ການສຶກສາໃນເຂດປົດປ່ອຍລາວ

ເພອິ່ ຜຼັນຂະຫຍາຍ, ປັບຼ ປຸງ, ເພມີ່ິ ເຕີມໃຫ້ສອດຄ່ິອງ ກບັຼ ໄລຍະໃໝ່ິ ເຊນ່ຼັິ : ໜ່ຶງ: ລຼກັ ສະນະການສຶກສາ: ລັກຼ ສະນະຊາດ (ເປັຼນເອກະ ລາດ), ລຼກັ ສະນະວທະຍາສາດ, ລຼັກສະນະມະຫາຊົນ (ຮັຼບໃຊ້ ປະຊາຊົນ). ສອງ: ເນ້ອໃນການສກຶ ສາ: ຄນຸ ສມົ ບັດຼ ສຶກສາ, ປນຼັ ຍາສກຶ ສາ ແຮງງານສກຶ ສາ,ພະລະສຶກສາ ແລະ ສລະປະສກຶ ສາກາແໜ້ນ 4 ເນອ້ ໃນຈະຕອ້ ງພຈາລະນາຫາຍຂະແໜງການ ຢາກໃຫນ້ າ ເອົາວຽກງານຂອງຕົນເຂາ້ົ ສລູ່ິ ະບົບໂຮງຮຽນສາມັຼນ, ໂຮງຮຽນ ວຊາຊບີ ຊ້ັຼນກາງ, ຊຼັ້ນສງູ ແລະ ລະດຼບັ ມະຫາວທະຍາໄລ. ຍ້ອນ ໃຜກຖວິາ່ ວຽກງານຕົນສາຄນຼັ , ແຕິ່ຕ້ອງຄານຶງວາ່ິ ນາເອາົ ວຊາ ການຂະແໜງຕິ່າງໆເຂ້ົາສອນໃນໂຮງຮຽນມຼນັ ຈະກະທບົ ໃສ່ິ ປະລມານຄວາມຮວູ້ ທະຍາສາດ (ປຼັນຍາສຶກສາ) ຈະຫດຸ ຜ່ິອນລົງ, ເພາະເວລາຊິົ່ວໂມງຮຽນຈາກຼດັ . ສາມ: ຄູຕ້ອງເສມີ ຂະຫຍາຍ ແລະ ປະດດສາ້ ງບນຼັ ດາບາດ ກ້າວຂ້ນຶ ຫອ້ ງສດສອນແຕລິ່ ະຄ້ຼງັ ຕວົ ຢິ່າງ: ກິ່ອນຄູຈະເລີມ່ິ ສະເໜີ ເນ້ອໃນບດົ ສອນຢ່າິ ງໜ້ອຍກຕ້ອງກວດກາເບງິ່ ນກັຼ ຮຽນຫ້ອງ ຂອງຕົນມາຄບົ ແລ້ວ ຫ ບ່ິ? ບາງຄງຼັ ນັກຼ ຮຽນມາຊ້າ, ເຂົ້າຫ້ອງ 200

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດຮຽນບ່ໄິ ດ້ ½, ຄກູ ເລີ່ິມສອນຕາມໂມງແລ້ວ. ສະນນັຼ້ , ເວລາ ສອນກມີນັຼກຮຽນ ຜູ້ແລ່ິນເຂ້ົາແລິ່ນອອກສຼັບສົນ, ບ່ິມີສາມະທ. ສີ່:ຶ ຄູຕ້ັຼງໜ້າເປັຼນແບບຢິ່າງທດ່ິີ ໃີ ຫແ້ ກ່ິນຼັກຮຽນ, ນບັຼ ທງຼັ ລະບຽບວໄນ, ການເຄ່ິອນໄຫວ, ການນ່ິງຸ ຖ ແລະ ການປາກ ເວົ້າ. ກິ່ອນຈະເລ່ິມີ ສດສອນຮ່ິາຮຽນ ໃນສະໄໝຢິູ່ເຂດປົດປ່ິອຍ ຄູ ຫ ຫົວໜາ້ ຫອ້ ງ ພອ້ ມກນັຼ ຮ້ອງເພງລວມໝ່,ູິ ເປນັຼ ຕ້ນົ : ເພງ ແດນແຫ່ິງອດສະລະ, ເພງຊົມເຊີຍກອງປອ້ ງກັຼນອາກາດ, ເພງ ນັກຼ ຮົບນາ້ ບາກ ເຊງິ່ ເປນັຼ ເພງຍອດນຍມົ ທົວິ່ ໄປໃນຄາວນຼນ້ັ . ຕອນພກັຼ ຜອິ່ ນ ເຄງິ່ ເວລາຕອນເຊາົ້ 9 ໂມງ 45 ຫ ຕອນ ບິາ່ ຍ (ພກຼັ ຜິອ່ ນກາງຕອນ) ຄູ ຫ ຜຮູ້ ບັຼ ຜດຊອບກລາ ຕ້ອງນາ ພາ ແອບກາຍບລຫານລວມໝູໝ່ິ ດົ ທຸກຄນົ ໃນຫອ້ ງ, ຖາ້ ມີເດິນີ່ ກວາ້ ງກແອບກາຍະລວມໝິູ່ໝດົ ທິົ່ວໂຮງຮຽນ. ພທີຊກັຼ ທຸງຂຶ້ນເສາົ ແຕ່ິລະມ້ ກເປັຼນແບບແຜນທີດ່ິ ຂີ ອງ ຄູ ອາຈານ ແລະ ນກັຼ ຮຽນ. ຢເູິ່ ຂດປົດປ່ອິ ຍ ໄດດ້ າເນີນແຕລ່ິ ະມ້, ແຕປ່ິ ດັຼ ຈຸບນັຼ ດາເດນີ ພຽງວັຼນຈຼັນ ແລະ ວນັຼ ສດຸ ທ້າຍຂອງອາທດ. ແຕ່ອິ ຼັນສາຄນຼັ , ຄູ ແລະ ນຼັກຮຽນຕອ້ ງຮູ້ ແລະ ພາກນັຼ ຮ້ອງເພງ ຊາດລາວ. ປດຼັ ຈບຸ ຼັນມບີ າງໂຮງຮຽນ, ນກຼັ ຮຽນຈານວນໜິຶງ່ ບຮ່ິ ຮູ້ ອ້ ງ ເພງຊາດ, ບິ່ຮູ້ຟ້ອນລາວງົ (ມີແຕິຮ່ ເູ້ ຕຼນັ້ ). ໃນຊຸມປີ 80 ສູນກາງ 201

ຊາວໜິ່ມຸ ປະຊາຊົນປະຕວຼັດລາວ ໄດ້ເຊີນທິ່ານສງກະໂປ ສີ ໂຄດຈຸລະມະນີ ແອບຟ້ອນລາວງົ 8 ຈຼັງຫວະໃຫ້ແກິ່ຊາວໜມຸ່ິ ນກັຼ ສຶກສາ ເປັນຼ ຂະບວນດີ ເຊິັ່ຼນ: ຈັງຼ ຫວະລາວົງສະລຼັບຟຼນັ ປາ, ນົກສີດາລຽບຫາດ, ໂຄ້ງນາງ ແລະ ອ່ນິ ໆ. ປດັຼ ຈຸບຼັນຍາມ ພກັຼ ຜ່ອິ ນເຄິງ່ ເວລາຕອນເຊ້ົາ, ຕອນແລງນກຼັ ຮຽນບາງໂຮງຮຽນ ແຕກຊະໄປດມ່ິ ນາ້ , ຊ້ເຂ້ົາ, ອາຫານຕາມຮາ້ ນຕິາ່ ງໆ ໃກ້ ໂຮງຮຽນ. ບຼນັ ຫານຄ້ີ ຕູ ອ້ ງຕ້ຼັງໜາ້ ປະດດສາ້ ງນາພາດີກວ່ິາເກ່ິົາ. ຫາ້ : ເສມີ ຂະຫຍາຍການຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງຂອງນຼັກຮຽນ ນຼັກສກຶ ສາ, ກອ່ິ ນອນ່ິ ໝດົ ຕ້ອງຮຽນໃນກາງຄນ, ແກ້ວຽກບາ້ ນຢ່ິູ ເຮອນ ຫ ຢ່ຫູິ ອ້ ງຮຽນດວ້ ຍຕົນເອງ. ບ່ິຄວນໄປທຽິ່ ວຫ້ນກາງຄນ (ໄປຮ້ານດ່ມິ , ຮາ້ ນເຕນັ້ຼ , ຮາ້ ນກາຣາໂອເກະ), ພ່ແິ ມ່ນິ ຼັກຮຽນ ຕອ້ ງຊ່ິວຍຄວບຄຸມ, ຕ້ອງອັຼດໂທລະພາບໃຫລ້ ກູ ຫານໄດ້ເຮັຼດ ວຽກບ້ານ. ຕ້ອງສ້າງໃຫນ້ ກຼັ ຮຽນມີສະຕຕໂ່ິ ມງເວລາ ການໄປ ໂຮງຮຽນ, ຕ້ອງໄປຮອດຫອ້ ງຮຽນກ່ິອນຢິາ່ ງໜ້ອຍ 10 ນາທີ; ນຼັກຮຽນ ນ້ອຍກຕອ້ ງມສີ ະຕຮຽກຮອ້ ງໃຫ້ຜູ້ ປົກຄອງໄປສົິ່ງຮອດ ໂຮງຮຽນ ກ່ິອນໂມງຮຽນ. ບາງຄນົ ເວາົ້ ວາິ່ : ຢເິູ່ ຂດປົດປິ່ອຍບ່ມິ ີ ຮາ້ ນ ບຼນັ ເທີງ ຈ່ງິຶ ບິ່ໄປຫນ້ ກາງຄນ, ມີແຕຮ່ິ ຽນ. ກຖກ, ແຕ່ບິ ິ່ຖກ ໝດົ ເພາະເຂດປດົ ປິ່ອຍມີການສາຍຮບູ ເງາົ , ສະແດງສລະປະ ອາທດໜງ່ຶິ 2-3 ເທອິ່ , ແຕິຖ່ າ້ ບິແ່ ລ້ວວຽກບາ້ ນບໄິ່ ດໄ້ ປເບງິ່ . 202

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດສະນນ້ຼັ , ນັຼກຮຽນຢິ່ເູ ຂດປດົ ປິ່ອຍ ເຖງວ່າິ ຫຍງຸ້ ຍາກກມີຫາຍ ຄົນ ຮຽນເກິັງຼ່ ຕດລະດຼັບຢິູ່ເຂດປົດປອິ່ ຍ, ນອກຈາກໂຮງຮຽນ ກບັຼ ທີິ່ ແລ້ວ ມີຫາຍບ້ານໂຮງຮຽນຢິູໄ່ ກ, ຢູເິ່ ຂດພູດອຍ ຍາ່ິ ງ ໄປຮຽນ 2-3 ກໂລແມຼັດ, ນກັຼ ຮຽນ ແລະ ພ່ແິ ມິ່ຕິ່ນແຕເິ່ ຊາ້ົ ຫ່ເິ ຂາ້ົ ງາຍໃຫ້ ລູກຫານຍ່ິາງ ໄປໂຮງຮຽນທຼັນການດົ ເວລາ. ຫກົ : ຄວນສບຕ່ວິ ຽກງານປະຊາສກຶ ສາລົບລາ້ ງຄວາມບຮ່ິ ູ້ ໜຼງັ ສ ຂອງປະຊາຊົນຢ່ິູຊນົ ນະບດົ , ພູດອຍ. ໃນສະໄໝເຂດປົດ ປ່ິອຍຄສູ ອນປະຊາສຶກສາລ້ວນແຕອ່ິ າສາສະໝກຼັ ແລະ ຖກ ແບິງ່ ປຼນັ ມອບໝາຍໜ້າທ,ິີ່ ຖເປຼັນມາດຕະຖານໜງ່ິຶ ດາ້ ນ ຄນຸ ສມົ ບັດຼ , ບ່ມິ ເີ ບຍ້ ລຽ້ ງ, ມີແຕິ່ຢາຮັຼກສາສຂຸ ະພາບ (ກລະນີ ຊນົ ນະບດົ ຫ່າິ ງໄກ), ນອກນ້ຼນັ ອາໄສປະຊາຊນົ ຕນິ່ ຕົວລຽ້ ງດູ, ພກຼັ ເຊາົ , ກນຢິູ່. ປດຼັ ຈບຸ ັຼນໃນເງອ່ິ ນໄຂເສດຖະກດຕະຫາດ ແລະ ນະໂຍບາຍສິງ່ົ ເສີມການສຶກສາ, ຄູສອນປະຊາສກຶ ສາ ຈາເປັຼນ ຕ້ອງມເີ ບຍ້ ລຽ້ ງ ແຕິວ່ າ່ິ ຕນົ້ ຕຍຼງັ ແມນິ່ ຄວາມຕ່ິນຕົວ ສະໝັຼກໃຈ; ດ້ານສອງປະຊາຊົນກຕ້ອງຮັບຼ ຮູ້ຄຸນຄາິ່ ອາສາສະໝກຼັ , ຄຸນຄາິ່ ຜູ້ ລົງຮາກຖານ ສດສອນປະຊາສກຶ ສາ, ສອງດ້ານນີ້ສົມກນຼັ ຈິຶ່ງມີ ຜນົ ສາເລັຼດ. 203

ເຈດັ : ຄວນເສມີ ຂະຫຍາຍຄນຸ ປະໂຫຍດກອງປະຊຸມ ຄພູ ັກຼ ແລ້ງ. ປດັຼ ຈບຸ ນຼັ ເຄີຍເວ້ົາວິາ່ : ກອງປະຊຸມຜູບ້ ລຫານການສກຶ ສາ, ເປົ້າໝາຍເຂົາ້ ຮ່ິວມມແີ ຕຄ່ິ ະນະນາການສຶກສາແຕິ່ລະຂັ້ນຼ ຕາມ ທິໄ່ີ ດຈ້ ຼັດກອງປະຊຸມ. ຄູສ່ິວນຫາຍບໄ່ິ ດ້ເຂາົ້ ຮ່ິວມ, ຄູຜູ້ໃດທ່ີິມີ ຕາແໜິ່ງບລຫານຂ້ຼັນໃດໜຶິ່ງຈງຶ່ິ ໄດເ້ ຂົ້າຮ່ວິ ມກອງປະຊຸມ. ເນອ້ ໃນກອງປະຊຸມເນັ້ຼນໜັກຼ ເຖງການສະຫຸບຕລີ າຄາວຽກງານ 1 ປີ ຜາ່ິ ນມາ ແລະ ການດົ ທດທາງວຽກງານຕໜິ່ າ້ . ສວິ່ ນກອງປະຊຸມ ຄພູ ກັຼ ແລງ້ ເປາົ້ ໝາຍເຂ້າົ ຮວ່ິ ມສິວ່ ນຫາຍແມິ່ນຄູ ໂດຍທິວົ່ ໄປ, ແຕິກ່ ມີຜູນ້ າການສຶກສາຈານວນໜງ່ຶິ ເຂົ້າຮິ່ວມ ເພິ່ອນາພາ. ເນອ້ ໃນຕ້ົນຕແມິ່ນ ຮຽນບາລງຸ ທາງດາ້ ນທດສະດກີ ານເມອງ ແນວທາງດ້ານຕາ່ິ ງໆຂອງພັກຼ ແລະ ລຼັດ ໂດຍມອີ າຈານດ້ານ ທດສະດີຈາກໂຮງຮຽນທດສະດີ ແລະ ໂຄສະນາສຶກສາອົບຮມົ ສະເໜບີ ັຼນຍາຍເອກະສານ, ແນ່ນິ ອນກມກີ ານສະຫບຸ ຕລີ າຄາ ການສດສອນ, ຖອດຖອນບົດຮຽນໃນວຊາອາຊບີ ຄູ, ແຕິບ່ ແິ່ ມນ່ິ ການສະຫຸບບລຫານ. 204

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດແປດ: ຕ້ອງເຊອ່ິ ມຊມຶ ຄາສ່ິງຼັ ສອນທີິມ່ ີກຽດຕິ່ຄູວາ່ິ : \"ຄູແມິ່ນ ຄນົ ຂອງພັກຼ \". ສະນ້ັນຼ , ຄຕູ ອ້ ງຕງ້ັຼ ໜ້າຝກຶ ຝນົ ຫ່ິຫອມຕົນເອງ ໃຫ້ ມຄີ ວາມກາ້ ວໜາ້ , ມີຄວາມຮບັຼ ຮູ້ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັຼກ ແລະ ລະບຽບກົດໝາຍຂອງລຼັດ. ຄູໄດ້ຮບັຼ ການມອບໝາຍຈາກ ພກຼັ ແລະ ລດຼັ ກ່ິສ້າງຄົນລາວໃຫ້ກາຍເປັຼນຄນົ ໃໝ່ິ, ເປຼນັ ຕວົ ແທນຂອງພຼກັ ໃນການໂຄສະນາສກຶ ສາອົບຮມົ ຄົນໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ສຼງັ ຄົມໄປຕາມແນວທາງຂອງພັກຼ . ເກາ້ົ : ສບຕິ່ຄນົ້ ຄວ້າປັບຼ ປງຸ ເສມີ ຂະຫຍາຍພາສາລາວ, ປະດດແຕິງ່ ຄາສຼບັ ວທະຍາສາດ ທີເ່ິ ປັຼນພາສາລາວ ໃຫສ້ ອດຄ່ອິ ງ ກບັຼ ຍຸກສະໄໝ, ຮຼກັ ສາເອກະລຼກັ ພາສາລາວທີິ່ໃຊງ້ າ່ິ ຍ, ແບບ ປະຊາຊນົ ເຂ້ົາໃຈງິາ່ ຍ, ຂຽນງ່ິາຍ ແລະ ບເ່ິ ປັນຼ ຊອດກະຈາ. ອັນຼ ໃດເປຼນັ ສບຼັ ວນຼັ ນະຄະດີ, ອັນຼ ໃດເປັຼນສບັຼ ວທະຍາສາດ, ຄວນ ຟ້ນຟູຄນສະພາ (ຫ ຄະນະກາມາທການ) ຄົ້ນຄວ້າພາສາສາດ ຂອງລາວຄນໃໝິ່, ນາໃຊຄ້ າບາລໃີ ຫກ້ ມົ ກຽວກັບຼ ພາສາລາວ ໂດຍພ້ນຖານ ຄວນອີງໃສ່ຫິ ຼັກການພາສາລາວທິີ່ ທິ່ານພູມີ ວງົ ວຈດ ເປັຼນຜູ້ຊນ້ີ າຕຼງ້ັ ແຕສ່ິ ະໄໝຢິ່ເູ ຂດປົດປອິ່ ຍ. 205

ສິ່ບ: ສບຕ່ິພົວພນຼັ ຮວິ່ ມມກບຼັ ຕິ່າງປະເທດເອາົ ໃຈໃສິກ່ ານ ຊວ່ິ ຍເຫອ ຈາກເພອ່ິ ນມດຍຸດທະສາດ ແຕພິ່ ອ້ ມກຼນັ ນ,້ີ ຕ້ອງ ເປີດກວ້າງສິກູ່ ານສຶກສາປະເທດທີພິ່ ຼັດທະນາ. XII. ຂໍ້ສະຫບຈໍານວນໜງຶ່ ກ່ຶຽວກັບການສກສາເຂດປດົ ປຶ່ອຍ ໃນທາິ່ ມກາງການຕ່ສິ ້ຢູ າິ່ ງດເຸ ດອດ, ຕາ້ ນຈກັຼ ກະພັຼດ, ພກຼັ ປະຊາຊົນປະຕວດັຼ ລາວໄດ້ມອງກວາ້ ງເຫນຼັ ໄກ ຕອ່ິ ະນາຄດົ ປະເທດຊາດ, ຈງ່ຶິ ມີຍດຸ ທະສາດການສ້າງຄົນ, ມແີ ນວທາງການ ສກຶ ສາແຕຫິ່ ວົ ທີ, ຂະຫຍາຍວຽກງານສກຶ ສາຮອບດາ້ ນຢິູເ່ ຂດ ປົດປິ່ອຍ. ສະນນຼັ້ , ວຽກງານສຶກສາໄດ້ກາຍເປນັຼ ໂຄງປະກອບ ສາຄນຼັ ອັຼນໜງ່ິຶ ຂອງການສາ້ ງເຂດປດົ ປອ່ິ ຍໃຫເ້ ປຼັນຄລຼດັ ໜ່ິງຶ . ຄະນະນາຂອງສນູ ກາງສງູ ສດຸ ໄດ້ເອາົ ໃຈໃສວ່ິ ຽກງານສກຶ ສາ ຕະຫອດໄລຍະແຫງິ່ ການຕິສ່ ູກ້ ູຊ້ າດຕາ້ ນຈກັຼ ກະພັດຼ . - ການສກຶ ສາເຂດປດົ ປ່ິອຍແມິນ່ ພນ້ ຖານການສກຶ ສາ ໃໝ່ິ ຂອງລະບອບປະຊາທປະໄຕປະຊາຊົນລາວ. ພາຍຫຼັງປດົ ປ່ິອຍ ທວ່ິົ ປະເທດ, ຖ້າບມ່ິ ກີ ານສກຶ ສາເຂດປົດປິອ່ ຍ ເປນັຼ ພ້ນຖານໄວ້, ແນນິ່ ອນຈະພບົ ຄວາມຫຍຸງ້ ຍາກທ່ີິສຸດ ໃນການຖາ່ິ ຍໂອນ ວຽກ ງານສກຶ ສາ ແລະ ຕ້ອງໃຊເ້ ວລາຍາວ ພອ້ ມທງຼັ ດຸດເດອດ 206

ສມົ ຄວນໃຫກ້ ານດດັຼ ແປງລະບບົ ການສກຶ ສາຂອງລະບອບເກາ່ົິ ໄປສິູ່ລະບອບການສຶກສາແບບໃໝ່ິ. ຖາ້ ບິມ່ ີການສຶກສາເຂດປດົ ປິ່ອຍເປນັຼ ພນ້ ຖານໄວ້ກ່ິອນ, ຖາ້ ປດົ ປ່ິອຍທົວ່ິ ປະເທດແລ້ວ ຈຶ່ິງ ມາຕງ້ຼັ ຕົ້ນຄນໃໝິ່ປບັຼ ປງຸ ລະບົບການສກຶ ສາ ຈະມຄີ ວາມຫຍງຸ້ ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ຍາກ ເພາະຄວາມຮັຼບຮູ້ຂອງສງັຼ ຄມົ ຕາ່ິ ງກນັຼ , ຖັຼນແຖວປນັຼ ຍາ ຊົນ, ຄອູ າຈານລະບອບເກ່ິົາຍງັຼ ເຊິ່ອມຊຶມໜກຼັ ໜິວ່ ງກບຼັ ລະບບົ ການສກຶ ສາເກາົິ່ , ຊາ້ ບ່ໜິ າຍັຼງມທີ ດສະດທີ າງດ້ານການສກຶ ສາ ຈາກແຫ່ິງຕ່ິາງໆ ໂດຍສະເພາະຮັຼບຜົນສະທອ້ ນຈາກການສຶກ ສາແບບຝຣັຼ່ິງ, ແບບໄທ ແລະ ບິ່ຫາຍກິໜ່ ອ້ ຍຮບັຼ ຜົນສະທ້ອນ ຈາກ ການສກຶ ສາແບບອາເມລກາ. ສະນ້ຼນັ , ການສຶກສາເຂດ ປດົ ປອ່ິ ຍ, ຈງິຶ່ ກາຍເປຼນັ ພນ້ ຖານໃຫ້ແກກ່ິ ານສກຶ ສາໃໝພິ່ າຍຫຼງັ ໄດຮ້ ຼບັ ການປົດປ່ິອຍທິ່ວົ ປະເທດ. ການສຶກສາເຂດປົດປິ່ອຍໄດສ້ ະສົມທດສະດີ ແລະ ພດຶ ຕ ກາອນຼັ ເປນຼັ ພນ້ ຖານດາ້ ນຕ່ິາງໆ ນຼັບແຕ່ິດ້ານທດັຼ ສະນະ, ແນວທາງ, ຄວາມຮັບຼ ຮ,ູ້ ດ້ານຫຼັກມນູ ພນ້ ຖານ ແຕິລ່ ະວຊາການ ສອນການຮຽນ. ວາງພນ້ ຖານບົດຮຽນດາ້ ນການກ່ິສ້າງຄູ, ການ ດາເນນີ ວຽກງານບາລງຸ ວຼດັ ທະນະທາ ປະຊາສກຶ ສາລບົ ລາ້ ງ ຄວາມບິຮ່ ໜູ້ ຼັງສໃຫ້ປະຊາຊນົ ເຜິ່າົ ຕ່າິ ງໆໃນເຂດຊນົ ນະບົດ. ໄດ້ ວາງພນ້ ຖານດາ້ ນພາສາສາດ, ວັຼນນະຄະດີ, ວນຼັ ນະກາແບບໃໝິ່ 207

ໃນການສຶກສາ, ໄວຍາກອນ ແລະ ພາສາລາວແບບໃໝ.ິ່ ພເສດ ການສກຶ ສາເຂດປດົ ປິ່ອຍໄດສ້ ້າງຖນຼັ ແຖວລດັຼ ຖະກອນ, ຄອູ າ ຈານໃຫ້ແກ່ິການສກຶ ສາແຫງ່ິ ຊາດໄລຍະໃໝພ່ິ ອ້ ມກນັຼ ນ້ັຼນໄດປ້ ະ ກອບສວ່ິ ນສາ້ ງໃຫ້ມພີ ະນຼັກງານຂຼນ້ັ ນາຂອງພກຼັ , ລັດຼ , ອົງການ ຈຼັດຕງຼັ້ ມະຫາຊົນ, ອງົ ການແນວໂຮມ, ຢິູ່ຂະແໜງການ ແລະ ທອ້ ງຖິ່ນຕິ່າງໆ ໃນລະບອບໃໝິ່ ແລະ ອນ່ິ ໆ. ການສຶກສາເຂດປົດປອິ່ ຍໄດ້ຢນຢັຼນຖວຽກງານສກຶ ສາ ໄປກອ່ິ ນກ້າວໜ່ິງຶ ແມິນ່ ຖກຕ້ອງ, ສດຼັ ຈະທາ ນີ້ຍງຼັ ຖກຕອ້ ງ ໃນ ຍຸກການປກົ ປັຼກຮກັຼ ສາ, ພັດຼ ທະນາປະເທດຊາດ, ໃນຍກຸ ປິ່ຽນ ແປງໃໝ່ິ ແລະ ການເຊອ່ິ ມໂຍງສາກນົ . ການສະຫບຸ ຕລີ າຄາຄຸນຄ່ິານະໂຍບາຍເອາົ ການສຶກສາ ໄປກ່ິອນກ້າວໜຶງ່ິ ຕ້ອງເບິງ່ ດ້ວຍຫກັຼ ການສດັຼ ຈະວພາກ. ບອ່ິ າດ ເບງິ່ ດາ້ ນດຽວທວ່ີິ ິາ່ ງບົ ປະມານຍງຼັ ໜ້ອຍກວິ່າຂະແໜງການ ເສດຖະກດ ແລວ້ ຖວິ່າ ບ່ິໄປກ່ິອນກ້າວໜ່ງິຶ . ພວກເຮົາຕ້ອງເບ່ິງ ຮອບດ້ານໃນຂງົ ເຂດການສກຶ ສາ, ຕ້ອງເບງ່ິ ຕົວຈງວຽກງານສກຶ ສາໄດ້ມຜີ ນົ ສາເລດຼັ ຕວົ ຈງ ໃນເງ່ິອນໄຂທຫີ່ິ ຍຸ້ງຍາກສບັຼ ສນົ , ຕອ້ ງເບິງ່ ອະດດີ ຕະການການສຶກສາໃນຄາວກ່ອິ ນ ກບຼັ ປຼດັ ຈຸບັນຼ ພອ້ ມກນຼັ ນຼນັ້ , ຕ້ອງເບງິ່ ທ່າິ ອ່ຽິ ງຂະຫຍາຍຕົວໃນອະນາຄດົ ຄນຸ ປະໂຫຍດຂອງການສຶກສາທ່ກີິ ະຕກຸ ຊຸກຍູໃ້ ຫ້ທກຸ ຂະແໜງການ 208

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດຂອງປະເທດຊາດມກີ ານພດຼັ ທະນາ, ຖາ້ ການສຶກສາ ຫາກໄປ ຊາ້ , ຢຸດຈຶ້ງກພາໃຫ້ປະເທດຊາດຫາ້ ຫງຼັ ແລະ ພດຼັ ທະນາຊາ້ ປຽບກັຼບປະເທດອນ່ິ ຕ້ອງເບ່ງິ ການສຶກສາໄດ້ສະໜອງບກຸ ຄະລະ ກອນ ທມ່ີິ ີຄວາມຮູ້ໃຫປ້ ະເທດຊາດ ສະໜອງພະນຼັກງານຂຼ້ັນ ຕິ່າງໆໃຫ້ຂະແໜງການອິນ່ ໆ. ການສຶກສາເຂດປດົ ປອ່ິ ຍໄດປ້ ະກອບສວ່ິ ນບາງດ້ານໃນ ການສຮູ້ ົບ ແລະ ຮຼັບໃຊກ້ ານສູ້ຮບົ ໃນສງົ ຄາມປະຊາຊົນຕາ້ ນ ການຮຸກຮານຂອງຈຼກັ ະພຼັດ ແລະ ພວກປະຕການລູກມ ເພ່ິອ ປົດປ່ິອຍປະເທດຊາດ, ພະນັຼກງານ, ຄູອາຈານ ແລະ ນຼກັ ຮຽນ ນັຼກສກຶ ສາຫາຍຄົນ ຖກເສຍສະລະ, ເສຍອົງຄະ, ຈານວນໜິ່ຶງ ກໄດຮ້ ບັຼ ນາມມະຍດົ ນຼັກຮບົ ດີເດັ່ິນຼ , ນກຼັ ຮົບແຂິ່ງຂນຼັ ຂອງຊາດ ຂອງການປະຕວດັຼ . ພວກເຮາົ ມີຄວາມພາກພມູ ໃຈທກ່ິີ ານສຶກສາເຂດປດົ ປ່ອິ ຍ ໄດສ້ ້າງຄົນໜມ່ິຸ ໃຫເ້ ປນັຼ ຄົນມຄີ ວາມຮູ້. ຈາກສະພາບມດມົນ, ກກໜງຼັ ສໃນສະໄໝລະບອບເກ່າິົ , ພະນຼັກງານສວິ່ ນຫາຍໄດຍ້ ກົ ລະດຼັບການສຶກສາ, ປະຊາຊນົ ບ່ຮິ ໜູ້ ັຼງສໄດ້ກາຍເປນັຼ ຄນົ ອິ່ານໄດ້ ຂຽນເປນັຼ , ຖຼນັ ແຖວຊາວໜຸ່ິມຊນົ ເຜິາ່ົ ຕ່າິ ງໆ ລວ້ ນແຕິໄ່ ດຮ້ ັຼບ ການສກຶ ສາແຕລິ່ ະຂນຼ້ັ , ໄດກ້ າຍເປັນຼ ຄນົ ມີຄວາມຮ,ູ້ ກະກຽມ 209

ຄົນທ່ິີມຄີ ນຸ ນະພາບ ເພິອ່ ຮອງຮັຼບເອາົ ໜ້າທ່ິີການປົກປຼັກຮກັຼ ສາ ແລະ ສ້າງສາປະເທດຊາດພາຍຫງຼັ ປດົ ປິອ່ ຍ. ລວມຄວາມວ່ຶາ ການສຶກສາເຂດປົດປິ່ອຍໄດມ້ ຄີ ວາມ ໝາຍສາຄັຼນ ທາງດ້ານປະຫວຼດັ ສາດ ຂອງການປະຕວັຼດ ແລະ ຂອງຊາດລາວ, ເປຼັນຂດີ ໝາຍແຫງ່ິ ການປະຕຮູບການສຶກສາ ເກິົ່າແບບລາ່ິ ເມອງຂຶ້ນ ໄປສ່ິລູ ະບອບການສຶກສາແບບໃໝ່ິ ໃນ ທຸກດາ້ ນ, ແມິ່ນພນ້ ຖານການສຶກສາໃຫແ້ ກິ່ລະບອບໃໝພິ່ າຍຫຼັງ ປະເທດຊາດໄດຮ້ ັຼບການປດົ ປ່ິອຍສມົ ບູນ. ຈາກຜົນສາເລດຼັ ການສກຶ ສາເຂດປົດປ່ິອຍ, ຖນຼັ ແຖວພະນັຼກງານຂ້ນັຼ ສນູ ກາງ, ຂນັ້ຼ ທ້ອງຖນ່ິ ແລະ ຫາຍຂະແໜງການຕ່ິາງໆ ສິວ່ ນໜ່ິຶງລ້ວນແຕິ່ ມາຈາກຄູອາຈານ, ນັຼກຮຽນນັກຼ ສຶກສາ ທ່ີິເຄີຍຢໃູ່ິ ຕ້ຮິົ່ມຊາຍຄາ ໂຮງຮຽນເຂດປົດປິ່ອຍ ແລະ ຈາກປະເທດເພິ່ອນມດໃກຊ້ ດ`ໃນ ຍາມສງົ ຄາມ. ການສຶກສາເຂດປົດປອິ່ ຍ ແມນິ່ ແສງຕະກຽງ ອອກຈາກພຜູ າ, ຖາ້ ມດກະຈາຍຄວາມຮງຸ່ິ ສະຫວາ່ິ ງໄປທົວິ່ ປະເທດ. ບ່ິມີໃຜຫງົ ລມໄດບ້ ຸນຄນຸ ຂອງກອງທັບຼ ປດົ ປອ່ິ ຍ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ຊາຍຄາໂຮງຮຽນເຂດປົດປ່ິອຍທີິ່ມີ ຜນົ ງານອຼນັ ໃຫຍິ່ຫວງໃນປະຫວຼັດສາດນັນ້ຼ ໄດ້. 210

ສ.ວ.ສ ສະຫງວນລິຂະສິດ ພມິ ທໂ່ີ ຮງພມິ ມນັ ທາຕຸລາດ ຕາມທະບຽນພມິ : 269/ພຈ10122018 ຂະໜາດ 15x21 ຊມ ຈາໍ ນວນ 500 ຫວົ ISBN 978-9932-406-30-2 ສະຫ​ ງວນລ​ ິຂ​ ະສ​ ິດ