•• หนงั สอื เดนิ ทางสวเี ดนทม่ี ปี กสไี วนแ์ ดง •• หนงั สอื เดนิ ทางตา่ งประเทศของ-EU ออกใหห้ ลงั จากวนั ที่ 1 กนั ยายน ค.ศ. 2006 •• หนงั สอื เดนิ ทางจากนอรเวย์ ไอซแ์ ลนด์ สวสิ เซอรแ์ ลนดห์ รอื ออกใหห้ ลงั จากวนั ที่ 1 กนั ยายน ค.ศ. 2006 หากคณุ มีใบอนญุ าตมถี ่ินท่อี ยแู่ ต่ไม่มีบตั ร ประจ�ำตัวทเ่ี ปน็ ทีย่ อมรับ ถ้าคณุ มีใบอนุญาตมถี ่ืนที่อยู่แต่ไมม่ ีเอกสารแสดงตนที่ได้รบั การ อนมุ ตั ิหรือมใี ครสักคนที่สามารถรบั รองไดว้ า่ คณุ เปน็ ใคร คณุ ก็ ยังสามารถรับบัตรประชาชนได้ กรมสรรพากรสามารถเปรยี บ เทียบข้อมูลของคุณกบั ขอ้ มูลซึง่ มปี รากฎอยู่กับกรมตรวจคน เข้าเมือง สิ่งทีม่ กี ารเปรยี บเทยี บคือ ช่อื ความสูง รปู ถ่าย ลาย- เซน็ เอกสารการเดนิ ทางและหลักฐานของใบอนญุ าตมถี น่ิ ทอี่ ยู่ คณุ ต้องแสดงทัง้ หนงั สือเดนิ ทางและเอกสารหลกั ฐานเก่ยี วกับ ใบอนุญาตมีถิน่ ทีอ่ ยู่ หากคณุ ไมม่ หี นงั สอื เดนิ ทาง คณุ สามารถ แสดงเฉพาะเอกสารหลกั ฐานใบอนญุ าตมถี ่ินทีอ่ ยู่ก็ได้ หากคุณ ตอ้ งการพสิ ูจนต์ วั ตนของคุณดว้ ยวธิ ีนี้ คณุ ควรจะแจ้งให้ทราบเม่ือ คุณย่ืนคำ� รอ้ งเพื่อขอบัตร การประกันสังคม การประกันสังคมถอื เป็นส่วนส�ำคัญของสงั คมสวีเดน เน่อื งจาก จะใหก้ ารสนบั สนนุ ทางการเงินสำ� หรับครอบครวั และเดก็ บคุ คล ทีม่ ีสมรรถภาพรา่ งกายเสอื่ มถอยผูส้ ูงอายุพร้อมเมื่อยาม ความเจ็บป่วยและได้รับบาดเจบ็ ในการท�ำงาน มนั เปน็ หน้าท่ี ของส�ำนักงานประกันสังคมซึง่ จะตัดสนิ วา่ คุณมสี ทิ ธ์ิจะได้รบั การประกันสังคมหรอื ไม่ สำ� นักงานประกันสงั คมเปน็ หน่วยงาน ราชการของรัฐ เป็นหน้าท่ีของส�ำนักงานประกันสังคมเช่นกันท่ีจะ จา่ ยเงนิ สมทบต่างๆ สำ� นักงานบ�ำนาญจ่ายเงนิ บ�ำนาญและการ สนบั สนนุ ทางการเงินให้แก่ผูส้ งู อายุ ครั้งแรกท่คี ุณสมัครขอรับเงินสมทบ ทางส�ำนกั งานประกันสังคม จะทำ� การตรวจสอบวา่ คณุ มสี ทิ ธิท่ีจะไดร้ บั เงินสมทบหรอื ไม่ ต่อ ไปคอื ตัวอย่างบางสว่ นของเงนิ ทดแทนทคี่ ณุ สามารถยนื่ สมัคร ขอรบั กับสำ� นกั งานประกันสังคมได้: เงินชว่ ยเหลือส�ำหรบั ทอ่ี ยู่อาศยั หากคณุ มรี ายไดต้ ำ�่ และไดล้ งทะเบยี นราษฎรใ์ นสวเี ดน คณุ มสี ทิ ธิ ทจ่ี ะไดร้ บั ความชว่ ยเหลอื เกยี่ วกบั คา่ เชา่ ของคณุ จากสำ� นกั งาน ประกนั สงั คม ซงึ่ เรยี กวา่ เงนิ ชว่ ยเหลอื สำ� หรบั ทอี่ ยอู่ าศยั คณุ ที่ 100 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ภาพ: Colourbox มบี ตุ รมสี ทิ ธท์ิ จ่ี ะรอ้ งขอเงนิ ชว่ ยเหลอื สำ� หรบั ทอ่ี ยอู่ าศยั ได้ หาก คณุ จะไดร้ บั เงนิ ทดแทนหรอื ไม่ และในกรณนี นั้ จะไดร้ บั จำ� นวนเงนิ เทา่ ไรขน้ึ อยกู่ บั จำ� นวนสมาชกิ ในครอบครวั นอกจากนน้ั ยงั ขน้ึ อยู่ ราคาคา่ เชา่ และคณุ รายไดท้ คี่ ณุ ไดร้ บั คณุ ซงึ่ มอี ายรุ ะหวา่ ง 18 และ 28 ปสี ามารถทจี่ ะไดร้ บั เงนิ ชว่ ยเหลอื สำ� หรบั ทอี่ ยอู่ าศยั ไดด้ ว้ ย เปน็ เรอื่ งสำ� คญั ทคี่ ณุ ควรแจง้ สำ� นกั งานประกนั สงั คมหากรายได้ ของคณุ มกี ารเปลยี่ นแปลง มฉิ ะนน้ั คณุ อาจจะตอ้ งชำ� ระเงนิ คนื เงนิ ทดแทนส�ำหรับผปู้ กครอง มีเงินทดแทนท่จี ะใหก้ บั คณุ ทเ่ี ปน็ ผูป้ กครองหรอื กำ� ลงั ท่จี ะกลาย เป็นผปู้ กครอง คุณมสี ิทธทิ จี่ ะไดร้ ับเงนิ ทดแทนกรณีต้ังครรภ์ ถา้ หากคณุ กำ� ลงั ต้ังครรภแ์ ละหากการทำ� งานของคณุ หนกั และคณุ ไม่สามารถเปลยี่ นงานทรี่ บั ผิดชอบได้ เม่ือคณุ คลอดบุตรแล้วคณุ มสี ิทธิ์ท่ีจะไดร้ บั เงินทดแทนส�ำหรับผู้ ปกครองและเงินทดแทนสำ� หรับผ้ปู กครองช่ัวคราว เงินทดแทน สำ� หรบั ผูป้ กครอง ให้คณุ มีสิทธทิ ่จี ะไดร้ ับเงนิ ท่อี ยู่บ้นเลีย้ งดบู ตุ ร ของคณุ เป็นเวลา 480 วนั คณุ มีสทิ ธเ์ิ ท่จี ะไดร้ บั เงนิ ทดแทนนี้ เชน่ กนั ในกรณีคณุ ตอ้ งลางานเพอื่ อย่ดู ูแลบตุ รทป่ี ่วย ทัง้ นีจ้ ะมีผล จนกวา่ เดก็ จะมีอายุครบ 12 ปี นอกจากนี้พ่อแม่ผูป้ กครองทกุ คนยังมสี ทิ ธทิ ีจ่ ะได้รบั ค่าเล้ียงดู บุตร มันเปน็ เงินทดแทนจำ� นวน 1,050 โครนสวีเดนซ่ึงจ่ายให้ใน แตล่ ะเดือนส�ำหรบั เดก็ อายุไม่เกิน 16 ปี หากคณุ มีบุตรมากกว่า © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 101
หน่งึ คณุ จะได้รับเงนิ คา่ เลีย้ งดูบุตรเพิม่ เปน็ พิเศษ ซงึ่ เรียกวา่ เงนิ เสริมกรณมี ีบตุ รหลายคน ถา้ บุตรของคณุ มสี มรรถภาพร่างกายเส่ือมถอยคณุ จะไดร้ ับสทิ ธิ ประโยชน์ตา่ งๆ ส�ำหรบั ผู้ปกครองของเด็กทม่ี ีสมรรถภาพรา่ งกาย เส่อื มสามารถท่ีจะสมัครขอเงนิ สงเคราะเล้ยี งดูบตุ รพิเศษ หากคุณไม่สบายหรือมีอาการสมรรถภาพร่างกายเสือ่ มถอย หากคณุ ปว่ ยในขณะท่คี ณุ กำ� ลงั ท�ำงานนายจา้ งของคณุ จะจา่ ยค่า จ้างเน่ืองดว้ ยความปว่ ยให้ส�ำหรบั 14 วันแรก หลังจากนัน้ คณุ จะไดร้ ับการชดเชยจากสำ� นกั งานประกนั สงั คม ซ่งึ เรียกว่าเงิน ทดแทนกรณีลาปว่ ย ถ้าคุณไมส่ ามารถทำ� งานเต็มเวลาไดเ้ พราะความเจบ็ ป่วยหรือถ้า คณุ ไดร้ บั บาดเจบ็ หรือมสี มรรถภาพรา่ งกายเส่อื มถอย คณุ จะได้ รับเงินจากสำ� นักงานประกนั สงั คม การตดิ ตอ่ กับส�ำนกั งานประกนั สงั คม ส�ำนกั งานประกนั สังคมมสี นง.บริการซง่ึ คณุ สามารถไปตดิ ตอ่ ได้ ถ้าคุณมขี อ้ สงสยั ใด บางครง้ั คณุ ต้องจองเวลา คุณสามารถรับ ข้อมูลเพิม่ เตมิ ได้ที่เวบ็ ไซท์: www.forsakringskassan.se. หากคณุ คิดวา่ การตัดสนิ ของสำ� นกั งานประกนั สงั คมนน้ั ไมถ่ กู ตอ้ ง คณุ สามารถอุทธรณไ์ ด้ การอทุ ธรณ์ต้องทำ� เปน็ รายลักษณอ์ กั ษร และตอ้ งทำ� ภายในสองเดือนหลังจากทีม่ กี ารตดั สินเกิดขน้ึ คณุ เขียนอทุ ธรณไ์ ปยังศาลปกครองแตส่ ่งจดหมายไปยังส�ำนกั งาน ประกันสังคมกอ่ น ทั้งนเี้ พราะส�ำนกั งานประกันสงั คมจะได้มี โอกาสในการเปล่ยี นแปลงค�ำตดั สนิ หากทางส�ำนกั งานประกนั สงั คมไม่เปล่ยี นแปลงการตดั สินจะมีการสง่ การอุทธรณ์ของคณุ ไปยงั ศาลปกครอง เงินสงเคราะห์เพ่ือเลยี้ งชพี เงินสงเคราะหเ์ พือ่ เล้ียงชพี เรียกอีกอย่างวา่ ความช่วยเหลือ ทางการเงิน ซึ่งมักจะเรียกวา่ การช่วยเหลอื สังคมและคณุ สามารถยน่ื ค�ำร้องเพอ่ื ขอรบั ไดท้ ส่ี ำ� นักงานสวัสดกิ ารสงั คม เทศบาล ซึ่งจะเป็นความช่วยเหลือให้แกผ่ ู้ทีข่ าดแคลนทุนทรัพย์ มขี อ้ กำ� หนดต่างๆ ท่เี กีย่ วขอ้ งกบั เงินสงเคราะหเ์ พอื่ เล้ยี งชพี หาก คุณสามารถทำ� งานได้คุณจะต้องหางานท�ำเพ่ือทีจ่ ะได้รับเงนิ สงเคราะหเ์ พ่อื เล้ยี งชพี นอกจากนตี้ อ้ งเข้ารว่ มกจิ กรรมอนื่ ๆ ซึง่ ทางสำ� นกั งานสวสั ดิการสงั คมจัดหาใหอ้ กี ดว้ ย หากไม่เข้าในรว่ มกจิ กรรมอื่นๆ ซงึ่ ทางสำ� นกั งานสวสั ดิการสงั คม จัดหาให้อาจจะถูกปฏเิ สธไม่ใหเ้ งนิ คุณจะไมไ่ ดร้ บั เงนิ ใดๆ สว่ น 102 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
มากคุณจะไม่มีสิทธไ์ิ ดร้ บั เงินจากสำ� นักงานสวัสดิการสังคมหาก มีเงินในบัญชีธนาคารหรือเป็นเจา้ ของทรพั ยส์ นิ ใดๆ ท่ีมีมูลคา่ สงู เชน่ รถยนตร์ การศึกษาส�ำหรบั ผู้ใหญ่ มนั เปน็ เรอื่ งธรรมดาทจ่ี ะศกึ ษาในฐานะผใู้ หญใ่ นสวเี ดน ผคู้ น จำ� นวนมากตอ้ งการศกึ ษาเพราะพวกเขาตอ้ งการทจ่ี ะพฒั นาใน อาชพี หรอื เปลย่ี นอาชพี ของพวกเขา นอกจากนน้ั หลายคนอยาก ศกึ ษาเพราะนา่ สนใจและสนกุ กบั การเรยี นรสู้ ง่ิ ใหม่ การศกึ ษาทงั้ ชวี ติ ถกู มองวา่ เปน็ สง่ิ ทด่ี ี - อาจเรยี กไดว้ า่ เปน็ การเรยี นรตู้ ลอดชวี ติ โอกาสในการศึกษามีให้ เลือกมากมาย ส�ำหรับผู้ใหญ่ในสวีเดน ภาพ: Colourbox ศูนยแ์ นะแนวการศึกษา หากคุณไมแ่ นใ่ จวา่ คุณจะศึกษาอะไร คุณสามารถติดต่อกับศูนย์ แนะแนวการศกึ ษาได้ ซึ่งเป็นสำ� นกั งานทีผ่ ้ใู หญส่ ามารถได้รับค�ำ แนะนำ� เกย่ี วกบั การศึกษาและงานตา่ งๆ ศนู ยแ์ นะแนวการศึกษา มักจะมีอยตู่ ามโรงเรียนสำ� หรบั ผ้ใู หญ่ในเขตเทศบาลของคุณ ตดิ ต่อสอบถามกบั เทศบาลทีค่ ณุ อาศัยอยวู่ า่ มบี รกิ ารใดบ้าง ท่ศี ูนย์แนะแนวการศึกษาคุณสามารถรบั ความช่วยเหลอื เก่ียวกับ เร่ือง: •• การขอรบั ใบรายงานผลการศกึ ษาของคณุ •• การสมคั รเขา้ เรยี นในการศกึ ษาและหลกั สตู รตา่ งๆ •• ขอ้ มลู เกย่ี วกบั คณุ เกณฑใ์ นการรบั เขา้ เรยี นสำ� หรบั การ ศกึ ษาหรอื หลกั สตู รตา่ งๆ •• ขอ้ มลู อนื่ ๆ เกย่ี วกบั การศกึ ษา © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 103
ศูนย์แนะแนวการศกึ ษา ภาพ: Colourbox หากคณุ อายุต่ำ� กว่า 20 ปี คุณสามารถรบั ความช่วยเหลือเก่ียวกบั การแนะแนวเรอ่ื งการศึกษาไดท้ ศ่ี ูนยแ์ นะแนวการศึกษา ที่นคี่ ณุ สามารถรบั ความชว่ ยเหลอื เกีย่ วกบั เช่น: •• การพดู คยุ เกย่ี วกบั การศกึ ษาหรอื อาชพี การงาน ซง่ึ คณุ ตอ้ งการจะเลอื ก •• การคน้ หาขอ้ มลู เกยี่ วกบั การศกึ ษาและอาชพี การงานดว้ ย ตนเอง •• ขอ้ มลู เกย่ี วกบั การศกึ ษาทปี่ ระเทศอนื่ ๆ ภาษาสวีเดนส�ำหรับผอู้ พยพยายถ่ินฐาน sfi ภาษาสวเี ดนส�ำหรับผ้อู พยพยายถน่ิ ฐาน (sfi) เป็นการศกึ ษาใน ระดบั ขัน้ พืน้ ฐานในภาษาสวเี ดนส�ำหรับผูใ้ หญซ่ ่งึ ไมไ่ ด้ใช้ภาษา สวเี ดนเปน็ ภาษาแม่ของตน คณุ สามารถเรยี น sfi เต็มเวลาหรอื หรอื ไมเ่ ต็มเวลากไ็ ด้ การศกึ ษาดงั กล่าวไม่มคี า่ ใช้จา่ ยใดๆ ในหลกั สตู ร sfi จะมีมงุ่ เนน้ ในดา้ นตา่ งๆ กนั ขน้ึ อยู่กับการศึกษาท่ี คณุ มีอยแู่ ลว้ ตัวอยา่ งเช่น sfi ส�ำหรับการเตรยี มวชิ าอาชพี และ 104 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
sfi สำ� หรบั ผ้ทู ่มี ีการศึกษาด้านวชิ าการและการศึกษาระดับ มธั ยมศึกษา คุณมีสิทธิทื ี่จะเข้าเรยี นในหลักสตู รภาษาสวีเดนส�ำหรับผอู้ พยพ ยายถน่ิ ฐานต้งั แต่คณุ มอี ายุครบ 16 ปี แตจ่ ะเป็นเรือ่ งธรรมดา มากกว่าท่ีผซู้ ่งึ มอี ายุนอ้ ยกวา่ 20 ปีจะได้รบั การศึกษาของตน โดยใช้ภาษาสวีเดนในโรงเรยี นระดับมธั ยมศึกษาแทน เมอื่ คุณ ลงทะเบยี นเพื่อเรยี นหลักสูตร sfi คุณควรน�ำทะเบยี นราษฎร์ จากกรมสรรพกรและบัตรประจ�ำตวั ประชาชนของคุณ ใบขับข่ี หรือหนังสอื เดินทาง โรงเรียนการศึกษาส�ำหรบั ผ้ใู หญ่ของเทศบาล - Komvux Komvux เป็นโรงเรยี นท่ผี ้ใู หญ่สามารถเขา้ เรียนได้เหมอื นกับ โรงเรยี นภาคบังคับ ซึ่งเรียกว่าการศกึ ษาผู้ใหญใ่ นระดบั พื้นฐาน หากคุณขาดความรซู้ ่ึงเทียบเท่าระดับประถมศกึ ษาของสวีเดน คณุ มีสิทธิเข้าเรยี น การศกึ ษาผูใ้ หญใ่ นระดบั ประถมศกึ ษา คณุ ต้องมคี ะแนนจากวิชา Sfi D เพิ่อื ทจ่ี ะสามารถเรยี นภาษาสวเี ดน ในระดบั พ้ืนฐานได้ นอกจากน้นั ที Komvux คณุ สามารถเรียนรูส้ ง่ิ เดยี วกันกับท่มี สี อน ให้ในโรงเรียนระดบั มัธยมศึกษาได้ ซงึ่ เรียกว่าการศึกษาผู้ใหญ่ใน ระดับเตรียมอดุ มศึกษา หากคุณไม่มีการศกึ ษาที่เทียบเทา่ ระดับ ประถมศกึ ษาของสวีเดน คุณมีสิทธิเข้าเรยี นในการศกึ ษาผใู้ หญ่ ในระดบั มธั ยมศึกษาได้ คุณต้องเรียนภาสวเี ดนเป็นภาษาทส่ี อง (SAS) ในระดบั เบ้ืองตน้ (SAS G) จบก่อนเพ่ือท่คี ณุ จะสามารถ ศึกษาตอ่ ในระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย ท่ีโรงเเรียนการศึกษาส�ำหรับผ้ใู หญ่ (komvux) มีการศึกษาตา่ งๆ ซง่ึ คุณสามารถเรยี นไดห้ ลังจบ มธั ยมศึกษา ตัวอยา่ งเชน่ การ ศกึ ษาเพิ่มเตมิ ซ่ึงเป็นการศกึ ษาระดบั วิชาชีพสำ� หรับผู้ใหญ่ หาก คณุ เรียนจบระดับมัธยมศกึ ษาจาก komvux แล้ว คุณสามารถ สมคั รเขา้ เรียนต่อ วทิ ยาลยั และ มหาวทิ ยาลยั ได้ การศึกษาที่ komvux จะมกี ารเรยี นการสอนที่เร็วกวา่ การศกึ ษาในภาคบงั คับ และมัธยมศกึ ษาตอนปลายทวั่ ไป คณุ ตอ้ งตัดสนิ ใจดว้ ยตนเอง ว่า คณุ จะวางแผนการเรียนของคณุ อยา่ งไร คุณสามารถเรยี นทัง้ ในภาคกลางวนั หรือภาคค่�ำกไ็ ด้ การศกึ ษาท่ี komvux จะไม่มคี า่ ใช้จา่ ยใดๆ แต่คณุ ตอ้ งจา่ ยคา่ หนังสือและเอกสารอน่ื ๆ เอง หาก คณุ มีอายุเกินกว่า 20 ปี และเรียนอย่างนอ้ ย 50 เปอร์เซน็ ต์ คุณ สามารถยืน่ ขอเงินชว่ ยเหลอื การศึกษาและเงนิ กู้ยมื เพอื่ การศึกษา กับทางคณะกรรมการกลางกองทนุ เพ่อื การศึกษา (CSN) นอกจากนัน้ ยงั มีการศกึ ษาผใู้ หญ่ส�ำหรบั ตวั อยา่ งเชน่ ผูม้ ี พฒั นาการบกพรอ่ งทางสตปิ ัญญา หรอื ความพิการ ทางจิตอืน่ ๆ การศึกษาดงั กลา่ วเรียกวา่ särvux © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 105
วทิ ยาลัยชุมชนตา่ งๆ วทิ ยาลยั ชมุ ชน เปน็ วิทยาลัยส�ำหรบั นักศึกษาที่เปน็ ผูใ้ หญ่ ที่นั่น คณุ จะได้ศึกษาหลักสตู รตา่ งๆในระดบั ประถมและมธั ยมศึกษา วทิ ยาลยั ชุมชนหลายแห่งจะใหน้ กั ศกึ ษาพกั อาศยั อยู่ไดใ้ นระหวา่ ง ท่เี รยี น วิทยาลัยชมุ ชนมหี ลักสตู รตา่ งๆ ให้คณุ เลอื กเรยี น: •• หลกั สตู รทวั่ ไป ซง่ึ คณุ สามารถเรยี นไดแ้ ทนการศกึ ษาใน ระดบั มธั ยมศกึ ษาตอนปลายและในบางครงั้ การศกึ ษาภาค บงั คบั คณุ สามรถเรยี นไดถ้ งึ สป่ี ี ขนึ้ อยกู่ บั การศกึ ษาเดมิ ทค่ี ณุ มี ทน่ี กี่ ารเรยี นจะเปน็ แบบบรรยากาศสบายๆ กวา่ ท่ี komvux •• หลกั สตู รพเิ ศษ เปน็ หลกั สตู รซงึ่ มงุ่ เนน้ วชิ าใดวชิ าหนง่ึ เปน็ พเิ ศษ ตวั อยา่ งเชน่ คณุ สามารถทจี่ ะศกึ ษาวชิ าดนตรหี รอื ศลิ ปะกไ็ ด้ นอกจากนนั้ คณุ ยงั สามารถทจี่ ะเรยี นวชิ าชพี พเิ ศษ ดว้ ยกไ็ ด้ ตวั อยา่ งเชน่ ผนู้ ำ� กลมุ่ งานนนั ทนาการหรอื ผชู้ ว่ ย การบำ� บดั รกั ษา •• ภาษาสวเี ดนสำ� หรบั ผอู้ พยพยายถนิ่ ฐาน นอกจากนน้ั วทิ ยาลยั ชมุ ชนตา่ งๆ มหี ลกั สตู ร sfi สอนดว้ ยเชน่ กนั วิทยาลยั ชมุ ชน แต่ละแห่งจะพจิ ารณาวา่ ผ้ใู ดสามารถเขา้ เรียนที่ วิทยาลัยได้ วทิ ยาลัยชุมชนจะมีระบบการวัดผลของตัวเอง การ ศกึ ษาเลา่ เรยี นของวทิ ยาลยั ชมุ ชนน้ี จะช่วยใหค้ ณุ มีสมบัตแิ ละ พืน้ ฐานความร้ใู นการเข้าเรียนต่อในมหาวิทยาลยั หรือวทิ ยาลยั ได้ นน่ั หมายความวา่ คุณมคี ุณมีคณุ วฒิ ติ ามที่กำ� หนดเพอื่ เขา้ เรยี น ต่อในมหาวทิ ยาลัยหรือวิทยาลัยได้ อาชวี ศึกษาระดับวชิ าชพี (YH-utbildning) การศึกษาวิชาชพี เปน็ รูปแบบการศกึ ษาซึง่ คุณสามารถศึกษาเพอื่ ที่จะได้ตำ� แหนง่ ในอาชีพตา่ งๆ ในสาขาอาชพี พเิ ศษ อาชีวศึกษา ระดบั วิชาชพี YH-utbildning เป็นการเลอื กแทนการศึกษาที่ มหาวิทยาลยั และวิทยาลยั ท่ีตอ้ งใชเ้ วลานานกว่า การศกึ ษาดัง- กล่าวไมต่ อ้ งเสียคา่ ใฃจ้ ่ายใดๆ ในระหว่างการเรยี นนักเรยี นจะได้ ตดิ ตอ่ กบั บริษทั มากมายโดยผา่ นการ ฝกึ งาน การเรียนการสอนของวิทยาลัยอาชีวศกึ ษามีการสัมผสั ท่ใี กล้ชดิ กับฃีวติ การทำ� งาน วัตถปุ ระสงคเ์ พ่ือใหน้ ักเรยี นไดม้ ีงานได้เรว็ ทส่ี ดุ หลงั จากเรยี นจบหลกั สตู ร การเรยี นการสอนบางหลกั สตู ร ของวิทยาลัยอาชวี ศกึ ษามีสอนภาษาสวีเดนโดยมุง่ เนน้ ด้าน วิชาชพี เปน็ การพเิ ศษ มันเป็นการสนับสนุนส�ำหรบั คณุ ทใี่ ช้ภาษา แมภ่ าษาอืน่ ท่ไี มใ่ ช่ภาษาสวีเดน หากคุณต้องการข้อมูลเพ่ิมเตมิ เกยี่ วกับอาชวี ศกึ ษาวิชาชพี คุณสามารถติดตอ่ หนว่ ยงานการ ศกึ ษาวิชาชพี ช้นั สงู www.myh.se 106 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
เพอื่ ทจี่ ะสามารถเขา้ เรยี นในหลกั สตู รของอาชวี ศกึ ษาระดบั วชิ าชพี ได้ คณุ จะตอ้ งมคี ณุ สมบตั ขิ นั้ พนื้ ฐานเพอ่ื ศกึ ษาตอ่ ในมหาวทิ ยาลยั และวทิ ยาลยั นนั่ หมายความวา่ คณุ มคี ะแนนผลการเรยี นในวชิ าซงึ่ จำ� เปน็ เพอื่ เขา้ เรยี นตอ่ ในมหาวทิ ยาลยั และวทิ ยาลยั ได้ การฝึกอบรมเพม่ิ เติม การฝกึ อบรมเพม่ิ เตมิ เปน็ การจดั การเรยี นการสอนโดยเอกชน บางหลกั สตู รจะเทยี บเทา่ กบั ระดบั การศกึ ษามธั ยมปลายและบาง หลกั สตู รจะสงู กวา่ ระดบั อดุ มศกึ ษา โดยมหี ลกั สตู รหลายดา้ น เชน่ ศลิ ปะ แฟชน่ั การออกแบบ การบนิ หตั ถกรรมหรอื สขุ ภาพและผวิ พรรณ หลายหลกั สตู รจะเปน็ การปพู น้ื ฐานความพรอ้ มเพอื่ ศกึ ษาตอ่ ในระดบั อดุ มศกึ ษาหรอื หลกั สตู รในระดบั อาชวี ศกึ ษา หลกั สตู รสว่ น ใหญข่ องหลกั สตู รการฝกึ อบรมเพม่ิ เตมิ จะมคี า่ ใชจ้ า่ ย มหาวทิ ยาลัยและวทิ ยาลัย ทสี่ วีเดนจะมที ง้ั การศกึ ษาในระดับวทิ ยาลัยและมหาวทิ ยาลยั ความแตกตา่ งคอื มหาวิทยาลยั นน้ั ตอ้ งมกี ารศึกษาดา้ นการ วจิ ยั ซ่ึงที่วทิ ยาลัยไมจ่ �ำเป็นต้องมี การศึกษาที่วิทยาลยั และ อาคารหลักของ มหาวิทยาลัย Göteborg ภาพ: Matilda Karlsson © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 107
มหาวิทยาลยั จะมจี ำ� นวนหนว่ ยกติ และวุฒปิ รญิ ญาเหมอื นกัน ในทกุ ๆ มณฑลจะมีวทิ ยาลัยหรอื มหาวทิ ยาลัยอย่างนอ้ ยหน่งึ แหง่ โปรแกรมการศึกษาและหลักสูตร/รายวชิ าแยก โปรแกรมการศึกษาหนึ่งจะประกอบไปดว้ ยหลักสูตรตา่ งๆ นำ� ไปสวู่ ฒุ ิปริญญาตามล�ำดับ การไดร้ ับวุฒิปรญิ ญาน้ันหมายถงึ การสอบผา่ นการทดสอบทงั้ หมดและการจบการศึกษาดงั กลา่ ว คณุ จะต้องลงเรยี นในหลกั สตู รท่ีก�ำหนดสว่ นใหญ่ของโปรแกรม การศึกษาดงั กลา่ ว แตม่ ีบางหลกั สตู รท่คี สุ ามารถเลอื กเรียน ได้ เพือ่ ไดค้ ุณวุฒปิ ริญญาสาขา เช่น แพทย์ นกั สังคมสงเคราะห์ ทนายความหรือ วิศกรโยธา คณุ จะต้องลงเรียนใหค้ รบตามที่ โปรแกรมการศึกษาได้กำ� หนดไว้ หากวา่ คณุ เรียนหลักสูตรแยก คุณจะได้เลือกหลกั สตู รเองและจัดล�ำดับในการเรยี นเอง หากคณุ เรยี นเตม็ เวลาคณุ จะได้ 60 หนว่ ยกิตต่อปี มหาวิทยาลยั และวิทยาลยั ตอ้ งการสิง่ เหล่านี้ เพ่อื ทีจ่ ะสามารถเข้าเรยี นในหลกั สูตรเบ้อื งตน้ ในระดบั อุดมศึกษา คุณจะต้องคุณสมบตั ิและความรู้ขน้ั พนื้ ฐาน บางคร้งั จ�ำเปน็ ต้อง มคี ุณวุฒพิ เิ ศษด้วย นั่นหมายความวา่ คณุ ตอ้ งผา่ นการศึกษา บางหลกั สูตร เพ่อื ทจี่ ะไดเ้ ขา้ เรยี นในการศกึ ษาทีว่ ทิ ยาลยั หรือ มหาวทิ ยาลัย คณุ สมบัติและความร้ขู น้ั พ้ืนฐานของผสู้ มัครมีดงั นี้: •• ไดร้ บั ใบรบั รองสำ� เรจ็ การศกึ ษาจากโรงเรยี นมธั ยมปลาย และมผี ลการเรยี นผา่ นเกฑอ์ ยา่ งนอ้ ย 90 เปอรเซน็ ต์ •• ไดร้ บั ใบรบั รองสำ� เรจ็ การศกึ ษาจากโรงเรยี นการศกึ ษาผใู้ หญ่ ระดบั มธั ยมปลาย และมผี ลการเรยี นผา่ นเกณอ์ ยา่ งนอ้ ย 90 เปอรเซน็ ต์ •• มวี ฒุ กิ ารศกึ ษาสวเี ดนหรอื วฒุ กิ ารศกึ ษาจากตา่ งประเทศ ซง่ึ เปรยี บเทา่ ระดบั มธั ยมศกึ ษาปลายหรอื การศกึ ษาผใู้ หญ่ ระดบั มธั ยมปลายของสวเี ดน ตวั อยา่ งเชน่ -- ใบรายงานผลการศกึ ษาจากวทิ ยาลยั ชมุ ชนและไดศ้ กึ ษา หลกั สตู รงมคี ณุ วฒุ ิ -- หรอื มที กั ษะความรจู้ ากวธิ กี ารอนื่ ๆ ซงึ่ เปรยี บเทา่ ระดบั มธั ยมศกึ ษาปลายหรอื การศกึ ษาผใู้ หญร่ ะดบั มธั ยม ปลายของสวเี ดน -- มคี ณุ สมบตั แิ ละพน้ื ฐานความรจู้ ากประเทศเดนมารค์ ฟนิ แลนด์ ไอซแ์ ลนดห์ รอื นอรเ์ วย์ -- ไดร้ บั ทกั ษะและความรจู้ ากการศกึ ษาในสวเี ดนหรอื ตา่ ง ประเทศ หรอื มปี ระสบการณฝ์ กึ งานเพอ่ื ทจ่ี ะศกึ ษา ตอ่ ใน หลกั สตู รเบอื้ งตน้ ของระดบั อดุ มศกึ ษา 108 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
นอกจากนหี้ ากคณุ มกี ารศกึ ษาจากตา่ งประเทศ จะมเี กณฑว์ า่ คณุ จะ ตอ้ งมคี วามรูเ้ พยี งพอในภาษาสวเี ดนหรือภาษาอังกฤษ คุณวุฒิพิเศษอาจจะดูแตกตา่ งกนั ไปข้นึ อยกู่ ับวา่ จะเป็นการศกึ ษา ใด ข้อมลู เกี่ยวกับคุณวุฒพิ เิ ศษทก่ี �ำหนดจะมอี ย่ตู ามวิทยาลยั หรือมหาวทิ ยาลยั ท่ีเปิดสอนหลักสตู รนนั้ ๆ คา่ ใชจ้ า่ ยสำ� หรับการศึกษาท่สี งู ข้นึ การด�ำเนนิ การสอนตามมหาวทิ ยาลยั และวทิ ยาลัยนั้นได้รับการ สนบั สนุนด้านการเงนิ ส่วนใหญจ่ ากทางรัฐ ดงั นน้ั การศกึ ษาในระดับอุดมศกึ ษาท้ังหมดจะไม่มีคา่ ใช้จา่ ยใดๆ โดยมีเพยี งค่าหนังสือและเอกสารการเรียนอื่นๆท่คี ุณต้องจ่าย เอง นกั เรียนที่จะศกึ ษาเป็นเวลาจ�ำกดั และมาจากพ้นื ทนี้ อก EU/EES จะตอ้ งจา่ ยคา่ ธรรมเนยี มสำ� หรบั การศึกษาดังกล่าว หากคณุ เรียนอยา่ งต�่ำเปน็ เวลาครึ่งเวลานัน่ คือ 50 เปอรเ์ ซน็ ต์ คณุ มสี ทิ ธิท์ ่จี ะขอรับ เงินช่วยเหลือเพอ่ื การศกึ ษาและเงนิ กยู้ ืม เพอื่ การศกึ ษาจากคณะกรรมการกลางกองทนุ เพือ่ การศึกษา (CSN) ขอ้ มูลเพมิ่ เติม คุณสามารถอา่ นขอ้ มูลเพ่มิ เตมิ เก่ยี วกบั การศกึ ษาทีม่ หาวิทยาลัย ในภาษาตา่ งๆ ได้ทเี่ ว็บไซท์ www.studera.nu. หากคณุ ต้องการ ขอ้ มลู เพม่ิ เตมิ เกย่ี วกบั กฎระเบยี บในการรบั เขา้ เรยี น คณุ สามารถ อา่ นได้ทเ่ี ว็บไซท:์ www.antagning.se การประเมิน การประเมินหมายถงึ การเปรยี บเทยี บค่าของสงิ่ หนึ่งสิ่งใดซึ่งวดั คา่ ทแ่ี นน่ อนได้ยาก เมอ่ื มีการเทียบวฒุ ิการศึกษาหรอื ว่าความ รเู้ ชงิ วชิ าชีพส�ำหรบั อาชีพใดอาชีพหน่ึง จะเรียกวา่ การประเมิน การประเมินคุณวุฒิการศึกษาหรือประสบการ์ด้านอาชพี ของคุณ ในก่อนหน้าน้ี สามารถแสดงให้ถงึ ความรู้ความสามารถเทียบ เท่าซึ่งมกี ารสอนในบางหลกั สตู รที่สวเี ดน คณุ สามารถได้รับการ ประเมินเชิงวชิ าชีพ ซงึ่ เป็นการประเมนิ ความรู้ความสามารถของ คุณโดย การพูดคุยหรือการทดสอบในเชิงปฏิบตั ิ คุณสามารถ ได้รบั การประเมนิ ในอาชีพต่างๆ ตัวอยา่ งเช่น การก่อสรา้ ง การ รักษาพยาบาล อุตสหกรรม การขนสง่ และครัวเรอื นขนาดใหญ/่ ร้านอาหาร © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 109
การเทียบวุฒิการศกึ ษาตา่ งประเทศ หากว่าคุณมวี ฒุ กิ ารศกึ ษาในระดับอุดมศกึ ษาจากต่าง ประเทศ คุณสามารถขอใหม้ ีการเทียบวฒุ กิ ารศกึ ษา ของคณุ ไดจ้ ากส�ำนกั งานการอุดมศกึ ษาแหง่ ชาติ (Universitets- och högskolerådet) โดยไมม่ ีคา่ ใช้จา่ ยใดๆ ในการเทยี บวุฒดิ ังกลา่ ว อ่านข้อมลู เพ่ิมเติมไดท้ ี่เวบ็ ไซท:์ www.uhr.se. บางอาชีพจะถกู ควบคมุ โดยกฎหมายสวีเดนซง่ึ มกี ฎว่าอะไร คอื เกณฑเ์ พ่ือท่สี ามารถทำ� งานในสาขาอาชพี ต่างๆ ได้ เช่น ใบรับรองการส�ำเรจ็ การศกึ ษาหรือหนงั สือรับรอง เพ่อื ที่จะ สามารถท�ำงานในสาขาอาชพี ดังกล่าวได้ คณุ จะต้องสมคั รขอ อนญุ าตจิ ากหนว่ ยงานทร่ี บั ผดิ ชอบเกยี่ วกบั อาชพี ดงั กลา่ ว สำ� หรบั อาชีพในสาขาการรกั ษาพยาบาลน้ัน ตวั อย่างเชน่ แพทย์หรอื พยาบาล จะเปน็ คณะกรรมการสงั คมสงเคราะหแ์ ละสำ� หรบั อาชพี ในโรงเรียนจะเปน็ กรมการศึกษา การแปลคุณวฒุ ิการศึกษาจากตา่ งประเทศ หากจะตอ้ งมีการประเมินวฒุ ิการศึกษาต่างประเทศของคณุ จะ ตอ้ งนำ� ไปแปลเปน็ ภาษาสวเี ดนกอ่ น การแปลนน้ั ตอ้ งด�ำเนินโดย ผแู้ ปลมอื อาชพี บางครง้ั สำ� นกั งานจดั หางานสามารถช่วยเร่อื ง การแปลคณุ วฒุ กิ ารศกึ ษาได้ หากคณุ วฒุ กิ ารศึกษาเปน็ ภาษา องั กฤษ ฝรั่งเศษ เยอรมนั สเปนหรือภาษานอร์ดกิ ไมจ่ ำ� เปน็ ต้อง มีการแปล เงนิ เพ่อื การศึกษา เงินเพือ่ การศกึ ษา คือเงินกยู้ มื และเงินชว่ ยเหลอื ซงึ่ คณุ สามารถ ได้รบั เม่อื คุณศกึ ษาอยู่ คณุ สามารถได้รบั เงนิ เพอ่ื การศกึ ษาเพ่ือ ศกึ ษาในมหาวทิ ยาลัย วิทยาลัยและการศึกษาอืน่ ๆ หลังจากเรียน จบมธั ยมศกึ ษาไปแลว้ นอกจากน้นั ในภาคการศึกษาของปที ี่ นักเรียนมีอายคุ รบ 20 ปี คุณสามารถไดร้ ับเงนิ เพอ่ื การษกึ ษา เม่ือคุณเรยี นอยู่ วิทยาลยั ชุมชน การศึกษาผ้ใู หญ่ หรือระดับ ประถมและการศึกษาในระดบั มัธยมศกึ ษาอนื่ ๆ ทางส�ำนักงานกลางเพือ่ สนับสนุนการศึกษา CSN เป็นผู้จา่ ยเงิน เพือ่ การศกึ ษา หากคณุ ตอ้ งการ คุณสามารถเลือกท่ีจะยืน่ ขอรับ เงินชว่ ยเหลือดังกล่าวได้เมอื่ คณุ ศกึ ษาอยู่ จะมกี ารเพดานจ�ำกัด ว่าสามารถที่จะขอรบั เงนิ กูเ้ พอื่ การศึกษาได้มากท่สี ดุ เท่าไรตอ่ เดอื น แต่ถ้าคณุ ต้องการ คณุ สามารถทจ่ี ะเลือกกใู้ นจ�ำนวนน้อย กว่านัน้ กไ็ ด้ หากวา่ คณุ มบี ตุ ร คณุ จะได้รับเงินชว่ ยเหลือพเิ ศษเมอื่ คณุ เริม่ การศกึ ษา คุณเร่ิมช�ำระเงนิ คืนเงินเพือ่ การศกึ ษาหกเดือน หลงั จากทคี่ ุณไดร้ ับเงินดังกลา่ วลา่ สุด ข้อมลู เพิ่มเติมเกีย่ วกบั เงนิ เพ่อื การศกึ ษามที ่ีเว็บไซท์: www.csn.se 110 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
คณะประสานเสียงสตรีที่มีอายุ ภาพ: Colourbox ชวี ิตยามวา่ งและการสมาคม ยามวา่ งคอื เวลาทคี่ ณุ วา่ งจากการทำ� งานและโรงเรยี น ชวี ติ การ สมาคม เปน็ ประเพณที แี่ ขง็ แกรง่ ในสวเี ดน ในยามวา่ งของพวก เขาหลายๆ คนจะเปน็ สมาชกิ กบั หนงึ่ หรอื หลายสมาคม ในชวี ติ ของการสมาคมนนั้ คณุ มโี อกาสทจี่ ะไดร้ จู้ กั กบั ผอู้ น่ื ทสี่ นใจในสงิ่ เดยี วกนั และมโี อกาสในการสรา้ งเครอื ขา่ ยไดก้ วา้ งขนึ้ ในสงั คม สวเี ดน สำ� หรบั คณุ ซง่ึ เปน็ ผมู้ าอยใู่ หมใ่ นสวเี ดน การเปน็ สมาชกิ กบั สมาคมหนงึ่ อาจเปน็ วธิ หี นง่ึ ในการไดพ้ บเพอื่ นใหมๆ่ และเรยี น รภู้ าษสวเี ดนไดเ้ รว็ ยง่ิ ขนึ้ นอกจากนก้ี ารเขา้ สมาคม คณุ สามารถที่ จะทำ� งานเกย่ี วกบั ประเดน็ ทางสงั คมตา่ งๆ ทสี่ ำ� คญั ไดอ้ กี ดว้ ย ในสวเี ดนจะมี เสรีภาพในการสมาคม ซ่ึงนับวา่ เป็นส่วนส�ำคญั ของสังคมประชาธปิ ไตย เสรภี าพในการสมาคม หมายถงึ ทกุ คนมีสิทธใิ นการก่อต้งั สมาคม กลุม่ คนทมี่ ีความสนใร่วมหรอื มี พ้นื เพเดยี วกนั กส็ ามารถจดั ตัง้ สมาคมได้ โดยมสี มาคมหลากหลาย ตัวอย่างเช่น สมาคมการกีฬา สมาคม วัฒนธรรมและดนตรแี ละสมาคมทางศาสนา การทำ� งานใน สมาคมมักจะท�ำดว้ ยความสมัครใจและจะไมไ่ ดร้ ับคา่ จา้ ง การก่อต้ังสมาคม ในการกอ่ ตง้ั สมาคมจะตอ้ งมคี ณะกรรมการ คณะกรรมการจะร่าง ขอ้ เสนอเกี่ยวกบั กฎระเบยี บซง่ึ จะนำ� ไปใชก้ บั สมาคม กฎระเบยี บ ดงั กล่าวเรยี กว่า กฎระเบียบสมาคม สมาคมสว่ นใหญม่ ักจะจด ทะเบียนกบั กรมการสรรพกรและมหี มายเลขของค์การ สมาคม ต่างๆ มักจะมกี ารเปิดบญั ชกี ับธนาคาร © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 111
การติดตอ่ กบั สมาคมตา่ งๆ หากคณุ ต้องการเข้ารว่ มเปน็ สมาชิกกบั สมาคม ก่อตง้ั สมาคม หรือยื่นเรอ่ื งขอเงนิ ให้กับสมาคมของคณุ คณุ สามารถติดต่อกบั เทศบาลของคุณได้ เทศบาลอาจมีหน่ายงาน เช่น แผนกงาน นันทนาการซึง่ เปน็ ผู้ใหค้ วามช่วยเหลือสมาคมต่างๆ สมาคมผู้อพยย้ายถนิ่ ฐาน สมาคมผอู้ พยพย้ายถิ่น เป็นสมาคมท่ดี ำ� เนินการเพอ่ื ใหค้ วามช่วย เหลือแก่บุคคลซึ่งมาจากประเทศเดยี วกนั มาพบปะกนั ในประเทศ ท่ีมาอยใู่ หม่ สมาคมผู้อพยพยา้ ยถ่ิน สามารถใหค้ วามช่วยเหลอื แก่ผูท้ ่เี พิ่งเดินทางมาใหมใ่ ห้เข้าใจสังคมสวีเดน สมาคมทางวัฒนธรรม สมาคมทางวฒั นธรรมอาจเปน็ สมาคมซง่ึ สมาชิกใหค้ วามสนใจ กบั กจิ กรรม การเตน้ รำ� ละครหรอื ดนตรี ทงั้ ยงั อาจจะเปน็ สมาคม ซง่ึ งรวมตัวบุคคลทม่ี ีพื้นเพทางชาติพันธ์แุ ละวัฒนธรรมเดยี วกัน องก์ ารไม่แสวงผลกำ� ไร องก์ ารไมแ่ สวงผลกำ� ไร เป็นองค์การทีม่ คี วามพยายามท่จี ะ พฒั นาและเปลี่ยนแปลงสังคม องก์ ารไม่แสวงผลกำ� ไร อาจเรยี กไดอ้ กี อย่างวา่ องคก์ ารอาสา สมคั ร หรอื องค์การนอกภาครัฐ (NGO:s) องค์การดงั กล่าวใน สวีเดนจำ� นวนมากด�ำเนินงานตามสถานท่ีต่างๆ ในประเทศ บาง สว่ นกม็ ีอย่ตู ่างประเทศ ต่อไปนเี้ ปน็ บางองค์การทไ่ี มแ่ สวงผลกำ� ไรในสวีเดน: องค์การกาชาดเป็นองคก์ ารระหว่างประเทศซง่ึ มีอยู่ทัง่ โลก บาง ครัง้ ภายใตช้ ื่อ เสย้ี ววงเดือนแดง องค์การกาชาดสามารถช่วย คุณหาสมาชกิ ในครอบครัวได้ หากได้ขาดการติดตอ่ กบั พวกเขา เน่อื งจากสงคราม ความขัดแย้งหรือพยั พิบัติ นอกจากน้ีองคก์ ารกาชาดยงั ไดป้ รับการดำ� เนินงานใหเ้ ข้ากบั เทศบาลต่างๆ อีกดว้ ย อาจเปน็ การชว่ ยสอนทำ� การบา้ น และ กจิ กรรมส�ำหรับคุณซง่ึ เพ่งิ มาท่ีสวีเดนใหม่ๆ นอกจากน้ีองคก์ าร กาชาดในสวีเดนยังมศี นู ์การรักษาส�ำหรับผทู้ ีไ่ ดร้ บั การบาดเจ็บ จากสงครามและการทรมานในเทศบาลหลายแห่ง องคก์ ารช่วยเหลอื เด็กแห่งสวีเดนเปน็ องค์การระหว่างประเทศ ซง่ึ ด�ำเนินการดา้ นสทิ ธขิ องเดก็ ในสวเี ดนและในประเทศอืน่ ๆ KFUMเปน็ สว่ นหนงึ่ ขององก์ ารระหวา่ งประเทศ YWCA/YMCA องคก์ ารนม้ี กั จะจดั กจิ กรรมสำ� หรบั เยาวชนผมู้ าอยยใู่ หม่ เยาวชน 112 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ภาพ: Mikael Lindahl ทงั้ หลายและผนู้ ำ� จะรวมตวั กนั เพอ่ื จดั กจิ กรรม ตวั อยา่ งเชน่ การ ไปชมภาพยนตร์ การทดลองเลน่ กฬี าบางประเภทหรอื ไปชมละคร IM การช่วยเหลือมนษุ ยเ์ ป็นรายบคุ คล เป็นองคก์ ารระดับ นานาชาตแิ ตม่ กี ารดำ� เนินงานในสวีเดนดว้ ยเชน่ กัน การปฎบิ ัติ งานของIM นนั้ เก่ยี วกบั การบูรณาการและการมสี ว่ นรว่ มในสงั คม สมาคมทางการเมอื ง หากคณุ มคี วามสนใจทางดา้ นการเมอื ง คณุ สามารถเข้าร่วม พรรคการเมือง หรือองค์กรทางการเมอื ง อ่นื ๆได้ สว่ นมาก พรรคการเมืองตา่ งๆ จะมสี มาคมสำ� หรบั ทั้งกลุ่มผู้ใหญ่และกลุม่ เยาวชน สมาคมอน่ื ๆ มีสมาคมอ่นื ๆ ท่ีนา่ สนใจมากมาย เชน่ สมาคมธรรมชาตแิ ละ สัตว์ สมาคมสิง่ แวดล้อม หรือ สมาคมทางศาสนา นอกจากนยี้ งั มสี มาคมผู้เกษียณอายซุ ึ่งท�ำงานดูแลเกีย่ วกับความผลประโยชน์ ของผู้สูงอายุ เป็นต้น ขบวนการเคลอ่ื นไหวของประชาชนกลมุ่ หน่ึง - ประเพณขี องสวเี ดน อนงึ่ ขบวนการเคลือ่ นไหวของประชาชน คือ การทีค่ นกล่มุ ใหญ่ รว่ มกนั ทำ� งานเพอ่ื จุดประสงค์บางอย่าง เปน็ ตน้ ว่า ตอ่ ตา้ นการ © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 113
ดมื่ สุราหรือเพื่อสิ่งแวดลอ้ ม ขบวนการเคล่อื นไหวของประชาชน ในสวีเดนน้นั มมี านานาแล้ว ขบวนการเคลอื่ นไหวของประชาชน สว่ นมากจะเปน็ องคก์ รท่ีกระจายตัวอยทู่ ว่ั ประเทศ ขบวนการ เคลือ่ นไหวของประชาชน เคยมคี วามส�ำคญั อยา่ งมากในช่วง ศตวรรษที่ 19 และยคุ แรกเริ่มของศตวรรษที่ 20 ซึง่ เป็นการต่อสู้ ของหลายๆ ขบวนการเคลอ่ื นไหวของประชาชนเพอ่ื สทิ ธมิ นษุ ยช์ น และเพอื่ สังคมที่เปน็ ประชาธปิ ไตยมากขึ้น ขบวนการตอ่ ตา้ นการดมื่ สรุ า (Nykterhetsrörelsen) ขบวน การครสิ ตจกั รเสรี และ (frikyrkorörelsen) ขบวนการแรงงาน (arbetarrörelsen) ตา่ งเปน็ ขบวนการทมี่ ขี นาดใหญ่ ขบวนการ ตอ่ ตา้ นการดมื่ สรุ าเปน็ ขบวนการแรก พวกเขาปฎบิ ตั หิ นา้ ทเี่ พอื่ รณรงคใ์ หผ้ คู้ นดมื่ แอลกอฮอลน์ อ้ ยลง ขบวนการครติ จกั รเสรเี ปน็ ขบวนการเคลอ่ื นไหวของชาวครสิ ต์ ในอดตี เคยตอ่ สเู้ พอ่ื ใหท้ กุ คน ไดม้ าซง่ึ สทิ ธใิ นการออกเสยี งเลอื กตง้ั เปน็ ตน้ หลายๆ ขบวนการ ไดท้ ำ� งานเพอ่ื รณรงคเ์ รยี กรอ้ งใหผ้ คู้ นสามารถเรยี นและไดร้ บั การ ศกึ ษา ในปจั จบุ นั มขี บวนการเคลอ่ื นไหวของประชาชนมากมายที่ ทำ� งานเกยี่ วกบั ประเดน็ การเมอื ง ในปจั จบุ นั มขี บวนการประชาชน ซงึ่ ทำ� บรหิ ารโดยหนว่ ยงานรฐั ตวั อยา่ งเชน่ กองทนุ ประกนั การวา่ งาน A-kassan ประเพณใี นการทำ� งานรว่ มกนั เพอื่ การ เปลยี่ นแปลงนนั้ ยงั คงมเี คลอื่ นไหวอยใู่ นสงั คมสวเี ดน ในปจั จบุ นั มี หลายสมาคมซง่ึ ไดน้ ำ� วธิ กี ารนม้ี าใชใ้ นการปฎบิ ตั ดิ ว้ ยเชน่ กนั การศึกษาภาคประชาชน การศึกษาภาคประชาชน หมายถงึ การที่ผใู้ หญไ่ ด้รบั การศกึ ษา ท่วั ไป หลกั สตู รทง้ั หมดในสมาคมการศึกษาและวิทยาลยั ชุมชน เรียกว่า folkbildning (การศกึ ษาภาคประชาชน) การศึกษาภาค ประชาชนในสวีเดนไดเ้ ริม่ เติบโตมานบั เป็นเวลากวา่ 100 ปแี ลว้ และยงั คงเป็นขบวนการเคลอ่ื นไหวท่เี ขม้ แขง็ อยู่ ดว้ ยการศกึ ษา ภาคประชาชนนจี้ ะทำ� ให้ประชากรมที ักษะความรู้ เพอ่ื ทจ่ี ะนำ� ไป ใชแ้ ละมสี ่วนรว่ มในการทำ� งานเพือ่ สงั คมแหง่ ประชาธิปไตย สมาคมการศกึ ษา สมาคมการศกึ ษา เป็นองค์กรท่จี ัดการศึกษาสำ� หรบั ผ้ใู หญ่ จะมี สมาคมการศกึ ษาหลายแห่งที่มกี ารจดั กลุม่ ศกึ ษา (studiecirklar) หลักสูตรทางวัฒนธรรมและการศกึ ษาอนื่ ๆ ส�ำหรับผู้ใหญ่ กลมุ่ ศึกษา (studiecirkel) เปน็ กลุม่ ท่ีศึกษาบางสิ่งบางอยา่ งรว่ มกัน อาจเปน็ ตวั อยา่ งเช่น ศลิ ปะ ดนตรี ภาษาหรอื วัฒนธรรม ABF Medborgarskolan Folkuniversitetet และ Studieförbundet Vuxenskolan เหล่าน้ตี ่างก็เป็นสมาคมการศึกษาในทุกๆ ปี สมาคมการศึกษาในสวีเดนจะจัดกลุม่ การศกึ ษาประมาณ 300,000 กลุ่ม สมาคมดังกล่าวจะมผี เู้ ขา้ ร่วมมากกวา่ สองล้านคน 114 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
คู่มือส�ำหรับผู้ล้ีภัยและการบริการที่ ใกล้เคียงกัน เทศบาลและองค์กรหลายแหง่ ไม่แสวงผลกำ� ไร หลายแหง่ จะมีการด�ำเนนิ งานดา้ นความช่วยเหลอื แกผ่ ูล้ ้ีภัยทม่ี าอยใู้ หม่ และอพยพย้ายถ่ินฐานใหม้ ีการตดิ ต่อทำ� ความรู้จกั กับชาว สวเี ดน จดุ มง่ หมายคือ ใหผ้ ู้อพยพย้ายถิ่นฐานและชาวสวีเดนได้ พบปะกนั ในยามว่างเพอื่ ทจี่ ะได้ทำ� ความรูจ้ ักกนั และแลกเปล่ยี น ประสบการณ์กัน อาจเปน็ กจิ กรรมหลายอยา่ ง เช่นโบว์ลง่ิ การ เยี่ยมชมพพิ ิธภนั พ์หรอื สถานทอี่ นื่ ๆ ทนี่ า่ สนใจ ติดตอ่ สอบถามกบั เทศบาลทค่ี ุณอาศยั อยวู่ ่ามีบริการใดบ้าง เวลาในยามวา่ งสำ� หรับเด็กและเยาวชน ศนู ยน์ ันทนาการ ในเทศบาลมกั จะมีศนู ยน์ ันทนาการส�ำหรับเยาวชนระหวา่ งสิบ สองถึง 16 ปี ท้ังยงั มศี ูนย์นนั ทนาการสำ� หรับเยาวชนรุ่นใหญ่ด้วย เช่นกนั ทีศ่ ูนยน์ ันทนาการนน้ั เยาวชนสามารถรับชมภาพยนตร์ และพบปะกับเพ่อื นฝงู ได้ บางครงั้ ทางศูนยน์ นั ทนาการมกี าร จัดหลกั สูตรสอนเต้นร�ำ การเลน่ ละครหรอื การถา่ ยภาพ ติดตอ่ สอบถามกับเทศบาลทค่ี ณุ อาศยั อยูว่ า่ มบี ริการใดบ้าง หรืออ่านขอ้ มูลใดใ้ นเว็บไซท์ของเทศบาล © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 115
กิจกรรมสง่ เสริมเยาวชน นอกจากศนู ยน์ ทั นาการแล้วเทศบาลหลายแห่งนยงั มีกจิ กรรม พเิ ศษเพ่อื ส่งเสริมเยาวชน อาจเป็นท่ศี ูนยน์ นั ทนาการเยาวชน หรอื สถานที่นัดพบต่างๆ ซ่งึ เยาวชนจะไดพ้ บกนั และมีโอกาสได้ รเิ ริม่ โครงการหรือกลุ่มต่างๆ ตดิ ตอ่ สอบถามกับเทศบาลที่คณุ อาศยั อยู่วา่ มบี รกิ ารใดบ้าง หรืออ่านขอ้ มูลใด้ในเว็บไซทข์ อง เทศบาล ชมรมกีฬ าต ่างๆ ชมรมการกีฬาต่างๆ มีความส�ำคัญอย่างยิ่งสำ� หรบั เดก็ และ เยาวชนในสวเี ดน ที่นั่นพวกเขาสามารถฝึกการเลน่ กีฬาตา่ งๆ ได้ เชน่ ฟุตบอล การขมี่ า้ และวา่ ยน้�ำ การวจิ ยั ได้บอกว่าเยาวชนที่ เลน่ กฬี าน้ันจะมีสขุ ภาพท่ีดีขึน้ และมีมุมมองในเชิงบวกมากขึ้นใน อานาคต พวกเขามีความเครยี ดน้อยลงและมีเพอื่ นมากขนึ้ 116 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน ภาพ: Colourbox © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ค�ำถามเพ่ือการอภิปราย บทที่ 3 สงิ่ ใดจะเกดิ ขน้ึ กบั สงั คมเมอื่ คณุ ทำ� งานมดื (ไมถ่ กู ตอ้ ง ตามกฎหมาย) และไมจ่ า่ ยภาษี ขอ้ ดแี ละขอ้ เสยี ในการเปน็ สมาชกิ สหภาพแรงงานคอื อะไร ขอ้ ดแี ละขอ้ เสยี ของการเปน็ สมาชกิ กองทนุ การประกนั การวา่ งงาน (a-kassan) คอื อะไร งานสว่ นใหญท่ ไี่ ดม้ ามกั จะไดจ้ ากผทู้ รี่ จู้ กั และเครอื ขา่ ย ทางสงั คม คณุ สามารถสรา้ งเครอ่ื ขา่ ยทางสงั คมใน สวเี ดนไดอ้ ยา่ งไร คณุ คดิ วา่ ภาษนี นั้ ควจะนำ� ไปจา่ ยคา่ อะไรบา้ ง ระดบั ของการจดั เกบ็ ภาษใี นสวเี ดนสงู เกนิ ไปหรอื ตำ�่ เกนิ ไป คณุ สามารถนำ� ประสบการณท์ ผี่ า่ นมาในการสมคั รหา งานทส่ี วเี ดนไดอ้ ยา่ งไร เมอื่ ตอ้ งเลอื กเรอื่ งการศกึ ษา คณุ ตอ้ งคำ� นงึ ถงึ อะไร บา้ ง คณุ อยากทำ� อะไรในยามวา่ ง คณุ สนใจในอาชพี ใดทสี่ วเี ดน คณุ วางแผนทจ่ี ะศกึ ษาตอ่ หรอื เปลา่ คณุ ไดท้ ำ� การตดิ ตอ่ กบั สมาคนซง่ึ เปน็ ทน่ี า่ สนใจสำ� หรบั คณุ บา้ งไหม © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 117
118 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ภาพ: Colourbox 4. สิทธิต่างๆ และภาระ หนา้ ที่ ของบุคคล สารบัญ ค ว า มเ ส ม อ ภ า คแ ล ะ สิ ท ธิ ม นุ ษ ย ช น การป อ้ งกันต่อการเลือกปฎิบัติ ครอบครัวและตัวบุคคล สิทธิของเด็ก ความรุนแรงของผู ช้ ายต่อผู ห้ ญิงและ ความรุนแรงในครอบครัว © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 119
ความเสมอภาคและสิทธมิ นษุ ยชน ความเสมอภาคหมายความวา่ ทกุ คนมีค่าเทา่ กนั และควรไดร้ ับ การปฏิบตั ิอย่างเทา่ เทยี มกัน Vanlig brödtext ค�ำว่าความเสมอภาคมาจากปฏิญญาสากลของสิทธิมนษุ ยชน ของสหประชาชาติจากปี ค.ศ. 1948 สหประชาชาติอธิบายง สิทธิมนษุ ยชนวา่ ทุกคนมีค่าและสทิ ธเิ ทา่ เทยี มกันและ ทุกคนมี สทิ ธทิ จี่ ะพดู ในสิ่งท่ตี นคดิ มีศรทั ธาในพระเจ้าท่ตี นตอ้ งการและ เลอื กคูช่ วี ติ ที่ตนตอ้ งการใช้ชีวิต คำ� อธิบายของสทิ ธมิ นุษชนจะถกู ใชก้ บั มนษุ ยท์ กุ คนบนโลกนี้ ประชาธปิ ไตยที่ทันสมยั จะด�ำเนนิ การได้ไม่ดีถ้าไม่เคารพนับถอื สทิ ธิมนุษยชน รฐั จะต้องปกป้องประชาชนจากการเลือกปฏิบตั ิ และการกดข่ี ในสวเี ดนสทิ ธมิ นษุ ยชนถูกคมุ้ ครองโดยกฎหมาย ฐานสามข้อ คอื : รัฐบญั ญตั ิว่าด้วยการจดั ระเบยี บการปกครอง ประเทศ รัฐบัญญตั ิว่าด้วยเสรีภาพในการตพี ิมพ์และ รัฐบัญญัติ วา่ ด้วยเสรีภาพในการแสดงออก กฎหมายไดร้ ะบุวา่ รฐั และเขต 120 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน ภาพ: Colourbox © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
เทศบาลจะตอ้ งทำ� งานเพือ่ รักษาความม่ันคงในการท�ำงาน ท่ีอยู่ อาศยั และการศกึ ษาสำ� หรบั ประชาชนทกุ คน ในเว็บไซท์ของรฐั บาล www.manskligarattigheter.se คุณ สามารถอา่ นข้อมลู เพ่ิมเติมเกยี่ วกบั สทิ ธมิ นษุ ย์ชนได้ อนุสัญญายุโรป ต้ังแตปี ค.ศ. 1950 เป็นตนั มาได้มีอนุสัญญาในทวีปยุโรปเพือ่ ปกปอ้ งสิทธมิ นษุ ยชน ซง่ึ เรียกว่า อนุสญั ญายุโรป อนุสัญญา คอื การตกลงระหว่างหลายประเทศ ตัวอยา่ งของสิทธติ ่างๆ ใน อนสุ ัญญาคือ: •• สทิ ธใิ นเสรภี าพและความปลอดภยั ของตนเอง •• สทิ ธทิ จี่ ะมกี ารพจิ ารณาคดที เ่ี ปน็ ธรรม •• สทิ ธใิ นการเคารพในชวี ติ สว่ นตวั และครอบครวั ปี ค.ศ. 1995 สทิ ธนิ ีไ้ ดเ้ ปน็ กฎหมายของประเทศสวีเดน รัฐบาล และเทศบาลจะตอ้ งดูแลวา่ ประเทศกระท�ำตามกฎของอนุสัญญา ยโุ รป การปอ้ งกนั ตอ่ การเลือกปฎิบัติ การปกปอ้ งตอ่ การเลอื กปฏบิ ตั เิ ปน็ สทิ ธมิ นษุ ยชน การเลอื กปฏบิ ตั ิ หมายความวา่ บุคคลบางคนเหรือบางกล่มุ ถูกปฏิบตั อิ ยา่ งเลว ร้ายกวา่ คนอนื่ และถือเปน็ การละเมิดสทิ ธิมนษุ ยชน ผตู้ รวจการแผน่ ดนิ ด้านการเลือกปฏิบตั ิ ผ้ตู รวจการแผน่ ดินดา้ นการเลอื กปฏิบตั ิ (DO) เปน็ หนว่ ยงาน ของรัฐทีท่ �ำงานเพ่อื สทิ ธแิ ละโอกาสเทา่ เทยี มกนั ของทกุ คน DO มหี น้าทดี่ แู ลว่ากฎหมายการว่าดว้ ยการเลอื กปฏบิ ตั ิมกี ารปฏิบัติ ตาม กฎหมายว่าด้วยการเลอื กปฏิบตั หิ ้ามมิให้บรษิ ทั และองค์กรปฏิบตั ิ ต่อบุคคลบางคนด้อยกว่าคนอ่นื เนื่องจากเพศของเขา อตั ลกั ษณ์ ทางเพศหรอื การแสดงออกทางเพศ ศาสนาหรือความศรทั ธา ความเช่ือ อายุ เช้อื ชาติ สมรรถภาพทางร่างกายเสื่อมถอยหรอื รสนยิ มทางเพศ สถานทที่ �ำงานและโรงเรยี นจะตอ้ งมกี ารวางแผนเพ่อื ตอ่ ต้านการ เลอื กปฏบิ ตั ิ คุณสามารถตดิ ตอ่ ผู้ตรวจการแผ่นดนิ ด้านการเลอื ก ปฏบิ ตั ิ (DO) ได้หากคณุ ถูกกระทำ� ดว้ ยการเลอื กปฏิบัติ หาข้อมลู เพมิ่ เตมิ มที ่เี วบ็ ไซท์ของ DO: www.do.se © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 121
เพศและความเสมอภาค ความเสมอภาคเกี่ยวกับความเสมอภาคระหวา่ งผู้หญงิ และ ผ้ชู าย ผหู้ ญงิ และผู้ชายควรจะมสี ิทธแิ ละโอกาสเท่าเทียมกนั นอกจากน้ียังควรมอี ำ� นาจเทา่ กันในการมอี ทิ ธิพลต่อสงั คมและ ชีวิตของตัวเอง เมอื่ มีคนไดร้ บั การปฏบิ ัตทิ ดี่ อ้ ยกวา่ เพราะตนเปน็ ชายหรือหญิงนนั้ ถือวา่ เป็นการเลอื กปฏิบัติทไี่ มเ่ ป็นธรรมทางเพศ ตอนตน้ ของศตวรรษที่ 20 ในประเทศสวีเดนยังมีความแตก ตา่ งในสิทธริ ะหว่างผชู้ ายและผ้หู ญิง ผ้หู ญิงไม่มสี ิทธใิ นการลง คะแนนเสยี งเลอื กตงั้ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1921 นอกจากนั้นใน ช่วงเวลาเดียวกนั ผู้หญงิ จะบรรลนุ ติ ิภาวะตอ่ เมอ่ื สมรสแล้ว หมายความว่าน้นั อาจจะเป็นคร้ังแรกทเ่ี ธอได้มสี่ ิทธติ ดั สนิ ใจใน เรอ่ื งรายได้ของตวั เอง เมอื่ ก่อนผู้หญิงที่สมรสแล้วสว่ นมากจะอยู่ ดูแลบา้ นและลกู แต่ในช่ ่วงปี ค.ศ. 1970 ไดม้ ีการสร้างโรงเรยี น อนบุ าลและศูนย์นัทนาการสำ� หรบั เด็กทำ� ให้มันงา่ ยข้นึ สำ� หรบั ผ้หู ญงิ ที่จะท�ำงานและหารายได้ของตัวเอง กอ่ นหน้าน้สี ว่ นมากผหู้ ญิงจะเป็นผู้ทำ� งานบา้ น งานบา้ นนน้ั หมายถึง อยา่ งเชน่ ดูแลลกู ซกั ผา้ ท�ำความสะอาดและลา้ งจาน ในปจั จุบนั งานบ้านน้ันไดถ้ ูกแบ่งอย่างเท่าเทียมกนั แต่ผ้หู ญิงยัง คงทำ� งานบา้ นมากกวา่ ผู้ชาย ในสปั ดาหห์ นงึ ผู้หญิงท�ำงานบา้ น ประมาณ 26 ชัว่ โมง แต่ผชู้ ายทำ� ประมาณ 21 ชั่วโมง ยามทค่ี รอบครวั มลี กู พอ่ แมม่ สี ทิ ธทิ จ่ี ะลาหยดุ เพอ่ื ใชเ้ วลาอยบู่ า้ น กบั ลกู ซงึ่ เรยี กวา่ ลาเพอื่ เลยี้ งดบู ตุ ร ยามทคี่ ณุ ลาเพอื่ เลย้ี งดบู ตุ ร 122 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน ภาพ: Colourbox © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
คณุ สามารถขอรบั เงนิ เลย้ี งดบู ตุ รจากสำ� นกั ประกนั สงั คม เปน็ เรอื้ งธรรมดาทท่ี ง้ั ผหู้ ญงิ และชายลาหยดุ จากงานหรอื การศกึ ษา เพอ่ื อยบู่ า้ นกบั ลกู ของตน แตจ่ ำ� นวนผหู้ ญงิ ทอ่ี ยบู า้ นกบั ลกู ยงั คง มากกวา่ ผชู้ าย เพอ่ื สง่ เสรมิ ไหผ้ ชู้ ายอยบู่ า้ นกบั ลกู มากขน้ึ ทาง รฐั บาลไดต้ ง้ั โบนสั ขนึ้ มา นน้ั หมายความวา่ พอ่ แมท่ แี่ บง่ เรอ่ื งการ ลาเพอื่ เลยี้ งดบู ตุ รเทา่ เทยี มกนั สามารถขอเงนิ พเิ ศษไดเ้ พม่ิ มากขน้ึ ผูห้ ญิงกบั การเมอื ง ในปัจจบุ นั ในรัฐสภามีผ้หู ญิงกบั ผ้ชู ายจำ� นวนเท่ากนั ในรัฐบาลนนั้ คร่งึ หนึงของรัฐมนตรเี ปน็ ชายและอกี ครึ่งเปน็ หญิง สว่ นนักการ เมืองในเขตเทศบาลของประเทศสวเี ดนประมาณ 43 เปอร์เซน็ ต์ เป็นผู้หญงิ ความเสมอภาคาในท่ที ำ� งานและโรงเรยี น ในประเทศสวีเดนจ�ำนวนผหู้ ญงิ ทที่ ำ� งานนัน้ มากกวา่ ประเทศอื่นๆ ประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์ของผหู้ ญงิ ทั้งหมดทีม่ อี ายรุ ะหวา่ ง 20 ถึ่ง 64 ปีนนั้ จะท�ำงาน แตใ่ นทท่ี �ำงานนนั้ มีความไมม่ คี วามเสมอ ภาคกัน ผูห้ ญิงส่วนมากจะไดเ้ งินเดือนน้อยกวา่ ผ้ชู าย หัวหน้า ส่วนมากจะเปน็ ผชู้ าย และผู้ชายจะเปิดกิจการมากกว่าผู้หญงิ © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 123
ในโรงเรียนระดับประถมและมธั ยมมีหลักสูตรการสอนซงึ่ การ อธิบายถงึ สงิ่ ท่คี รคู วรจะคดิ เก่ยี วกับการเรยี นการสอน ในหลั สตู รการสอนมเี รอ่ื งเก่ยี วกกับความเสมอภาคกัน น้ันหมายถ่งึ ว่า นอกเหนือจากเร่ืองอื่นๆ แล้ว ครูจะต้องทำ� การปฏิบัตติ อ่ เดก็ หญงิ และชายเทา่ เทียมกนั กฎหมายเก่ยี วกบั ความเสมอภาคในประเทศ สวเี ดน ความเท่าเทียมกันจะมบี ญั ญตั อิ ยู่ในกฎหมายส่วนมากของ ประเทศสวเี ดน หนึ่งในกฎหมายทส่ี ำ� คญั คือ กฎหมายของ ความเสรใี นการทำ� แท้งที่ประกาศออกมามอื้ ปี ค.ศ. 1975 ซง่ึ หมายความวา่ ถา้ ผูห้ ญิงท่ีต้ังครรภ์ เธอมสี ิทธทิ ี่จะตัดสินใจเองว่า เธอมีความประสงค์ทค่ี ลอดบตุ รหรือไม่ ปี ค.ศ. 1979 ข้อห้ามในการตผี ูเ้ ยาว์ถกู กอ่ ตั้งขน้ึ ประเทศสวีเดน เปน็ ประเทศแรกในโลกท่ีมีขอ้ ห้ามในการตผี ู้เยาว์ ข้อหา้ มในการตี ผู้เยาวใ์ นกฎหมายวา่ ดว้ ยผูป้ กครองทำ� ไหป้ ระมวลกฎหมายอาญา นัน้ ชดั เจนขึ้น เพราะในอดีตการทารุณเด็กไดร้ บั อนญุ าตให้ท�ำได้ ถา้ มันเกดิ ข้นึ เพื่อการส่งั สอน ปี ค.ศ. 1982 มกี ฎหมายออกมาว่า ความรนุ แรงในครอบครวั นั้นตกอยู่ภายใต้การด�ำเนนิ คดที ั่วไป ซึง่ หมายความวา่ ไครก็ ไดท้ ี่สามารถแจง้ เจ้าหนา้ ท่ตี ำ� รวจเมือ่ มคี นใชค้ วามรนุ แรงใน ครอบครัว กอ่ นหนา้ น้ีเปน็ เพียงผทู้ ถ่ี ูกกระทำ� ความรนุ แรงเทา่ นนั้ ที่สามารถแจง้ ความได้ ในปีค.ศ. 1998 ม่กี ฎหมายพิเศษเกยี่ วกบั ความรุนแรงตอ่ ผ้หู ญงิ ทเ่ี รยี กวา่ กฎหมายเพอ่ื ความสนั ตขิ องสตรี กฎหมายมกี ารบญั ญตั ิ วา่ ความรุนแรงตอ่ ผหู้ ญิงเป็นอาชญากรรมทสี่ ามารถลงโทษดว้ ย การจ�ำคุก ปี ค.ศ. 1980 มีการประกาศใชก้ ฎหมายวา่ ดว้ ยความเสมอภาค ซงึ่ มงุ่ เน้นความเสมอภาคกันในทที่ �ำงานและคา่ ตอบแทนหรือเงนิ เดือนเทา่ กนั ตง้ั แตป่ ี ค.ศ. 2009 มีกฎหมายวา่ ดว่ ยการเลอื ก ปฏิบัติ ซ่งึ ปกปอ้ งผ้คู นจากการเลือปฏบิ ัติท่ไี มเ่ ปน็ ธรรมทางเพศ อัตลักษณท์ างเพศ หรือการแสดงออกทางเพศ เช้ือชาติ ศาสนา หรือความศรทั ธาอน่ื สมรรถภาพร่างกายเสื่อมถอย รสนยิ มทาง เพศ หรืออายุ เป็นหนา้ ทข่ี องผ้ตู รวจการแผน่ ดนิ ดา้ นการเลอื กปฏบิ ัติทจี่ ะ ตอ้ งดูแลว่ามกี ารปฏบิ ตั ติ ามกฎหมายดังกลา่ วหรือไม่ 124 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ธงไพรด์ (Pride) ภาพ: Colourbox ปรกติวิสยั ของเพศและรสนยิ มทางเพศ ทกุ สังคมจะมีปรกติวิสัยว่าคนเราควรใช้ชีวีตอยา่ งไร ปรกติวิสยั เปน็ ความคดิ และกฎเกณฑท์ กี่ ำ� หนดวา่ อะไรถกู หรอื ผดิ และผคู้ นนนั้ ควรจะปฎิบตั ติ ัวอย่างไร ปรกติวิสัยท่วี า่ ทกุ คนดเู หมือนจะเปน็ หรอื ว่าเปน็ บุคคลท่รี กั ต่างเพศนนั้ แรงมาก ในสงั คมส่วนมากจะ มปี รกตวิ ิสยั ท่ีวา่ ผู้หญงิ กับผชู้ ายไม่ควรเหมือนกนั และมบี ทบาทท่ี ต่างกัน ในประเทศสวีเดนทุกคนมสี ทิ ธิทีจ่ ะไช้ชวี ิตกับไครก็ได้ไมจ่ �ำกัดเพศ ความรูส้ ึกวา่ ตวั เองนนั้ เปน็ เพศอะไรมักจะเรียกว่าอตั ลกั ษณ์ทาง เพศ อัตลกั ษณท์ างเพศไม่เกยี่ วกบั วา่ รา่ งกายของตนจะเปน็ ใคร แต่เกีย่ วกับความรสู้ กึ วา่ ตวั เองเป็นเพศอะไร ทกุ คนมสี ทิ ธิทีจ่ ะ แสดงออกในอัตลักษณ์ทางเพศทีต่ นตอ้ งการ หากผใู้ ดได้รับการ กระทำ� ทด่ี อ้ ยกวา่ เพราะวา่ ตนนยิ มเพศเดยี วกนั ไปเซก็ ชวล รกั รว่ ม สองเพศ หรือแสดงออกในทางท่ไี ม่ตรงกับปรกตวิ ิสยั อตั ลกั ษณ์ ทางเพศทีร่ ะบวุ า่ ผหู้ ญงิ กับผู้ชายควรจะทำ� ตัวเชน่ ไร นนั้ คอื การ เลือกปฏิบตั ิ เสรี ีภาพในการเลอื กศาสนา สวีเดนมเี สรีภาพทางศาสนาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1951 เสรีภาพทาง ศาสนาหมายความวา่ ทุกคนมสี ทิ ธิท่จี ะเลอื กศาสนาหรือความ ศรทั ธาตามท่ีตนตอ้ งการ เสรภี าพในการนับถือศาสนาถือเปน็ หนง่ึ ในสิทธทิ ่สี ำ� คัญทีส่ ดุ ในรฐั ธรรมนูญของสวเี ดน ในข้อ ตกลงระหว่างประเทศหลายขอ้ เชน่ ปฏญิ ญาสากลว่าด้วยสทิ ธิ มนษุ ยชนแหง่ สหประชาชาติและอนุสัญญาวา่ ดว้ ยสทิ ธเิ ด็กแห่ง สหประชาชาติจะมขี ้อมลู เกยี่ วกบั เสรภี าพทางศาสนา รัฐต้อง เคารพ ปกปอ้ งและสง่ เสรมิ เสรีภาพทางศาสนา •• ทกุ คนมสี ทิ ธทิ จ่ี ะเลอื ก เปลยี่ นแปลงและถอนตวั ออกจาก ศาสนาของตน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 125
•• ทกุ คนมสี ทิ ธทิ จ่ี ะนบั ถอื และปฏบิ ตั ศิ าสนาของตน ทงั้ นี้ หมายความวา่ ตวั อยา่ งเชน่ ทกุ คนมสี ทิ ธใิ นการกอ่ ตงั้ สมาคม ทางศาสนาตา่ งๆ •• ทกุ คนมสี ทิ ธทิ จ่ี ะเขยี นและเผยแพรเ่ อกสารหนงั สอื พมิ พ์ และขอ้ มลู •• ทกุ คนมสี ทิ ธทิ จ่ี ะสอนศาสนาและเฉลมิ ฉลองวนั สำ� คญั ทาง ศาสนา •• ไมม่ ใี ครทสี่ มควรจะถกู ขดั ขวางในการปฏบิ ตั ทิ างศาสนา หรอื ความศรทั ธา •• ไมม่ ใี ครทส่ี มควรจะถกู เลอื กปฏบิ ตั เิ พราะความศรทั ธาของ ตน •• ผปู้ กครองมสี ทิ ธทิ จี่ ะใหบ้ ตุ รของตนศกึ ษาศาสนาตามความ เชอ่ื ของตวั เอง •• นายจา้ งควรแสดงการเปดิ กวา้ งใหก้ บั ความตอ้ งการของ พนกั งานทจ่ี ะปฏบิ ตั คิ วามศรทั ธาของพวกเขาในสถานท่ี ทำ� งาน เช้ือชาติ ในประเทศสวเี ดนมผี คู้ นอาศัยอยู่ซ่งึ มาจากสถานทที่ แ่ี ตกตา่ ง กนั ทั่วโลก เช้อื ชาติหมายความวา่ แตล่ ะคนมตี น้ ก�ำเนิดในหนึ่ง หรอื หลายวฒั นธรรมและกลุ่มชาตพิ ันธุ์ ผคู้ นทุกคนจะมหี น่งึ หรือ หลายเชอื้ ชาติ การทไี ด้รับการปฏิบัตทิ ่ีด้อยกว่าเนอ่ื งจากเชื้อชาติ เปน็ การเลือกปฏิบตั แิ ละเปน็ การละเมดิ ตอ่ สิทธิมนุษยชน สมรรถภาพร่างกายเส่ือมถอยและการเขา้ ถึง ผคู้ นหลายคนมสี มรรถภาพทางรา่ งกายเสอ่ื มถอยประเภทเดยี ว หรอื อาจจะมหี ลายประเภทกไ็ ด้ ผทู้ มี่ สี มรรถภาพทางรา่ งกายเสอ่ื ม ถอย อาจเปน็ เชน่ มคี วามยากลำ� บากในการเหน็ พดู ไดย้ นิ เขา้ ใจ เคลอ่ื นไหวหรอื ตง้ั สมาธิ สงั คมควรเปน็ สถานทๆี่ ทกุ คนสามารถ เขา้ ถงึ ได้ ผทู้ ม่ี สี มรรถภาพทางรา่ งกายเสอ่ื มถอยไมค่ วรทจ่ี ะมี อปุ สรรคในการมสี ว่ นรว่ มในวถิ ชี วี ติ สงั คม ตวั อยา่ งของการทำ� งาน เพอ่ื การเขา้ ถงึ ไดม้ ากยงิ่ ขน้ึ คอื การสรา้ งสงิ่ อำ� นวยความสะดวก ตามสอาคาร สาธารณะ เพอ่ื ใหป้ ระชาชนทมี่ ปี ญั หาในการขน้ึ ลง บนั ไดสามารถเขา้ ออกและเคลอ่ื นยา้ ยไดโ้ ดยไมม่ อี ปุ สรรค อายุ การทีได้รบั การปฏิบัตทิ ่ดี ้อยกวา่ เพราะคนอืน่ คดิ วา่ คณุ มอี ายมุ าก เกนิ หรอื น้อยเกนิ ถอื วา่ เป็นการเลือกทจ่ี ะปฏบิ ตั ิ มกี ฎหมายและ กฎระเบยี บข้อทีก่ �ำหนดว่าในบางกรณอี าจสามารถปฐบิ ตั ิกับ ผู้เยาวแ์ ละผู้สูงอายแุ ตกตา่ งกนั ได้ ตัวอยา่ งเช่น การกำ� หนดอายุ ของบุคคลทจี่ ะทำ� ใบขับข่ี หรอื ไหบ้ ริการเคร่อื งดมื่ แอลกอฮอล์ 126 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ครอบครวั และตัวบุคคล ครอบครวั คอื อะไร คำ� ตอบนัน้ แตกตา่ งกันไปในแต่ละวัฒนธรรม และสงั คม ในบางสว่ นของโลกจะมกี ารมองวา่ ทกุ คนทเ่ี ปน็ ญาติ พี่น้องหรือกลมุ่ ที่คณุ อยดู่ ้วยเปน็ ส่วนหนึง่ ของครอบครวั ใน ประเทศสวีเดนส่วนมากจะนับแตผ่ ปู้ กครอง พน่ี อ้ งและลกู ว่าเป็น ครอบครวั อะไรท่ถี อื วา่ เปน็ สว่ นบุคคล อาจจะดูแตกต่างกนั ใน แตล่ ะวัฒนธรรมและสงั คม วิธีสองแบบท่ใี ช้มองตัวปจั เจกบคุ คล คือ มุมมองแบบปจั เจกและมมุ มองแบบมีสทิ ธิร่วมกนั มมุ มองแบบปจั เจก มมุ มองแบบปัจเจก คือ การที่บุคคลคนหนงึ่ มีความสำ� คญั กว่า คนทั้งกลุ่ม แต่ละคนจะได้รับการส่งเสริมใหม้ ีความคดิ เห็นของ ตัวเอง ปจั เจกบคุ คลน้ันมองตัวเองวา่ เป็นคนทีร่ ับผดิ ชอบชวี ติ ตวั เอง ความสขุ ขและอนาคตของตวั เอง เขาเปน็ ตัวของตวั เองใน ประการหลกั และเป็นหนง่ึ ในสว่ นรวมในประการทสี่ อง เด็กควรได้รับ การคุ้มครองจาก การเลือกปฎิบัติ © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 127
มุมมองแบบมีสิทธิรว่ มกนั (คติรวมหมู่) มมุ มองแบบมสี ทิ ธิร่วมกนั หมายถึงควาตอ้ งการของกลุ่มน้ัน ส�ำคัญกว่าของส่วนตัว สิ่งท่ีคุณท�ำสง่ ผลกระทบต่อท้งั กล่มุ ใน สงั คมแบบรวมมกั จะมกี ารรวมตวั ทเ่ี ขม้ แขง็ ทุกคนในชุมชนน้ัน รับผิดชอบต่อกนั และกนั มุมมองแบบมีสทิ ธิร่วมกนั นน้ั มักจะนบั เอาบคุ คลหลายคนเข้าอยู่ในครอบครวั ของตน ญาตแิ ละกลมุ่ ดงั กล่าวมักจะนบั วา่ อย่ใู นครอบครวั ระบบสังคมทแี่ ตกต่างกนั ระบบสังคมทแ่ี ตกต่างกนั ทำ� ให้แตล่ ะคนมีมุมมองท่แี ตกตา่ งกัน ประเทศสวเี ดนในหลายรปู แบบเป็นสงั คมแบบปัจเจก ส่ิงท่ีคณุ ท�ำ จะส่งผลไห้กบั ตวั คุณมากทสี่ ดุ ไม่ใช่ครอบครัวหรอื ญาติของคุณ ในประเทศสวเี ดนรฐั บาลจะเปน็ ผรู้ ับประกนั ความปลอดภยั ของ ประชากร จึงท�ำให้ผคู้ นไมต่ อ้ งพึ่งพาอาศัยญาตเิ พื่อปกปอ้ งและ ไช้ชีวติ อยา่ งปลอดภยั ในสังคมทร่ี ัฐไมร่ บั ผิดชอบตอ่ ประชาชน จะ ทำ� ไห้คนนน้ั พงึ่ พาอาศยั ญาติพ่นี อ้ งเพ่ือความปลอดภัยของตน ในประเทศสวีเดนผูค้ นทีก่ ระทำ� ผิดจะโดนลงโทษเฉพาะแตผ่ ทู้ ไี่ ด้ ก่ออา๙ญากรรมดังกลา่ ว ไม่ใช่ครอบครวั หรือญาตขิ องบุคคลนัน้ สทิ ธิของเดก็ เกอื บทกุ ประเทศมกี ฎหมายและกฎเกณฑ์คมุ้ ครองเดก็ และเยาว- ชน เดก็ และเยาวช์ นในสวเี ดนได้รับการคุม้ ครองโดยกฎหมายท้ัง ในประเทศและต่างประเทศ ประเทศสวเี ดนใหค้ วามส�ำคัญกบั สิทธิเด็กและการปอ้ งกันการคกุ คามและความรุนแรงเปน็ อย่าง จริงจงั รัฐและเทศบาลตา่ งๆ ร่วมกนั ท�ำงานเพ่ือไหเ้ ด็กและเยาว- ชนได้มกี ารเตบิ โตทดี่ ี อนสุ ัญญาวา่ ดว้ ยสิทธิเดก็ สวเี ดนไดล้ งนามในอนุสญั ญาว่าดว้ ยสทิ ธิเด็กของสหประชาชาติ อนสุ ัญญา คือกฎเกณฑ์ทห่ี ลายประเทศได้ตกลงรว่ มกัน ใน อนุสญั ญาว่าด้วยสิทธเิ ด็กมีกฎเกณฑ์ทคี่ ุ้มครองสิทธิมนุษยชน ของเด็ก เน้อื งจากประเทศสวีเดนไดล้ งนามภายใตอ้ นสุ ญั ญานี้ เราจึงให้ สัตยาบันว่าจะบงั คับใช้กฎเกณฑต์ ่างๆ กบั เด็กและเยาวชนทกุ คนในประเทศ ในอนสุ ัญญามกี ฎระเบียบทีแ่ ตกตา่ งกันท่เี รียกว่า บทบญั ญตั ิ ในอนุสญั ญาว่าด้วยสทิ ธเิ ด็กมีบทบญั ญัติ 54 ขอ้ 128 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ตอ้ ไปน้ีเป็นบทบัญญัตบิ างส่วนท่สี ำ� คัญ: •• เดก็ ตอ้ งไดร้ บั การปกปอ้ งตอ่ การเลอื กปฏบิ ตั ิ คอื ไมค่ วรไดร้ บั การปฏบิ ตั ทิ ด่ี อ้ ยกวา่ คนอน่ื •• นกั การเมอื ง หนว่ ยงานและศาลทงั้ หลายจะตอ้ งคำ� นงึ ถงึ ประโยชนส์ งู สดุ ของเดก็ ในการตดั สนิ ใจทงั้ หมด •• ผปู้ กครองควรทจ่ี ะอบรมเลยี้ งดบู ตุ รใหส้ อดคลอ้ งกบั อายุ ของเดก็ และวฒุ ภิ าวะ •• เดก็ ทม่ี สี ทิ ธติ์ อ่ การมชี วี ติ และการพฒั นา ซง่ึ หมายความวา่ ประเทศจะตอ้ งปกปอ้ งเดก็ จากการถกู ฆา่ ในสงครามหรอื จาก โรคภยั สทิ ธใิ นการพฒั นาหมายความวา่ เดก็ มสี ทิ ธทิ จ่ี ะมวี ยั เดก็ ทดี่ ี •• เดก็ มสี ทิ ธใ์ิ นการทจี่ ะพดู ตามความคดิ ของตนและไดร้ บั การรบั ฟงั หนว่ ยงานรฐั และศาลควรทจี่ ะถามไถใ่ นสงิ่ ทเ่ี ดก็ ตอ้ งการ •• เดก็ มสี ทิ ธต์ิ อ่ ชวี ติ สว่ นตวั อยา่ งเชน่ บดิ ามารดาไมค่ วรไป อา่ นหนงั สอื บนั ทกึ หรอื จดหมายของเดก็ เปน็ ตน้ •• เดก็ มสี ทิ ธท์ิ ไ่ี ดร้ บั การปกปอ้ งตอ่ ความรนุ แรงในครอบครวั เดก็ ตอ้ งไดร้ บั การปกปอ้ งตอ่ ผปู้ กครองและผใู้ หญท่ ก่ี ระทำ� ความรนุ แรงหรอื ไมเ่ ลยี้ งดแู ลในทางทด่ี ี โรงเรียนในประเทศสวเี ดนท�ำงานโดยมีกฎของอนุสัญญาว่าด้วย สิทธิเดก็ เป็นพื้นฐานอยา่ งมาก ทีเ่ วบ็ ไซต์ www.barnkonventionen.se คุณสามารถอา่ นขอ้ มลู เพม่ิ เติมเกี่ยว กบั สทิ ธ์ขิ องเดก็ สทิ ธิของเด็กในสงั คม BRIS องค์กรเพอ่ื สทิ ธขิ องเดก็ ในสังคม Bris เปน็ องค์กรที่ให้ความชว่ ย เหลือเดก็ และเยาว์ชน ท่มี คี วามกังวลหรอื ปญั หา การโทรศพั ท์ไป ยงั Bris ทเ่ี บอร์โทรศัพท์ 116 111 ไมเ่ สียคา่ ใชจ้ ่ายใดๆ ทุกคนที่ อายุตำ�่ กวา่ 18 ปี สามารถโทรไปเพอ่ื พดู กยั ผใู้ หญไ่ ด้ทุกเรอื่ ง โดย ไม่มีค่าใชจ่ ่ายใดๆ ท้ังส้นิ Bris ไม่สามารถเหน็ ไดว้ ่าเบอรใ์ หนทโ่ี ทรมา และไมส่ ามารถตรวจ สอบได้บนใบเสรจ็ โทรศัพท์วา่ มกี ารโทรไปเบอรน์ ี้ Bris สามารถใหค้ วามชว่ ยเหลอื กับผู้ใหญ่ ทม่ี ีความทีม่ ีความวติ ก กังวลต่อบตุ รของตนดว้ ยเชน่ กนั ผใู้ หญส่ ามารถโทรไปเบอร์ โทรศัพท์ของผ้ใู หญท่ บ่ี รสี ท่ีเบอร์ 077-150 50 50 ได้ ข้อมูลเพิ่ม เติมที่เวบ็ ์ไซต์ www.bris.se © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 129
ความรุนแรงของผู้ชายตอ่ ผหู้ ญงิ และความรนุ แรงจากคนใกลช้ ดิ ความรุนแรงในครอบครวั หมายความวา่ ใช้อำ� นาจโดยการ ควบคมุ ทบุ ตหี รอื ขคู่ กุ คาม ในประเทศสวีเดนห้ามมิใหใ้ ช้ความ รนุ แรงกบั ต่อคนอ่ืน มันเปน็ การละเมดิ สทิ ธมิ นุษยชนของคนอืน่ และเปน็ กระทำ� ผิดกฎหมาย จงึ งหา้ มให้ใชค้ วามรนุ แรงในครอบครัว ความรุนแรงใน ครอบครัวรวมถึงความรุนแรงทุกชนิดท่ีสามารถเกดิ ขึ้นได้ ระหวา่ งบคุ คลใกล้ชิด บุคคลใกล้ชิดรวมถึงคู่สมั พันธ์ต่างเพศ คู่สมั พนั ธ์เพศเดยี วกนั และความสัมพันธข์ องพี่น้องและญาตใิ น ครอบครัว หมายความวา่ หา้ มในการใช้ความรนุ แรงกบั บุตร สามี ภรรยาหรอื คูร่ ว่ มอาศยั ของตน แต่กย็ ังมกี ารใช้ความรนุ แรง ในครอบครับอยสู่ ่วนมากจะเป็นผู้ชายตีผูห้ ญงิ ควานรุนแรง ในครอบครวั อาจเปน็ การถกู ท�ำรา้ ยร่างกาย จติ ใจ ด้านการเงิน ส่งิ ของและทางเพศ การทเ่ี ดก็ ไดเ้ ห็นผูป้ กครองถกู ท�ำร้ายเปน็ การถกู ทำ� รา้ ยทางจติ ทม่ี ี ความรนุ แรงมากแบบหน่งึ มันเป็นเรอื่ งธรรมดาท่ีความรนุ แรงใน ครอบครวั จะลดลงและถูกปฏเิ สธจากทัง้ ฝ่ายทถ่ี กู ตแี ละฝ่ายท่ีเป็น ผูต้ ี เด็กสามารถมองเห็น ไดย้ ินและรู้สกึ ได้ เปน็ เร่ืองธรรมดาที่ เด็กเองจะถูกตดี ว้ ย ความเครยี ดท่เี กดิ ข้นึ ประจ�ำจากการกังวลใน ความรุนแรงมีผลเสยี กบั สุขภาพทัง้ รา่ งกายและจติ ใจ นอกจากนี้ ยงั มคี วามเสี่ยงเพ่ิมขน้ึ ต่อการมปี ัญหาในโรงเรยี น ความรนุ แรงทางกายภาพ คอื การถกู ตี ดงึ ผมหรือถกู ผลกั ความรุนแรงทางจติ คือการขม่ ขู่คุกคามและดหู มนิ่ มนั อาจเป็น ตัวอย่างเช่น การพดู ไมด่ ีเก่ียกับคนอ่ืน นอกจากนัน้ อาจเป็น การท่ี ไมใ่ ห้พบหาเพ่ือนของตน ความรุนแรงในการเงินอาจเปน็ บุคคล หนงึ่ ในการมคี วามสัมพันธเ์ ป็นผูด้ แู ลการเงนิ ทกุ อย่างและอีกฝ่าย ไมม่ เี งนิ พอใชใ้ นการใชช้ ีวติ ความรนุ แรงสามารถกระท�ำกับข้าว ของ เชน่ ท�ำลายทรพั ย์สนิ ของเรา ความรุนแรงทางเพศคือการ พยายามที่จะมีเพศสมั พันธ์กับคุณท้งั ทค่ี ณุ ไมต่ ้องการ ความรนุ แรงท่เี กีย่ วกบั เกียรตยิ ศ เกยี รติเป็นเร่ืองเกีย่ วกับความซื่อสัตย์สจุ ริต ใช้ชีวิตอย่างมี คณุ ธรรมและมชี ่อื เสียงทด่ี ี การรกั ษาเกยี รตขิ องตนคอื การ ไดร้ ับเกียรตจิ ากคนอน่ื และไมต่ อ้ งอบั อายขายหน้า เกียรติของ ครอบครัวถกู ควบคมุ โดยประเพณีและปรกติวิสยั ทตี่ อ้ งการจะ รักษามันเก็บไว้ ความรนุ แรงในครอบควั และความรนุ แรงกับ ผู้หญิงนนั้ มที ุกประเทศและวัฒนธรรม ควานรนุ แรงเกียวกบั เกยี รติยศคอื การใช้ความรนุ แรงกับบุคคลทีท่ ำ� ผดิ ปรกตวิ สิ ัยย หรอื ประเพณขี องครอบครัว 130 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
ภาพ: Ida Edgren ปรกติวิสยั ทส่ี �ำคัญทส่ี ดุ ที่เกย่ี วกับเกียรติยศนั้นคือเร่ืองเพศของ สตรแี ละเด็กผู้หญงิ และความบริสทุ ธ์ขิ องเดก็ หญงิ ตอนเธอ แต่งงาน ตัวอย่างของความรุนแรงเก่ยี วกบั เกียรตคิ อื ไม่อนุญาต ไห้แต่งตวั ตามท่ีตัวเองตอ้ งการ และควบคุมว่าจะพบปะกบั ใคร ความรุนแรงเกยี่ วกบั เกยี รตยิ ศคือ การท่ไี มส่ ามารถเลือกได้ ตนเองวา่ จะแต่งงานกับไคร การขม่ ข่วู า่ จะโดนท�ำร้ายหรอื ในกรณี ที่รา้ ยแรงสุดรุนแรงจนเสยี ชีวติ ส่วนใหญจ่ ะเปน็ ผูห้ ญงิ และเด็กผ้หู ญงิ ทีจ่ ะถกู ระท�ำความรุนแรง เก่ยี วกับเกยี รติยศ แต่กส็ ามารถเกิดกับเดก็ ผชู้ ายได้ดว้ ย คน ที่รกั เพศเดยี วกนั เปน็ กลุ่มทีม่ คี วามเส่ยี งสูง ความรนุ แรงที่ เกี่ยวขอ้ งกับกบั เกียรตยิ ศมีเยอะทส่ี ดุ ในสังคมส่วนรว่ มหรอื ท่ี ผูช้ ายมอี �ำนาจมากกวา่ ผ้หู ญงิ ทั้งผหู้ ญิงและผู้ชายสามารถใช้ ความรุนแรงเก่ียวกับเกยี รตยิ ศกับบุคคลทท่ี ำ� ผดิ ปรกติวิสยั หรือ ประเพณขี องครอบครัว การตัดสินใจในการใช้ความรุนแรงจะ เป็นการตัดสนิ รวมกนั ประเทศสวีเดนทำ� ตามสหประชาชาติปฏิญญาสากลวา่ ดว้ ยสิทธิ มนุษยชน สิทธิดังกล่าวเก่ยี วกบั ทุกคนทม่ี อี ายุมากกวา่ 18 ปี สามารถกำ� หนดชวี ิตและอนาคตของตวั เองได้ ซ่งึ หมายความว่า ทุกคนสามารถตัดสนิ ใจเกีย่ วกับร่างกายของตวั เอง เรอ้ื งทางเพศ ของตวั เองและการเลือกของคู่ชวี ิต © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 131
กฏหมายได้บญั ญัติไวว้ ่า ผชู้ ายทใี่ ชค้ วามรนุ แรงกบั ผหู้ ญงิ ในความสมั พนั ธใ์ กลช้ ดิ สามารถถกู ตดั สนิ วา่ ละเมดิ สทิ ธขิ องผหู้ ญงิ ในกรณอี น่ื ในความสมั พนั ธใ์ กลช้ ดิ สามารถถกู ตดั สนิ วา่ ละเมดิ สทิ ธอิ ยา่ งแรง บคุ คลทใี่ ชค้ วามรนุ แรง ในความสมั พนั ธใ์ กลช้ ดิ สามารถถกู ตดั สนิ วา่ ทำ� รา้ ยรา่ งกายหรอื ขม่ ขู่ สามารถขอรบั ความช่วยเหลอื ได้ หน่วยบรกิ ารสังคมสงเคราะหม์ คี วามรับผิดชอบท่ีสูงสุดในการ ไหค้ วามชว่ ยเหลือกบั เด็ก ผู้หญงิ และผูช้ ายทอ่ี ยู่ในความสมั พันธ์ ใกล้ชิดที่มีความรุนแรง เทศบาลยังมคี วามรบั ผิดชอบทจี่ ะใหก้ าร ป้องกนั ผู้หญิงทถี่ ูกทารณุ กรรมและลูกของเธอต่อความรนุ แรงที่ อาจเกดิ ข้นึ ตอ่ เนื่องตอ่ ไป เช่น การไห้ท่พี กั พงิ ในหลายเทศบาลจะม่ีศูนย์ชว่ ยเหลือส�ำหรบั ผูห้ ญงิ และเดก็ ทถี่ กู ทารณุ กรรม นอกจากนน้ั จะมีศนู ย์ช่วยเหลือไห้กับผูช้ ายทต่ี ้องการ จะเลกิ ใช้ความรุนแรง หากคณู เปน็ ผูช้ ายที่ประสบความรนุ แรงก็ สามารถรับความชว่ ยเหลอื ได้ หากคณุ ถูกขม่ ขู่และประสบกบั ความรนุ แรง คุณสามารถโทรไป ท่ีสายด่วนสันติภาพสตรีได้ สายด่วนสันติภาพสตรจี ะเปิดตลอด ไม่เสยี ค่าใช้จ่ายในการโทรศพั ท์ คุณไม่ตอ้ งบอกวา่ คณุ ชอ่ื อะไร เม่อื คุณโทรไป ทเี่ ว็บไซทข์ องสายดว่ นสันติภาพสตรมี ีขอ้ มูลใน หลายภาษา www.kvinnofridslinjen.se. หมายเลขโทรศพั ท์: 020-505050. ในฐานะทคี่ ณุ เปน็ ผหู้ ญงิ คณุ สามารถโทรไป Terrafem ไดอ้ กี ดว้ ย บคุ คลากรท่ี Terrafem พดู ได้ 50 ภาษา คณุ สามารถโทรศพั ทห์ าพวก เขาไดใ้ นวนั ธรรมดาเวลา 8-17 น. ไมเ่ สยี คา่ ใชจ้ า่ ยในการโทรศพั ท์ คณุ สามารถฝากชอ่ื และเบอร์ โทรศพั ทข์ องคณุ ไวแ้ ละทาง Terrafem จะโทรตดิ ตอ่ กลบั ไปหาคณุ หมายเลขโทรศพั ท:์ 020-52 10 10. องคก์ รชว่ ยเหลอื สตรเี ปน็ องคก์ รทไ่ี หก้ ารชว่ ยเหลอื และปกปอ้ งให้ กบั ผหู้ ญงิ และเดก็ ทป่ี ระสบกบั ความรนุ แรงในครอบครวั องคก์ ร ชว่ ยเหลอื สตรสี ว่ นใหญด่ ำ� เนนิ การโดยองคก์ รทไี่ มแ่ สวงหาผลกำ� ไร ดว้ ยความชว่ ยเหลอื ของอาสาสมคั ร มอี งคก์ รชว่ ยเหลอื สตรแี ละ องคก์ รชว่ ยเหลอื เดก็ ผหู้ ญงิ ทว่ั ทง้ั ประเทศ คณุ สามารถอา่ นไดว้ า่ มี องคก์ รใดบา้ งทางเวบ็ ไซต์ www.kvinnojouren.se การคา้ ประเวณีและการค้ามนษุ ย์เพอื่ วัตถปุ ระสงคท์ างเพศ รฐั บาลประเทศสวีเดนระบวุ า่ การค้าประเวณีและการคา้ มนุษย์ เพื่อวตั ถุประสงค์ทางเพศนนั้ เป็นความรนุ แรงต่อสตรี ดังนั้นจึง ไดเ้ ลือกใชก้ ฎหมายท่ไี ม่ไดต้ ดั สนิ เหยอื่ ของการคา้ ประเวณีและ 132 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
การคา้ มนษุ ย์เพ่ือวตั ถปุ ระสงค์ทางเพศใหม้ คี วามผิด แต่ผูท้ ่ซี อื้ บรกิ ารทางเพศหรอื บงั คบั ให้คนอืน่ ขายบรกิ ารทางเพศทีท่ �ำผดิ กฎหมายและสามารถรับการลงโทษได้ การขลบิ อวัยวะเพศของผูห้ ญงิ ในหลายประเทศมีการขลิบอวัยวะเพศของเดก็ ผู้หญงิ การขลบิ อวัยวะเพศหมายความวา่ การขลบิ เอาบางสว่ นของอวยั วะเพศ ดา้ นนอกของผู้หญิงออก หรอื หมายความวา่ ทกุ ส่วนถกู ขลิบออก หมดแล้วก็เย็บอวัยวะเพศไหต้ ิดกนั ความเส่ยี งตอ่ สขุ ภาพ เดก็ และผู้หญิงสามารถไดร้ ับปัญหาหลังอจากการขลิบอวัยวะ เพศ หลายคนประสบกบั ความยากท่จี ะปสั สาวะเพราะทอ่ ปัสสาวะได้รบั ความเสยี หาย หลายคนไดร้ ับอาการเจบ็ ปวดใน ชอ่ งคลอดตลอดชวี ติ และความสัมพันธท์ างเพศอาจได้รบั ผลกระ- ทบในทางลบ พวกเขาอาจมปี ญั หารา้ ยแรงกับการมีประจำ� เดอื น และมกี ารตดิ เช้อื นอกจากนีย้ ังอาจมปี ญั หาเม่อื มกี ารตงั้ ครรภ์ และจะให้ก�ำเนดิ ลูก การทำ� งานต่อตา้ นการขลบิ อวัยวะเพศ การขลิบอวยั วะเพศของผู้หญงิ เป็นสิ่งตอ้ งห้ามในประเทศสวเี ดน กฎหมายไดร้ ะบุวา่ ไมไ่ หท้ �ำการขลบิ อวยั วะเพศแมว้ า่ เจา้ ตัวจะ เต็มใจ คนทก่ี ระท�ำการขลบิ อวัยวะเพศของผหู้ ญิงสามารถถกู ลงโทษจำ� คกุ ได้ และสามารถถกู ลงโทษในประเทศสวเี ดนถงึ แมน้ จะกระทำ� กาขลบิ อวยั วะเพศในต่างประเทศ นอกจากนั้นหา้ มไมใ่ ห้ มีการเย็บปากชอ่ งคลอด อย่างเช่นหลงั จากให้กำ� เนดิ ลกู ทุกคนท่ที �ำงานกบั เดก็ และเยาว์ชนต้องแจง้ กบั สงั คมสงเคราะห์ หากสงใสว่าเดก็ ผู้หญงิ ถกู ขลบิ อวยั วะเพศ หรือมีความเสยี่ งตอ่ การที่จะถูกขลิบอวยั วะเพศ ในประเทศสวีเดนมีหลายสมาคมท่ีท�ำงานต่อต้านการขลิบอวยั วะ เพศผู้หญิง อยา่ งเชน่ สมาคมหยดุ การขลบิ อวยั วะเพศหญิง (RISK) และ สมาคมเพอื่ ความรู้ในเรอ่ื งเพศแห่งชาติ (RFSU) ท้งั สองไห้ข้อมูลในเกี่ยวกับการขลิบอวัยวะเพศในหลายภาษา การรกั ษาพยาบาลและความชว่ ยเหลือผหู้ ญงิ ท่ีถกู ขลบิ อวยั วะเพศ หากคณุ มคี ำ� ถามหรอื ตอ้ งการการรกั ษาพยาบาลและความชว่ ย เหลอื คณุ สามารถตดิ ตอ่ กบั พยาบาลทโ่ี รงเรยี น คลนิ กิ เยาวชนคลนิ กิ นรเี วช คลนิ กิ สตรปี ระจำ� โรงพยาบาล ผหู้ ญงิ หลายคนไดร้ บั ความ ชว่ ยเหลอื และสามารถใชช้ วี ติ ไดต้ ามปกตหิ ลงั การรกั ษา © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 133
คำ� ถามเพ่อื การอภปิ ราย บทท่ี 4 สำ� หรบั คณุ ครอบครวั คอื อะไร สทิ ธมิ์ นษุ ยช์ นมคี วามหมายแกค่ ณุ อยา่ งไร ผหู้ ญงิ และผชู้ ายจะไดร้ บั ผลดอี ะไรจากความเทา่ เทยี ม มากขน้ึ การกดี กนั หมายความวา่ อะไรสำ� หรบั ควั คณุ คณุ คดิ คนกลมุ่ ไหนในสงั คมทถ่ี กู กดี กนั ประสบการณข์ องคณุ เกย่ี วกบั เสรภี าพทางนบั ถอื ศาสนาในสวเี ดนคอื อะไร อนสุ ญั ญาสหประชาชาตวิ า่ ดว้ ยสทิ ธขิ องเดก็ ระบวุ า่ ผล ประโยชนส์ งู สดุ ของเดก็ จะตอ้ งมาอนั ดบั แรกเสมอ มนั อาจจะไมม่ คี วามหมายเดยี วสำ� หรบั ทกุ คน สำ� หรบั คณุ มนั มคี วามหมายวา่ อยา่ งไร สำ� หรบั คณุ คำ� วา่ ศกั ดศ์ิ รี มคี วามหมายวา่ อยา่ งไร อะไรคอื ความแตกตา่ งระหวา่ งเดก็ ผชู้ ายและเดก็ ผหัู ญงิ ในแงข่ องการกดขเ่ี กยี รตยิ ศ คณุ สามารถทำ� อะไรไดส้ ำ� หรบั คนทเี่ ผชญิ กบั ความ รนุ แรงจากความสมั พนั ธใ์ กลช้ ดิ 134 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
5 . ก า ร ส ร ้ า ง ค ร อ บ ค รั ภาพ: Colourbox ว และการใช้ชีวิตกับเด็ก ในสวีเดน สารบญั การใชช้ วี ิตอยรู่ ่วมกนั แบบตา่ งๆ การดูแลเด็กและเยาวชน การบริการดูแลเด็ก การศึกษาภาคบังคบั การศกึ ษาระดับมัธยมปลาย โรงเรียนและประชาธิปไตย ความช่วยเหลอื ทางดา้ นการเงนิ แก่ครอบครัว © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 135
การใชช้ ีวิตอยู่ร่วมกนั แบบต่างๆ การทค่ี รู่ ักอาศยั อยู่ดว้ ยกนั และมีบุตรด้วยกันก่อนทจี่ ะสมรส ถือ เป็นเรื่องปกติธรรมดาท่ปี ระเทศสวเี ดน อีกท้งั ยงั มีหลายคทู่ ่ีเลอื ก จะไม่สมรสกัน พวกเขาอาศัยอยูร่ ว่ มชายคาเดยี วกันซ่ึงเรยี กว่า sambo (อยกู่ นิ กนั ฉนั สามีภรรยา) การสมรส การเขา้ พธิ สี มรสหมายถงึ การแตง่ งานกนั ทกุ คนในประเทศสวเี ดน ตอ้ งมอี ายคุ รบ 18 ปบี รบิ รู ณถ์ งึ จะทำ� การสมรสได้ ซง่ึ ถกู ระบไุ วใ้ น กฎหมาย กฎหมายดงั กลา่ วใชบ้ งั คบั กบั ทกุ คนทอี่ าศยั อยปู่ ระเทศ สวเี ดนถงึ แมน้ จะไมไ่ ดเ้ ปน็ พลเมอื งสวเี ดน ในประเทศอนื่ นนั้ อาจ มกี ฎขอ้ บงั คบั อนื่ แตท่ างการประเทศสวเี ดนจะรบั รองเฉพาะการ สมรสของคสู่ มรสตา่ งชาตซิ ง่ึ ปฏบิ ตั ตามกฎหมายของสวเี ดนเทา่ นนั้ ภาพ: Colourbox กอ่ นทคี่ ณุ จะทำ� การสมรสคุณจะตอ้ งย่ืนเร่อื งเพื่อขอ หนังสือ รบั รองคณุ สมบัตในการสมรส (hindersprövning) ซึง่ เป็นการ ตรวจสอบว่าบุคคลนน้ั มีคณุ สมบัตท่ีไมข่ ดั หรือไมม่ ีอุปสรรคใดๆ ตอ่ การสมรส หนงั สือรับรองคณุ สมบัตในการสมรสนัจ้ ะออกให้ โดยกรมสรรพกรในมณฑลทคี่ ณุ ได้ลงทะเบียนราษฎร์ หากพบ วา่ ไมม่ อี ุปสรรคใดๆ คุณจะได้รบั หนังสือรบั รองดังกลา่ วซงึ่ มอี ายุ การใชง้ านสี่เดือนเท่านนั้ นำ� หนังสอื นีไ้ ปแสดงต่อผูม้ อี �ำนาจ ประกอบพิธสี มรส หากคุณหรอื บุคคลทคี่ ณุ จะสมรสด้วยไม่มชี ือ่ ลงทะเบยี นราษฎร์ในสวีเดน กจ็ ะตอ้ งขอการรับรองคุณสมบตั จากประเทศตามทีบ่ คุ คลนน้ั ได้แจ้งลงทะเบียนราษฎรไ์ ว้ 136 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
อุปสรรคในการสมรสตามกฎหมายประเทศสวเี ดนมรี ะบไุ ว้ดงั น้ี •• หากคณุ หรอื คคู่ รองของคณุ มอี ายตุ ำ่� กวา่ 18 ปี •• หากคณุ เปน็ ญาตใิ กลช้ ดิ กบั ผทู้ จี่ ะสมรสดว้ ย •• หากคณุ หรอื คคู่ รองของคณุ สมรสแลว้ หรอื จดทะเบยี นสมรส ตามกฎหมายมากอ่ นหนา้ นแ้ี ลว้ นอกจากนก้ี ฎหมายสวีเดนห้ามมใิ ห้มกี ารบงั คบั สมรส นั่น หมายความวา่ ห้ามมิใหใ้ ครบงั คบั บคุ คลอื่นให้สมรส ทกุ คนจะ ต้องตดั สินใจเองวา่ อยากสมรสกบั ใคร คุณมีสทิ ธิทจ่ี ะปฏเิ สธในการสมรสเสมอ ทางการประเทศสวเี ดนไม่อาจรับรองการสมรส ในต่างประเทศ ได้ หากผนู้ ั้นถกู บังคับให้สมรส พธิ ีสมรสเปน็ การท�ำพธิ เี พือ่ ใหบ้ ุคคลสองคนไดแ้ ต่งงานอยู่กิน เปน็ สามภี รรยากัน พธิ กี ารสมรสอาจจะเปน็ พธิ ีการสมรสแบบ พลเรือนหรอื ทางศาสนากไ็ ด้ การสมรสจะมีผลตามกฎหมายตอ่ เม่ือได้ประกอบโดยมีผอู้ ำ� นาจประกอบพิธีสมรส ซ่ึงอาจจะเป็น บาทหลวง อหิ ม่ามหรือผมู้ อี ำ� นาจประกอบพิธสี มรสพลเรอื น พิธีการสมรสแบบพลเรือนกระท�ำโดยผู้ท่ีได้รับเลอื กจาก คณะ กรรมการปกครองมณฑล พิธีการสมรสแบบพลเรือนน้ันจะเปน็ พธิ ซี ึง่ ไม่มีทางศาสนาเขา้ มาเกยี่ วขอ้ ง หากการแตง่ งานได้ผ่าน การประกอบพธิ สี มรสทางศาสนาโดยผู้ประกอบพธิ ีสมรสทไี่ มม่ ี อำ� นาจทถ่ี ูกต้องหมายความวา่ การแตง่ งานนั้นไมถ่ กู ตอ้ งทาง กฎหมาย เพอ่ื ท่จี ะถูกต้องตามกฎหมายยังจะต้องมกี ารประกอบ พธิ สี มรสทางพลเรือนอีกด้วย © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 137
ในประเทศสวีเดนการสมรสเป็นแบบไม่แบ่งแยกเพศ หมายความ วา่ บุคคลสองคนท่เี ป็นเพศเดียวกนั สามารถแต่งงานได้เชน่ เดียว กับผหู้ ญงิ กบั ผ้ชู าย ผู้มอี ำ� นาจประกอบพธิ ีสมรสพลเรือนไม่ สามารถท่ีจะปฏิเสธถา้ หากมีบคุ คลสองคนที่เปน็ เพศเดยี วกนั และ ตอ้ งการทจี่ ะแต่งงานกนั แตผ่ ้มู ีอ�ำนาจประกอบพธิ สี มรสประจ�ำ นิกายในศาสนา เช่นบาทหลวงในครสิ ตจกั รสวี เดนสามารถท่จี ะ เลอื กไดว้ า่ จะปรกอบพิธใี หห้ รือไม่ ถา้ หากบาทหลวงท่านหน่งึ ปฏเิ สธที่จะประกอบพิธใี ห้ สามารถท่จี ะถามบาทหลวงท่านอืน่ ได้ ส�ำหรบั ผูท้ แี่ ต่งงานแล้วจะมกี ฎหมายทเี่ รยี กว่าประมวลกฎหมาย วา่ ด้วยการสมรสซ่งึ น�ำมาใช้บงั คับ ในประมวลกฎหมายว่าด้วย การสมรสนัน้ จะมกี ฎบัญญัติเกย่ี วกับเร่ืองการสืบทอดมรดก ซึ่ง ระบวุ า่ บุคคลท่มี ชี วี ิตรอดจากการสมรสดงั กล่าวพรอ้ มกบั บตุ รทั้ง หลายมีสิทธิ์ได้รบั สินทรัพยด์ ว้ ยกนั ท้งั หมด อ่านรายะเอียดเพิ่มเตมิ เกี่ยวกบั การสืบทอดมรดกได้ในบทที่ 8 Sambo (ค่คู รองท่ีอยูก่ ินกันฉนั สามีภรรยา) การทบี่ คุ คลสองคนอาศัยอยู่ด้วยกนั โดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส เรยี กว่า ผู้อาศยั อย่รู ว่ มชายคาเดยี วกนั หรอื sambo ในสวเี ดนและใน ประเทศในกลุ่มนอรด์ กิ ถือว่าการอยู่กินฉัน สามีภรรยา (Sambo) เป็นเรือ่ งปกตธิ รรมดา ยิ่งไปกว่าน้นั การ มบี ตุ รโดยไมไ่ ด้สมรสก็ถอื เปน็ เรื่องปกติธรรมดาเช่นเดียวกัน มี กฎหมายเก่ียวกบั การเป็น Sambo กลา่ วคอื กฎหมายว่าดว้ ยการ อยกู่ ินฉันสามีภรรยา (sambolagen) ในกฎหมาย sambolagen น้นั ยงั มกี ฎเกี่ยวกบั เร่อื งกรรมสิทธใืิ นท่อี ยอู่ าศัยท่บี ุคคลท้งั สอง นัน้ อาศยั อยรู่ วมถงึ สิง่ ของท่ที ง้ั สองเปน็ เจ้าของรว่ มกนั หากฝา่ ย ใดฝา่ ยหนึง่ เสียชวี ติ ลง อกี ฝ่ายจะมีสิทธิอาศัยอยูต่ ่อไปในที่อยู่ อาศัยซ่ึงทง้ั สองเคยอยู่ร่วมกนั เขาหรอื เธอยังมสี ิทธคิ รอบครอง ในสิ่งของท่ีทัง้ สองร่วมเปน็ เจ้าของในท่อี ยูอ่ าศัยดงั กลา่ วอกี ดว้ ย เพอื่ ท่เี ขาหรอื เธอจะสามารถรับมรดกอืน่ ๆ อาทิเชน่ เงนิ ทีม่ ีอยใู่ น ธนาคารน้ันจะตอ้ งมพี ินยั กรรม การหย่า ในสวีเดนคุณมีสทิ ธห์ิ ยา่ จากสามีหรือภรรยาของคุณไดแ้ มว้ า่ อีก ฝ่ายจะไมย่ ินยอมก็ตาม หากคุณต้องการหย่า (หย่าขาดจากการ สมรส) คณุ ควรตดิ ต่อศาลแขวง (ศาล) ในเขตเทศบาลทีค่ ณุ แจง้ ลงทะเบยี นราษฎร์ โดยคณุ และสาม/ี ภรรยาสามารถยืน่ คำ� รอ้ งขอหยา่ ร่วมกันได้ ถา้ หากคุณไมส่ ามารถตกลงกันได้ คณู มสี ิทธยนื่ ค�ำรอ้ งขอหย่าได้ ด้วยตนเอง 138 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
หากคณุ ยน่ื ขอหยา่ ร่วมและไมม่ ีบตุ รดว้ ยกัน ศาลแขวงกจ็ ะ สามารถออกคำ� พิพากษา (คำ� ตัดสนิ ) ใหค้ ุณโดยเรว็ ท่สี ดุ ถา้ คุณ มีบตุ รดว้ ยกนั หรอื ฝา่ ยใดฝ่ายหน่งึ ไมย่ นิ ยอม คณุ จะได้รับ เวลา ไตร่ตรอง ซ่ึงหมายความวา่ คุณจะได้มีเวลาในการทบทวน ไตรต่ รองก่อนหย่า เวลาไตรต่ รองนั้นมีกำ� หนดอยา่ น้อยหกเดือน หรอื สูสุดหน่ึงปี หากคณุ ยงั คงต้องการหย่าหลงั จากหกเดอื นแล้ว คุณจะต้อง ติดตอ่ ศาลแขวงด้วยตวั เอง ทั้งน้ีเรียกวา่ เปน็ การส้ินสุดการหยา่ ของคุณ ถ้าคณุ ไมย่ ่นื จดหมายแจง้ วา่ ต้องการใหก้ ารหย่าสิ้นสดุ ทางศาลแขวงจะยกเลกิ คำ� ร้องของคณุ และการยืน่ เพ่ือขอหย่านั้น ก็จะยกเลิกไป หากศาลแขวงสงสัยว่าฝ่ายใดฝ่ายหน่ึงสมรสโดย ถกู บงั คบั (tvångsäktenskap) ศาลฯ สามารถเหน็ ชอบใหห้ ยา่ ได้ ทันทโี ดยไม่ต้องมีเวลาไตรต่ รอง อำ� นาจปกครองบตุ ร อ�ำนาจปกครองบุตรหมายความวา่ ผู้ปกครอง สว่ นมากเปน็ พ่อกับ แมม่ คี วามรบั ผิดชอบทางกฎหมายส�ำหรบั บุตร ซง่ึ หมายความว่า คณุ มีสทิ ธแิ ละภาระหน้าทใี่ นการดูแลบตุ ร ตามกฎหมายน้ันเดก็ ต้องไดร้ ับการดแู ลจนอายุครบ 18 ปี อ�ำนาจปกครองบตุ รรว่ มกันหมายความว่าพ่อแม่ทงั้ สองมีการ แบง่ ความรบั ผดิ ชอบส�ำหรับบุตร พวกเขาต้องตัดสนิ ใจรว่ ม กนั เกย่ี วกบั เรอ่ื งตา่ งๆ ของบตุ รดว้ ยกนั ผู้ปกครองท้ังสอง มีภาระหน้าท่เี ท่ากนั แม้วา่ พวกเขาจะไมไ่ ดอ้ ยดู่ ้วยกนั หากคณุ เป็นผ้ปู กครองคุณมีสทิ ธทิ ีจ่ ะได้รับข้อมลู เกี่ยวกบั บตุ รของคุณ หมายความวา่ คุณมสี ิทธิที่จะรู้เรื่องเกี่ยวกบั บุตรจากโรงเรยี น อนุบาล โรงเรียน สถานทพี่ ยาบาล การบริการทางสงั คม ตำ� รวจ และหน่วยงานอืน่ ๆ อำ� นาจปกครองบตุ รเพยี งผุ้เดียวหมายความว่าเพียงแคพ่ ่อหรือ แม่มีความรบั ผิดชอบและตัดสินใจเรื่องบตุ ร หากคุณแตง่ งาน ภาพ: Maria Nobel © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 139
กนั คุณจะได้รบั อำ� นาจปกครองบุตรรว่ มกนั โดยอัตโนมตั ิ หากคณุ ไม่ไดแ้ ต่งงาน คณุ ต้องกรอกใบค�ำรอ้ งท่ี สำ� นกั งานบรกิ ารสังคม (ศาลครอบครวั ) เกีย่ วกับใครเปน็ บิดาของเดก็ คณุ ถึงจะไดอ้ ำ� นาจ ปกครองบุตรร่วมกนั หากคณุ จะหยา่ กนั และไมส่ ามารถตกลงกนั ไดเ้ กย่ี วกบั อำ� นาจ ปกครองบตุ ร คณุ สามารถตดิ ตอ่ ศาลครอบครวั ได้ ทางศาลฯ จะ สามารถชว่ ยหาทางออกใหค้ ณุ ได้ หากคณุ ไมส่ ามารถตกลงกนั ได้ มนั จะกลายเปน็ ปญั หาทางดา้ นกฎหมายของศาลแขวง ศาลแขวงจะให้ ทางศาลครอบครวั ทำ� การสบื สวนกอ่ นทศี่ าลแขวงจะตดั สนิ ใจวา่ ผปู้ ก- ครองฝา่ ยใหนควรไดอ้ ำ� นาจปกครองบตุ รและจะใหบ้ ตุ รอยกู่ บั คนใด การดแู ลเด็กและเยาวชน พ่อแมแ่ ละผปู้ กครองคนอน่ื มคี วามรบั ผิดชอบตอ่ เด็ก แต่ สามารถรับความช่วยเหลือจากสงั คมได้ ในประเทศสวีเดน เดก็ และเยาว์ชนทกุ คนมีสิทธ์ไิ ดร้ บั การดแู ลสขุ ภาพ รฐั บาล ภมู ภิ าคและเทศบาลมบี ริการตา่ ง ๆ สำ� หรับการดแู ลป้องกัน และการสนบั สนนุ ส�ำหรบั ผ้ทู ่ีจะเปน็ ผูป้ กครองและสำ� หรับเด็ก และเยาว์ชน ในประเทศสวีเดนพ่อแม่สว่ นใหญจ่ ะมคี วามใกล้ ชิดกับศนู ย์ดูแลเด็กในระหว่างเวลาทีเ่ ดก็ เติบโตข้นึ ทน่ี ัน่ จะมี ผดุงครรภพ์ ยาบาลและแพทย์ที่มีความรูท้ �ำงานอยู่ ศนู ย์ดแู ลเดก็ จะตรวจสขุ ภาพวา่ บุตรของคุณมสี ุขภาพดีและการเจริญเตบิ โต และการพฒั นาอย่างปกติหรอื ไม่ คุณยงั สามารถไดร้ ับคำ� แนะนำ� และการสนบั สนนุ เก่ียวกับวิธีการดูแลลูกของคุณในทางท่ดี ีท่สี ุด ศูนย์ผดุงครรภแ์ ละศนู ยด์ แู ลมารดา ศนู ยผ์ ดงุ ครรภแ์ ละศูนยด์ ูแลมารดา (MVC) มไี ว้สำ� หรบั หญงิ ตง้ั ครรภ์ คุณไปท่นี ่นั ได้ตลอดระยะเวลาทีค่ ุณต้ังครรภ์ เพ่ือตรวจสอบ ว่าบุตรและตัวคณุ สบายดี ไมม่ คี า่ ใชจ้ า่ ยใดสำ� หรบั การไปศนู ยผ์ ดงุ ครรภแ์ ละศนู ยด์ แู ลมารดา คณุ ยังสามารถไปเข้าพบเพ่อื รบั ข้อมูลเกีย่ วกบั การตั้งครรภ์การ คลอดและการใหน้ มลูกอีกดว้ ย มันเปน็ เรอ่ื งธรรมดาสำ� หรับ ผู้ปกครองอีกคนหน่ึงของเด็กท่ีจะเกิดร่วมการเข้าพบและ ประชมุ และกเ็ ปน็ เรื่องธรรมดาส�ำหรับผูช้ ายในประเทศสวีเดนที่ จะอยดู่ ว้ ยในเวลาคลอด ศูนย์อนามยั เด็ก (BVC) ศนู ยอ์ นามัยเด็ก (BVC) ใหบ้ ริการความชว่ ยเหลอื แกผ่ ปู้ กครอง และตรวจเชค็ สุขภาพของเด็ก ท่ี BVC คุณจะได้รบั ขอ้ มลู เกีย่ ว 140 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
กบั พฒั นาการ การใไหน้ มลกู อาหารและโรคตา่ งของเดก็ เมอ่ื คณุ กลับบ้านหลงั จากการคลอด คณุ เองสามารถตดิ ตอ่ กบั BVC เพื่อ นัดเวลาสำ� หรับการพบปะครง้ั แรก บางครั้งการพบปะคร้งั แรก อาจจดั ขน้ึ ทบ่ี า้ น นางพยาบาลจะอธิบายเกี่ยวกับ BVC และดวู า่ บุตรของคณุ เปน็ อยา่ งไรบา้ ง นอกจากน้ีเด็กยังได้รับการตรวจโดย แพทย์ การพบปะกับแพทย์คร้งั แรกท่ี BVC มักจะนดั เมือ่ เดก็ อายุ หกถงึ แปดสปั ดาห์ แล้วจะมีการตรวจา่ งกายทกุ ปีจนกว่าเด็กจะ เร่ิมไปโรงเรียน ท่ี BVC ยงั มบี รกิ ารใไหพ้ อ่ แมพ่ าลกู ไปฉดี วคั ซนี ในประเทศสวเี ดน มีโปรแกรมการฉดี วคั ซีนป้องกันโรคเก้าชนดิ เช่น โรคโปลิโอ โรค ไอกรน คอตีบ บาดทะยัก โรคหดั คางทูมและหัดเยอรมัน ความ คดิ ของโปรแกรมการฉีดวคั ซีนคอื การป้องกันโรคให้เดก็ และให้ ไมม่ ีการกระจายของการตดิ เช้ือ มันเปน็ การตดั สนิ ใจของพอ่ แม่ หรือผูป้ กครองว่าเดก็ ควรจะไดร้ ับวัคซนี หรอื ไม่ แผนกดูแลสขุ ภาพในโรงเรยี น เมอ่ื เด็กเขา้ โรงเรยี นพวกเขาสามารถไปท่ีแผนกดแู ลสขุ ภาพใน โรงเรยี นเพื่อการดแู ลเชิงป้องกัน นักเรียนทกุ คนท่ีเรียนอยู่ช้ันเตรยี มประถมการศกึ ษาภาคบงั คบั หรอื ขั้นพ้นื ฐานและมธั ยมศึกษามสี ทิ ธ์ทิ ใ่ี ช้บริการของแผนกดูแล สุขภาพในโรงเรยี น นกั เรียนจะไดร้ บั การตรวจสขุ ภาพสามคร้งั ในช่วงทเี่ รยี นอยู่ชนั้ ประถมและหนึง่ ครง้ั ในชว่ งทเ่ี รยี นอย่รู ะดบั มธั ยม การตรวจ สขุ ภาพรวมถงึ การปรกึ ษาด้านสุขภาพ การตรวจความสงู น้�ำ หนกั สายตาและส่วนหลัง ทโี่ รงเรยี นมีพนักงานทีท่ �ำงานรว่ มกนั เพือ่ ส่งเสรมิ สขุ ภาพนักเรยี น อาจเปน็ ที่ปรกึ ษาพยาบาลประจ�ำ โรงเรียน อาจารย์ใหญ่ นกั การศึกษาพิเศษและครูผูส้ อน การเปน็ ผูป้ กครองในประเทศใหม่ การยา้ ยมาประเทศใหมม่ กั จะเปน็ การเปลยี่ นแปลงทยี่ ง่ิ ใหญส่ ำ� หรบั ทง้ั เดก็ และผใู้ หญ่ บางครงั้ การเขา้ สงั คมใหม่ เดก็ จะทำ� ไดง้ า่ ยกวา่ ผใู้ หญ่ ทำ� ไหผ้ ใู้ หญจ่ ะตอ้ งพงึ่ อาศยั บตุ รของเขาในการตดิ ตอ่ กบั สงั คม มนั จะนำ� ไปสกู่ ารเปลย่ี นแปลงบทบาทภายในครอบครวั ดังน้ันจึงเป็นเรอื่ งสำ� คัญที่พ่อแม่ ภาพ: Jesper Svensson ผู้ปกครองตอ้ งเรียนร้เู กยี่ วกบั สังคมท่คี รอบครวั ยา้ ยมาอยู่ จงึ เป็นเง่อื นไขไหพ้ วกเขาเปน็ พอ่ แมท่ ่ี แข็งแกร่งและมคี วามชัดเจนเพอื่ จะ ที่จะสามารถสร้างสภาพแวดล้อมท่ี ปลอดภยั สำ� หรบั บุตรของเขา หาก © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 141
ทัง้ ครอบครวั เข้าใจถงึ บรรทดั ฐานและค่านยิ มของสงั คมใหม่ และสามารถมองเห็นความเหมอื นและความแตกตา่ งของอตั - ลกั ษณต์ นและวัฒนธรรมของตวั เอง บตุ รก็จะไดร้ บั โอกาสท่ีดใี น การมชี วี ติ ทม่ี ัน่ คง ใน่ช่วงท่ีเปน็ วยั รุน่ เยาวชนสว่ นใหญ่เร่ิมอยาก มีความเป็นอิสระจากพอ่ แม่ เขาต้องการทจ่ี ะดแู ลตวั เองและ เตรยี มพร้อมส�ำหรบั การเป็นผใู้ หญ่ พ่อแม่มคี วามรับผิดชอบทจ่ี ะ สนับสนุนบตุ รในการเดินทางสู่ความเป็นผใู้ หญข่ องพวกเขา เป็น สงิ่ สำ� คัญทตี่ ้องหาความสมดลุ เพือ่ ที่จะสามารถต้ังขอบเขตใหก้ ับ บุตร ในเวลาเดียวกันบุตรจะตอ้ งได้รับการพัฒนาในประเทศใหม่ ความรักและความสัมพันธ์ การมองดเู รอื่ งความรักและความสมั พนั ธอ์ าจแตกตา่ งกันไปใน แตล่ ะวัฒนธรรมและสังคม นอกจากนั้นยังขึ้นอยู่กบั ตวั เราเอง นั้นวา่ เป็นใคร สำ� หรบั หลายคนในประเทศสวีเดน มันเป็นเร่ือง ธรรมชาตทิ จี่ ะอยกู่ บั คนทเ่ี รารกั โดยไม่ได้แต่งงานหรือมีบุตร นอกจากนี้ยังมีการเปดิ กว้างเพือ่ ความรักของหนุ่มสาว ความ สัมพนั ธ์และความสมั พนั ธท์ างเพศ สว่ นใหญพ่ ่อแม่ชาวสวีเดน ยอมรบั ว่าบุตรร่นุ เยาวชนของพวกจะมีแฟนหนมุ่ และแฟนสาว เม่ือพวกเขาเติบโตขน้ึ ห้ามมิใหใ้ ชค้ วามรุนแรงต่อเด็ก ในกฎหมายสวเี ดนมมี าตราหนึง่ ทเี่ รยี กวา่ ประมวลกฎหมายวา่ ด้วยผปู้ กครอง ประมวลกฎหมายว่าดว้ ยผู้ปกครองไดบ้ ัญญัตวิ า่ เด็กจะไดร้ บั สทิ ธิใ์ นการดูแลรักษาความปลอดภยั และการอบรม เล้ยี งดูอยา่ งดี สว่ นหน่ึงของกฎหมายเรยี กวา่ anti-agalagen และ ซ่ึงมมี าในประเทศสวีเดนตัง้ แต่ปี ค.ศ. 1979 Att aga เป็นค�ำเก่า ของภาษาสวีเดน หมายถึงการตเี ดก็ ดว้ ยวตั ถปุ ระสงค์ของการ อบรมสง่ั สอน Anti-agalagen ระบุว่าห้ามใช้ความรนุ แรงทาง 142 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน ภาพ: Colourbox © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
รา่ งกายและจติ ใจในการอบรมเด็กเล้ียงดูเด็ก ความรนุ แรงทาง รา่ งกายคอื ความรุนแรงทุกรูปแบบต่อร่างกาย การตบเบาๆ ดึง ผมและหยกิ ถอื เปน็ ความรนุ แรงตอ่ ร่างกาย อยา่ งไรกต็ ามคณุ สามารถดงึ ตวั เดก็ ออกไปจากสงิ่ ทเี่ ปน็ อนั ตราย เชน่ เตารอ้ น หนา้ ตา่ งทเ่ี ปดิ อยหู่ รอื สงิ่ ทอ่ี าจเปน็ อนั ตรายตอ่ เดก็ ได้ ความรุนแรงทางจิตใจอาจจะเป็น การคกุ คาม ขม่ ขู่ กดี กนั ไมไ่ ห้ เขา้ กลุม่ หรอื กกั ขงั เดก็ ความรุนแรงทางจติ ใจสามารถท�ำรา้ ย ความภาคภมู ิใจในตนเองและการพฒั นาของเด็กเฉกเชน่ เดยี วกัน กับความรนุ แรงทางร่างกาย มมุ มองต่อการอบรมเลย้ี งดเู ด็กในประเทศสวเี ดน ส�ำหรับผพู้ ่อแมผ่ ู้ปกครองส่วนใหญ่ในโลกนี้ การใหค้ วามรักต่อ บตุ รเปน็ สิ่งท่ีส�ำคัญท่เี หนืออน่ื ใด เดก็ ทุกคนต้องการพ่อแมผ่ ู้ ปกครองและผใู้ หญ่ ผใู้ หญ่ต้องให้ค�ำแนะน�ำ ใหก้ ำ� ลังใจและความ รักกับพวกเขา รวมท้ังผู้ใหญค่ วรมีการกำ� หนดขอบเขตด้วย วิธี การอบรมเลี้ยงดเู ด็กเป็นส่งิ ท่สี ำ� คัญมากสำ� หรบั ความเชือ่ มน่ั และความภาคภมู ิใจในตัวเองของ เดก็ ทีไ่ ด้รบั การอบรมส่ังสอน ท่ีอบอ่นุ และเตม็ ไปด้วยความรัก มกั จะประสบความส�ำเร็จในการ เรยี นและมคี วามร้สู กึ ท่ดี ีเม่ือโตเปน็ ผู้ใหญ่ ในประเทศสวเี ดนไดม้ ีการเปล่ียนแปลงการอบรมเลีย้ งดเู ดก็ เปน็ อย่างมากในช่วงรอ้ ยปที ีผ่ า่ นมา ในชว่ งตน้ ของยุค 1900 พ่อแม่ หลายคนเข้มงวดมากและเป็นสิง่ ส�ำคัญทเี่ ด็กต้องเชอ่ื ฟงั ผใู้ หญ่ การลงโทษทางรา่ งกายเการใชค้ วามรุนแรงทางร่างกายและ จติ ใจในการอบรมสง่ั สอนเดก็ ถกู มองดูว่าเปน็ สิง่ ธรรมดาในการ อบรมสั่งสอนเ © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 143
ช่วงปี ค.ศ. 1950 และ 1960 การอบรมส่ังสอนเแบบรนุ แรงและ เขม้ งวดถกู ตัง้ คำ� ถาม หลายคนมกี ารเปลย่ี นการมองของวธิ ีการ อบรมสัง่ สอนบุตรของตน มีการพูดคยุ กันมากขนึ้ เกย่ี วกับการ อบรมเล้ยี งดูโดยการให้เกยี รติกบั พวกเขามากข้นึ แตค่ งยังเปน็ เร่ืองธรรมดาทจี่ ะลงโทษลกู ของตวั เองด้วยการตี ช่วงปี ค.ศ. 1970 เร่มิ มพี ฒั นาการในด้านการอบรมเลีย้ งดูเดก็ ใน แนวทางประชาธปิ ไตยของวันนี้ขืน้ เปา้ หมายคือการไหเ้ รียนรู้ท่ี จะคดิ ด้วยตวั เอง มคี วามรับผิดชอบและเปน็ ตัวของตวั เองและมี ความม่นั ใจในตนเอง สำ� นกั งานสวสั ดิการสงั คม หนงึ่ ในเปา้ หมายสำ� คญั ของสำ� นกั งานสวัสดกิ ารสงั คมคือ ดแู ล ให้เดก็ และเยาวชนมกี ารเจรญิ เตบิ โตทีป่ ลอดภยั หากคุณมี ปัญหาในครอบครวั คุณสามารถติดตอ่ สงั คมสงเคราะห์หรอื ท่ี ปรกึ ษาครอบครวั ในเขตเทศบาลของคุณเพือ่ ขอความชว่ ยเหลือ หากคณุ มลี ูกในโรงเรียนคุณยงั สามารถพูดคุยกับโรงเรยี นเพอ่ื ขอ ความชว่ ยเหลือได้ ท่สี ำ� นกั งานสวัสดิการสังคมคุณจะไดร้ บั ความ ชว่ ยเหลือหลายอยา่ งเช่นหลักสูตรอบรมสำ� หรับผู้ปกครอง การ พดู คยุ บุคคลประสานสำ� หรับเยาวชนหรอื ครอบครวั ประสานเพือ่ ชว่ ยเหลอื เดก็ หากพนกั งานโรงเรียนหรือโรงพยาบาลมคี วามเช่อื วา่ เดก็ ถกู ทารุณกรรมทางรา่ งกายหรอื ทางจิตใจ เขาตอ้ งรายงานให้ สำ� นักงานสวัสดกิ ารสังคมรบั รู้ ทั้งน้เี รียกว่า พวกเขามีภาระ หน้าทใี่ นการแจ้งเตอื น ทกุ คนทที่ �ำงานกบั เดก็ และเยาวชนมี ภาระหน้าทใี่ นการแจง้ เตือน สำ� นักงานสวัสดกิ ารสงั คมท�ำอะไรได้บ้าง ตามกฎหมายแล้วทางสำ� นักงานสวสั ดกิ ารสังคมต้องด�ำเนนิ การ ตรวจและสอบสวนหากมีการรอ้ งเรียนวา่ เด็กถกู ทารณุ กรรม ทกุ หนว่ ยงานและสถาบนั ของรัฐจะต้องแจง้ สำ� นักงานสวัสดิการ สังคมถ้าเขาสงสยั วา่ มีเดก็ ถกู ท�ำร้าย ไม่ใชท่ กุ คนจะมภี าระหน้าท่ี ในการแจ้งเตือน แตม่ ันเปน็ สง่ิ ทดี่ หี ากคณุ แจง้ ถา้ หากคุณเหน็ เดก็ ถกู ทารณุ กรรม หากคณุ แจง้ เปน็ ภาสว่ นสว่ นตวั คณุ สามารถทจี่ ะไม่ ระบชุ ือ่ ของคณุ ได้ ทงั้ นหี้ มายความว่าคณุ ไมต่ อ้ งแจ้งชอ่ื ของคุณ ส�ำนกั งานสวสั ดิการสังคมต้องพยายามที่จะแก้ปัญหารว่ มกนั กับ ครอบครัวเสมอ ในประการแรกเด็กควรอาศัยอยู่กับพอ่ แมข่ อง เขา มนั เปน็ เร่อื งไมป่ กตทิ ที่ างส�ำนักงานสวสั ดิการสังคมจะแยก บตุ รไปจากพ่อแมข่ องเขา 144 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
การบรกิ ารดแู ลเดก็ การบรกิ ารดูแลเด็กเป็นชือ่ สามัญของกจิ กรรมทางด้านการศกึ ษา สำ� หรบั เด็กอายุน้อย ภายใตก้ ารบรกิ ารดแู ลเดก็ จะมี เชน่ ร.ร.อนบุ าล สถานทรี่ บั ฝากดแู ลเด็กและศูนย์นัทนาการ เดก็ สามารถอยทู่ น่ี ัน่ ยามทีผ่ ู้ปกครองท�ำงานหรอื เรียนหนังสอื ในทกุ เขตเทศบาลจะมีการดูแลเดก็ ของเทศบาล นอกจากน้ียงั มบี ริการการดูแลเด็กแบบอิสระและเอกชนซ่งึ ด�ำเนินการโดย บริษทั หรอื องค์กรตา่ งๆ เด็กอายุระหวา่ งหนึง่ ถึง่ ห้าปมี สี ิทธิทีจ่ ะ ไปโรงเรยี นอนุบาลหรอื สถานท่ีรับฝากดแู ลเด็ก หากคุณกำ� ลงั หา งานหรือพกั ดแู ลบุตรท่บี า้ นกบั บุตรซึง่ เป็นผ็นู อ้ ง บคุ รซ่ึงเป็นพีม่ ี สิทธไิ ด้รบั บริการการดูแลประมาณวันละสามชวั้ โมงหรือสัปดาห์ ละ 15 ชวั้ โมง โรงเรียนอนบุ าล โรงเรยี นอนบุ าลสามารถเรียกอกี อย่างวา่ ดอกเฮม (daghem) หรอื ดอกกีส (dagis) ซง่ึ เป็นสถานทีส่ �ำหรับเด็กอายหุ นึง่ และห้าปี จะอยไู่ ดใ้ นชว่ งกลางวนั ก่อนท่ีจะเร่มิ เตรยี มประถมหรือชั้นประถม ปีท่ีหนึ่ง โรงเรียนเอนบุ าลมีวธิ ีการและนกั การศึกษาเฉพาะใน การสอนของพวกเขา นอกจากนัน้ โรงเรียนอนุบาลต่างๆ จะ มีหลักสตู รการเรยี นการสอนอีกดว้ ย มนั เป็นข้อมลู ที่ช้แี จงราย ละเอียดถงึ สิ่งที่เดก็ ควรเรียนรู้ โรงเรียนอนุบาลทกุ แห่งจะทำ� งาน ตามหลักสตู รการเรียนการสอนของสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län ภาพ: Colourbox สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน | 145
โรงเรยี นอนุบาลแบบเปิด โรงเรยี นอนุบาลแบบเปดิ เปน็ สถานทพ่ี บปะส�ำหรบั พอ่ แมท่ ล่ี าพกั ดแู ลบตุ รและบุตรของพวกเขา ท่โี รงเรียนอนบุ าลแบบเปิดมเี จา้ หนา้ ทๆ่ี ไดร้ ับการอบรมและเป็นสถานทๆ่ี เหมาะในการทำ� ความ รจู้ ักกับพอ่ แม่และเด็กคนอนื ๆ ในสวเี ดนโรงเรยี นอนบุ าลแบบ เปดิ มอี ยใู่ นเขตเทศบาลหลายแห่ง ชน้ั เตรียมประถม (sexårsverksamhet) เด็กทุกคนจะได้เข้าเรียนชั้นนี้ในปีท่ีเขามีอายุครบหกปี บาง ทีก่ เ็ รียกว่า sexårsverksamhet ในชน้ั เตรียมประถมน้นั เด็กจะได้ รับการเตรียมตัวก่อนที่จะเริ่มเรียนในโรงเรียนขั้นพื้นฐานก่อน ช้ันปีท่ีหน่ึง ศูนยน์ ันทนาการ (fritids) เด็กอายรุ ะหวา่ งหกถึงสบิ สองปีมีสทิ ธเิ ขา้ ศูนยน์ นั ทนาการก่อน และหลงั เลกิ เรยี น ผปู้ กครองตอ้ งทำ� งานหรอื เรยี นหนงั สอื เพอื่ ลกู จะไดอ้ ยทู่ ศี นู ยน์ นั ทนาการได้ ศนู ยน์ นั ทนาการมกั จะตงั้ อยทู่ อ่ี าคาร เดยี วกับโรงเรยี น เด็กอายรุ ะหว่างสิบและสิบสองปสี ามารถไปที่ ศูนย์นันทนาการแบบเปดิ ซง่ึ มกั จะอย่ใู กล้กับโรงเรียน สถานท่รี บั ฝากดแู ลเด็ก/การดแู ลด้านการศึกษา สว่ นหน่งึ ของการดแู ลเรียกวา่ การดแู ลดา้ นการศกึ ษาหรอื สถานท่ี รับฝากดูแลเดก็ นน้ั หมายความว่าบคุ คลทีม่ กี ารศึกษาในด้านการ ศกึ ษารบั เดก็ มาเลี้ยงทบ่ี า้ นของตัวเอง และมีการดแู ลท่มี กี จิ กรรม การศึกษา เด็กที่เริ่มโรงเรียงแล้วสามารถมาอยกู่ บั ครอบครัว ดูแลหรือสถานทรี่ ับฝากดแู ลเดก็ หลงั เลกิ เรยี นได้ มัน้ จะเปน็ เหมือนกบั ศูนย์นันทนาการ ความร่วมมอื กบั ผปู้ กครอง ผ้ปู กครองนั้นมคี วามส�ำคญั ในการดแู ลเดก็ เพราะเขารจู้ ักบตุ ร ของเขาดีท่ีสดุ เวลาเดก็ เริม่ โรงเรยี นอนบุ าลหรือครอบครัวดูแล พอ่ แมจ่ ะอยู่ดว้ ยจนกวา่ เด็กจะรู้สกึ ปลอดภยั ทั้งน้ีเรียกว่าการ ทำ� ให้เคยชินกับโรงเรยี นละมกั ใชเ้ วลาประมาณสองสัปดาห์ ท่ี โรงเรยี นอนบุ าลและครอบครัวดแู ล พนกั งานมักจะเชญิ ให้ผู้ ปกครองเขา้ รว่ มการสนทนาเพือ่ การพัฒนาของเดก็ พนักงานจะ บอกว่าเดก็ ชอบโรงเรยี นอนุบาลหรอื ไมแ่ ละเขาพัฒนาอย่างไร คณุ เองในฐานะผปู้ กครองสามารถแสดงความคดิ ของคุณเกีย่ วกับ การทำ� งานของโรงเรยี นอนบุ าล 146 | สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
การสมัครท่ีเขา้ เรียนของสถานท่บี รกิ ารดูแลเด็ก เพอ่ื จะได้ทีเ่ ข้าเรียนในโรงเรยี นอนุบาลและศนู ยน์ นั ทนาการ คณุ ตอ้ งทำ� การสมคั ร คณุ สมคั รไดท้ เี่ ขตเทศบาลของคณุ มกี ฎระเบยี บ ไม่เหมอื นกนั ในแต่ละเทศบาล แตส่ ่วนใหญ่คณุ ตอ้ งสมักก่อนล่วง หน้าหลายเดือน บตุ รของคณุ ต้องมีอายอุ ยา่ งน้อยหน่งึ ปถี ึง่ จะ สามารถเร่ิมโรงเรยี นอนุบาลได้ การศึกษาภาคบงั คบั เดก็ ทุกคนในประเทศสวีเดนตอ้ งไปโรงเรียนประถมศึกษา หรอื การศกึ ษาพ้นื ฐานเกา้ ปี ซ่งึ ระบุอยูใ่ นกฎหมายว่าด้วย โรงเรียนสวีเดนและเรยี กว่าหนา้ ท่ีไปโรงเรยี น ปีของการศกึ ษา แบ่งเปน็ เทอมฤดูใบไมร้ ว่ งและเทอมฤดใู บไมผ้ ลิ เดก็ มหี นา้ ท่ี ไปโรงเรียนต้ังแต่เทอมฤดูใบไมร้ ่วงของปีที่เขามอี ายุครบเจด็ ปี หรือเมอื่ เขาเรมิ่ ชนั้ ปที ี่ 1 จนถึงเทอมฤดูใบไมผ้ ลขิ องชัน้ ประถมปี ที่ 9 มแี ผนการสำ� หรบั งานโรงเรียนทเ่ี รียกวา่ แผนงานหลักสตู ร และหลกั สูตรการเรียนการสอน ในนั่นจะมขี อ้ มลู ว่าเดก็ ตอ้ งเรียน อะไรที่โรงเรียน และการศึกษาควรเป็นไปดว้ ยวธิ ใี ด การศึกษา และหนง้ สือเรยี นสำ� หรบั เดก็ ท่ีเรียนโรงเรียนประถมศกึ ษาสามญั ไมม่ ีคา่ ใชจ้ ่ายใดๆ นอกจากนน้ั พวกเขาจะไดอ้ าหารม้อื เที่ยงโดยไม่ ต่องจา่ ยอะไรอีกดว้ ย ภาพ: Colourbox © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 147
ในฐานะผู้ปกครองคณุ มสี ิทธิทจี่ ะเลอื กโรงเรยี นใหบ้ ุตรของคณุ เดก็ มีสทิ ธทิ ่จี ะได้เข้าเรียนท่โี รงเรยี นในเขตบริเวณทตี่ ัวเองอาศยั อยู่ หากคุณตอ้ งการทีจ่ ะเรียนทโ่ี รงเรียนอ่ืน คณุ ต้องตดิ ต่อสมัคร ทเี่ รียนกบั อาจารยใ์ หญข่ องโรงเรยี นท่คี ณุ สนใจ บตุ รของคณุ สามารถเร่ิมเรียนทนี่ ัน้ ได้หากมีทีว่ ่าง ส�ำหรับเด็กทีไ่ มส่ ามารถไปโรงเรยี นประถมศกึ ษาข้ันพ้นื ฐานได้ จะ มโี รงเรยี นพิเศษเฉพาะและโรงเรียนการศึกษาพเิ ศษ (särskola) โรงเรียนพเิ ศษเฉพาะนั้นเหมาะส�ำหรับเดก็ ตวั อย่างเช่น หูหนวก หรือไดร้ บั การบาดจ็บในการได้ยนิ โรงเรียนการศึกษาพิเศษน้นั เหมาะสำ� หรับเด็กทีม่ ีสมรรถภาพร่างกายเสือ่ มถอย อยา่ งเช่น อาจมีความบกพร่องทางด้านการพฒั นาหรอื ได้รับบาดเจ็บที่ สมอง ในโรงเรียนเหลา่ นนี้ ักเรียนจะไดร้ ับการสนับสนุนเป็นพเิ ศษ วชิ าตา่ งๆ ในการศกึ ษาภาคบงั คับ วิชาคือสง่ิ ที่คณุ ได้รบั จากการศึกษา เชน่ คณติ ศาสตร์หรือภาษา สวเี ดน ทกุ วชิ าในโรงเรียนจะมีแผนของหลักสูตรซ่ึงบอกถงึ ส่ิงที่ นักเรียนจะได้เรยี นรูจ้ นพวกเขาเรยี นจบโรงเรยี นในระดบั ประถม ศึกษา เพศศึกษาและการอย่รู วมกัน โรงเรยี นในประเทศสวีเดนการสอนวชิ าเพศศึกษาและการอยู่ ด้วยกันเป็นสว่ นหน่ึงของหลักสตู รการเรยี นการสอน สว่ นมาก เป็นเรื่องทเี่ กี่ยวกบั ความรกั และวิธกี ารใช้ชีวิตอยูใ่ นความสัมพันธ์ ทมี่ กี ารเคารพเท่าเทยี มกันและความสัมพนั ธ์ที่เตม็ ไปดว้ ยความ รกั มนุษยอ์ ีกคนหนงึ่ ประเทศสวเี ดนไดส้ อนในเรอ่ื งเพศศกึ ษา และการอยดู่ ว้ ยกันมานานกวา่ 50 ปี คะแนน นักเรียนจะได้รบั ผลคะแนนเรียนตง้ั แตช่ ั้นประถมปที ่ี 6 เปน็ ต้นไป หลังทุกๆ เทอมนกั เรยี นจะได้ผลคะแนน หลังจากเทอมสดุ ท้ายใน ชน้ั ประถมปีที่ 9 พวกเขาจะไดผ้ ลคะแนนสุดทา้ ย ผลคะแนนจดั เป็นระดบั A B C D E แะ F คะแนน F หมายถงึ นักเรียนไมไ่ ดร้ บั คะแนนผา่ นในวชิ าหนึง่ คะแนน สงู สดุ คือ A กรมศกึ ษาซง่ึ เป็นผู้กำ� หนดกฏระเบียบในการจดั ระดับคะแนน กรมการศกึ ษาเป็นหนว่ ยงานราชการซ่ึงมหี นา้ ทีด่ ูแลใหเ้ ดก็ และ นกั เรียนทุกๆ คนในโรงเรียนสวีเดนไดร้ ับการศึกษาทีม่ คี ุณภาพดี ในสภาพแวดลอ้ มทป่ี ลอดภัย 148 | สาระน่ารู้เกี่ยวกับสวีเดน © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län
การสอนภาษา เดก็ อาจมสี ทิ ธไิ ดร้ บั การเรียนการสอนภาษาแม่หากท้ังพอ่ และแม่ มภี าษาอื่นทีไ่ ม่ใช่ภาษาสวีเดนเป็นภาษาแมข่ องเขา เพอื่ ให้ได้รับ สิทธิในการเขา้ ร่วมเด็กตอ้ งมีความรู้พืน้ ฐานของภาษาและใชใ้ น บ้านทุกวนั นกั เรียนทม่ี ีภาษาแมท่ ีเ่ ปน็ ภาษาอืน่ กย็ งั มสี ิทธไิ ด้รบั การสอน ภาษาสวีเดนเปน็ ภาษาท่ีสอง ภาษาสวีเดนเป็นภาษาทส่ี องนั้นใช้ ทั้งส�ำหรับผเู้ รม่ิ ตน้ และสำ� หรับนักเรยี นที่พดู ภาษาสวเี ดนไดอ้ ยู่ แล้ว วิชาภาษาสวีเดนเปน็ ภาษาทีส่ องอยใู่ นระดับเดียวกบั วิชา ภาษาสวีเดนแตก่ ารสอนจะเหมาะกับนักเรียนที่มภี าษาแมอ่ ่นื นอกเหนือจากภาษาสวีเดน ช้นั เตรยี มศกึ ษา ส�ำหรบั เดก็ ท่เี พิ่งเดนิ ทางมาประเทศสวเี ดน มีการศึกษาทีเ่ รยี ก วา่ ชั้นเตรยี มศึกษา ในชัน้ เตรียมศึกษานัน้ นกั เรียนจะได้รับการฝกึ อบรมในภาษาสวเี ดนและการสอนในวชิ าต่างๆ นกั เรียนจะไดร้ บั การศกึ ษาอย่างเร็วที่สุดเพอ่ื ทีจ่ ะสามารถไปเรียนตอ่ ในโรงเรยี น ระดบั ประถมศึกษาปกตไิ ด้ การศกึ ษาอาจจะแตกต่างส�ำหรับ นักเรียนแตล่ ะคนข้ึนอยกู่ บั อายุ ภาษาของตนและความรู้ท่ีมี ชน้ั เตรยี มศกึ ษาในเขตเทศบาลมีจำ� นวนมากในประเทศสวีเดน การศึกษาระดบั มัธยมปลาย เมอ่ื นักเรยี นฯ ปสี ุดทา้ ยของโรงเรียนระดับประถมศกึ ษา เขา สามารถสมัครเรียนต่อโรงเรียนมัธยมศกึ ษาได้ โรงเรียน มัธยมศึกษาในประเทศสวีเดนนน้ั เรยี นดว้ ยความสมัครใจ และ ไมต่ อ้ งเสียค่าใชจ้ า่ ยใดๆ อกี ดว้ ย เยาวชนอายุระหวา่ ง 16 และ 20 ปสี ามารถเรยี นโรงเรยี นมัธยมศกึ ษาได้ถา้ พวกเขาส�ำเร็จการ ศึกษาในระดบั ประถมศกึ ษา เยาวชนเกือบทง้ั หมดเลือกท่ีจะเรียน ต่อในโรงเรยี นรดั บั มธั ยมกึ ษา ในโรงเรยี นมธั ยมศกึ ษากม็ หี ลกั สตู รการเรยี นการสอนและแผน หลกั สตู รซง่ึ กำ� หนดโดยกรมการศกึ ษา ในแผนหลกั สตู รจะระบถุ งึ สง่ิ ทนี่ กั เรยี นจะไดเ้ รยี นรเู้ มอ่ื พวกเขาเรยี นจบ ระบบการใหค้ ะแนน ในโรงเรยี นมธั ยมศกึ ษาเปน็ ระบบเดยี วกนั กบั ในโรงเรยี นประถม นกั เรียนเปน็ ผูเ้ ลือกโรงเรยี นมธั ยมและหลักสูตรสาขาทีพ่ วกเขา ตอ้ งการเรียน ในการสมคั รของนักเรียนฯ จะตอ้ งเลือกโรงเรยี น หรอื หลักสูตรทีจ่ ะเรยี น มันเป็นการไม่แน่นอนว่าจะมที ่วี ่างใน โรงเรยี นทเ่ี ขาหรือเธอไดเ้ ลอื กเป็นสถานทีฯ่ แรกหรือไม่ © Göteborgs Stad och Länsstyrelsen Västra Götalands län สาระน่ารู้เก่ียวกับสวีเดน | 149
Search
Read the Text Version
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
- 59
- 60
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
- 79
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
- 99
- 100
- 101
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
- 107
- 108
- 109
- 110
- 111
- 112
- 113
- 114
- 115
- 116
- 117
- 118
- 119
- 120
- 121
- 122
- 123
- 124
- 125
- 126
- 127
- 128
- 129
- 130
- 131
- 132
- 133
- 134
- 135
- 136
- 137
- 138
- 139
- 140
- 141
- 142
- 143
- 144
- 145
- 146
- 147
- 148
- 149
- 150
- 151
- 152
- 153
- 154
- 155
- 156
- 157
- 158
- 159
- 160
- 161
- 162
- 163
- 164
- 165
- 166
- 167
- 168
- 169
- 170
- 171
- 172
- 173
- 174
- 175
- 176
- 177
- 178
- 179
- 180
- 181
- 182
- 183
- 184
- 185
- 186
- 187
- 188
- 189
- 190
- 191
- 192
- 193
- 194
- 195
- 196
- 197
- 198
- 199
- 200
- 201
- 202
- 203
- 204
- 205
- 206
- 207
- 208
- 209
- 210
- 211
- 212
- 213
- 214
- 215
- 216
- 217
- 218
- 219
- 220
- 221
- 222
- 223
- 224
- 225
- 226
- 227
- 228
- 229
- 230
- 231
- 232
- 233
- 234
- 235
- 236