบบบรหิ าร ความเสมอภาค และ ลดความเหลอ่ื มลำ้ จดั การและสง่ เสริมให้ ทางการศกึ ษา ทกุ ภาคสว่ นมสี ว่ นร่วม ในการจัดการศกึ ษา 4. การจัดการศึกษา 5. การพัฒนาระบบ เพ่อื เสริมสรา้ งคณุ ภาพ การจดั การศกึ ษาที่มี ชีวิตที่ดีและเปน็ มติ ร คณุ ภาพและประสิทธิ กบั ส่ิงแวดลอ้ ม ภาพ ตามหลกั ธรรมาภบิ าล จ

ส่วนที่ 1 ข้อมูลเพ่อื การพัฒนา 1. สภาพทวั่ ไปของจงั หวดั ศรีสะเกษ 1.1 ความเป็นมา ทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดศรีสะเกษ ก่อนสมัยกรุงศรีอยุธยาไม่ปรากฏหลักฐานแน่นอน มีการจดบันทึกไว้พอสังเขป ส่วนมากได้จากคำบอกเล่าของผู้สูงอายุเล่าต่อ ๆ กันมา เอาความแน่นอนไม่ได้ นักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดีสันนิษฐานว่า พื้นที่ภาคอีสาน ในปัจจบุ ันเคยเป็นท่ีอยู่ของพวกละว้าและลาว มีแว่นแคว้นอาณา เขตปกครองเรียกว่า “อาณาจักรฟูนัน” ประมาณปี พ.ศ. ๑๑๐๐ พวกละว้าที่เคยมีอำนาจปกครอง อาณาจักรฟูนันเสื่อมอำนาจลง ขอมเข้ามามีอำนาจแทน และอาณาจักรเจนละหรืออิศานปุระขึ้น พวกละว้าถอยร่นไปทางเหนือ ปล่อยให้พื้นที่ภาคอีสานรกร้างว่าง เปลา่ เปน็ จำนวนมาก เขตพ้นื ท่ีจังหวดั ศรสี ะเกษและจงั หวดั ใกลเ้ คียง จงึ ถูกทง้ิ ให้เปน็ ทร่ี กร้างและเปน็ ปา่ ดง ขอม ได้แบ่งการปกครองเป็น ๓ ภาค โดยมีศนู ย์การปกครองอย่ทู ่ลี ะโว้ (ลพบุร)ี พมิ าย (นครราชสมี า) และสกลนคร ม ี ฐ า น ะ เ ป ็ น เ ม ื อ ง ป ร ะ เ ท ศ ร า ช ข ึ ้ น ต ร ง ต ่ อ ศ ู น ย ์ ก ล า ง ก า ร ป ก ค ร อ ง ใ ห ญ ่ ท ี ่ น ค ร วั ด ในยุคที่ขอมเรืองอำนาจ ศรีสะเกษน่าจะเป็นดินแดนแห่งหนึ่งที่ขอมใช้เป็นเส้นทางไปมาระหว่างเมืองประเทศราช ดังกล่าวแล้ว เพราะปรากฏในโบราณสถาน โบราณวัตถุของขอม ซึ่งกรมศิลปากรสำรวจในจังหวัดศรีสะเกษ เมือ่ พ.ศ. ๒๕๑๒ จำนวน ๑๕ แห่ง ไมร่ วมเขาพระวหิ ารซงึ่ เปน็ เทวสถานของขอมทยี่ ิง่ ใหญ่แห่งหนึ่งนอกจากน้ี ยังมีปราสาทหินสระกำแพงใหญ่ สระกำแพงน้อย ปราสาทลุมพุก ประสาทบ้านทามจาน (บ้านสมอ) ปราสาท เยอ ปราสาทโดนต็วล (ช่องตาเฒ่า อ.กันทรลกั ษ์) สันนิษฐานว่าโบราณสถานเหลา่ นี้มีอายุประมาณ ๑,๐๐๐ ปี เศษ มีอยู่ตามทอ้ งทีอ่ ำเภอต่างๆ ของจังหวดั ศรีสะเกษ ขอมคงสรา้ งขึ้นเพือ่ เป็นทีพ่ กั และประกอบพิธที างศาสนา ระหว่างเดินทางจากนครวัด นครธม ข้ามเทือกเขาพนมดงรักษ์ มาสู่ศูนย์กลางการปกครองภาคอีสานทั้ง ๓ เมืองดังกล่าวแล้ว เมื่อขอมเสื่อมอำนาจลง ไทยเริ่มมีอำนาจครอบครองดินแดนเหล่าน้ีขณะเดียวกันจังหวัด ศรีสะเกษ มีสภาพเป็นป่าดงอยู่นานเพราะแม้แต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนกลางก็มิได้บันทึกกล่าวถึงจังหวัด ศรสี ะเกษ สนั นิษฐานว่าเมืองศรสี ะเกษถูกยบุ ลงเป็นอำเภอขึ้นกบั เมอื งขขุ ันธ์ ซึง่ เปน็ เมืองเก่ามาแตเ่ ดมิ พ.ศ. ๒๔๔๗ ย้ายที่ต้งั เมืองขุ ขนั ธ์ (ซ่ึงอยู่ท่ีบา้ นแตระ ตำบลห้วยเหนอื อำเภอขุขันธ์ปัจจบุ นั ) มา อยทู่ ี่ตำบลเมอื งเกา่ (ปจั จบุ นั คอื ตำบลเมอื งเหนอื ในเขตเทศบาลเมอื ง ศรีสะเกษในปจั จบุ ัน) และยังคงใช้ชือ่ “เมอื งขุขันธ”์ ยบุ เมืองขขุ นั ธ์ เดมิ เปน็ อำเภอห้วยเหนอื (อำเภอขุขันธใ์ นปัจจบุ ันน)้ี พ.ศ. ๒๔๕๙ กระทรวงมหาดไทย มีประกาศใหเ้ ปลยี่ นชอื่ เมืองทุกเมืองเปน็ จังหวัด เมอื งขขุ ันธ์จงึ เป็นจงั หวดั ขุขันธ์ เมอื่ วันท่ี ๙ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๔๕๙ เปล่ียนผวู้ า่ ราชการเมืองเปน็ ผวู้ า่ ราชการจงั หวัด พ.ศ. ๒๔๘๑ มพี ระราชกฤษฎกี า เปล่ยี นชื่อจงั หวดั ขุขันธ์ เปน็ จังหวดั ศรีสะเกษ ตัง้ แต่บดั นนั้ เป็นต้นมาจนถงึ ปัจจุบัน ปัจจุบัน จังหวัดศรีสะเกษ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ที่มีประวัติ ความเป็นมายาวนาน เคยเป็นชุมชนที่มีอารยธรรมรุ่งเรืองนานนับพันปี นับแต่สมัยขอมเรืองอำนาจ และมี ชนเผ่าตา่ ง ๆ ได้แก่ ส่วย เขมร ลาว และเยอ อพยพมาตัง้ รกรากในบริเวณน้ตี ราบเท่าปจั จุบนั แผนพฒั นาการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 1

1.2 สัญลักษณป์ ระจำจังหวดั ศรสี ะเกษ คำขวญั ประจำจงั หวัดศรีสะเกษ “แดนปราสาทขอม หอมกระเทียมดี มีสวนสมเด็จ เขตดงลำดวน หลากลว้ นวฒั นธรรม เลิศลำ้ สามคั ค”ี ตราประจำจังหวัดศรสี ะเกษ รูปปราสาทหิน ๗ ช้นั และดอกลำดวนมใี บ ๖ ใบ ปรางค์กู่ หมายถงึ ปราสาทหินและปรางค์กู่ ท่ีมีจำนวนมากในจังหวัด ดอกลำดวน หมายถงึ ชอ่ื เดิมทปี่ รากฏในตำนานเมือง คือ เมืองศรนี ครลำดวน ธงประจำจงั หวัดศรสี ะเกษ สสี ม้ - ขาว มรี ูปปราสาทหนิ ๗ ชัน้ และดอกลำดวนมใี บ ๖ ใบ อยตู่ รงกลางผนื ต้นไมป้ ระจำจังหวดั ศรสี ะเกษ ต้นลำดวน สรรี ะ รูปรา่ งความสูงของตน้ ลำดวน จะเป็นไมย้ นื ตน้ สูงใหญ่ ทรงพ่มุ รูปไข่ เฉลีย่ แล้วตน้ ลำดวนจะสูงไดต้ งั้ แต่ ๕-๑๕ เมตร ข้นึ อยู่กบั การบำรุงต้นวา่ สมบูรณ์มากน้อยแคไ่ หน ดอกไมป้ ระจำจังหวดั ศรีสะเกษ ดอกลำดวน เปน็ พันธ์ุไม้มงคลพระราชทานประจำจังหวดั ศรสี ะเกษ แผนพัฒนาการศึกษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 2

1.3 ข้อมูลพืน้ ฐานทางกายภาพ ๑) ท่ตี ้ังและอาณาเขต จังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่ทางตอนล่างภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย โดยตั้งอยู่ ระหวา่ งเสน้ รุง้ ที่ ๑๔ – ๑๕ องศาเหนือ และเส้นแวงที่ ๑๐๔ – ๑๐๕ องศาตะวันออก อยู่สูงจากระดบั นำ้ ทะเล ประมาณ ๖๖๒.๖ ฟุต ห่างจากกรุงเทพมหานคร ๕๗๑ กิโลเมตร โดยทางรถยนต์ และ ๕๑๕ กิโลเมตร โดย ทางรถไฟมเี นื้อทท่ี ั้งสนิ้ ๘,๘๓๙.๙๗๖ ตารางกโิ ลเมตร หรอื ๕,๕๒๔,๙๘๕ ไร่ มอี าณาเขตตดิ ตอ่ จังหวัดใกล้เคียง ดงั นี้ ทิศเหนอื เขตอำเภอราษไี ศล อำเภอศลิ าลาด และอำเภอยางชมุ นอ้ ย ติดจงั หวดั ร้อยเอ็ด และจงั หวัดยโสธร ทิศใต้ เขตอำเภอขขุ ันธ์ อำเภอขุนหาญ อำเภอภูสิงห์ และอำเภอกันทรลักษ์ ติดราชอาณาจักรกัมพูชาโดยมีเทือกเขา พนมดงรัก เป็นแนวก้นั เขตแดน ทิศตะวันออก เขตอำเภอกันทรลักษ์ อำเภอกันทรารมย์ และอำเภอโนนคูณ ติดจังหวดั อบุ ลราชธานี ทิศตะวันตก เขตอำเภออุทุมพรพิสัย อำเภอปรางค์กู่ อำเภอห้วยทับทัน และอำเภอบงึ บูรพ์ ติดจังหวัดสรุ ินทร์ ๒) ลักษณะภูมปิ ระเทศ จงั หวัดศรสี ะเกษ มีพนื้ ท่สี ่วนใหญ่เป็นท่รี าบสูงสลับทุง่ นา มีภเู ขาและป่าไมอ้ ย่ทู างตอนใต้ และ พ้นื ท่ีจะคอ่ ย ๆ ลาดลงสู่ทศิ เหนือและทศิ ตะวนั ตก ซงึ่ เต็มไปดว้ ย หว้ ย หนอง คลอง บงึ ตา่ ง ๆ ตลอดระยะทางที่ลำน้ำ มูลและลำน้ำชีไหลผ่าน สภาพดินรอ้ ยละ ๖๐ เป็นลักษณะดินร่วนปนทรายที่มีการระบายน้ำดแี ตม่ ีความอุดม สมบูรณ์ตำ่ และมแี นวชายแดนติดกบั ประเทศกมั พชู า ประมาณ ๑๒๗ กม. (อำเภอกันทรลกั ษ์ ๗๖ กม. อำเภอ ขุนหาญ ๑๘ กม. และอำเภอภสู ิงห์ ๓๓ กม.) ๓) ลักษณะภูมอิ ากาศ จังหวัดศรีสะเกษ มีลักษณะภูมิอากาศโดยทั่วไปของจังหวัดศรีสะเกษ มีอากาศร้อนจัด ในฤดูรอ้ น และค่อนข้างหนาวจดั ในฤดูหนาว ส่วนฤดูฝนจะมฝี นตกหนักในเดอื นกันยายน โดยเฉล่ยี แลว้ ในปีหนงึ่ ๆ จะมีฝนตก ๑๐๐ วัน ปริมาณฝนเฉลย่ี ๑,๒๐๐ – ๑,๔๐๐ มิลลเิ มตรต่อปี อุณหภมู ติ ่ำสดุ ประมาณ ๑๐ องศา เซลเซียส สูงสุดประมาณ ๔๐ องศาเซลเซียส เฉลย่ี ประมาณ ๒๖ – ๒๘ องศาเซลเซยี ส ความช้นื สัมพัทธ์เฉล่ีย รอ้ ยละ ๖๖ – ๗๓ ๔) เขตการปกครองจังหวัด แผนพัฒนาการศึกษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 3

จังหวดั ศรีสะเกษ แบง่ เขตการปกครองออกเป็น ๒๒ อำเภอ ๒๐๔ ตำบล ๒,๖๓๓ หมบู่ ้าน ตาราง ๑ อำเภอ เนื้อที่ ระยะทาง จังหวดั ศรีสะเกษ ลำดับ อำเภอ เน้ือที่ (ตร.กม.) ระยะห่างจากตวั จงั หวัด (กม.) ๑ เมืองศรสี ะเกษ ๕๗๖.๓๖๖ ๐ ๒ ยางชมุ นอ้ ย ๒๐๙.๕๕๔ ๓๒ ๓ กันทรารมย์ ๖๖๔.๒๑ ๒๖ ๔ กนั ทรลกั ษ์ ๑,๒๓๖.๕๘ ๖๓ ๕ ขขุ นั ธ์ ๙๑๔.๓๐๖ ๔๙ ๖ ไพรบึง ๒๔๘.๘๔๕ ๔๒ ๗ ปรางคก์ ู่ ๒๘๕.๔๗๕ ๖๐ ๘ ขุนหาญ ๗๒๓.๐๕๕ ๖๐ ๙ ราษไี ศล ๕๐๔.๘๕๘ ๓๘ ๑๐ อทุ มุ พรพสิ ัย ๔๐๗.๙๒๙ ๒๔ ๑๑ บงึ บรู พ์ ๔๙.๕๘๒ ๔๒ ๑๒ หว้ ยทบั ทนั ๑๙๔.๕๘๖ ๓๗ ๑๓ โนนคณู ๒๕๖.๘๕๓ ๕๖ ๑๔ ศรีรัตนะ ๒๓๖.๖๘๔ ๓๗ ๑๕ น้ำเกลยี้ ง ๒๕๗.๘๒๖ ๔๔ ๑๖ วังหิน ๒๓๗.๖๑๙ ๓๕ ๑๗ ภสู งิ ห์ ๙๔๐.๑๐๕ ๒๘ ๑๘ เมืองจันทร์ ๙๕.๘๓๘ ๔๐ ๑๙ เบญจลกั ษ์ ๓๓๑.๓๓๑ ๘๐ ๒๐ พยุห์ ๒๒๕.๔๕๘ ๒๑ ๒๑ โพธศิ์ รีสุวรรณ ๑๑๑.๑๐๔ ๒๙ ๒๒ ศิลาลาด ๑๓๑.๘๑๒ ๕๓ ทม่ี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 4

๕) ประชากรในจงั หวัด จังหวัดศรีสะเกษ มีประชากรรวมทั้งสิ้น ๑,๔๕๘,๕๘๐ คน ชาย ๗๒๖,๓๐๖ คน หญิง ๗๓๒,๒๗๔ คน (ข้อมลู ณ ธนั วาคม ๒๕๖๓) ความหนาแน่นของประชากร ๑๖๕ คนต่อตารางกิโลเมตร แผนภาพท่ี 1 พีระมดิ ประชากร ศรสี ะเกษ ปี ๒๕๖5 ทีม่ า : ระบบสถติ ทิ างการทะเบียน ขอ้ มลู ณ เดือนพฤศจิกายน ๒๕๖5 ๖) การใชท้ ี่ดนิ จังหวัดศรีสะเกษ มีลุ่มน้ำมูลเป็นพื้นที่การเกษตรกรรม และพื้นที่เศรษฐกิจ ซึ่งประกอบด้วย การปลูกข้าว ทำไร่และสวน รวมไปถึงชุมชนเมืองที่เริ่มมีการขยายตัวของกิจกรรมต่าง ๆ และเป็นชุมชนทีม่ ี ความหนาแน่น จากการจำแนกพื้นที่การใช้ประโยชน์ที่ดินด้วยภาพถ่ายดาวเทียม Landsat ๕ TM พ้ืนท่ี เกษตรกรรมปลกู ข้าวมกี ารลดลงในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ และเพ่มิ ขน้ึ ในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ จากการสำรวจภาคสนามพนื้ ที่ ในลมุ่ น้ำมลู จะมเี ข่อื นราษีไศล ซึ่งจะมปี รมิ าณนำ้ ใช้ตลอดปี ประชาชนส่วนใหญ่จะมีการปลูกข้าวนาปี และนา ปรงั ทำใหม้ พี นื้ ท่ีการเกษตรกรรมมาก สำหรับพืชสวนมีพนื้ ที่มากในปี พ.ศ. ๒๕๕๒ แตล่ ดลงในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ ซึ่งส่วนใหญจ่ ะทำการเกษตรปลูกพริก มะนาว กระเทียม และหอมแดง เป็นต้น ทำให้พื้นที่มี การ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาขึน้ อยู่กบั สภาพพืน้ ทีแ่ ละสภาพภูมิอากาศซึง่ เกษตรกรมีการปรับชนิดของการปลกู พชื ทำใหพ้ นื้ ท่ีนาบางส่วน มีการจดั ทำสวนพริก หรือพชื ระยะสั้นเพ่ือรอรบั การปลูกข้าวในฤดกู าลต่อไป ทำ ใหม้ ีการประกอบอาชพี ทางการเกษตรกรรมอย่างตอ่ เนือ่ ง สำหรบั พ้ืนทีช่ ุมชน/สงิ่ ปลูกสรา้ งมีการขยายตวั และมี มากขึ้น แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 5

แผนภาพที่ 2 แผนท่สี ภาพการใชท้ ี่ดิน จงั หวัดศรสี ะเกษ ปี พ.ศ. ๒๕๖4 ท่ีมา : แผนพัฒนาจังหวดั ศรีสะเกษ (พ.ศ. 2566 – 2570) 1.4 ข้อมลู ดา้ นเศรษฐกจิ ๑) ผลติ ภัณฑม์ วลรวมจังหวดั ศรีสะเกษและโครงสร้าง อัตราขยายตัวของ GPP และโครงสร้างการกระจายรายได้การผลิตจังหวัดศรีสะเกษ อัตรา การขยายตัวแท้จริง ปี ๒๕๖๑ ร้อยละ ๓.๔ ปี ๒๕๖๒ ร้อยละ -๐.๗ โครงสร้างเศรษฐกิจและขนาดเศรษฐกิจ มลู ค่าผลิตภัณฑ์มวลรวมจงั หวดั ในปี ๒๕๖๑ คิดเปน็ ๗๓,๒๔๒ บาท และ ในปี ๒๕๖๒ คิดเปน็ ๗๒,๗๕๒ บาท โดยมขี อ้ มลู ตวั ชี้วัดตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี ๑๒ ดงั น้ี - อัตราการขยายตวั ทางเศรษฐกจิ รอ้ ยละ -๐.๗ ต่อปี - มูลคา่ ผลิตภณั ฑม์ วลรวมเฉล่ยี ตอ่ หัว (Per Capita) ๗๕,๑๘๒ ตอ่ คนตอ่ ปี - สัดสว่ นคนจน ร้อยละ ๑๑.๙๒ - อตั ราการว่างงาน ร้อยละ ๐.๓๘ - ผลติ ภาพแรงงานเฉล่ีย ๗๐,๔๙๒ บาทต่อคนต่อปี - อตั ราเงนิ เฟอ้ ท่วั ไป รอ้ ยละ ๑.๖๒ - อตั ราการขยายตัวของการลงทนุ ภาครัฐ ร้อยละ ๙.๘ แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 6

แผนภาพท่ี 3 ขอ้ มูลผลิตภัณฑม์ วลรวมทุกสาขา จงั หวัดศรีสะเกษ ทม่ี า : เคร่ืองมือวดั ระดบั การพฒั นา สำนกั งานปลัดกระทรวงมหาดไทย http://benchmark.moi.go.th/moibenchmarking๒๕๖๑/#cptt-_province-๓๓ สบื คน้ เมื่อวันท่ี ๑๘ สิงหาคม ๒๕๖๔ แผนภาพที่ 4 ขอ้ มลู ผลิตภัณฑม์ วลรวมรายสาขา ณ ราคาประจำปี จงั หวัดศรสี ะเกษ ทม่ี า : แผนพัฒนาจังหวัดปี พ.ศ. 2561 – 2565 (ฉบบั ทบทวนปี พ.ศ .2565) จังหวดั ศรสี ะเกษ ท่ีมา : แผนพัฒนาจงั หวัดศรสี ะเกษ (พ.ศ. 2566 – 2570) แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 7

1.5 ข้อมูลด้านการเกษตร ๑) ขอ้ มลู ด้านการเพาะปลูก จังหวัดศรีสะเกษ มีการขับเคลื่อนและขยายพื้นที่เกษตรอินทรีย์ของจังหวัดศรีสะเกษ อย่างต่อเนื่อง โดยตั้งเป้าหมายให้มีพื้นที่ผลิตสินค้าเกษตรอินทรีย์ จำนวน ๓๐๐,๐๐๐ ไร่ ภายในปี ๒๕๖๒ โดยมีเป้าหมายในการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ปี ๒๕๖๑-๒๕๖๒ เพิ่มขึ้นอีก จำนวน ๑๘๒,๓๘๓ ไร่ โดยมี ขอ้ มูลผลการดำเนินงาน ดังนี้ จังหวัดศรีสะเกษ ดำเนินการขับเคลื่อนและพัฒนาเพื่อยกระดับการผลิตสินค้าเกษตร สู่มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ในพื้นที่ ๒๒ อำเภอ พื้นที่ดำเนินการทั้งสิ้น ๑๘๐,๖๑๑ ไร่ ดังนี้ พื้นที่ที่ได้รับ การรับรองแล้ว ๖๖,๙๐๒ ไร่ และพื้นที่อยู่ในระยะปรับเปลี่ยน ๑๑๓,๗๐๙ ไร่ คงเหลือพื้นท่ีต้องดำเนินการ ขับเคลื่อน ๑๑๙,๓๘๙ ไร่ จงึ จะครบตามเปา้ หมาย ๓๐๐,๐๐๐ ไร่ ตารางที่ ๒ ข้อมูลด้านเกษตรอนิ ทรยี ์จังหวดั ศรสี ะเกษ ปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ได้รับการรับรอง ปี ๒๕๖๒ ปี ๒๕๖๓ ปี ๒๕๖๔ รวมพน้ื ทด่ี ำเนินการ มาตรฐานแลว้ มาตรฐานท่ี เกษตรก เนอื้ ท่ี เกษตรก เนอื้ ที่ เกษตรก เนอ้ื ที่ เกษตรก เน้ือท่ี เกษตรก เน้อื ท่ี ไดร้ ับ ร (ราย) (ไร)่ ร (ราย) (ไร่) ร (ราย) (ไร)่ ร (ราย) (ไร)่ ร (ราย) (ไร)่ PGS 4,231 21,32 1,405 5,868 2,528 12,90 1,807 5,799 3,440 18,77 0 42 Organic 1,740 20,05 4,750 45,22 2,947 16,05 737 774 40 40 Thailand 08 4 อินทรีย์ 1,505 24,78 517 7,050 สากล 0 SDGsPG 71 752 69 766 74 454 s GAP 1,793 รวม 9,340 66,902 6,155 51,096 5,544 29,724 3,135 14,077 3,480 18,812 ท่ีมา : สำนักงานเกษตรจังหวัดศรสี ะเกษ แผนพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 8

ตารางท่ี ๓ ด้านการปลูกพืชเศรษฐกิจของจังหวดั ปกี ารผลติ ๒๕๖๒/๖๓ ที่ ชนดิ เกษตรกร พนื้ ท่ี พื้นท่ี พน้ื ที่เกบ็ ผลผลติ ผลผลติ รวม ต้นทนุ การ ราคา มูลคา่ สินคา้ ทป่ี ลูก เพาะปลูก เสยี หาย เกี่ยว (ไร่) เฉลีย่ (ตนั ) ผลติ เฉลยี่ เฉล่ีย ผลผลิตรวม เกษตร (ครวั เรอื น) (ไร)่ (ไร่) (กก./ไร)่ (บาท/ไร)่ (บาท/ (ลา้ นบาท) กก.) ๑ ข้าวนา ๒๓๕,๕๕๘ ๓,๐๐๐,๗๙๙ ๑๘,๗๔๔ ๒,๙๘๒,๐๓๕ ๔๐๕.๒๓ ๑,๒๐๘,๓๙๙ ๓,๗๒๕ ๑๓.๘๖ ๑๖,๗๔๗.๐๗ ปี** ข้าวเจ้า ๒๓๓,๐๐๑ ๒,๙๖๑,๐๙๓ ๑๘,๗๖๔ ๒,๙๔๒,๓๒๙ ๔๐๕.๐๐ ๑,๑๙๑,๖๔๓ ๓,๗๙๐ ๑๓.๘๖ ๑๖,๕๑๖.๑๘ ข้าว ๖,๓๙๖ ๓๙,๗๐๖ ๐ ๓๙,๗๐๖ ๔๒๒.๐๐ ๑๖,๗๕๖ ๓,๖๖๐ ๑๓.๗๘ ๒๓๐.๙ เหนยี ว ขา้ วนาปรงั * ๖,๙๒๔ ๗๓,๙๒๗ ๓๑๗ ๗๓,๖๑๐ ๕๐๘ ๓๗,๓๙๔ ๓,๕๖๐ ๑๒.๕๐ ๔๖๗.๔๒ ๒ มั น ๑๖,๕๙๒ ๑๓๐,๖๒๓ ๑,๕๖๒ ๑๒๙,๐๖๑ ๓,๒๓๒ ๔๑๗,๑๒๕ ๓,๖๙๔ ๒.๑๗ ๙๐๕.๑๖ สำปะหลัง ๓ อ้อย ๒,๔๕๘ ๒๙,๐๕๓ ๒,๖๙๓ ๒๖,๓๖๐ ๙,๓๐๕.๓๕ ๒๔๕,๒๘๙ ๑๓,๔๘๐ ๐.๕๙ ๑๔๔.๗๒ โรงงาน ๔ ยางพารา ๑๙,๓๖๘ ๒๐๘,๕๗๖ - ๒๘๐,๕๗๖ ๕๖๐ ๘๙,๘๙๕.๑๒ ๒๕,๔๔๐ ๑๗.๑๕ ๑,๕๔๑.๗๐ ๕ หอมแดง ๖,๙๓๑ ๒๔,๓๙๓ ๐ ๒๔,๓๙๓ ๓,๐๐๕.๖๐ ๗๓,๓๑๖ ๓๗,๒๐๐ ๑๕.๐๐ ๑,๐๙๙.๗๓ ๖ พรกิ ๗,๒๖๑ ๑๐,๒๑๐ ๐ ๑๐,๒๑๐ ๓,๔๙๐ ๓๕,๖๓๓ ๒๖,๐๐๐ ๓๘.๘๒ ๑,๓๘๓.๒๗ ๗ กระเทยี ม ๙๓๔ ๒,๖๖๕ ๐ ๒,๖๖๕ ๘๑๙ ๒,๑๘๒ ๑๘,๙๙๐ ๔๙.๙๘ ๑๐๙.๐๗ ๘ ทเุ รียน ๑,๒๕๒ ๘,๗๖๗ ๐ ๓,๒๓๔ ๑,๑๕๘ ๓,๗๗๔.๙๗ ๑๕,๕๐๐ ๑๕๐ ๕๖๑.๗๕ ๙ ป า ล์ ม ๑,๒๖๖ ๙,๘๐๓ ๐ ๘,๕๓๓ ๑,๓๔๖ ๙,๙๔๙.๖๓ ๗,๔๗๐ ๒.๖ ๒๕.๘๗ น้ำมัน 1 ข้าวโพด ๒,๙๖๒ ๓๑,๖๗๔ ๓๑๙ ๓๑,๓๕๕ ๙๑๕ ๒๘,๖๙๔ ๖,๐๕๓.๕๙ ๖.๒๙ ๑๘๐.๔๘ ๐ เลีย้ งสัตว์ ที่มา : ระบบสารสนเทศการผลิตด้านการเกษตร Online ปีการผลิต ๒๕๖๓/๖๔ สำนักงานเกษตรจังหวัดศรีสะเกษ **ขอ้ มลู นาปรงั ปี ๒๕๖๓/๖ *ราคายางกอ้ นถ้วย 2) ขอ้ มลู การปลกู พืชเกษตรอนิ ทรีย์ GAP จังหวัดศรสี ะเกษ มีพื้นที่ชลประทานเพือ่ การเกษตร ในปี ๒๕๖๓ จำนวน ๒๐๐,๒๗๙ ไร่ โดยลดลง จากปี ๒๕๖๒ มีพื้นที่ ๕๑๗,๘๔๘ ไร่ และปี ๒๕๖๑ จำนวน ๔๗๔,๖๔๐ ไร่ มีปริมาณน้ำต้นทุน ต่อความต้องการใช้น้ำอยู่ที่ ๑๙๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ในขณะที่พื้นที่ทำการเกษตรทั้งหมด ๔,๐๖๘,๓๔๕ ไร่ มีพื้นที่ปลูกข้าวในปีการผลิต ๒๕๖๒/๖๓ จำนวน ๓,๐๗๔,๗๒๖ ไร่ แยกเป็นพื้นที่ปลูกข้าวเจ้านาปี (ข้าวหอมมะลิ) ๒,๙๖๑,๐๙๓ ไร่ ผลผลิต ๑,๑๙๑,๖๔๓ ต้น พื้นที่ปลูกข้าวเหนียว ๓๙,๗๐๖ ไร่ ผลผลิต ๑๖,๗๕๖ ตัน พื้นที่ปลูกข้าวนาปรัง ๗๓,๙๒๗ ไร่ ผลผลิต ๓๗,๓๙๔ ตัน ผลผลิตรวมทั้งสิ้น ๑,๒๔๕,๗๙๓ ตัน โดยเปน็ พ้นื ทก่ี ารผลิตขา้ วหอมมะลอิ ินทรีย์แลว้ จำนวน ๑๘๐,๖๑๑ ไร่ เกษตรกร จำนวน ๒๗,๖๕๔ ราย แบง่ เปน็ พ้ืนท่ี ที่ได้รับการรับรองแล้ว จำนวน ๖๖,๙๐๒ ไร่ เกษตรกร ๙,๓๔๐ ราย และพื้นที่อยู่ในระยะปรับเปลี่ยน ปีที่ ๑ จำนวน ๑๘,๘๑๒ ไร่ เกษตรกร จำนวน ๓,๔๘๐ ราย และระยะปรับเปลี่ยน ปีที่ ๒ จำนวน ๑๔,๐๗๗ ไร่ เกษตรกร จำนวน ๓,๑๓๕ ราย 3) ข้อมูลการสง่ เสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ จังหวดั ศรีสะเกษ มีการสง่ เสรมิ การเกษตรในรปู แบบแปลงใหญ่ต้งั แต่ปี ๒๕๕๘ – ปัจจุบนั ในพน้ื ท่ี ๒๒ อำเภอ ๒๐๔ ตำบล จำนวน ๒๒ ชนิด จำนวนแปลงทั้งสิ้น ๓๘๑ แปลง พื้นที่ดำเนินการ ๒๙๘,๑๔๕ ไร่ เกษตรกร ๒๗,๙๙๙ ราย ดังนี้ แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 9

ตารางท่ี ๔ ข้อมูลชนดิ จำนวนแปลง จำนวนเกษตรกรเกษตรในรปู แบบแปลงใหญ่ ลำดบั ชนดิ จำนวน (แปลง) เกษตรกร (ราย) พ้ืนท่ี (ไร)่ ๑ ขา้ ว ๒๘๒ ๒๒,๓๒๖ ๒๖๒,๒๙๐ ๒ ยางพารา ๑๔ ๗๖๙ ๙,๒๑๗ ๓ มะนาว ๑ ๕๙ ๒๓๖ ๔ มันสำปะหลัง ๑๐ ๕๐๖ ๔,๘๙๘ ๕ กบ ๑ ๔๖ ๔๖ ๖ ทุเรยี น ๘ ๕๙๕ ๔,๔๙๔ ๗ อ้อย ๒ ๗๖ ๙๗๐ ๘ ดาวเรอื ง ๑ ๓๙ ๗๘ ๙ พรกิ ๑๗ ๘๙๘ ๒,๐๕๖ ๑๐ หอมแดง ๒๐ ๑,๓๕๙ ๓,๗๖๓ ๑๑ กระเทยี ม ๑ ๖๔ ๑๘๐ ๑๒ โคพื้นเมอื ง ๖ ๓๐๘ ๒,๐๕๙ ๑๓ โคนม ๑ ๖๔ ๑,๖๘๑ ๑๔ กระบอื ๑ ๑๑๕ ๗๙๐ ๑๕ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ๗ ๓๖๓ ๓,๘๔๖ ๑๖ ปลาตะเพยี น ๑ ๔๗ ๔๗ ๑๗ ไมด้ อกไมป้ ระดบั ๒ ๙๑ ๑๐๕ ๑๘ เหด็ นางฟา้ ๑ ๔๗ ๓๔๖ ๑๙ ถั่วลสิ ง ๒ ๑๓๑ ๔๓๗ ๒๐ ผกั สมนุ ไพร ๑ ๓๐ ๓๐ ๒๑ ไผ่ ๑ ๓๑ ๓๑๑ ๒๒ มะมว่ ง ๑ ๓๕ ๒๖๕ ทม่ี า : สำนกั งานเกษตรจังหวัดศรีสะเกษ แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 10

1.6 ข้อมูลดา้ นปศุสัตว์ จังหวัดศรีสะเกษ มีเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ จำนวน ๑๒๘,๕๑๔ ครัวเรือน จำแนกสัตว์ได้เป็น ๘ ประเภท ประกอบด้วย โคเน้ือ โคนม กระบือ สกุ ร ไก่ เปด็ แพะ และแกะ โดยมีรายละเอยี ด ดังน้ี ตารางที่ ๕ ข้อมูลปศสุ ัตว์ ปี ๒๕๖๓ จำนวนเกษตรกรผเู้ ล้ยี งสัตว์ ๑๒๘,๕๑๔ ครวั เรอื น จำนวนพื้นทป่ี ลูกหญา้ /พืชอาหารสัตว์ ๓,๖๙๒ ไร่ จำนวนสตั วเ์ ศรษฐกจิ หน่วย : ตวั โคเน้อื ๓๘๑,๑๔๔ โคนม ๘,๓๕๙ กระบอื ๙๕,๕๓๒ สุกร ๑๐๔,๙๕๑ ไก่ ๔,๔๐๙,๑๒๑ เปด็ ๓๖๑,๕๒๙ แพะ ๔,๒๑๖ แกะ ๔๕๖ ทีม่ า : สำนักงานปศสุ ัตว์จงั หวัดศรีสะเกษ (ข้อมูล ณ วันที่ ๒ มิถุนายน ๒๕๖๔) ตารางท่ี ๖ การผลติ ปศสุ ตั ว์จังหวดั ศรสี ะเกษ ในปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ประเภทสัตว์ ครวั เรอื น จำนวน (ตวั ) ผลผลิต ราคาผลผลติ เฉลย่ี มลู คา่ (ลา้ นบาท) เกษตรกร (ตัน) (บาท/กก.) ๑๑,๓๓๙,๐๓๔,๐๐๐ ๒๐๐,๖๑๖,๐๐๐ โคเนอ้ื ๗๘,๒๓๒ ๓๘๑,๑๔๔ ๑๓๓,๔๐๐.๔ ๘๕ ๓๘๖,๙๐๔,๖๐๐ โคนม ๑๔๕ ๘,๓๕๙ ๓,๓๔๓.๖ ๑๘ ๗,๘๗๑,๓๒๒,๕๐๐ ๓๒๔,๐๗๐,๓๒๐ กระบือ ๒๒,๖๗๔ ๙๕,๕๓๒ ๔๒,๙๘๙.๔ ๙๐ ๗๒,๖๖๖,๘๖๐ ๑๐,๒๐๒,๗๒๐ สุกร ๖,๒๐๕ ๑๐๔,๙๕๑ ๑๐,๔๙๕.๑ ๗๕ ๑,๐๔๘,๘๐๐ ไก่ ๙๑,๐๙๘ ๔,๔๐๙,๑๒๑ ๖,๖๑๓.๖๘ ๔๙ ๒๐,๒๐๔,๙๒๑,๘๘๐ เป็ด ๒๐,๓๘๖ ๓๖๑,๕๒๙ ๑,๐๘๔.๕๘ ๖๗ แพะ ๒๕๔ ๔,๒๑๖ ๘๔.๓๒ ๑๒๑ แกะ ๒๐ ๔๕๖ ๙.๑๒ ๑๑๕ รวม ๒๑๙,๐๑๔ ๕,๓๖๕,๓๐๘ ๑๙๘,๐๒๐.๒ - ท่ีมา : สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดศรสี ะเกษ ณ เดอื น มถิ ุนายน ๒๕๖๔ แผนพัฒนาการศกึ ษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 11

1.7 ขอ้ มูลดา้ นอตุ สาหกรรม จงั หวดั ศรสี ะเกษ พ.ศ. ๒๕๖๒ มผี ลติ ภณั ฑ์มวลรวมทกุ สาขา จำนวน ๗๒,๗๕๒ ล้านบาท เมื่อเทยี บ กับปีที่ผ่านมา ปี พ.ศ. ๒๕๖๑ จำนวน ๗๓,๒๔๒ ล้านบาท โดยรวมหดตัว คิดเป็นร้อยละ ๐.๗ โดยสาขาที่มี ผลิตภัณฑม์ วลรวมมากเปน็ อนั ดับ ๑ ได้แก่ สาขาเกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมง มมี ลู ค่า ๑๙,๕๒๒ ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ ๒๖.๘๓ ของผลิตภัณฑ์มวลรวมทั้งหมด รองลงมาอันดับที่ ๒ ได้แก่ สาขาการศึกษา มีมูลค่า ๑๒,๘๙๑ ลา้ นบาท คิดเป็นร้อยละ ๑๗.๗๒ ของผลิตภณั ฑม์ วลรวมทง้ั หมด และลำดับท่ี ๓ สาขาการขายส่งและ การขายปลกี การซ่อมยานยนต์และจกั รยานยนต์ มีมลู คา่ ๙,๑๘๘ ล้านบาท คดิ เป็นร้อยละ ๑๒.๖๓ ของผลิตภณั ฑ์ มวลรวมทง้ั หมด สำหรับสาขาอุตสาหกรรม มีผลติ ภณั ฑ์มวลรวมเป็นอันดบั ๕ มลู คา่ ๕,๘๔๐ ล้านบาท คิดเปน็ ร้อยละ ๘.๐๓ ของผลิตภัณฑ์มวลรวมทั้งหมด และสาขาการทำเหมืองแร่และเหมืองหิน มีผลิตภัณฑ์มวลรวม รวมเป็นอนั ดบั ๑๘ มมี ูลคา่ ๑๘๖ ลา้ นบาท คดิ เป็นรอ้ ยละ ๐.๒๖ ของผลติ ภณั ฑ์ มวลรวมท้งั หมด และรายได้ ตอ่ หวั ประชากรในปี ๒๕๖๒ มีรายได้ต่อหัวประชากร จำนวน ๗๕,๗๕๒ บาท ต่อคน ตอ่ ปี เม่อื เทียบกบั ปี ทผ่ี า่ นมา ปี ๒๕๖๑ มีรายได้ตอ่ หวั ประชากร จำนวน ๗๔,๗๓๒ บาท ตอ่ คนตอ่ ปี ลดลง คดิ เปน็ ร้อยละ ๐.๖ ภาวการณ์ลงทุนด้านอุตสาหกรรมจังหวัดศรีสะเกษ มีโรงงานที่ได้รับอนุญาตประกอบ กิจการ โรงงานอตุ สาหกรรม ตามพระราชบญั ญัติโรงงาน (ฉบบั ท่ี ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ ขอ้ มลู ณ วนั ที่ ๓๑ สิงหาคม ๒๕๖๓ รวมทั้งสิ้น ๓๙๑ โรงงาน เงินลงทุนรวม ๑๓,๒๘๗.๖๔ ล้านบาท มีการจ้างงาน ๔,๖๙๒ คน แยกตามจำพวก ของโรงงานได้ ดงั น้ี ตารางที่ ๗ จำนวนโรงงานแยกตามจำพวกโรงงาน จำพวกที่ จำนวนโรงงาน เงินลงทุน (ล้านบาท) คนงาน (คน) จำพวกที่ ๒ ๑ ๔.๕๐ ๒ จำพวกที่ ๓ รวม ๓๙๐ ๑๓,๒๘๓.๑๔ ๔,๖๙๐ ๓๙๑ ๑๓,๒๘๗.๖๔ ๔,๖๙๒ ทมี่ า : สำนกั งานอตุ สาหกรรมจังหวัดศรสี ะเกษ พ.ศ. ๒๕๖4 แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 12

1) ขนาดของโรงงาน โรงงานส่วนใหญ่ เป็นโรงงานขนาดเล็ก (เงินลงทุนไม่เกิน ๕๐ ล้านบาท) จำนวน ๓47 โรงงาน คิดเปน็ ร้อยละ ๘๖.32 ของจำนวนโรงงานทงั้ หมด รองลงมาเป็นโรงงานขนาดกลาง (เงนิ ลงทนุ มากกวา่ ๕๐ ล้านบาท ถึง ๒๐๐ ล้านบาท) จำนวน ๔5 โรงงาน คิดเป็นร้อยละ ๑๑.19 ของจำนวนโรงงานท้งั หมด และ โรงงานขนาดใหญ่ (เงนิ ลงทุนมากกว่า ๒๐๐ ลา้ นบาท) จำนวน 10 โรงงาน คิดเปน็ ร้อยละ ๒.49 ของจำนวน โรงงานทัง้ หมด ตารางที่ ๘ จำนวนโรงงานแยกตามขนาดโรงงาน ขนาดโรงงาน จำนวนโรงงาน เงินลงทุน (ล้านบาท) คนงาน (คน) โรงงานขนาดเลก็ 347 4,062.35 3,687 โรงงานขนาดกลาง 45 3,482.03 867 โรงงานขนาดใหญ่ 10 6,549.42 548 รวม 402 5,102 14,093.82 ท่ีมา : สำนกั งานอตุ สาหกรรมจงั หวัดศรสี ะเกษ พ.ศ. ๒๕๖4 ตารางที่ ๙ จำนวนโรงงานแยกตามประเภทอตุ สาหกรรม ท่ี ลำดบั / ประกอบกจิ การ จำนวน เงินลงทุน คนงาน(คน) ประเภท (ลบ.) ๑ ๕๘(๑) ทำผลิตภณั ฑค์ อนกรตี ๕๓ ๘๑๐.๕๖ ๓๗๖ สขี า้ ว ๔๘ ๒ ๙(๑) ทำมนั เส้น ๓๓ ๒,๖๐๒.๕๗ ๖๘๓ ดูดทราย ๒๔ ๓ ๙(๖) ผลติ น้ำแข็ง ๒๓ ๒๔๗.๙๓ ๑๒๙ การต้ม น่ึงหรืออบพชื หรือเมลด็ พืช ๒๐ ๔ ๓(๔) การขุดหรือลอกกรวด ทราย หรือดนิ ๑๘ ๔๙.๐๙ ๘๒ ตัด เจาะ เชอ่ื มโลหะ/หลงั คาเหล็กรีดลอน ๑๖ ๕ ๑๔ การทำวงกบ ขอบประตู หนา้ ตา่ ง ส่วนประกอบท่ีทำดว้ ยไม้ ๑๗ ๔๐๓.๐๗ ๓๒๑ ซ่อม เคาะ พน่ สรี ถยนต์ ๑๔ ๖ ๒(๑) ๗๕๑.๑๑ ๑๐๕ ๗ ๓(๒) ๕๒.๓๕ ๓๘ ๘ ๖๔(๑๒) ๒๒๖.๔๑ ๙๒ ๙ ๓๔(๒) ๑๑๐.๓๓ ๒๐๖ ๑๐ ๙๕(๑) ๔๔๔.๗๙ ๒๗๔ ท่มี า : สำนกั งานอตุ สาหกรรมจงั หวัดศรสี ะเกษ พ.ศ. ๒๕๖4 แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 13

2) แหล่งที่ตงั้ โรงงาน โรงงานอุตสาหกรรม สว่ นใหญต่ ั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองศรีสะเกษ ๗๐ โรงงาน คดิ เปน็ ร้อยละ ๑๗.๙๐ ของจำนวนโรงงานทั้งหมด รองลงมา ได้แก่ อำเภอกันทรลักษ์ ๖๙ โรงงาน คิดเป็นร้อยละ ๑๗.๖๔ ของ จำนวนโรงงานท้ังหมด อำเภอราษไี ศล ๔๔ โรงงาน คิดเป็นรอ้ ยละ ๑๑.๒๕ ของจำนวนโรงงานทง้ั หมด อำเภอ อุทมุ พรพิสัย ๓๑ โรงงานคดิ เป็นร้อยละ ๗.๙๒ ของโรงงานท้งั หมด ตารางที่ ๑๐ ขอ้ มูลจำนวนโรงงานแยกรายอำเภอ ท่ี อำเภอ จำนวนโรงงาน เงินลงทุน (ลา้ นบาท) คนงาน (คน) ๑ เมืองศรสี ะเกษ 69 2,043.31 1,204 ๒ กนั ทรลกั ษ์ 68 1,873.39 701 ๓ ราษีไศล 47 723.21 374 ๔ ขุขันธ์ 30 703.49 378 ๕ อทุ ุมพรพิสยั 24 1,498.97 508 ๖ เบญจลักษ์ 33 642.56 297 ๗ ขุนหาญ 22 602.57 324 ๘ กันทรารมย์ 9 453.10 78 ๙ โนนคูณ 25 3,513.03 443 ๑๐ ห้วยทบั ทัน 11 85.66 66 ๑๑ พยุห์ 11 358.44 101 ๑๒ ไพรบึง 6 10.77 26 ๑๓ ยางชุมน้อย 6 137.75 92 ๑๔ ศลิ าลาด 15 1,110.42 148 ๑๕ วงั หิน 2 5.16 5 ๑๖ ภสู ิงห์ 7 164.16 116 ๑๗ ศรีรตั นะ 4 40.98 22 ๑๘ ปรางคก์ ู่ 1 1.10 60 ๑๙ โพธ์ศิ รีสุวรรณ 5 37.45 70 ๒๐ นำ้ เกลี้ยง 5 9.50 15 ๒๑ บงึ บรู พ์ 2 21.66 12 ๒๒ เมอื งจนั ทร์ -- - รวม ๓๙๑ 402 14,093.82 ที่มา : สำนกั งานอตุ สาหกรรมจงั หวดั ศรสี ะเกษ พ.ศ. ๒๕๖๓ แผนพัฒนาการศึกษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 14

1.8 ข้อมลู ดา้ นบริการและการทอ่ งเทีย่ ว ๑) ขอ้ มูลดา้ นธรุ กิจและการค้าชายแดน จงั หวดั ศรสี ะเกษ เปน็ จงั หวัดท่ีมอี าณาเขตติดต่อกบั ประเทศกมั พชู าประชาธปิ ไตย และมีจุด ผ่านแดนถาวร ช่องสะงำ อำเภอภูสงิ ห์ จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นจดุ ผ่านแดนถาวรทีเ่ ป็นเสน้ ทางสำคัญในดา้ น การค้า การลงทุน และการท่องเที่ยว ซึ่งสถานการณ์การค้าชายแดนบริเวณจุดผ่านแดนถาวร ช่องสะงำ นับตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน มีมูลค่าการค้าในแต่ละปีมีแนวโน้มเพิ่มสูงมาก โดยในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ มีมูลค่ารวม ๘๑๘.๙๐ ล้านบาท (มูลค่าการส่งออก ๔๖๔.๒๕ ล้านบาท มูลค่าการนำเข้า ๓๕๔.๖๕ ล้านบาท ดุลการค้า ๑๐๙.๖๐ ล้านบาท) และในปี ๒๕๖๑ (มกราคม - ตุลาคม) มีมูลคา่ รวม ๗๐๓.๔๖ ล้านบาท (มลู ค่าการส่งออก ๕๐๙.๕๖ ลา้ นบาท มลู คา่ การนำเข้า ๑๙๓.๙๐ ล้านบาท ดลุ การคา้ ๓๑๕.๖๖ ล้านบาท) ๒) ขอ้ มลู ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว จังหวดั ศรีสะเกษ เป็นจงั หวดั ทมี่ ีความหลากหลายของทรพั ยากรดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว ไมว่ า่ จะเป็น ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมแล ะประเพณี ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวทางศาสนา ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวทางธรรมชาติ ทรัพยากรด้านการ ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวเพื่อนันทนาการ และอน่ื ๆ อกี มากมาย กอปรกับร่องรอยความ รุ่งเรืองของอารยะธรรมขอมโบราณและจากร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่ปรากฏ และพบเห็นได้ทั่วพื้นทีข่ อง จงั หวดั ศรสี ะเกษ ถือเปน็ จุดแขง็ ของจงั หวดั อีกท้งั ลกั ษณะทต่ี ั้งและภมู ปิ ระเทศมีความสำคัญเป็นพเิ ศษเนอ่ื งจาก มีพรมแดนติดต่อประเทศเพื่อนบ้าน คือ ราชอาณาจักรกัมพูชา ซึ่งถือเป็นโอกาสในการที่จะพัฒนาขีด ความสามารถและศักยภาพด้านการทอ่ งเทย่ี วของจังหวดั ใหส้ ามารถแข่งขันและรองรบั กระแสการท่องเที่ยวที่มี แนวโน้มท่กี ำลังเปลย่ี นแปลง เนอ่ื งจากการเปลย่ี นแปลงพฤติกรรมของนกั ทอ่ งเที่ยว และการเปลี่ยนแปลงเชิงรปู แบบ การท่องเที่ยว นอกจากนั้น ยังมีศักยภาพในการรองรับการท่องเที่ยวเชิงกีฬา โดยในปี พ.ศ. ๒๕๖๑ จังหวัด ศรีสะเกษได้รับการคัดเลือกจากกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาให้เป็น ๑ ใน ๖ “เมืองกีฬา (Sport City)” ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสรา้ งมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจจากการมุง่ พัฒนาเมืองอุตสาหกรรมกฬี าแบบครบวงจร สามารถสร้างมลู ค่าเพ่มิ และเสรมิ สร้างเศรษฐกจิ ของจังหวัดในด้านการส่งเสรมิ อุตสาหกรรมการกีฬา การกีฬา เพ่ือการท่องเทีย่ ว สำหรับสถานการณ์ด้านการท่องเที่ยวของจังหวัดศรีสะเกษ ในช่วง พ.ศ. ๒๕๕๘ – ๒๕๖๒ จังหวัดศรีสะเกษ มีจำนวนนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง คิดเป็นอัตรา การเติบโตเฉลี่ยกว่าร้อยละ ๒.๖๓ ต่อปี สร้างรายได้ให้แก่จังหวัดคิดเป็นอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ยกว่า ร้อยละ ๕.๗๒ ต่อปี โดยในปี ๒๕๖๒ การท่องเที่ยวของจังหวัดศรีสะเกษ มีผู้เยี่ยมเยือนจำนวน ๑,๕๕๔,๓๓๑ คน (ลำดับที่ ๔๖ ของประเทศ) ส่วนใหญ่เป็นผู้เยี่ยมเยือนชาวไทยและเป็นนักทัศจรมากกว่านักท่องเที่ยว เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่ผ่านมา มีอัตราการขยายตัวร้อยละ ๑.๙๒ จากการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยว และนักทัศนาจรทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติก่อให้เกิดรายได้แก่จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน ๒,๑๗๗.๖๙ ล้านบาท (ลำดับที่ ๖๐ ของประเทศ) ขยายตัวเพมิ่ ข้นึ ร้อยละ ๓.๗๖ เมือ่ เปรยี บเทยี บกบั ปที ผ่ี ่านมา แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 15

ตารางท่ี ๑๑ ขอ้ มูลสถิติและอตั ราการขยายตัวของจำนวนนักทอ่ งเที่ยว จังหวดั ศรีสะเกษ ระหว่างปี พ.ศ. ๒๕60 – ๒๕๖4 พ.ศ. ๒๕๕๙ พ.ศ. ๒๕๖๐ พ.ศ. ๒๕๖๑ พ.ศ. ๒๕๖๒ พ.ศ. ชาวไทย ชาว ชาวไทย ชาว ชาวไทย ชาว ชาวไทย ชาว ตา่ งชาติ ต่างชาติ ตา่ งชาติ ต่างชาติ จำนวน นักทอ่ งเที่ยว 1,462,423 19,623 1,504,743 20,292 1,519,418 20,565 845,016 4,454 (คน) 1,482,046 1,525,035 1,539,983 849,470 อัตราการ ขยายตวั 1.57 3.40 2.89 3.41 0.98 1.35 -44.39 - 1.60 2.90 0.98 78.34 -44.84 ที่มา : กองเศรษฐกิจการท่องเท่ยี วและกีฬา กระทรวงการทอ่ งเที่ยวและกฬี า เดือนสงิ หาคม ๒๕๖4 ตารางท่ี ๑๒ ข้อมลู สถติ ิและอัตราการขยายตัวของรายได้ จังหวัดศรสี ะเกษ ระหว่างปี พ.ศ. ๒๕60 – ๒๕๖4 พ.ศ. 2560 2561 2562 2563 2564 (P) (ม.ค.- ส.ค.) รายได้ (ลา้ นบาท) 1,959.43 2,098.82 2,166.39 1,083.91 อัตราการขยายตวั 4.97 7.11 3.22 -49.97 260.34 -75.98 ทม่ี า : กองเศรษฐกจิ การท่องเทย่ี วและกีฬา กระทรวงการทอ่ งเทีย่ วและกีฬา เดือนสงิ หาคม ๒๕๖4 ตารางที่ ๑๓ ปฏทิ นิ เทศกาล งานประเพณี และกิจกรรมจังหวัดศรีสะเกษ เดอื น กิจกรรม สถานทจ่ี ดั หมายเหตุ มกราคม งานเทศกาลปใี หม่สเี่ ผา่ ไทยศรสี ะเกษ สนามศาลากลาง อ.เมืองศรสี ะเกษ งานเทศกาลของดีกันทรารมย์และสมโภชน์ สนามทีว่ า่ การอำเภอเมือง ศาลหลกั เมือง กันทรารมย์ งานทำบุญตกั บาตรสองแผ่นดนิ จดุ ผ่านแดนถาวรช่อง สะงำ ต.ไพรพัฒนา อ.ภูสิงห์ งานเทศกาลหอมแดง กระเทียมดี ยางชุมนอ้ ย สนามท่วี า่ การอำเภอ ยางชุมน้อย งานประเพณี “หวังบญุ เบิกฟา้ ขนึ้ ๓ คำ่ มหศั จรรย์ ปราสาทปรางค์กู่ เดอื น ๓” อ.ปรางคก์ ู่ งานประเพณีบญุ คูณลาน งานกุม้ ขา้ วใหญ่ อำเภอโนนคูณ เทศกาลดนตรใี นสวนศรี เกาะกลางนำ้ ห้วยน้ำคำ อ.เมอื งศรีสะเกษ งานวิง่ มนิ ิ-ฮาล์ฟมาราธอนเฉลิมพระเกยี ติ อทุ ยานแห่งชาติ สู่ผามออแี ดง เขาพระวหิ าร อ.กันทรลักษ์ การแข่งขันวงโยธวาทดิ โลก ชงิ ถว้ ยพระราชทาน อ.เมอื งศรสี ะเกษ แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 16

เดือน กิจกรรม สถานทจ่ี ดั หมายเหตุ กุมภาพันธ์ งานประเพณีบญุ เดือน ๓ นมสั การหลวงพอ่ นาคปรก วัดสระกำแพงใหญ่ มีนาคม พนั ปี อ.อทุ มุ พรพิสัย เมษายน พฤษภาคม งานสืบสานตำนานพันปี ประเพณีไหว้พระธาตุ พระธาตบุ า้ นปราสาท อ.หว้ ยทบั ทนั เทศกาลหอมแดง กระเทียมดี อำเภอยางชมุ น้อย อ.ยางชุมน้อย เทศกาลหอมแดง อำเภอวังหนิ อ.วงั หิน งานเทศกาลข้าวโพดหวาน สนามหน้าที่ว่าการอำเภอ ศรรี ัตนะ งานเทศกาลดอกลำดวนบานสืบสานประเพณสี ่ีเผา่ ไทย สวนสมเด็จศรนี ครนิ ทร์ ศรีสะเกษ อ.เมอื งศรีสะเกษ งาน “ลำดวนศรสี ะเกษไนท์รนั (Lamduan Sisaket สวนสมเด็จศรีนครินทร์ Night Run)” ศรีสะเกษ อ.เมืองศรสี ะเกษ งานย้อนรำลึกปราสาทสระกำแพงใหญ่ วิสุวะ วดั สระกำแพงใหญ่ ตามปฏทิ นิ สงกรานต์แห่งศรีพฤทเธศวร ขนึ้ ๒ คำ่ เดือน ๕ อ.อุทมุ พรพสิ ัย จันทรคติไทย งานเปลี่ยนผ้าไตรสรรี ะสังขารหลวงปสู่ รวง วดั ไพรพฒั นา อ.ภสู ิงห์ งานประเพณสี งกรานต์ ทุกอำเภอ งานขนึ้ ๘ คำ่ เดือน ๖ บชู าพระพทุ ธชนิ ราชไหว้ยอด วดั ศรีบึงบรู พ์ อ.บึงบรู พ์ จ. ทองปราสาทสายรุ้ง ทำบุญเลี้ยงช้าง สืบสาน ศรีสะเกษ ประเพณีแข่งเรอื ยาว ฤดูกาลท่องเทีย่ วสวนผลไม้ และสวนทเุ รยี นภูเขาไฟ อ.กันทรลักษ์ และอำเภอ ขนุ หาญ งานประเพณีบุญบ้ังไฟราษีไศล สนามที่วา่ การอำเภอ ราษีไศล มถิ ุนายน ฤดกู าลทอ่ งเท่ียวสวนผลไมแ้ ละสวนทุเรียนภเู ขาไฟ อ.กนั ทรลักษ์ งานเทศกาลทุเรยี นภเู ขาไฟศรีสะเกษ และ อ.ขุนหาญ งานเทศกาลทุเรยี นภเู ขาไฟและของดีศรขี ุนหาญ สนามหน้าศาลากลาง หว้ งเดอื น งานเทศกาลผลไม้และของดีกันทรลกั ษ์ จังหวัดศรสี ะเกษ ม.ิ ย.-ก.ค. กรกฎาคม ฤดูกาลทอ่ งเทีย่ วสวนผลไมแ้ ละสวนทุเรียนภเู ขาไฟ กจิ กรรม”Sisaket Night Run)” ว่งิ ปดิ เมือง อ.ขนุ หาญ สนามหน้าที่วา่ การอำเภอ กนั ทรลักษ์ อ.กนั ทรลักษ์ และ อ.ขุนหาญ อ.เมืองศรสี ะเกษ แผนพฒั นาการศกึ ษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 17

เดอื น กิจกรรม สถานทจี่ ดั หมายเหตุ กิจกรรม “ทุ่งกบาลกะไบ TBK Trail Run” เขตรักษาพันธสุ์ ตั ว์ปา่ พนม ดงรัก อ.ขุนหาญ สิงหาคม การแข่งขันวอลเลย์บอล “ศึกลูกยางถ้วย ก อาคารวีสมหมาย ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า อ.เมอื งศรีสะเกษ กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ าร”ี กันยายน ประเพณบี วงสรวงปราสาทโดนตวล ปราสาทโดนตวล อ.กันทรลักษ์ งานประเพณแี ซนโฎนตา สนามทว่ี ่าการอำเภอุขนั ธ์ ห้วงเดือน ก.ย.- ต.ค. ตลุ าคม งานประเพณีแซนโฎนตา สนามทว่ี า่ การอำเภอ ห้วงเดือน ก.ย.- ขุขันธ์ ต.ค งานประเพณีแขง่ เรอื ยาวราษไี ศล ลำน้ำมูลหลังที่ว่าการ อำเภอราษไี ศล พฤศจกิ ายน ฤดูกาลท่องเที่ยว “คำ่ ดดู าว เขา้ ชมทะเลหมอก” ณ อุทยานแหง่ ชาติ ผามออีแดง เขาพระวหิ าร อ.กนั ทรลกั ษ์ งานขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ย้อนรำลึกปราสาทสระ ปราสาทสระกำแพงน้อย กำแพงน้อย อ.อทุ ุมพรพิสยั งานประเพณีลอยกระทง ทกุ อำเภอในจงั หวดั งานว่งิ “Sisaket Run Mini-Half Marathon” เกาะกลางน้ำห้วยนำ้ คำ อ.เมอื งศรีสะเกษ ธนั วาคม ฤดกู าลทอ่ งเทีย่ ว “คำ่ ดดู าว เข้าชมทะเลหมอก” อทุ ยานแหง่ ชาติ ณ ผามออแี ดง เขาพระวหิ าร อ.กันทรลกั ษ์ งานวิ่งมินิ-ฮาลฟ์ มาราธอนเฉลมิ พระเกียติ อุทยานแห่งชาติ สผู่ ามออแี ดง เขาพระวหิ าร อ.กันทรลักษ์ การแขง่ ขนั วงโยธวาทดิ โลก ชงิ ถว้ ยพระราชทาน อ.เมอื งศรสี ะเกษ แผนพัฒนาการศกึ ษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 18

3) เทศกาลและงานประเพณีที่สำคัญ เทศกาลดอกลำดวนและประเพณีสี่เผ่าไทยศรีสะเกษ ในช่วงเดือนมีนาคม ของแต่ละปี ดอกลำดวนซึ่งเป็นพันธุ์ไม้มงคลพระราชทานและเป็นต้นไม้/ ดอกไมป้ ระจำจังหวดั ศรสี ะเกษ มขี น้ึ อยูต่ ามธรรมชาตโิ ดยท่วั ไป โดยเฉพาะในสวนสมเด็จพระศรีนครนิ ทร์ศรีสะเกษ อันเป็นสวน สมเด็จพระศรีนครินทร์แห่งแรกของประเทศไทยที่มีต้นลำดวน มากกว่า ๕๐,๐๐๐ ต้น ได้ออกดอกบานสะพร่ังส่งกลิ่นหอม อบอวลไปทั่วทัง้ เมือง เปรยี บเสมอื นเมืองในเทพนิยาย จังหวดั ศรีสะเกษไดร้ ่วมกบั มลู นิธิสวนสมเดจ็ พระศรนี ครินทร์, การ ท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ภาคเอกชน และส่วนราชการทุกหน่วยงานภายในจังหวัดศรีสะเกษ กำหนดจัดงานเทศกาลดอกลำดวนบาน สบื สานประเพณีสเ่ี ผา่ ไทศรสี ะเกษข้นึ ณ บริเวณสวนสมเดจ็ พระศรนี ครินทรศ์ รีสะเกษ ในชว่ งเดอื นมีนาคมของ ทุกปี ความโดดเด่นของเทศกาลคือการแสดงประกอบแสง สี เสียง ชุดศรีพฤทเธศวร ซึ่งเป็นการแสดงที่ย้อนยุคบอกเล่า ตำนานของการสร้างเมอื งศรีสะเกษ หรอื เมอื งศรนี ครลำดวน ใน อดีตนับเป็นการละครกลางแจ้งสมบูรณ์แบบที่สุดรายการหนง่ึ ของประเทศไทย ประกอบด้วย นักแสดงจำนวนกว่า ๑,๐๐๐ คน และชุดการแสดงหลายรายการโดยเฉพาะระบำศรีพฤทเธ ศวร ซึ่งเป็นการแสดงนาฏยศิลป์ที่ได้รับการออกแบบโดยกรม ศิลปากร นอกจากนั้นยังมีการแสดงดนตรี การฟ้อนรำและ ศิลปะพื้นบ้านของชน ๔ เผ่าไทยศรีสะเกษ ได้แก่ ลาว กูย เยอ และเขมร ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธ์ุดั้งเดิมที่ต้งั ถ่นิ ฐานอยู่ในพืน้ ที่จังหวัดศรีสะเกษ และระหวา่ งชมการแสดงนักท่องเทีย่ วจะได้สัมผัสกับรสชาติอาหารพ้นื เมือง ในบรรยากาศการรับประทานอาหารแบบ “พาข้าวแลง” หรือการรับประทานอาหารมอ้ื คำ่ ท่ามกลางกลิ่นหอมของดอกลำดวน เทศกาลงานทุเรียนภูเขาไฟ และของดีศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ ถือเป็นแผ่นดนิ ทอง แห่งอีสานใต้ เนื่องจากมีสภาพดินทีอ่ ุดมสมบรู ณ์โดยเฉพาะเขตที่ราบลุม่ แมน่ ำ้ มูลและเขตทีร่ าบลุ่มตอนกลาง ของจงั หวัดในบรเิ วณทเ่ี รยี กวา่ ดงภูดนิ แดง ท่มี ลี ักษณะดินเป็นดินร่วนปนทรายสีแดง (จึงเรยี กวา่ ดงดินแดง หรือ ภูดินแดง) มีความอุดมสมบรู ณ์สงู สามารถปลกู พชื เศรษฐกจิ สำคัญได้ ภูดินแดงเป็นภูเขาไฟเก่าท่ีมีพนื้ ท่ีกวา้ งขวาง อยู่ลึกเข้ามาจากแนวเทือกเขาพนมดงรัก ชายเขตแดนไทยกัมพูชาเป็นรอยต่อของอำเภอเบญจลักษ์ อำเภอน้ำ เกลย้ี ง อำเภอศรีรัตนะ อำเภอขุนหาญ และอำเภอกันทรลกั ษ์ เขตนจ้ี งึ เป็นยา่ นทป่ี ลกู พชื สวนสำคญั ๆ ได้ผลดี เช่น เงาะ ทุเรียน มังคุด ลองกอง มะยงชิด สะตอ ยางพารา ลำไย ลิ้นจี่ มะปรางหวาน กระท้อน ส้มโอ มะม่วง โดยเฉพาะ การผลิตเงาะและทุเรียน จังหวดั ศรีสะเกษถือเป็นแหง่ แรก และ เป็นแหล่งใหญ่ทีส่ ดุ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีพื้นท่ีปลูก กวา่ ๗,๐๐๐ ไร่ เงาะทผ่ี ลิตเปน็ พนั ธเ์ุ งาะโรงเรยี น ส่วนทุเรยี นเป็น พนั ธ์ุหมอนทอง พันธ์ุชะนี จงึ เปน็ แหลง่ พืชสวนและผลไม้อันเป็น แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 19

ผลิตผลทางการเกษตรเพอื่ การสง่ ออกแหลง่ ใหญท่ ี่สำคญั แหง่ หนงึ่ ของประเทศไทย นอกจากนน้ั ยังมีพืชผลอ่นื ๆ ทอี่ อกผลตลอดทง้ั ปี ดงั น้นั ในเดอื นมถิ นุ ายนของทกุ ปีจงั หวัดศรีสะเกษ จงึ กำหนดเป็นชว่ งเทศกาลเงาะทเุ รยี นภูเขา ไฟ และของดีศรีสะเกษ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและท่องเที่ยวเชิงนิเวศของจังหวัดรวมทั้งการ เผยแพร่ชื่อเสียงของผลไม้และพืชผลทางการเกษตรจากศรีสะเกษ มีขบวนรถบุปผาชาติประดับด้วยผลไม้ กิจกรรมคาราวานการท่องเที่ยวชมสวนและชิมผลไมไ้ ปตามสวนในพื้นที่เพาะปลูกสำคัญ เช่น ในเขตอำเภอ กนั ทรลกั ษแ์ ละอำเภอขุนหาญ รวมทั้งการจำหนา่ ยผลไม้และพืชผลทางการเกษตรคุณภาพ ราคายอ่ มเยา ผามออีแดง ตั้งอยู่ในพื้นทีอ่ ทุ ยานแห่งชาติเขาพระวิหาร ตำบลเสาธงชยั อำเภอกันทรลกั ษ์ จังหวดั ศรีสะเกษ อยู่บรเิ วณใกลเ้ คยี งกับทางเดินขนึ้ ปราสาทเขาพระวหิ าร เป็นหนา้ ผาสูงชัน กั้นเขตแดนประเทศ ไทยกับประเทศกัมพูชา ตลอดแนวผามออีแดงมีระยะทางประมาณ ๓๐๐ เมตร เป็นจุดชมวิวที่มองเห็น ทศั นียภาพของแผ่นดนิ ประเทศกัมพูชาทอ่ี ย่ตู ำ่ ลงไปเป็นมุมกว้าง มีฝงู ค้างคาวในยามพระอาทิตยต์ กดิน บริเวณ ใกล้เคียงมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ชมโบราณสถานสถูปคู่ รูปทรงสี่เหลี่ยมลูกบาศก์ ส่วนบนกลมข้างในเป็นโพรงสำหรบั บรรจุสิ่งของสร้างด้วยหินทรายแดง ขนาดกว้าง ๑.๙๓ เมตร ยาว ๔.๒ เมตร ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสัญลักษณ์ของความอุดม สมบูรณ์ การเข้าชมผามออีแดง มีเส้นทางรถยนต์เข้าถึงเป็น สถานที่รองรับนักท่องเที่ยวในทุกฤดูกาล เปิดให้นักท่องเที่ยว เขา้ ชมไดท้ ุกวัน ต้งั แต่เวลา ๐๕.๐๐ – ๑๖.๓๐ น. อัตราคา่ บรกิ ารเขา้ อุทยานแหง่ ชาติ ชาวไทย : ผูใ้ หญ่ ๔๐ บาท เด็ก ๒๐ บาท ชาวตา่ งชาติ : ผู้ใหญ่ ๔๐๐ บาท เด็ก ๒๐๐ บาท จุดชมวิวผาพญากปู รี จุดชมวิวพญากปู รี ตั้งอยูร่ มิ ถนนบ้านแซรไปร-ช่องสะงำ ตำบลไพรพัฒนา อำเภอภูสิงห์ จงั หวัดศรสี ะเกษ ห่างจากจดุ ผ่านแดนถาวรไทย-กัมพูชา ช่องสะงำ ประมาณ 4 กโิ ลเมตร โดยจุด ชมวิวพญากูปรี อยู่บริเวณหน้าผาสูงบนเทือกเขาพนมดงรัก สามารถมองเห็นวิวทวิ ทศั น์ธรรมชาติของต้นน้ำหว้ ยสำรวยท่ีกั้น ระหว่าง อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ และอำเภอบัวเชด จังหวดั สรุ ินทร์ ได้อย่างชัดเจนพร้อมทัง้ จัดต้ังศาลาไทยขนึ้ ๓ หลงั เพ่ือให้ นกั ท่องเที่ยวไดน้ ั่งพกั ชมวิว และมีบริการน้ำชากาแฟกูปรี ชงโดย ทหารที่ผ่านการอบรมมาแล้ว เมื่อนักท่องเท่ียวเขา้ มาท่องเที่ยว บริเวณนี้เริ่มต้นจากการทีไ่ ปกราบไหว้สรีระสังขารของหลวงปู่ สรวงที่วดั ไพรพัฒนา จากนัน้ จะมาชมจุดชมวิวพญากูปรี แล้วขึ้นไปเที่ยวทีเ่ มืองใหมช่ อ่ งสะงำและไปท่ีจุดผ่าน แดนถาวรไทย-กมั พชู าชอ่ งสะงำ เพอื่ ขา้ มไปเทีย่ วในเขตประเทศกมั พชู าตอ่ ไป แผนพฒั นาการศกึ ษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 20

สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ศรีสะเกษ เป็นสวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติสมเด็จ พระศรีนครินทราบรมราชชนนี ๘๐ พรรษา แห่งแรกของประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองครก อำเภอเมือง ศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ ติดกับบริเวณวิทยาลัยเกษตรและ เทคโนโลยีศรีสะเกษ มีเนื้อที่ ๒๓๗ ไร่ ซึ่งสมเด็จพระศรีนคริน ทราบรมราชชนนี พร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้า กัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จเป็น ประธานเปิดสวนแห่งนี้ เมื่อวันที่ ๑๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ บริเวณภายในมีลักษณะเป็นสวนป่า ในเขตเมืองมีต้นลำดวนขึน้ อยู่หนาแน่นเป็นดงใหญ่จำนวนกว่าสี่หมื่นต้น และดอกลำดวนยัง เปน็ ดอกไมป้ ระจำจังหวัดศรีสะเกษ โดยจะผลดิ อกหอมอบอวล ไปท่วั สวนในราวเดอื นมนี าคมของทกุ ปี ภายในสวนสมเด็จพระศรนี ครินทรศ์ รีสะเกษยงั มีพระราชอนุสาวรยี ส์ มเดจ็ พระศรีนครนิ ทราบรมราชชนนี ทางเข้าสวนนอกจากน้ันในพ้ืนที่ยงั มสี วนสตั ว์ และสวนสาธารณะตกแต่งสวยงาม รม่ ร่ืนเป็นแหล่งพักผอ่ นของประชาชนทัว่ ไป สวนเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ๘๐ พรรษา (เกาะกลางน้ำห้วย น้ำคำ) เป็นสถานที่เที่ยวพักผ่อนหย่อนใจของชาวจังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู่ที่ถนนเลี่ยงเมือง ตำบลหนองครก อำเภอเมืองศรีสะเกษ ภายในบริเวณเกาะกลางน้ำได้ถูกปรับ ภูมิทัศน์ให้เป็นสวนสาธารณะแบบครบวงจร มีการแบ่งพื้นที่ ออกเป็นสดั ส่วนซึ่งประกอบด้วย “หอศรีลำดวนเฉลิมพระเกยี รติ” เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ๑๖ ชั้น ความสูง ๘๔ เมตร มีรูปแบบ สถาปัตยกรรมขอมประยุกต์พร้อมระบบสาธารณูปโภค สร้างขึ้น เพื่อให้เป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งจังหวัดศรีสะเกษ เป็นแหล่ง การเรียนร้แู บบครบวงจร, “ศนู ยแ์ สดงพนั ธ์ุสัตวน์ ำ้ จังหวดั ศรสี ะเกษ (SRI SA KET AQUAIRUM)” สวรรคโ์ ลกใต้ น้ำ แดนมหัศจรรย์แห่งเดียวในอสี านใต้ เป็นอาคารแสดงพันธุ์สัตว์น้ำในการดแู ลของเทศบาลเมืองศรีสะเกษ ซึ่งมีแนวคิดมุ่งเน้นการพัฒนาให้ความรู้ สร้างความเพลิดเพลิน ส่งเสริมการท่องเที่ยวแก่เยาวชน นักเรียน นักศึกษาและประชาชนท่วั ไป นอกจากน้ันได้มกี ารพัฒนารอบ ๆ เกาะกลางนำ้ โดยทำถนนรอบเกาะสำหรับเดิน วง่ิ ออกกำลังกายและปัน่ จกั รยาน โดยในช่วงเย็นจะมีชาวจังหวัดศรีสะเกษมาออกกำลงั กายกันมากเป็นพิเศษ ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองศรีสะเกษ ต้ังอยูบ่ ริเวณส่ีแยกถนนเทพาตัดกับถนนหลักเมอื ง ตำบล เมืองเหนอื อำเภอเมอื งศรสี ะเกษ จงั หวดั ศรีสะเกษ หา่ งจากศาลากลางจงั หวัดเพยี งเลก็ น้อย เดิมมีสภาพชำรุด ทรุดโทรมไม่เหมาะแก่การประกอบพิธีกรรม ไม่เหมาะแก่การ ประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ต่อมา พ.ศ. ๒๕๒๙ ทางจังหวัดจึงได้ ก่อสรา้ งศาลหลักเมอื งข้นึ ใหม่ ศาลหลักเมอื งศรีสะเกษ มลี กั ษณะ เป็นสถาปัตยกรรมยกฐานสูงหลังคาทรงไทยจตุรมุข กรุด้วยหิน อ่อนและกระจกสีอย่างงดงาม จัว่ หน้าดา้ นทิศใต้ประดิษฐานตรา สัญลักษณ์ “กาญจนาภิเษก” ซึ่งเป็นสัญลักษณเ์ นื่องในวโรกาสที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงครองสิริราชสมบัติ ครบ ๕๐ ปี เสาหลักเมืองทำด้วยไม้ชัยพฤกษ์ลักษณะเสาหัวเม็ดทรงมัณฑ์นับเป็นศาลหลักเมืองที่สวยงามแห่งหนึ่ งใน ประเทศไทย แผนพัฒนาการศกึ ษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 21

วัดมหาพุทธาราม (วัดพระโต) เป็นวัดเก่าแก่ตั้งมาก่อนเมืองศรีสะเกษ โดยเดิมเรียกวา่ “วัดปา่ แดง” ภายหลงั ได้ถือเอาพระพุทธรูปโบราณศักดส์ิ ทิ ธิเ์ ป็นสาํ คัญ จงึ ไดเ้ ปลี่ยนเป็น “วัดพระโต” ตามลักษณะ ของพระพุทธรปู แต่นน้ั มา เมอื่ ปี พ.ศ. ๒๔๙๔ ได้เปลย่ี นช่ือใหม่เป็น “วดั มหาพุทธาราม” และได้เป็นวัดพัฒนา ตวั อยา่ งมาโดยลาํ ดบั เคยเปน็ วดั ท่มี เี จ้าคณะจังหวดั ฝ่ายมหานกิ ายปฏิบตั ศิ าสนกจิ หลายรปู และปัจจบุ ันวัดมหา พุทธารามได้เป็นสํานักปฏิบัติธรรมประจําจังหวัดและยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สําคัญแห่งหนึ่งของจังหวัด ศรีสะเกษ มีวิหารซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองและ เป็นที่เคารพสักการะของชาวศรีสะเกษ คือ “หลวงพ่อโต” ซึ่งเป็น พระพุทธรูปองค์ใหญป่ างมารวิชยั มีความสงู จากฐานถึงยอดเกศ ๖.๘๕ เมตร หน้าตักกว้าง ๓.๕๐ เมตร เดิมเป็นพระพุทธรูปศิลาจําหลัก สันนิษฐานว่าเป็นพระพุทธรูปสมัยขอมซึ่งมีอายุร่วมพันปี แต่มาสร้าง เพ่ิมเติมขนึ้ เม่ือใดไม่ปรากฏแน่ชดั ตกึ ขุนอําไพพาณิชย์ หรือทช่ี าวเมอื งศรสี ะเกษ เรยี กกันทวั่ ไปวา่ “ตึกขุนอําไพ” ตั้งอยูบ่ ริเวณ ตลาดใน (ตลาดเกา่ ) บนถนนอบุ ล ตําบลเมอื งใต้ อําเภอเมืองศรีสะเกษ อย่หู ่างจากศาลากลางจงั หวดั ไปทางทิศ ตะวันออกประมาณ ๔ กิโลเมตรอาคารหลงั นี้เดมิ เป็นบา้ นของขุนอําไพ พาณิชย์ (ทองอินทร์ นาคสีหราช) คหบดีชาวศรีสะเกษ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๖๘ ตอ่ มาเม่ือทา่ นเจ้าของบ้านถงึ แกก่ รรมแล้ว จงึ ได้เปิดให้เช่า เป็นที่พักอาศัยและประกอบการค้าเป็นเวลานานร่วม ๔๐ ปี จนในปี พ.ศ. ๒๕๒๓ อาคารมีสภาพชํารุดมากอาจเป็นอันตรายต่อผู้พักอาศัยได้ ทางการจึงประกาศเป็นเขตหวงหา้ มต้ังแต่บัดน้นั จนกระท่งั กรมศิลปากร ได้เข้ามาดําเนนิ การบรู ณะ และขน้ึ ทะเบียนเปน็ โบราณสถานสําคญั ของชาตใิ นปี พ.ศ. ๒๕๓๗ ปราสาทสระกําแพงใหญ่ ตั้งอยู่ในบรเิ วณวัดสระกาํ แพงใหญ่ ถนนประดษิ ฐ์ ประชาราษฎร์ หมู่ ท่ี ๑ ตาํ บลสระกําแพงใหญ่ อาํ เภออุทุมพรพสิ ยั จงั หวดั ศรีสะเกษ ใกล้กับสถานรี ถไฟอทุ มุ พรพิสัย ห่างจากที่ว่า การอําเภออุทุมพรพสิ ยั ไปทางทศิ ตะวนั ตกประมาณ ๒ กิโลเมตร ปราสาท สระกาํ แพงใหญส่ ร้างข้ึนในศาสนาฮินดู และศาสนาพุทธ แบบมหายาน เพือ่ เปน็ ทีป่ ระดิษฐานเทวรูปจากการบูรณะของกรมศิลปากร เมอ่ื พ.ศ. ๒๕๓๒ ไดค้ ้นพบ ปฏิมากรรมสาํ ริดขนาดใหญเ่ ฉพาะองคส์ ูง ๑๔๐ เซนตเิ มตร และรวมความสูงท้งั ฐาน ๑๘๐ เซนติเมตร ศาสตราจารย์ หม่อมเจ้าสุภทั รดิศดิศกุล ให้ความเห็นว่าเป็นรปู ของนันทิเกศวร หรือนนั ทศวร ลักษณะพิเศษ คือ เป็นสํารดิ กะไหล่ ทอง เดิมอาจจะต้ังอยูห่ น้าปราสาทหลังกลางภายในมุขหน้าปราสาท เพราะโดยปกติจะ ประจําอยู่กับเทวาลัยของพระอิศวร ปฏิมากรรมชิน้ นี้เป็นศิลปะขอม แบบบาปวนตอนปลาย นับเป็นปฏิมากรรมชิ้นเอกชิ้นหนึ่งที่พบใน ประเทศไทย ปัจจุบันจัดแสดงพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพิมาย จังหวัดนครราชสีมา สภาพทั่วไปของปราสาทสระกําแพงใหญ่ ประกอบด้วยระเบียงคดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดกว้าง ๔๙ เมตร ยาว ๖๗ เมตร ล้อมรอบกลุ่มปราสาทอิฐและบรรณาลัย รวม ทั้งหมด ๖ หลัง จากภาพถ่ายทางอากาศชี้ให้เห็นว่าปราสาทสระกําแพงใหญ่น่าจะมีชุมชนรายรอบอย่าง หนาแน่นทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ห่างออกไปประมาณ ๔๐๐ เมตร มีสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่ เรียกวา่ \"สระกําแพง\" สันนิษฐานว่าน่าจะขุดข้ึนเมื่อคร้ังสร้างปราสาท ส่วนทางทิศตะวนั ออกมีลําหว้ ยเล็ก ๆ ไหลผา่ น คอื ห้วยตาเหมา ซง่ึ เป็นลำหว้ ยสาขาท่แี ยกออกมาจากห้วยสําราญ แผนพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 22

อัตลักษณว์ ถิ ีไทยของจงั หวัด วัฒนธรรม หรือกจิ กรรมที่โดดเดน่ เป็นเอกลักษณข์ องพ้นื ที่ จังหวัดศรีสะเกษ มีชุมชนหลายกล่มุ ต้ังถนิ่ ฐานอาศยั อยู่รว่ มกัน ทงั้ น้ีเป็นผลมาจากการอพยพยา้ ย ครัวเข้ามาของคนในกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ตั้งแต่ในอดีต ปัจจุบันยังคงปรากฏลักษณะเฉพาะทางกายภาพและ วัฒนธรรมของกลุ่มคนเหล่าน้นั อยกู่ ลุ่มคนดงั กลา่ วได้แก่ ชาวลาว ชาวเขมร ชาวกูย (หรอื ส่วยหรอื กวย) และเยอ กลมุ่ ชาตพิ นั ธุไ์ ท - ลาว แบง่ ออกเปน็ ๒ ส่วนใหญ่ ๆ คอื ๑. ชาวไทอสี านดัง้ เดิมท่ีตง้ั ถ่นิ ฐาน มา นานแล้วไม่ต่ำกว่า ๓๐๐ ปี ชาวลาวที่โยกย้ายถิ่นมาจากประเทศลาวหรือฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ตั้งแต่สมัยรชั กาล ท่ี ๑ เปน็ ต้นมา ท้ัง ๒ กล่มุ มีภาษาในการสือ่ สารเปน็ ของตนเอง ทัง้ ภาษาพดู และภาษาเขยี น ได้แก่ อักษรไทย น้อยและอักษรธรรมอีสาน ซึ่งเป็นตัวอักษรที่พัฒนามาจากตัวฝักขามในสมัยสุโขทยั พร้อมกับการเข้ามาของ ศาสนาพุทธในดินแดนอสี าน สาํ เนียงภาษาพดู ของกลุ่มชาตพิ นั ธชุ์ าวไท - ลาว จัดอยู่ใน ตระกลู ภาษาไท - กะได โดยซาวไทอีสานดั้งเดิมจะมีสําเนียงพูดเป็นภาษาถิ่นอีสานถิ่นใต้สําเนียง เดียวกับจังหวัดอุบลราชธานี อํานาจเจริญ และยโสธร ส่วนชาวลาว ท่โี ยกยา้ ยมาทีหลังจะมี ๒ กลมุ่ คอื ชาวลาวเวยี งจันทนแ์ ละชาวลาวจาํ ปาสัก โดยสําเนียงลาวเวียงพบได้มากในตัวอาํ เภอเมืองศรสี ะเกษ อําเภอขุนหาญ และอําเภอขุขันธ์ ซึ่งเปน็ สาํ เนยี งเดยี วกับนครหลวงเวียงจันทน์ในประเทศ ลาว มีลักษณะการพูดเนิบช้าและเหน่อและภาษาลาวใต้ในแขวงจําปาสัก, ประเทศลาว มีสําเนียงการพูดที่ห้วนสั้น การเข้ามาของชาวลาวฝั่งซ้าย แมน่ ้ำโขงไม่ทราบปที ่แี น่ชดั แต่พบการเคลอื่ นยา้ ยครง้ั ใหญ่ในสมยั รชั กาลท่ี ๓ และรัชกาลท่ี ๕ และยคุ สงคราม กลางเมืองลาวคอมมวิ นิส (พ.ศ. ๒๔๙๖ - ๒๕๑๘) ในจังหวัดศรีสะเกษ มีความแตกตา่ งจากสําเนยี งของกลมุ่ ชาติ พันธุ์ลาวในจังหวัดทางตอนบนของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เนื่องจากพื้นฐานการพฒั นาและถิ่นฐานเดิม ที่ แตกต่างกนั ไป โดยรวมแล้วกลุ่มภาษาไทกะไตในจังหวัดศรสี ะเกษ ถูกแบ่งออกเปน็ ๓ สําเนยี ง คือ ไทอีสาน, ลาว เวียง, และลาวใต้ โดยหลอมรวมเป็นวัฒนธรรมไท – ลาว ของชาวศรีสะเกษ อย่างไรก็ดีมักเรียกรวมกลุ่ม วัฒนธรรมกลุม่ นี้วา่ ชาวลาว บ้านเรือน บา้ นของชาวลาวมลี ักษณะการก่อสร้างเหมอื นกบั บ้านเรอื นของชาวไทยอีสานทว่ั ๆ ไป คอื ลักษณะตัวบ้านทัง้ หลงั สร้างด้วยไม้ หลงั คามุงกระเบือ้ ง มหี ้องขนาดใหญ่ การแตง่ กาย ผู้ชายแตง่ กายด้วยกางเกงผ้าฝ้ายขากระบอก เส้ือผา้ ฝา้ ยคอกลม ผ้าขาวม้าคาดเอว ส่วนผูห้ ญงิ นงุ่ ผ้าซิน่ เสอ้ื แขนกระบอกคอกลมหรอื กระโจมอก กลุ่มชาติพนั ธ์ุส่วย (กูย,กวย หรือกวย) ในเอกสารสมัยต้นกรุงรตั นโกสินทร์เรียกซาวเขมร ปา่ ดง มเี พยี งภาษาพดู เท่านั้น สาํ เนียงและคาํ ศพั ท์ร่วมหลายคาํ คล้ายภาษาข่า ภาษาแส ภาษาโส้ ล้วนจัดอยู่ใน ตระกูลภาษาออสโตรเอเซียติก (มอญ-เขมร) ช่วยให้สามารถสือ่ สารกันได้ ภาษากวยยังเป็นภาษาพเิ ศษทีใ่ ช้ในการประกอบพธิ ีกรรมของหมอควาญ ช้าง สําหรับการบวงสรวงก่อนการออกจับช้างป่า มีกลุ่มชาติพันธุ์กวย ตั้งถิ่นฐานอยู่ในบางส่วนของอําเภอราษีไศล, อําเภอเมืองจันทร์, อําเภอ ห้วยทับทับ, อําเภออุทุมพรพิสยั , อําเภอปรางค์กู่, อําเภอเมืองศรีสะเกษ, อําเภอน้ำเกลี้ยง, อําเภอศรีรัตนะ, อําเภอไพรบึง, อําเภอขุนหาญ และ อําเภอกันทรลักษ์ การแต่งกาย ผู้ชายจะแต่งตัวด้วยเสื้อคอกลมผ่าหน้า นุง่ โสร่งสีสันตา่ ง ๆ หรอื กางเกงขากว๊ ยสนั้ ผา้ ขาวม้า คาดเอวหรอื คลอ้ งไหล่ ส่วนผหู้ ญงิ จะนงุ่ ผา้ ถงุ มีเชงิ หรือไมม่ ี กระดุม ทําด้วยเงนิ เส้ือแขนกระบอกสสี นั ตา่ ง ๆ ผา้ เบ่ยี งเปน็ ผ้าขาวมา้ หรอื ผ้าลายลกู แก้วสคี รมี ดํา แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 23

กลุ่มชาติพันธุ์เยอ มีเพียงภาษาพูด ซึ่งมีคําศัพท์ส่วนใหญ่คล้ายกับภาษากวยแต่มีสําเนียง ที่แตกต่างและเพี้ยนไปจากภาษากวยตามสภาพแวดล้อม นักภาษาศาสตร์ให้ความเห็นว่าภาษาเยอคือภาษากวย ทีม่ คี วามใกล้ชดิ กบั ภาษาลาว สว่ นภาษากายคือภาษาเยอท่ีใกล้ชิดกับภาษาเขมร อย่างไรกต็ ามภาษาเยอจัดเปน็ ภาษาในตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก (มอญ-เขมร) เช่นกัน โดยพบว่ามีการพูดภาษาดังกล่าวน้ี ในบางพน้ื ทีข่ องอําเภอไพรบงึ , อาํ เภอพยหุ ์, อําเภอศรรี ัตนะ, และอําเภอนำ้ เกลยี้ ง การแต่งกาย ผู้ชายจะนุ่งโสร่งหรือผ้าสีต่าง ๆ เป็นโจงกระเบน มีผ้าขาวม้าคาดเอวหรือคล้องไหล่เครื่องประดับมีสร้อยคอรูปแบบ ต่าง ๆ ส่วนผู้หญิงจะแต่งกายด้วยเส้ือแขนกระบอกคอกลมหรือคอ สีสันต่าง ๆ นุ่งผ้าถุงโจงกระเบน มีเสื้อสีสันต่าง ๆ แต่ไม่มีลวดลาย ด้านใน แตม่ ีตุ้มหเู ป็นเครอ่ื งประดบั ทส่ี าํ คัญ กลุ่มชาตพิ ันธุ์เขมร มีภาษาพูดที่จัดเปน็ ภาษาเขมรถน่ิ ไทย หรือเขมรสูง (ขแมรเ์ ลอ) เน่ืองจาก มีสําเนียงและคําศัพท์หลายคาํ แตกตา่ งไปจากภาษาพูดของซาวเขมรในประเทศกมั พูชาซึ่งจัดเป็นชาวเขมรล่มุ หรอื เขมรตำ่ (ขแมร์ กรอม) อยา่ งไรก็ดจี ากผลการวจิ ัยของทงั้ ๒ สาํ เนยี งคือภาษา เขมรถิ่นไทยและภาษาเขมร ถนิ่ กมั พูชา ภาษาเขมรถนิ่ ไทยหรอื เขมรสงู สามารถใช้พดู สื่อสารกบั ชาวเขมรในประเทศกมั พูชาได้ แตภ่ าษาเขมร ล่มุ ในประเทศกมั พูชามกั ไมค่ ่อยเข้าใจภาษาเขมรสงู โดยในพน้ื ทีจ่ ังหวัดศรสี ะเกษ มกี ล่มุ ชาติพันธ์ุชาวเขมรสูง อาศัยอย่หู นาแนน่ ในอําเภอภสู ิงห์, อําเภอขขุ ันธ์, อาํ เภอ ขุนหาญ, อาํ เภอกนั ทรลกั ษ์, รวมทง้ั บางส่วนของอาํ เภอศรี รัตนะ อําเภอไพรบึง, อําเภอปรางค์กู่, และอําเภอห้วยทับทัน ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนประมาณร้อยละ ๒๐ ของ ประชากรทงั้ จังหวัด การแตง่ กาย ลักษณะการแต่งกายของคนพ้ืนเมืองเขมร ชายแต่งกายด้วยเสื้อคอกลมผ่าหน้า นุ่งโสร่งสีสันต่าง ๆ ผ้าขาวม้าคาดเอวหรือคล้องไหล่ ผ้าขาวม้าที่ใช้ ลายขาวดาํ เลก็ กว่าคนพน้ื เมอื งลาวใช้ ส่วนผู้หญิงจะแตง่ กาย ดว้ ยการ นุ่งผ้าถุงลายตั้ง มีเชิงตามขวางสองชั้น ชั้นบนกว้าง ชั้นล่างแคบ ระหว่างรอยต่อคาบด้วยสีแดง เสื้อดําย้อม มะเกลือ แขนกระบอก รัดรูป ตามรอยตะเข็บถักด้วยสีต่าง ๆ ชายเสื้อผ่าทั้งสองด้าน ยาว ประมาณ ๖ นิ้ว กระดุมทาํ ด้วยเงนิ ผ้าคลอ้ งไหลม่ สี ีสนั ตา่ ง ๆ ผ้าคลอ้ ง คอนิยมหย่อนชายผ้าขาวมา้ ขา้ งหน้า สินค้าพื้นเมืองหรือของฝาก สนิ คา้ ระดับ OTOP ของจังหวัดที่นักท่องเที่ยวต้องแวะซื้อเป็นของฝาก คือ หอม กระเทียม ที่ขน้ึ ชอื่ และจงั หวดั ศรสี ะเกษ มีพ้นื ท่กี ารปลกู หอม ปลูก กระเทียม จํานวน ๗๓๑ ไร่ อําเภอที่ปลูกมาก ๓ อันดับ ได้แก่ อาํ เภอยางชมุ น้อย วงั หิน และกันทรารมย์ แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 24

2. ข้อมลู ด้านสงั คมและความมนั่ คง 2.1 ข้อมลู พ้ืนฐานด้านการศกึ ษา สถานศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๔ แยกตามสังกัด มีสถานศึกษา จำนวน ๑,๖๙๒ แห่ง ผเู้ รียน จำนวน ๒๘๓,๕๘๘ คน บุคลากรทางการศึกษา จำนวน ๑๘,๐๙๖ คน ตารางที่ ๑๔ ขอ้ มลู พืน้ ฐานทางการศึกษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ประจำปกี ารศกึ ษา ๒๕๖4 จำแนกตามสังกดั กระทรวง / สังกัดหนว่ ยงาน จำนวน จำนวน จำนวนผเู้ รียน สถานศึกษา บุคลากร กระทรวงศึกษาธิการ 974 16,078 233,467 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 903 13,850 165,563 (สพฐ.) 258 3,177 34,408 180 2,113 20,726 - สพป.ศรสี ะเกษ เขต ๑ 198 2,559 32,563 210 2,977 36,602 - สพป.ศรีสะเกษ เขต ๒ 56 2,932 40,441 - สพป.ศรีสะเกษ เขต ๓ 1 92 783 - สพป.ศรสี ะเกษ เขต ๔ 29 1,073 20,882 - สพม. ศรสี ะเกษ ยโสธร 19 860 26,582 - สำนกั บริหารงานการศกึ ษาพิเศษ (สศศ.) 23 295 20,480 . สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน 5 670 13,168 (สช.) 4 612 13,043 1 58 สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา (สอศ.) 699 1,131 125 54 1,126 34,909 สำนกั งานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ 1 17,207 644 5 และการศกึ ษาตามอัธยาศัย (กศน.) 2 n/a 75 1 110 17,627 กระทรวงอดุ มศกึ ษา (อว.) 1 86 1,089 10 24 มหาวิทยาลยั 1,690 107 717 18,096 372 โรงเรียนสาธิตฯ 816 283,449 กระทรวงมหาดไทย องคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ (อปท.) โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) ศูนยพ์ ัฒนาเด็กเล็กจงั หวดั ศรีสะเกษ (ศพด.) กระทรวงการทอ่ งเทยี่ วและกีฬา (กกท.) มหาวิทยาลัยการกีฬาแหง่ ชาติ วทิ ยาเขตศรีสะเกษ โรงเรียนกฬี าจังหวัดศรสี ะเกษ สำนกั งานพระพุทธศาสนา (พศ.) รวมทง้ั สิ้น ทมี่ า : สำนกั งานศึกษาธิการจงั หวดั ศรีสะเกษ ๒๕๖๔ จากตารางที่ 14 พบว่า ปีการศึกษา 2564 จังหวัดศรีสะเกษ มีสถานศึกษาที่จัดการศึกษา ขั้นพื้นฐานจนถึงระดับอุดมศึกษา จำนวนทั้งสิ้น 1,690 แห่ง มีจำนวนบุคลากรท้ังสิ้น 18,096 คน และมี จำนวนผ้เู รียนทั้งสน้ิ 283,449 คน แผนพฒั นาการศกึ ษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 25

แผนภาพที่ 5 ขอ้ มลู พนื้ ฐานทางการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ปีการศกึ ษา ๒๕๖4 จำแนกตามสังกัด ศพด. อ่ืนๆ สสอตสสกสพกปศชอศชมอศศ.นดท..1....ศ. 00101.3ก7......310302ย202ส666%0%%%%%%3.31% 38.11% 11.83% สพป.ศรีสะเกษ เขต 4 สพป.ศรีสะเกษ เขตพก1ศก.ท0. .05.91%2% 12.43% 15.27% สพป.ศรสี ะเกษ เขต 3 11.72ส%พป.ศรีสะเกษ เขต 2 10.65% สพป.ศรีสะเกษ เขต 1 สพป.ศรสี ะเกษ เขต 2 สพป.ศรีสะเกษ เขต 3 สพป.ศรีสะเกษ เขต 4 สพม. 28 สศศ. สช. สอศ. กศน. จากแผนภาพที่ 5 แสดงร้อยละสถานศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ พบว่า มีสถานศึกษาสังกัดศูนย์ พฒั นาเด็กเลก็ จังหวดั ศรีสะเกษ (ศพด.) มจี ำนวนสถานศกึ ษา 644 แห่ง คดิ เป็นรอ้ ยละ 38.11 รองลงมาไดแ้ ก่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 (สพป.ศรีสะเกษ 1) มีจำนวนสถานศึกษา 258 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 12.43 ในปีการศึกษา 2564 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษา เอกชน มีจำนวนสถานศึกษาทงั้ สน้ิ 29 แหง่ คิดเปน็ รอ้ ยละ 1.72 แผนพฒั นาการศึกษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 26

ตารางที่ 15 สถิตสิ ถานศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ ปกี ารศึกษา 2564 จำแนกตามสังกัดและรายอำเภอ จำนวนสถานศกึ ษาแต่ละสังกัดในจงั หวดั ศรีสะเกษ ปกี ารศกึ ษา 2564 ในสังกัดกระทรวงศกึ ษาธิการ นอกสังกัด อำเภอ กระทรวงศึกษาธกิ าร สพป.1-4 สพม.ศก ยส สศศ. สช. สอศ. กศน. อว. อปท. ศพด. พศ. ่ือนๆ รวม กนั ทรลกั ษ์ 98 5 0431 0 5 83 0 1 202 0331 0 5 57 0 0 145 กนั ทรารมย์ 72 4 0121 0 0 75 0 0 172 0111 0 8 50 0 0 123 ขุขนั ธ์ 88 5 0101 0 0 17 0 0 47 0101 0 3 13 0 0 50 ขุนหาญ 61 1 0001 01 80 0 16 น้ำเกลีย้ ง 25 3 0101 0 1 13 0 0 42 0011 0 0 34 0 0 90 โนนคูณ 30 1 0001 0 0 16 0 0 44 0101 0 2 15 0 0 36 บงึ บูรพ์ 51 0101 0 3 19 0 0 61 0011 0 1 24 0 0 55 เบญจลักษ์ 25 1 0001 0 1 10 0 0 25 1462 5 9 43 2 2 139 ปรางคก์ ู่ 47 6 0101 0 0 15 0 0 35 0111 0 6 24 0 0 84 พยุห์ 25 2 0001 0 2 24 0 0 62 0101 0 1 27 0 0 58 โพธ์ศิ รีสวุ รรณ 16 0 0101 01 80 0 27 0101 0 3 22 0 0 55 ไพรบงึ 37 0 0611 0 2 83 0 0 122 ภสู ิงห์ 26 2 1 29 19 23 5 54 644 10 3 1,690 เมืองจันทร์ 12 1 เมอื งศรีสะเกษ 57 9 ยางชมุ นอ้ ย 16 2 ราษไี ศล 48 3 วังหนิ 33 1 ศรรี ัตนะ 26 1 ศิลาลาศ 15 1 หว้ ยทบั ทนั 26 2 อุทมุ พรพิสยั 58 5 รวมทง้ั สิน้ 846 56 จากตารางที่ 15 พบว่า จำนวนสถานศึกษาเมื่อจำแนกตามรายอำเภอและสังกัด อำเภอที่มีจำนวน สถานศกึ ษามากทสี่ ุด 3 อันดับแรก ได้แก่ อำเภอกันทรลักษ์ มจี ำนวนสถานศกึ ษาทง้ั สน้ิ 202 แห่ง รองลงมา ไดแ้ ก่ อำเภอขขุ นั ธ์ มจี ำนวนสถานศกึ ษาทงั้ สนิ้ 172 แหง่ และอำเภอกันทรารมย์ มจี ำนวนสถานศึกษาทั้งส้ิน 145 แห่ง ตามลำดับ แต่หากนับเฉพาะสถานศึกษาขึ้นพื้นฐานในระบบที่เปิดการเรียนการสอน อำเภอที่มี จำนวนสถานศกึ ษามากทส่ี ุด 3 อันดบั แรก ไดแ้ ก่ อำเภอกันทรลกั ษ์ มจี ำนวนสถานศกึ ษา 113 แหง่ รองลงมา ได้แก่ อำเภอขุขันธ์ มีจำนวนสถานศึกษาทั้งสิ้น 94 แห่ง โดยมีอำเภอกันทรารมย์และอำเภอเมืองศรีสะเกษ มีจำนวนสถานศึกษาอยู่ที่ 84 แห่ง แผนพฒั นาการศกึ ษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 27

แผนภาพที่ 6 ข้อมูลพื้นฐานทางการศกึ ษาจังหวดั ศรีสะเกษ ปกี ารศกึ ษา ๒๕๖4 จำแนกตามสังกดั 0 20 40 60 80 100 120 111 กนั ทรลกั ษ์ 90 ขขุ นั ธ์ 74 97 82 กนั ทรารมย์ 62 เมอื งศรสี ะเกษ 78 61 อุทุมพรพสิ ยั 71 ขุนหาญ 51 ปรางคก์ ู่ 65 ราษไี ศล 58 ไพรบงึ 36 55 วงั หนิ โนนคณู 30 55 น้าเกลย้ี ง 22 39 ภูสงิ ห์ นอกกระทรวงศึกษาธกิ าร 27 35 หว้ ยทบั ทนั 17 33 ศรรี ตั นะ 18 30 เบญจลกั ษ์ 25 30 พยหุ ์ 25 30 ยางชุมน้อย 2299 โพธศิ ์ รสี วุ รรณ 14 28 ศลิ าลาศ 16 28 เมอื งจนั ทร์ 15 20 บงึ บูรพ์ 1188 9 18 1114 7 9 กระทรวงศึกษาธกิ าร จากแผนภาพที่ 6 พบว่า อำเภอที่มีจำนวนสถานศกึ ษาในจังหวัดศรสี ะเกษมากที่สดุ ได้แก่ อำเภอ กันทรลักษ์ มีจำนวนสถานศึกษาทั้งสิ้น 201 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 11.89 ของสถานศึกษาทั้งหมดในจังหวดั ศรสี ะเกษ แบ่งเปน็ สถานศกึ ษาในสงั กดั กระทรวงศึกษาธิการ จำนวนทัง้ สน้ิ 111 แหง่ สถานศึกษานอกสังกัด กระทรวงศึกษาธิการจำนวนทั้งส้ิน 90 แห่ง รองลงมาได้แกอ่ ำเภอขุขันธ์ มีจำนวนสถานศึกษาทั้งสิ้น 171 แหง่ คิดเป็นร้อยละ 10.12 ของสถานศึกษาทั้งหมดในจังหวัดศรีสะเกษ แบ่งเป็นสถานศึกษาในสังกัด กระทรวงศึกษาธิการจำนวนท้ังสิ้น 97 แห่ง สถานศึกษานอกสงั กดั กระทรวงศกึ ษาธิการจำนวนทั้งส้นิ 74 แหง่ และอำเภอเมืองในจงั หวัดศรีสะเกษมีจำนวนสถานศกึ ษาอยู่ในลำดบั ท่ี 4 มจี ำนวนสถานศึกษา ท้งั สนิ้ 139 แห่ง คิดเปน็ ร้อยละ 8.22 ของสถานศกึ ษาทัง้ หมดในจังหวดั ศรีสะเกษ เปน็ สถานศึกษาในสงั กดั กระทรวงศึกษาธกิ าร จำนวนทั้งสิ้น 78 แห่ง และนอกสงั กัดกระทรวงศกึ ษาธิการจำนวนทง้ั สิน้ 61 แหง่ แผนพัฒนาการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 28

ตารางที่ 16 สถติ ิสถานศึกษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ปีการศึกษา 2564 ในสงั กัดจำแนกตามขนาด ของสถานศกึ ษาแบบ 4 ระดบั สงั กดั /หนว่ ยงาน จำนวนสถานศึกษา รวม ขนาดเลก็ ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ ขนาดใหญ่ ท้งั สิ้น <120 121-719 720-1,680 พิเศษ <1,680 สพป.ศรสี ะเกษ เขต 1 160 95 2 1 258 สพป.ศรีสะเกษ เขต 2 117 61 1 - 179 สพป.ศรสี ะเกษ เขต 3 91 104 2 - 197 สพป.ศรีสะเกษ เขต 4 90 113 4 1 208 สพม.ศรีสะเกษ ยโสธร 37 7 7 56 5 1 -1 สำนกั บริหารงานการศึกษาพิเศษ (สศศ.) - - 8 4 29 4 13 สำนกั งานคณะกรรมการสง่ เสริม 4 1 54 การศึกษาเอกชน (สช.) 11 38 0 0 10 10 0 0 0 10 องค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่ (อปท.) 0 1 - -1 สำนกั งานพระพุทธศาสนา (พศ.) 1 - - -1 โรงเรยี นกฬี าจงั หวัดศรสี ะเกษ 1 29 14 995 - 465 โรงเรยี นตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) 487 โรงเรยี นสาธิตฯ รวมท้งั สิ้น หมายเหตุ : นับเฉพาะสถานศึกษาขน้ั พ้นื ฐานในระบบฯ จากตารางที่ 16 พบวา่ สถานศกึ ษาข้นั พน้ื ฐานในจังหวดั ศรสี ะเกษ ท่ีทำการเปิดการเรยี นการสอน ตัง้ แต่ ระดับกอ่ นประถมศกึ ษาจนถึงระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย มจี ำนวนท้ังสนิ้ 989 แหง่ เมือ่ จำแนกสถานศึกษา ออกเปน็ 4 ขนาด ตามจำนวนผูเ้ รยี น โดยมีรายละเอียดการแบง่ ขนาดท้งั 4 ขนาด ดังนี้ สถานศกึ ษาขนาดเล็กมีจำนวนผู้เรียนน้อยกว่า 120 คน สถานศึกษาขนาดกลางมจี ำนวนผเู้ รยี นมากกวา่ 121 คน แตไ่ ม่เกนิ 719 คน สถานศกึ ษาขนาดใหญ่มจี ำนวนผ้เู รียนมากกวา่ 720 คน แต่ไมเ่ กนิ 1,680 คน สถานศึกษาขนาดใหญพ่ เิ ศษมจี ำนวนผเู้ รยี นมากกว่า 1,680 คน เมื่อจำแนกสถานศึกษาขัน้ พ้ืนฐานในระบบของจงั หวดั ศรีสะเกษ ทีม่ จี ำนวนทัง้ สิ้น 989 แหง่ พบว่า สถานศกึ ษาขนั้ พื้นฐานส่วนใหญ่ในจังหวัดศรสี ะเกษ เป็นสถานศกึ ษาขนาดเลก็ มีจำนวนสถานศึกษา ท้ังส้ิน 487 แหง่ หรือคดิ เปน็ รอ้ ยละ 48.94 ของสถานศึกษาข้ันพ้ืนฐานในระบบ มสี ถานศึกษาขั้นพ้นื ฐานขนาดกลาง จำนวน ทั้งส้ิน 465 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 46.73 มีสถานศึกษาขนาดใหญ่ จำนวนท้ังสิน้ 29 แห่ง คิดเป็นรอ้ ยละ 2.91 และมีสถานศึกษาขนาดใหญ่พเิ ศษ จำนวนท้งั ส้ิน 14 แหง่ คิดเป็นร้อยละ 1.41 แผนพฒั นาการศึกษาจังหวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 29

แผนภาพที่ 7 รอ้ ยละของสถานศึกษาในจังหวดั ศรีสะเกษ จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา 3% 1% ขนาดเล็ก 487 แห่ง 49% ขนาดกลาง 465 แห่ง 47% ขนาดใหญ่ 29 แห่ง จากแผนภาพที่ 7 เมื่อจำแนกตามขนาดของสถานศึกษาแบบ 4 ขนาด พบว่า ร้อยละของ สถานศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษเปน็ สถานศกึ ษาขนาดเลก็ คดิ เป็นรอ้ ยละ 49 ของสถานศกึ ษาทัง้ หมดในจงั หวัด ศรีสะเกษ รองลงมาเป็นสถานศึกษาขนาดกลาง คิดเป็นร้อยละ 47 และเป็นสถานศึกษาขนาดใหญ่ คิดเป็น รอ้ ยละ 29 และสถานศึกษาขนาดใหญ่พเิ ศษ คดิ เปน็ รอ้ ยละ 14 ตามลำดับ ตารางท่ี 17 ข้อมลู สถานศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ปกี ารศึกษา 2564 จำแนกตามสังกดั และระดบั ท่ีเปดิ สอน ระดบั ทเี่ ปิดสอน สังกัด/หนว่ ยงาน ่กอนอ ุนบาล รวม อ.1-ป.6 อ.1-ม.3 อ.1-ม.6 ป.1-ป.6 ม.1-ม.3 ม.1-ม.6 ปวช.1-ปวช.3 ปวช.1-ปวส.3 ปวช.1-ทล.บ. ป ิรญญาตรีขึ้นไป สพป.ศรีสะเกษ เขต 1 0 191 66 1 0 0 0 0 0 0 0 258 สพป.ศรสี ะเกษ เขต 2 0 147 33 0 0 0 0 0 0 0 0 180 สพป.ศรสี ะเกษ เขต 3 0 143 52 2 1 0 0 0 0 0 0 198 สพป.ศรีสะเกษ เขต 4 0 153 56 1 0 0 0 0 0 0 0 210 สพม.ศรสี ะเกษ ยโสธร 0 0 0 0 0 0 56 0 0 0 0 56 สช. 4 6 10 8 0 1 0 0 0 0 0 29 สศศ. 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 1 กศน. 0 0 0 23 0 0 0 0 0 0 0 23 สอศ. 0 0 0 0 0 0 0 2 14 3 0 19 สกอ. 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 4 5 พศ. 0 0 0 0 0 0 10 0 0 0 0 10 อปท. 646 11 6 35 0 0 0 0 0 0 0 698 ตชด. 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 กกท. 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 2 รวม 650 653 223 71 1 2 66 2 14 3 5 1,690 แผนพฒั นาการศกึ ษาจงั หวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 30

จากตารางที่ 17 สถานศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ ที่เปิดสอนตั้งแต่ระดับก่อนอนุบาล จนถึง ระดับอุดมศึกษา ปีการศึกษา 2564 จำแนกตามสังกัดและระดับที่เปิดสอน พบว่าสามอันดับที่มีจำนวน สถานศึกษาเปิดการเรียนการสอนมากที่สุด ได้แก่ ระดับอนุบาลจนถึงระดับประถมศึกษาปีที่ 6 มีจำนวน สถานศึกษาทั้งสิ้น 653 แห่ง รองลงมาคือก่อนอนุบาล มีจำนวนสถานศึกษาทั้งสิ้น 650 แห่ง และระดับ อนบุ าลจนถงึ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 3 ซ่งึ มจี ำนวนสถานศึกษาทง้ั สิ้น 223 แห่ง ตามลำดับ แผนภาพท่ี 8 เปรียบเทียบรอ้ ยละสถานศึกษาในจังหวดั ศรีสะเกษ จำแนกตามระดบั ทีเ่ ปิดสอน เมื่อจำแนกสถานศึกษาที่จัดการเรียนการสอนตามระดับที่เปิดสอน พบว่า สถานศึกษาในจังหวัด ศรีสะเกษมีการเปิดเรียนการสอนมากท่ีสุดได้แก่ระดับประถมศึกษา คิดเป็นร้อยละ 30.76 ของสถานศึกษา ทั้งหมดในจังหวัดศรีสะเกษ เนื่องจากเป็นสถานศกึ ษาของศูนย์พัฒนาเด็กเลก็ กว่า 644 แห่ง รองลงมาได้แก่ ระดับประถมศึกษา คดิ เป็นรอ้ ยละ 30.76 ของสถานศกึ ษาทั้งหมดในจงั หวดั ศรสี ะเกษ แผนพฒั นาการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 31

แผนภาพที่ 9 แผนภาพเปรยี บเทยี บจำนวนผเู้ รียนจังหวัดศรสี ะเกษ ปกี ารศึกษา 2564 จำแนกตามระดับทเ่ี ปดิ สอน 100,000 ประถมศึกษา, 97,693 90,000 80,000 70,000 ม.ตน้ , 63,561 60,000 ม.ปลาย, 49,603 50,000 40,000 กอ่ นประถม, 31,088 อนปุ ริญญา, 8,886 30,000 ปริญญาตรี, 231 20,000 เตรียมอนบุ าล, 10,000 17,674 0 จากแผนภาพท่ี 9 แสดงสถิติผู้เรยี นในช่วงวัยเรียนอายุ 3 – 18 ปี ปีการศึกษา 2564 ในจังหวดั ศรสี ะเกษ ซ่งึ มจี ำนวนท้งั สน้ิ 268,748 คน เมอื่ จำแนกตามระดบั ทีเ่ ปิดสอน พบวา่ จำนวนผู้เรียนท่ีมากท่ีสุด ได้แก่ ระดบั ประถมศึกษามจี ำนวนทั้งสน้ิ 97,693 คน รองลงมาได้แกร่ ะดบั มัธยมศกึ ษาตอนต้นจำนวนทั้งส้ิน 63,561 คน และระดับใช้มธั ยมศึกษาตอนปลาย จำนวนทั้งสิน้ 49,603 คน แผนพัฒนาการศกึ ษาจังหวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 32

แผนภาพที่ 10 จำนวนผเู้ รียนออกกลางคนั จงั หวัดศรสี ะเกษ จำแนกตามรายอำเภอและเพศ บึงบรู พ์ 6 5 เมอื งจันทร์ 10 7 ศลิ าลาศ 18 โพธศ์ิ รีสุวรรณ 20 21 21 9 โนนคณู 22 18 เบญจลักษ์ 28 31 26 ไพรบึง 18 พยุห์ 34 ยางชมุ น้อย 37 34 วังหนิ นํา้ เกลย้ี ง 53 27 ศรรี ัตนะ 57 37 หว้ ยทับทัน ปรางค์กู่ 58 41 ภูสงิ ห์ 59 ราษีไศล 60 33 อุทุมพรพสิ ัย 74 41 เมืองศรีสะเกษ 78 กันทรารมย์ 30 ขนุ หาญ 99 ขขุ นั ธ์ 103 63 กันทรลักษ์ 125 83 76 126 145 51 167 82 85 116 200 150 100 50 0 50 100 150 เพศชาย เพศหญงิ จากแผนภาพท่ี 10 พบวา่ ขอ้ มูลผูเ้ รียนออกกลางคันในจังหวัดศรีสะเกษ จำนวนทง้ั สน้ิ 2,337 คน แยกเป็นเพศชาย 1,416 คน เพศหญิง 921 คน เมื่อจำแนกตามอำเภอที่ผู้เรยี นอยู่อาศัย อำเภอที่มีจำนวน ผู้เรียนออกลางคันมากทีส่ ดุ ไดแ้ ก่ อำเภอกันทรลักษม์ ผี ้เู รียนออกกลางคนั จำนวนทั้งส้นิ 283 คน แยกเป็นเพศ ชาย 167 คน และเพศหญิง 116 คน รองลงมาได้แก่อำเภอขขุ ันธ์ มจี ำนวนผู้เรยี นออกกลางคันท้ังส้ิน 230 คน แยกเป็นเพศชาย 145 คน และเพศหญิง 85 คน สว่ นอำเภอเมืองจังหวัดศรีสะเกษ มผี ู้เรียนออกกลางคัน มากเปน็ อันดับท่ี 4 ของจงั หวดั ศรีสะเกษ มจี ำนวนผู้เรียนออกกลางคันทั้งสิ้น 179 คน แยกเปน็ เพศชาย 103 คน และเพศหญิง 76 คน แผนพฒั นาการศึกษาจังหวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 33

2.2 ข้อมลู ดา้ นผลสัมฤทธทิ์ างการศกึ ษา 1) ผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาติข้นั พ้นื ฐาน (O-NET) ปกี ารศึกษา ๒๕๖4 การจัดการศึกษาของโรงเรียนในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ ทุกโรงเรียนสรุปจากผลการทดสองทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน ( O-NET) ปีการศึกษา ๒๕๖4 ในระดับประถมศึกษาปีท่ี ๖ มัธยมศึกษาปีที่ ๓ และระดับมัธยมศึกษาปีท่ี ๖ จำนวน ๕ กลุ่มสาระการเรียนรู้ ได้แก่ วชิ าภาษาไทย สังคมศึกษา ภาษาอังกฤษ คณติ ศาสตร์ และวทิ ยาศาสตร์ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2564 จังหวัด ศรีสะเกษ จำแนกตามระดบั การศกึ ษาและรายวิชา มรี ายละเอียดดังน้ี ตารางที่ 18 แสดงคะแนนเฉลย่ี ผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดับชาตขิ น้ั พืน้ ฐาน (O-NET) ปีการศึกษา ๒๕๖4 กลมุ่ สาระ ประถมศึกษาปที ่ี ๖ มัธยมศึกษาปีท่ี ๓ มัธยมศึกษาปีที่ ๖ ภาษาไทย ประเทศ ภาค 14 ศรีสะเกษ ประเทศ ภาค 14 ศรีสะเกษ ประเทศ ภาค 14 ศรีสะเกษ สงั คมศึกษา ภาษาองั กฤษ 50.38 47.76 48.77 51.19 46.86 46.73 46.40 44.87 45.24 คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ --- - - - 36.87 36.19 36.33 เฉล่ยี ทกุ ายวิชา 39.22 33.91 34.10 31.11 30.1 30.02 25.56 22.63 22.40 36.83 33.91 34.10 24.47 22.20 21.92 21.28 18.71 18.46 34.31 33.20 34.10 31.45 30.11 30.02 28.65 27.48 27.38 40.19 33.91 37.86 40.19 34.56 32.17 31.75 29.98 29.96 จากตารางที่ 18 แสดงคะแนนเฉลี่ยผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปกี ารศกึ ษา ๒๕๖4 ของนักเรยี นชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี ๖ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๓ และชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ ๖ จังหวัด ศรสี ะเกษต่ำกว่าคะแนนเฉลย่ี ระดบั ประเทศ ทง้ั ๕ กล่มุ สาระการเรียนรู้ ดังแสดงในแผนภาพที่ 11 แผนภาพที่ 11 แสดงผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา ๒๕๖3 ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 6, ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 3 และช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 6 จงั หวดั ศรสี ะเกษเปรียบเทียบ กบั ผลการทดสอบระดบั ประเทศ แผนพัฒนาการศึกษาจงั หวัดศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 34

จากแผนภาพท่ี 11 พบวา่ คะแนนเฉลีย่ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพ้นื ฐานระดบั ชาติ (O-NET) ของนกั เรยี นช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๖ ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๓ และชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๖ จงั หวัดศรสี ะเกษ ตำ่ กวา่ คะแนนเฉล่ยี ระดบั ประเทศ ทง้ั ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ ดงั แสดงในแผนภาพที่ 11 ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ ปี การศกึ ษา ๒๕๖4 จงั หวดั ศรสี ะเกษ แผนภาพท่ี 12 แสดงผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาติขน้ั พน้ื ฐาน (O-NET) ระดบั ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 6 ปีการศกึ ษา ๒๕๖4 จงั หวัดศรีสะเกษ จากแผนภาพที่ 12 พบวา่ คะแนนเฉลยี่ ผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดบั ชาติขน้ั พ้นื ฐาน (O-NET) ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 6 จงั หวดั ศรสี ะเกษ ปกี ารศกึ ษา 2564 มีคะแนนเฉลย่ี ตำ่ กวา่ ระดับประเทศในทกุ รายวิชา ตารางที่ 19 แสดงผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับชั้นประถมศึกษา ปีท่ี ๖ ปีการศกึ ษา ๒๕๖4 เปรียบเทยี บกับปีการศึกษา ๒๕๖2 และ ๒๕63 จำแนกตามสงั กัด กล่มุ สาระ ปกี ารศกึ ษา ระดบั สพป. ศกศ. สงั กัด ตชด. ประเทศ จงั หวัด 40.78 ภาษาไทย สช. อปท. 52.05 ภาษาองั กฤษ 2564 50.38 48.77 49.98 37.99 40.44 44.66 41.13 คณติ ศาสตร์ 47.59 52.45 29.51 วทิ ยาศาสตร์ 2563 56.20 53.18 54.08 40.55 36.38 42.25 27.50 30.17 30.01 29.17 2562 49.07 47.14 47.41 41.90 36.40 37.09 32.40 23.81 26.85 37.00 2564 39.22 34.1 34.44 25.76 31.77 33.17 22.50 26.00 26.76 31.67 2563 43.55 36.43 36.46 28.21 26.63 25.98 30.12 30.73 29.46 25.75 2562 34.42 28.50 28.55 28.26 33.62 37.67 25.97 30.08 2564 36.83 35.37 35.93 31.21 2563 29.99 27.57 27.84 23.48 2562 32.90 26.73 30.53 25.36 2564 34.31 33.2 33.56 25.49 2563 38.78 36.54 36.97 29.18 2562 35.55 32.54 32.66 30.80 แผนพัฒนาการศึกษาจงั หวัดศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 35

จากตารางที่ 19 พบว่า ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับประถมศึกษา ปีที่ ๖ ปีการศึกษา ๒๕๖4 ของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีคะแนนเฉลี่ยสงู ท่ีสุด รองลงมาคอื สถานศกึ ษาสงั กดั กรมตำรวจตระเวนชายแดน และองค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่น โดยในปกี ารศกึ ษา ๒๕๖ 4 คะแนนเฉล่ียของจงั หวัดศรีสะเกษ สูงกวา่ ปกี ารศกึ ษา ๒๕62 และ ๒๕๖3 ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาตขิ ้ันพ้ืนฐาน (O-NET) ระดับชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 3 ปี การศึกษา ๒๕๖3 จงั หวัดศรีสะเกษ แผนภาพท่ี 13 แสดงผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดับชาติข้ันพ้นื ฐาน (O-NET) ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 3 ปีการศึกษา ๒๕๖4 จงั หวัดศรสี ะเกษ จากแผนภาพที่ 13 พบว่า คะแนนเฉลี่ยผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จังหวัดศรีสะเกษ ปีการศึกษา 2563 มีคะแนนเฉลี่ยต่ำกว่าระดับประเทศ ในทกุ รายวชิ า ตารางที่ 20 แสดงผลการทดสอบทางการศกึ ษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ระดับช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 3 ปกี ารศึกษา ๒๕๖3 เปรียบเทยี บกบั ปีการศกึ ษา ๒๕๖1 และ ๒๕62 จำแนกตามสังกดั กลุม่ สาระ ปี ระดับ สงั กดั ภาษาไทย การศึกษา ภาษาองั กฤษ ประเทศ จังหวัด สพป. สพม. สช. อปท. พศ. กกท. คณิตศาสตร์ 2564 51.19 46.73 วทิ ยาศาสตร์ 2563 54.29 51.84 45.86 50.71 38.08 42.00 38.68 - 2562 55.14 53.68 2564 31.11 27.68 50.52 56.31 45.16 49.97 41.75 46.57 2563 34.38 30.37 2562 33.25 30.80 52.99 55.55 47.76 49.05 43.76 48.06 2564 24.47 21.92 2563 25.46 22.17 26.07 29.6 26.15 25.80 24.62 - 2562 25.46 22.17 2564 24.47 21.92 28.30 33.80 27.20 28.76 24.77 28.76 2563 29.89 28.38 2562 30.07 28.75 28.47 29.54 27.25 27.67 25.68 27.75 20.79 23.84 19.69 19.84 18.03 - 20.82 24.53 19.66 21.01 19.25 21.03 20.82 24.53 19.66 21.01 19.25 21.03 29.28 31.5 28.01 28.42 27.14 - 27.51 29.90 26.76 27.84 26.38 25.53 28.89 29.11 28.39 28.39 27.59 27.57 แผนพัฒนาการศึกษาจังหวดั ศรีสะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 36

จากตารางที่ 20 พบวา่ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาติข้ันพ้ืนฐาน (O-NET) ระดับมัธยมศกึ ษาปี ที่ 3 ปีการศกึ ษา ๒๕๖3 ของสถานศกึ ษาสงั กัดสำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พื้นฐาน มคี ะแนนเฉลี่ยสงู ที่สุด รองลงมาคือสถานศึกษาสังกดั กรมตำรวจตระเวนชายแดน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยในปีการศึกษา ๒๕๖3 คะแนนเฉลย่ี ของจังหวัดศรีสะเกษ สงู กว่าปกี ารศกึ ษา ๒๕61 และ ๒๕๖2 ผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาตขิ นั้ พนื้ ฐาน (O-NET) ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 6 ปี การศึกษา ๒๕๖3 จังหวัดศรสี ะเกษ แผนภาพที่ 14 แสดงผลการทดสอบทางการศึกษาระดบั ชาตขิ น้ั พ้ืนฐาน (O-NET) ระดบั ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 6 ปกี ารศึกษา ๒๕๖3 จงั หวดั ศรสี ะเกษ จากแผนภาพท่ี 14 พบว่า คะแนนเฉลีย่ ผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาตขิ ั้นพื้นฐาน (O-NET) ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 6 จงั หวดั ศรสี ะเกษ ปีการศกึ ษา 2563 มีคะแนนเฉลีย่ ต่ำกวา่ ระดับประเทศในทุกรายวชิ า แผนพฒั นาการศึกษาจงั หวดั ศรสี ะเกษ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70) 37