(15o Μέρος) - Απομαγνητοφωνημένες Ομιλίες - Αρχιμ. π.Σάββα Αγιορείτου

ὡς πρόσωπο συνεχίζει νά ὑπάρχει. Ἁπλῶς ἀφήνει γιά λίγο τό ἔνδυμα, τό ντύμα, τό ροῦχο, τό σῶμα δηλαδή, τό ὁποῖο, ὅπως μᾶς λέει ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία, θά τό ξαναπάρουμε κι αὐτό ἀνακαινισμένο καί ἄφθαρτο. Στή Δευτέρα Παρουσία θά ἔχουμε μία ἀνακαίνιση τοῦ σώματός μας, τό ὁποῖο πλέον θά εἶναι ὅπως τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ μετά τήν Ἀνάσταση. Ἕνα σῶμα, θά λέγαμε, πνευματοποιημένο, ἀλλά πάλι σῶμα. Θά πάρουμε μάλιστα τό δικό μας σῶμα, ὄχι κάποιο ἄλλο σῶμα, τό συγκεκριμένο δικό μας σῶμα μέ τό ὁποῖο ἐργαστήκαμε στή ζωή αὐτή, ὅσα χρόνια ἐπέτρεψε ὁ Θεός νά ζήσουμε, εἴτε γιά τή σωτηρία μας εἴτε γιά τήν ἀπώλειά μας. Μέ τό σῶμα μας ἐκφράζουμε εἴτε τή μετάνοιά μας εἴτε τήν ἀμετανοησία μας. Γι’ αὐτό καί ὁ χρόνος τῆς ζωῆς μας ἐδῶ στή γῆ οὐσιαστικά εἶναι ἕνας χρόνος εἴτε δαιμονοποίησης εἴτε ἁγιοποίησης. Ἄν κανείς ζεῖ ἐν μετανοίᾳ, ὅσο περνᾶνε τά χρόνια, πνευματοποιεῖ καί τό σῶμα του, τό ἐξαγιάζει, τό ἐξαϋλώνει. Ὅσο ζεῖ ἀμετανόητα, σαρκοποιεῖ καί τήν ψυχή του. Δηλαδή καί τήν ψυχή πού εἶναι τό πνευματικό κομμάτι μας, τήν κάνουμε κι αὐτή σαρκική καί φτάνει ὁ ἄνθρωπος νά ζεῖ μόνο γιά τή σάρκα, δηλαδή νά ἔχει μόνο τήν ἔννοια του στό σῶμα, πῶς θά ἱκανοποιήσει τό σῶμα, πῶς θά νιώσει καλά, ἄνετα, νά μήν πονάει, νά μήν κουράζεται κ.λ.π., ὅ,τι ἀναπαύει τό σῶμα καί τίποτα περισσότερο. Λοιπόν, σύμφωνα μέ τίς μαρτυρίες αὐτῶν ὅλων τῶν ἀνθρώπων εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν ἐξαφανίζεται μετά τόν θάνατο, συνεχίζει νά ὑπάρχει. Καί τό τονίζω αὐτό, γιατί κάποιοι λένε «ποῦ ξέρουμε τί γίνεται μετά τόν θάνατο; Γύρισε κανένας ἀπ’ τήν ἄλλη ζωή νά μᾶς πεῖ;». Ναί, γύρισε! Καί ὄχι μόνο ἕνας, χιλιάδες ἄνθρωποι, κατά παραχώρηση Θεοῦ, ἔχουν φύγει ἀπ’ τό σῶμα τους καί ἔχουν ξαναμπεῖ στό σῶμα τους καί μᾶς καταθέτουν τό τί ἔζησαν. Καί ἔζησαν ἀκριβῶς αὐτό, ἦταν ὅπως καί πρίν βγοῦνε ἀπό τό σῶμα τους, μέ τίς ἴδιες ἐπιθυμίες, μέ τήν αὐτοσυνειδησία ὅτι εἶναι αὐτοί οἱ συγκεκριμένοι καί ἀκόμα μέ πιό ἔντονες τίς ψυχικές τους λειτουργίες, τίς πνευματικές τους λειτουργίες. Ἐκτός ὅμως ἀπό αὐτό τό ὁποῖο τό βιώνει ὁ ἄνθρωπος ἀμέσως μόλις βγεῖ ἀπό τό σῶμα, μετά, ὅπως μᾶς λένε πάλι αὐτοί οἱ ἴδιοι οἱ ἄνθρωποι, ἀλλά καί οἱ Ἅγιοι, ἔχει καί κάποιες συναντήσεις. Ἡ ψυχή γιά λίγο μένει μετέωρη, μόνη της, ὅταν βγεῖ ἀπό τό σῶμα. Μετά ἀρχίζει νά βλέπει κάποια πράγματα. Αὐτά τά πράγματα εἶναι κι αὐτά κατατεθειμένα. Στά κοσμικά βιβλία αὐτῶν τῶν ἐρευνητῶν πού σᾶς εἶπα, τῶν ψυχιάτρων κ.λ.π. πάρα πολλοί ἄνθρωποι καταθέτουν ὅτι βλέπουν κάτι σάν Παράδεισο, ἐνῶ εἶναι ἀδιάφοροι, εἶναι ἄθεοι, εἶναι ἄθρησκοι, εἶναι ἑτερόδοξοι ἤ στόν χῶρο τῆς αἱρέσεως. Πολλοί καταθέτουν ὅτι βλέπουν φωτεινές ὑπάρξεις πού μοιάζουν μέ ἀγγέλους, μέ τόν Χριστό κ.λ.π. Ἄλλοι κάτι πού μοιάζει μέ συγγενεῖς, νομίζουν πώς βλέπουν τόν παππού τους πού ἔχει πεθάνει, τήν ἀδελφή τους πού ἔχει πεθάνει κ.λ.π., οἱ ὁποῖοι τούς ὑποδέχονται. Ὅλα αὐτά εἶναι καταγεγραμμένα. Σ’ αὐτό τό βιβλίο ὁ π. Σεραφείμ Ρόουζ ἀφενός παρουσιάζει αὐτές τίς μαρτυρίες καί ἀφετέρου κάνει μία ἀντιπαραβολή μέ τά ὀρθόδοξα βιώματα καί τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία, πού εἶναι κατατεθειμένη μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γιά τό τί συμβαίνει μετά τόν θάνατο. Ὅπως σᾶς εἶπα, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει μιά πλήρη διδασκαλία γιά αὐτό τό θέμα. Δέν μποροῦμε φυσικά νά τά ποῦμε ὅλα καί νά 201

ξεδιαλύνουμε ὅλες μας τίς ἀπορίες σέ μία ὁμιλία. Ἕνα πράγμα θά σᾶς πῶ γενικό νά τό ἔχετε ὑπόψη σας, αὐτό πού λέει ἡ Ἁγία Γραφή καί τό ξέρουμε ὡς χριστιανοί, ὅσοι μελετοῦν τήν Ἁγία Γραφή καί μαθητεύουν, ὅτι «ὁ διάβολος μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός»2 καί πολύ εὔκολα ἐξαπατᾶ. Καί ὅπως φαίνεται, ἄν διαβάσει κανείς αὐτό τό βιβλίο, οἱ περισσότερες τέτοιες ὁράσεις τοῦ Παραδείσου, φωτεινῶν ὑπάρξεων πού μοιάζουν μέ ἀγγέλους ἤ μέ τόν Χριστό, δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά δαιμονικές ἀπάτες. Γιά νά βεβαιωθοῦμε γι’ αὐτό, θά πρέπει νά γνωρίσουμε τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία πού εἶναι ἡ ἀληθινή ἐμπειρία τοῦ πνευματικοῦ κόσμου καί δέν εἶναι ἐξαπατήσεις τῶν δαιμόνων. Ὁπότε σκέφτηκα σήμερα νά ἀρχίσουμε ἀπ’ αὐτό, νά ποῦμε μερικά πράγματα, ὅπως τά ἀναφέρει ἐδῶ ὁ π. Σεραφείμ Ρόουζ, ὁ ὁποῖος -χρειάζεται νά ποῦμε καί δυό λόγια γιά αὐτόν- ἦταν Ἀμερικανός, πολύ ἔξω ἀπ’ τήν Ὀρθοδοξία, πολύ ἄσχετος… πῆγε καί στά μονοπάτια τοῦ Βουδισμοῦ καί σέ ἄλλες θρησκεῖες, πέρασε ἀπό πάρα πολλά φιλοσοφικά ρεύματα καί τελικά μέσα ἀπό πολύ κόπο, προσωπικό κόπο, βρῆκε τήν ἀλήθεια στήν Ὀρθοδοξία πού εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια καί κοντά σέ ἕναν πολύ ἅγιο ἄνθρωπο, ἐπίσης Ἅγιο τῆς Ἐκκλησίας μας, τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Μαξίμοβιτς, ὁ ὁποῖος εἶναι κι αὐτός τώρα θαμμένος στήν Ἀμερική, στό Σάν Φρανσίσκο καί εἶναι ἄφθαρτο τό λείψανό του καί εὐωδιάζον… κοντά σ’ αὐτόν τόν Γέροντα λοιπόν μαθήτευσε καί ἀξιώθηκε νά γίνει καί μοναχός, ἱερομόναχος, μέ μία πάρα πολύ αὐστηρή ἀσκητική ζωή στά βουνά ἐκεῖ τῆς Ἀμερικῆς καί νά γράψει καί πολύ φωτισμένα βιβλία, πάλι μέ προσωπική του ἔρευνα γύρω ἀπ’ τήν Ὀρθοδοξία καί νά μᾶς ἀφήσει μιά ὁσιακή ζωή μέ ἕνα ὁσιακό τέλος. Ὁπότε, ἀξίζει νά δοῦμε τά κείμενά του, τά ὁποῖα ἄλλωστε δέν εἶναι μαρτυρίες καί φιλοσοφίες δικές του, ἀλλά εἶναι κατατεθειμένες θέσεις τῶν Ἁγίων Πατέρων. Λέει λοιπόν ὁ π. Σεραφείμ, «ἡ κατανόηση τῆς φύσης τοῦ κόσμου στόν ὁποῖο εἰσέρχεται ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο, ἀπαιτεῖ τή μελέτη τοῦ θέματος μέσα στό συνολικό πλαίσιο τῆς ἀνθρώπινης φύσης». Δηλαδή, πρέπει νά γνωρίσουμε «ποιά ἦταν ἡ φύση τοῦ ἀνθρώπου πρίν τήν πτώση καί ποιές ἀλλαγές ὑπέστη μετά τήν πτώση». Πράγματι μέ τήν πτώση πού ἔγινε στόν Παράδεισο ὁ ἄνθρωπος ἄλλαξε. Νά δοῦμε «τέλος τίς δυνατότητες πού ἔχει ὁ ἄνθρωπος γιά ἐπικοινωνία μέ τά πνευματικά ὄντα»3. Πόσο μπορεῖ, ἄν μπορεῖ καί ἄν πρέπει νά ἐπικοινωνεῖ μέ τά πνεύματα. Σήμερα ἀνθεῖ ἡ μαγεία. Ἀνθεῖ στήν κυριολεξία, δυστυχῶς, στήν Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα καί ὁ ἀποκρυφισμός καί τά μέντιουμ καί οἱ πνευματιστικές συγκεντρώσεις, ἡ ἐπίκληση τῶν πνευμάτων καί ἡ ἐξαπάτηση ἀπό τά πνεύματα, γιατί ὅλα αὐτά δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά δαιμονικές ἀπάτες. Νά σᾶς πῶ ἕνα παράδειγμα. Στίς πνευματιστικές συγκεντρώσεις, πού συμβαίνουν διάφορα, κινοῦνται τραπεζάκια κ.λ.π., οἱ ἄνθρωποι παίρνουν κάποιες πληροφορίες ὑποτίθεται γιά τό μέλλον καί ἐμφανίζονται καί οἱ ψυχές πεθαμένων πού ὑποτίθεται ἐπικαλοῦνται τά μέντιουμ. Ὅλα αὐτά δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά δαίμονες καί δαιμονικές ἐνέργειες, οἰ ὁποῖες ἐπηρεάζουν τούς ἀνθρώπους καί κάνουν τούς ἀνθρώπους νά πιστεύουν ὅτι ἔρχονται σέ ἐπικοινωνία μέ τό πνεῦμα τοῦ παπποῦ πού ἔχει πεθάνει, τῆς γιαγιᾶς κ.λ.π., ἀλλά δέν εἶναι τό πνεῦμα καί ἡ ψυχή. Γιατί, ὅπως θά δοῦμε, σύμφωνα μέ τήν ὀρθόδοξη 202

διδασκαλία, οἱ ψυχές δέν μποροῦν νά μετακινηθοῦν, εἶναι ἐκεῖ πού εἶναι. Αὐτοί πού ἐμφανίζονται ἤ ἀκούγονται εἶναι δαίμονες, οἱ ὁποῖοι ὑποκρίνονται ὅτι παίρνουν τή φωνή τοῦ παπποῦ, τῆς γιαγιᾶς… καί μιλᾶνε. Σᾶς λέω μία μορφή ἐξαπάτησης δαιμονικῆς, γιά νά μήν πηγαίνετε ποτέ σέ τέτοια πράγματα, σέ τέτοιες συγκεντρώσεις καί σέ τέτοιους ἀνθρώπους. Ἀφήνω πού εἶναι ἁμαρτία καί μάλιστα μεγάλη ἁμαρτία, γιατί κανείς, ὅταν πηγαίνει στά μέντιουμ καί στούς μάγους, οὐσιαστικά πηγαίνει στόν σατανᾶ καί βάζει μετάνοια, προσκυνάει τόν διάβολο. Γι’ αὐτό καί τό ἐπιτίμιο εἶναι χρόνια ἀκοινωνησία, πολλά χρόνια ἀκοινωνησία στούς ἀνθρώπους πού πᾶνε ἐκεῖ. Δέν εἶναι τιμωρία, ἀλλά γιά νά καταλάβουμε πόσο μεγάλη ζημιά εἶναι αὐτό. Εἶναι οὐσιαστικά ἄρνηση τοῦ Θεοῦ. Πηγαίνεις καί βάζεις μετάνοια στόν ἐχθρό τοῦ Θεοῦ. Κι ὅμως βλέπετε μέ ἐλαφριά καρδιά κάποιοι ἄνθρωποι λένε, πῆγα στόν παπά δέν μοῦ ἔκανε τίποτα καί μετά πῆγα στόν τάδε πού λένε ὅτι ξέρει τό μέλλον καί κάνει καλό… Ὑπάρχει καί ἡ μεγάλη ἀπάτη ὅτι καί ὁ διάβολος κάνει καλό μέ τήν λευκή μαγεία. Ἡ λευκή μαγεία εἶναι καλό πράγμα, ἐνῶ ἡ μαύρη μαγεία εἶναι τό κακό. Πολλά τέτοια κυκλοφοροῦν δυστυχῶς, ἐνῶ ὁ διάβολος εἶναι πάντα μαῦρος, πάντα κακός. Καί ἡ λευκή μαγεία εἶναι μαύρη μαγεία. Ποτέ δέν κάνει καλό ὁ διάβολος. Ὁπότε ἀξίζει νά δοῦμε λίγο αὐτόν τόν κόσμο στόν ὁποῖο μπαίνει ἡ ψυχή ἀπό τή στιγμή πού θά βγεῖ ἀπό τό σῶμα. Ὄντως ἡ ψυχή ἔχει πνευματική ὑπόσταση, δέν εἶναι ἄυλη. Προσέξτε, ἔχει μία οὐσία καί ἡ ψυχή μας, τελείως ἄυλη δέν εἶναι, ὅπως καί ὁ διάβολος ἔχει μία οὐσία καί οἱ Ἄγγελοι ἔχουν μία οὐσία, παρόλο πού εἶναι πνευματικά ὄντα. Μόνο ὁ Θεός εἶναι τελείως ἄυλος, δέν ἔχει καμία σχέση μέ τήν ὕλη καί δέν ξέρουμε τί εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ. Κανένας δέν ξέρει. Ἡ ψυχή μας λοιπόν μπαίνει στόν χῶρο τῶν πνευμάτων ἀπό τή στιγμή πού θά χωριστεῖ ἀπό τό σῶμα καί μάλιστα -θά δεῖτε καί ἐκεῖ στόν Εὐεργετινό- πολλοί ἄνθρωποι ἀρχίζουν νά βλέπουν καί νά μπαίνουν σ’ αὐτό τόν κόσμο πρίν ἀκόμα φύγει ἡ ψυχή. Ἴσως κι ἐσεῖς νά ἔχετε ἐμπειρία ἑτοιμοθανάτων, οἱ ὁποῖοι λένε ὅτι βλέπω δαίμονες ἤ βλέπω ἀγγέλους, ἄν εἶναι καλή ἡ ζωή τους. Ἔχουμε τέτοιες μαρτυρίες ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι βλέπουν τόν πνευματικό κόσμο, τόν κόσμο τῶν πνευμάτων πρίν ἀκόμα χωριστεῖ ἡ ψυχή ἀπό τό σῶμα. Αὐτό βέβαια γίνεται κατά παραχώρηση Θεοῦ γιά μᾶς, γιά νά διδαχθοῦμε ἐμεῖς πολλά πράγματα. Πρῶτον ὅτι ὑπάρχει ὄντως ὁ πνευματικός κόσμος, γιατί πολλοί ἰσχυρίζονται ὅτι δέν ὑπάρχει διάβολος, δέν ὑπάρχουν αὐτά τά πράγματα.. ἐγώ, λέει, πάτερ, δέν τά πιστεύω αὐτά… Κι ὅμως ὑπάρχουν. Καί δαίμονες ὑπάρχουν καί ἄγγελοι ὑπάρχουν καί ὁ Θεός ὑπάρχει καί ἡ σύγχυσις ὑπάρχει. Καί πολλοί, νά τό ποῦμε κι αὐτό, συγχέουν τόν Θεό μέ τά πνεύματα. Δέν ἔχει καμία σχέση ὁ Θεός μέ τά πνεύματα. Ὁ Θεός ναί μέν εἶναι πνεῦμα, ἀλλά ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι τελείως διαφορετική ἀπό τήν οὐσία τῶν ἀγγέλων καί τῶν δαιμόνων, οἱ ὁποῖοι κι αὐτοί εἶναι ἄγγελοι, ἀλλά πεπτωκότες. Ἑπομένως, αὐτή ἡ διάκριση, πού ξεκίνησε ἀπό τόν Καρτέσιο, ὕλη – πνεῦμα καί ὅ,τι δέν εἶναι ὕλη εἶναι πνεῦμα καί ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα, δέν εἶναι τόσο ἁπλή. Ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα, ἀλλά εἶναι ἄλλου εἴδους πνεῦμα, τελείως διαφορετικό -δέν ξέρουμε τί εἶναι στήν οὐσία Του- ἀπό ὅ,τι εἶναι τά ἄλλα πνεύματα, τά ἀγγελικά καί τά 203

δαιμονικά. Ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος. Οἱ ἄγγελοι εἶναι κτιστοί καί οἱ δαίμονες εἶναι κτιστοί καί οἱ ἄνθρωποι εἶναι κτιστοί. Ὅλα εἶναι κτιστά ἐκτός ἀπό τόν Θεό. Ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος, εἶναι πνεῦμα ἄκτιστο. Τά ἄλλα πνεύματα εἶναι κτιστά, εἶναι δημιουργήματα. Καί ὁ μύθος πού περνάει ὅτι ὁ διάβολος εἶναι ὁ ἀδικημένος θεός κι αὐτό εἶναι μία μεγάλη ἀπάτη, δαιμονική ἀπάτη, ἕνα ψέμα δαιμονικό. Ὁ διάβολος δέν εἶναι θεός, οὔτε θεός τοῦ κακοῦ, οὔτε ὑπάρχει αὐτή ἡ δυαρχία θεός τοῦ καλοῦ καί θεός τοῦ κακοῦ. Εἶναι ἕνας ἄγγελος, ἀρχάγγελος, ὁ ἑωσφόρος καί πολλοί ἄλλοι ἄγγελοι, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν μαζί του καί ἔγιναν δαίμονες. Αὐτή εἶναι ὅλη ἡ ἀλήθεια. Καί κάποια στιγμή ὁ Θεός θά τούς καταργήσει καί τόν ἑωσφόρο καί ὅλους τούς ἀγγέλους του καί θά τούς ρίξει, ὅπως λέει στήν Ἀποκάλυψη, «στήν λίμνη τοῦ πυρός, τήν καιομένη»4. – Γιατί μέχρι τότε δέν τούς ρίχνει καί τούς ἀφήνει νά μᾶς ταλαιπωροῦν; Καί ἐγώ μικρός τήν εἶχα αὐτή τήν ἀπορία, νά σᾶς τό ἐξομολογηθῶ, καί ἔλεγα, γιατί ὁ Θεός δέν τόν ἐξολοθρεύει τέλος πάντων νά ἡσυχάσουμε;.. Καί μᾶς βασανίζει; Ἔβλεπα τόν Ἅγιο Γεώργιο πού μέ τό κοντάρι του σκοτώνει τόν δράκο καί ἔλεγα δέν μπορεῖ νά τόν σκοτώσει καί τόν διάβολο;.. Λοιπόν, μᾶς κάνει πολύ μεγάλο καλό ὁ διάβολος! Μᾶς ξυπνάει, μᾶς κρατάει σέ ἐγρήγορση, σέ νήψη, μᾶς μαθαίνει νά ἀντιστεκόμαστε στό κακό, στήν ἁμαρτία καί μᾶς δίνει καί πολλά στεφάνια. Γίνεται ἀφορμή νά στεφανωνόμαστε κάθε φορά πού δέν ὑποκύπτουμε στούς πειρασμούς του. Καί πολλά ἄλλα καλά πού δέν εἶναι τοῦ παρόντος νά τά ποῦμε τώρα. Θά ποῦμε, λοιπόν, γιά αὐτόν τόν κόσμο τῶν πνευμάτων. Ποιά ἦταν ἡ ἀρχική φύση τοῦ ἀνθρώπου; Πῶς πλάστηκε ὁ ἄνθρωπος; Μποροῦσε ὁ ἄνθρωπος νά ἐπικοινωνεῖ μέ τά πνεύματα πρίν τήν πτώση; Ἄς δοῦμε τί λέει ἕνας σύγχρονος ἅγιος, ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ. Εἶναι Ρῶσος Ἅγιος καί μᾶς παρουσιάζει τήν Ὀρθόδοξη διδασκαλία γιά τό θέμα αὐτό. «Πρίν τήν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, τό σῶμα του ἦταν ἀθάνατο, ξένο πρός κάθε ἀσθένεια, ξένο πρός τή σημερινή του βραδυκινησία καί παχύτητα, ξένο πρός τά ἁμαρτωλά καί σαρκικά αἰσθήματα τά ὁποῖα σήμερα θεωρεῖ ὡς φυσικά νά ἐνυπάρχουν σέ αὐτό»5. Δυστυχῶς, σήμερα οἱ ἄνθρωποι ἔχουμε γίνει τόσο σαρκικοί πού θεωροῦμε φυσικό πράγμα τή σαρκολατρεία, τή σαρκικότητα καί ἀναρωτιοῦνται: «γίνεται ὁ ἄνθρωπος σήμερα νά εἶναι ἁγνός, καθαρός, νά μήν κάνει σαρκικά ἁμαρτήματα; Δέν γίνεται… ἰδίως μάλιστα ὁ νέος». Κάθε ἄλλο! Τότε θά πρέπει νά ποῦμε ὅτι καί ὁ Θεός εἶναι ἀπάνθρωπος πού μᾶς ζητάει τήν ἁγνότητα καί τήν καθαρότητα. Μᾶς βάζει νά κάνουμε πράγματα πού δέν μποροῦμε… Αὐτό εἶναι βλασφημία κατά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ ἄνθρωπος λοιπόν πρίν τήν πτώση ἦταν ξένος πρός ὅλα αὐτά τά αἰσθήματα τά σαρκικά καί ἁμαρτωλά. «Οἱ αἰσθήσεις του ἦταν ἀσυγκρίτως πιό ἐκλεπτυσμένες, καί δροῦσαν τελείως ἐλεύθερα καί σέ ἕνα ἀπείρως εὐρύτερο φάσμα. Ἐνδεδυμένος μέ τέτοιο σῶμα, μέ τέτοια αἰσθητήρια ὄργανα, ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἱκανός νά ἀντιλαμβάνεται μέσω τῶν αἰσθήσεών του τά πνεύματα»6 καί τούς ἀγγέλους καί τούς δαίμονες. Γι΄ αὐτό βλέπετε ἡ Εὔα συνομίλησε μέ τόν διάβολο, ὁ ὁποῖος ἦταν 204

κρυμμένος μέσα στό φίδι. Μποροῦσαν οἱ Πρωτόπλαστοι, πρίν τήν πτώση, νά συνομιλοῦν καί νά ἔρχονται σέ ἐπικοινωνία μέ τά πνεύματα. Βέβαια αὐτό ἦταν τό λάθος τῆς Εὔας, ἀφενός μέν ὅτι εἶχε μείνει μόνη της χωρίς τόν Ἀδάμ καί ἀφετέρου πού ἔπιασε κουβέντα μέ τόν πονηρό πνεῦμα. Δέν ἐπιτρέπεται νά πιάνουμε κουβέντα. Ὁ ἄνθρωπος ἐνδεδυμένος μ’ ἕνα τέτοιο σῶμα μποροῦσε νά ἀντιλαμβάνεται μέ τίς αἰσθήσεις του τά πνεύματα «στήν τάξη τῶν ὁποίων ἀνῆκε ὡς πρός τήν ψυχή του. Ἦταν ἱκανός νά ἔρχεται σέ κοινωνία μέ τόν Θεό, ἡ ὁποία εἶναι φυσική στά ἅγια πνεύματα». Ὅταν τό πνεῦμα εἶναι ἅγιο φυσικῷ τῷ τρόπῳ ἔρχεται σέ κοινωνία μέ τόν Θεό. «Τό ἅγιο σῶμα τοῦ ἀνθρώπου δέν ἀποτελοῦσε ἐμπόδιο, οὔτε καί διαχώριζε τόν ἄνθρωπο ἀπό τόν κόσμο τῶν πνευμάτων»7. Ὅπως θά δοῦμε, μετά τήν πτώση τό σῶμα μας μᾶς χωρίζει ἀπό τόν κόσμο τῶν πνευμάτων. Εἶναι ἐμπόδιο, εἶναι ἕνας φραγμός. Αὐτό τό ἔκανε ὁ Θεός, γιατί μετά τήν πτώση, ἄν δέν ὑπῆρχε τό σῶμα, τά πονηρά πνεύματα θά εἰσορμοῦσαν μέσα στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί θά κάνανε κατάληψη. Ἔβαλε ὁ Θεός λοιπόν ἕναν φραγμό καί δέν ἐπιτρέπει μετά τήν πτώση νά ἐπικοινωνεῖ ὁ ἄνθρωπος μέ τά πνεύματα. Γι’ αὐτό εἶναι πολύ ἐπικίνδυνα αὐτά πού κάνουν ὅσοι πᾶνε σέ μάγους, σέ πνευματιστικές συγκεντρώσεις ἤ ἀναζητοῦν ἐμπειρίες τοῦ ὑπερφυσικοῦ, ὅπως τό λένε, τοῦ ὑπερπέραν, τοῦ ἀπόκρυφου καί διάφορα τέτοια … Δέν ἐπιτρέπεται νά ἐκθέτεις τόν ἑαυτό σου σ’ αὐτή τήν ἐπικοινωνία καί νά προκαλεῖς καί νά προσκαλεῖς τά πονηρά πνεύματα, γιατί τά πονηρά πνεύματα πάντα κάνουν κακό, ποτέ καλό. «Ὁ ἄνθρωπος, ἐνδεδυμένος μέ σῶμα, εἶχε τή δυνατότητα νά κατοικεῖ στόν παράδεισο, στόν ὁποῖο τώρα μόνο οἱ ἅγιοι, καί μόνο μέ τίς ψυχές τους, μποροῦν νά παραμένουν, καί πρός τόν ὁποῖο θά ἀνέλθουν τά σώματα τῶν ἁγίων μετά τήν ἀνάσταση. Τότε τά σώματα αὐτά θά ἀφήσουν στόν τάφο τήν παχύτητα τήν ὁποία προσέλαβαν μετά τήν πτώση καί θά γίνουν πνευματικά σώματα καί θά ἐκδηλώσουν ἐκεῖνες τίς ἰδιότητες οἱ ὁποῖες τούς δόθηκαν κατά τή δημιουργία τους». Βλέπετε, τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ μετά τήν Ἀνάσταση εἶναι σῶμα πάλι ἀλλά μπορεῖ νά περνάει μέσα ἀπό κλειστές πόρτες, μέσα ἀπό τούς τοίχους, νά γίνεται ἀόρατο, δέν ἔχει ἀνάγκη ἀπό τροφή καί νερό καί κάνει πολύ γρήγορα τεράστιες ἀποστάσεις. Ἔτσι θά εἶναι καί τά δικά μας σώματα, προσέξτε, ὅλων μας, καί τῶν καλῶν καί τῶν κακῶν. Ὅλοι θά πάρουμε τέτοιο σῶμα, μετά τή Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Τό δυστύχημα βέβαια θά εἶναι γι’ αὐτούς πού ἔζησαν σ’ αὐτή τή ζωή ἀμετανόητα ὅτι δέν θά μποροῦν πλέον νά ἐξαφανιστοῦν, ὅπως νομίζουν, γιατί δέν θά ὑπάρχει τέλος στήν ὕπαρξή τους καί ἐπειδή ἀκριβῶς δέν θά ἔχουν ἀγαπήσει τόν Χριστό, ἡ αἰώνια ὕπαρξή τους θά εἶναι μία αἰώνια δυστυχισμένη ὕπαρξη, γιατί ἡ θέα τοῦ Θεοῦ θά τούς προκαλεῖ πόνο, ὀδύνη ἀβάσταχτη. Ὅπως ἕνας πού μισεῖ, ὅταν βλέπει αὐτόν πού μισεῖ πάσχει, ὑποφέρει. Ἐπειδή, λοιπόν, ὅσοι ἔζησαν ἀμετανόητα μισώντας τόν Χριστό δέν θά ἔχουν τακτοποιηθεῖ ὡς πρός τή σχέση τους αὐτή μέ τόν Χριστό, θά βασανίζονται καί θά βασανίζονται αἰώνια. Δέν εἶναι ὅτι ὁ Χριστός θά τούς βασανίζει ἀλλά ἡ ἴδια τους ἡ κακία, ἡ ἴδια τους ἡ ἁμαρτωλότητα, τό ἴδιο τους τό μίσος θά τούς βασανίζει. Γιατί, ἀκριβῶς, ἡ Δευτέρα Παρουσία καί ὅ,τι θά ἀκολουθήσει μετά δέν θά εἶναι τίποτα ἄλλο παρά ἡ θέα τοῦ Θεοῦ. 205

Κατά τή Δευτέρα Παρουσία, πρέπει νά τό ξέρουμε αὐτό, ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά δοῦν τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά δοῦνε δηλαδή τόν Θεό, ὅσο εἶναι δυνατόν στόν ἄνθρωπο νά Τόν δεῖ. Ὄχι τήν οὐσία τοῦ Θεοῦ, ἀλλά τή δόξα. Ἡ δόξα εἶναι ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ. – Σέ τί θά διαφέρουν οἱ καλοί ἀπό τούς κακούς; Οἱ καλοί θά δοῦν τή δόξα τοῦ Θεοῦ ὡς φῶς γλυκύτατο. Οἱ κακοί θά δοῦν τή δόξα τοῦ Θεοῦ ὡς πῦρ, ὡς φωτιά. Νά σᾶς πῶ ἕνα ἁπλό παράδειγμα νά τό καταλάβετε. Πάρτε ἕναν ἄνθρωπο ἄσχετο, ἄθεο, ἀντίθεο, ὅπως δυστυχῶς εἶναι πολλοί σήμερα, δέν εἶναι ἁπλῶς ἄθεοι, εἶναι ἀντίθεοι, πολεμοῦν τόν Θεό, βλασφημοῦν τόν Θεό, καί βάλτε τον νά καθήσει σέ μιά ἀγρυπνία πού κρατάει πέντε ὧρες. Θά ἀντέξει; Οὔτε πέντε λεπτά δέν θά ἀντέξει. Μετά τή Δευτέρα Παρουσία ὅλη ἡ ζωή θά εἶναι μιά ἀγρυπνία, δηλαδή μιά διαρκής ὅρασις τοῦ Θεοῦ. – Πῶς θά λειτουργήσει αὐτό γιά τούς ἀνθρώπους πού δέν ἀγαποῦν τόν Θεό; Ὡς κόλαση. Θά λένε: «Τί θέλω ἐγώ ἐδῶ πέρα; Τί εἶναι Αὐτός; Δέν Τόν θέλω… φύγε…». Θά ὑποφέρει, θά βασανίζεται. Θά βλέπει τόν Θεό ἀλλά ὡς φωτιά, γιατί δέν θά Τόν ἔχει ἀγαπήσει. Γι’ αὐτό εἶναι ἐπιτακτική ἀνάγκη, ὅσο εἴμαστε σ’ αὐτή τή ζωή, ν’ ἀγαπήσουμε τόν Χριστό, ὥστε μετά τή Δευτέρα Παρουσία νά Τόν δοῦμε ὡς Φῶς γλυκύτατο καί ὄχι ὡς φωτιά. Γι’ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας μᾶς κάνει αὐτή τήν ὡραία προπόνηση καί μᾶς βάζει καθημερινά νά πηγαίνουμε στήν Ἐκκλησία, πρωί καί ἀπόγευμα. Λένε οἱ Ἀποστολικές Διαταγές, ἕνα πολύ ἀρχαῖο βιβλίο, ὅτι πρέπει ὁ χριστιανός νά πηγαίνει στήν Ἐκκλησία καί νά προσεύχεται. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος λέει ὅτι πρέπει ὁ χριστιανός τουλάχιστον τέσσερις μέ τεσσεράμισι ὧρες τήν ἡμέρα νά προσεύχεται. Κι αὐτό δέν εἶναι τίποτα ἄλλο παρά μιά προπόνηση γιά νά μάθουμε τό «ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε»8, πού μᾶς τό δίδαξε ὁ Κύριος. Γιατί μετά τή Δευτέρα Παρουσία αὐτό θά ὑπάρχει, ἡ ἀδιάλειπτος προσευχή, ἡ ἀδιάλειπτος δηλαδή δοξολογία τοῦ Θεοῦ καί ὅποιος δέν τό ἔχει μάθει θά ζεῖ τήν ἀδιάλειπτη κόλαση, τήν ἀδιάλειπτη ὀδύνη, τό ἀδιάλειπτο βάσανο. Τώρα ἕναν ἄνθρωπο ἄσχετο τόν παίρνεις στή λειτουργία καί τοῦ λές ἔλα νά πᾶμε καί σοῦ λέει δέν ξέρω τί νά κάνω, νιώθω ἄβολα ἐκεῖ μέσα… Τί νά κάνω ἐκεῖ; Δέν ἔχει μάθει νά δοξάζει τόν Θεό, νά προσεύχεται, νά εὐχαριστεῖ τόν Θεό, νά ζεῖ τή χαρά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ἀκριβῶς αὐτό εἶναι ἡ κόλασή του. Ὁ ἄνθρωπος λοιπόν πρίν τήν πτώση ζοῦσε ἔτσι, σέ μιά διαρκή κοινωνία μέ τόν Θεό καί σέ μιά διαρκή δοξολογία τοῦ Θεοῦ. Μετά τήν Δευτέρα Παρουσία πάλι θά μποῦμε σ’ αὐτή τήν κοινωνία καί μάλιστα -θά ἔλεγα- ἀναβαθμισμένα, δηλαδή θά μποῦμε στή σχέση πού θά φτάναμε ἐάν δέν κάναμε τήν ἁμαρτία, στή σχέση μέ τόν Θεό πού θά φτάναμε μέσα στόν Παράδεισο ἐάν δέν κάναμε τήν παρακοή. Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε «καλός λίαν»9 καί ἄν ἔκανε τήν ὑπακοή του θά ἔφτανε στό ἄριστα ἀπό τό λίαν καλῶς, θά ἔφτανε δηλαδή στήν πλήρη θέωση. Ἀλλά ἐπειδή ἀκριβῶς δέν κάναμε ὑπακοή στόν Θεό, παρόλο πού ὁ Θεός μᾶς εἶχε προειδοποιήσει «ἄν θά φᾶτε ἀπό τό συγκεκριμένο δέντρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»10, θά πεθάνετε! Μᾶς τό εἶπε! Κι ἐμεῖς τό φάγαμε… Καί τώρα βλέπετε 206

πάλι μᾶς προειδοποιεῖ: ὑπάρχει κόλαση, ὑπάρχει ἡ αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡτοιμασμένη. Μετανοῆστε! – Πόσοι μετανοοῦν; Οἱ πιό πολλοί εἰρωνεύονται, κοροϊδεύουν, λένε δέν ὑπάρχουν τέτοια πράγματα. Κι ὅμως ὑπάρχουν καί θά εἶναι ὀδυνηρή, ὀδυνηρότατη ἡ ἔκπληξή τους, ὅταν θά τά δοῦν μπροστά τους. – Τί ἔγινε τώρα στήν πτώση; «Μέ τήν πτώση», μέ τήν παρακοή δηλαδή πού κάναμε, «τόσο ἡ ψυχή ὅσο καί τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἄλλαξαν»11. Μπῆκε μέσα στόν ἄνθρωπο ἡ ἁμαρτία καί «τά ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος»12. Ὁ θάνατος δέν φτιάχτηκε ἀπό τόν Θεό. Ὁ Θεός δέν ἔφτιαξε θάνατο. Ὁ Θεός ἔφτιαξε τόν ἄνθρωπο δυνάμει ἀθάνατο. Δυνάμει, δηλαδή μέ τήν δυνατότητα νά μήν πεθάνει ποτέ ἐφόσον θά παρέμενε στήν ὑπακοή τοῦ Χριστοῦ. Ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος δέν παρέμεινε στήν ὑπακοή, πέθανε. Πέθανε πρῶτα πνευματικά – ψυχικά, καί μετά καί σωματικά. Διαβάστε τήν Ἁγία Γραφή, τήν Γένεση, τό πρῶτο βιβλίο, νά δεῖτε πῶς ὁ Ἀδάμ πέθανε ἐννιακοσίων καί.. ἐτῶν. Ἔζησε 900 χρόνια. Εἶναι πραγματικά χρόνια αὐτά, οἱ πρῶτοι ἄνθρωποι ζοῦσαν τόσα πολλά χρόνια. Ἀλλά ἤδη εἶχε πεθάνει πνευματικά, εἶχε χωριστεῖ δηλαδή ἀπό τή Θεία Χάρη. Θά θυμάστε πού λέγει ἡ Ἁγία Γραφή ὅτι «ὁ Θεός ἐνεφύσησεν εἰς τόν Ἀδάμ καί ἐγένετο εἰς ψυχήν ζῶσαν»13. Αὐτό τό ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο δέν ἦταν ἡ ψυχή. Κακῶς κάποιοι λένε πώς ἦταν ἡ ψυχή. Δέν εἶναι ἡ ψυχή, εἶναι τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, τό Ὁποῖο ἔδωσε ὁ Θεός στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί τόν πλούτισε μ’ αὐτό τό τρίτο στοιχεῖο. Ψυχή εἶχε ὁ ἄνθρωπος, ὁ Ἀδάμ, ἀλλά τοῦ ἔλειπε ἡ ἄκτιστη Χάρη, τό Ἅγιο Πνεῦμα, μέ τό Ὁποῖο θά ἑνωνόταν μέ τόν Θεό καί αὐτό εἶναι τό ἐμφύσημα τοῦ Θεοῦ. Αὐτό μᾶς τό λέει ὁ Μέγας Βασίλειος καί ἄλλοι Ἅγιοι Πατέρες τό ἑρμηνεύουν. Καί αὐτό εἶναι τό σωστό. Οὔτε εἶναι σωστό, ὅπως λένε κάποιοι, ὅτι ἡ ψυχή εἶναι κομμάτι τοῦ Θεοῦ πού μᾶς ἔχει βάλει μέσα μας. Ὄχι! Καί ἡ ψυχή εἶναι κτιστή, εἶναι κτίσμα τοῦ Θεοῦ. Ἄν ἦταν κομμάτι τοῦ Θεοῦ θά ἦταν ἄκτιστη. Ἄρα θά ἤμασταν κι ἐμεῖς θεοί, θά εἴχαμε πολυθεΐα. Δέν εἶναι ἔτσι τά πράγματα. Καί ἡ ψυχή εἶναι κτιστή καί τό σῶμα εἶναι κτιστό. Καί ἡ ψυχή, ἐπειδή ἔχει ἀρχή, κανονικά θά ἔπρεπε νά ἔχει καί τέλος, νά πεθαίνει καί ἡ ψυχή. Ἀλλά ὁ Θεός τό θέλησε καί ἡ ψυχή δέν πεθαίνει. Ὅσο κι ἄν λένε οἱ ἄθεοι ὅτι ἐξαφανιζόμαστε, δέν ἐξαφανιζόμαστε. Καί ἀπό τή στιγμή μάλιστα πού ὁ Χριστός μας νίκησε τόν θάνατο, θέλουμε – δέν θέλουμε, θά εἴμαστε ἀθάνατοι. Θέλουμε – δέν θέλουμε θά ὑπάρχουμε πάντα. Οὔτε ἡ αὐτοκτονία οὔτε τίποτα δέν ἐξαφανίζει τόν ἄνθρωπο. Γι’ αὐτό θά πρέπει νά προσέξουμε πάρα πολύ, ὥστε ἡ αἰώνια ὕπαρξή μας νά εἶναι μέ τόν Χριστό, μέ τή ρίζα μας, μέ τήν αἰώνια ἀγαλλίαση πού χαρίζει ὁ Χριστός. – Ὅταν ἔγινε ἡ πτώση λοιπόν ὁ ἄνθρωπος τί ἔχασε; Ἔχασε αὐτό τό ἐμφύσημα, ἔχασε αὐτή τή Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ἔμεινε πάλι σκέτος, ψυχή καί σῶμα, χωρίς τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἔχασε αὐτή τήν δυνατότητα 207

τῆς κοινωνίας καί τῆς ἕνωσης μέ τόν Θεό, αὐτό πού λένε οἱ Πατέρες τό καθ’ ὁμοίωση. Τό λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Ὁ ἄνθρωπος κράτησε τό κατ’ εἰκόνα ἀλλά ἔχασε τό καθ’ ὁμοίωση. Κι αὐτό τό κατ’ εἰκόνα δέν τό κράτησε ἀλώβητο, τό κράτησε τραυματισμένο. Τό κατ’ εἰκόνα εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ πού ἔχουμε ὅλοι μέσα μας. Βασικά τό κατ’ εἰκόνα στόν ἄνθρωπο εἶναι δύο πράγματα, εἶναι ὁ νοῦς καί ἡ ἐλευθερία. Τό νοερό καί τό αὐτεξούσιο, αὐτά τά δύο στοιχεῖα πού κάνουν τόν ἄνθρωπο νά μοιάζει μέ τόν Θεό. Ἀλλά ἔχασε τό καθ’ ὁμοίωση, ἔχασε τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό Ὁποῖο τοῦ ἔδινε τή δυνατότητα νά ὁμοιάσει μέ τόν Θεό, νά θεωθεῖ. – Καί τί ἔγινε; Ὁ Θεός μᾶς ἐγκατέλειψε; Εἶπε, καλά νά πάθετε; Ἀφοῦ δέν κάνατε ὑπακοή σᾶς παρατάω; Ὄχι, δέν μᾶς ἐγκατέλειψε. Μᾶς ἔβγαλε ἀπό τόν Παράδεισο ἀπό φιλανθρωπία, γιά νά μή γίνει ἀθάνατο τό κακό καί μᾶς ἔστειλε στή συνέχεια ἀγγέλους. Ὁ ἴδιος ὁ ἄσαρκος Λόγος, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος ἐμφανίζεται πολλές φορές στήν Παλαιά Διαθήκη. Αὐτός πού ἐμφανίζεται ὡς Μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελος δέν εἶναι ἄλλος παρά ὁ Θεός Λόγος, ὁ ἄκτιστος Θεός Λόγος, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος. Μᾶς ἔστειλε προφῆτες καί φωτισμένους ἀνθρώπους δικαίους στήν Παλαιά Διαθήκη καί μᾶς κάλεσε σέ μετάνοια. Καί στό τέλος μᾶς ἔστειλε τόν ἴδιο τόν Υἱό Του ὁ Θεός Πατέρας, ἐνανθρώπησε ὁ Υἱός καί μᾶς χάρισε πάλι αὐτό τό ἐμφύσημα. Πῶς; Διά τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος καί διά τοῦ ἁγίου Χρίσματος. Ξαναπαίρνουμε αὐτό τό ἐμφύσημα πού εἶχε πάρει ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα στόν Παράδεισο τώρα μέσα στήν Ἐκκλησία διά τῶν ἁγίων Μυστηρίων, διά τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος καί διά τοῦ ἁγίου Χρίσματος. Καί ὁ ἄνθρωπος μπαίνοντας πλέον στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μέ τό εἰσαγωγικό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος καί τοῦ Χρίσματος ἀποκτᾶ πάλι τό καθ’ ὁμοίωση. Ἀποκαθίσταται τό κατ’ εἰκόνα καί παίρνει καί τό καθ’ ὁμοίωση, τή δυνατότητα νά μοιάσει στόν Θεό καί νά γίνει θεός κι αὐτός κατά χάρη καί νά σωθεῖ. Ὅταν ἔγινε λοιπόν ἡ πτώση, χωρίστηκε ἡ ψυχή ἀπό τήν ἄκτιστη Χάρη, ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί οὐσιαστικά αὐτό ἦταν ὁ θάνατος, ὁ πνευματικός θάνατος. Γιατί, ἀληθινά ζωή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ Θεός καί ὅποιος ἑνώνεται μέ τόν Θεό αὐτός ζεῖ πραγματικά. Βλέπετε, σήμερα πολλοί ἄνθρωποι ζοῦν βιολογικά ἀλλά ψυχικά εἶναι νεκροί, πνευματικά εἶναι νεκροί. Κυριαρχεῖ ἡ κατάθλιψη, ἔτσι δέν εἶναι; Πάρα πολλοί ἄνθρωποι καί νέοι ἄνθρωποι εἶναι ζωντανοί νεκροί, κινούμενα πτώματα, κλεισμένοι στό δωμάτιό τους, δέν θέλουν νά κάνουν τίποτα, δέν ἔχουν ὄρεξη γιά ζωή, σέ μία ἀκηδία μεγίστου βαθμοῦ. Τί εἶναι ὅλο αὐτό; Δέν εἶναι μία νέκρωση τῆς ψυχῆς; Ἀκριβῶς αὐτό, ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, δέν ὀφείλεται πουθενά ἀλλοῦ παρά στήν ἀπουσία τῆς Χάρης, στήν ἀπουσία τοῦ Θεοῦ. Αὐτό εἶναι ἡ κατάθλιψη, εἶναι ἕνας πολύ μεγάλος ἐγωισμός πού κλείνει τόν ἄνθρωπο στόν ἑαυτό του καί δέν τόν ἀφήνει νά κοινωνήσει μέ τόν Θεό, εἶναι πειρασμική ἐνέργεια. Πίσω ἀπό ὅλα τά ψυχολογικά, ἔλεγε ὁ Ἅγιος Πορφύριος, κρύβονται πονηρά πνεύματα. Νά γιατί ἔχει ἀξία νά μελετήσουμε αὐτό τόν κόσμο τῶν πνευμάτων, γιά νά καταλάβουμε πῶς δροῦν καί πῶς μᾶς ἐπηρεάζουν, γιατί ὄντως μᾶς ἐπηρεάζουν πάρα πολύ. Κι ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν προσέχει, πηγαίνει καί τά ἀγκαλιάζει ὁ ἴδιος. Αὐτό εἶναι τό τραγικό! Πάει καί 208

ἀγκαλιάζει τόν θάνατο μόνος του ὁ ἄνθρωπος… «Ἡ πτώση ἦταν γιά τήν ψυχή καί γιά τό σῶμα ἕνας θάνατος. Αὐτό τό ὁποῖο ὀνομάζουμε ὡς θάνατο –καθημερινά– εἶναι στήν οὐσία μόνο ὁ χωρισμός τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα, ἐκ τῶν ὁποίων καί τά δύο -ψυχή καί σῶμα- εἶχαν ἤδη θανατωθεῖ ἐξ αἰτίας τῆς πτώσης»14. Πρῶτα πέθανε ἡ ψυχή καί μετά πέθανε καί τό σῶμα. «Οἱ ἀδυναμίες τοῦ σώματός μας, ἡ ἀρνητική ἐπίδραση πού ἀσκοῦν σέ αὐτό διάφορες οὐσίες ἀπό τόν ὑλικό κόσμο, ἡ παχύτητά του – αὐτές εἶναι συνέπειες τῆς πτώσης. Ἐξαιτίας τῆς πτώσης τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου εἰσῆλθε στήν ἴδια τάξη μέ αὐτήν στήν ὁποία ἀνήκουν τά σώματα τῶν ζώων». Ἔγινε ζωώδης ὁ ἄνθρωπος μέ τήν ἁμαρτία. Καί τό βλέπουμε καί σήμερα. Τό λένε κιόλας «ζῶο εἶσαι;». Σήμερα οἱ ἄνθρωποι πολύ μοιάζουν μέ τά ζῶα, γιά νά μήν πῶ ὅτι τά ἔχουν ξεπεράσει κιόλας… βλέπε τά σύγχρονα νομοθετήματα καί ὅλη αὐτή τή διαστροφή πού ἔχει κυριαρχήσει, ὄχι πολύ μακριά μας, καί μέσα στίς οἰκογένειες πολλές φορές, καί κάνουν πράγματα οἱ ἄνθρωποι πού οὔτε τά ζῶα δέν τά κάνουν. Ἔχουμε ξεπεράσει καί τά Σόδομα καί τά Γόμορρα. «Ἐξαιτίας τῆς πτώσης» λοιπόν «τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου εἰσῆλθε στήν ἴδια τάξη μέ αὐτήν στήν ὁποία ἀνήκουν τά σώματα τῶν ζώων. Ἡ ζωή του ὁμοιώθηκε μέ τή ζωή τῶν ἄλογων ζώων, τή ζωή τῆς πεπτωκυίας φύσης του»15. Θυμηθεῖτε αὐτό πού λέει ἡ Γραφή «ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὤν οὐ συνῆκε», ἐνῶ ἦταν σέ τιμή.. Σέ ὕψιστη τιμή ἦταν ὁ ἄνθρωπος μέσα στόν Παράδεισο, κοινωνοῦσε μέ τόν Θεό, μέ τούς Ἀγγέλους! Δέν τό κατάλαβε, δέν τό συνειδητοποίησε, δέν τό ἐκτίμησε, «παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καί ὡμοιώθη αὐτοῖς»16. Παρασυνεβλήθη, δηλαδή ἀνακατεύτηκε, ἐξομοιώθηκε μέ τά ἀνόητα ζῶα. «Τό μεταπτωτικό σῶμα εἶναι τύμβος καί φυλακή γιά τήν ψυχή. Ἄν καί οἱ ἐκφράσεις πού χρησιμοποιήσαμε εἶναι ἔντονες, ὡστόσο, δέν ἐκφράζουν ἐπαρκῶς τόν ξεπεσμό τοῦ σώματός μας ἀπό τό ὕψος τῆς πνευματικῆς κατάστασης στή σαρκική»17. Μήν τό παρεξηγήσετε αὐτό, γιατί κάτι παρόμοιο ἔλεγε καί ὁ Πλάτωνας, ὅτι τό σῶμα εἶναι «σῆμα», τό σῶμα εἶναι τάφος δηλαδή τῆς ψυχῆς. Ὄχι μ’ αὐτή τήν ἔννοια, δέν τό λέει ἔτσι ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος, ἀλλά τό σῶμα ἐννοεῖ τήν σάρκα καί τήν ἄλογη ἀγάπη πού ἔχει ὁ ἄνθρωπος στό σῶμα, ὁ πεπτωκός ἄνθρωπος. Αὐτή εἶναι ἡ λεγόμενη φιλαυτία, ἡ ὁποία ἕλκει τόν ἄνθρωπο στήν ἁμαρτία καί στόν θάνατο, τόν ὁδηγεῖ στόν θάνατο, ἐάν ὁ ἄνθρωπος δέν ἀποβάλλει αὐτή τή σαρκικότητα, αὐτή τήν προσκόλληση στό σῶμα. Μ’ αὐτή τήν ἔννοια λέει ὁ Ἅγιος ὅτι τό μεταπτωτικό σῶμα εἶναι τύμβος καί φυλακή. Ὅσο ὁ ἄνθρωπος κλείνεται στή σάρκα, στίς ἐπιθυμίες πού ὑπηρετοῦν τό σῶμα, μόνο σ’ αὐτές, οὐσιαστικά αὐτοθάπτεται, αὐτονεκρώνεται, αὐτοφυλακίζεται. Ἀλλά προσέξτε, καί τό σῶμα μας αὐτό θά ἀναστηθεῖ, θά γίνει ἄφθαρτο, θέλουμε-δέν θέλουμε, γιά ὅλους θά γίνει ἄφθαρτο. «Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νά ἐξαγνίσει τόν ἑαυτό του», λέει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος, «μέ τήν ἐπιμελή μετάνοια, πρέπει νά νιώσει τουλάχιστον σέ κάποιο βαθμό τήν ἐλευθερία καί τό ὕψος τῆς πνευματικῆς κατάστασης, ἔτσι ὥστε νά ἀποκτήσει μία κατανόηση τῆς ἀξιοθρήνητης θέσης στήν ὁποία βρίσκεται τό σῶμα του, τῆς κατάστασης νέκρωσής 209

του λόγω τῆς ἀπομάκρυνσης ἀπό τόν Θεό. Σέ αὐτήν τήν κατάσταση, λόγω τῆς ἀκραίας παχύτητας καί τραχύτητάς τους, οἱ σωματικές αἰσθήσεις εἶναι ἀνίκανες νά ἔλθουν σέ κοινωνία μέ τά πνεύματα, δέν τά βλέπουν, δέν τά ἀκοῦν, δέν τά αἰσθάνονται»18. Ἐνῶ, ἄν θυμάστε, εἴπαμε ὁ προπτωτικός ἄνθρωπος μποροῦσε μέ τά μάτια του καί μέ τά αὐτιά του νά βλέπει καί νά ἀκούει τά πνεύματα. Ἐμεῖς δέν μποροῦμε. Ἔχει κλείσει ὁ Θεός τίς αἰσθήσεις μας ἀπό φιλανθρωπία, γιατί οἱ αἰσθήσεις εἶναι οἱ θύρες καί τά παράθυρα τῆς ψυχῆς κι ἄν δέν ἦταν κλειστές γιά τά πονηρά πνεύματα, τά πνεύματα θά εἰσορμοῦσαν μέσα μας καί θά κάνανε κατάληψη, γιατί ὁ διάβολος εἶναι ἀνθρωποκτόνος, μᾶς μισεῖ θανάσιμα. Ὅταν λέμε πνευματικός κόσμος οὐσιαστικά εἶναι τά δύο εἰδῶν πνεύματα: οἱ Ἄγγελοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τόν Θεό, δοξάζουν τόν Θεό καί διακονοῦν κι ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους κατ’ ἐντολήν τοῦ Θεοῦ. Ξέρετε ὅτι κάθε ἄνθρωπος βαφτισμένος ὀρθοδόξως ἔχει κι ἕναν Ἄγγελο. Καί ὑπάρχουν καί τά πονηρά πνεύματα, τά ὁποῖα μᾶς βάζουν στούς πειρασμούς καί μᾶς σπρώχνουν στήν ἁμαρτία καί στήν ἀποστασία ἀπό τόν Θεό, στήν αὐτονόμηση. Οὐσιαστικά ἡ ἁμαρτία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ αὐτονομία, πού θέλει νά ζήσει μόνος του χωρίς τόν Θεό, νά γίνει θεός χωρίς τόν Θεό, νά ὀργανώσει τή ζωή του, τόν παράδεισό του χωρίς τόν Θεό. «Τά ἅγια πνεύματα», λοιπόν, ἀπ’ τήν ἄλλη πλευρά, «ἀποφεύγουν τήν κοινωνία μέ τούς ἀνθρώπους πού εἶναι ἀνάξιοί της»19 γιατί εἴπαμε ἔχουμε γίνει ζωώδεις, ἔχουμε γίνει σαρκικοί. Δέν ἑλκύουμε τά ἀγαθά πνεύματα νά ἔρθουν κοντά μας, ὅσο ζοῦμε στήν κατάσταση αὐτή τῆς πτώσης καί δέν μετανοοῦμε. «Τά πεπτωκότα πνεύματα», πάλι «τά ὁποῖα μᾶς ἔχουν παρασύρει στήν πτώση τους, βρίσκονται ἀνάμεσά μας μέ σκοπό νά μᾶς κρατοῦν πιό εὔκολα σέ αἰχμαλωσία»20. Γι’ αὐτό λέγονται καί πνεύματα ἐναέρια καί ἡ Ἁγία Γραφή, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, λέει «τά πνευματικά τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις»21. Τά πνεύματα τά πονηρά ἔπεσαν ἀπό κεῖ πού ἦταν καί εἶναι στόν ἀέρα, μεταξύ τῆς γῆς καί τοῦ οὐρανοῦ ἄς τό ποῦμε ἔτσι, γι’ αὐτό καί λέγονται ἐναέρια πνεύματα καί ὁ τίτλος μας εἶναι «Ὁ ἐναέριος κόσμος τῶν πνευμάτων». Αὐτά λοιπόν τά πνεύματα εἶναι ἀνάμεσά μας, κυκλοφοροῦν, ἀλλά, εὐτυχῶς, δέν τά βλέπουμε καί δέν τά ἀκοῦμε. Θά τρομάζαμε – τό λιγότερο… Αὐτά «πασχίζουν νά καταφέρουν νά μένουν ἀπαρατήρητα»22. Γι’ αὐτό καί ἡ πιό μεγάλη ἐπιδίωξη καί ἀπάτη τοῦ διαβόλου εἶναι νά σέ πείσει ὅτι δέν ὑπάρχει, ὁπότε ἀνενόχλητος νά ἐργάζεται μέσα σου καί νά σοῦ ὑποβάλλει αὐτά πού θέλει. Δέν μπορεῖ νά σέ ἀναγκάσει νά ἁμαρτήσεις. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι αὐτεξούσιος. Κανένας δέν μπορεῖ νά κάνει τόν ἄνθρωπο νά ἁμαρτήσει οὔτε ὁ Θεός οὔτε ὁ διάβολος οὔτε κανένας ἄλλος ἄνθρωπος μπορεῖ νά σέ ἀναγκάσει νά κάνεις τό κακό. Μόνοι μας, αὐτοπροαίρετα, αὐτεξούσια, ὑποκύπτουμε στό κακό. Ὁ διάβολος μόνο ὑποβάλλει, κάνει προτάσεις. Εἶσαι στήν ἐκκλησία καί ἔρχεται στό αὐτί καί σοῦ λέει… «βγές ἔξω». Κι ἐσύ βγαίνεις ἔξω. Τοῦ κάνεις ὑπακοή! Ἀλλά ἐσύ βγαίνεις ἔξω, δέν σέ παίρνει ἀπό τό χέρι μέ τό ζόρι νά σέ πετάξει ἔξω ἀπ’ τήν ἐκκλησία. Δέν μπορεῖ. Τό αὐτεξούσιο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπαραβίαστο. 210

Ἑπομένως, αὐτοί πού λένε, τί νά κάνουμε;.. σήμερα δέν γίνεται νά εἶσαι ἁγνός, νά εἶσαι καθαρός… ἐσεῖς πού εἶστε στό Ἅγιο Ὄρος μπορεῖτε… Δέν εἶναι καθόλου ἔτσι τά πράγματα. Ὅλοι μποροῦμε, γι’ αὐτό καί ὅλοι δίνουμε λόγο γιά τίς πράξεις μας. – Ἀλλιῶς, γιατί νά δώσουμε λόγο ἄν δέν μποροῦμε νά τηρήσουμε τίς ἐντολές καί νά ἐξασκήσουμε τίς ἀρετές; Δέν θά ἔπρεπε νά μᾶς ζητάει λόγο ὁ Θεός. Μποροῦμε, γιατί εἴμαστε αὐτεξούσιοι καί κανείς δέν μπορεῖ νά μᾶς ἀναγκάσει νά ἁμαρτήσουμε. Τά πονηρά πνεύματα κυκλοφοροῦν ἀνάμεσά μας καί πασχίζουν νά καταφέρουν νά μένουν ἀπαρατήρητα καί προσπαθοῦν νά μᾶς δένουν μέ ἐπιθυμίες, τίς ὁποῖες ὑποβάλλουν σέ μᾶς συνεχῶς καί νά μᾶς κρατοῦν αἰχμαλώτους μέσω τῶν ἐπιθυμιῶν. Γι’ αὐτό λέει πάλι ἡ Ἁγία Γραφή «ἕκαστος πειράζεται ὑπό τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας»23. Δηλαδή, ὁ διάβολος κάνει τίς προτάσεις του, ἀλλά τελικά ἐμεῖς συλλαμβάνουμε τίς διάφορες ἐπιθυμίες καί λέμε θέλω αὐτό. Δέν ἀκοῦτε καί τά μικρά παιδιά; Θέλω, θέλω, θέλω… Ἐπιθυμία, ἐπιθυμία, ἐπιθυμία… καί μέσω αὐτῶν τῶν ἐπιθυμιῶν μᾶς κρατοῦν αἰχμαλώτους καί μᾶς πειράζουν. – Καί ὅταν δέν μᾶς γίνονται αὐτές οἱ ἐπιθυμίες τί κάνουμε; Θυμώνουμε, στεναχωριόμαστε, καταθλιβόμαστε, ἀγανακτοῦμε, ἐπιτιθέμεθα, μισοῦμε, φθονοῦμε, φονεύουμε! – Βλέπετε τί κάνει ὁ διάβολος μέ τίς ἐπιθυμίες; Ἀλλά φταῖμε κι ἐμεῖς πού τίς ἀποδεχόμαστε. Πασχίζουν νά καταφέρουν νά μένουν ἀπαρατήρητοι καί οἱ ἴδιοι καί τά δεσμά μέ τά ὁποῖα μᾶς κρατοῦν. Νά μένουν ἀπαρατήρητα… καί δέν τό πιάνει ὁ ἄνθρωπος ὅτι αὐτή ἡ ἐπιθυμία εἶναι τοῦ διαβόλου. Νομίζει ὅτι εἶναι δική του καί ὅτι αὐτό πού θέλει θά τόν κάνει εὐτυχισμένο. Καί ἔρχεται ὁ καθένας μέ ἕνα σωρό θελήματα στόν Θεό καί λέει: Θέε μου, θέλω, θέλω, θέλω… καί δέν ἔχει μάθει αὐτό τό στοιχειῶδες πού τό λέει κάθε μέρα ἐνδεχομένως στό Πάτερ ἡμῶν «γενηθήτω τό θέλημά Σου». Τό λέει μέν ἀλλά στή ζωή του κάθε στιγμή λέει τό ἀνάποδο, γενηθήτω τό θέλημά μου καί μή τυχόν καί δέν τοῦ κάνει ὁ Θεός τό θέλημά του! Μετά ἀρχίζει καί βλασφημεῖ τόν Θεό πολλές φορές. «Ἄν κάποτε ἀποκαλύπτουν τόν ἑαυτό τους, τό κάνουν γιά νά δυναμώσουν ἀκόμα περισσότερο τήν κυριαρχία τους ἐπάνω μας»24. Ὁ διάβολος κρύβεται. – Κι αὐτά τά λεγόμενα ufo ξέρετε τί εἶναι; Ὑπάρχουν ufo; Εἶναι δαιμονικές ἐνέργειες. Δαιμονικές ἀπάτες εἶναι, ἀλλά ξέρουν πολύ καλά νά κρύβονται. «Ὅλοι ἐμεῖς πού βρισκόμαστε ὑποδουλωμένοι στήν ἁμαρτία, πρέπει νά καταλάβουμε ὅτι ἡ κοινωνία μέ τούς ἁγίους Ἀγγέλους εἶναι μή φυσική πρός ἐμᾶς ἐξαιτίας τῆς ἀποξένωσής μας ἀπό αὐτούς». Ἔχουμε γίνει ξένοι μέ τούς Ἀγγέλους. Γιατί; Γιατί οἱ Ἄγγελοι ἀγαποῦν τόν Θεό, κάνουν ὑπακοή στόν Θεό. Ἐμεῖς εἴμαστε στήν παρακοή, εἴμαστε μακράν τοῦ Θεοῦ, ἄρα ἀποξενωμένοι κι ἀπό τούς ὑπηρέτες 211

τοῦ Θεοῦ, ὄχι μόνο ἀπό τόν Θεό καί ἀπό τούς Ἀγγέλους. Γι’ αὐτό, ὅταν ἀκοῦτε ἀνθρώπους πού δέν ἔχουν σχέση μέ τήν Ἐκκλησία νά λένε, βλέπω Ἀγγέλους, βλέπω, βλέπω… δαίμονες βλέπουν! Δέν βλέπουν κανέναν Ἄγγελο. Δαίμονες βλέπουν! Μήν εἴμαστε ἀφελεῖς. Ἡ αποξένωσή μας μέ τούς Ἀγγέλους «προῆλθε ἀπό τήν πτώση. Αὐτό πού εἶναι φυσικό πρός ἐμᾶς», ἔτσι ὅπως εἴμαστε, δυστυχῶς, «εἶναι ἡ κοινωνία μέ τά πεπτωκότα πνεύματα». Αὐτό μᾶς ἔρχεται «φυσικό» καί βολικό. Μή μᾶς κάνει ἐντύπωση… ναί, αὐτό εἶναι τό «φυσικό» μας τώρα, γιατί εἴμαστε στό παρά φύσιν, εἴμαστε στήν πτώση. «Στήν τάξη τῶν ὁποίων ἀνήκουμε ὡς πρός τήν ψυχή. Τά πνεύματα πού βλέπουν μέ τούς σωματικούς ὀφθαλμούς τους οἱ ἄνθρωποι πού βρίσκονται σέ κατάσταση ἁμαρτίας καί πτώσης εἶναι δαίμονες καί σέ καμιά περίπτωση ἅγιοι Ἄγγελοι»25. «Μία ρυπαρή ψυχή», λέει ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος, «δέν εἰσέρχεται στόν ἁγνό κόσμο καί δέ συναντᾶται μέ τά ἅγια πνεύματα». Δέν μπορεῖ. Οἱ ἴδιοι οἱ Ἄγγελοι τήν ἀποστρέφονται. Δέν μποροῦν νά ἔχουν σχέση μέ τή βρωμιά οἱ Ἄγγελοι. Ὅσο εἶσαι βρώμικος, ἀμετανόητος, ἀκάθαρτος πνευματικά δέν σέ πλησιάζουν οἱ Ἄγγελοι οὔτε πολύ περισσότερο ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία πού λένε ὅτι βλέπουν κάποιοι «φωτισμένοι» καί κάποιες «φωτισμένες». «Οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι ἐμφανίζονται μόνο σέ ἅγιους ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποκαταστήσει τήν κοινωνία μέ τόν Θεό καί μαζί τους, διάγοντας ἕναν ἅγιο βίο»26. Διαβάστε τόν βίο τοῦ Ἁγίου π. Ἰακώβου τοῦ Τσαλίκη νά δεῖτε πού ἔβλεπε Ἀγγέλους. Ἔβλεπε! Καί μέσα στή Θεία Λειτουργία ἔβλεπε Ἀγγέλους, πολλούς Ἀγγέλους. Ἔλεγε μάλιστα πολύ ἁπλά, παιδικά, «σᾶς παρακαλῶ ἅγιοι Ἄγγελοι κάντε λίγο χῶρο νά περάσω, νά κάνω τήν ἁγία εἴσοδο»! Ναί, ἀλλά ἦταν Ἅγιος… «Παρότι οἱ δαίμονες, κατά τήν ἐμφάνισή τους στούς ἀνθρώπους, συνήθως προσλαμβάνουν τήν ἐμφάνιση φωτεινῶν Ἀγγέλων»27. Προσέξτε, οἱ δαίμονες γιά νά ἐξαπατήσουν παίρνουν τήν ἐμφάνιση καί τή μορφή Ἀγγέλων καί ὄχι μόνο, μπορεῖ ἀκόμα καί τῆς Παναγίας, μπορεῖ καί τοῦ Χριστοῦ. Διαβάστε τόν βίο τοῦ Ἁγίου Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου νά δεῖτε πῶς αὐτός ὁ ἀσκητής ὁ μέγας, ὁ πρῶτος ἡσυχαστής τοῦ Ἁγίου Ὄρους, γνωστός ἀσκητής, κινδύνεψε νά ἐξαπατηθεῖ, γιατί τοῦ ἐμφανίστηκε ὡς Παναγία ὁ δαίμονας καί τοῦ ἔλεγε νά φύγει ἀπ’ τό Ἅγιο Ὄρος! Συνήθως ὅμως ἐμφανίζονται ὡς Ἄγγελοι. Αὐτό πού σᾶς εἶπα προηγουμένως, πολλοί Προτεστάντες ἤ ἄθεοι κ.λ.π. ὅταν βγαίνουν ἀπ’ τό σῶμα τους λένε ὅτι βλέπουνε φωτεινές ὑπάρξεις, οἱ ὁποῖες μπορεῖ νά τούς λένε καί κάποια πράγματα καί νά νομίζουν πώς εἶναι Ἄγγελοι. Ἀλλά δέν εἶναι καθόλου Ἄγγελοι, εἶναι πονηρά πνεύματα. Οἱ Ἄγγελοι ὅταν ἐμφανίζονται, σᾶς τό λέω κι αὐτό νά τό ξέρετε, ἐμφανίζονται κατά κανόνα -σχεδόν πάντα- ὡς ἄνθρωποι καί δέν μᾶς φοβίζουν. Κι ἄν λίγο φοβηθοῦμε, μᾶς παίρνουν τόν φόβο. Θυμηθεῖτε τούς ἁγίους Ἀγγέλους πῶς ἐμφανίστηκαν στίς Μυροφόρες; Μέ μορφή ἀνθρώπου, ἀλλά ἦταν ἐξαστράπτοντες, εἶχαν τό φῶς αὐτό, τό ἀγγελικό φῶς, τό ὁποῖο κι αὐτό τό φῶς τό μειώνουν, γιατί δέν μποροῦμε νά τούς δοῦμε, μέσα σ’ αὐτό τό ἀστραπόβολο φῶς πού ἔχουν. 212

Οἱ δαίμονες, λοιπόν, παίρνουν τή μορφή Ἀγγέλων «προκειμένου νά ἐξαπατήσουν πιό εὔκολα, παρότι ἐπίσης πασχίζουν μερικές φορές νά πείσουν –τούς ἀνθρώπους– ὅτι εἶναι ἀνθρώπινες ψυχές καί ὄχι δαίμονες»28. Αὐτό πού σᾶς ἔλεγα προηγουμένως, ἡ ἀπάτη τοῦ πνευματισμοῦ, ὅτι τάχατες ὁ μάγος καλεῖ τήν ψυχή τοῦ τάδε καί ἐμφανίζεται ἡ ψυχή καί ἀποκαλύπτει διάφορα.. εἶναι ἀπάτη. Οἱ ψυχές δέν μποροῦν νά μετακινηθοῦν. Εἶναι ἐκεῖ πού εἶναι. Μόνο οἱ Ἄγγελοι μποροῦν νά μετακινηθοῦν καί ὅταν θέλει ὁ Θεός. Οὔτε ἔρχονται στόν ὕπνο τους. «Πάτερ», λέει, «ἔχει πεθάνει 40 μέρες καί δέν τόν ἔχω δεῖ στόν ὕπνο μου»… – Τί θέλεις νά δεῖς στόν ὕπνο σου; Τόν δαίμονα θέλεις νά δεῖς; Νομίζουν ὅτι ἔρχεται στό ὄνειρό τους ἡ ψυχή. Εἶναι δαιμονικές ἀπάτες. Δέν ἔρχονται οἱ ψυχές, εἶναι δαίμονες. Ἀλλά, ἐπειδή αὐτή ἡ γυναίκα ἤ ὁ ἄντρας ἔχει πιστέψει αὐτό τό πράγμα καί τό περιμένει, παραχωρεῖ ὁ Θεός καί ἐξαπατᾶται ἀπό τούς δαίμονες καί ἔχουμε ἕνα σωρό κλαυθμούς καί ὀδυρμούς ἀπό τά ὄνειρα, τά ὁποῖα ποτέ δέν πρέπει νά πιστεύουμε. Ποτέ, ποτέ! Γιατί κατά κανόνα εἶναι ἀπό δαίμονες, δαιμονικές ἀπάτες. Οἱ δαίμονες, λοιπόν, προσπαθοῦν νά πείσουν τόν ἄνθρωπο εἴτε ὅτι εἶναι Ἄγγελοι εἴτε ὅτι εἶναι ἀνθρώπινες ψυχές. «Αὐτός ὁ τρόπος ἐξαπάτησης στίς μέρες μας εἶναι πολύ τῆς μόδας μεταξύ τῶν δαιμόνων, λόγω τῆς ἰδιαίτερης προδιάθεσης τῶν σημερινῶν ἀνθρώπων νά πιστεύουν κάτι τέτοιο, παρότι μερικές φορές προλέγουν τό μέλλον, παρότι ἀποκαλύπτουν μυστήρια ἀκόμα κι ἄν αὐτά συμβαίνουν. Ὡστόσο, ὁ ἄνθρωπος δέν πρέπει νά τούς ἐμπιστεύεται κατά κανένα τρόπο»29. – Μπορεῖ ὁ διάβολος νά προβλέψει τό μέλλον; Ποτέ! Ποτέ! Εἶναι ἀπάτη, ἄν πᾶς στούς μάγους καί στούς μελλοντολόγους καί σ’ αὐτές μέ τίς γυάλινες σφαῖρες, στίς χαρτορίχτρες καί ὅλα αὐτά τά ἀνόητα πράγματα. Δέν ξέρει ὁ διάβολος τό μέλλον. Ἁπλῶς κάνει εἰκασίες. Ὑποθέσεις κάνει καί μερικές φορές πέφτει μέσα. Τό μέλλον τό ξέρει μόνο ὁ Θεός, κανένας ἄλλος. Ὁ διάβολος καί οἱ δαίμονες εἶναι κτιστά ὄντα, ὅπως καί οἱ Ἄγγελοι, ὅπως κι ἐμεῖς. Εἴμαστε ὅλοι κτίσματα. – Τί ξέρει ὁ διάβολος; Ξέρει κάτι πού γίνεται αὐτή τή στιγμή στήν Ἀμερική καί μπορεῖ νά ἔρθει τό βράδυ στόν ὕπνο σου καί νά σοῦ πεῖ, ξέρεις ἡ θεία σου κοιμήθηκε στήν Ἀμερική, πέθανε. Νά στή δείξει πεθαμένη. Ἐσύ δέν τό ἔχεις μάθει ἀκόμα… γιατί δέν ἔχεις τέλεια ἠλεκτρονική ἐνημέρωση! Τό μαθαίνεις τήν ἄλλη μέρα καί λές, ἄ, μοῦ βγῆκε τό ὄνειρο! Εἶναι ἀπάτη. Ἁπλῶς ὁ διάβολος, ἐπειδή εἶναι πνεῦμα, κινεῖται πιό γρήγορα ἀπό τά ΜΜΕ καί σοῦ εἶπε τήν εἴδηση. – Ἀλλά ποῦ σκοπεύει; Γιατί στό εἶπε στό ὄνειρό σου; Γιά νά σέ κάνει νά ἐμπιστεύεσαι τά ὄνειρα. Καί μετά θά σοῦ πεῖ καί τό ψέμα του καί θά τό χάψεις, θά σέ ἐξαπατήσει καί θά σέ βάλει μέσα σέ μία κατάσταση λύπης, ἀπελπισίας, ἀπόγνωσης κ.λ.π. 213

«Οἱ δαίμονες μπερδεύουν τήν ἀλήθεια μέ τό ψέμα»30. Προσέξτε αὐτή εἶναι ἡ πλατφόρμα τοῦ διαβόλου, ἀλήθειες καί ψέματα μαζί. Τόν σταυρό καί ἕνα σκόρδο ἀπό δίπλα καί ἕνα μάτι – ματόχαντρο. Τά βλέπω, τά πουλᾶνε καί στά πανηγύρια καί στά προσκυνήματα τά ματόχαντρα. Ποῦ ἀκούστηκε αὐτό;! Αὐτή εἶναι ἡ χειρότερη μορφή δαιμονικῆς ἐξαπάτησης. Θεός καί διάβολος μαζί καί ὅ,τι πιάσει σοῦ λέει… Ἔχει τόν σταυρό στό αὐτοκίνητό του, ἔχει καί ἕνα σκόρδο… – Εἶσαι χριστιανός ἐσύ; Εἰδωλολάτρης εἶσαι. Ὑπάρχει αὐτή ἡ ἐξίσωση νά τήν ξέρετε: Χριστός + κόσμος = κόσμος. Σέ καμιά περίπτωση Χριστός. Εἶσαι κοσμικός, δηλαδή διαβολικός, γιατί «ὁ κόσμος ἐν τῶ πονηρῶ κεῖται»31, τό λέει σαφῶς ἡ Ἁγία Γραφή. Προσέξτε, λοιπόν, ἀλήθειες καί ψέματα μπερδεμένα σερβίρει ὁ διάβολος. Ὁ Χριστός μόνο ἀλήθεια λέει, ποτέ ψέμα. Τό βιβλίο τῶν Θρησκευτικῶν πού κυκλοφορεῖ λένε ἔχει μερικά καλά πράγματα… ἀλλά ἔχει καί κάτι ἄλλα… Αὐτή εἶναι ἡ πλατφόρμα τοῦ διαβόλου, σοῦ λέει καμιά ἀλήθεια, γιά νά σέ παραπλανήσει, σοῦ λέει κι ἕνα σωρό ψέματα. «Ἐνίοτε χρησιμοποιοῦν τήν ἀλήθεια μόνο καί μόνο γιά νά πετύχουν μία πιό βολική ἐξαπάτηση. Ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Αὐτός γάρ ὁ Σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός… καί οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης»32»33. Τό ἀκοῦτε; Οἱ διάκονοι τοῦ διαβόλου μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι τοῦ καλοῦ, ὡς ὑπηρέτες τοῦ καλοῦ καί σοῦ λέει: τί καλός ἄνθρωπος! Ἔτσι ἀκριβῶς θά ἐμφανιστεῖ καί ὁ Ἀντίχριστος, ὡς ἕνας πολύ καλός ἄνθρωπος καί πολλοί θά ἐξαπατηθοῦν, γιατί ἀκριβῶς δέν ξέρουν τήν Γραφή, δέν ἔχουνε νήψη καί θά χάψουν τό παραμύθι τοῦ διαβόλου. «Ἕνας γενικός κανόνας γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους εἶναι –πρῶτον– νά μήν ἐμπιστεύονται γιά κανέναν λόγο τά πνεύματα, ὅταν ἐμφανίζονται μέ αἰσθητή μορφή»34. Ὅ,τι βλέπεις πού σοῦ φαίνεται ὑπερφυσικό, πνευματικό, μήν τό ἐμπιστεύεσαι κι ἄς σοῦ φαίνεται πώς εἶναι Ἄγγελος ἤ Ἅγιος ἤ Χριστός ἤ Παναγία. Ὄχι, ποτέ. Πρέπει νά ἔχεις στοιχειώδη ταπεινοφροσύνη καί νά πεῖς δέν εἶμαι ἄξιος ἐγώ νά δῶ οὔτε Ἄγγελο οὔτε τόν Χριστό οὔτε τήν Παναγία. Δεύτερος κανόνας: οἱ χριστιανοί «νά μήν ξεκινοῦν συζήτηση μαζί τους». Τρίτος κανόνας «νά μήν τούς δίνουν καμία προσοχή»35. Ἡ σωστότερη ἀντιμετώπιση τοῦ δαίμονα εἶναι ἡ περιφρόνηση. Ἐπειδή ὁ δαίμονας εἶναι πάρα πολύ ἐγωιστής, ὅταν τόν περιφρονήσεις, θίγεται, προσβάλλεται καί σηκώνεται καί φεύγει. Ὅταν τοῦ δώσεις ἀπάντηση ἤ τόν ἀντιμετωπίσεις ἐχθρικά, τό χαίρεται. Γιατί; Γιατί τοῦ δίνεις ἀξία, τοῦ δίνεις σημασία ἔστω καί ἀρνητικά. Τέταρτος κανόνας «νά ἀναγνωρίζουν», ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί ἐμεῖς οἱ χριστιανοί, «τήν ἐμφάνισή τους ὡς ἕναν πολύ μεγάλο καί πολύ ἐπικίνδυνο πειρασμό»36. Πολύ ἐπικίνδυνος(!), γιατί ἡ ἐπαφή μέ τά πονηρά πνεύματα πάντοτε θά μᾶς κάνει κακό, δέν θά μᾶς κάνει ποτέ καλό. Γι’ αὐτό κι αὐτά τά νέα παιδιά πού πᾶνε καί ψάχνονται σ’ 214

αὐτά τά θέματα, κινδυνεύουν πάρα πολύ, γιατί ὁ διάβολος δέν ἀστειεύεται. Θά σοῦ ἐμφανιστεῖ, ἀλλά θά σοῦ κάνει κακό. Καί τώρα ὅλα αὐτά τά ξόρκια καί ὅλη αὐτή ἡ μαγολογία ἔχουν περάσει καί στά παιδιά τοῦ νηπιαγωγείου. Ἔχουμε ἀρχίσει νά μαθαίνουμε τά παιδιά μας πῶς νά κάνουν μαγικά… γιά νά ἐξουδετερώσεις τόν κακό δάσκαλο, τήν κακή καθηγήτρια, γιά νά πάρεις καλούς βαθμούς, θά πεῖς τό τάδε ξόρκι.. Αὐτά δέν εἶναι ἀστεῖα, εἶναι πολύ ἐπικίνδυνα πράγματα. Καί τά διδάσκουν τά παιδιά μέσω τοῦ ἴντερνετ καί τῆς τηλεόρασης οἱ ἐπιτήδειοι, οἱ ἀποκρυφιστές τοῦ Χόλυγουντ καί ὅλοι αὐτοί, πού παράγουν τά ὑποτιθέμενα «παιδικά» πού δέν εἶναι καθόλου παιδικά. Πρίν λίγα χρόνια εἶχα δεῖ στή Θεσσαλονίκη ἕνα βιβλίο «Μαγολογία» ὀγκῶδες, ὀγκωδέστατο, ὡραιότατο! Καί μοῦ ἔκανε ἐντύπωση. Καί λέω, γιά κοίταξε, στίς βιτρίνες τῶν βιβλιοπωλείων διδάσκουν τή μαγεία! Ἐκ τῶν ὑστέρων ἔμαθα ὅτι αὐτό εἶναι παιδικό βιβλίο. Εἶναι παιδικό βιβλίο! Καί πᾶνε οἱ καημένοι… δέν εἶναι καημένοι, εἶναι ἄφρονες -γιά νά μήν πῶ κάτι πιό βαρύ- καί τό ἀγοράζουν καί τά δίνουν στά παιδιά. Καί βλέπετε ὅλα τά παιχνίδια σήμερα πού ἔχουν τά παιδιά μας εἶναι δαιμονικά. Σᾶς παρακαλῶ ποτέ μήν παίρνετε τέτοια παιχνίδια καί τέτοια βιβλία στά παιδιά σας. Κι ἄν σᾶς τά κάνουν δῶρο, νά τά καῖτε, νά τά πετᾶτε. Δέν ἐπιτρέπεται νά ὑπάρχουν τέτοια βιβλία καί τέτοια παιχνίδια στά παιδιά μας. Ἡ ἐπαφή μέ τά πονηρά πνεύματα εἶναι ἕνα πάρα πολύ ἐπικίνδυνο πράγμα καί πάντοτε ζημιογόνο. «Ὅσο διαρκοῦν αὐτές οἱ ἐμφανίσεις, ὁ ἄνθρωπος θά πρέπει νά κατευθύνει τόν νοῦ καί τήν καρδιά του πρός τόν Θεό μέ μία προσευχή στήν ὁποία θά Τοῦ ζητᾶ νά τόν ἐλεήσει καί νά τόν ἀπαλλάξει ἀπό τόν πειρασμό. Ἡ ἐπιθυμία νά δεῖ κανείς πνεύματα, ἡ περιέργεια νά μάθει τά πάντα γι’ αὐτά καί ἀπό αὐτά, εἶναι σημάδι ὑπέρτατης ἀνοησίας καθώς καί πλήρους ἄγνοιας τῶν παραδόσεων τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας σχετικά μέ τήν ἠθική καί πνευματική ζωή. Ἡ γνώση τῶν πνευμάτων ἀποκτᾶται τελείως διαφορετικά ἀπ’ ὅ,τι ὑποθέτει ὁ μή ἔμπειρος καί ἀπερίσκεπτος πειραματιζόμενος. Γιά τόν μή ἔμπειρο ἡ ἀνοικτή κοινωνία μέ τά πνεύματα ἀποτελεῖ τή μεγαλύτερη συμφορά, ἤ γίνεται αἰτία γιά τίς μεγαλύτερες συμφορές»37. Θά σταματήσω ἐδῶ, γιατί συμπληρώθηκε ἡ ὥρα. Βέβαια δέν τό ὁλοκληρώσαμε, ἴσως τήν ἄλλη φορά, πρῶτα ὁ Θεός, ἄν κι ἐσεῖς συμφωνεῖτε, νά συμπληρώσουμε αὐτό τό κεφάλαιο. Ἀλλά ἄς κρατήσουμε αὐτά τά τελευταῖα, νά μή θέλουμε νά ἔχουμε τέτοιες ἐπαφές καί ἐπικοινωνίες. Οὔτε περιέργεια. Γιατί εἶναι κάτι πολύ ἐπικίνδυνο καί πάντοτε θά μᾶς κάνει κακό. Πῶς θά μάθουμε γι΄ αὐτά; Ὑπάρχει τρόπος, νά ἐγκύψουμε στίς Ἅγιες Γραφές, στούς Ἁγίους Πατέρες. Ἐκεῖ θά ἀποκτήσουμε γνώση τοῦ τί εἶναι διάβολος καί τίς διάφορες μηχανουργίες του καί ἀπάτες του. Ἐδῶ ἔχω ἕνα βιβλίο πολύ σπουδαῖο τοῦ Μεγάλου Ἀθανασίου, τόν βίο τοῦ Μεγάλου Ἀντωνίου. Αὐτό τό βιβλίο μέσα, πού τό ἔχει γράψει ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, μαθητής τοῦ Μεγάλου Ἀντωνίου, ἐκτός τῶν ἄλλων ἔχει ἀρκετά πράγματα πού ἀφοροῦν στούς δαίμονες. Μιλάει ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος καί λέει τίς ἐμπειρίες πού εἶχε μέ τούς δαίμονες. Μελετώντας αὐτά μπορεῖς νά μάθεις πάρα πολλά πράγματα γιά τά πονηρά πνεύματα, δέν χρειάζεται νά τά ἐπικαλεῖσαι καί νά πηγαίνεις γυρεύοντας νά σοῦ ἐμφανιστοῦν γιά νά πάθεις κακό.Ἄν θέλετε κάτι ὡς συζήτηση, μποροῦμε. 215

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ἐρ. : Πολλοί λένε ὅτι δέν ὑπάρχει κόλαση καί Παράδεισος καί ὅλα τελειώνουν ἐδῶ. Πῶς θά τούς ἀπαντήσουμε; Ἀπ. : Τό θίξαμε λίγο, νά τό ξαναπῶ. Ὑπάρχουνε κατατεθειμένες ἐμπειρίες ὄχι ἀπό χριστιανούς, ἀπό μή χριστιανούς, πού μιλᾶνε γιά κόλαση καί Παράδεισο, γιά ὅλα αὐτά ὅτι ὑπάρχουν πραγματικά. Ἄν σκύψουμε λίγο καί στήν ὀρθόδοξή μας παράδοση, θά δεῖτε πάρα πολλούς ἀνθρώπους πού ἔχουν γυρίσει ἀπό τήν ἄλλη ζωή. Τούς πῆγε πραγματικά ὁ Θεός μέσω τῶν Ἀγγέλων Του καί εἶδαν καί τόν Παράδεισο καί τήν κόλαση. Σ’ αὐτό τό βιβλίο πού σᾶς ἀνέφερα, τόν Εὐεργετινό, στά πρῶτα-πρῶτα κεφάλαια θά δεῖτε πολλά τέτοια περιστατικά. Ὑπάρχει μία περίπτωση μίας κοπέλας, ἡ ὁποία εἶχε μία μητέρα τελείως ἄσωτη καί ἕναν πατέρα λίγο μυστηριώδη… πολύ σιωπηλό, κλειστό θά λέγαμε ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος ζοῦσε σέ μία κατάσταση κάπως ἀντικοινωνική καί περιθωριακή. Μάλιστα λέει, ὅταν πέθανε, ἔκανε τέτοια νεροποντή πού οὔτε νά τόν κηδέψουν δέν μποροῦσαν. Τόν ἔβγαλαν τελικά μέσα στή βροχή μετά ἀπό δυό- τρεῖς μέρες γιά νά μή μυρίσει τό πτῶμα (τό σῶμα). Ἡ κόρη τώρα, μετά τόν θάνατο τῆς μητέρας πού εἶχε ζήσει πολύ ἄσωτα, γλέντησε τή ζωή της μέ πολλούς κ.λ.π. καί τόν θάνατο τοῦ πατέρα, προβληματιζόταν καί ἔλεγε, Θεέ μου ποιά ζωή νά ἀκολουθήσω; Καί ἔκλινε πρός τή ζωή τῆς μητέρας. Εἶναι καί πιό εὔκολη… γυαλίζει καί πιό πολύ… Καί εἶχε ἀποκάλυψη ἀπό τόν Θεό! Τήν πῆρε ὁ Θεός καί τῆς ἔδειξε ποῦ εἶναι ὁ πατέρας καί ποῦ εἶναι ἡ μητέρα. Ὁ πατέρας ἦταν μέσα στούς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ, σέ μιά ἀπέραντη μακαριότητα, καί ἡ μητέρα ἦταν στήν κόλαση καί μάλιστα εἶδε τήν κόρη της καί τῆς εἶπε «κόρη μου, βγάλε με, μή μέ ἀφήνεις». Ἔβραζε μέσα σ’ ἕνα καζάνι… Εἶναι εἰκόνες αὐτά, ἀλλά ἔτσι τό παραχώρησε ὁ Θεός νά τό δεῖ γιά νά τό καταλάβουμε. Καιγόταν καί ἀνεβοκατέβαινε μέσα στό καζάνι αὐτό. Ἅπλωσε τότε τό χέρι στήν κόρη κι ἐκείνη ἔκανε νά τή βγάλει ἔξω καί κάηκε! Ξύπνησε μετά… καί ἔφριξε! Ἔχουμε, λοιπόν, ἐμπειρίες. Ὑπάρχει κόλασις, ὑπάρχει Παράδεισος. Ὑπάρχουν βιβλία, καί πρόσφατα κυκλοφόρησαν τέτοια βιβλία, καί ἐδῶ σ’ αὐτό τό βιβλίο τοῦ π. Σεραφείμ ὑπάρχουν τέτοιες μαρτυρίες ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶδαν καί τήν κόλαση καί τόν Παράδεισο καί τά περιέγραψαν. Ἑπομένως… θέλουν ἀποδείξεις; Ὑπάρχουν ἀποδείξεις. Ἄν λίγο σκύψουμε σ’ αὐτά πού εἶναι κατατεθειμένα στήν παγκόσμια βιβλιογραφία, θά τό βροῦμε, ὅτι γύρισαν πολλοί. Εἶναι ψέμα αὐτό πού λένε ὅτι δέν γύρισε κανένας. Πολλοί γύρισαν καί εἶχαν ἐμπειρίες καί τῆς κόλασης καί τοῦ Παραδείσου. Δεύτερον, ἐάν εἶσαι χριστιανός ὀρθόδοξος, δέν χρειάζεσαι οὔτε αὐτά. Ἕνας πού εἶναι χριστιανός ὀρθόδοξος τί σημαίνει; Ὅτι πιστεύει αὐτά πού λέει ἡ πίστη μας. Τί λέμε; Δέν μιλᾶμε στό Πιστεύω γιά αἰώνια ζωή; «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος». Πόσοι σήμερα χριστιανοί πιστεύουν στήν αἰώνια ζωή; Δυστυχῶς, ἐλάχιστοι. Θά μοῦ πεῖτε, ποῦ τό ξέρεις; Βλέπω πῶς κάνουν στίς κηδεῖες, πῶς ὠρύονται, πῶς χτυπιοῦνται, φωνάζουν κ.λ.π. Οὔτε οἱ εἰδωλολάτρες δέν κάνουν 216

ἔτσι. Δέν ἔχουμε στοιχειώδη πνευματική γνώση καί πίστη. Εἶναι κρίμα. Νά εἴμαστε ὀρθόδοξοι χριστιανοί κατ’ ὄνομα, καί νά μήν ἔχουμε αὐτή τή στοιχειώδη πίστη, ἡ ὁποία εἶναι λυτρωτική. Ἀλλά σᾶς λέω, ἄν θέλεις νά πειστεῖς ἀπό τά πράγματα, ὑπάρχουν καί κατατεθειμένες τέτοιες ἐμπειρίες. Μάλιστα ὑπάρχει ἕνα βιβλίο, τό ὁποῖο ἔχει μεταφραστεῖ καί στά ἑλληνικά, μέ μία ρωσίδα. Αὐτή ἦταν ἄθεη -νά σᾶς τό πῶ εἶναι καί λίγο χαριτωμένο- ὅσο ζοῦσε ἐδῶ στή γῆ ἔβριζε τούς ἱερεῖς, τούς ἔλεγε χαραμοφάηδες. Ὅπως καί πολλοί βρίζουν τούς ἱερεῖς, τούς μοναχούς… ὅτι εἶναι τεμπέληδες κ.λ.π. Ἔτσι ἔλεγε κι αὐτή. Πέθανε κι αὐτή, ὅπως ὅλοι, καί πῆγε στόν Χριστό. Φυσικά πήγαινε γιά τήν κόλαση, δέν πίστευε, δέν εἶχε σωστή ζωή.. καί ἄρχισε νά παρακαλεῖ τόν Χριστό καί τήν Παναγία νά μήν πάει στήν κόλαση. Ἡ Παναγία μεσίτεψε στόν Χριστό καί ὁ Χριστός εἶπε… Εἶναι κατατεθειμένα, ὑπάρχει βιβλίο, εἶναι μαρτυρία τοῦ 20ου αἰῶνος. Τά ἔχει γράψει ἡ γυναίκα αὐτή, γιατί μετά ξαναγύρισε. Ὁ Χριστός εἶπε ὅτι δέν μπορῶ νά κάνω τίποτα! Ἡ Παναγία ἐπέμενε, παρακαλοῦσε γι’ αὐτή, ὁπότε τελικά εἶπε ὁ Χριστός μία λύση ὑπάρχει, νά τήν ξαναγυρίσω πίσω στό σῶμα της, νά πάει σ’ αὐτούς πού τούς ἔλεγε χαραμοφάηδες, νά ἐξομολογηθεῖ, νά τῆς διαβάσουν συγχωρητική εὐχή καί μετά νά ἔρθει στόν Παράδεισο. Καί ἔτσι ἔγινε. Μέ τό πού γύρισε στό σῶμα της, καταλαβαίνετε τί εἶπε: Πνευματικό! Θέλω πνευματικό! Τό πρῶτο πού εἶπε. Ἐξομολογήθηκε, μετανόησε καί ἔτσι πῆγε ἐκεῖ πού ἔπρεπε νά πάει, στόν Παράδεισο. Δέν εἶναι λοιπόν ψέματα ὅλα αὐτά, ὑπάρχουν. Καί οἱ μαρτυρίες ὑπάρχουν. Ἀλλά ἄν κάποιος δέν θέλει νά πειστεῖ… Ὄχι γιατί τόν ἐμποδίζει ἡ λογική, δέν τόν ἐμποδίζει ἡ λογική. Ξέρετε τί τόν ἐμποδίζει; Ἡ ζωή του τόν ἐμποδίζει. Γιατί, ἄν πιστέψει, θά πρέπει νά ἀλλάξει ζωή καί δέν θέλει νά ἀλλάξει ζωή, τά ἀγαπάει τά πάθη του, τήν ἀγαπάει τήν ἁμαρτία. Ὁπότε, λέει, καλύτερα νά πῶ δέν ὑπάρχει… ἄς λένε οἱ χαζοχριστιανοί ὅτι ὑπάρχει. Δέν ὑπάρχει τίποτα… γιά νά κάνω τή ζωή μου χωρίς νά ἔχω καί τύψεις. Κι ὅμως ὑπάρχει! Καί δέν μποροῦμε νά αὐταπατόμαστε, δέν πρέπει νά αὐταπατόμαστε καί νά ξεγελᾶμε τόν ἑαυτό μας. Ἐρ. : …………………….. Ἀπ. : Σήμερα, θά σᾶς πῶ κάτι πού ἔλεγε ὁ π. Ἀθανάσιος ὁ Μυτιληναῖος, δέν εἴμαστε χριστιανικό κράτος. Πρέπει νά τό ξεχάσουμε αὐτό. Εἴμαστε εἰδωλολατρικό κράτος. Οἱ Ἕλληνες στήν συντριπτική τους πλειοψηφία εἶναι εἰδωλολάτρες, δέν εἶναι χριστιανοί. Μόνο στό ὄνομα εἶναι χριστιανοί καί σέ λίγο δέν θά ἔχουν οὔτε τό ὄνομα. Ἤδη πολλοί τό δηλώνουν ὅτι εἶναι ἄθεοι. Ἑπομένως, μή περιμένουμε κάτι καλύτερο ἀπό αὐτό πού λέτε. Κι ἐγώ τό ἔχω ἀκούσει πολλές φορές. Ἄνθρωπος νά πεθαίνει, νά τοῦ λές νά κοινωνήσει καί νά ἀρχίσει νά βλαστημάει, ὑποτιθέμενος χριστιανός ὀρθόδοξος, βαφτισμένος.. νά ἀρχίσει νά βλαστημάει! Αὐτό εἶναι φοβερό! Αὐτό κι ἄν δέν εἶναι κόλαση! Ἤδη ζεῖ τήν κόλαση αὐτός ὁ ἄνθρωπος. Ἀλλά προσέξτε τώρα τή δική μας τή συμπεριφορά. Ἔλεγε ὁ π. Ἀθανάσιος ὅτι ἐμεῖς μιλᾶμε ἀπό θέση ἰσχύος. Δηλαδή τί; Θεωροῦμε ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες σήμερα εἶναι χριστιανοί, εἶναι ὀρθόδοξοι. Καί λέμε: δέν ντρέπεσαι πού κάνεις ἔτσι καί πῶς ἔρχεσαι ἔτσι στήν ἐκκλησία;… Δέν μποροῦμε νά τό λέμε αὐτό, δέν πρέπει νά τό 217

λέμε, γιατί αὐτός/αὐτή πού ἔρχεται ἔτσι, αὐτό ξέρει, αὐτό κάνει. Εἶναι τελείως ἀκατήχητοι οἱ ἄνθρωποι σήμερα. Καί ξαναλέω εἰδωλολάτρες. Καί πρέπει ἔτσι νά τούς ἀντιμετωπίσουμε. Λέει ὁ Ἀπόστολος κάπου τό ρῆμα «θυμομαχῶ». Καί ἔλεγε ὁ π. Ἀθανάσιος ὅτι σήμερα ἐμεῖς οἱ χριστιανοί θυμομαχοῦμε. Θυμομαχῶ θά πεῖ θυμώνω καί μάχομαι μέ αὐτούς πού ὑποτίθεται εἶναι χριστιανοί. Ἀλλά δέν ἔχουμε νά κάνουμε μέ χριστιανούς! Πρέπει νά τό πάρουμε εἴδηση. Οἱ συγγενεῖς μας δέν εἶναι χριστιανοί. Μερικοί ἔχουνε τύψεις, γιατί λέει τά χάλασα μέ τή θεία μου, μέ τόν μπαμπά μου, μέ τή μαμά μου. Φυσικά θά τά χαλάσεις. Δέν γίνεται νά μήν τά χαλάσεις. Δέν γίνεται, γιατί ἔχεις τελείως ἀντίθετη ζωή. Γιά νά μήν τά χαλάσεις, θά πρέπει νά πέσεις κι ἐσύ στόν βοῦρκο, ὅπως ἔχουν πέσει αὐτοί. Ἔ ὄχι, δέν θά τούς κάνουμε τή χάρη αὐτή. Θά κάνουμε αὐτό πού λέει ὁ Χριστός, θά βγάλεις τό μάτι σου, θά κόψεις τό χέρι σου, τό πόδι σου38. Κι ὅταν λέει μάτι, χέρι, πόδι, τί ἐννοεῖ; Συγγενεῖς! Συγγενεῖς, φίλους, πολύ φίλους, οἱ ὁποῖοι σέ σκανδαλίζουν, σέ βάζουν σέ πειρασμό. Αὐτό πού λέτε, θυμώνουν. Τούς λές κάτι γιά Θεό καί θυμώνουν καί σοῦ ἐπιτίθενται καί ὄχι μόνο, θέλουν νά σέ πάρουν στή δική τους ζωή. Καί σοῦ λέει ἐγώ θά κάνω τώρα γάμο, καί ἐννοεῖ πολιτικό βέβαια, δέν θά ἔρθεις; Ἄν τούς πεῖς δέν θά ἔρθω, θά σοῦ κόψουν τήν καλημέρα. Ἔ, νά σοῦ τήν κόψουνε! Γιατί φυσικά δέν πρέπει νά πᾶς στόν πολιτικό γάμο. Γι’ αὐτό λέω θά πρέπει νά γίνουμε «ἐχθροί». Ὁ Χριστός εἶπε: «δέν ἦλθα νά βάλω εἰρήνη στή γῆ, ἀλλά μάχαιρα»39. Τό ἔχετε ἀκούσει αὐτό;! Καί «ἐχθροί τοῦ ἀνθρώπου», τί λέει; «Οἱ οἰκιακοί του»40. Τό βλέπετε; Οἰκιακοί ποιοί εἶναι; Οἱ συγγενεῖς, αὐτοί πού εἶσαι στό ἴδιο σπίτι. Θά πεῖς, θά γίνω ἐχθρός μέ τό παιδί μου…; Ναί, ἐχθρός θά γίνεις, ἀναγκαστικά. Ἀλλιῶς θά πρέπει νά γίνεις ἐχθρός μέ τόν Θεό καί πρέπει νά πειθαρχοῦμε στόν Θεό παρά στούς ἀνθρώπους41. Ἀλλά κάποιοι λένε, τί θά χαλάσω τήν οἰκογένειά μου; Ναί, νά τή χαλάσεις! Ἔτσι λέει ὁ Θεός! Προκειμένου νά ἔχεις εἰρήνη μέ τόν διάβολο καί ἐχθρότητα μέ τόν Θεό, νά προτιμήσεις τό ἀντίθετο. Νά ἔχεις ἐχθρό τόν διάβολο καί τά ὄργανά του καί νά ἔχεις εἰρήνη μέ τόν Θεό, γιατί διακυβεύεται ἡ αἰώνια ζωή σου. Ἄν πιστεύεις, δέν εἶναι καθόλου δύσκολο. Δύσκολο εἶναι γιά τούς ἄπιστους, πού νομίζουν ὅτι ὅλα τελειώνουν στόν τάφο, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νά εἶναι καί αὔριο… Δέν ξέρουμε πότε θά πεθάνουμε. Μή νομίσετε ὅτι θά ζήσουμε πολλά χρόνια. Ἡ ζωή ἐδῶ περνάει πολύ γρήγορα. Ἄν πιστεύεις στήν αἰώνια ζωή δέν εἶναι καθόλου δύσκολο, θά κάνεις κάθε θυσία. Γιατί, ὅπως λέει ὁ Ἀπόστολος, αὐτά τά ἀγαθά πού μᾶς ἔχει ἑτοιμάσει ὁ Θεός δέν συγκρίνονται μέ ὅποια ταλαιπωρία κι ἄν ὑποστοῦμε ἐδῶ στή γῆ, ὅποιο μαρτύριο, ὅποιο βάσανο. Μά νά γίνεις περιθωριακός, νά σέ καταπατήσουν ὅλοι, νά σέ ἀποκόψουν ὅλοι, νά πᾶς στό περιθώριο τοῦ περιθωρίου… τιμή σου εἶναι! Εἴπατε γιά χλευασμό καί γιά εἰρωνεία. Αὐτός εἶναι ὁ κανόνας μας καί ὁ Χριστός αὐτούς μακαρίζει. «Μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν, ὅταν διώξωσι»42. Τότε εἶστε μακάριοι. Δέν λέει, ὅταν σᾶς λένε καλά λόγια, ὅταν τά ἔχετε καλά μέ ὅλους, ὅταν εἶστε πολιτικοί καί ξέρετε νά ἑλίσσεστε. Γιατί αὐτό ἔχει πέραση σήμερα. Σοῦ λέει κάνε καί 218

λίγο πολιτική… πού σημαίνει, γίνε καί λίγο ὑποκριτής! Πές καί κανένα ψέμα.. δέν γίνεται χωρίς ψέματα. Ἔ ὄχι, δέν θέλει αὐτό ὁ Χριστός. Ὁ Χριστός δέν θέλει οὔτε πολιτικούς οὔτε ὑποκριτές. Θέλει νά εἶσαι μέ τήν ἀλήθεια, νά εἶσαι εὐθύς. Εὐθύτητας ἠγάπησεν ὁ Κύριος43 καί ὄχι ὑποκρισία καί πολιτική. Καί σέ ὅποιους ἀρέσεις. Γι’ αὐτό καί εἶπε στούς ἀνθρώπους πού Τόν ἄκουγαν, τούς Φαρισαίους, τούς ὑποκριτές, θά τούς ἀκοῦτε, γιατί λέγανε κατά κανόνα σωστά πράγματα, ἀλλά κατά τή ζωή τους δέν θά κάνετε44. Καί σήμερα ἔχουμε πολλούς τέτοιους.. πού μπορεῖ νά λένε σωστά πράγματα, ἀλλά ἡ ζωή τους εἶναι διεφθαρμένη καί δέν πρέπει νά τούς ἀκολουθήσουμε. Λοιπόν, θά εἴμασε ἕτοιμοι μέ χαρά νά ὑποστοῦμε κάθε εἰρωνεία, κάθε ὕβρη, κάθε περιφρόνηση ἄν θέλουμε νά εἴμαστε χριστιανοί. Ἄν φοβόμαστε τήν εἰρωνεία, δέν εἴμαστε χριστιανοί, εἴμαστε ὁπαδοί τῆς «μεταπατερικῆς θεολογίας». Ξέρετε τί λέει αὐτή ἡ «θεολογία»; Ὑπάρχει…κυκλοφορεῖ.. ὑπάρχει καί σχολή ὁλόκληρη στήν Ἑλλάδα. «Ἀνάσταση χωρίς σταυρό». Βολικά πράγματα! Δέν μᾶς ἀρέσει ὁ σταυρός. Τί νά μᾶς κοροϊδεύουνε τώρα; Νά μήν εἴμαστε in; Δέν μᾶς ἀρέσει αὐτό. Ἐμεῖς θέλουμε ἀνάσταση, θέλουμε τή χαρά, ἀλλά νά μήν περάσουμε ἀπό σταύρωση, νά πᾶμε ἀπό ἕνα δρομάκι χωρίς κόπο, χωρίς ὀνειδισμό… Δέν γίνεται. «Διά πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν»45. Τό «δεῖ» θά πεῖ πρέπει. Δέν γίνεται νά περάσεις στή Βασιλεία χωρίς θλίψεις. Πρέπει νά τό πάρουμε εἴδηση. Ἄν θέλεις μιά ζωή ἀσταύρωτη, εἶσαι ὁπαδός τοῦ Ἀντιχρίστου. Τό σύμβολο τοῦ Ἀντιχρίστου ποιό εἶναι; Χξστ = 666. Αὐτό δέν εἶναι τό σύμβολο τοῦ Ἀντιχρίστου; Τό σύμβολο τοῦ Χριστοῦ ποιό εἶναι; Τώρα κάνουμε μάθημα πρώτης δημοτικοῦ… Ὁ Σταυρός. Τό σύμβολο τοῦ Ἀντιχρίστου πῶς ἑρμηνεύεται; Ξέρετε; Χξστ = Χριστιανός ξένος σταυροῦ. Ἀκριβῶς τό ἀντίθετο τοῦ σταυροῦ. Αὐτή εἶναι ἡ μεταπατερική θεολογία πού ἔχει πολλή πέραση σήμερα. Πολύ λανσάρεται.. ἀπό ἀνθρώπους ὑποτίθεται τῆς Ἐκκλησίας, θεολόγους, ἱεράρχες, κληρικούς κ.λ.π. Νά μήν πῶ περισσότερα… Πού σοῦ λένε, γιατί ὄχι; Νά γλεντᾶς καί τή ζωή σου, νά εἶσαι καί στόν καφέ, νά ἔχεις καί τό κομποσκοινάκι ἀπ’ τήν ἄλλη μεριά καί τό τσιγάρο καί τό οὐίσκι καί θά πᾶς στόν Παράδεισο μέ τήν πολυθρόνα σου, χωρίς κόπο! Ἔ, δέν γίνεται… Γιά νά πᾶς στόν Παράδεισο θέλει νηστεία, θέλει ἐγκράτεια, θέλει κακοπάθεια, θέλει φτώχεια.. ἑκούσια! Ἑκούσια φτώχεια. «Μακάριοι οἱ πτωχοί»46. Ὄχι τῷ πνεύματι, ἄλλο αὐτό. Τό λέει ὁ Ἀπόστολος καί Εὐαγγελιστής Λουκᾶς. Διαβάστε τό κατά Λουκᾶν νά τό δεῖτε, μακαρίζεται ἡ πτωχεία. Σήμερα τρέμουμε μή μᾶς κόψουνε τόν μισθό καί τήν σύνταξη καί νομίζουμε χάνουμε τό πᾶν. Καθόλου ἔτσι δέν εἶναι τά πράγματα. Γίνεσαι μακάριος, ἄν γίνεις πτωχός, ἀλλά γιά τόν Χριστό, ἑκούσια πτωχός. Ἄν γνωρίσουμε τό Εὐαγγέλιο, ξέρετε τί ἐλευθερία θά ζήσουμε, τί ὑγεία πνευματική θά ζήσουμε! Σήμερα ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι μέ τά χάπια, τά ψυχοφάρμακα, τούς ψυχολόγους καί τούς παιδοψυχιάτρους τά παιδιά, γιατί ἀκριβῶς δέν ζοῦνε τό Εὐαγγέλιο. Τό Εὐαγγέλιο εἶναι ἀκριβῶς ἡ θεραπεία τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου, θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας. Σήμερα ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἄρρωστοι, ψυχικά, πνευματικά, σάν προσωπικότητες. Δέν βρίσκεις ἕναν 219

νορμάλ ἄνθρωπο. Τό βλέπετε… Δέν μπορεῖς νά συννενοηθεῖς μέ κανέναν.. Ἄλλα τοῦ λές, ἄλλα καταλαβαίνει, ἄλλα ἔχει μέσα του, ἄλλα σοῦ λέει, ἄλλα κάνει.. μιά ἀπέραντη σύγχυση. Ἀκριβῶς αὐτό εἶναι τό ὄχημα τοῦ διαβόλου ἡ σύγχυση καί γι’ αὐτό ἡ ζωή μας ἔχει γίνει δαιμονιώδης. Ὁπότε, ἡ καλύτερη ἀντίσταση καί γιά ὅλα αὐτά πού ζοῦμε στίς μέρες μας τά ἀποκαλυπτικά καί Ἀντιχριστικά (τοῦ Ἀντιχρίστου πράγματα) εἶναι ἡ μετάνοια, ἡ προσωπική μας μετάνοια. Νά σκύψουμε στίς Ἅγιες Γραφές, νά δοῦμε τί λέει ὁ Χριστός καί νά τό βάλουμε σέ πράξη. Καί νά δεῖτε τί ἐλευθερία θά ζήσουμε! Τήν ὄντως ἐλευθερία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. «Οὗ τό Πνεῦμα Κυρίου, ἐλευθερία»47. Ἐκεῖ εἶναι ἡ πραγματική ἐλευθερία. Ἀλλιῶς εἶσαι δέσμιος τῶν παθῶν σου. Τί θά πεῖ ὁ κόσμος;… Θά μέ δεῖ νά πηγαίνω στήν ἐκκλησία καί νά κοινωνάω καί θά σκανδαλιστεῖ… Ἄν εἶναι δυνατόν! Ἐπειδή κοινωνᾶς νά σκανδαλίζεται ὁ ἄλλος! Ἐκεῖ ἔχουμε φτάσει τώρα. Ἐνῶ οἱ ἱεροί Κανόνες λένε σκανδαλίζει αὐτός πού δέν κοινωνεῖ, ὄχι αὐτός πού κοινωνεῖ. Γιατί ἄν πᾶς στήν ἐκκλησία, ὀφείλεις νά κοινωνήσεις. Γι’ αὐτό γίνεται ἡ Θεία Λειτουργία γιά νά κοινωνήσουμε. Ἐκτός ἄν ἔχεις κόλλημα ἀπό τόν πνευματικό σου, τότε εἶσαι δικαιολογημένος. Σήμερα εἴμαστε τόσο διεστραμμένοι πού ἄν δοῦμε κάποιον νά κοινωνεῖ τακτικά, τοῦ ἐπιτιθέμεθα. Ἐμεῖς εἴμαστε οἱ σούπερ-εὐλαβεῖς καί ὑπερασπιζόμαστε τή Θεία Κοινωνία… Σταματῶ ἐδῶ γιατί τό ἕνα φέρνει τό ἄλλο… Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης https://hristospanagia3.blogspot.gr/ 1 Α΄Θεσ. 4, 13. 2 Β΄Κορ. 11, 14. 3 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο, Ρόουζ Σεραφείμ Ἱερομόναχος, ἐκδ. Μυριόβιβλος, 2014, (στό ἑξῆς: Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο). 4 Ἀποκ. 21, 8. 5 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 6 Ὅ.π. 7 Ὅ.π. 8 Α΄Θεσ. 5, 17. 9 Πρβλ. Γέν. 1, 31. 10 Γέν. 2, 17. 11 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 12 Ρωμ. 6, 23. 13 Γέν. 2, 7. 14 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 15 Ὅ.π. 220

16 Ψαλμ. 48, 13. 17 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 18 Ὅ.π. 19 Ὅ.π. 20 Ὅ.π. 21 Ἐφεσ. 6, 12. 22 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 23 Ἰακ. 1, 14. 24 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 25 Ὅ.π. 26 Ὅ.π. 27 Ὅ.π. 28 Ὅ.π. 29 Ὅ.π. 30 Ὅ.π. 31 Α΄ Ἰωάν. 5, 19. 32 Β΄ Κορ. 11, 14-15. 33 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 34 Ὅ.π. 35 Ὅ.π. 36 Ὅ.π. 37 Ὅ.π. 38 Πρβλ. Ματθ. 5, 29-30. 39 Ματθ. 10, 34. 40 Ματθ. 10, 36. 41 Πρβλ.Πράξ. 5, 29. 42 Ματθ. 5, 11. 43 Πρβλ.Ψαλμ. 10, 7. 44 Ματθ. 23, 3. 45 Πράξ. 14, 22. 46 Λουκ. 6, 20. 47 Β΄Κορ. 3, 17. 221

Ὁ ἐναέριος κόσμος τῶν πνευμάτων - Β Μέρος Μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, θά ποῦμε τό δεύτερο μέρος ἀπό τή διάλεξή μας «Ὁ ἐναέριος κόσμος τῶν πνευμάτων». Εἶναι τό πέμπτο κεφάλαιο ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Σεραφείμ Ρόουζ, «Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο» καί κατά δύναμη θά σχολιάσουμε. Εἶναι ἕνα πολύ σημαντικό θέμα τό θέμα τοῦ θανάτου γιά τόν χριστιανό. Λέω λίγα λόγια, γιά νά συνδεθοῦμε μέ τά προηγούμενα γιά ὅσους ἔλειπαν καί νά μποῦμε μετά στό θέμα μας. Εἶναι πολύ σημαντικό νά γνωρίζουμε τί γίνεται στόν θάνατο, λίγο πρίν καί λίγο μετά. Θά πεῖ κανείς, εἶναι δυνατόν νά γνωρίζουμε; Σύμφωνα μέ τή διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων εἶναι. – Τί συμβαίνει κατά τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα; Ὑπάρχει ζωή μετά τόν θάνατο; Εἴχαμε πεῖ καί τήν προηγούμενη φορά ὅτι ὑπάρχουν μαρτυρίες ἀπό ἀνθρώπους κοσμικούς, ἀνθρώπους πού ἀνήκουν σέ ἄλλα δόγματα -ὅπως τά λέμε- οὐσιαστικά στίς αἱρέσεις, στόν παπισμό, στόν προτεσταντισμό, ἤ ἀκόμα καί ἀπό ἀνθρώπους πού εἶναι ἄθρησκοι, ἄθεοι, ἤ καί ἀντίθεοι, ἀντίχριστοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν τέτοιες ἐμπειρίες, τίς λεγόμενες ἐπιθανάτιες ἤ μεταθανάτιες καί τίς κατέγραψαν. Ἤ κάποιοι ἐπιστήμονες, οἰ ὁποῖοι ἔκαναν ἔρευνα σ’ αὐτό τό θέμα, κατέγραψαν τίς ἐμπειρίες τους, ἑκατοντάδες, γιά νά μήν ποῦμε χιλιάδες παρατηρήσεις, ἐμπειρίες, οἱ ὁποῖες πείθουν ὅλους, κι αὐτούς πού δέν πιστεύουν στήν μετά θάνατον ζωή, ὅτι ὄντως ὁ ἄνθρωπος μετά τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς του ἀπό τό σῶμα ἐξακολουθεῖ νά ἔχει αὐτοσυνειδησία, δηλαδή νά εἶναι αὐτός πού εἶναι. Ὅπως ἦταν πρίν μέ τό σῶμα, πού ἡ ψυχή ἦταν μέσα σ’ αὐτό καί εἶχε τή συνείδηση τοῦ ποιός εἶναι, αὐτή τήν ἴδια συνείδηση ἔχει καί ὅταν βγαίνει ἀπό τό σῶμα. Καί εἶναι πολύ χαρακτηριστικές οἱ ἐμπειρίες ὅταν εἶναι ἔξω ἀπό τόν ἑαυτό τους καί βλέπουν τό σῶμα τους μπροστά τους – μακριά τους, τούς συγγενεῖς καί τούς γιατρούς γύρω ἀπ’ τό σῶμα καί ἀναρωτιοῦνται τί γίνεται τώρα; Πῶς γίνεται νά εἶμαι κι ἐδῶ, νά εἶμαι καί ἐκεῖ; – Ὑπάρχει κάποια διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τό τί συμβαίνει μετά θάνατον; Καί βέβαια ὑπάρχει καί ἀκριβῶς αὐτό ἀρχίσαμε νά παρουσιάζουμε τήν προηγούμενη φορά ὄχι μέ δικά μας λόγια οὔτε καί μέ λόγια τοῦ π. Σεραφείμ. Ὁ π. Σεραφείμ, εἴπαμε γιά αὐτόν τήν προηγούμενη φορά λίγα λόγια, ἦταν σπουδαιότατος ἐρευνητής, ἐπιστήμονας, ὁ ὁποῖος εἶχε πέρασει ἀπό πολλούς χώρους καί ἀπό ἀνατολικές θρησκεῖες καί ἔγινε ὀρθόδοξος. Εἶχε ἕνα ἁγιασμένο τέλος καί μία ἀσκητικότατη ζωή στά τελευταῖα του χρόνια. Μᾶς ἄφησε σπουδαῖα βιβλία, τά ὁποῖα κυκλοφόρησαν σέ χιλιάδες ἀντίτυπα, ὅπως αὐτό ἐδῶ «Ἡ ψυχή μετά θάνατον». Σ’ αὐτό τό κεφάλαιο λοιπόν παρουσιάζει τή διδασκαλία ἑνός Ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριατσιανίνωφ. Ἐπίσκοπος Ρῶσος, ὁ ὁποῖος ἔζησε τόν 19ο-20ο αἰῶνα καί συνοψίζει μέ ὡραῖο τρόπο τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας γιά τά πνεύματα, τά ὁποῖα εἶναι δύο εἰδῶν, εἶναι τά πονηρά καί τά ἀγγελικά, τά καθαρά πνεύματα. Οἱ Ἄγγελοι καί οἱ δαίμονες. Δέν ὑπάρχουν ἄλλα πνεύματα. Ἐπισημάναμε 222

καί τήν πλάνη πού λέει ὅτι καί ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα καί κατατάσσουν κάποιοι τόν Θεό στήν κατηγορία αὐτή τῶν πνευμάτων. Ὁ Θεός δἐν ἔχει καμία σχέση μέ τά πνεύματα τά δαιμονικά ἤ τά ἀγγελικά. Εἶναι πνεῦμα ὁ Θεός, ὅπως εἶπε στή Σαμαρείτιδα, ἀλλά δέν ἔχει καμία σχέση μέ τά πνεύματα τά δαιμονικά ἤ τά ἀγγελικά, γιατί αὐτά εἶναι κτίσματα, ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος. Ὁ Θεός εἶναι ὁ δημιουργός τους. Ποιά εἶναι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ δέν γνωρίζουμε, εἶναι παντελῶς ἄγνωστη. Ὁ Ἅγιος θεωρεῖ πολύ καλό νά μᾶς παρουσιάσει τό πῶς ἔγινε ἡ ἐξέλιξη τοῦ ἀνθρώπου ἀλλά καί πῶς πορεύθηκαν καί τά πνεύματα. Πῶς ἔγινε ἡ πτώση τοῦ ἀνθρώπου, τά εἴχαμε πεῖ τήν προηγούμενη φορά καί ποιά εἶναι τώρα ἡ σχέση μας μέ τόν πνευματικό κόσμο. Εἴχαμε πεῖ ὅτι οἱ δαίμονες βεβαίως εἶναι ἄγγελοι πεπτωκότες, πνεύματα ἀγγελικά, τά ὁποῖα ὅμως ἔκαναν ἀνταρσία ἀπέναντι στόν Θεό καί γι’ αὐτό ἔχασαν τό φῶς τους, πού δέν εἶναι δικό τους, δέν εἶναι αὐτόφωτα, ἀλλά εἶναι τό φῶς τοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἑωσφόρος καί τά πονηρά πνεύματα, τά ὁποῖα τόν ἀκολούθησαν, ἔχασαν αὐτό τό φῶς, γι’ αὐτό εἶπε ὁ Κύριος ὅτι «εἶδα τόν σατανᾶν ὡς ἀστραπήν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα»1, γιατί ἔχασαν τήν κοινωνία τους μέ τόν Θεό. Ὁ ἄνθρωπος, στή συνέχεια, παρασύρθηκε ἀπό τόν ἑωσφόρο, ἀπό τά πονηρά πνεύματα καί ἔχασε κι αὐτός τήν κοινωνία του μέ τόν Θεό. Ἐνῶ εἶχε πάρει τή δυνατότητα νά κοινωνεῖ μέ τόν Θεό μέσω τοῦ ἐμφυσήματος, τό ὁποῖο δέν εἶναι ἡ ψυχή, ὅπως λένε κάποιοι, καί μάλιστα φτάνουν καί στήν αἵρεση νά ποῦνε ὅτι ἡ ψυχή εἶναι κομμάτι τοῦ Θεοῦ. Ἄν ἦταν ἔτσι, δηλαδή ἦταν κομμάτι τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ στόν κάθε ἄνθρωπο, τότε θά εἴμαστε ὅλοι θεοί κατά φύση. Αὐτό εἶναι αἵρεση. Δέν εἶναι κομμάτι τῆς οὐσίας τοῦ Θεοῦ ἡ ψυχή. Εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ ἡ ψυχή, ὅπως καί τό σῶμα. Ὁ Ἀδάμ ὅταν «ἐνεφύσησεν ὁ Θεός καί ἐγένετο εἰς ψυχήν ζῶσαν»2, δέν πῆρε ψυχή, εἶχε ψυχή. Ἐκεῖνο πού πῆρε ἦταν ἡ ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ἄκτιστη Θεία Χάρη, ἡ δυνατότητα νά κοινωνεῖ μέ τόν Θεό. Εἶναι ἕνα τρίτο στοιχεῖο ἐκτός ἀπό τήν ψυχή καί τό σῶμα. Εἶναι αὐτό πού λέμε στή Θεολογία Ἅγιο Πνεῦμα. Προσέξτε, μήν τό συγχέετε μέ τό πρόσωπο. Ἄλλο εἶναι τό πρόσωπο Ἅγιο Πνεῦμα, τό Ὁποῖο εἶναι ἕνα ἀπό τά πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος καί ἄλλο ἡ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία κι αὐτή λέγεται Ἅγιο Πνεῦμα. Ἀλλά αὐτή εἶναι ἡ κοινή ἐνέργεια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὅπως γνωρίζουμε, ὁ Θεός ἔχει οὐσία, ἔχει καί ἐνέργεια. Ἔχει πολλές ἐνέργειες, οἱ ὁποῖες ἄς τό ποῦμε μέ μία ὀνομασία λέγονται Ἅγιο Πνεῦμα καί φανερώνονται καί ἀνάλογα μέ τά ἀποτελέσματά τους. Τίς διακρίνουμε. Ὑπάρχει ἡ καθαρτική ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μέ τήν ὁποία ὁ ἄνθρωπος καθαρίζεται ἀπό τίς ἀμαρτίες. Ὑπάρχει ἡ φωτιστική ἐνέργεια μέ τήν ὁποία ὁ ἄνθρωπος, ἀφοῦ καθαριστεῖ μέ τή μετάνοια ἀλλά καί μέ τή βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, στή συνέχεια φωτίζεται. Ὑπάρχει ἡ θεωτική ἐνέργεια πού ὁ ἄνθρωπος ἀφοῦ καθαριστεῖ καί φωτιστεῖ, μετά θεώνεται, γίνεται θεός κατά χάρη. Αὐτή ἡ ἐνέργεια λοιπόν εἶναι πού δόθηκε μέ τό ἐμφύσημα στόν Ἀδάμ καί αὐτή ἡ ἐνέργεια εἶναι πού χάθηκε ὅταν ὁ Ἀδάμ ἁμάρτησε, ὅταν ἔκανε παρακοή. Πρῶτα παρήκουσε ἡ Εὔα, παρέσυρε καί τόν Ἀδάμ καί ἔμειναν πάλι, νά τό ποῦμε ἁπλά, σκέτοι, σῶμα – 223

ψυχή. Ἔχασαν τή δυνατότητα νά κοινωνοῦν μέ τόν Θεό, τό ὁποῖο οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς τό ὁρίζουν ὡς «καθ’ ὁμοίωση». Ἔχασαν τό καθ’ ὁμοίωση. Κάποιοι μοῦ λέγανε, αὐτό πού λές πάτερ εἶναι ἀθεολόγητο, γιατί ὁ Θεός ὅ,τι δίνει δέν τό παίρνει πίσω. Δέν εἶναι δικό μου αὐτό πού σᾶς λέω, τό λέει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωση τοῦ Θεοῦ. Τό κατ’ εἰκόνα, ὅπως λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες, κυρίως εἶναι ὁ νοῦς καί τό αὐτεξούσιο, τό νοερό καί ἡ ἐλευθερία. Αὐτά εἶναι τά δύο βασικά στοιχεῖα τοῦ κατ’ εἰκόνα. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς λένε καί γιά ἄλλα στοιχεῖα, γιά τό ἡγεμονικό κ.λ.π. Τό καθ’ ὁμοίωσιν εἶναι αὐτό τό ἐμφύσημα, αὐτή ἡ δυνατότητα πού ἔδωσε στόν ἄνθρωπο νά γίνει θεός, ἀφοῦ θά κάνει ὑπακοή στόν Θεό. Ἀλλά δέν μπορεῖς νά γίνεις θεός, δηλαδή κατά χάριν ἄκτιστος, ἄν δέν συνεργαστεῖς μέ τόν ἄκτιστο Θεό. Δέν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά ἀνέβει στόν Θεό. Ὁ Θεός κατεβαίνει, συγκαταβαίνει καί ἑνώνεται μέ τόν ἄνθρωπο. Ὁ Θεός ἔδωσε αὐτή τή δυνατότητα στούς Πρωτόπλαστους καί οἱ Πρωτόπλαστοι, ὅσο ἔκαναν ὑπακοή, εἶχαν κοινωνία μέ τόν Θεό. Κάποιοι Πατέρες λένε πώς ἦταν σέ κατάσταση φωτισμοῦ καί κάποιοι ἄλλοι πώς ἦταν σέ κατάσταση θεώσεως ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα μέσα στόν Παράδεισο, πρίν τήν πτώση. Γι’ αὐτό βλέπετε ὁ Ἀδάμ ἔχει καί χάρισμα διορατικό, προφητικό, μπορεῖ νά δίνει ὀνόματα στά ζῶα, ἔχει τό ἡγεμονικό, μπορεῖ νά ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ Εὔα εἶναι «ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων του»3, ἐνῶ δέν τήν εἶχε δεῖ ὅταν δημιουργήθηκε. Ὁ Θεός τόν ὕπνωσε, τόν κοίμισε τόν Ἀδάμ καί πῆρε ἀπό τήν πλευρά του καί ἔπλασε τήν Εὔα καί ξαφνικά εἶδε μπροστά του ὁ Ἀδάμ ἕναν πού τοῦ ἔμοιαζε, γιατί μέχρι τότε δέν εἶχε κανέναν. Ὁ Θεός εἶπε νά φτιάξουμε κάποιον. Εἶναι τρία πρόσωπα, γι’ αὐτό λέει στόν πληθυντικό «ποιήσωμεν»4. Νά ἡ Ἁγία Τριάδα πού φαίνεται καί στήν Παλαιά Διαθήκη. Νά φτιάξουμε κάποιον πού νά εἶναι μαζί, νά μοιάζει μέ τόν Ἀδάμ, γιατί ὅλα τά ζῶα δέν τοῦ ἔμοιαζαν καί ἔφτιαξε τήν Εὔα. Δέν τήν εἶχε δεῖ ποτέ ὁ Ἀδάμ τήν Εὔα καί μόλις τήν εἶδε εἶπε «αὐτό εἶναι ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου». Εἶναι ἀπό μένα αὐτό τό πλάσμα. Πῶς τό κατάλαβε; Ἀκριβῶς μέ τό χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού εἶχε. Ὅλα αὐτά τά ἔχασε καί ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα μέ τήν παρακοή, μέ μία ἁμαρτία. Χάσαμε αὐτή τή δυνατότητα τῆς θεώσεως. Γιά νά μή γίνει τό κακό ἀθάνατο, ὁ Θεός παραχώρησε τήν ἔξοδό μας, γιά νά μή φᾶμε ἀπό τό δέντρο τῆς ζωῆς καί γίνει τό κακό ἀθάνατο. Παραχώρησε καί τόν θάνατο, γιά τόν ὁποῖο μᾶς εἶχε προειδοποιήσει, ὅτι «ἄν κάνετε παρακοή, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»5. Τό ξέραμε ἀλλά τό κάναμε. Καί σήμερα οἱ ἄνθρωποι τό ξέρουμε ὅτι ἡ ἁμαρτία φέρνει τόν θάνατο κι ὅμως τήν κάνουμε παρασυρμένοι ἀπό τόν ἀρχέκακο ὄφη. – Καί μέ ποία συμβουλή; «Μπορεῖς νά γίνεις θεός μόνος σου», αὐτόνομα, χωρίς τόν Θεό, ἀναρχικῶς δηλαδή. Ὁ πρῶτος ἀναρχικός εἶναι ὁ διάβολος, ὁ ὁποῖος ἔσπειρε τήν ἀναρχία στόν Ἀδάμ καί στήν Εὔα καί τούς εἶπε δέν χρειάζεται νά ἔχετε ἀρχή πάνω ἀπό τό κεφάλι σας. Δέν χρειάζεστε καμιά ἀρχή, ὅπως λένε οἱ ἀναρχικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχαν κάνει ἕνα συνέδριο καί λέγανε «οὔτε θεός οὔτε ἀφέντης»… καί «τό καλύτερο σχολεῖο εἶναι αὐτό πού 224

καίγεται»… Αὐτά εἶναι ἡ ἀναρχία. Δηλαδή «δέν μᾶς χρειάζεται οὔτε τό φῶς τοῦ Θεοῦ οὔτε κανένα φῶς… οὔτε κανένας θεός, μποροῦμε μόνοι μας». Εἶναι ἡ συνταγή τοῦ ὄφεως, πού εἶπε στόν Ἀδάμ καί τήν Εὔα, «τί λέτε τώρα γιά ὑπακοές;… ἀφῆστε τίς ὑπακοές… ἀφῆστε τόν Θεό τί σᾶς λέει… ὁ Θεός εἶναι πονηρός…». Νά ἡ διαβολή, ἡ συκοφαντία. «Ὁ Θεός ξέρετε, γιατί σᾶς εἶπε νά μή φᾶτε ἀπό τό δέντρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ; Γιατί ἄν φᾶτε, θά ἀνοίξουν τά μάτια σας». Αὐτό πού λένε σήμερα καί οἱ μασόνοι «δέν ξέρετε ἐσεῖς, ἐμεῖς ξέρουμε». Ἡ μασονία εἶναι οὐσιαστικά ἡ συνέχεια τοῦ γνωστικισμοῦ, ὅτι ὑπάρχει μιά ἀρχαία γνώση. Ἐξ οὗ καί τό G, τό σύμβολό τους. Τό G εἶναι ἀπό τό ἑλληνικό Gnosis. Καί τί λένε αὐτοί; Ὅτι ἐμεῖς ξέρουμε τά πάντα, ἔχουμε τή γνώση, γι’ αὐτό βλέπετε τά παρουσιάζουν ὅλα μέ βάση τήν ἐπιστήμη κ.λ.π. Εἶναι τό φῶς, ὄχι τοῦ Θεοῦ, τό δαιμονικό φῶς, τό ὁποῖο δέν φωτίζει ἀλλά σκοτίζει τόν ἄνθρωπο. Καί σήμερα ἡ ἐπιστήμη, ἡ τεχνολογία καί ὁ πολιτισμός οὐσιαστικά ἐν πολλοῖς ὑπηρετοῦν τόν πονηρό. Καί θυμάστε αὐτό πού λέγαμε κάποτε ὅτι ὁ δημιουργός τοῦ πολιτισμοῦ εἶναι ἡ γενιά τοῦ Κάιν, ἡ γενιά τῶν ἀνθρώπων πού δέν εὐαρέστησαν στόν Θεό. Δέν εἴμαστε κατά τοῦ πολιτισμοῦ, ἀλλά δέν εἶναι αὐτό πού ζητάει ὁ Θεός ἀπ’ τόν ἄνθρωπο, νά φτιάξουμε διά τοῦ πολιτισμοῦ καί τῆς τεχνολογίας ἕναν ἐπίγειο παράδεισο. «Τό πολίτευμά μας εἶναι στούς οὐρανούς»6 κι αὐτό θέλει ὁ Θεός, νά ἐργαζόμαστε μέ τόν νοῦ μας καί τήν καρδιά μας σ’ Αὐτόν καί ὄχι τό πῶς θά ἀπολαύσουμε τά πενήντα – ἑξήντα – ἑβδομήντα, ὅσα χρόνια θά ζήσουμε. Ξαναγυρνᾶμε λοιπόν στό θέμα, πίστεψαν τό ψέμα τοῦ ὄφεως καί παρέβησαν τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ. «Κάντε παρακοή καί θά ἀνοίξουν τά μάτια σας… θά γίνετε θεοί σάν τόν Θεό, ὁ Ὁποῖος ἐπειδή εἶναι ζηλιάρης, εἶναι φθονερός, δέν σᾶς εἶπε ὅλη τήν ἀλήθεια…». Ὅπως καί σήμερα κυκλοφορεῖ μιά τέτοια ἰδέα, ὅτι ὑπάρχουν καί κρυμμένες γνώσεις. Γι’ αὐτό καί πολλοί ψάχνονται στά ἀπόκρυφα εὐαγγέλια… καί σοῦ λένε ὑπάρχουν καί πράγματα ἄλλα πού δέν ξέρουμε… Ὅ,τι χρειάζεται καί πρέπει νά ξέρουμε, τό ξέρουμε. Ὅλα μᾶς ἔχουν ἀποκαλυφθεῖ καί δέν περιμένουμε καμιά καινούρια ἀποκάλυψη ἀπό κανέναν. Αὐτό τό καινούριο, πού κάποιοι περιμένουν, θά εἶναι αὐτό πού θά φέρει ὁ Ἀντίχριστος, πού δέν θά εἶναι τίποτα ἄλλο παρά ἡ δαιμονική πλάνη σέ ὅλη της τή μεγαλοπρέπεια. Θά ἀπαιτήσει νά προσκυνηθεῖ αὐτός ὡς θεός. Ὁ Θεός νά μᾶς φυλάξει ἀπό αὐτή τήν πλάνη. Λοιπόν… καί τί γίνεται; Ἀφοῦ πέφτουμε καί βγαίνουμε ἀπό τόν Παράδεισο, μετά συγγενεύουμε μέ τά ζῶα καί τούς δαίμονες. Καί σήμερα οἱ ἄνθρωποι πολύ πιό εὔκολα ἔρχονται σέ κοινωνία μέ τά πονηρά πνεύματα παρά μέ τούς Ἀγγέλους, μέ τούς Ἁγίους καί τόν Θεό, γιατί ἀκριβῶς εἴμαστε σ’ αὐτή τήν κατάσταση πού συγγενεύουμε μέ τά ζῶα καί τούς δαίμονες, ἐπειδή εἴμαστε στό παρά φύσιν, εἴμαστε στήν παρακοή, ἔχουμε ἀποστατήσει ἀπό τόν Δημιουργό μας, τόν Θεό. Λέει λοιπόν ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος «Ὁ θεόπνευστος συγγραφέας τοῦ βιβλίου τῆς Γένεσης λέει ὅτι μετά τήν πτώση τῶν πρωτόπλαστων ὁ Θεός, δηλώνοντάς τους τήν τιμωρία τους πρίν νά τούς ἐξορίσει ἀπό τόν παράδεισο, ἐποίησε (Κύριος ὁ Θεός) τῶν Ἀδάμ καί τῇ γυναικὶ αὐτοῦ χιτῶνας δερματίνους»7»8. Πρίν μᾶς βγάλει ἀπό τόν Παράδεισο 225

μᾶς ἔδωσε δερμάτινους χιτῶνες. – Ποιός εἶναι ὁ δερμάτινος χιτώνας; Εἶναι κι αὐτό ἕνα τεράστιο θέμα. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς τό διευκρινίζουν. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός στήν Ἔκδοση ἀκριβή τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως – ἄν θέλετε νά μάθετε δογματική, διαβάστε μόνο αὐτό τό βιβλίο, τά λέει ὅλα μέ φανταστική ἀκρίβεια, ὑπάρχει καί σέ μετάφραση – λέει δερμάτινος χιτώνας εἶναι ἡ νέκρωσις, πού μπῆκε στόν ἄνθρωπο ἐξαιτίας ἀκριβῶς τῆς ἁμαρτίας. Αὐτό πού εἶπε ὁ Κύριος στούς Πρωτόπλαστους «θά φᾶτε; θά πεθάνετε – θά νεκρωθεῖτε». Αὐτό εἶναι. – Καί τί σημαίνει νέκρωσις τώρα; Σημαίνει δύο πράγματα. Μπῆκε στόν ἄνθρωπο ἡ θνητότης. Ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀθάνατος, πλάστηκε ἀθάνατος δυνάμει, δηλαδή εἶχε τή δυνατότητα νά μήν πεθάνει. Πῶς; Πότε; Ἐάν παρέμενε στήν ὑπακοή, θά γινότανε καί ἐνεργείᾳ ἀθάνατος. Μπῆκε λοιπόν ἡ θνητότης, ἔγινε θνητός ὁ ἄνθρωπος καί δεύτερον μπῆκε ἡ παχύτης τῆς σάρκας. Ἄλλαξε ἡ σάρκα, τό σῶμα τοῦ Ἀδάμ ἄλλαξε μέ τήν πτώση καί ἔγινε παχεία ἡ σάρκα. Αὐτό εἶναι πρός ὤφελός μας, θά δεῖτε γιατί. «Οἱ δερμάτινοι χιτῶνες», λοιπόν, λέει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος, «σημαίνουν τήν τραχεία σάρκα μας». Ἡ σάρκα μας ἔγινε τραχιά καί παχιά. «Ἡ ὁποία ὑπέστη αὐτήν τήν ἀλλοίωση κατά τήν πτώση, ἔχασε τή λεπτότητά της καί τήν πνευματική της φύση καί ἔλαβε τή σημερινή της παχύτητα»9. Γιά νά τό καταλάβουμε αὐτό, ἄς θυμηθοῦμε τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ μας μετά τήν Ἀνάσταση. Ἕνα σῶμα πού περνάει μέσα ἀπό τούς τοίχους. Εἶναι τό σῶμα πού ἔχει ἀποβάλλει τήν παχύτητα. Ἔτσι θά γίνουν καί τά σώματα ὅλων μας κατά τή Δευτέρα Παρουσία, ὅταν θά τά ξαναπάρουμε. Ἡ κάθε ψυχή θά βρεῖ τό σῶμα της, ὅταν θά γίνει ἡ ἀνάσταση τῶν νεκρῶν στή Δευτέρα Παρουσία, τό δικό της σῶμα, ὄχι ἄλλο σῶμα. Ἀλλά θά εἶναι πλέον λεπτό σῶμα, ὅπως τό σῶμα τοῦ Κυρίου. Δέν θά ἔχει ἀνάγκη ἀπό φαγητό, δέν θά ὑπάρχει αὐτή ἡ παχύτης πού μπῆκε μετά τήν πτώση. «Μολονότι ἀρχική αἰτία της ἦταν ἡ πτώση –τῆς παχύτητος αὐτῆς πού μπῆκε στό ἀνθρώπινο σῶμα– ἐν τούτοις ἡ ἀλλοίωση αὐτή συνέβη κάτω ἀπό τήν ἐπίδραση τοῦ Παντοδύναμου Δημιουργοῦ». Ὁ Θεός τό θέλησε νά μπεῖ αὐτή ἡ παχύτητα, ἐξαιτίας τοῦ ἄπειρου ἐλέους του γιά ἐμᾶς, γιά ὠφέλειά μας. «Ἀνάμεσα στίς ἄλλες συνέπειες πού ἀποβαίνουν πρός ὄφελός μας καί ἀπορρέουν ἀπό τήν κατάσταση στήν ὁποία βρίσκεται σήμερα τό σῶμα μας, θά πρέπει νά ἐπισημάνουμε τήν ἑξῆς: μέσω τῆς παχύτητας τοῦ σώματός μας ἔχουμε καταστεῖ ἀνίκανοι νά ἀντιλαμβανόμαστε μέ τίς αἰσθήσεις μας ἐκεῖνα τά πνεύματα τῶν ὁποίων τόν κόσμο ἔχουμε πέσει μετά τήν πτώση»10, δηλαδή τά πονηρά πνεύματα. Δέν μποροῦμε νά τά δοῦμε μέ τίς αἰσθήσεις μας ἐξαιτίας ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς παχύτητας κι αὐτό εἶναι πολύ ὠφέλιμο. Γιά σκεφτεῖτε νά βλέπαμε τούς δαίμονες πού κυκλοφοροῦν γύρω μας! Τί θά παθαίναμε… τί σόκ θά παθαίναμε.. Ἀπό φιλανθρωπία, λοιπόν, ὁ Θεός ἔφερε αὐτή τήν παχύτητα στή σάρκα, ὥστε νά κλείσουν αὐτές οἱ αἰσθήσεις καί νά μή μποροῦμε νά βλέπουμε τόν κόσμο τῶν πνευμάτων στόν ὁποῖο πέσαμε. Πέσαμε στόν κόσμο τῶν 226

πονηρῶν πνευμάτων, ἐκεῖ πού ἔπεσαν καί οἱ δαίμονες. Εἴδατε πού λέει ὁ Κύριος «ἔπεσε ὁ σατανᾶς ἀπό τόν οὐρανό»11. Ποῦ ἔπεσε; Πάνω στή γῆ καί στήν ἀτμόσφαιρα. Καί αὐτός ὁ χῶρος πού τώρα εἴμαστε κι ἐμεῖς εἶναι ὁ χῶρος τῶν πονηρῶν πνευμάτων, ἀλλά ἀπό φιλανθρωπία ὁ Θεός δέν ἐπιτρέπει νά τά δοῦμε. «Ἡ σοφία καί ἡ καλοσύνη τοῦ Θεοῦ», λέει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος, «τοποθέτησαν ἕνα ἐμπόδιο ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους, οἱ ὀποῖοι κατέπεσαν στή γῆ ἀπό τόν παράδεισο, καί τά πνεύματα τά ὁποῖα κατέπεσαν στή γῆ ἀπό τόν οὐρανό, τό ἐμπόδιο αὐτό εἶναι ἡ τραχεία ὑλικότητα τοῦ ἀνθρώπινου σώματος»12. – Πότε ἀποβάλλουμε αὐτή τήν τραχύτητα; Λίγο πρίν πεθάνουμε. Γι’ αὐτό λίγο πρίν πεθάνει ὁ ἄνθρωπος, ἴσως ἔχετε ἀκούσει, πού βλέπουν τούς δαίμονες. Ἤ βλέπουν τούς ἀγγέλους, ὅταν εἶναι καλοί ἄνθρωποι. Ἀρχίζουν καί βλέπουν δηλαδή τόν κόσμο τῶν πνευμάτων. Γιατί, λίγο πρίν πεθάνεις, ἀρχίζεις νά χάνεις αὐτή τήν παχύτητα. Λεπτύνεται ἡ σάρκα καί οἱ αἰσθήσεις ἀνοίγουν. Γι’ αὐτό καί βλέπετε πολλοί ἄνθρωποι ἔχουν φρικτό τέλος ὅταν εἶναι ἀμετανόητοι, γιατί βλέπουν τί τούς περιμένει. Βλέπουν τόν κόσμο τῶν πονηρῶν πνευμάτων, πού τούς περιμένουν μέ ἀνοιχτές ἀγκάλες νά τούς ἁρπάξουν. «Μέ παρόμοιο τρόπο» –κοιτάξτε μία ὡραία παρομοίωση πού κάνει ὁ Ἅγιος– «οἱ κυβερνῆτες στή γῆ ἀπομακρύνουν τούς κακοποιούς ἀπό τήν ἀνθρώπινη κοινωνία κλείνοντάς τους πίσω ἀπό τόν τοῖχο μίας φυλακῆς»13. Ἔτσι καί ὁ Θεός δηλαδή, κατά κάποιο τρόπο, φυλάκισε τά πονηρά πνεύματα, ἔτσι ὥστε νά μή μποῦν μέσα μας. Γιατί ἀκριβῶς λόγω τῆς κακίας τους οἱ δαίμονες τό πρῶτο πού θά κάνανε, ἄν εἶχαν δυνατότητα, θά μπαίνανε μέσα μας νά μᾶς κυριέψουν. Ἀλλά ὁ Θεός τούς ἔβαλε ἕναν τοῖχο, αὐτή τήν παχύτητα τοῦ σώματός μας καί δέν τούς ἐπιτρέπει νά μποῦνε μέσα μας. Ἁπλῶς οἱ δαίμονες μᾶς ἐπηρεάζουν μέ σκέψεις, μέ λογισμούς, μέ προτροπές καί μέ ἐπιθυμίες. Ἔτσι δέν ἐπιτρέπει ὁ Θεός στούς δαίμονες νά μᾶς διαφθείρουν. «Τά πεπτωκότα πνεύματα ἐνεργοῦν πάνω στούς ἀνθρώπους, φέροντάς τους ἁμαρτωλές σκέψεις καί συναισθήματα, ἐλάχιστοι ὅμως ἄνθρωποι κατορθώνουν νά ἔχουν αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων»14. Ὑπάρχουν καί κάποιοι πού βλέπουν πνεύματα, γιά διάφορους λόγους. Κατά βάση βλέπουν τά πονηρά πνεύματα οἱ ἄνθρωποι πού ἔχουν δώσει πολλά δικαιώματα στόν διάβολο καί κατεξοχήν αὐτοί πού ἔχουν ἀσχοληθεῖ μέ μαγεῖες, μέ πνευματισμό, μέ ἐπικλήσεις πνευμάτων, τά ὁποῖα δέν εἶναι καθόλου ἀστεῖα πράγματα. «Ἡ ψυχή, ἐνδεδυμένη μέ ἕνα σῶμα τό ὁποῖο τήν ἀποκλείει καί τή χωρίζει ἀπό τόν κόσμο τῶν πνευμάτων, σταδιακά ἐξασκεῖται μέσω τῆς μελέτης τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ, δηλαδή μέσω τῆς μελέτης τοῦ Χριστιανισμοῦ –τῆς Ὀρθοδοξίας– καί ἀποκτᾶ τήν ἱκανότητα νά διακρίνει τό καλό ἀπό τό κακό. Ὅπως ἀναφέρει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «τελείων δέ ἐστίν ἡ στερεά τροφή, τῶν διά τήν ἕξιν τά αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρός διάκρισιν καλοῦ τε καί κακοῦ»15»16. Ὅσο κανείς ἐμβαθύνει στίς Ἅγιες Γραφές, ὄχι ἐγκεφαλικά ἀλλά βιωματικά, ἔχει ἐμπειρία δηλαδή τοῦ Θεοῦ, τόσο 227

μπορεῖ καί διακρίνει μετά καί τά πνεύματα. «Τότε», σ’ αὐτή τήν ψυχή πού θά φτάσει σ’ αὐτή τήν ὡριμότητα, «τῆς παραχωρεῖται ἡ ἀντίληψη τῶν πνευμάτων». Ὁ Θεός τό κάνει καί ἀρχίζει ὁ ἄνθρωπος καί βλέπει τά πονηρά πνεύματα «μέσω τῶν πνευματικῶν ὀφθαλμῶν, καί, ἐάν αὐτό βρίσκεται σέ συμφωνία μέ τούς σκοπούς τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος τήν ὁδηγεῖ –αὐτή τήν ψυχή-, τῆς παραχωρεῖται καί ἡ ἀντίληψή τους μέσω τῶν σωματικῶν ὀφθαλμῶν»17. Ὄχι μόνο μέσω τῶν σωματικῶν ὀφθαλμῶν. Γι’ αὐτό βλέπετε οἱ Ἅγιοί μας βλέπανε τούς δαίμονες καί μέ τά σωματικά μάτια. Εἶναι παραχώρηση Θεοῦ αὐτή, γιατί πλέον αὐτός ὁ ἄνθρωπος δέν θά βλαφτεῖ, ἔχει τίς ἄμυνές του καί δέν θά ἀφήσει τό πονηρό πνεῦμα νά μπεῖ μέσα του καί νά τόν πειράξει. Γιατί «ἡ ψυχή κινδυνεύει λιγότερο ἀπό τήν αὐταπάτη καί τήν παραπλάνηση, ἐνῶ ἡ πείρα καί ἡ γνώση πού ἔχει ἀποκτήσει τήν ἐνδυναμώνουν. Κατά τόν ἀποχωρισμό τῆς ψυχῆς ἀπό τό σῶμα μέσω τοῦ ὁρατοῦ θανάτου», τοῦ συνηθισμένου θανάτου, «εἰσερχόμαστε πάλι στήν τάξη καί τήν κοινωνία τῶν πνευμάτων». Ὅπως εἴμαστε καί πρίν τήν πτώση. «Εἶναι φανερό ὅτι γιά μία ἐπιτυχή εἴσοδο στόν κόσμο τῶν πνευμάτων χρειάζεται ἀπαραιτήτως νά ἀσκήσουμε ἔγκαιρα τόν ἑαυτό μας στόν νόμο τοῦ Θεοῦ», γιά νά μήν μᾶς ἁρπάξουν οἱ δαίμονες μέ τό πού θά μποῦμε στόν κόσμο τους ὡς ψυχές. Θά πρέπει, ὅσο ζοῦμε ἐδῶ πού ἔχουμε αὐτή τήν ἀσφάλεια τῆς παχύτητας τῆς σάρκας καί δέν μᾶς ἐπηρεάζουν οἱ δαίμονες καθοριστικά, δέν μποροῦν νά μποῦνε μέσα μας, νά ἀσκηθοῦμε πνευματικά, νά τηρήσουμε τόν νόμο τοῦ Θεοῦ καί «νά ὁλοκληρώσουμε αὐτήν τήν ἐκπαίδευση. Μᾶς ἔχει δοθεῖ ἕνα ὁρισμένο χρονικό διάστημα, καθορισμένο ἀπό τόν Θεό γιά κάθε πρόσωπο γιά τό προσκυνηματικό του ταξίδι στή γῆ». Στή γῆ εἴμαστε περαστικοί, εἴμαστε προσκυνητές, ὅπως πᾶμε στά Ἱεροσόλυμα, στήν Τῆνο… Δέν πᾶμε γιά νά μείνουμε μόνιμα, προσωρινά πᾶμε. Ἔτσι καί στή γῆ, δέν εἴμαστε γιά νά μείνουμε μόνιμα, προσκυνητές εἴμαστε. Καί αὐτό τό ὁρισμένο διάστημα μᾶς τό δίνει ὁ Θεός γιά νά προετοιμαστοῦμε καί νά ξαναγυρίσουμε σ’ αὐτόν τόν κόσμο τῶν πνευμάτων, ἀφοῦ προετοιμαστοῦμε. Ὥστε αὐτή ἡ ἐπάνοδος νά εἶναι ἐπιτυχής καί νά πᾶμε μέ τόν ἀγαθό Θεό καί τά ἀγαθά πνεύματα καί νά μήν ἁρπαχτοῦμε στήν κόλαση μέ τά πονηρά πνεύματα. «Αὐτό τό προσκυνηματικό ταξίδι ὀνομάζεται ἐπίγεια ζωή»18. «Ὁ ἄνθρωπος γίνεται ἱκανός νά βλέπει πνεύματα χάρη σέ μία ὁρισμένη ἀλλοίωση τῶν αἰσθήσεων». Ὁ Θεός τό κάνει δηλαδή καί βλέπει τόν κόσμο τῶν πνευμάτων. Ὁ τρόπος πού γίνεται αὐτό εἶναι ἀνεξήγητος. Δέν μποροῦμε νά ποῦμε πῶς γίνεται αὐτό. «Τό μόνο πού παρατηρεῖ στόν ἑαυτό του εἶναι ὅτι ξαφνικά ἀρχίζει νά βλέπει αὐτά πού πρίν δέν ἔβλεπε καί πού οἱ ἄλλοι δέν βλέπουν, ὅπως καί νά ἀκούει αὐτά πού πρίν δέν ἄκουγε. Γιά ὅποιον βιώνει ὁ ἴδιος προσωπικά μία τέτοια ἀλλοίωση τῶν αἰσθήσεων, εἶναι μία ἐμπειρία πολύ ἁπλή καί φυσική, παρότι ἀνεξήγητο σέ αὐτόν καί στούς ἄλλους, Γιά ὅσους δέν τήν ἔχουν βιώσει, εἶναι παράξενη καί ἀκατανόητη»19. – Πῶς ἄνοιξαν τά μάτια τῶν τριῶν μαθητῶν στό Θαβώρ καί εἶδαν τήν ἄκτιστη δόξα τοῦ Θεοῦ; Εἶναι ἀνεξήγητο. Τήν εἶδαν. Εἶδαν τό ἄκτιστο φῶς καί μέ τά μάτια τά πνευματικά τῆς 228

ψυχῆς καί μέ τά σωματικά μάτια. Κι ἄν ἔκλειναν τά σωματικά μάτια, πάλι ἔβλεπαν. Γι’ αὐτό ἡ Μεταμόρφωση στό Θαβώρ οὐσιαστικά δέν εἶναι μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ, εἶναι μεταμόρφωση τῶν μαθητῶν καί ἀλλοίωση τῶν αἰσθητηρίων τῶν μαθητῶν καί ἐνδυνάμωσή τους μέ τήν ἄκτιστη Χάρη τοῦ Θεοῦ, ὥστε νά μπορέσουν νά δοῦν τόν Θεό, τόν Χριστό, ὅπως ἦταν μέ τήν Θεότητά Του καί ὅπως ἦταν πάντα. Δέν ἄλλαξε ὁ Χριστός στό Θαβώρ. Ὁ Χριστός πάντα εἶχε αὐτό τό φῶς ἀλλά δέν τό ἔδειχνε… Δέν Τόν ἔβλεπαν, γιατί δέν ἐπέτρεπε νά Τόν δοῦν. Ὅταν τούς ἔδωσε τή δυνατότητα, Τόν εἶδαν μέ τό ἄκτιστο φῶς καί μάλιστα «καθώς ἠδύναντο», ὄχι στήν πλήρη Του δόξα. «Κάτι ἀντίστοιχο συμβαίνει καί μέ τόν ὕπνο», λέει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος. «Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἱκανός νά βυθίζεται σέ ὕπνο, παραμένει, ὅμως, μυστήριο γιά ἐμᾶς τό τί εἴδους φαινόμενο ἀποτελεῖ ὁ ὕπνος, καί μέ ποιόν τρόπο περνᾶμε, χωρίς νά τό παρατηρήσουμε, ἀπό μία κατάσταση ἐγρήγορσης σέ μία κατάσταση ὔπνου καί ἀπώλειας συνειδήσεως»20. Τό ἴδιο ἀκατανόητο εἶναι πῶς ξαφνικά κανείς βλέπει τόν πνευματικό κόσμο. «Ἡ ἀλλοίωση τῶν αἰσθήσεων μέ τήν ὁποία ὁ ἄνθρωπος εἰσέρχεται σέ κοινωνία μέ τά ὄντα τοῦ ἀόρατου κόσμου μέσω τῶν αἰσθήσεών του ὀνομάζεται στήν Ἁγία Γραφή τό ἄνοιγμα τῶν αἰσθήσεων». Ἔχουμε πολλά παραδείγματα στήν Ἁγία Γραφή. «Διαβάζουμε στήν Παλαιά Διαθήκη: ἀπεκάλυψε δέ ὁ Θεός τούς ὀφθαλμούς Βαλαάμ», ἄνοιξε τά μάτια τοῦ Βαλαάμ «καί ὁρᾷ τόν ἄγγελον Κυρίου» καί βλέπει τόν ἄγγελο Κυρίου, «ἀνθεστηκότα ἐν τῇ ὁδῷ», ὁ ὁποῖος ἀντιστεκόταν στήν ὁδό καί ἐμπόδιζε τήν πορεία τοῦ Βαλαάμ καί τοῦ ὄνου του «καί τήν μάχαιραν ἐσπασμένην ἐν τῇ χειρί αὐτοῦ»21»22 καί εἶχε καί τό σπαθί στό χέρι του. «Ἀλλά καί ὁ Προφήτης Ἑλισαῖος, περικυκλωμένος ἀπό ἐχθρούς, γιά νά ἠρεμήσει τόν τρομαγμένο ὑπηρέτη του «προσηύξατο (Ἑλισαιέ) καί εἶπε: Κύριε, διάνοιξον δή τούς ὀφθαλμούς τοῦ παιδαρίου καί ἰδέτω», ἄνοιξε τούς ὀφθαλμούς τοῦ δούλου γιά νά δεῖ κι αὐτός τί γίνεται, νά πάρει θάρρος. «Καί διήνοιξε Κύριος τούς ὀφθαλμούς αὐτοῦ καί εἶδε καί ἰδού τό ὄρος πλῆρες ἵππων, καί ἅρμα πυρός περικύκλῳ Ἑλισαιέ»23»24. Εἶδε καί ὁ ὑπηρέτης ὅτι ὅλο τό ὄρος ἦταν γεμάτο ἀπό ἵππους καί ἅρμα πυρός γύρω ἀπό τόν Ἑλισαιέ. Δηλαδή ὑπῆρχαν οἱ δυνάμεις τοῦ Θεοῦ, οἱ ὁποῖες θά ὑπερασπιζόντουσαν τόν προφήτη. Δέν ἦταν μόνος του ὁ προφήτης. Οὔτε ὁ δοῦλος μόνος του. Ὑπῆρχαν πάρα πολλοί ἄγγελοι γύρω τους, ἀλλά δέν τούς ἔβλεπε. Προσευχήθηκε ὁ προφήτης Ἑλισαῖος γιά νά τούς δεῖ καί ὁ δοῦλος καί νά πάρει θάρρος. – Τί καταλαβαίνουμε ἀπό αὐτά τά χωρία; «Ὅτι τά σωματικά ὄργανα λειτουργοῦν ὡς θύρες καί πύλες πού ὁδηγοῦν στά βασιλικά δωμάτια τῆς ψυχῆς, καί ὅτι ἀνοίγονται καί κλείνονται κατ’ ἐντολήν τοῦ Θεοῦ». Ὁ Θεός ἀνοίγει αὐτές τίς πόρτες καί ὁ ἄνθρωπος βλέπει ἤ δέν βλέπει αὐτό τόν κόσμο τῶν πνευμάτων, τόν νοερό κόσμο. «Μέ ὑπέρτατη σοφία καί εὐσπλαχνία, αὐτές οἱ πύλες παραμένουν μονίμως κλειστές στούς μεταπτωτικούς ἀνθρώπους». Εἶναι αὐτό πού εἴπαμε προηγουμένως, δέν ἔχουμε τή δυνατότητα νά βλέπουμε τόν 229

πνευματικό κόσμο. Ἀπό ἀγάπη τό κάνει ὁ Θεός γιά μᾶς γιατί δέν ἔχουμε τήν πνευματική ὡριμότητα νά ἀντέξουμε αὐτή τή θέα καί νά μή βλαφτοῦμε ἀπό τά πονηρά πνεύματα. «Ἔτσι ὥστε οἱ ὀρκισμένοι ἐχθροί μας, τά πεπτωκότα πνεύματα, νά μήν εἰσορμήσουν βίαια ἐναντίον μας καί μᾶς ὁδηγήσουν στήν ἀπώλεια. Αὐτό τό μέτρο, εἶναι πολύ περισσότερο ἀναγκαῖο καθ’ ὅσον, μετά τήν πτώση, βρισκόμαστε στόν κόσμο τῶν πεπτωκότων πνευμάτων, περικυκλωμένοι ἀπό αὐτά, ὑποδουλωμένοι σέ αὐτά»25. – Πῶς εἴμαστε ὑποδουλωμένοι; Λόγω τῶν ἁμαρτιῶν μας καί τῶν παθῶν μας. «Μήν ἔχοντας δυνατότητα νά εἰσβάλλουν μέσα μας, τά πεπτωκότα πνεύματα κάνουν γνωστή τήν παρουσία τους ἀπ’ ἔξω, προκαλώντας διάφορες –πρῶτον– ἁμαρτωλές σκέψεις καί –δεύτερον– φαντασίες». Ἔτσι μᾶς πολεμάει ὁ διάβολος. Δέν μπορεῖ νά μπεῖ μέσα μας. Πολλοί φοβοῦνται καί μέ ρωτᾶνε «μήπως εἶμαι δαιμονισμένος;». Δέν εἶσαι δαιμονισμένος, δέν τό ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά δαιμονιστοῦμε. Θά πεῖς, ὑπάρχουν κάποιοι. Βέβαια ὑπάρχουν, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν τρέλες.. Δέν εἶναι βέβαια πάντα σέ ἐπήρεια. Κάποιες ὧρες εἶναι καί μετά ὑποχωρεῖ ἡ δαιμονική ἐπήρεια. Σ’ αὐτούς τί συμβαίνει; Ἔχουν μπεῖ ὄντως μέσα τους τά πονηρά πνεύματα καί ἔχουν κάνει σπίτι τό σῶμα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλά αὐτό ἔγινε γιά εἰδικούς λόγους. Κατά βάση γιά πολύ βαριές ἁμαρτίες καί μάλιστα, ὅπως σᾶς εἶπα, γιά ἁμαρτίες πού ἔχουν σχέση μέ αὐτά καθεαυτά τά πονηρά πνεύματα, μέ μαγεῖες, μέ πνευματισμό καί μέ βαριά σαρκικά ἁμαρτήματα. Οἱ δαίμονες ὅλους ἐμᾶς τούς ὑπόλοιπους μᾶς πολεμοῦν μέ ἁμαρτωλές σκέψεις καί φαντασίες «μέσω τῶν ὁποίων δελεάζουν τήν εὔπιστη ψυχή, ὥστε νά ἔρθει σέ κοινωνία μαζί τους»26. Σοῦ βάζουν μία σκέψη, πήγαινε νά ἀνοίξεις τό ψυγεῖο. Κι ἐσύ σάν πειθήνιο ὄργανο πηγαίνεις καί ἀνοίγεις τό ψυγεῖο καί βλέπεις.. καί μετά σοῦ λέει, φάε αὐτό, φάε τό ἄλλο καί πέφτεις στό δαιμόνιο τῆς λαιμαργίας καί τῆς γαστριμαργίας. Λέμε ἕναν πειρασμό τώρα… «Δέν ἐπιτρέπεται στόν ἄνθρωπο νά ἀπομακρύνει τόν ἑαυτό του ἀπό τήν ἐπίβλεψη τοῦ Θεοῦ»27. Προσέξτε τώρα τί παθαίνουμε. Ἐνῶ ὁ Θεός ἔχει κλείσει τήν πόρτα καί δέν ἐπιτρέπει στά δαιμόνια νά μποῦνε μέσα μας, ἐμεῖς εἴμαστε τόσο ἀνόητοι, τόση κουφότητα ἔχουμε, πού ἀνοίγουμε μόνοι μας τήν πόρτα. Εἶναι δυνατόν, θά πεῖτε, ν’ ἀνοίξεις μόνος σου τήν πόρτα στόν διάβολο; Ναί, εἶναι καί ὁ Θεός δέν τό θέλει βέβαια αὐτό, ἀλλά τό παραχωρεῖ, ἀφοῦ εἶσαι τόσο ἀνόητος… Πότε γίνεται αὐτό; Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀσχοληθεῖ μ’ αὐτά πού σᾶς εἶπα, μέ μαγεῖες καί πνευματισμό… Ἀρχίζει νά παίζει παιχνίδι μέ τόν διάβολο, νά τόν ἐπικαλεῖται, νά τόν προσκαλεῖ, νά θέλει νά τόν δεῖ, νά τοῦ κάνει κάποια χατίρια κ.λ.π. «Δέν ἐπιτρέπεται», λοιπόν, «στόν ἄνθρωπο νά ἀπομακρύνει τόν ἑαυτό του ἀπό τήν ἐπίβλεψη τοῦ Θεοῦ καί μέ δικούς του τρόπους – μέ παραχώρηση τοῦ Θεοῦ ἀλλά χωρίς τή θέλησή Του- νά ἀνοίξει ὁ ἴδιος τίς δικές του αἰσθήσεις καί νά εἰσέλθει σέ ὁρατή κοινωνία μέ τά πνεύματα»28. 230

– Πᾶς γυρεύοντας νά δεῖς τόν διάβολο; Θά τόν δεῖς. Ἀλλά δέν θά τόν δεῖς μόνο, θά πάθεις καί πολύ μεγάλη ζημιά. Θά μπεῖ μέσα σου, θά σοῦ κάνει τεράστια ζημιά. Γιατί καί μόνο ἡ ὅραση τῶν δαιμόνων βλάπτει πάρα πολύ. «Εἶναι φανερό ὅτι μέσω τοῦ δικοῦ του θελήματος ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά ἐπιτύχει κοινωνία μόνο μέ τά πεπτωκότα πνεύματα»29. Προσέξτε, λένε κάποιοι «κι ἄν δῶ ἀγγέλους;.. γιατί νά μήν πειραματιστῶ;». Δέν πρόκειται νά δεῖς ἀγγέλους. Ὅταν ψάχνεσαι μέ ἐμπειρίες ὑπερφυσικές, τό ἀνεξήγητο… ἕνα σωρό περιοδικά.. καί τό ἴντερνετ (στά παιδιά)… καί τά ξόρκια, οἱ μαγολογίες πού σᾶς ἔλεγα τήν ἄλλη φορά, σάν νά εἶναι παιχνίδι.. ὅταν ἀρχίσεις μ’ αὐτά καί θέλεις νά δεῖς τόν κόσμο τῶν πνευμάτων, δέν ὑπάρχει περίπτωση νά δεῖς ἄγγελο. Μόνο δαίμονες θά δεῖς. Γιατί; Γιατί οἱ ἄγγελοι κάνουν ὑπακοή στόν Θεό. Καί ὅταν βλέπουν ἐσένα πού κάνεις παρακοή στόν Θεό καί ἐνῶ ὁ Θεός σοῦ ἔχει κλείσει τήν πόρτα, ἐσύ πᾶς νά τήν ἀνοίξεις, δέν πρόκειται νά σέ ὑπηρετήσουν ὅσο κι ἄν φωνάζεις ἀγγέλους. Δαίμονες θά δεῖς! Δέν πρόκειται νά δεῖς ἀγγέλους ποτέ, καί θά πάθεις μεγάλη ζημιά. «Δέν εἶναι χαρακτηριστικό τῶν ἁγίων ἀγγέλων νά συμμετέχουν σέ κάτι τό ὁποῖο δέν βρίσκεται σέ συμφωνία μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, πού δέν εὐαρεστεῖ τόν Θεό»30. – Ἐσύ κάνεις ἁμαρτία καί ὁ ἄγγελος θά σέ βοηθήσει στήν ἁμαρτία; Δέν ὑπάρχει περίπτωση. Γιατί τά λέμε αὐτά τώρα; Γιατί κυκλοφοροῦν κάτι νεοεποχίτικες ὀργανώσεις πού μιλᾶνε γιά ἀγγέλους… ἀγγελοθρησκεῖες… ὑπάρχουν καί σήμερα, ὄχι μόνο στά χρόνια τῶν Ἀποστόλων. Μιλᾶνε γιά ἀγγέλους καί «ἐμεῖς ἔχουμε ἐπικοινωνία μέ τόν ἀρχάγγελο Γαβριήλ» κ.λ.π. Ὑπάρχουν τέτοια πράγματα. Δέν ξέρω ἄν τά ἔχετε ἀκούσει. Εἶναι πάρα πολλές οἱ πλάνες. Καί ὅλες αὐτές εἶναι μέσα σ’ αὐτό τό συνοθύλευμα τῆς Νέας Ἐποχῆς. Καί πάρα πολλοί οἱ ὁποῖοι πλανοῦν. Καί τάχατες ὁ ἄνθρωπος ἔρχεται σέ ἐπικοινωνία μέ τά ἀγαθά πνεύματα, ἐνῶ ὅλα εἶναι πονηρά. Ὅπως δέν ὑπάρχει, νά τό τονίσουμε, καλή μαγεία. Γιατί ὑπάρχει καί αὐτή ἡ πλάνη πού διαδίδει ὁ διάβολος. Ὑπάρχει ἡ μαύρη μαγεία, σοῦ λέει κακό πράγμα, καί ὑπάρχει ἡ λευκή μαγεία πού εἶναι καλό πράγμα. Κάθε μαγεία εἶναι μαύρη. Γιατί ὁ διάβολος μόνο μαῦρος εἶναι, δέν ὑπάρχει ἄσπρος διάβολος, καλός διάβολος δηλαδή. Μόνο κακό κάνει ὁ διάβολος, ποτέ καλό. Καί εἶναι πάρα πολύ ἀνόητοι, τό λιγότερο, γιά νά μήν ποῦμε ἄλλη ἔκφραση, αὐτοί πού πᾶνε στούς μάγους, γιά νά τούς βοηθήσουν καί ἔχουν αὐτές τίς ἀνόητες προλήψεις καί δεισιδαιμονίες καί φυλαχτά καί ὅλα αὐτά καί πλανῶνται πλάνην οἰκτρά. Δέν ξέρω, ἄν ζεῖ ἀκόμα, ἕνας Χρῆστος στό Γάζωρο… Ζεῖ; Πέθανε; Τόν ἔχετε ἀκούσει; Καί πήγαιναν σωρηδόν.. ὅλη ἡ Ἑλλάδα σχεδόν εἶχε περάσει ἀπ’ αὐτόν. Αὐτός λοιπόν τί ἔκανε; Τόν λέγανε Χρηστό (Χριστός) ἀπό τό Γάζωρο, Γαζωραῖος (Ναζωραῖος)… Αὑτός ἔλεγε νά πηγαίνετε στήν ἐκκλησία, νά κάνετε λειτουργίες, νά κοινωνᾶτε.. ποτέ ὅμως δέν μιλοῦσε γιά ἐξομολόγηση. Ποτέ δέν ἔλεγε γιά ἐξομολόγηση, γιατί ἡ ἐξομολόγηση τόν καίει τόν διάβολο. Καί λέγανε αὐτοί… αὐτός 231

εἶναι «Χριστός». Τούς ἔλεγε ὁ π. Ἀθανάσιος Μυτιληναῖος, τόν ξέρετε αὐτόν τόν Χρήστο; Ἄ, τόν «Χριστό» λέγανε; Φανταστεῖτε πλάνη! Τό πονηρό πνεῦμα μετασχηματίζεται καί σέ ἄγγελο φωτός. Προσέξτε τό αὐτό. Καί τά μέντιουμ κ.λ.π. μπορεῖ νά ἔχουν καί εἰκόνες, νά σοῦ ποῦνε νά πᾶς καί στό Ἅγιο Ὄρος, νά κάνεις καί λειτουργίες, νά κοινωνήσεις τόσες φορές… Εἶναι σημαντικό αὐτό: θά σοῦ ποῦνε πόσες φορές νά τό κάνεις αὐτό. Ἀπό ἐκεῖ πιάνεις τήν πλάνη. Ὅπως κάποιες προσευχές πού κυκλοφοροῦν στόν Ἀπόστολο Ἰούδα… ἐννιά φορές, ἐννιά μέρες καί ὅ,τι ζητήσεις θά στό κάνει. Εἶναι στό τσεπάκι σου ὁ Ἅγιος Ἰούδας ὁ Θαδδαῖος, σάν τόν Ἀλβανό, νά σοῦ κάνει αὐτό πού θέλεις. Αὐτά ὅλα εἶναι μαγεῖες, νά ξέρετε, δέν εἶναι πράγματα τοῦ Θεοῦ. «Τί εἶναι αὐτό πού ἑλκυει τούς ἀνθρώπους, ὥστε νά εἰσέλθουν σέ ἀνοικτή κοινωνία μέ τά πνεύματα;». Γιατί ἔχουμε τέτοια διάθεση; «Ὅσοι εἶναι ἐλαφρόμυαλοι καί ἀγνοοῦν τήν ἐν Χριστῷ ζωή ἕλκονται εἴτε ἀπό περιέργεια, εἴτε ἀπό ἄγνοια, εἴτε ἀπό ἀπιστία, χωρίς νά καταλαβαίνουν ὅτι κάνοντας κάτι τέτοιο μποροῦν νά προκαλέσουν στόν ἑαυτό τους τό μέγιστο κακό»31. – Ποιό εἶναι τό μέγιστο κακό, ξέρετε; Νά μή μπορεῖς νά μετανοήσεις. Θά πεῖς: εἶναι δυνατόν αὐτό; Ἅμα προχωρήσει πάρα πολύ τό κακό, εἶναι δυνατόν. «Ἡ ἰδέα ὅτι ὑπάρχει κάτι ἰδιαιτέρως σημαντικό στήν αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων εἶναι λανθασμένη»32. Μήν τό παρεξηγήσετε αὐτό. Ὁ ἄνθρωπος, ἄν θέλει, πάντα μπορεῖ νά μετανοήσει. Ἀλλά ἐννοῶ ὅτι τόσο πιά δίνεται στόν πονηρό… Πῶς ἔλεγε ἐκεῖνος ὁ ποιητής; «Μή ζητᾶς νά μ’ ἀναστήσεις, δέν μπορῶ». Ὁ Λαπαθιώτης πού αὐτοκτόνησε. Φτάνει ὁ ἄνθρωπος σέ τέτοια κατάπτωση, δέν θέλει πλέον νά μετανοήσει. «Ἡ ἰδέα ὅτι ὑπάρχει κάτι ἰδιαιτέρως σημαντικό στήν αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων εἶναι λανθασμένη». Δέν εἶναι κάτι σπουδαῖο. Νομίζουν ὅτι εἶναι κατόρθωμα καί λένε, κατάφερα νά δῶ τόν διάβολο… ἀγγέλους… νομίζει ὅτι βλέπει ἀγγέλους. Δαίμονες βλέπει. «Χωρίς τήν πνευματική ἀντίληψη, ἡ αἰσθητή» ἀντίληψη, νά δεῖς δηλαδή μέ τά μάτια σου, μέ τίς αἰσθήσεις σου ἕνα πνεῦμα, «δέν παρέχει μία σωστή, ἀλλά μόνο μία ἐπιφανειακή κατανόηση τῶν πνευμάτων». Δέν εἶναι κάτι σπουδαῖο. Πές ὅτι εἶδες τόν διάβολο. Θά καταλάβεις τί εἶναι ὁ διάβολος; Ἡ πνευματική ἀντίληψη εἶναι τό σημαντικό. «Μπορεῖ πολύ εὔκολα νά κάνει τούς ἀνθρώπους νά συλλάβουν τά πράγματα μέ τόν πλέον λανθασμένο τρόπο, καί μάλιστα αὐτό συχνότατα συμβαίνει μέ τούς μή ἔμπειρους καί μέ ἐκείνους πού ἔχουν μολυνθεῖ ἀπό ἐγωισμό καί κενοδοξία»33. Ὁ διάβολος πολύ εὔκολα πλανᾶ τούς ἀνθρώπους καί μάλιστα αὐτούς στούς ὁποίους ἐμφανίζεται. – Οἱ μάγοι πού ἀσχολοῦνται μ’ αὐτά καί φωνάζουν τούς δαίμονες καί τούς βλέπουν κ.λ.π. ξέρετε τί ξύλο τρῶνε ἀπ’ τούς δαίμονες καί πόσο βασανίζονται ἀπ’ αὐτούς; Οἱ πιό ἀνόητοι ἄνθρωποι εἶναι αὐτοί. «Ἡ πνευματική ἀντίληψη τῶν πνευμάτων ἐπιτυγχάνεται μόνον ἀπό τούς ἀληθινούς Χριστιανούς, ἐνῶ οἱ ἄνθρωποι πού διάγουν τίς πιό διεφθαρμένες ζωές διαθέτουν τή 232

μεγαλύτερη ἱκανότητα γιά αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων». Ὅσο πιό διεφθαρμένος εἶσαι τόσο πιό πιθανό εἶναι νά δεῖς μέ τά σωματικά μάτια δαίμονες. «Ἐλάχιστοι ἄνθρωποι διαθέτουν τέτοια ἱκανότητα ἐκ φύσεως καί σέ ἄλλους, ἐπίσης ἐλάχιστους, τά πνεύματα ἐμφανίζονται ἐξαιτίας κάποιας εἰδικῆς περίστασης στή ζωή τους. Στίς τελευταῖες δύο περιπτώσεις ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει εὐθύνη, πρέπει ὅμως νά κάνει κάθε προσπάθεια ὥστε νά ξεφύγει ἀπό αὐτήν τήν πολύ ἐπικίνδυνη κατάσταση. Στήν ἐποχή μας πολλοί ἄνθρωποι ἐπιτρέπουν –τό ζητᾶνε, τό ἐπιδιώκουν– στόν ἑαυτό τους νά εἰσέλθει σέ κοινωνία μέ πεπτωκότα πνεύματα μέσω μαγνητικῶν φαινομένων (πνευματιστικά φαινόμενα)»34, τραπεζάκια πού μετακινοῦνται, Ἁγία Γραφή πού τή δένουν καί βάζουν τό κλειδί μέσα, ποτήρια πού μετακινοῦνται καί παίρνουν ἀπαντήσεις ναί-ὄχι… διάφορα κάνουν… Ὅλα αὐτά εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνα, δέν εἶναι παιχνίδια. Ἐπιτρέπουν στόν ἑαυτό τους, λοιπόν, νά ἔρθουν σέ κοινωνία μέ τά πονηρά πνεύματα. Προσέξτε, στίς πνευματιστικές συγκεντρώσεις δέν ἔρχονται οἱ ψυχές. Γιατί λένε φώναξε τήν ψυχή τοῦ παπποῦ σου… καί ἔρχεται λέει καί ἀκούει τήν ψυχή τοῦ παπποῦ της καί παρηγοριέται. Εἶναι ὁ διάβολος πού μιμεῖται τή φωνή. Οἱ ψυχές, τό λέγαμε καί τήν ἄλλη φορά, δέν μποροῦν νά μετακινηθοῦν, εἶναι ἐκεῖ πού εἶναι. Πέθανε ὁ ἄνθρωπος, θά πάει στόν ὁρισμένο τόπο πού ἔχει καθορίσει ὁ Θεός. Δέν μετακινοῦνται οἱ ψυχές, οἱ δαίμονες ἔρχονται καί σέ κοροϊδεύουν. Καί ὄχι μόνο σέ κοροϊδεύουν, θά σοῦ κάνουν κι ἄλλες πολύ βαρύτερες ζημιές. Στά πνευματιστικά φαινόμενα «τά πεπτωκότα πνεύματα συνήθως ἐμφανίζονται μέ τή μορφή φωτεινῶν ἀγγέλων καί παραπλανοῦν καί ἐξαπατοῦν λέγοντας διάφορες ἐνδιαφέρουσες ἱστορίες, ἀναμιγνύοντας τήν ἀλήθεια μέ τό ψέμα»35. Νά ξέρετε, ὁ τρόπος διδασκαλίας τῶν δαιμόνων εἶναι αὐτός, ἀλήθειες καί ψέματα μαζί. Εἶναι αὐτό πού κάνουν οἱ Οἰκουμενιστές, οἱ αἱρετικοί, ἀλήθειες καί ψέματα μαζί… Εἴδατε, ἄς ποῦμε, στή Σύνοδο στήν Κρήτη, στό πρῶτο ἄρθρο λένε, ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία, ὀρθόδοξη… δέν ὑπάρχει ἄλλη! Στό ἕκτο ἄρθρο, ἔχουμε κι ἄλλες ἐκκλησίες ἑτερόδοξες καί παραδεχόμαστε τήν ἱστορική τους ὀνομασία…! Ἀλήθεια καί ψέμα μαζί! Καταλάβατε; Αὐτός εἶναι ὁ διάβολος. Αὐτός εἶναι ὁ τρόπος πού διδάσκει ὁ διάβολος. Τά σχολικά βιβλία… ἔχουμε ἐδῶ καί τόν κ. Νατσιό. Αὐτό δέν κάνουν κ. Νατσιέ; Ἀλήθειες καί ψέματα μαζί… Μοῦ ἔλεγε μιά καθηγήτρια, πάτερ, παίρνω τό βιβλίο, αὐτό τό κομματάκι εἶναι σωστό, τό ἀπό κάτω λάθος, τό παρακάτω πάλι σωστό… τί νά κάνω; Δέν γίνεται νά τά ξεχωρίσεις, τά ἔχουν τόσο ἀνακατεμένα.. Εἶναι ὅλο τό βιβλίο γιά πέταμα! – Ἄν πάρεις ἕνα φαγητό καί βάλεις μιά κουτσουλιά, πού ἔλεγε ὁ Ἅγιος Παΐσιος, μπορεῖς νά τό φᾶς; Θά ψάχνεις τήν κουτσουλιά γιά νά τή βγάλεις;… Τό δίνεις μία καί τό πετᾶς ὅλο! Πολύ καλά κάνουν οἱ γονεῖς πού τά δίνουν πίσω στό Ὑπουργεῖο. Ἐγώ λέω στούς γονεῖς νά ζητᾶτε καί ἀπαλλαγή κιόλας. Ἄς μή δίνουν, νά ζητᾶτε γιά νά γίνεται φασαρία. Πρέπει νά γίνει φασαρία, γιατί πλέον διδάσκεται ἐπίσημα ἡ αἵρεση. Δέν εἶναι ἀστεῖο πράγμα. Ἐπίσημα τό Κράτος τώρα στά παιδιά μας διδάσκει τόν Οἰκουμενισμό καί τήν Πανθρησκεία, ὅ,τι χειρότερο ἔχει ἐμφανιστεῖ 233

ποτέ στήν Ἐκκλησία. Εἶναι ἡ χειρότερη αἵρεση ὅλων τῶν αἰώνων ὁ Οἰκουμενισμός. Δέν εἶναι ὅπως ἡ αἵρεση τοῦ Ἀρείου. Ὁ Ἄρειος ἔλεγε ἕνα αἱρετικό πράγμα, ὅτι ὁ Θεός εἶναι κτίσμα. Ὁ Οἰκουμενισμός νομιμοποιεῖ ὅλες τίς αἱρέσεις καί τίς λέει ὅτι εἶναι ἀλήθειες καί τούς δίνει ἐκκλησιαστικότητα. Εἶναι φοβερό πράγμα! Δηλαδή καί ὁ Ἄρειος σώζει, καί ὁ Νεστόριος σώζει καί οἱ μονοφυσίτες σώζουν καί οἱ παπικοί σώζουν καί οἱ προτεστάντες σώζουν. Ὅλοι σώζουν! Σέ λίγο θά μᾶς ποῦνε καί γιά τούς βουδιστές, ὅπως μοῦ ἔλεγε ὁ κ. Νατσιός προηγουμένως, ὅτι εἶναι ἱερά πρόσωπα… – Ἱερά πρόσωπα εἶναι αὐτοί ἤ ἀνίερα; Εἶναι τό κοράνιο ἱερό βιβλίο ἤ ἀνίερο, ἀφοῦ βλασφημεῖ τόν Χριστό καί τήν Παναγία μας; Ἀνίερο βιβλίο εἶναι. Κι ὅμως στά βιβλία αὐτά λένε ὅτι εἶναι ἱερά βιβλία καί ὅλοι αὐτοί εἶναι ἱερές προσωπικότητες, οἱ πλανῶντες καί πλανώμενοι.. Αὐτή λοιπόν εἶναι ἡ μέθοδος τοῦ διαβόλου, ἀλήθειες καί ψέματα μαζί. Ἐξαπατοῦν τούς ἀνθρώπους μ’ αὐτά ἀναμιγνύοντας ἀλήθειες μέ ψέματα καί «πάντοτε» τά πονηρά πνεύματα «προκαλοῦν μία ἀκραία διαταραχή στήν ψυχή -καί προσέξτε– ἀκόμα καί στή διάνοια»36. Τί σημαίνει αὐτό; Τρέλα! Τρελαίνουν τόν ἄνθρωπο, μετά πάει ψυχιατρεῖο. Δέν εἶναι ἁπλό πράγμα νά πειραματίζεσαι μέ τά πνεύματα. Καί ἡ ψυχή θά βλαφτεῖ καί ἡ διάνοια. «Αὐτοί πού βλέπουν πνεύματα, ἀκόμα καί ἅγιους ἀγγέλους μέ αἰσθητό τρόπο» – εἴπαμε σπάνιο πράγμα, γιατί ἡ κατάστασή μας εἶναι μόνο γιά νά βλέπουμε πονηρά πνεύματα– «δέν πρέπει νά σχηματίζουν μεγάλη ἰδέα γιά τόν ἑαυτό τους. Ἡ ἀντίληψη μέσω τῶν σωματικῶν ὀφθαλμῶν ἀπό μόνη της δέν ἀποτελεῖ καμιά μαρτυρία τῆς ἀνώτερης ποιότητας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν». Δέν σημαίνει ὅτι εἶναι ἀνώτεροι ἄνθρωποι ἐπειδή κατάφεραν νά βλέπουν τά πνεύματα. «Ἀφοῦ ὄχι μόνο διεφθαρμένοι ἄνθρωποι διαθέτουν τέτοια ἱκανότητα, ἀλλά ἀκόμα καί τά ἄλογα ζῶα». Προσέξτε καί τά ζῶα βλέπουν δαίμονες καί ἀγγέλους! Δέν εἶναι κάτι σπουδαῖο αὐτό. Στούς Ἀριθμούς, στό εἰκοστό δεύτερο κεφάλαιο: «καί ἰδοῦσα ἡ ὄνος».. ἡ ὄνος ποιά εἶναι; Μέ συγχωρεῖτε ἡ γαϊδούρα. «Τόν ἄγγελον τοῦ Θεοῦ», εἶδε τόν ἄγγελο! Δέν εἶναι σπουδαῖο πράγμα νά δεῖς ἕναν ἄγγελο, αὐτό θέλει νά πεῖ ὁ Ἅγιος ἐδῶ. «Ἀνθεστηκότα ἐν τῇ ὁδῷ καί τήν μάχαιραν ἐσπασμένην ἐν τῇ χειρί αὐτοῦ», πού κρατοῦσε στό χέρι τό σπαθί του… τί νά κάνει τό γαϊδουράκι; Ἔφυγε ἀπ’ τόν δρόμο. Δέν μποροῦσε νά πάει. Νά τά βάλει μέ τόν ἄγγελο; «Ἐξέκλινεν ἡ ὄνος ἐκ τῆς ὁδοῦ καί ἐπορεύετο εἰς τό πεδίον», ἔφυγε στήν πεδιάδα. Ὅσοι ἔχετε ζῶα, ξέρετε… «καί ἐπάταξε τήν ὄνον ἐν τῇ ῥάβδῳ αὐτοῦ τοῦ εὐθῦναι αὐτήν ἐν τῇ ὁδῷ» καί τήν χτύπησε ὁ Βαλαάμ γιά νά ξανάγυρίσει στό μονοπάτι. «Ὁ κίνδυνος τῆς ἐπαφῆς μέ τά πνεύματα»37. «Ἡ ἀντίληψη τῶν πνευμάτων μέ τούς σωματικούς ὀφθαλμούς προξενεῖ πάντοτε κακό». Τό νά δεῖς μέ τά σωματικά μάτια τούς δαίμονες πάντα σοῦ κάνει κακό «ἄλλοτε μικρότερο κι ἄλλοτε μεγαλύτερο σέ ὅσους δέν διαθέτουν τήν πνευματική ἀντίληψή τους», σέ ὅσους δέν ἔχουν προχωρήσει πνευματικά, ὁπότε δέν ἔχουν τή 234

ἱκανότητα νά βλέπουν πνευματικά, μέ τά μάτια τῆς ψυχῆς τούς δαίμονες. «Ἐδῶ στή γῆ ἀληθινές εἰκόνες τῆς ἀλήθειας ἀναμιγνύονται μέ ψεύτικες, ὅπως σέ ἕναν τόπο, ὅπου τό κακό ἀναμιγνύεται μέ τό καλό, ἕνας τέτοιος τόπος εἶναι ὁ τόπος τῆς ἐξορίας τῶν πεπτωκότων ἀγγέλων καί τῶν πεπτωκότων ἀνθρώπων»38. Δέν ὑπάρχει διάκρισις. Γι’ αὐτό βλέπετε σήμερα οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι εἶναι σέ μία ἀπέραντη σύγχυση, σ’ ἕνα ἀπέραντο μπέρδεμα. Κι ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι. Σκοτάδι! Γιατί ἀκριβῶς δέν ὑπάρχει ἡ πνευματική γνώση, ἡ πνευματική ἀντίληψη. Ἀλλά δέν ὑπάρχει καί ἡ ταπείνωση τῆς ὑπακοῆς σ’ ἕναν διακριτικό πνευματικό ὁδηγό. Ὡραῖα ἐσύ δέν ἔχεις διάκριση. – Δέν πᾶς σ’ ἕναν πνευματικό πού ἔχει διάκριση νά σοῦ λέει αὐτό εἶναι ἀπό τόν διάβολο, τό ἄλλο εἶναι ἀπό τόν Θεό; Ὄχι, ἔχουμε ἐγωισμό. Δέν θέλουμε νά τό παραδεχτοῦμε… Σοῦ λέει, ἐγώ ξέρω, γιατί νά πάω σ’ ἕναν ἄνθρωπο νά ρωτήσω; Μέ τό μυαλό μου θά τό βρῶ. Ἡ αὐτονόμηση πού λέγαμε, ἡ ἀναρχία. «Ὅποιος ἀντιλαμβάνεται τά πνεύματα μέ τίς αἰσθήσεις του μπορεῖ εὔκολα νά ἐξαπατηθεῖ, μέ ἀποτέλεσμα νά βλάψει τόν ἑαυτό του καί νά ὁδηγηθεῖ στήν ἀπώλεια. Ἐάν, τή στιγμή πού ἀντιλαμβάνεται τά πνεύματα, δείξει ἐμπιστοσύνη ἤ εὐπιστία ἀπέναντί τους, εἶναι σίγουρο ὅτι θά ἐξαπατηθεῖ, εἶναι σίγουρο ὅτι θά μαγνητιστεῖ», θά ἐπηρεαστεῖ δηλαδή ἀπό τή δαιμονική ἐνέργεια, «εἶναι σίγουρο ὅτι θά σφραγιστεῖ μέ τή σφραγίδα τῆς ἐξαπάτησης». Κάτι μᾶς θυμίζει αὐτό… τή σφραγίδα, τό 666, τόν Ἀντίχριστο, ἡ ὁποία εἶναι «μή κατανοητή γιά τόν μή ἔμπειρο, τή σφραγίδα ἑνός φοβεροῦ τραυματισμοῦ τοῦ πνεύματός του»39. Ἕνας πού βλέπει πονηρά πνεύματα μέ τά σωματικά του μάτια καί δέν ἔχει πνευματική ὅραση, σφραγίζεται. Εἶναι φοβερό πράγμα αὐτό! Γι’ αὐτό ὁ Θεός ἔχει κλείσει τίς πύλες. Ἀλλά βλέπετε, εἴμαστε τόσο ἀνόητοι πού πᾶμε νά τίς ἀνοίξουμε μόνοι μας. «Ἐπιπλέον, ἡ δυνατότητα ἐπαναφορᾶς στόν ὀρθό δρόμο καί ἡ δυνατότητα σωτηρίας συχνά χάνονται». Προσέξτε δέν εἶναι δικά μου λόγια, εἶναι τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου, αὐτό πού σᾶς εἶπα, πόσο ἐπικίνδυνο πράγμα εἶναι, Εἶναι δυνατόν νά χαθεῖ ἡ δυνατότητα σωτηρίας. Ὄχι γιατί ὁ ἄνθρωπος χάνει τό αὐτεξούσιο. Κάθε στιγμή ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά μετανοήσει, ἀλλά πλέον ἔχει τόσο πολύ βαθιά σαπίσει, χαλάσει ἡ ψυχή λόγω τῆς δαιμονικῆς ἐπήρειας, πού γίνεται ὁ ἄνθρωπος σχεδόν ἀνίκανος νά μετανοήσει. «Αὐτό ἔχει συμβεῖ σέ πάρα πολλούς ἀνθρώπους. Ἔχει συμβεῖ ὄχι μόνο στούς παγανιστές, τῶν ὁποίων οἱ ἱερεῖς βρίσκονταν ὡς ἐπί τό πλεῖστον σέ ἀνοικτή ἐπαφή μέ τούς δαίμονες», παγανιστές ξέρετε εἶναι οἱ εἰδωλολάτρες καί οἱ νεοειδωλολάτρες πού ἔχουμε τώρα. Αὐτοί ἔχουν ἀνοιχτή ἐπικοινωνία μέ τά πονηρά πνεύματα. «Ὄχι μόνο σέ πολλούς Χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι δέν γνωρίζουν τά μυστήρια τοῦ Χριστιανισμοῦ καί ἐξαιτίας διαφόρων συνθηκῶν ἔχουν εἰσέλθει σέ κοινωνία μέ πνεύματα, ἀλλά ἔχει συμβεῖ καί σέ πολλούς ἀγωνιστές τῆς πίστης καί μοναχούς, οἱ ὁποῖοι εἶχαν αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων χωρίς νά ἔχουν ἀποκτήσει πνευματική ἀντίληψη αὐτῶν». Καί ὅπως εἶπαμε εἶναι πολύ ἐπικίνδυνο αὐτό. «Ἡ ὀρθή, νόμιμη εἴσοδος στόν κόσμο τῶν πνευμάτων παρέχεται μόνο μέσω τῆς 235

χριστιανικῆς διδασκαλίας καί ζωῆς». – Θέλεις νά μπεῖς στόν κόσμο τῶν πνευμάτων; Νά γίνεις πραγματικά ὀρθόδοξος, θά τό ἔλεγα «φανατικά» ὀρθόδοξος! Ὅπως τό λένε οἱ ἔξω καί μᾶς κατηγοροῦν ὡς φανατικούς. Ὄχι μέ τήν κακή ἔννοια, ἀλλά νά ἀφοσιωθεῖς στόν Χριστό πραγματικά καί τότε θά σοῦ ἀνοιχτεῖ καί ἡ γνώση καί ἡ ὅρασις τοῦ πνευματικοῦ κόσμου. Καί θά εἶναι ἀσφαλής ἡ εἴσοδός σου σ’ αὐτόν τόν κόσμο, ὅπως ἦταν ἀσφαλής ἡ εἴσοδος τῶν Ἁγίων. Ἔλεγε ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶδε ἕναν μάγο πού πῆγε νά τόν ἐπισκεφτεῖ καί εἶδε ἕνα σωρό δαιμόνια ἀπό πίσω του καί κατάλαβε πώς εἶναι μάγος αὐτός… – Πῶς τά εἶδε τά δαιμόνια; Τά εἶδε γιατί εἶχε τέτοια πνευματική ὡριμότητα πού ὁ Θεός τοῦ εἶχε ἀνοίξει τά μάτια τῆς ψυχῆς καί ἔβλεπε τούς δαίμονες, πού ἀκολουθοῦσαν αὐτόν τόν μάγο. «Ὅλοι οἱ ἄλλοι τρόποι εἶναι ἀθέμιτοι» πνευματισμός, μαγεία καί ὅλα αὐτά, «καί πρέπει νά ἀποκηρυχθοῦν ὡς ἄχρηστοι καί καταστροφικοί. Εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Θεός ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ τόν ἀληθινό ἀγωνιστή τοῦ Χριστοῦ στήν ἀντίληψη τῶν πνευμάτων. Ὅταν ὁ Θεός ὁδηγεῖ, τά προκαλύμματα τῆς ἀλήθειας, μέ τά ὁποῖα ἐνδύεται τό ψέμα, ἀπομακρύνονται ἀπό τήν ἴδια τήν ἀλήθεια». Ὅταν ἔχεις τόν Θεό μαζί σου, μή φοβᾶσαι. Ὁ διάβολος θά ἀναγκαστεῖ νά βγάλει τή μάσκα του. Ὅταν δέν ἔχεις ὅμως τόν Χριστό μαζί σου, ὁ διάβολος δέν βγάζει τή μάσκα του. Σέ κοροϊδεύει, σέ ἐξαπατᾶ καί σέ βλάπτει πάρα πολύ φοβερά. Ὅταν λοιπόν εἶσαι μέ τόν Θεό, φεύγουν τά προκαλύμματα πού βάζει ὁ διάβολος στήν ἀλήθεια, φανερώνεται τό ψέμα του καί «τότε, παρέχεται στόν Χριστιανό ἀγωνιστή, πρῶτα ἀπ’ ὅλα, ἡ πνευματική ἀντίληψη τῶν πνευμάτων καί τοῦ ἀποκαλύπτονται λεπτομερῶς καί μέ ἀκρίβεια οἱ ἰδιότητές τους. Μόνο ἀφοῦ γίνει αὐτό, δωρίζεται σέ ὁρισμένους ἀσκητές ἡ αἰσθητή ἀντίληψη τῶν πνευμάτων, μέ τήν ὁποία ὁλοκληρώνεται ἡ γνώση γιά τά πνεύματα, γνώση τήν ὁποία ἔχουν ἀρχικά ἀποκτήσει μέσω τῆς πνευματικῆς ἀντίληψής τους». Σταματῶ ἐδῶ γιατί συμπληρώθηκε ἡ ὥρα. Μᾶς μένει ἀκόμα ἕνα μικρό κεφάλαιο, ἀρκετά σημαντικό ὅμως. Πρακτικές συμβουλές πού δίνει ὁ Ἅγιος Ἀντώνιος καί οἱ ἄλλοι Ἅγιοι Πατέρες γιά τό συγκεκριμένο θέμα. Ἄν ἔχετε κάποιες ἀπορίες πάνω σ’ αὐτά, νομίζω ὅτι ἔχουμε λίγο χρόνο. Μερικοί μέ βλέπουν λίγο ἔκπληκτοι! Δέν ξέρω ἄν σᾶς τρομοκράτησα, ἄν σᾶς φόβισα… ἀλλά αὐτή εἶναι ἡ πραγματικότητα. Πρέπει νά τά ξέρουμε νομίζω, ἔτσι δέν εἶναι; 236

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ἐρ. : Γνωρίζω πολλές χριστιανές πού λένε.. «ξεματιάζω.. δέν εἶναι τίποτα! Λέω καί τό Πάτερ ἡμῶν».. Ἀπ. : «Κακό πράγμα εἶναι; Καί ἡ Ἐκκλησία τό παραδέχεται τό μάτι..». Μοῦ τό κάνουν κι ἐμένα διδασκαλία! Λοιπόν.. Ἐρ. : Μόνο γιά πλάκα λένε… καί τό φλιτζάνι.. Ἀπ. : Ναί… καί τό ἕνα καί τό ἄλλο εἶναι ἀπαράδεκτα καί πολύ ἐπικίνδυνα. Νά ποῦμε γιά τό ξεμάτιασμα. Ἄν καί τό ἔχω πεῖ σέ πολλές ὁμιλίες, ἀλλά νά τό ποῦμε πάλι, ἀφοῦ τό θέτετε. Τί εἶναι τό «μάτι»; Ὅταν λέμε «μάτι» στήν ἐκκλησιαστική γλώσσα ἐννοοῦμε τή βασκανία. Ἡ βασκανία εἶναι πονηρή ἐνέργεια, δαιμονική ἐνέργεια πού ὑποκρύπτει τό πονηρό πνεῦμα τοῦ φθόνου. Ὁ φθόνος εἶναι ἡ βασκανία. Καί ποιοί εἶναι αὐτοί πού ἐκπέμπουν αὐτή τήν ἐνέργεια; Φυσικά εἶναι οἱ δαίμονες, δαιμονική ἐνέργεια εἶναι. Ἀλλά ὅταν ὁ ἄνθρωπος φθονεῖ κάποιον ἄλλον ἄνθρωπο, δέχεται αὐτή τή δαιμονική ἐνέργεια καί ὁ διάβολος τί κάνει; Χρησιμοποιεῖ αὐτόν τόν ἄνθρωπο γιά νά ἐκπέμπει αὐτή τήν ἐνέργεια καί μάλιστα μέσα ἀπ’ τά μάτια. Χρησιμοποιεῖ τά μάτια δηλαδή τοῦ ἀνθρώπου ὁ διάβολος, ἐπειδή αὐτός ὁ ἄνθρωπος ἔχει μέσα του κακία, φθόνο, ζήλεια… Τό πονηρό πνεῦμα χρησιμοποιεῖ τά μάτια του, γιά νά βλάψει τό μωρό τῆς ἄλλης, τή νύφη τῆς ἄλλης οἰκογένειας κ.λ.π. Αὐτό εἶναι ἡ βασκανία. Τί γίνεται τώρα; Ἐσύ πού εἶσαι δίπλα καί δέχεσαι αὐτή τήν πονηρή ἐνέργεια, παθαίνεις κακό; Ἐξαρτᾶται. Ἐάν ἔχεις πνευματική ζωή, ἐάν ἐξομολογεῖσαι, ἐάν ἔχεις νοερά προσευχή, ἀδιάλειπτη προσευχή, δέν παθαίνεις τίποτα. Ὅσα μάτια κι ἄν σέ κοιτᾶνε καί ὅσες γλῶσσες κι ἄν σέ τρῶνε καί δέν ξέρω τί ἄλλο, ὅλοι οἱ δαίμονες νά πέσουν πάνω σου… Θυμηθεῖτε τήν Ἁγία Ἰουστίνη, τί τῆς ἔστειλε ὁ Ἅγιος Κυπριανός; Τόν ἀρχηγό τῶν δαιμόνων τῆς ἔστειλε καί ἦταν μιά κοπελίτσα εἴκοσι χρονῶν… τόσο ἦταν περίπου. Δέν μποροῦσε νά τῆς κάνει τίποτα ὁ ἑωσφόρος, ὁ ἀρχηγός τῶν δαιμόνων, γιατί ἦταν τειχισμένη μέ τήν ἀδιάλειπτη προσευχή καί τήν ἁγία ζωή. Ὅταν ἔχεις τέτοια ζωή, δέν ἔχεις φόβο ἀπό κανένα μάτι. Δεύτερον. Ποιοί ματιάζουν; Εἴπαμε οἱ φθονεροί. Ποιοί ματιάζονται; Οἱ ἀνεξομολόγητοι, οἱ ἀκοινώνητοι, οἱ ἀπρόσεκτοι. Αὐτοί ματιάζονται. Καί ποιά εἶναι ἡ λύση; Ἡ πνευματική ζωή. Καί σέ καμιά περίπτωση, ἄν ὑπάρχει τέτοια ἐνέργεια πού σέ ἔχει ἐπηρεάσει, δέν θά πᾶς σέ ἕναν ἄνθρωπο λαϊκό. Θά πᾶς στόν ἱερέα. Μόνο ὁ ἱερέας ἐπιτρέπεται νά διαβάζει τήν εὐχή τῆς βασκανίας. Ἔλεγε ἕνας παπάς χαριτολογώντας, ἐγώ δέν βγάζω μάτια… γιατί τοῦ λέγανε, ξεματιάζεις;… Ὑπάρχει εἰδική εὐχή γιά αὐτή τήν ἐνέργεια, ἀλλά ὅταν ὁ ἄνθρωπος κάνει πνευματική ζωή θά δεῖτε ὅτι δέν χρειάζεται τέτοιο πράγμα. Τί κάνουν τώρα οἱ ξεματιάστρες καί αὐτοί πού ξεματιάζουν; Κοροϊδεύονται ἀπό τόν διάβολο καί κοροϊδεύουν αὐτούς πού ξεματιάζουν. Μά λέει, πιάνει αὐτό… κάνω τό 237

λαδάκι, τό νεράκι, τό φυτιλάκι.. τί ἄλλο κάνουνε… καί φεύγει ὁ πονοκέφαλος. Ναί, γιά νά ξανάρθει μετά ἀπό λίγες ὧρες, τήν ἄλλη μέρα… ξεμάτιασέ με πάλι! Ὁ διάβολος ἔτσι τούς παίζει καί δέν πᾶνε νά ἐξομολογηθοῦν. Καί ἐσύ ἐμποδίζεις τούς ἀνθρώπους νά πᾶνε νά ἐξομολογηθοῦν μ’ αὐτό πού κάνεις, πού ξεματιάζεις. Δηλαδή ἁμαρτάνει κι αὐτός πού ξεματιάζει, δέν κάνει καλό. Εἶναι αὐτό πού λέγαμε προηγουμένως, καί οἱ μάγοι ἔχουν εἰκόνες καί μπορεῖ νά λένε καί προσευχές… νά σοῦ ποῦνε κι ἐσένα νά κάνεις προσευχές καί λειτουργίες. Ὁ διάβολος ντύνεται τό ἔνδυμα τοῦ καλοῦ ἀγγέλου, «μετασχηματίζεται καί εἰς ἄγγελον φωτός»40. Δέν πρέπει νά πέφτουμε θύματα τοῦ διαβόλου, εἶναι ἐξευτελιστικό γιά τόν χριστιανό. Αὐτά γιά τό ξεμάτιασμα. Καί γιά τό δεύτερο πού εἴπατε γιά τό φλιτζάνι, κι αὐτό φυσικά εἶναι ἕνα εἶδος μαγείας. Εἶναι ἡ λεγόμενη καφεμαντεία. Θυμηθεῖτε καί τήν μαντευομένη τῶν Φιλίππων πού εἶχε πνεῦμα πύθωνος41. Ὅλα αὐτά εἶναι τοῦ διαβόλου. Δέν εἶναι τοῦ Θεοῦ πράγματα αὐτά. Ὁ διάβολος, νομίζω τό εἴπαμε καί τήν προηγούμενη φορά, σέ καμιά περίπτωση δέν γνωρίζει τό μέλλον. Σέ καμιά περίπτωση! Μπορεῖ νά τύχει καμιά φορά ἐπειδή εἰκάζει-ὑποθέτει συνδυάζοντας καταστάσεις νά πέσει μέσα καί λέει, νά εἶδες αὐτό πού μοῦ εἶπε ἡ γύφτισσα ἔγινε… ἡ μοίρα σου καί τό ριζικό σου.. τό πέτυχε. Ναί, τό πέτυχε, γιατί; Γιατί ἐσύ ἤθελες καί τράβηξες αὐτή τήν πονηρή ἐνέργεια καί παραχωρεῖ ὁ Θεός μερικές φορές νά γίνει αὐτό. Προσέξτε, λέει στήν Ἁγία Γραφή, ἄν πᾶς πλάγια στόν Θεό καί ὁ Θεός θά πάει πλάγια σέ σένα, γιατί ἐσύ καταφρονεῖς τόν Θεό. Ἀφοῦ ὁ Θεός σοῦ λέει δέν ξέρει ὁ διάβολος τό μέλλον, ἐσύ πᾶς στόν διάβολο γιά νά μάθεις τό μέλλον σου. Καί τί θά σέ ὠφελήσει αὐτό; Τίποτα δέν θά σέ ὠφελήσει νά μάθεις τό μέλλον σου. Ἀλλά ἐπειδή πᾶς ἐκεῖ πέρα, ζητᾶς νά πλανηθεῖς, παραχωρεῖ ὁ Θεός νά πλανηθεῖς. Ἤ ἄλλοι πού πιστεύουν τά ὄνειρα καί διαβάζουν ὀνειροκρίτες καί νά δοῦμε αὐτό τώρα τί σημαίνει;.. τί θά γίνει τώρα;… τί εἶναι αὐτό πού εἶδα.. καί ρωτάει ἡ μία τήν ἄλλη, καί τί εἶναι αὐτό πού εἶδες.. καί τῆς βγαίνει τό ὄνειρο. Καί λέει, νά εἶδες μοῦ βγῆκε τό ὄνειρο, ἔπεσε μέσα ὁ ὀνειροκρίτης. Γιατί; Γιατί ἐσύ θέλεις νά πλανηθεῖς καί ὁ Θεός παραχωρεῖ νά πλανηθεῖς, γιά νά μάθεις ἀπ΄ αὐτό πού θά πάθεις. Ὁ διάβολος μιά, δύο, τρεῖς θά πέσει μέσα, μετά θά σοῦ φέρει καί τό ψέμα καί θά σέ διαλύσει καί θά εἶσαι σέ μία κατάσταση συνεχοῦς ἀναστάτωσης. Λοιπόν, νά ἀκοῦμε αὐτά πού λέει ἡ Ἐκκλησία καί κανέναν ἄλλον, γιατί πάρα πολλές πλάνες κυκλοφοροῦν καί εἶναι ντυμένες καί μέ χριστιανικότητα… αὐτό πού εἴπατε «χριστιανές». Δυστυχῶς, οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι σήμερα, τό ἔλεγε καί ὁ π. Ἀθανάσιος ὁ Μυτιληναῖος -μιλᾶμε γιά τούς Ἕλληνες- εἴμαστε εἰδωλολάτρες. Δέν εἴμαστε χριστιανοί… κακά τά ψέματα… καί αὐτοί πού πᾶνε στήν ἐκκλησία. Δέν λέω γιά αὐτούς πού δέν πᾶνε. Ξέρετε πόσοι πᾶνε; Τό 3% τῶν Ἑλλήνων. Τί ποσοστό βγαίνει ἀπ’ τά 10 ἑκατομμύρια; Αὐτοί πᾶνε ἐκκλησία! Κι ἀπό αὐτό τό 3% γιά ρίξτε μιά ματιά γύρω σας νά δεῖτε, πόσες εἶναι μέ κραγιόν, πόσες εἶναι μέ παντελόνια, πόσες εἶναι μέ ἀπαράδεκτη – αἰσχρότατη ἐμφάνιση μέσα στήν ἐκκλησία; Αὐτά εἶναι μέλη τῆς Ἐκκλησίας; Ὄχι, βέβαια! Μά θά πεῖς εἶναι μέσα στήν ἐκκλησία… εἶναι… καί ὁ διάβολος κάθεται μέσα στήν ἐκκλησία, εἶναι μέλος τῆς Ἐκκλησίας; Ὄχι, 238

βέβαια! Ἐλαχιστότατοι εἶναι οἱ χριστιανοί σήμερα, οἱ πραγματικοί χριστιανοί. Καί ἀπό αὐτούς πού ἐξομολογοῦνται καί ἀπό αὐτούς πού κοινωνοῦν. Εἶναι πολύ δύσκολο νά βρεῖς ἄνθρωπο τοῦ Θεοῦ σήμερα… πάρα πολύ δύσκολο! Ἐγώ θά τολμοῦσα νά τό πῶ, καί ἱερεῖς καί ἀρχιερεῖς.. Στά χρόνια τοῦ π. Ἀθανασίου, τό 1981, ξέρετε τί ἔλεγε τότε ὁ π. Ἀθανάσιος ὁ Μυτιληναῖος; Ἔχουμε ντοκουμέντα, στοιχεῖα ἀδιάσειστα, ὅτι ἀπό τούς 8.000 ἱερεῖς -πού ἦταν τότε στήν Ἑλλάδα, τό 1981- οἱ 1.000 δέν πιστεύουν τίποτα! Τώρα λέω τά δικά μας… ἀλλά τά δικά μας εἶναι καί δικά σας, γιατί οἱ παπάδες ἀπό σᾶς βγαίνουνε καί κατά τόν λαό καί οἱ ἄρχοντες. Οἱ 1.000 δέν πιστεύουν! Τί δέν πιστεύουν; Δέν πιστεύουν στόν Θεό. Δέν πιστεύουν ὅτι ἡ Θεία Κοινωνία εἶναι Θεία Κοινωνία. 1981! Σκεφτεῖτε σήμερα! Λυπᾶμαι πού τό λέω, ἀμφιβάλλω ἄν ὑπάρχουν 1.000 πού πιστεύουν σήμερα! Ἔχουμε τόση διαφθορά… Γι’ αὐτό καί ψηφίζουμε αὐτά πού ψηφίζουμε. Γιατί καί αὐτά πού ἔγιναν τώρα, τά νομοσχέδια αὐτά γιά τά βιβλία τῶν θρησκευτικῶν, γιά τήν ἀλλαγή τοῦ φύλου, τή νομιμοποίηση τῶν ὁμοφυλοφίλων, τῆς διαστροφῆς, τό σύμφωνο συμβίωσης… ὅλα αὐτά πῶς γίνανε; Μέ τή δική μας ἀνοχή, γιά νά μήν πῶ προδοσία. Κλήρου καί λαοῦ. Ἔτσι δέν εἶναι; Θά μπορούσαμε νά τά ἐμποδίσουμε; Βεβαίως θά μπορούσαμε. Ἀλλά δέν κάναμε τίποτα. Κοιμόμαστε… πνευματικά. Γιατί ὁ καθένας δέν σκέφτεται τό συμφέρον τῆς Ἐκκλησίας, δέν σκέφτεται ἐκκλησιολογικά. Σκέφτεται ἀτομικιστικά. Θά μοῦ βάλει τό παιδί στή δουλειά ὁ τάδε «ἀντίχριστος» ὑπουργός – βουλευτής; Ἐγώ θά τόν ψηφίσω. Ὅτι ἔδιωξε τούς πνευματικούς ἀπό τά σχολεῖα, ὅτι ψηφίζει τούς ὁμοφυλόφιλους… δέν μέ ἐνδιαφέρει. Κανονικά ὅλοι αὐτοί θά ἔπρεπε νά ἔχουν ἀφοριστεῖ, ὄχι μιά φορά, χίλιες φορές. Ἡ Ἐκκλησία ἔχει πνευματικά ὅπλα. Ἀλλά ποιός τολμάει νά τά χρησιμοποιήσει; Γιατί, ἀκριβῶς, ἔχουμε γίνει δοῦλοι τῶν παθῶν μας καί ἀγαπᾶμε τίς καρέκλες μας, κλῆρος καί λαός, καί δέν θέλουμε νά μᾶς ποῦνε ὅτι εἴμαστε αὐστηροί, ὅτι εἴμαστε φανατικοί, ὅτι εἴμαστε κολλημένοι, ὅτι δέν εἴμαστε προοδευτικοί κ.λ.π. Ξέρετε πόσα τέτοια ἔχω ἀκούσει;… Δέν πειράζει ἐγώ θά τά λέω κι ἄς τά ἀκούω! Ὅτι εἶμαι δηλαδή τέτοιος πού σᾶς λέω, ὄχι ὅτι δέν εἶμαι. Ἐρ. : Στήν ὁμιλία σας ἀναφέρατε ὅτι ὁ διάβολος εἰσχωρεῖ πολύ πιό εὔκολα στούς ἀνόητους… Ἀπ. : Δέν τό εἶπα ἔτσι. Εἶπα οἱ ἀνόητοι ἀνοίγουν τήν πόρτα τους στόν διάβολο. Ἐρ. : Μπορεῖ νά εἶναι ἀνόητοι.. εἶναι χάρισμα. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι δέν ἔχουν τήν ἴδια ἱκανότητα… Ἀπ. : Κοιτάξτε, νά ξεχωρίσουμε.. ἀνόητος μέ τήν πατερική ἔννοια. Ἀνόητος δέν εἶναι ὁ ἀγράμματος. Ἀνόητος εἶναι αὐτός πού δέν ἔχει πνευματική γνώση. Ὁ νοῦς, κατά τούς Πατέρες, εἶναι ἡ σπουδαιότερη δύναμη τῆς ψυχῆς καί νοῦ φωτισμένο ἔχουνε οἱ ἄνθρωποι πού ἔχουν ταπείνωση, πού ζοῦνε σωστά πνευματικά. Αὐτοί πού δέν ἔχουνε νοῦ φωτισμένο, αὐτοί εἶναι οἱ ἀνόητοι. Ὁ π. Ἰωάννης ὁ Ρωμανίδης ἔλεγε ὅτι αὐτοί εἶναι «σχιζοφρενεῖς», πνευματικά σχιζοφρενεῖς. Γιά τήν ἀκρίβεια, νά σᾶς τό πῶ ἔτσι ὠμά, εἶναι οἱ ὑπερήφανοι, οἱ ἐγωιστές. Καί οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι σήμερα ἔτσι εἶναι. Σπάνια νά βρεῖς πραγματικά ταπεινό ἄνθρωπο. Πέστε μου ποιός ἄνθρωπος θά 239

βριστεῖ σήμερα καί δέν θά θυμώσει; Ξέρετε πολλούς; Καί δέν θά ἀνταποδώσει τήν ὕβρη. Αὐτός εἶναι ὁ άνόητος, πού ἀνταποδίδει τήν ὕβρη. Ποιός θά ἀδικηθεῖ σήμερα καί δέν θά ὑπερασπιστεῖ τόν ἑαυτό του; Πέστε μου! Ἄν ἦταν ἔξυπνος, ἄν εἶχε νοῦ, θά δεχόταν μέ χαρά τήν ἀδικία. Γιατί; Τό λέει στό Πάτερ ἡμῶν, ἀλλά δέν καταλαβαίνει τί λέει: «Ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν». Τό λέμε, δέν τό λέμε; Δηλαδή, συγχώρεσέ μου Θεέ μου τίς ἁμαρτίες, ὅπως καί ἐγώ συγχωράω τίς ἁμαρτίες τῶν ἄλλων σέ μένα. Ὅταν ἔρθει ὁ ἄλλος λοιπόν, ὁ καημένος πού τόν ἔχει κυριέψει τό πονηρό πνεῦμα, καί σέ ἀδικεῖ, τί κάνεις; Τόν συγχωρεῖς; «Θά σοῦ δείξω ἐγώ τώρα… κάτσε νά κοινωνήσω καί θά σοῦ πῶ ἐγώ…». Καταλάβατε; Τέτοιοι χριστιανοί εἴμαστε. Αὐτή εἶναι ἡ ἀνοησία μας. Γι’ αὐτούς τούς ἀνόητους μιλάω. Καί αὐτοί οἱ ἀνόητοι μετά θέλουν νά δοῦνε καί τόν πνευματικό κόσμο… καί πᾶνε καί στά μέντιουμ.. Ἅμα δέν πιάσει ἡ Ἐκκλησία καί ὁ παπάς, σοῦ λέει θά πάω καί στόν μάγο, νά μοῦ τά βρεῖ ἐκεῖνος τά μάγια. Ἑπομένως, δέν ὑποτιμῶ αὐτούς πού ὑπονοεῖτε ἐσεῖς, τούς βλάκες. Δέν ὑπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Καί οἱ πιό μεγάλοι ἅγιοι πού εἴχαμε ἦταν ἀγράμματοι, ἀλλά δέν ἦταν βλάκες, ἀνόητοι μέ τήν ἔννοια τήν πνευματική, ἦταν οἱ πιό ἔξυπνοι ἄνθρωποι. Μπορεῖ νά μήν ἔπαιρνε στροφές πολλές στή γνώση αὐτή τήν ἐγκεφαλική πού ἔχουμε στά σχολεῖα, ἀλλά αὐτό δέν εἶναι μεῖον γιά τήν πνευματική ζωή. Οἱ πιό ἀγράμματοι, τό λέγανε καί στό Ἅγιο Ὄρος αὐτό, πᾶνε πολύ πιό γρήγορα, γιατί ἔχουν ταπείνωση. Αὐτοί πού ἔχουν τά πτυχία καί τά ντοκτορά, ἔχουν καί πολύ ἐγωισμό καί πᾶνε σάν χελῶνες στήν πνευματική ζωή. Ἐρ. : Εἴπατε ὅτι ὁ πόλεμος τῶν δαιμόνων μπορεῖ νά γίνει καί ἐκ τῶν ἔσω, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δαιμονιστεῖ. Ἐάν ἔχουμε κάποια ἄτομα στόν περίγυρό μας ἤ στόν συγγενικό μας περίγυρο, τά ὁποῖα ἔχουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τόν πόλεμο, κατά πόσο μποροῦμε νά ἔχουμε ἐπαφή μ’ αὐτά τά ἄτομα ἤ νά ἐπιτρέπουμε τήν εἴσοδό τους στό σπίτι μας καί κατά πόσο ἐμεῖς μποροῦμε νά ἐπηρεαστοῦμε ἀπό αὐτά τά ἄτομα, ἀκόμα κι ἄν εἴμαστε ἐν μετανοίᾳ, ἀνεξάρτητα ἄν αὐτοί εἶναι στήν Ἐκκλησία ἤ ἐκτός. Ἀπ. : Εἶναι ἄνθρωποι πού ἔχουνε ὑποστατικό δαιμόνιο μέσα τους; Αὐτό ἐννοεῖς; Ἤ ἁπλῶς δαιμονική ἐνέργεια; Ἐρ. : Πῶς μποροῦμε νά τό διαγνώσουμε; Ἀπ. : Αὐτό εἶναι ἴσως πιό ἐνδιαφέρον. Νά τό ξέρουμε.. νά μήν τούς βγάζουμε ὅλους δαιμονισμένους… Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἔλεγε, παίρνω ἕνα ἅγιο λείψανο στό χέρι μου καί αὐτοί πού ἔχουνε ὄντως πνεῦμα πονηρό μέσα τους, δέν μποροῦν νά προσκυνήσουν τό χέρι μου. Δέν μποροῦνε. Εἶχα δεῖ μιά φορά μιά κοπέλα δαιμονισμένη, σ’ ἕνα μοναστήρι στήν Ἀττική, πού τῆς πήγαιναν τό ἅγιο λείψανο νά τό προσκυνήσει, ἦταν ὄρθια αὐτή, καί ὅπως τῆς ἔφερναν μπροστά της τή λειψανοθήκη, αὐτή ἔκανε ὅλο πίσω πίσω πίσω.. καί λές τώρα θά πέσει ἀνάσκελα, θά σκοτωθεῖ. Δέν μποροῦσε νά προσκυνήσει. Αὐτός εἶναι ὁ δαίμονας, καταλάβατε; Μήν τούς βγάλουμε ὅλους δαιμονισμένους. Εἴπαμε εἶναι σπάνια περίπτωση. Βέβαια στά χρόνια τοῦ Χριστοῦ ἔχουμε πολλούς 240

τέτοιους. Κυριαρχοῦσε ὁ διάβολος τότε καί ὁ Κύριος ἔβγαζε σωρηδόν δαιμόνια ἀπ’ τούς ἀνθρώπους. Ἀλλά δυστυχῶς καί σήμερα οἱ ἄνθρωποι μέ αὐτά πού κάνουνε… Νά σᾶς πῶ κάτι; Ἡ ρόκ μουσική ξέρετε τί μουσική εἶναι; Δαιμονική μουσική. Τί θά πεῖ ὅμως αὐτό, ξέρετε; Εἶναι λατρευτική μουσική τῶν δαιμόνων, δηλαδή μέ τή μουσική αὐτή κάνουν λατρεία στόν σατανᾶ. Δέν εἶναι ἁπλή μουσική. Γι’ αὐτό ἕνα παιδί πού ἀκούει αὐτή τή μουσική, εἶναι σάν νά κάνει λατρεία, νά συμμετέχει σέ μιά σατανική «θεία λειτουργία» ἄς τό ποῦμε ἔτσι, ἀνίερη λειτουργία. Αὐτός δέν κινδυνεύει νά δαιμονιστεῖ; Φυσικά, ὅταν λατρεύεις τόν σατανᾶ… καί πᾶνε στίς ρόκ συναυλίες καί λένε πώς εἶναι θεός ὁ σατανᾶς… Ἀλλο πού δέν θέλει ὁ διάβολος. Ἡ μεγαλύτερη ἐπιθυμία τοῦ διαβόλου αὐτή εἶναι νά λατρευτεῖ ὡς θεός. Γι’ αὐτό καί ὁ Ἀντίχριστος, ὅταν θά ἔρθει, ὁ τελικός Ἀντίχριστος, γιατί καί τώρα ἔχουμε πολλούς ἀντίχριστους… ἀλλά ὁ τελικός θά καθήσει, λέει, στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ καί θά ἀπαιτήσει νά προσκυνηθεῖ ὡς θεός. «Θά καταργήσει κάθε σέβασμα»42, ὅλους τούς θεούς θά καταργήσει ὁ Ἀντίχριστος καί θά ἀπαιτήσει λατρεία ὡς θεός. Αὐτή εἶναι ἡ ἐπιθυμία τοῦ διαβόλου. Καί ὅλα αὐτά τώρα, οἰκουμενισμός, βιβλία θρησκευτικῶν, πανθρησκεία… ὅλα ὑπηρετοῦν τόν τελικό Ἀντίχριστο, ὁ ὁποῖος ὅταν θά ἔρθει, θά τά σαρώσει ὅλα καί θά πεῖ, ἐμένα θά προσκυνήσετε, ἐγώ εἶμαι ὁ θεός. Βέβαια, μετά, ὅταν ἔρθει ὁ Χριστός, θά κάνει ἕνα «φού» καί θά τόν διαλύσει κι αὐτόν καί ὅλα τά ὄργανά του.. Τό λέω νά μή μᾶς πιάσει καμία κατάθλιψη. Τελικά νικητής θά εἶναι ὁ Χριστός, ὅσο κι ἄν λυσσάει ὁ διάβολος. Ἐρ. : Πάτερ, σχετικά μέ τήν ἀπάντηση πού δώσατε στήν κυρία προηγουμένως, πῶς θά πρέπει νά ἀντιδρᾶμε, ἄν εἶναι ἐγωιστικό… Στήν προκειμένη περίπτωση, ἄν κάποιος δίπλα μας βρίζει τά θεῖα, κάποιον ἅγιο κι ἐμεῖς ἀντιδράσουμε εἶναι ἐγωισμός; Ἀπ. : Ναί, ἔχουμε ἀλλάξει θέμα… Νά συμπληρώσω λίγο τήν προηγούμενη ἐρώτηση, τί πρέπει νά κάνουμε μέ τούς ἀνθρώπους πού ἔχουν μέσα τους δαιμονική ἐνέργεια. Ἄν εἶναι διαπιστωμένα δαιμονισμένοι, θά ρωτήσουμε τόν πνευματικό μας. Ἀλλά, γενικῶς, πάρα πολλοί ἄνθρωποι σήμερα ἔχουν δαιμονικές ἐνέργειες. Πάρα πολλοί ἄνθρωποι.. ἔχουν ἔντονες δαιμονικές ἐνέργειες. Μ’ αὐτούς τούς ἀνθρώπους δέν μπορεῖς νά κάνεις παρέα. Θά τούς ἀγαπᾶς, ἀλλά ἀπό μακριά. Προσέξτε το αὐτό. Νά σᾶς πῶ μία δαιμονική ἐνέργεια; Τά σαρκικά πάθη. Εἶναι δαιμονική ἐνέργεια. Συζοῦν, λέει, τά παιδιά. Ὅλα τά παιδιά ἔτσι κάνουν σήμερα. Τί σημαίνει αὐτό; Δαιμονική ἐνέργεια εἶναι αὐτό, εἶναι τό πνεῦμα τῆς πορνείας, πού ἔχει κυριαρχήσει σήμερα στούς νέους. Καί ὄχι μόνο τό πνεῦμα τῆς ἁπλῆς πορνείας, ἀλλά τό πνεῦμα τῆς διεστραμμένης πορνείας. Κάθε εἴδους διαστροφή θεωρεῖται νόμιμο πράγμα πλέον. Ὅ,τι ἀηδιαστικότερο πράγμα θεωρεῖται νόμιμο. Μπορεῖς μ’ αὐτούς νά κάνεις παρέα; Δέν μπορεῖς. Γιατί; Γιατί πολύ ἁπλά, ὑπάρχει μεγάλος κίνδυνος νά ἐπηρεαστεῖς κι ἐσύ ἀπό τά δαιμόνιά του, ἀπό τά πονηρά πνεύματα. Ὅπως, ἄν εἶσαι συνέχεια κοντά σ’ ἕναν πού ἔχει φυματίωση, δίπλα στήν ἀναπνοή του, σύντομα θά κολλήσεις κι ἐσύ. Ἔτσι γίνεται καί στά πνευματικά. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος ἔλεγε, ὑπάρχουν δαιμονικά πνευματικά μικρόβια, τά ὁποῖα πηδᾶνε ἀπό τόν ἕναν στόν ἄλλο. Γι’ αὐτό ἔλεγε καί τά μωρά σας μήν ἀφήνετε νά τά ἀγκαλιάζει ὁ ὁποιοσδήποτε. Ἦρθε ἡ θεία ἀπό τή 241

Λάρισα, ἄς ποῦμε, πού κάνει τίς μαγεῖες της καί ἐσύ τῆς δίνεις τό μωρό. Δέν πρέπει νά τῆς δώσεις τό μωρό ἀγκαλιά, γιατί αὐτή ἡ στενή ἐπαφή μεταδίδει τά πνευματικά μικρόβια πού ἔχει αὐτή στό μωρό. Καταλάβατε; Καί ἀρρωσταίνει τό μωρό καί ἀπό ἕνα φιλί. Ξέρετε τί λένε οἱ Γεροντάδες οἱ σύγχρονοι; Τώρα θά τό πῶ λίγο ὠμά, νά μέ συγχωρέσετε. Ἔχουνε ἐπικρατήσει τά διαστροφικά σαρκικά πάθη, μέσα στίς οἰκογένειες. Καταλαβαίνετε τί ἐννοῶ, νά μήν πῶ περισσότερα… Λοιπόν, αὐτή ἡ γυναίκα πού θά φιλήσει τό παιδί της, τῆς μεταδίδει τό ἴδιο πράγμα. Τό ξέρετε αὐτό; Πού κάνει τά αἴσχη μέ τόν ἄντρα της… τό μωρό της γίνεται κι αὐτό ἄρρωστο, μέ τά ἴδια πάθη. Αὐτό γίνεται. Καταλάβατε; Αὐτές οἱ μητέρες εἶναι ἐγκληματίες. Κάνουν κακό στήν ψυχή τους καί μετά καί στήν ψυχή τοῦ παιδιοῦ πού γεννᾶνε καί ἀνατρέφουνε. Καί μετά λένε, τό παιδί ἔχει ὁμοφυλοφιλικές τάσεις… Τί θά ἔχει; Αὐτό θά ἔχει. Αὐτά τά λένε οἱ σύγχρονοι Γεροντάδες, δέν τά λέω ἐγώ. Ἔτσι εἶναι, δέν μπορεῖς νά ἁμαρτάνεις καί μετά νά λές δέν ἔκανα τίποτα.. Ἔκανες καί πάρα πολλά καί στόν ἑαυτό σου καί στό παιδί σου καί στήν οἰκογένειά σου καί στήν Ἐκκλησία ὁλόκληρη κάνεις, γιατί εἴμαστε ὅλοι συνδεδεμένοι, εἴμαστε ὅλοι ἕνα σῶμα. Ὁπότε, ἡ Ἁγία Γραφή τό λέει σαφῶς, μέ πόρνους δέν μπορεῖς νά κάνεις παρέα, μέ πλεονέκτες, μέ λοίδορους, μέ μέθυσους… δεῖτε ἐκεῖ τί λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. «Μή συναναμίγνυσθαι πόρνοις»43. Ἄν τό ἐφαρμόσουν αὐτό σήμερα οἱ χριστιανοί νέοι, μέ πόσους νέους θά μποροῦν νά κάνουν παρέα; Μέ κανέναν! Καί θά πεῖ μετά ἡ μαμά, ἀνησυχῶ, ἡ κόρη μου δέν κάνει παρέα μέ κανέναν.. Πολύ καλά κάνει! Νά μήν κάνει μέ κανέναν καί μέ καμία, γιατί θά πάρει τά πνευματικά τους μικρόβια. Ἔρχονται μερικές μανάδες καί λένε, τό ἀγόρι μου δέν κάνει παρέα μέ κανέναν. Νά μήν κάνει… μήν ἀνησυχεῖς… τό φυλάει ὁ Θεός. Ἀφήνω τό σατανικό πού λέει, δέν ἔχει ἀκόμα φιλενάδα τό παιδί! Καί οἱ ἴδιοι οἱ γονεῖς σπρώχνουν τό παιδί στήν πορνεία. Τό ἀφήνω αὐτό.. δέν τό συζητᾶμε… Μιλᾶμε γιά τούς χριστιανούς πού ἀνησυχοῦνε γιά τά παιδιά τους πού δέν ἔχουν παρέες. Πῶς νά κάνεις παρέα; Καί μέ ποιόν νά κάνεις παρέα; Ἔρχονται τά παιδιά καί μοῦ λένε, πάτερ, στό σχολεῖο ὅλοι βρίζουνε. Τί εἶναι ἡ βρισιά; Δαιμονική ἐνέργεια δέν εἶναι; Ἀγγελική ἐνέργεια εἶναι; Βγάζεις ὅλο τόν ὀχετό ἀπό μέσα σου.. Ἀφήνω πού τώρα δέν βρίζουνε, βλασφημοῦν.. Χριστό καί Παναγία βρίζουν τά παιδιά στό σχολεῖο τώρα. Μπορεῖς νά κάνεις παρέα μ’ αὐτά τά παιδιά; Λένε, θά μείνω μόνος μου. Ἔ, μόνος σου νά μείνεις, ἄν θέλεις νά μείνεις χριστιανός. Ἀλλιῶς θά εἶσαι κι ἐσύ μέ τό μπουλούκι, ὅλοι μαζί στήν κόλαση… Νά ξέρετε σήμερα, πρέπει νά διαχωριστοῦμε. Δέν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος, ἄν θέλουμε νά παραμείνουμε χριστιανοί. Δέν ὑπάρχει κανένας συμβιβασμός μέ τόν κόσμο. Ὄσο προχωροῦν τά πράγματα, ὑπάρχει μία πόλωση: «ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι καί ὁ ρυπαρός ρυπαρευθήτω ἔτι»44. Ὅσο περνᾶνε τά χρόνια ὁ ρυπαρός γίνεται πιό ρυπαρός. Βλέπετε τώρα τί νομιμοποιήσαμε. Μέ μία ὑπογραφή τό παιδί νά ἀλλάζει τό φύλο του στά 15. Τό παιδί πού δέν ξέρει ποῦ πᾶνε τά τέσσερα… νά ἀλλάζει τό φύλο του. Δέν ξέρω ἄν τό ἔλεγα σέ σᾶς.. τό 40%-50% ἀπό αὐτά τά παιδιά πού ἀλλάζουν 242

φύλο θά αὐτοκτονήσουν, σύμφωνα μέ τά ἐπιστημονικά δεδομένα, ὄχι τῶν χριστιανῶν, τῶν ἀθέων πού κάνουν ἔρευνα σ’ αὐτές τίς ὁμάδες, τῶν λεγόμενων τράνς, ἔτσι λέγονται αὐτοί. Αὐτοί πού τά ψήφισαν αὐτά δηλαδή, πρέπει νά καταδικαστοῦν καί σάν ἐγκληματίες, γιατί προωθοῦν τά παιδιά στήν αὐτοκτονία μ’ αὐτό τό νομοσχέδιο. Καί τά παιδιά εἶναι ἀκριβῶς πάνω στήν τρέλα τους… στά 15. Θυμηθεῖτε καί τόν ἑαυτό σας -καί τόν δικό μου τόν ἑαυτό- σοῦ λέει, γιατί νά μήν τό κάνω;.. Ὁπότε, δέν χωράει κανένας συμβιβασμός. Θά πρέπει νά ὑπάρξει αὐτός ὁ διαχωρισμός. Στήν καρδιά μας θά τούς ἀγαπᾶμε ὅλους, ἀλλά συναναστροφές μέ πολύ λίγους, ἄν βροῦμε.. Ξαναλέω, ἄν βροῦμε. Νά σᾶς πῶ κάτι; Καί μέ παπάδες καί μέ δεσποτάδες νά προσέχετε. Ὄχι μόνο μέ λαϊκούς, μέ ὅλους… καί νά προσέχετε καί σέ ποιούς πνευματικούς πᾶτε. Πολλοί σήμερα δέν εἶναι πνευματικοί μέ Ἅγιο Πνεῦμα. Εἶναι πνευματικοί μέ τό μεταπατερικό πνεῦμα, ὅλα ἐπιτρέπονται.. ἀνάσταση χωρίς σταυρό, χωρίς ἄσκηση… ὅλα ἐπιτρέπονται, παιδιά ἐλᾶτε νά σᾶς δώσω εὐλογία νά κοινωνήσετε. Φᾶτε, πιεῖτε, κοιμηθεῖτε, κάντε ὅ,τι θέλετε, ἐγώ θά σᾶς τά συγχωρήσω ὅλα. Δέν εἶναι αὐτός πνευματικός. Πνευματικός εἶναι αὐτός πού εἶναι κάτω ἀπό τό Πνεῦμα τό Ἅγιο καί κάτω ἀπό τούς ἱερούς Κανόνες. Αὐτός εἶναι ἁπλῶς δολοφόνος ψυχῶν. Καί ἔχουμε πολλούς τέτοιους. Γιατί; Γιατί ἔχουμε καί πολλούς λαϊκούς πού τρέχουνε ξωπίσω τους. Ἐπειδή καί πολλοί λαϊκοί δέν θέλουν νά διορθωθοῦν, θέλουν μόνο νά πάρουν μιά ἄφεση, γιά νά τακτοποιήσουν τή συνείδησή τους πού τούς ἐλέγχει. Καί σοῦ λέει θά βρῶ κανέναν πνευματικό, ὄχι τόν παπα- Σάββα πού τά λέει τόσο αὐστηρά… θά βρῶ κανέναν πιό ἐπιεική… Λές καί ὑπάρχει γιατρός ἐπιεικής καί γιατρός αὐστηρός. Ὑπάρχει γιατρός πού σέ θεραπεύει καί γιατρός πού σέ κοροϊδεύει. Ἔτσι εἶναι καί ὁ πνευματικός. Θέλεις νά θεραπευτεῖς; Θά πᾶς σ’ αὐτόν πού ὁ κόσμος τόν λέει αὐστηρό. Ἐγώ τόν λέω σωστό. Θά βρεῖς ἕναν σωστό πού ἀκολουθεῖ τούς ἁγίους Πατέρες καί τούς ἱερούς Κανόνες πού θεραπεύουν. Ἄν θέλεις νά βρεῖς ἀπατεῶνα… τό μόνο εὔκολο. Ἀλλά ὁ καρκίνος θά παραμένει καρκίνος. Ἐρ. : Γιά τούς πνευματικούς πατέρες πού ἐμεῖς καλούμαστε νά ἐπιλέξουμε.. πόσο εὔκολο εἶναι γιά μᾶς πού δέν ἔχουμε ἰδέα στόν χῶρο καί λίγα πράγματα γνωρίζουμε, νά βροῦμε τόν κατάλληλο; Ἀπ. : Ὑπάρχει ὁλόκληρο βιβλίο… Εἶναι ὁλόκληρο θέμα ὁμιλίας αὐτό πού λέτε.. εἶναι σημαντικότατο. Πῶς ἐπιλέγουμε τόν πνευματικό μας πατέρα. Εἶναι σημαντικότατο. Θά σᾶς πῶ συνοπτικότατα.. ὄχι δικά μου, αὐτά πού λέει ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος. Τό πρῶτο εἶναι νά δεῖς πῶς ζεῖ, αὐτός πού θά ἐπιλέξεις, πού νομίζεις πώς εἶναι ὁ κατάλληλος. Ἄν ζεῖ σύμφωνα μέ τούς Ἁγίους Ἀποστόλους, λέει. Πῶς ζοῦσαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι; Μέ ἄσκηση, μέ νηστεία, μέ ἐγκλεισμό, δέν γυρνοῦσαν ἀπό δῶ καί ἀπό κεῖ, ἔκαναν δηλαδη ἡσυχαστική ζωή, ἀδιάλειπτη προσευχή, πτωχεία (φτώχεια) καί γενικά μιμοῦνταν τόν Χριστό σέ ὅλα. Αὐτό εἶναι τό πρῶτο, νά δεῖ πῶς ζεῖ δηλαδή. Ἄν ἡ ζωή του συμφωνεῖ μέ τό Εὐαγγέλιο. Ἄν εἶναι ταπεινός, ἄν εἶναι ὑπάκουος, ἄν ἔχει κι αὐτός πνευματικό… Γιατί ὑπάρχει κι αὐτή ἡ ἀντίληψη 243

δυστυχῶς, ὅτι ὁ πνευματικός καί ὁ παπάς δέν χρειάζονται νά ἐξομολογηθοῦνε. Ποιός τό εἶπε αὐτό; Καί δεσπότης καί πατριάρχης… ἐκεῖ εἶναι πού πρέπει νά ἐξομολογεῖσαι, καί ἀκόμα πιό συχνά! Δεύτερον, νά δεῖς τούς καρπούς του, δηλαδή τά πνευματικά του παιδιά. Ζοῦνε κατά Θεόν; Ὄχι ὅλα, αὐτά πού κάνουνε ὑπακοή. Κάποια θά κάνουνε.. Αὐτός εἶναι καί ὁ δικός μας καημός. Γιατί ἔχεις πνευματικά παιδιά, ἀλλά πάντα δέν κάνουνε ὑπακοή ὅλα. Τά πνευματικά παιδιά πού κάνουν ὑπακοή, ἔχουν κι αὐτά τόν καρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; Πού εἶναι «ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη..»45, ὅλα αὐτά. Πῶς ψάχνεις ἕναν καλό γιατρό; Ρωτᾶς: αὐτός θεραπεύει; Βρίσκεις ἀνθρώπους πού τούς ἔκανε καλά κ.λ.π. Τρίτο κριτήριο, ἄν αὐτά πού λέει εἶναι σύμφωνα μέ τό Εὐαγγέλιο καί τούς ἱερούς Κανόνες, ἄν τηρεῖ τούς ἱερούς Κανόνες. Θά τό πῶ ὠμά: ὑπάρχουν πνευματικοί πού λένε, τό παιδί νά μήν ἔχει πολλές σχέσεις… μία σχέση νά ἔχει μόνο! Μία σχέση ἀφοῦ θά παντρευτεῖ, ἐγώ θά τόν ἀφήνω νά κοινωνάει.. Τό ἔχετε ἀκούσει αὐτό; Κι ἐσεῖς τό λέτε! Νά μήν ἔχει πολλές, μία ὅμως νά ἔχει… Γιατί, ἄν δέν ἔχει καμία, μετά ἀνησυχοῦμε μήπως ἔχει ἄλλο πράγμα καί πρέπει νά πάει στόν γιατρό. Συγγνώμη πού τά λέω ἔτσι. Ἐσεῖς τά λέτε, δυστυχῶς… Δέν ὑπάρχει δηλαδή περίπτωση τό παιδί νά εἶναι παρθένο καί ἁγνό σήμερα. Ἤ θά ἔχει μία σχέση ἤ θά εἶναι ἀνώμαλος. Συγγνώμη πάλι. Ἐκεῖ ἔχουμε φτάσει, καταλάβατε; Εἶναι τραγικό! Ἀπό αὐτό τόν λαό βγαίνουν καί οἱ ἀνάλογοι πνευματικοί, πού σοῦ λένε, τί νά κάνεις;.. δέν ὑπάρχει περίπτωση σήμερα τό παιδί νά εἶναι ἁγνό… Δηλαδή σήμερα δέν λειτουργεῖ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Δέν λειτουργεῖ; Κι ὅμως λειτουργεῖ! Θά σᾶς πῶ τήν προσωπική μου πείρα. Ἔχω παιδιά πού οὔτε τό χέρι δέν ἀκουμπᾶνε ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου καί πᾶνε γιά γάμο. Γιατί μοῦ λένε δέν ὑπάρχουν παιδιά. Καί τούς λέω ὑπάρχουν. Ἐγώ ἔχω τέτοια παιδιά. Πῶς τά καταφέρνουν αὐτά τά παιδιά; Αὐτά τά παιδιά θά ἐλέγξουν καί τούς ἄλλους. Δέν θά τούς κρίνει ὁ Θεός. Οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας θά μᾶς κρίνουν, ξέρετε. Καί θά πεῖ ὁ νέος, ἐγώ δέν μποροῦσα. Ὁ ἄλλος πῶς μπόρεσε; θά πεῖ ὁ Θεός, καί ἔμεινε ἁγνός καί παρθένος μέχρι τόν γάμο, ὅπως λέει ὁ Θεός καί ἐσύ δέν μποροῦσες; Ἄρα μποροῦσες. Δέν ἤθελες… Ἑπομένως, θά βρεῖς πνευματικούς πού δέν λένε τέτοια ἄλαλα καί μπάλαλα.. κάντε διακοπή τρεῖς μέρες, ἐλᾶτε νά κοινωνήσετε καί μετά συνεχίστε νά συζεῖτε. Αὐτός δέν εἶναι πνευματικός, αὐτός εἶναι δολοφόνος ψυχῶν. Οἱ ἱεροί Κανόνες λένε, ὅταν πορνεύεις -γιατί αὐτό εἶναι οἱ προγαμιαῖες σχέσεις, πορνεία εἶναι- θά πρέπει νά μετανοήσεις, νά σταματήσεις καί χρειάζεσαι περίπου ἑφτά χρόνια γιά νά κοινωνήσεις. Θά πεῖς, ἄν τό πῶ αὐτό στό παιδί σήμερα, ποιό παιδί θά κάτσει; Θά σᾶς πῶ τί κάνω καί τί κάνουν καί ἄλλοι διακριτικοί πνευματικοί. Θά τοῦ ποῦμε, παιδί μου αὐτό πού ἔκανες ἔχει αὐτό τό ἐπιτίμιο. Πρέπει νά τό πεῖς αὐτό, ἄν εἶσαι σωστός πνευματικός. Τό λένε οἱ ἱεροί Κανόνες, πού λένε τά φάρμακα. Καί μετά θά τοῦ πεῖς, παιδί μου κοίταξε, ἐφόσον μετανοήσεις, ἐφόσον σταματήσεις, ἐφόσον θά ἀγωνιστεῖς, θά πάρεις ἐλάφρυνση, θά κοινωνήσεις πολύ πιό γρήγορα. Ἔλα πάλι.. κάνε αὐτά πού θά σοῦ πῶ … Καί ὅταν δεῖς τό παιδί νά προχωράει, φυσικά δέν θά τό ἀφήσεις νά περιμένει ἑφτά χρόνια. Καταλάβατε; Ἀλλά ἄλλο αὐτό καί ἄλλο νά τοῦ πεῖς, ἔ, τί νά κάνουμε;.. ἀφοῦ τά ἔχεις μέ μία… φτάνει… ἔλα νά κοινωνήσεις. Ὄχι, αὐτό δέν εἶναι 244

θεραπεία. Αὐτό εἶναι σκότωμα, δολοφονία ψυχῆς εἶναι αὐτό. Καί ξέρετε αὐτή ἡ ζημιά μετά ἔρχεται καί στόν πνευματικό, δέν ἔρχεται μόνο στό παιδί. Τό παιδί φυσικά παραμένει ἀθεράπευτο καί δαιμονίζεται. Σημειῶστε κι αὐτό, ἕνας τρόπος δαιμονισμοῦ εἶναι νά κοινωνεῖς ἀνάξια. Θυμηθεῖτε το αὐτό πού σᾶς λέω. Πολλοί ἄνθρωποι σήμερα δαιμονίζονται γιατί κοινωνοῦν ἀνάξια, εἴτε τελείως ἀνεξομολόγητοι ἤ ὑποτίθεται πώς ἐξομολογοῦνται ὅπως σᾶς εἶπα, ἀλλά ὄχι ἀκολουθώντας τούς ἁγίους Πατέρες. Γιατί λέει «μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως καί ἀγάπης προσέλθετε». Φόβος Θεοῦ τί σημαίνει; Ὅτι ἔχεις στοιχειώδη συνειδητοποιήση τῆς ἁμαρτίας σου καί ἔχεις σταματήσει νά ἁμαρτάνεις καί τό παλεύεις… πολύ τό παλεύεις καί τουλάχιστον ἀπ΄ τά χοντρά σαρκικά ἁμαρτήματα καί ἀπό τίς ἔχθρες καί τίς μνησικακίες κ.λ.π. ἔχεις φύγει. Καί παλεύεις λίγο τήν κατάκριση, παλεύεις λίγο τόν θυμό.. Ἐντάξει, ἐκεῖ τό καταλαβαίνω. Ἀλλά δέν μπορεῖς νά ἁμαρτάνεις ἔτσι χοντρά σαρκικά καί νά πηγαίνεις νά κοινωνᾶς. Εἶναι τρόπος νά δαιμονιστεῖς, σᾶς τό λέω. Καί νά ἀρρωστήσεις καί νά πεθάνεις ἀκόμα. Τό λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στούς Κορίνθιους «πολλοί ἀρρωσταίνετε καί μερικοί πεθαίνετε γιατί κοινωνᾶτε ἀνάξια»46. Ἑπομένως θά δεῖς καί αὐτό, θά δεῖς ἐάν τηρεῖ τούς ἱερούς Κανόνες ὁ πνευματικός. Μετά θά ἔχεις καί τήν προσωπική ἐμπειρία. Θά πᾶς μιά φορά. Δέν θά δηλώσεις ἀμέσως πνευματικό παιδί. Θά ἐξομολογηθεῖς, θά πάρεις τά φάρμακα πού θά σοῦ πεῖ καί θά ἀρχίζεις νά ἐφαρμόζεις αὐτά πού θά σοῦ πεῖ. Ἄν δεῖς ὅτι πέφτει ὁ πυρετός, ὁ πνευματικός πυρετός, ὅτι ἀρχίζεις δηλαδή νά θεραπεύεσαι, σημαίνει ὅτι εἶναι καλός πνευματικός, ξέρει τί λέει. Ξέρει τά φάρμακα. Ὅπως καί στόν γιατρό. Πᾶς σ’ ἕναν γιατρό, παίρνεις τήν ἀγωγή.. φυσικά ἐννοεῖται θά τά πάρεις τά φάρμακα… γιατί μερικοί οὔτε κἄν τά παίρνουνε! Κι ἄν δεῖς ὅτι ἀρχίζει ἡ ἴαση, σημαίνει ὅτι σοῦ ἔδωσε σωστή θεραπεία. Ἄν ὅμως ἡ ἀρρώστια παραμένει καί χειροτερεύει, ἀλλάζεις γιατρό. Τό ἴδιο καί στά πνευματικά. Γι’ αὐτό καί λέει στόν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος, πρίν πᾶς σέ κάποιον γιατρό, νά τόν ἐξετάσεις καλά, ἀπό ὅλες τίς ἀπόψεις, ὅπως εἴπαμε. Καί μετά νά πᾶς ἐκεῖ καί νά ὑποταχθεῖς. Δέν ἐμπιστευόμαστε στόν καθένα ἐπειδή φοράει ράσο, ὅπως δέν πᾶς στόν ὁποιοδήποτε πού φοράει ἄσπρη ποδιά. Μπορεῖ νά εἶναι καί χασάπης… Ἐρ. : Γιά τή Σύνοδο τῆς Κρήτης ἄκουσα στό ράδιο ὅτι ὀργανώνονται τώρα μία σειρά μαθημάτων σέ στύλ σεμιναρίου, γιά νά πειστοῦμε ὅτι ἐκεῖ ἐλέχθησαν σωστά πράγματα. Εἶναι ἀπό τή Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης. Ἀπ. : Δέν εἶναι μόνο αὐτό.. Δέν θά ἀπαντήσω ἐκτενῶς.. Τά ἴδια τά θρησκευτικά τό κάνουν αὐτό. Τά νέα βιβλία θρησκευτικῶν αὐτό κάνουν, δέν χρειάζονται πλέον σεμινάρια… Εἶναι κατοχυρωμένο, ὅ,τι εἶναι πλέον ἀπόφαση τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὅλα μέσα στό σχέδιο πού σᾶς εἶπα. Φυσικά σέ καμιά περίπτωση δέν εἶναι ἀποδεκτά. Καλό πνευματικό ἀγώνα, καλή μετάνοια γιά ὅλους μας καί, ὅπως λέμε πάντα, ἡ μεγαλύτερη ἐπανάσταση εἶναι νά νικήσουμε τόν ἐχθρό μέσα μας, τά πάθη μας. Κι ἄν νικήσουμε τά πάθη μας, μετά θά ἀλλάξει καί τό ἐξωτερικό, θά ἀλλάξει καί ἡ Πολιτεία, θά ἀλλάξει καί τό Κράτος καί οἱ Νόμοι καί ὅλα αὐτά. Καί ὅλα αὐτά πού 245

ψηφίζονται καί πού προωθοῦν εἶναι ἀποτελέματα τῶν παθῶν μας. Ὅσο παραμένουμε ἀθεράπευτοι μέσα μας, τόσο θά βγαίνουν αὐτά τά ἐκτρώματα στούς νόμους καί οἱ καταστάσεις πού ζοῦμε. Καλό σας βράδυ. Ὁ Θεός μαζί σας. Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης https://hristospanagia3.blogspot.gr/ 1 Λουκ. 10, 18. 2 Γέν. 2, 7. 3 Γέν. 2, 23. 4 Γέν. 1, 26. 5 Γέν. 2, 17. 6 Φιλ. 3, 20. 7 Γέν. 3, 21. 8 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο, Ρόουζ Σεραφείμ Ἱερομόναχος, ἐκδ. Μυριόβιβλος, 2014, (στό ἑξῆς: Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο). 9 Ὅ.π. 10 Ὅ.π. 11 Λουκ. 10, 18. 12 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 13 Ὅ.π. 14 Ὅ.π. 15 Ἑβρ. 5, 14. 16 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 17 Ὅ.π. 18 Ὅ.π. 19 Ὅ.π. 20 Ὅ.π. 21 Ἀριθ. 22, 31. 246

22 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 23 Δ΄Βασ. 6, 17. 24 Ἡ ψυχή μετά τόν θάνατο. 25 Ὅ.π. 26 Ὅ.π. 27 Ὅ.π. 28 Ὅ.π. 29 Ὅ.π. 30 Ὅ.π. 31 Ὅ.π. 32 Ὅ.π. 33 Ὅ.π. 34 Ὅ.π. 35 Ὅ.π. 36 Ὅ.π. 37 Ὅ.π. 38 Ὅ.π. 39 Ὅ.π. 40 Β΄Κορ. 11, 14. 41 Πραξ. 16, 16. 42 Β΄Θεσ. 2, 4. 43 Α΄Κορ. 5, 9. 44 Ἀποκ. 22, 11. 45 Γαλ. 5, 22. 46 Ά Κορ. 11, 30. 247

Ἐμφανίσεις Ἀγγέλων καί δαιμόνων κατά τήν ὥρα τοῦ θανάτου Ἡ Φωτεινή Ὕπαρξη Σήμερα, σκέφτηκα, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, νά παραμείνουμε λίγο σ’ αὐτό τό θέμα τοῦ θανάτου, μέ τό ὁποῖο ἀσχοληθήκαμε στίς τελευταῖες μας ὁμιλίες διαβάζοντας καί σχολιάζοντας κατά δύναμιν τά σχετικά κεφάλαια ἀπό τόν πρῶτο τόμο στόν Εὐεργετινό. Νομίζω ἔχει πολύ ἐνδιαφέρον τό πράγμα, ἀφενός μέν γιά τή σωτηρία μας καί γιά τό τί ἀκολουθεῖ μετά τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς μας, καί ἀφετέρου γιά νά μήν πέφτουμε θύματα δαιμονικῆς ἀπάτης, ἡ ὁποία σήμερα εἶναι πολύ διαδεδομένη. Ὑπάρχουν πολλά βιβλία, περιοδικά, βίντεο, ἐκπομπές, πού ἀσχολοῦνται μέ τίς λεγόμενες μεταθανάτιες ἐμπειρίες καί ὑπάρχει αὐτή ἡ ἀντίληψη στόν προτεσταντικό κόσμο τῶν αἱρετικῶν, ὅτι ὅλα εἶναι πολύ καλά, σύμφωνα μέ τίς ἐμπειρίες πού ἔχουν αὐτοί οἱ ἄνθρωποι. Ὅλοι πηγαίνουν, κατά κανόνα, σ’ ἕναν πολύ ὡραῖο τόπο, συναντοῦν κάποιες «φωτεινές ὑπάρξεις» καί νιώθουν ἀγαλλίαση. Μετά, βέβαια, γυρίζουν πίσω καί τά διηγοῦνται αὐτά. Ἔχει σημασία νά μποροῦμε νά διακρίνουμε, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί μέ τόν φωτισμό τοῦ Θεοῦ καί μέ τή γνώση τῆς Ὀρθόδοξης διδασκαλίας, οἱ λεγόμενες αὐτές πνευματικές ἐμπειρίες, πόσο εἶναι ἀπό τά πνεύματα τοῦ Θεοῦ, τούς Ἀγγέλους δηλαδή, καί πόσο εἶναι δαιμονικές. Γι’ αὐτό, ἄς δοῦμε ἕνα παράδειγμα ἀπό τίς διηγήσεις τοῦ Μεγάλου Ἀρσενίου, γιά νά πάρουμε μία γεύση ἀπό ἐμφανίσεις Ἀγγέλων. Πρέπει ὁπωσδήποτε νά γνωρίζουμε, ὅτι οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι εἶναι κτίσματα, δημιουργήματα, ὅπως καί οἱ δαίμονες. Σέ καμιά περίπτωση δέν πρέπει νά ἀποδεχτοῦμε αὐτή τήν ταύτιση πού ὑπάρχει σέ πολλούς ὅτι καί ὁ Θεός εἶναι πνεῦμα καί τόν βάζουν στήν ἴδια σειρά μέ τά ἄλλα πνεύματα. Καμία σχέση δέν ἔχει ὁ Θεός μέ τούς Ἀγγέλους ἤ μέ τούς δαίμονες ὡς πρός τήν οὐσία Του. Ὁ Θεός εἶναι ἄκτιστος, αὐτά εἶναι κτιστά. «Ὁ Μέγας Ἀρσένιος (4ος -5ος αἰ.), ὁ ἀρνητής κάθε σωματικῆς ἀπολαύσεως, εἶχε τή συνήθεια νά διηγεῖται στούς πατέρες ὠφέλιμες ἱστορίες καί ὀπτασίες του, τίς ὁποῖες ἀπέδιδε σέ ἄλλα πρόσωπα, γιά ν’ ἀποφύγει ὁ ἴδιος τήν κενοδοξία. Κάποτε, διηγήθηκε ὁ ὅσιος, ἕνας ἡλικιωμένος μοναχός, ἐνῶ καθόταν στό κελλί του, ἄκουσε ἀγγελική φωνή νά τοῦ λέει: – Βγές ἔξω, νά σοῦ δείξω τήν ἀξία τῶν ἔργων τῶν ἀνθρώπων. Βγῆκε ὁ μοναχός καί ἀκολούθησε τόν ἄγγελο σέ κάποιο τόπο, ὅπου ἕνας ἄνθρωπος ἔκοβε ξύλα. Ὅταν τελείωσε, τά ἔδεσε καί προσάθησε νά τά σηκώσει, ἀλλά δέν μπόρεσε. Ἄφησε τότε κάτω τό δεμάτι, πρόσθεσε κι ἄλλα ξύλα καί διαρκῶς συνέχιζε νά προσθέτει»1. Βλέπουμε ἐδῶ κάτι, αὐτός ὁ μοναχός, δηλαδή ὁ Γέροντας, παίρνει μιά διδασκαλία ἀπό τόν ἅγιο Ἄγγελο πού τοῦ ἐμφανίζεται, ὁ ὁποῖος πάντοτε κάνει ὑπακοή στόν Θεό. Ποτέ οἱ ἅγιοι Ἄγγελοι δέν κάνουν κάτι τό ὁποῖο δέν ἀρέσει στόν Θεό. Σέ ἀντίθεση μέ τούς δαίμονες, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται πάλι σάν Ἄγγελοι, γιατί λέει ἡ Ἁγία Γραφή «μετασχηματίζεται ὁ διάβολος εἰς ἄγγελον φωτός»2, ἀλλά δέν διδάσκουν ψυχωφέλιμα πράγματα καί οὔτε βοηθοῦν τόν ἄνθρωπο στήν μετάνοια. Ἐδῶ τοῦ 248

δείχνει κάποια πράγματα καί μετά θά τοῦ ἐξηγήσει καί τί σημαίνουν αὐτά καί θά δεῖτε πόσο ψυχωφέλιμα εἶναι. «Προχώρησαν πιό κάτω καί δείχνει ὁ ἄγγελος στόν μοναχό ἄλλον ἄνθρωπο». Ἀφοῦ εἶδαν ἐκεῖνον, πού ἐνῶ δέν μποροῦσε νά σηκώσει τό δεμάτι, ἔβαζε κι ἄλλα ξύλα πάνω… τελείως τρελό πράγμα!.. βλέπουν ἕναν ἄλλον ἄνθρωπο «πού ἀντλοῦσε νερό ἀπό ἕνα πηγάδι μέ τρύπιο κουβά. Καί ὅπως ἦταν φυσικό, μέχρι ν’ ἀνεβάσει τόν κουβά, τό νερό χυνόταν ὅλο». Κι αὐτό ἕνα μάταιο ἔργο πάλι. «Πιό πέρα βλέπουν ἕναν μεγάλο ναό. Δύο καβαλάρηδες, κρατώντας ὁριζόντια ἕνα τεράστιο ξύλο, προσπαθοῦσαν γιά πολύ ὥρα νά μποῦν μέσα». Δύο καβαλάρηδες μέ ἕνα ξύλο προσπαθοῦσαν νά μποῦνε στόν ναό. «Δέν τά κατάφεραν ὅμως, γιατί οὔτε ἔσκυβαν», καβάλα δέν μπορεῖς νά μπεῖς, εἶναι χαμηλή ἡ πόρτα, «οὔτε τό ξύλο ἄφηναν». Ὁπότε τό ξύλο κόντραρε στήν πόρτα καί δέν μποροῦσαν νά μποῦν. «Ἄκουσε τώρα πῶς ἐξηγοῦνται αὐτά, εἶπε ὁ ἄγγελος» καί ἀρχίζει ἀπό τό τελευταῖο. «Αὐτοί πού βαστοῦσαν τό ξύλο, συμβολίζουν ὅσους πιστεύουν πώς εἶναι δίκαιοι. Κι ἔτσι, γιά τήν ὑπερηφάνειά τους, μένουν ἔξω ἀπό τόν παράδεισο». Θυμηθεῖτε, δέν σκύβουν. Ποιός δέν σκύβει; Ποιός δέν ταπεινώνεται; Ὁ ὑπερήφανος. Ὁπότε, πίστευαν μέν ὅτι εἶναι δίκαιοι, ἀλλά δέν ἔμπαιναν οὐσιαστικά μέσα στήν ἐπίγεια ἄκτιστη Ἐκκλησία, ὅπως τήν ἔλεγε καί ὁ Ἅγιος Πορφύριος. Μπορεῖ νά εἴμαστε χριστιανοί κατ’ ὄνομα, ἔλεγε, ἀλλά ἄν δέν μποῦμε στήν ἐπίγεια ἄκτιστη Ἐκκλησία καί δέν γίνουμε ἀληθινά ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ καί ἐκκλησιαστικοποιημένοι, δέν μποροῦμε νά μποῦμε στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Συνεχίζει τήν ἑρμηνεία ὁ Ἄγγελος: «Ἐκεῖνος πού ἔβγαζε νερό μέ τό τρύπιο δοχεῖο, καλλιεργεῖ βέβαια τίς ἀρετές -νηστεία, προσευχή, ἐλεημοσύνη κ.ἄ.- ἀλλά εἶναι ἀνθρωπάρεσκος. Κι ἐπειδή τοῦ ἀρέσουν ἡ ἐπίδειξη κι ὁ ἕπαινος τῶν ἀνθρώπων, γι’ αὐτό δέν θά ἔχει καθόλου μισθό». Ἡ ἀνθρωπαρέσκεια, ἡ κενοδοξία, εἶναι σάν τό μυρμήγκι πού πάει καί κλέβει τό σιτάρι πού ἔχει μαζέψει ὁ θεριστής στό ἀλώνι. Ἔτσι καί ὁ διάβολος, ὅταν δεῖ κάποιον νά ἐργάζεται τίς ἀρετές, χαίρεται -ὁ διάβολος τῆς κενοδοξίας- γιατί ξέρει, ὅτι ἄν δέν προσέξει ὁ χριστιανός αὐτός, θά τοῦ κλέψει ὅλο τόν κόπο. Κι ἔτσι γίνεται πολλές φορές, χάνουμε τούς κόπους μας πού κάνουμε γιά τόν Θεό λόγω τῆς ἀνθρωπαρέσκειας, ἐπειδή προσπαθοῦμε νά ἀρέσουμε στούς ἀνθρώπους. Ὁπότε, παίρνουμε τόν ἔπαινό μας ἀπό τά μπράβο τῶν ἀνθρώπων καί δέν παίρνουμε τίποτε ἀπό τόν Θεό. «Ἐκεῖνος, τέλος, πού δέν μποροῦσε νά σηκώσει τά ξύλα», καί ἐνῶ δέν μποροῦσε νά τά σηκώσει, ἔβαζε κι ἄλλα ξύλα στό δεμάτι του, «συμβολίζει καθένα πού ἔχει πολλές ἁμαρτίες, κι ἀντί νά τίς ἀποβάλλει μέ τή μετάνοια, προσθέτει κι ἄλλες». Βλέπετε, μία πολύ ρεαλιστική ὡραία εἰκόνα πού περιγράφει τήν πραγματικότητα. Πάρα πολλοί ἄνθρωποι σήμερα, μήν εἴμαστε κι ἐμεῖς μέσα σ’ αὐτούς, ὄχι μόνο δέν μετανοοῦμε, ἀλλά βάζουμε καί ἁμαρτίες πάνω στίς ἁμαρτίες καί μετά λέμε, δέν μπορῶ.. ἔχω ἕνα βάρος ἐπάνω μου, κάτι μέ πλακώνει καί δέν νιώθω καλά, καί ἡ ζωή μου δέν εἶναι καλά κ.λ.π. γιατί δέν προσπαθοῦμε νά ξεφορτωθοῦμε καί νά ἀφαιρέσουμε ξύλα ἀπό τό δεμάτι μας, μέ τή μετάνοια νά ξεφορτωθοῦμε τίς ἁμαρτίες μας. Ὄχι μόνο δέν 249

ξεφορτωνόμαστε, ἀλλά προσθέτουμε κι ἄλλες. Κοιτάξτε τώρα ἀπό τήν ἄλλη μεριά, αὐτό πού λέει ὁ π. Σεραφείμ Ρόουζ, ὅτι συμβαίνει πολλές φορές αὐτοί πού πεθαίνουν νά συναντοῦν κάποιους δικούς τους, πού νομίζουν ὅτι εἶναι δικοί τους, δηλαδή συγγενεῖς τους, καί λένε καί στούς γύρω ἀπό αὐτούς ὅτι ἦρθε ὁ τάδε, ὁ τάδε… καί κάποιοι λένε ὅτι φεύγοντας συναντιῶνται μέ μία «φωτεινή ὕπαρξη καί ἀναγνωρίζουν τό φῶς αὐτό ὡς κάποια προσωπική ὕπαρξη, γεμάτη θέρμη καί ἀγάπη, ἡ ὁποία ἀσκεῖ μαγνητική ἕλξη στόν ἄνθρωπο, πού μόλις ἔχει πεθάνει». Τό ποιά εἶναι αὐτή ἡ ὕπαρξη «φαίνεται ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπό τό θρησκευτικό ὑπόβαθρο τοῦ προσώπου στό ὁποῖο ἐμφανίζεται. Μερικοί τήν ἀποκαλούν «Χριστό», ἄλλοι «ἄγγελο»» κ.λ.π. Μάλιστα σέ μία περίπτωση αὐτή ἡ φωτεινή ὕπαρξη ρώτησε αὐτόν πού τήν ἔβλεπε, ἄν ἦταν ἕτοιμος νά πεθάνει. Ἀκόμα τόν ρώτησε «τί μπορεῖς νά μοῦ δείξεις ἀπ’ ὅσα ἔκανες στή ζωή σου;»3. Μερικές φορές, θά τό δεῖτε καί στό διαδίκτυο ὑπάρχουν πάρα πολλές μαρτυρίες, καί σέ βιβλία, συνοδεύει τήν παρουσία αὐτῆς τῆς φωτεινῆς ὕπαρξης πού βλέπουν καί μία «ἀναδρομή στά περασμένα γεγονότα τῆς ζωῆς τοῦ ἀτόμου πού πεθαίνει. Ὡστόσο, αὐτή ἡ ὕπαρξη δέν ἐκφέρει ἀπολύτως καμιά «κρίση» σχετικά μέ τίς ζωές ἤ τίς πράξεις τους, ἁπλῶς τούς προτρέπει σέ ἕναν ἀπολογισμό τῆς ζωῆς τους»4. Τί εἶναι ἄραγε ὅλα αὐτά; Γιά νά τό ξεκαθαρίσουμε, πρέπει νά ποῦμε λίγα λόγια, γιά τό τί εἶναι οἱ Ἄγγελοι καί πῶς ἐμφανίζονται. Οἱ Ἄγγελοι λοιπόν, εἶναι δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ, πνεύματα, ὄχι τελείως ἄυλα, τά ὁποῖα ἔχουν ἀποστολή ἀφενός μέν νά δοξολογοῦν τόν Θεό καί ἀφετέρου νά διακονοῦν τούς ἀνθρώπους. Βλέπουμε πάρα πολλές ἐμφανίσεις Ἀγγέλων -θά διαβάσουμε σχετικά- καί στήν Παλαιά Διαθήκη καί στήν Καινή Διαθήκη. Σέ ὅλες τίς ἐμφανίσεις οἱ Ἄγγελοι φανερώνονται μέ τήν ἴδια μορφή. Πῶς; Ὡς ἐξαστράπτοντες νεανίσκοι. Θυμηθεῖτε τούς Ἀγγέλους πού ἐμφανίστηκαν μετά τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου στήν Ἁγία Μαρία τήν Μαγδαληνή, στίς Μυροφόρες κ.λ.π. ὡς ἐξαστράπτοντες νεανίσκοι, οἱ ὁποῖοι περιβάλλονται στολή λευκή καί ἔχουνε μιά τέτοια, ἄς ποῦμε, προσαρμογή καί τῆς λευκότητας καί τῆς ἀστραπομόρφου μορφῆς τους, ὥστε νά μπορεῖ νά τήν δεῖ ὁ ἄνθρωπος. Μειώνουν κατά κάποιο τρόπο τήν αἴγλη, τήν ἀκτινοβολία τους, γιά νά μπορέσει καί ὁ ἄνθρωπος νά τούς ἀντικρίσει. Ἑπομένως, μιά πρώτη παρατήρηση εἶναι ὅτι αὐτά πού βλέπουμε στίς Δυτικές «ζωγραφιές» ὡς ἀγγέλους, κάτι μωράκια παχουλά κ.λ.π., πού λέγονται «ἐρωτιδεῖς» καί εἶναι ἀπό τήν εἰδωλολατρία, εἶναι παγανιστικῆς προέλευσης, δέν ἔχουν καμιά σχέση μέ τήν ἀλήθεια, δέν εἶναι Ἄγγελοι. Ὅπως καί ἡ ζωγραφική, γενικότερα, ἡ Δυτική δέν εἶναι εἰκόνα. Εἶναι μιά ἁπλή θρησκευτική ζωγραφική, γιατί κατά κανόνα, τά πρόσωπα πού ζωγραφίζουν ἐκεῖ, δέν ἔχουν καμιά σχέση μέ τό πρωτότυπο. Οὔτε ἡ Παναγία ἔτσι ὅπως τήν ζωγραφίζουν οὔτε ὁ Χριστός, ἀποτυπώνουν τό πραγματικό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας. Πρέπει, ἐπίσης, ὁπωσδήποτε νά ξεκαθαρίσουμε μέσα μας ὅτι τά πράγματα δέν εἶναι πνεῦμα-ὕλη, ὅπως ἔλεγε ὁ Καρτέσιος, καί τίποτα ἄλλο, καί ὅ,τι δέν εἶναι ὕλη εἶναι 250