ເລື່ອງພື້ນເມືອງລາວ

ເພີ່ືອໃຫ້ຄວາມຊົງຈໍາອັນແສນເສ້ົາຂອງເມືອງກາຍແລະເມືອງຊອງສູນສະຫຼາຍໄປສອງຝູ່າຍຕົກລົງຂອດຄວາມ ຮັກຄວາມແພງກັນໃໝູ່ໂດຍໃຫ້ຂຸນຄວນນ້ອງຊາຍຂຸນລູແຕູ່ງດອງກັບເອິກແພນເອົື້ອຍຂອງອົ້ວຄູ່ຽມແລ້ວນາງກໍໄປ ເປັນໃພ້ຢເູ່ ມອື ງຊອງ. ເລ່ືີອງ ນາງສາມຜວິ ທາດນາງສາມຜິວ ຕັ້ົງຢບູ່ າ້ ນທາດ ເຂດເທດສະບານເມອື ງທົ່ງມີໄຊ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ນັກທູ່ອງທຽູ່ ວສາມາດ ໄປທູ່ຽວຊົມ ທາດນາງສາມຜິວໂດຍໃຊ້ທາງລົດ. ມີຕໍານານເລົ່າຂານກັນວູ່າ: ເປັນເວລາດົນນານມາແລ້ວ ຢູ່ເມືອງ ແຫູ່ງໜ່ີຶງໃນແດນໃຕ້ (ຈໍາປາສັກໃນປະຈຸບັນ), ມີສາວສະໜົມຄົນໜ່ຶີງ ໄດ້ຕົກລົງປງໃຈຮັກ ແລະ ໄດ້ແຕູ່ງດອງກັບ ນາຍທະຫານທີ່ຮັບໃຊ້ພະຍາ. ຈາກນນັົ້ , ນາງກໍໄດ້ຖືພາ 3 ເດືອນ, ສູ່ວນຜູ້ເປັນຜົວ ກໄໍ ດໄ້ ປສູ້ຮົບກັບສັດຕູ ແລະ ໄດ້ ເສຍຊີວິດຢູ່ສະໜາມຮົບ. ສູວ່ ນນາງກໄໍ ດ້ກາຍເປນັ ໝາ້ ຍທີ່ຂາດບູ່ອນເພີິ່ງພາອາໄສ, ແຕ່ຍູ ອ້ ນພະຍາ ຄດິ ເຫັນຄຸນງາມ ຄວາມດີຂອງຜູ້ເປັນຜວົ ເພີິນ່ ຈີ່ິງໄດຮ້ ັບນາງໄວ້ລ້ຽງດເູ ບີ່ງິ ແຍງ. ວັນເວລາໄດຜ້ ູ່ານໄປ 9 ເດືອນ, ນາງກໍໄດໃ້ ຫ້ກໍາເນີດ ລູກສາວທມ່ີ ສີ ຸຂະພາບແຂງແຮງ, ໜ້າຕາສວຍງາມ, ຄວາມງາມຂອງນາງໃນວັນໜີ່ຶງໄດປ້ ູ່ຽນແປງຕາມເວລາໃນຮອບ ໜຶີ່ງວັນ (ເຊົ້າ-ສວຍ-ແລງ), ເມືອ່ີ ນາງໃຫຍູ່ເປນັ ສາວ ຄວາມງາມຂອງນາງຍີິ່ງເຮັດໃຫ້ຊາວບ້ານຊາວເມືອງຕກົ ຕະລຶງ, ພ້ອມທັງຫາເລ່ີືອງໃສູ່ນາງວູ່າເປັນຄົນເຂັດຄົນຂວງ, ບ່ໍຍອມໃຫ້ນາງຢູ່ຮູ່ວມບ້ານຮູ່ວມເມືອງ. ຍ້ອນຄວາມງາມຂອງ ນາງໄດປ້ ູ່ຽນໄປຕາມການເວລາ, ຕອນເຊົ້າກໍປູ່ຽນເປັນສີຂາວປານຍອງຝາ້ ຍ, ບາດຍາມຕາເວັນທູ່ຽງກກໍ າຍເປັນສີໄຂູ່ ແລະ ຍາມຕາເວັນຕົກ ກໍປູ່ຽນເປັນສີຟ້າ. ຈາກນົ້ັນ, ເສນາອາມາດກໍໄດ້ໄປຕິດຕາມເບີ່ິງ ແລະ ເຫັນວູ່າເປັນຄືກັບທີ່ ຊາວບ້ານຊູ່າລືກັນແທ້ ແລ້ວຈີ່ິງໄດ້ໄປກາບທູນຕ່ໍພະຍາ ແລະ ຂໍໃຫ້ພະຍາຂ້ານາງຖິົ້ມ ຫືຼ ໄລູ່ອອກຈາກເມືອງ, ແຕູ່ ພະຍາກໍຄໍານຶງເຖິງຄນຸ ງາມຄວາມດຂີ ອງພ່ໍນາງທມີ່ ີຕ່ໍບ້ານເມືອງ. ສະນນົ້ັ , ພະຍາຈີິ່ງລົງໂທດ ດວ້ ຍວິທໃີ ຫ້ສອງແມລູ່ ູກ ປູກຕົ້ນຈໍາປາ ໃສູ່ພະລານຫນີ ອ້ອມວັດພູ ຖ້າຫາກວູ່າຕ້ົນຈໍາປາບໍ່ໃຫຍູ່, ບມໍ່ ີດອກ ແມູ່ນບໍ່ໃຫສ້ ອງແມລູ່ ູກ ຢູ່ເມືອງນີົ້ ອີກ ຫຼື ບ່ໍກໍຂ້າຖົິມ້ . ສອງແມູລ່ ູກກໄໍ ດເ້ ຮັດຕາມຄໍາສັົ່ງຂອງພະຍາ ໂດຍໄດນ້ າໍ ເອົາຕົ້ນດອກຈໍາປາ ໄປປູກລຽບຕາມວດັ ຕົ້ນໃດກໍຂຽວງາມ ເປັນດອກບານ ສົ່ງກີິ່ນຫອມໄປທ່ົວວັດພູ. ເມີ່ືອເປັນດັ່ົງນ້ົັນ, ພະຍາກໍພໍພະໄທ, ແຕູ່ຊາວບ້ານ ແລະ ເຈ້າົ ຂນຸ ມນຸ ນາຍ ກຍໍ ັງອດິ ສາບັງບຽດ ແລະ ກຽດຊັງທັງສອງແມ່ລູ ກູ . ໃນເວລາຕ່ໍມາ, ແມ່ຂູ ອງນາງກໍໄດເ້ ສຍຊີວດິ ນາງຈິ່ີງໄດຢ້ ່ຄູ ນົ ດຽວ ທູ່າມກາງຄໍາປ້ອຍດ່າູ ທກຸ ມທ້ົື ກຸ ວນັ . ມ້ືົ 95

ໜງີຶ່ , ນາງຈີິງ່ ໄດຕ້ ັດສິນໃຈໜອີ ອກຈາກເມືອງ ໂດຍບໍມ່ ີຈຸດໝາຍປາຍທາງ. ຍອ້ ນບໍ່ເຄີຍໄປໃສຈັກເທ່ີອື ສະນັົ້ນ ນາງ ຈີິ່ງໄດ້ເດັດເອົາດອກຈາໍ ປາ 3 ດອກທີນ່ າງ ແລະ ແມູ່ ໄດພ້ ້ອມກນັ ປກູ ໄວ້ ແລ້ວຍາູ່ ງມູຸ່ງໜ້າລົງສ່ແູ ມູນ່ ້າໍ ຂອງ ແລະ ອະ ທິຖານວາູ່ : ຖ້າຢ່ບູ ູອ່ ນໃດຫາກມີຄົນຮກັ ຄົນແພງ ຂໃໍ ຫດ້ ອກຈາໍ ປາ ຈງ່ົ ລອຍໄປທີ່ນ້ັົນ. ເວົ້າແລ້ວ ນາງກໂໍ ຍນດອກຈໍາ ປາລົງແມູ່ນໍ້າຂອງ, ດອກຈໍາປາກໍໄຫຼຂຶົ້ນເໜືອ ແລະໄດ້ຢຸດຢູ່ບູ່ອນໜຶ່ີງ, ນາງຈິີ່ງໄດ້ພັກຜູ່ອນເຊົາເອົາແຮງ. ຈາກນ້ົັນ, ດອກຈໍາປາກໍໄດ້ໄຫຼຂ້ຶົນເໜືອເປັນເວລາຫຼາຍວັນ ແລ້ວໄດ້ຈົມລົງໄປໃນກະແສນ້ໍາ, ນາງເລີຍບ່ໍຮູ້ວູ່າສິໄປທາງໃດ ມີ ແຕຮູ່ ອ້ ງໄຫຢ້ ູ່ຄນົ ດຽວ, ເມື່ີອຮອດຕອນກາງຄືນ ລາວເລີຍຝັນເຫນັ ຜ້ເູ ຖົາ້ ຄົນໜຶງີ່ ມາເວົ້າກັບນາງວ່າູ : ໃຫເ້ ຈົ້າເດີນທາງ ຂຶ້ົນໄປຈນົ ສຸດສາມຫ້ວຍ ແລ້ວຂ້າມພູລົງໄປກໍຈະມີປູ່າດງົ ທ່ົງກວ້າງ, ໃຫ້ເຈ້າົ ໄປຢູ່ທາງເໜືອ ແມູ່ນໜອງເທົາກ້ອງເຊີ ໄຊ, ທາງໃຕ້ແມນູ່ ທງ່ົ ໃຫຍູ່, ແລວ້ ຈະມີຄນົ ຮັກແພງນບັ ຖືເຈ້າົ ຕະຫຼອດໄປ. ເມີ່ືອຕືີ່ນຂນົຶ້ ມາ ນາງກຄໍ ິດເຫັນຄວາມຝັນ ແລ້ວເດີນທາງໄປຕາມຄວາມຝນັ ນ້ົັນ. ມາຮອດຕອນເຊ້ົາມົ້ືໜ່ຶີງ ນາງກໍມາຮອດບ້ານຄົນ, ເມີ່ືອຊາວບ້ານເຫັນລາວ ກໍພາກັນມາທັກທ້ວງໃນຄວາມ ງາມຂອງນາງ. ສຽງຊູ່າລືໄດ້ດັງໄປຮອດຫູຂອງລູກຊາຍພະຍາເມືອງຖໍ້າ, ເມືີ່ອຮຂູ້ ູ່າວ ລູກຊາຍພະຍາພ້ອມດ້ວຍເສນາ ອາມາດ ກໍໄດ້ນໍາເອົາເງນິ ຄໍາ ເພື່ອີ ມາສູ່ຂໍນາງ ແຕູ່ນາງ ໄດ້ອອກຈາກບ້ານນັົ້ນໄປແລ້ວ, ເມືີ່ອຮອດຫ້ວຍທີ່ສາມ ເວລາ ທ່ີນາງກໍາລັງຂ້າມນໍ້າ, ລູກຊາຍພະຍາໄດ້ເອ້ົີນໃສູ່ນາງເພີືອ່ ໃຫ້ລໍຖ້າ ເມື່ີອລາວນໍານາງທັນ ກໍໄດ້ໄຂຖົງເງິນຖົງຄໍາ ເພີື່ອ ຈະໝ້ັົນໝາຍກັບນາງ ແຕູ່ນາງກໍໄດ້ປະຕິເສດ (ສະຖານທີ່ດົ່ັງກູ່າວມີຊືີ່ວູ່າ “ທູ່ານາງເງິນ” ໃນປະຈຸບັນ) ແລ້ວກາຍໄປ ບ້ານທີໜີ່ຶງ ຮອດບ້ານທີສອງ ເຊິີ່ງເອ້ົີນວູ່າ: “ບ້ານປົ່ງຂໍ” ແລ້ວກໍໄດ້ເອົາເງິນຄໍາໝ້ັົນໝາຍກັນຢູ່ບ້ານນົັ້ນ (ປະຈຸບັນ ເອີ້ົນວູ່າ: ບ້ານປ່ົງຄ້ໍ). ເມອ່ືີ ຕົກລົງໝົັ້ນໝາຍກັນແລວ້ ທ້າວ ແລະ ນາງ ຈງິ່ີ ໄດ້ເດີນທາງກັບມາບາ້ ນຖາໍ້ ແຕູບ່ ່ທໍ ັນຮອດ ຍ້ອນມັນຄໍ່າກູ່ອນ. ດງົ່ັ ນັ້ນົ , ກໍເລີຍພັກນອນຢູ່ບ້ານປາງຄາ (ປະຈຸບັນເອ້ົີນວູ່າ“ບາ້ ນປາງຄາູ່ ”) ແຕູ່ຢູ່ບ້ານນ້ີົ ແມູ່ນບໃໍ່ ຫ້ ລັກຢູ່ສູ່ນອນນໍາກັນກູ່ອນການແຕູ່ງດອງ ຖ້າຫາກບໍ່ເຄົາລົບປະເພນີນົ້ີ ກໍຈະມີອັນເປັນໄປ. ຖ້າຢາກນອນນໍາກັນ ກໍ ຕ້ອງຂ້າຄວາຍໜຶ່ີງໂຕ ເພ່ີືອຖະຫວາຍຜີ. ແຕູ່ຄູ່ບູ່າວສາວບໍ່ສົນໃຈຕໍ່ຄໍາເຕືອນດັົ່ງກູ່າວ, ສຸດທ້າຍຮູ່າງກາຍ ກໍຕິດກັນ ເມ່ີອື ເປັນແນວນົັ້ນ ຊາວບ້ານກໄໍ ດປ້ ູ່າວປະກາດ ໄປເຖິງບ້ານຕາູ່ ງໆ ແລະ ໄດ້ຮອດຫູພະຍາເມອື ງຖາ້ໍ . ເມ່ືີອຮຂູ້ າູ່ ວແລ້ວ ພະຍາກໍໄດ້ມາເບິງີ່ ແລະ ໄດ້ຊອກຫາວິທີເອົາອອກ, ສູ່ວນຜູ້ຊາຍ ບ່ໍມີອັນຕະລາຍຫຍັງ ແຕູ່ແມູ່ຍິງກໍເລີຍຕາຍ, ກູ່ອນ ຈະຂາດໃຈຕາຍ ນາງໄດ້ສ່ົັງວູ່າ: ໃຫ້ເອົາສົບຂອງນາງ ໄປໄວ້ໃນດົງໃຫຍູ່ເໜືອໜອງເທົາກ້ອງເຊີໄຊ ຢູ່ໃຕ້ທົ່ງໃຫຍູ່, ແຕູ່ກໍບ່ໍມີໃຜຮູ້ວູ່າເຂດນົັ້ນມັນຢູ່ທາງໃດ. ສະນັ້ົນ, ຈີ່ິງໄດ້ປູ່າວໄປທົ່ວທຸກບູ່ອນ ແລະ ໄປຮອດຫູຂອງຊາວເມືອງຫຼົງ ເຊີິ່ງຄົນຢູ່ເມືອງນົີ້ຮູ້ຈັກບ້ານທາດ, ຮູ້ໜອງເທົາກ້ອງເຊີໄຊ ແລະ ຮູ້ທົ່ງໃຫຍູ່. ພວກເຂົາຈີິ່ງພາກັນຫາມສົບຂອງນາງ ໄປຝັງຢູ່ບູ່ອນນາງບອກ, ໃນເວລາທ່ີພວກເຂົາເດີນທາງມາຮອດບ້ານແຫູ່ງໜຶີ່ງ ກໍວາແຂນອອກເພືີ່ອແທກ ແລະ ຂຸດ ຂຸມຝັງ (ປະຈຸບັນເອີົ້ນວູ່າ“ບ້ານເມືອງວາ”) ແຕູ່ກໍບໍ່ຝັງ, ແລ້ວຫາມໄປຕ່ໍຈົນຮອດບ້ານໜຶີ່ງ ພວກເຂົາກໍຫຼິົ້ນເບ້ຍຫິົຼ້ນ ໂປງ (ປະຈຸບັນເອ້ີົນວູ່າບ້ານເບ້ຍ). ການຫາມສົບໃຊ້ເວລາຫຼາຍມືົ້ ເຊີ່ິງມັນໄດ້ສ່ົງກ່ີິນເໝັນອອກມາ ເຮັດໃຫ້ ຄົນ ທັງຫຼາຍ ຖ່ົມນ້ໍາລາຍຄາຍນ້ໍາມູກ (ປະຈຸບັນເອົີ້ນວູ່າ “ນ້ໍາລາຍ”). ຫຼັງຈາກຮອດເມືອງຫຼົງ ບູ່ອນທ່ີນາງໄດ້ສ່ົັງໄວ້ກູ່ອນ ຕາຍ ຊາວເມືອງຫຼົງ ກໍໄດ້ຈັດພິທີຝັງສົບຂອງນາງ ແລ້ວກໍທາດກວມ. ສະນັົ້ນ, ໃນທຸກໆປີ ຫຼັງຈາກບຸນກຸດສົງການ 96

ປີໃໝູ່ລາວ ສ້ົິນສຸດລົງ 7 ວັນ, ຊາວເມືອງຫຼົງ ຈີ່ິງເຮັດບຸນຈູດບັົ້ງໄຟ ເພີ່ືອຖະຫວາຍແກູ່ນາງສາມຜິວ ແລະ ໄດ້ ກາຍເປັນ ຮີດຄອງປະເພນີ ຂອງຊາວເມອື ງທົງ່ ມີໄຊ ທີ່ໄດສ້ ືບທອດມາເຖິງປະຈບຸ ນັ . ເລືອີ່ ງ ພະຍາກະບນິ ລະພົມ ຄວາມເປັນມາຂອງນາງສັງຂານ (ປີໃໝູ່ລາວ) ພະຍາກະບິນລະພົມ ທ້າສະໝອງລອງປັນຍາ ກັບທູ່ານນັກ ປາດຜຮູ້ ຽນຈົບໄຕເພດ(ຄວາມຮູ້ຂ້ັົນສູງສາມຢູ່າງ ໂຫລາສາດ, ຄຸລຸສາດ ແລະ ພາສາສາດ)ຄື:ທໍາມະບານກມຸ ມານແຕູ່ ປາງກູ່ອນ ບຸດຊາຍເສດຖີຄົນນ່ີຶງຊືີ່ວູ່າ: “ທໍາມະບານກຸມານ“ ຮຽນຈົບວິຊາໄຕເພດ(ຄວາມຮູ້ຂ້ົັນສູງສາມຢູ່າງ ໂຫລາ ສາດ, ຄຸລສຸ າດ ແລະພາສາສາດ ເປນັ ນກັ ປາດ ຜູ້ມີປັນຍາສະຫຼາດຫັກຼ ແຫຼມເໜືອກວູ່າເພີື່ອນມະນຸດດ້ວຍກນັ ສາມາດ ຮູ້ຮອດພາສາສດັ ຕູ່າງໆໃນນັົ້ນລວມທັງພາສານກົ . ເມອື່ີ ມີຄົນມາຖາມປນັ ຫາໃດ ບວໍ່ ່າູ ຄະຕໂິ ລກຫືຼ ຄະຕທິ ໍາ ເຂາົ ສາມາດແກ້ໄດໝ້ ົດ, ຄວາມຊູາ່ ລກື ຽູ່ ວກັບທໍາ ມະບານມີສະຕິປັນຍາແຫຼມຄົມ ສາມາດແກ້ບັນຫາໄດ້ຢູ່າງບໍ່ຂ້ອງບໍ່ຄາຊີື່ສຽງດົັ່ງກູ່າວໄດ້ດັງກ້ອງໄປຮອດພະພົມຢູ່ ສວງສະຫວັນ. 97

ຕອນນ້ັົນມີພະພົມອົງນຶີ່ງຊີຶ່ງເປນັ ເຈ້ົາແຫງູ່ ພມົ ແລະ ເທວະດາທງັ ຫຼາຍຊວື່ີ ູ່າ:ພະຍາກະບິນລະພມົ , ເມ່ອືີ ຊາບຊື່ີ ສຽງດ່ົັງກູ່າວຈິ່ີງຢາກທົດສອບຄວາມຮູ້ຂອງທໍາມະບານກຸມມານລອງເບ່ີງ ຈງ່ີິ ໄດ້ເຫາະລົງມາຍັງໂລກມະນຸດ ແລະໄດ້ ພບົ ກັບທາໍ ມະບານກມຸ ມານຢູຫ່ ໍປະສາດ 7 ຊັນ້ົ ຊງ່ີຶ ອາໄສຢູ່ຄົນດຽວ.ພະຍາກະບິນລະພົມໄດ້ຖາມທາໍ ມະບານກມຸ ມານ 3 ຂໍ້ຄື: ສິລິຂອງຄົນຢູ່ໃສ? ໃນຕອນເຊົ້າ, ຕອນສວາຍ ແລະ ຕອນແລງ.(ສິລິ ແມູ່ນຈຸດສໍາຄັນຂອງຮາູ່ ງ ກາຍ)ພະຍາ ກະບິນລະພົມບໍ່ທັນໃຫ້ທໍາມະບານກຸມມານຕອບທັນທີແຕູ່ພັດວູ່າ ອີກ 7 ວັນ ຈະລົງມາຟັງຄໍາຕອບໂດຍໄດ້ວາງ ເງ່ີືອນໄຂໄວ້ວູ່າ ຖ້າຕອບບ່ໍໄດ້ທໍາມະບານຈະຖືກຕັດຄໍ ແລະ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມຖ້າຕອບໄດ້ຕົນເອງກໍຈະຍອມໃຫ້ ຕດັ ຄໍເຊັົ່ນກນັ . ດົັ່ງນ້ັົນ, ຕາມການຕົກລົງນ້ົີໃນເຈັດມືົ້ຂ້າງໜ້າ ລະຫວູ່າງ ພະຍາກະບິນລະພົມ ກັບທໍາມະບານກຸມມານຈະ ຕ້ອງມີຜູ້ໜຶ່ີງຖືກຕັດຄໍ, ຫຼັງຈາກພະຍາກະບິນລະພົມກັບໄປແລ້ວທໍາມະບານກຸມມານຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ສະໝອງຢູ່າງໜັກ ເພີື່ອຊອກຫາຄໍາຕອບແຕູ່ກໍຊອກບໍ່ເຫັນ,ບໍມ່ ີຄໍາພີດີກາເຫັົ້ຼມໃດເລີຍທ່ກີ ູ່າວເຖິງຄໍາວູ່າສລິ ິຂອງຄົນ,ວນັ ເວລາລູ່ວງເລີຍ ໄປ 6 ມ້ືົ ນັບແຕູ່ທໍາມະບານກຸມມານຕ້ົັງໜ້າຄົ້ນຄວ້າຫາຄໍາຕອບຈົນບໍ່ມີເວລາພັກຜູ່ອນຫັຼບນອນ ຫຼືກິນເຂ້ົາກິນນ້ໍາ ເຮັດໃຫຕ້ ນົ ໂຕເຂົາຈູອ່ ຍຜອມລາູ່ ເຫືຼອງເຫຼອື ແຕ່ໜູ ັງຫ້ມຸ ດກູ . ເມອີື່ ຮໂູ້ ຕວູ່າຈະຕອ້ ງຖຶກຕັດຄໍແນູ່ນອນແລວ້ ທາໍ ມະບານ ກມຸ ມານຈິງ່ີ ຕດັ ສິນໃຈຄ້ງົັ ສຸດທາ້ ຍວູ່າ:ເຮົາເປັນຄົນລະດັບນກັ ປາດມີຊີ່ສື ຽງກັງວານກ້ອງໂລກ ຜໜູ້ ີຶ່ງຊໄິ ປຍອມໃຫຕ້ ັດ ຄໍປະຈານໃຫ້ເສຍຊີື່ສຽງເຮັດຫຍັງ, ແໜງສູໄ້ ປຕາຍເອງດີກວູ່າ.ຂະນະນ້ັົນເປນັ ເວລາຄໍ່າມືດແລ້ວທໍາມະບານກຸມມານ 98

ພາຮູາ່ ງກາຍອັນຈູ່ອຍຜອມຍູ່າງໂຊ ຊກັ ໂຊເຊລງົ ຈາກຫປໍ ະສາດ 7 ຊັ້ນົ ມງຸ້ ໜາ້ ເຂາ້ົ ປູ່າ ເມືີ່ອເຫັນວູ່າຈະຍາູ່ ງຕໍໄ່ ປບໄໍ່ ຫວ ເຂົາຈິ່ີງໂຍບນ່ັົງລົງກ້ອງຕົ້ນຕານຕົ້ນໜີ່ຶງ ໂດຍຄິດວູ່າຄວາມອິດເມ່ີືອຍ ແລະຄວາມຫິວທີ່ເພ້ົີມຂຶ້ົນຊັກໄຊ້ນັ້ົນຈະເຮັດ ໃຫ້ເຂາົ ຈບົ ຊີວິດລົງຢູ່ສະຖານທແ່ີ ຫູ່ງນີ້ົ,ແຕູ່ສະຫວັນໄດ້ເປັນໃຈທໍາມະບານກຸມມານຢເູ່ ທງິ ຕົນ້ ຕານລາໍ ນັ້ົນມີແຮງ້ ສອງ ຜົວ ເມຍອາໄສຢູ່ຕອນເດິກສະຫງັດຄືນນັົ້ນແຮ້ງສອງຜົວເມຍໄດ້ລົມກັນກູ່ຽວກັບແຜນການຈະໄປກິນອາຫານ ໃນ ມອ້ືົ ີື່ນໂດຍເມຍຖາມຜົວວູ່າ: ມອືົ້ ່ີືນຈະໄປຫາກນິ ທາງໃດ? - ຜົວ: ມື້ອົ ນືີ່ ພວກເຮົາບໍ່ຕອ້ ງບິນໄປຫາກິນໄກໃຫເ້ ມີອື່ ຍປກີ ດ໋ອກ ຖ້າກນິ ຊ້ນີົ ມະນດຸ ຢູເ່ ມືອງນ້ແົີ ຫະຼ . - ເມຍ: ຊິມີຊ້ົີນມະນຸດມະນາມາແຕູ່ທາງໃດໃຫ້ພວກເຮົາກິນບໍ? ຫືຼວູ່າຕີເອິກເສືອເພີ່ືອ ໃຫ້ກາກິນຊັ້ົນ ເບາະ? - ຜວົ : ພະຍາກະບນິ ລະພົມ ຊິລງົ ມາຕັດຄທໍ າມະບານກຸມມານ ແລະ ເຮົາຊິໄດ້ກນິ ຊນ້ົີ ເຂົາ; - ເມຍ:ໄປຕດັ ຄເໍ ຂາົ ເຮດັ ຫຍງັ ?; ຜວົ : ຕັດລະບໍແນວວາູ່ ຕອບບັນຫາເພນ່ີ ບ່ໍໄດ້; - ເມຍ: ເພີ່ນຖາມວູ່າແນວໃດ? ຍາກແທ້ຫວ໋ະ? ຂ້ັົນນັກປາດຄືທໍາມະບານກຸມມານກໍຍັງຕອບບໍ່ໄດ້ຊ້ົັນ ຫວ໋ະ? - ຜົວ: ມັນຊິຍາກຫຍັງ! ແຕູ່ທາມະບານກຸມມານບໍ່ໄດ້ຮຽນເຖິງກໍເລີຍຕອບບໍ່ໄດ້. ເພິ່ີນຖາມວູ່າ ສິລິຂອງ ຄົນຢູໃ່ ສໃນຕອນເຊົ້າ, ຕອນສວາຍ, ຕອນແລງ? - ເມຍ: ຄນັ ຊັນ້ົ ເຈົ້າຮບູ້ ວ່ໍ ູາ່ ທັງ 3 ເວລານ້ນົັ ສລິ ິ ຂອງຄົນຢູໃ່ ສ? - ຜວົ : ເປນັ ຫຍັງຊິບຮໍ່ ູ້ ງູາ່ ຍຊິຕາຍ - ເມຍ: ຄນັ ຊນ້ົັ ເວາ້ົ ໃຫຂ້ ້ອຍຟັງແດູ່ດູ - ຜົວ: ເວາ້ົ ບໄ່ໍ ດເ້ ດກິ ດື່ີນແລ້ວນອນສາ - ເມຍ: ບໍ່! ຄັນເຈ້ົາບໍເ່ ວາົ້ ໃຫຂ້ ້ອຍຟັງຂ້ອຍຊກິ ັົ້ນໃຈຕາຍປະເຈາ້ົ . - ຜວົ : ເວົ້າກະເວົ້າ! ຄືວາູ່ ຕອນເຊາົ້ ສລິ ິ ຂອງຄົນຢູ່ໜ້າ ສະນນົ້ັ ຕ່ີືນເຊົ້າມາເຂາົ ເຈາົ້ ພາກນັ ສູວ່ ຍໜ້າລ້າງຕາ, ຕອນສວາຍຢູ່ໜ້າເອິກ ຄົນທັງຫຼາຍຈ່ີິງມັກເອົານ້ໍາລູບໜ້າເອິກ ຫືຼ ລ້າງສູ່ວຍຕົນໂຕເລົາຄີງ, ຕອນແລງ ສິລິ ແມູ່ນຢູ່ ຕນີ ເຂົາເຈ້ົາຈງີ່ິ ພາກັນລ້າງຕນີ ໃຫສ້ ະອາດກອູ່ ນຈງິ່ີ ເຂົາ້ ນອນ. ດງ່ັົ ໄດ້ກາູ່ ວຕອນຕົ້ນແລ້ວວາູ່ ທໍາມະບານກຸມມານຮພູ້ າສານົກດ່ງັົ ນ້ົັນຄາໍ ສນົ ທະນາຂອງແຮ້ງສອງຜວົ ເມຍຈີ່ິງ ປຽບເໝືອນສ່ີິງສັກສດິ ຊູ່ວຍໃຫເ້ ຂົາລອດພ້ົນຈາກຄວາມຕາຍຢາູ່ ງປາຕິຫານ.ເຂົາຟາ້ ວລຸກຈາກກ້ອງຕ້ົນຕານແລ່ນູ ກັບ ຄືນສູ່ຫໍປະສາດດ້ວຍຄວາມສກຸ ໃຈຢາູ່ ງຫາອັນປຽບບ່ໄໍ ດ້.ເຊາົ້ ມືົຕ້ ໍ່ມາຊງຶີ່ ເປັນມຖ້ົື ້ວນເຈດັ ເມອື່ີ ໄດຟ້ ັງການຕອບບນັ ຫາ ທັງສາມຂໍ້ຂອງທໍາມະບານກຸມມານຢູ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ. ເຮັດໃຫ້ພະຍາກະບິນລະພົມ ມີຄວາມປະຫຼາດໃຈບໍ່ໜ້ອຍ, ແຕ່ຊູ ເິ ຮດັ ແນວໃດໄດ້ເມ່ອືີ ຕົນເອງເອີ່ຍປາກທ້າພະນັນຂນັ ຕ່ຕໍ ັດຄໍ ຈ່ິີງຕົກລົງໃຫ້ຕດັ ເພອືີ່ ບໍ່ໃຫເ້ ສຍສດັ ຈະທີ່ຕນົ ໄດ້ໃຫ້ ໄວ້ກັບມະນຸດຜູ້ໜູຸ່ມນ້ອຍຄົນນີ້ົແຕູ່ຍ້ອນພະຍາກະບິນລະພົມມີລິດເດດເກ່ົັງກ້າເໜືອກວູ່າເທວະດາ ແລະ ມະນຸດທັງ ຫຼາຍພຽງແຕູ່ຫົວຂອງເພີ່ນກໍຈະເຮັດໃຫ້ໂລກມະນຸດພິນາດໄປໄດ້ຖ້າຫາກປູ່ອຍໃຫ້ຫົວ ແລະເລືອດຂອງພະຍາກະບິນ ລະພົມຕົກລົງດິນມັນຈະເປັນໄຟມະໄລກັນໄໝ້ໂລກ, ຖ້າໂຍນຫົວພະຍາກະບິນລະພົມຂຶົ້ນສູ່ເວຫາກໍຈະໄໝ້ອາກາດເຮັດ ໃຫ້ມວນມະນຸດ ແລະສັດສາວາສີ່ິງໝົດອາກາດຫາຍໃຈ, ຖ້າໂຍນລົງນ້ໍາກໍຈະເຮັດແມູ່ນ້ໍາຄົງຄາມະຫາສະມຸດເຫືອດ 99

ແຫງ້ ເກດີ ໄພພິບັດແຫ້ງແລງ້ ຂົ່ມຂູ່ມວນມະນດຸ ໃນທົວ່ ໂລກ. ດັົ່ງນົ້ັນ ເພ່ອີື ຊູວ່ ຍມວນມະນດຸ ໃຫ້ຫຸຼດພົ້ນຈາກໄພພິບັດ ເຫຼ່າົ ນນົັ້ ກູອ່ ນຖືກຕດັ ຄໍ ພະຍາກະບນິ ລະພມົ ຈີ່ງິ ເອນ້ົີ ເອົາທິດາສາວທັງ 7 ນາງມາພບົ ໂດຍດ່ວູ ນ. ລູກສາວທງັ 7 ນາງແມູ່ນແທນໃຫ້ 7 ວັນ ໃນໜງີຶ່ ອາທດິ ຊຶີ່ງນາງສາວທັງ 7 ຈະມພີ າຫະນະປະຈໍາຕົວຂອງແຕູ່ລະ ນາງສາວຄ:ື - ນາງ ທງຸ ສະເທວີ ວັນອາທິດ ພາຫະນະ ຂ່ີ ຄດຸ - ນາງ ໂຄລະຄະເທວວີ ນັ ຈັນ ພາຫະນະ ຂີ່ ເສອື ໂຄງູ່ 100

- ນາງ ຮາກສະເທວີ ວັນອັງຄານ ພາຫະນະ ຂໝ່ີ ູ - ນາງ ມົນທາເທວີ ວັນພດຸ ພາຫະນະ ຂ່ີ ມາ້ (ລໍ) - ນາງ ກີລີນເີ ທວີ ວັນພະຫັດ ພາຫະນະ ຂີ່ ຊ້າງ -ນາງ ກມິ ີທາເທວີ ວນັ ສກຸ ພາຫະນະ ຂີ່ ຄວາຍ 101

- ນາງ ມະໂຫທອນ ເທວີ ວນັ ເສາົ ພາຫະນະ ຂ່ີນົກຍງຸ ເມອີື່ ທງັ 7 ນາງມາພ້ອມໜ້າພ້ອມຕາກັນແລ້ວ ຜເູ້ ປັນພ່ຈໍ ິີ່ງສັົ່ງຄວາມວ່າູ : ຕອນພຖໍ່ ຶກຕັດຄໍໃຫ້ພວກລູກເອົາ ພາຖາດຄໍາມາຮອງຮັບ ບໍ່ໃຫ້ເລືອດ ແລະ ຫົວຂອງພໍ່ຕົກລົງດິນ ຈາກນັ້ົນ ໃຫ້ເອົາໄປໄວ້ຢູ່ຖໍ້າເຂົາສຸເມນໂນລາດ. ເມືີ່ອເຖິງເດືອນຫ້າ ຟ້າລູ່ວງ ຫືຼ ກຸດສົງການປີໃດ ຖ້າສັງຂານລູ່ວງຖືກວັນໃດໃຫ້ລູກສາວປະຈໍາວັນນັ້ົນ (ຫືຼ ນາງ ສງັ ຂານ) ຂີ່ສັດພາຫະນະຂອງຕົນໄປແຫູ່ເອົາຫົວຂອງພ່ໍອອກມາຈາກຖ້ໍາເພືອີ່ ຫົດສົງ, ສູ່ວຍລາ້ ງດວ້ ຍນ້ໍາອົບນໍ້າຫອມ ໃຫ້ສະອາດແລວ້ ຈີິ່ງເອົາໄປໄວບ້ ູ່ອນເກ່ົາ.ຍ້ອນແນວນົັ້ນເອງ ເມີື່ອຮອດຍາມກຸດສົງການປີໃໝູ່ແຕລູ່ ະປີປະຊາຊົນຊາວ ພວກເຮາົ ຈ່ິີງເອາົ ນໍາ້ ອບົ , ນາ້ໍ ຫອມ ຫຼື ນ້ໍາດອກໄມໄ້ ປຫົດສົງພະພຸດທະຮູບ, ຫົດສົງພແໍ່ ມ່ເູ ຖາົ້ ແກູ່, ຄບູ າ-ອາຈານ ແລະ ຍາດພີ່ນ້ອງເພ່ີືອນຝູງ ເພື່ີອຄວາມເປັນສິລິມົງຄົນສືບຕໍ່ກັນມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.ລູກສາວຂອງພະຍາກະບິນລະພົມ 7 ຄົນ, ແມູ່ນ 7 ວນັ ໃນອາທດິ ແຕູ່ລະຄົນຂີ່ສັດຂອງຕົນ ເອງລົງມາ ແມູ່ນຜູ້ສາວທ່ີງາມກວູ່າໝູ່, ເກັ່ງົ ກວູາ່ ໝູ່ຂອງເມອື ງ ຫວຼ ງພະບາງ.ສະນັົ້ນ, ແຕລູ່ ະປຢີ ູ່ເມືອງຫວຼ ງພະບາງຈ່ີິງໄດ້ຈັດພທິ ີຄັດເລອື ກປະກວດນາງສາວຜູ້ງາມ, ຜູ້ດເີ ພ່ີືອເປັນຕົວ ແທນລກູ ສາວຂອງພະຍາກະບິນລະພມົ ເອີົນ້ ວາູ່ ນາງສງັ ຂານ. ພຣະຍາກະບິນລະພມົ ມລີ ູກສາວ 7 ອົງ ແລະປໃີ ຫມູ່ລາວ ພສ 2561 ປີນີົ້ ແມູ່ນ ຖືກຝຽນຂອງນາງເທບທິ ດາຜູ້ທີ່ 7 ທີມີຊື່ີພຣະນາມວູ່າ ນາງມະໂຫທອນເທວີ ຊົງພາຫະນະເປັນມະຍຸຣະປັກສ໌ ( ນົກຍຸງ ) ຊົງພາຫຸຣັດທັດ ດອກສາມຫາວ (ດອກຜກັ ຕບົ ) ປະດັບອາພອນດ້ວຍແກ້ວນດິ ຣັຕຣ໌ (ແກ້ວສດີ ອກຜັກຕົບ) ສະເຫວຍີ ຊິົ້ນກວາງ ເປັນ ພັກສາຫາຣ ມຂື ວາຖືກົງຈັກ ມືຊ້າຍຖືຕຣສີ ລູ (ຫອກສາມງູາ່ ມ) ທ່ີຈະອັນເຊີນສຽນຂອງພຣະບດິ າແຫູ່ເຫີນໄປຫດົ ໄປ ສງົ ໃນວາຣະສັງກາດສງັ ຂານມະຫາສົງການປີໃຫມລູ່ າວໃນປນີ ົ.້ີ 102

ເລອີື່ ງ “ອາ້ ຍຕຶກຄກຶ ” ເລົ່າໂດຍ: ອຈ ແກ້ວອດຸ ອນ ຮຽບຮຽງຄນື : ພູຄາໍ ມດັ ທວິ ງົ ແຕູ່ກີົ້ແຕູ່ກູ່ອນ ມຄີ ອບຄົວຜວົ ເມຍໜ່ຶງີ ແຕງູ່ ງານຢູ່ກິນກນັ ມາໄດ້ຫຼາຍຟາ້ ຫຼາຍປແີ ຕ່ບູ ່ໍທນັ ມລີ ູກມເີ ຕົາ້ ໄວ້ເປັນ ສາຍຄ້ອງຈູ່ອງປະສານຄວາມຜູກພັນພາຍໃນຄອບຄົວຈັກຄນົ . ຢູມ່ າມ້ືົໜຶ່ີງສອງຜົວເມຍໄດ້ເປິກສາຫາລື ແລະຕົກລົງ ກນັ ວ່າູ ຈະໄປຂໍລູກນໍາເທວະດາຮັກສາຕົ້ນໄມ້ໃຫຍູ່ທີ່ຢຫູ່ ົວບ້ານແລວ້ ທັງສອງກໍແຕູ່ງແປງເຄື່ີອງໝາກຂອງທານທີ່ເຫັນ ວູ່າພເໍ ໝາະພໍຄວນແລວ້ ພາກນັ ໄປຍັງຕົ້ນໄມແ້ ຫງູ່ ນົັນ້ . ຢມູ່ າມ້ືົໜີ່ຶງຜູ້ເປັນເມຍກໍໄດຖ້ ືພາເຊິ່ີງໄດ້ສາ້ ງຄວາມຕືີ່ນເຕັນົ້ ດິໃຈໃຫ້ແກຜູ່ ູ້ເປັນຜົວແລະຍາດຕິພນີ່ ້ອງທຸກຄົນ ແຕູ່ການຕັົ້ງທ້ອງຂອງນາງ ໄດ້ໄດ້ສ້າງຄວາມແປກປະຫຼາດໃຈໃຫ້ແກູ່ຊາວບ້ານຢາູ່ ງຫຼວງຫາຼ ຍເມ່ືີອເວລາຜາູ່ ນໄປຮອດ ເກ້ົາປີແລວ້ ລູກຂອງນາງຍັງບໍ່ເກີດຈັກເທືີ່ອຈົນເວລາຜາູ່ ນໄປຄົບສິບປີນາງກໍເກີດລູກອອກມາເປັນຜຊູ້ າຍທ່ີມີຮາູ່ ງກາຍ ໃຫຍູ່ສູງແຂງແຮງພໍແຕູ່ເກີດມາ ກໍສາມາດລຸກເດີນເຫີນຍູ່າງໄດ້ພ້ອມ. ພໍແຕູ່ເກີດລອດທ້ອງແມູ່ມາລາວກໍຖາມຫາພໍ່ ໂລດ “ແມູ່ໆ ! ອີ່ພໍ່ໄປໃສ ?” ແມູ່ຂອງລາວຕອບວູ່າ “ພໍ່ຂອງເຈົ້າໄປຕັດໄມ້ຢູ່ປູ່າເພີ່ືອມາເຮັດເຮືອນຢູ່ປູ່າພຸ້ນຈົນໄດ້ ເຈດັ ວັນແລວ້ ຍັງບ່ໍກັບມາເຮອື ນເທີື່ອ…” ພໍໄດຍ້ ນິ ດັົ່ງນນົ້ັ ທ້າວນ້ອຍກໍຟ້າວແລູ່ນໄປຫາພຢໍ່ ູ່ປູ່າຕາມການຊ້ບົີ ອກຂອງຜູ້ ເປັນແມູ່ ພໍໄປຮອດກໍເຫັນພໍ່ຂອງຕົນກໍາລັງປ້າຕົ້ນໄມ້ດູ່ໄມ້ແຄນລໍາໃຫຍູ່ເທົ່າສີ່ເລ້ົາເກ້ົາອູ້ມສຽງຕ້ົນໄມ້ພວມຫັກ ໂຫງ້ຍລົງດັງສະນົ່ັນທ້າວເຫັນດ່ົງັ ນົັ້ນຈີິ່ງຟ້າວແລນູ່ ໄປໃສູແ່ ລະເອົາບູ່າຂອງຕົນຮບັ ເອົາຕໜົ້ ໄມ້ທ່ີພວມລມົ້ ລົງມາຖືກບູ່າ ພດໍ ແີ ລ້ວກໍແບກແລູ່ນກັບມາໄວ້ເຮອື ນເມືີ່ອຊາວບ້ານເຫັນດົ່ງັ ນັົ້ນກໍພາກັນແຕກຕ່ີືນ ຊາວບ້ານຈິີ່ງພາກນັ ຕັົ້ງຊີື່ໃຫ້ທ້າວ ວູ່າ “ອ້າຍຕຶກຄຶກ”. ທາ້ ວຕກຶ ຄກຶ ໄດເ້ ລອື ກເອົາໄມ້ກະຍູງລໍາງາມໆມາເຫາຼົ ເຮັດເປັນໄມ້ກະບອງເພືີອ່ ເປັນອາວຸດປະຈໍາ ຕົວຂອງຕົນ. ຫຼາຍປີຜູ່ານໄປ ທ້າວກໍໃຫຍູ່ເປັນບູ່າວພໍໃຫຍູ່ຂົ້ຶນມາ ທ້າວຕຶກຄຶກກໍຍີິ່ງມີຮູ່າງກາຍທ່ີໃຫຍູ່ໂຕແຂງແຮງຂຶົ້ນ ກວູ່າຄົນປກກະຕິຫຼາຍເທົ່າ ລາວກິນເຂົ້າເທ່ີືອລະຫຼາຍຫວດ ກິນນໍ້າກໍບາດລະຫຼາຍໆໄຫ ຊາວບ້ານຊາວເມືອງຈີ່ິງມີ ຄວາມສະທ້ານຢ້ານກົວທາ້ ວຫຼາຍໂດຍສະເພາະແມູ່ນເຖ້ົາແກູ່ແມູ່ຍິງຈນົ ບ່ໍກ້າອອກຈາກເຮືອນຊານບ້ານຊູ່ອງໄປທໍາມາ ຫາກິນອັນໃດ. ຜູ້ເປັນພໍ່ແມູ່ກໍເກີດຄວາມອຸກອ່ົັງໃນໃຈ ທ່ີລູກຂອງຕົນໄດ້ສ້າງຄວາມຫວາດຫວົ່ັນຢ້ານກົວໃຫ້ແກູ່ ຊາວບ້ານເຮັດໃຫ້ບ້ານເມືອງບ່ໍມີຄວາມສະຫງົບສຸກດັົ່ງເກ່ົາ ສອງຜົວເມຍຈີິ່ງພາກັນຊອກຫາວິທີທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ທ້າວ ຕາຍຈາກໂລກນົ້ີໄປ. ມີມ້ືົໜີ່ຶງ ມີຄົນຊູ່າລືກັນເປັນອຶກກະທຶກວູ່າ ມີຜີຍັກສອງຜົວເມຍອອກອາລະວາດກວນບ້ານເມືອງຢູ່າງໜັກ ມນັ ເຂນ່ັົ ຂ້າຜຄູ້ ົນລມ້ົ ຕາຍເປນັ ຈໍານວນຫວຼ ງຫາຼ ຍບ່ໍມີຜໃູ້ ດສາມາດປາບມັນໄດ.້ ແມູ່ຂອງອາ້ ຍຕຶກຄກຶ ຈ່ີິງໄດຫ້ າອບຸ າຍ ຕົວໃຫ້ລູກຂອງຕົນໄດ້ລົບເລວກັບຜີຍັກຫວັງໃຫ້ຍັກຂ້າທ້າວໃຫ້ຕາຍລາວຈິີ່ງໄດ້ເອີ້ົນລູກຊາຍເຂົ້າມາຫາແລ້ວບອກ ກບັ ທ້າວວູາ່ “ລກູ ເອີຍແຕູ່ກ້ີົແຕູ່ກອູ່ ນຄອບຄວົ ຂອງເຮາົ ແມນູ່ ເປນັ ຜຮູ້ ັ່ງົ ມີສີສຸກເງິນຄໍາມີມາກຫຼາຍເຫອຼື ລນົ້ ບໍ່ໄດທ້ ກຸ ໄຮ້ ເຂັນໃຈຄດື ່ັົງດຽວນົີ້ຍ້ອນຜີຫູ່າຍັກຕົວນັ້ົນທີ່ມາຂໍຢືມເງນິ ຄໍາຂອງພໍ່ກັບແມູ່ໄປຈນົ ໝົດຈົນສ້ຽງຖ້າບໍ່ໃຫ້ມັນກຈໍ ະຂ້າພໍ່ ແມູ່ຖົ້ິມໃຫ້ຕາຍ…” ທ້າວຈິ່ີງຖາມແມູ່ວູ່າ “ອັນວູ່າເງິນຄໍາທີ່ຍັກເອົາຂອງເຮົາໄປນົ້ັນ ມີເທົ່າໃດ?” ແມູ່ເລີຍຕອບວູ່າ 103

“ອັນເງິນຄໍາທີ່ຍັກເອົາໄປນ້ົັນມີບ່ໍຫຼາຍມີເງິນສາມກະຮັບແລະຄໍາສາມກະຮີນຊ່ີືໆ” ເມື່ີອໄດ້ຍິນດົ່ັງນັ້ົນ ອ້າຍຕຶກຄຶກກໍ ຂານອາສາໄປນໍາເອົາເງິນຄໍາເຫົ່ຼານັົ້ນກັບຄືນມາໃຫ້ພໍ່ແມູ່ ເຊ້ົາມ້ົືຕໍ່ມາທ້າວໄດ້ຫ້າງຫາເຂົ້າປາອາຫານແລ້ວອອກເດີນ ທາງໄປຍງັ ບອູ່ ນທີ່ຍັກຢ.ູ່ ທາ້ ວເດີນທາງໄປໄດ້ໄລຍະໜ່ຶີງກໍໄປພໍ້ກບັ ຊາຍຜູ້ໜ່ຶີງທີ່ມີຮູ່າງກາຍແຂງແຮງຫຼາຍຊາຍຜູ້ນັົ້ນ ກໍາລັງແກູ່ພູຸ່ມໄມທ້ າງປາຍແລ່ນູ ຂຶ້ນົ ພໄູ ປທ້າວຕຶກຄຶກຈ່ີິງຮ້ອງໃສູ່ວູ່າ “ອັນເຈ້ົາແກູ່ໄປນັນ້ົ ມັນແມູນ່ ຫຍັ ງ ?” ຊາຍຜ້ຢູ ຸດ ແລ້ວນ້ົັນຕອບວູ່າ “ຂ້ອຍພວມແກູ່ໄມູ່ໄຜູ່ຈໍານວນຮ້ອຍສຸມເພີ່ືອໄປລ້ອມຮົ້ວສວນ…” ທ້າວຕຶກຄຶກ ລອງນັບເບ່ິີງວູ່າ ແມູ່ນແທ້ບ່ໍຈິ່ີງຮູ້ວູ່າສຸມໄຜູ່ທີ່ຊາຍຜູ້ນັົ້ນພວມແກູ່ຢູ່ມີແຕູ່ 99 ສຸມອ້າຍຕຶກຄຶກເຫັນຄວາມແຂງແຮງຂອງຊາຍຄົນນົັ້ນ ຈິີງ່ ເອົ້ີນລາວວາູ່ “ທ້າວມືຍາວ” ແລ້ວເລ່ົາເລີືອ່ ງລາວຈຸດປະສົງຂອງການເດເີ ນທາງຂອງຕົນສູທ່ ້າວຟັງແລະຊັກຊວນເອົາ ທ້າວໃຫ້ເດີນທາງໄປນໍາ. ທັງສອງອອກເດີນທາງໄປໄດ້ໄລຍະໜີ່ຶງກໍໄປພໍ້ຊາຍຜູ່ໜຶ່ີງ ມີຫົວໃຫຍູ່ເກືອບເທ່ົາໜູ່ວຍພູ ກໍາລັງກົ້ມໆເງຍີ ໆຢູ່ກາງໄຮູ່ທີທ້າວເສຍຫຍ້າຢູ່ສອງສ່ຽູ ວພາກັນຍ້າງເຂ້ົາໄປເບ່ີິງໃກ້ໆຈິ່ີງເຫັນວູ່າຊາຍຜູ້ນ້ົັນກໍາລງັ ຫາວິ ທີເອົາຂົ້ີເຫຍ້ົືອອອກຈາແກູ່ນຕາຢູພ່ ໍແນມເຫັນອ້າຍຕຶກຄຶກກບັ ອ້າຍມືຍາວຊາຍຜນູ້ ົນ້ັ ກຮໍ ້ອງຂຄໍ ວາມຊວູ່ ຍເຫືອຼ ນໍາສອງ ສຽູ່ ວໃຫ້ຊູວ່ ຍເອົາຂ້ົີເຫຍ້ົືອທຄ່ີ າ້ ງຢູ່ໃນແກນູ່ ຕາຂອງຕົນອອກໃຫ້ແດູ່. ອ້າຍຕຶກຄຶກຕຕີ່ າຊາຍຜູ້ນົນ້ັ ເບິີ່ງກໍບໍ່ສາມາດເອົາ ຂ້ົີ ເຫຍົ້ືອອກມາໄດູ່ເພາະຕາຂອງລາວເລິກຫຼາຍອ້າຍມືຍາວຈີ່ິງເດູ່ມືໄປຈັບເອົາບູ່ວງຕັກແກງຢູ່ທີ່ເຮືອນຂອງຕົນເຊິ່ີງ ໄລຍະທາງບູ່ອນທ່ີເຂົາເຈົ້າຢໄູ່ ປຫາເຮອື ນຂອງລາວ ແມູນ່ ຕ້ອງໃຊ້ເວລາເດີນທາງເຖງິ ສາມວັນສາມຄືນຈງ່ິີ ຮອດ, ທາ້ ວ ມືຍາວເອາົ ບູວ່ ງຄວດັ ລົງໄປເອົາຂົີ້ເຫຍົ້ືອທີ່ຢູ່ໃນຕາຂອງຊາຍຜູ້ນນ້ັົ ອອກມາພເີ່ ບ່ິີງຈີ່ິງຮູ້ວູ່າຂີົ້ເຫຍອື້ົ ດງ່ົັ ກູາ່ ວແມູນ່ ສມຸ ໄມ້ ໄຜູ່ທີ່ຕົນແກູ່ໄປລ້ອມຮົ້ວສວນນັົ້ນເອງທ່ີຕົນໄດ້ເຮັດເຮູ່ຍສຸມໜ່ີຶງທ້າວຕຶກຄຶກຕ່ີິງນັບມີພຽງ 99 ສຸມທັງສອງສູ່ຽວຈິີ່ງ ຕົ້ັງຊ່ືີໃຫ້ຊາຍຜູ້ນັົ້ນວູ່າ “ທ້າວຕາເລິກ” ແລະຊັກຊວນເອົາທ້າວຕາເລິກຮູ່ວມເດີນທາງໄປນໍາກັນ. ທັງສາມສູ່ຽວເດີນ ທາງໄປພໍ້ຊາຍອີກຜູ້ໜ່ີຶງພວມເອົາກໍາປ້ຶັນຕອກໄມ້ກະຍູງໄມ້ແສນໄມ້ຮັງລໍາໃດໃຫຍູ່ໄດ້ປະມານ 9-10 ອູ້ມຢູ່ເບີິ່ງກໍາ ປັ້ຶນລາວຟາດລົງບາດໃດໄມ້ກຫໍ ຸຼບລງົ ດນິ ລຸດໆອາ້ ຍຕຶກຄຶກຈີິ່ງຮ້ອງຖາມຊາຍຜູ້ນັ້ນົ ວູ່າ “ອັນເຈົ້າພວມຕອກຢູ່ນນ້ັົ ແມູ່ນ ຕອກເຮັດຫຍັງ ?” ຊາຍຜນູ້ ົ້ນັ ຕອບວູ່າ “ຂອ້ ຍກາໍ ລັງຕອກໄມ້ເຮດັ ຫກຼັ ຫີ່ຼເພີ່ືອຕ້ອນເອາົ ປາ…” ອາ້ ຍມຍື າວຈິີ່ງຕັ້ົງຊີ່ືໃຫ້ ຊາຍຜນູ້ ັ້ົນວາູ່ “ທ້າວຕອກຫກຼັ ຫຼີ່” ຊາຍທງັ ສາມໄດເ້ ລົາ່ ກົກປາຍສາຍເຫດຂອງການເດີນທາງຄົງ້ັ ນໃົີ້ ຫ້ທ້າວຕອກຫຼັກຫີ່ຼ ຟງັ ແລະຊວນທາ້ ວໃຫ້ເດີນທາງໄປນໍາ. ສ່ີສູ່ຽວພາກັນເດີນທາງໄປຮອດໝູ່ບ້ານແຫູ່ງໜີຶ່ງຊີື່ວູ່າບ້ານເຄືອເຂົາກາດ (ຄາດວູ່າຢູ່ບໍລິເວນເຂດແດນຂອງ ປະເທດກໍາປູເຈຍ) ເຂົາເຈາ້ົ ມຄີ ວາມຮູ້ສຶກອິດເມີືອ່ ຍແລະຫິວນ້ໍາຈົນຄໍແຫງ້ ພໍດີໄປພແໍ້ ມູ່ມ້າຍຜູ້ໜຶີ່ງກໍາລັງໄປຊັກເຄີ່ືອງ ຈີິງ່ ໄດຂ້ ໍ້ກິນນ້ໍານາໍ ແມູ່ໝ້າຍຜູ້ນັົ້ນເຫັນວູ່າຊາຍທັງສີ່ຄົນເດີນທາງມາແຕູ່ໄກຄງົ ອິດເມື່ີອຍແລະຫິວໂຫຍຫຼາຍແມູ່ໝ້າຍ ຜູ້ນ້ົນັ ຈ່ງິີ ບອກໃຫ້ຊາຍທງັ ສໄີ່ ປກນິ ນ້ໍາຢູ່ໂອູ່ງໃຫຍູ່ທ່ີຕົນໂຕູ່ງໄວ້ໄດສ້ າມປຫີ າກະເຕມັ ນ້ນົັ ແລ້ວກໍໄປຊັກເຄືີອ່ ງຢູທ່ ີ່ຫວ້ ຍ ຫວຼ ງທ້າວທັງສ່ດີ ີໃຈຫາຼ ຍແລະກູ່າວຂອບໃຈແມູ່ໝ້າຍຜູ້ນນ້ັົ ແລ້ວມງຸູ່ ໜາ້ ໄປຫາໂອູ່ງນ້ໍາທງັ ສີ່ພາກັນຫູບກິນນາໍ້ ໃນໂອູ່ງ ຈົນໝົດກໍພໍດີອີ່ມແລ້ວກໍພາກັນເດີນທາງຕໍ່ໄປຮອດເຄີ່ືອເຂົາກາດທີ່ໃຊ້ເປັນຂົວໄຕູ່ແຕູ່ເມືອງຄົນໄປຫາເມືອງຍັກສີ່ ສູຽ່ ວກໍພາກັນໄຕູ່ຂົວເຄືອເຂົາກາດນ້ົັນຂ້ົຶນເມືອເມືອງຍັກແມູ່ໝ້າຍກັບມາແຕູ່ຊັກເຄື່ີອງເຫັນແຕູ່ໂອງູ່ ເປົ່າລາວເຫືຼອໃຈ ຫຼາຍຈ່ີິງເອົາໄມ້ຄ້ອນຟາດໂອູ່ງໜູ່ວຍນັ້ົນຈົນແຕກ ນ້ໍາຈີິ່ງໄຫຼລົງໃສູ່ພື້ົນດິນແລະລົ້ນລົງຈົນກາຍເປັນທະເລສາບອັນ ກວາ້ ງໃຫຍູ່ (ທະເລສາບໂຕນເລສາບ) ຍງັ ບໍ່ພໃໍ ຈເລຍີ ເອົາພ້າໄປຕັດເຄອື ເຂາົ ກາດທເີ່ ປນັ ຂົວໄຕູ່ນົ້ນັ ຈນົ ຂາດ. 104

ຊາຍທັງສີ່ເດີນທາງໄປຮອດເມືອງຍັກ ປະກົດວູ່າຍັກຕົນນົັ້ນພວມນອນຫັຼບຢູ່ພົບແຕູ່ເມຍຂອງມັນອ້າຍຕຶກ ຄກຶ ຈ່ິີງເວ້ົາກັບເມຍຍັກວູາ່ “ພວກກູມາທວງເອົາເງິນສາມກະຮັບກັບຄໍາສາມກະຮີນທ່ີຜວົ ມຶງເປັນໜີົ້ພໍ່ແມູ່ກູແຕູ່ກີ້ົຫົ້ັນ ບຄນື ” ເມຍຍັກຕອບວູາ່ ດຽວນີ້ົຜົວຂອງຂອ້ ຍກໍາລັງນອນຫຼັບຢູອ່ ີກສາມວັນຈງ່ີິ ຕນ່ືີ ໃຫ້ພວກເຈາົ້ ກັບໄປກູ່ອນ. ທ້າວມື ຍາວຍິນດ່ົັງນັ້ົນກໍເອົາແຂນຂອງຕົນກ້ຽວຕົ້ັງແຕູ່ແອວຂ້ົຶນໄປຈົນຮອດຫູແລ້ວເອົານົ້ິວກ້ອຍແຍູ່ເຂົ້າໄປໃນຮູຫູ ເພືີ່ອ ຄວັດຂົ້ີຫູກ້ອນເທົ່າໂຫງນູ່ ຫີນອອກມາ ແລ້ວດີດຂ້ີົຫູໄປຕໍາເອົາຝາເຮືອນທ່ີເຮັດດ້ວຍຫີນຂອງຍັກຈົນຫັກພັງລງົ ແລະ ຮ້ອງໃສູ່ເມຍຍັກວ່າູ ໄປເອ້ນົີ ຜວົ ມຶງມາຮົບກບັ ກດູ ຽວນ້ົີບໍ່ດ່ັງົ ນນົ້ັ ກູຈະພັງເມືອງຂອງມງຶ ເມຍຍັກເຫນັ ແນວນນັົ້ ຈ່ງີິ ຕົກລົງ ກັບອາ້ ຍຕຶກຄຶກວູ່າ “ຖ້າພວກເຈົ້າສາມາດເອາົ ຊະນະຜົວຂອງຂ້ອຍໄດ້ຂອ້ ຍເອົາເງິນສາມກະຮບັ ກັບຄໍາສາມກະຮີນໃຫ້ ພວກເຈົ້າແຕູ່ໂດຍດີແຕຖູ່ າ້ ພວກເຈ້ົາຫາກສຜູ້ ວົ ຂອງຂອ້ ຍບ່ໍໄດ້ພວກເຈົ້າຕອ້ ງຍອມຕົກເປນັ ອາຫານຂອງຜວົ ຂອ້ ຍ” ວູ່າ ແລ້ວນາງກໍໄປປຸກເອົາຜົວຂອງຕົນພາຕສໍ່ ູ້ກນັ . ທ້າວຕອກຫກັຼ ຫ່ີຼເອາົ ກໍາປັ້ນຶ ຂອງຕົນຟາດໃສູ່ຫວົ ຂອງຍັກຢູ່າງແຮງກາໍ ປຶ້ັນຂອງລາວເລຍີ ຟງ້ຶ ສະເດນັ ກບັ ຄນື ມາຖືກຫົວຂອງຕົນເອງຈົນລ້ົມປູ່າງງູ່າງຂາດໃຈຕາຍຕໍ່ມາທ້າວມືຍາວໄດ້ໃຊ້ມືຂອງຕົນຕົບກົກຫູຂອງຍັກຢູ່າງແຮງ ຍອ້ ນມືຂອງລາວຍາວຫາຼ ຍຈິ່ີງເຮັດໃຫ້ມືຂອງລາວຟ້ງຶ ສະເດັນກັບຄືນມາຮັດຄໍຕົນເອງຕາຍທ້າວຕາເລິກໃຊ້ຫົວທີ່ໃຫຍູ່ ແລະແຂງແຮງຂອງຕົນແລູ່ນຕໍາໃສູ່ເອິກຂອງຍັກ ແຕູ່ເອິກຂອງຍັກແຂງແຮງຫຼາຍຈີ່ງິ ເຮັດໃຫ້ຄໍຂອງລາວຫັກແລະຂາດ ໃຈຕາຍ. ອ້າຍຕຶກຄຶກເຫັນດ່ັົງນັ້ົນຈີິ່ງໃຊ້ໄມ້ກະບອງຂອງຕົນທ່ົັງໃສູ່ທ້ອງຍັກຈົນຊອດອອກໄປກາງຫຼັງຍັກຂາດໃຈ ຕາຍທັນທີ. ເມຍຂອງຍັກຈ່ີິງເອົາເງິນສາມກະຮັບ ກັບຄໍາສາມກະຮີນມອບໃຫ້ທ້າວລາວໄດ້ຂູ່ເມຍຍັກໃຫ້ໂຜດເອົາ ສູ່ຽວທງັ ສາມຂອງຕົນກບັ ຄນື ມາບ່ໍດງົ່ັ ນ້ົັນຈະຂາ້ ນາງໃຫ້ຕາຍແລະທາໍ ລາຍເມືອງຍັກຖມົິ້ ນາງຍກັ ຢາ້ ນກວົ ຫຼາຍຈ່ີງິ ໂຜດ ເອົາສາມຄນົ ນັ້ົນຄນື ມາ. ເມ່ີືອຊາຍທັງສາມຄົນຟື້ຶນກັບຄືນມາແລ້ວກໍພາກັນແບູ່ງປັນເງິນຄໍາໄດ້ຄົນລະຫາບແລະພາກັນເດີນທາງກັບ ຄນື ບ້ານພໍມາຮອດປະຕູຫວົ ຂົ້ນັ ໄດເຄອື ເຂາົ ກາດປະກົດວາູ່ ເຄອື ເຂົາກາດໄດຖ້ ືກແມູ່ໝູ່າຍຕັດຂາດ ແລະ ຕາຍໄປແລ້ວ ຈ່ິງີ ບໍ່ມີຂົວໄຕູ່ອີກທ້າວມືຍາວຈ່ີິງຫາບຄໍາໂດດລົງມາ ຕົກໃສູ່ບໍ່ນໍ້າທະເລສາບທອ່ີ ່ົັງນອງຍ້ອນບ່ໍມໂີ ອູ່ງໂຕູ່ງເລີຍຕົກເຂ້ົາ ປາກປາບຶກລົງໄປໃນທອ້ ງປາ, ທາ້ ວຕາເລິກກັບທາ້ ວຕອກຫີກ່ຼ ໍເຊົ່ັນດຽວກັນ. ທ້າວຕຶກຄຶກໂດດລງົ ມາປາໂຕນັ້ນົ ສວບ ຖືກຂາຂອງລາວລາວເອົາຕີນເບົື້ອງໜີ່ຶງຖີບຈົນປາໂຕນົ້ັນຟຶ້ງຂຶົ້ນເທິງດອນຊາຍດ້ີົນພຶບໆຢູ່ອ້າຍຕຶກຄຶກງວາກຊ້າຍແລ ຂວາກໍບໍ່ເຫັນສຽູ່ ວທັງສາມໄດ້ຍິນແຕູ່ສຽງລົມກັນດັງແຊວໆຢູ່ໃນທ້ອງປາລາວຈງີິ່ ງ້າງປາກປາໂຕນັົ້ນຂົ້ຶນແລວ້ ຈົກເອົາ ສູ່ຽວທັງສາມອອກມາແລະພາກັນເດີນທາງກັບບ້ານໃຜເມືອງມັນ. ພໍແຕູ່ແນມເຫັນອ້າຍຕຶກຄຶກພໍ່ແມູ່ແລະຊາວບ້ານ ຕູ່າງກພໍ າກນັ ຕົກອກົ ຕົກໃຈທີ່ເຫັນທາ້ ວມຊີ ວີ ດິ ລອດກບັ ຄືນມາໄດ້ຜູ້ເປນັ ພໍ່ກັບແມູ່ຈິງີ່ ຄິດຫາວິທກີ າໍ ຈດັ ທາ້ ວໃຫ້ອອກ ໄປຈາກໝູ່ບ້ານຈີ່ິງຫາວິທີຕົວະໃຫ້ທ້າວໄປຊອກຫາເອົາເມຍໂດຍບອກທ້າວວູ່າເພ່ືີອຊອກຜູ້ມາສືບເຊ້ືົອແທນແນວ ທາ້ ວກຕໍ ົກລງົ ປະຕບິ ັດຕາມຄໍາແນະນໍາຂອງພແໍ່ ມູ່. ພຮໍ ູຸ່ງເຊ້ົາຂນຶົ້ ມາອ້າຍຕຶກຄຶກກໍຫ້າງຫາດາແຕູ່ງເຂົ້າປາອາຫານແລະອອກເດີນທາງເພ່ີືອຊອກຫາຜູ້ຍິງທີ່ເໝາະ ສົມມາເປັນຄູ່ຊີວິດ ລາວເດີນທາງໄປໄດ້ຫຼາຍວັນຮູ້ສຶກອິດເມືີ່ອຍຈ່ິີງແວູ່ພັກເຊົາເອົາແຮງຢູ່ກ້ອງຕົ້ນໄຮຈົກເອົາຫໍ່ເຂົ້າ ມາໄຂກິນຢູ່າງແຊບຊ້ອຍພໍດີມີພໍ່ເຖ້ົາຜູ້ໜ່ີຶງເດີນທາງມາຮອດກ້ອງຕ້ົນໄຮບູ່ອນທີ່ລາວຢູ່ແລະຂໍແວູ່ເຊົາແຮງນໍາທ້າວ. ທັງສອງໄດ້ໂອ້ລົມສົນທະນາກັນກູ່ຽວກັບຈຸດໝາຍປາຍທາງຂອງກັນແລະກັນ ເມ່ີືອຮູ້ວູ່າອ້າຍຕຶກຄຶກມີຄວາມປະສົງ ຢາກໄດຄ້ ູ່ຄອງພ່ໍເຖົາ້ ຜ້ນູ ົັ້ນເລີຍແນະນາໍ ໃຫ້ທ້າວໄປແຕງູ່ ງານກັບນາງແກວ້ ຜີຫຼວງ ເຊີ່ິງເປັນລກູ ສາວຂອງຕົນອາ້ ຍຕຶກ 105

ຄຶກໄດ້ຍິນແນວນົັ້ນກໍມີຄວາມຮູ້ສຶກດດີໃຈຫຼາຍແລະຕອບຕົກລົງທັນທີຝູ່າຍພໍ່ເຖ້ົາກໍມີຄວາມຍິນດີເປັນຢູ່າງຍ່ີິງເພາະ ລກູ ສາວຜູ້ມີຮູບຮູ່າງອັນໃຫຍູ່ສູງທັງຂົີ້ຮ້າຍຈົນບໍ່ມີຊາຍຄົນໃດກ້າມາມັກຂອງຕົນກໍາລັງຈະມີຄູ່ຄອງທີ່ເໝາະສົມກັນ. ຫັຼງຈາກນ້ນົັ ທງັ ສອງຄົນກໄໍ ດນ້ ັດໝາຍມືົ້ສຂູ່ ໍແລະແຕູງ່ ດອງກັນ. ພຮໍ ອດມື້ົນັດໝາຍອ້າຍຕຶກຄຶກພອ້ ມດ້ວຍພໍ່ແມູ່ເຖົາ້ ແກູ່ລຸງຕາແລະຍາດຕິພີ່ນ້ອງເພື່ີອນສະຫາຍກໍໄດແ້ ຫູ່ຂັຍ ໝາກໄປສູ່ຂເໍ ອົານາງແກ້ວຜຫີ ວຼ ງໂດຍໃຊ້ຄນົ ເຖິງສາມຮ້ອຍຄົນ ຂົນເອາົ ເຂົາ້ ປາອາຫານເຄີື່ອງໝາກຂອງກນິ ເຄ່ີືອງໃຊ້ ສອຍເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ໄປໃນຄ້ົັງນ້ີົ ຝູ່າຍນາງແກ້ວຜີຫຼວງພາຍຫັຼງໄດ້ຮັບຂູ່າວດີຈາກະພໍ່ກໍມີຄວາມຕືີ່ນເຕັົ້ນດີ ໃຈສຸດຂີດລາວກະໂດດໂລດເຕັ້ົນຈົນຕີນສິົ້ນພືວັບໆຈົນລົມພັດໄປໃສູ່ຂະບວນຂັນໝາກຂອງອ້າຍຕຶກຄຶກທີ່ກໍາລັງ ເດີນທາງມາຮອດກາງທາງພໍດີເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນທີ່ແຫູ່ແຫນແລະຂົນເຂົ້າຂອງມານໍາອ້າຍຕຶກຄຶກຖືກລົມພັດປິວໄປທົ່ວ ທີບບາງຄົນປິວໄປຕໍາເອົາໜ້າຜາແລ້ວຕົກລົງມາຄືເກົ່າບາງຄົນປວິ ຈຶ້ົນໄປເປີຶ້ນພູບາງຄົນຈູ່ອງຢູ່ຕາມປູ່າຫຍ້າດ່ົັງນັ້ົນຈີ່ິງ ເຮັດໃຫ້ເກດີ ມີທັງຄນົ ຜຫູ້ ວົ ເຖີກຫົວລາ້ ນມທີ ັງຄົນຜຜູ້ ົມດົກມີທັງຜູ້ສງູ ຜຕູ້ ໍ່າປະປນກັນໄປຈນົ ໃນທ່ີສຸດຂະບວນຂັນໝ າກກແໍ ຫມູ່ າຮອດແລະຈດັ ພທິ ີແຕູງ່ ດອງກນັ ຢູ່າງຍ່ີິງໃຫຍູຜ່ ູ້ຄົນຕູ່າງກມໍ ູ່ວນຊນີື່ ຍນິ ດນີ າໍ ທຸກຖວ້ ນໜ້າ. ອ້າຍຕຶກຄຶກແລະນາງແກ້ວຜີຫຼວງໄດ້ສ້າງຄອບຄົວຢູ່ກິນນໍາກນັ ມາໄດ້ຫຼາຍຟ້າຫຼາຍປີຍັງບ່ໍມີລູກມີເຕົ້າພໍເຖິງ ລະດູຝນນ້ໍາກໍໃຫຍູ່ໄຫຼນອງອ້າຍຕຶກຄຶກພາເມຍໄປຫາເລາະປາຢູ່ຫ້ວຍລາວໃຫ້ນາງແກ້ວຜີຫຼວງນົ່ັງອ້າຂາເອົາສ້ົິນໂຕູ່ງ ລັດທາງນໍາ້ ໄວຜ້ ູ້ເປັນເມຍກໍປະຕິບດັ ຕາມໂດຍການເອົາຂາທງັ ສອງຈ້ັົງໄວ້ໜູ່ວຍເບື້ົອງລະໜູ່ວຍສູ່ວນອາ້ ຍຕຶກຄຶກເປັນ ຜໄູ້ ປໄລປູ່ າໃຫ້ມາຄ້ອງຢນູ່ ໍາສ້ິົນທ່ີໂຕງູ່ ໄວ້ແມູ່ນໍ້າດົັ່ງກູ່າວນົັ້ນບ່ໍໃຫຍູ່ປານໃດທັງຄົດໂຄ້ງໄປມາ ຈົນຊ່ືີວ່າູ ນ້າໍ ໂຄ້ງອ້າຍຕຶ ກ ຄກຶ ໄປໄລປູ່ າຕາມແມູ່ນ້າໍ ດົງ່ັ ກ່າູ ວເຫນັ ວູ່າມີຄວາມຫຍງຸ້ ຍາກຫາຼ ຍ ລາວຈິ່ງີ ໄປແບກເອາົ ໄມແ້ ຄນລາໍ ຫວຼ ງໄປທົ່ັງລອູ່ ງ ລງົ ຕາມລໍານໍ້າເຮັດໃຫ້ແຄມຕາຝັົ່ງກວ້າງອອກປູປາພາກັນແຕກຕືີ່ນລຸລັົ່ງທົ່ັງເທກັນໄປຄ້າງຢູ່ສິົ້ນຂອງນາງແກ້ວຜີຫຼວງ ທີ່ໂຕູ່ງໄວ້ເປັນຈຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍນາງເກັບປາອອກຈາກສ້ິົນຈນົ ຄໍ່າມືດກໍບໍ່ໝົດນາງຮູ້ສຶກວິນຫົວປວດຮາກຈ່ິີງຍູ່ຽວ ລົງໃສູ່ນ້ໍາໂຄ້ງແຫູ່ງນັົ້ນ ເຮັດໃຫ້ນໍ້າໂຄ້ງກວ້າງໃຫຍູ່ໄຫຼແຮງເປັນຫາດສຽງດັງ ທາດໆອ້າຍຕຶກຄຶກເຫັນດົັ່ງນົັ້ນກໍຕືີ່ນ ຕົກໃຈ ແລະຮ້ອງອອກມາວ່າູ “ປ໋າ ! ນໍາ້ ຂອງ !...!” ຄົນແຖບນົນ້ັ ໄດຍ້ ິນກພໍ າກນັ ເອົນີ້ ນໍາ້ ນ້ົັນວາູ່ ນ້າໍ ຂອງ ສືບຕໍ່ກນັ ມາ. ຫຼາຍປຜີ ູ່ານໄປອ້າຍຕຶກຄກຶ ພາລູກພາເມຍມາຢາມພແໍ່ ມູ່ຢູ່ທ່ີບ້ານເກົ່າລາວເອາົ ເຂາົ້ ປາອາຫານແລະເງນິ ຄາໍ ຈໍາ ນວນຫຼວງຫຼາຍມາແຈກຢາຍໃຫ້ພີ່ນ້ອງຊາວບ້ານຊາວເມືອງໂດຍທ່ົວເຖິງກັນຊາວບ້ານທັງຫຼາຍຕູ່າງກໍພາກັນດີອົກດີ ໃຈ. ຢູ່ມາບ່ໍດົນພໍລະດູຝນມາຮອດຊາວບ້ານກໍພາກັນລົງສູ່ທ້ອງໄຮູ່ທ້ອງນາກະກຽມຫວູ່ານກ້າໄຖຊູ່າວນາຕາມລະດູ ການແຕູ່ປາກດົ ວູ່າມີຜີນຮ້າຍໂຕໜ່ຶີງອອກອາລະວາດເຂົນ່ັ ຂ້າຜຄູ້ ນົ ເປັນອາຫານເຮັດໃຫ້ຊາວບາ້ ນພາກນັ ແຕກຕື່ີນຢາ້ ນ ກົວຈົນບ່ໍກ້າອອກໄປສ້າງຢູ່ກະທໍາກິນອ້າຍຕຶກຄຶກຮູ້ຂູ່າວກໍຂານອາສາໄປໄຖຊູ່າວນາໃຫ້ຊາວບ້ານ. ລາວເລ່ີມຂຸດກົ່ນ ໜູ່ວຍພູໜູ່ວຍຜານ້ອຍໃຫຍູ່ຕັົ້ງແຕູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວຂ້ົຶນມາ ທັງກົ່ນທັງໄຖແລະຄາດໄປພອ້ ມມາຮອດເຄ່ີິງກາງທາງ ລາວກໍຂຸກົ່ນໜູ່ວຍພູລົງແລ້ວໄຖປະໄວ້ຍ້ອນເຮັດວຽກໜັກມາໄດ້ຫຼາຍວັນ ຈິ່ີງຮູ້ສຶກອິດເມ່ີືອຍ ລາວເລີຍຢຸດພັກເຊົາ ເອົາແຮງແລະມ້ອຍຫັຼບໄປ. ພຕໍ າເວັນຕົກດນິ ຜອີ າຮັກໂຕເກ່ົາທໄີ່ ປລຊ້ົີ ູ່ອນຢູ່ຍ້ອນຢ້ານຄາໍ ຊາູ່ ລືວາູ່ ອ້າຍຕຶກຄຶກເປນັ ຜມູ້ ີ ຄວາມເກົ່ັງກ້າສາມາດມີເຮ່ີືອແຮງອັນມະຫາສານສາມາດຂຸດກ່ົນພູຜ້ໃຫ້ກາຍເປັນທົ່ງນາໄດ້ຈີ່ິງອອກມາລັກຈອບເບິ່ີງ ເມ່ອືີ ເຫນັ ວູ່າອ້າຍຕຶກຄກຶ ພວມຫຼັບໄຫຼມັນຈ່ີິງໄດທ້ ູ່າເຂົ້າໄປຫກັ ຄໍອ້າຍຕຶຄກຶ ແລະສະແດງອດິ ທລິ ິດດູດກືນກິນວິນຍານ ຂອງທ້າວຈົນສົ້ິນໃຈຕາຍຢູ່ທ່ີນັົ້ນ. ດົ່ັງນັ້ົນພູມສັນຖານຂອງລາວຈ່ີິງມີລັກສນະນະທີ່ແຕກຕູ່າງກັນຫຼາຍເຊັົ່ນຂົງເຂດ ທາງພາກໃຕ້ຂນຶ້ົ ມາຮອດພາກກາງບາງເຂດແມ່ນູ ມລີ ກັ ສະນະເປັນທງ່ົ ພຽງທກີ່ ວ້າງໃຫຍ່ເູ ຊີ່ງິ ຫາຼ ຍຄົນເຊອີື່ ວູາ່ ເປັນຍອ້ ນ 106

ອ້າຍຕຶກຄຶກໄດ້ຂຸດກ່ົນແລະຄາດໄຖໜູ່ວຍພູຈົນຮາບພຽງແລ້ວສູ່ວນຂົງເຂດທາງພາກກາງມາຮອດຊາຍແດນພາກ ເໜືອປາກົດວູ່າມີພູມສັນຖານທ່ີມີລກັ ສະນະບ່ໍຮາບພຽງແລະ ບ່ເໍ ປັນພູພຽງສູງຈົນເກນີ ໄປເຊິ່ີງເອົ້ີນວູ່າພູພຽງຍ້ອນອ້າຍ ຕຶຄຶກໄດ້ຂຸດກົ່ນແລະໄຖໜູ່ວຍພູໄວ້ແລ້ວແຕູ່ບໍ່ທັນໄດ້ຄາດດິນຈ່ີິງມາບູ່ອນພຽງແລະບູ່ອນບ່ໍພຽງສູ່ວນຂົງເຂດທາງ ພາກເໜືອແມນູ່ ເປນັ ເຂດພຜູ າສງູ ຊນັ ຍ້ອນອາ້ ຍຕຶກຄກຶ ຍັງບໍ່ທັນໄດຂ້ ດຸ ກນ່ົ ສບັ ຊູ່າວດນິ ເຮດັ ນາແຕູ່ມາຖກື ຜອີ າຮກັ ຫັກ ຄໍຕາຍສາກູອ່ ນ. ຄາໍ ອະທບິ າຍ ກະຮັບ:ໝາຍເຖິງເຄື່ີອງໃຊ້ສອຍຊະນິດໜຶີ່ງ ສານດ້ານໄມ້ຄ້າຍຄືກັບກະຕູ່າແຕູ່ປາກຂອງກະຮັບມີເຊືອກຜູກ ເຂົ້າໃຫ້ຕິດກັນໄວ້ມີຂະໜາດນ້ອຍຊໍ່າແອບເຂ້ົາຈົນເຖິງຂະໜາດຊ່ໍາກະບຸງໃຊ້ສໍາລັບໃສູ່ຊີົ້ນປາອາຫານແຫ້ງຫຼືໃສູ່ສັດ ບາງຈໍາພວກເຊ່ນົັ ເປດັ , ໄກູ່, ໝ,ູ ອົ້ນ... ກະຮີນ:ໝາຍເຖິງເຄືີ່ອງໃຊ້ສອຍຊະນິດໜີ່ຶງ ສານດ້ານໄມ້ມີຂະໜາດໃຫຍູ່ຊໍ່າເລົ້າເຂົ້າໃຊ້ສໍາລັບໃສູ່ວັດຖຸຼສິີ່ງ ຂອງເຊນ່ົັ ເຂົ້າ, ໝາກໄມ,້ ເຄອືີ່ ງຂອງຕາູ່ ງໆ. ທະເລສາບໂຕນເລສາບ:ເປັນຊ່ີືເອີ້ົນຂອງທະເລແຫູ່ງໜຶີ່ງຢູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງປະເທດກາໍ ປູເຈຍ ບາ້ ນເຄອື ເຂົາກາດ:ເປັນຊື່ີເອີ້ົນຂອງໝູ່ບາ້ ນແຫູ່ງໜ່ງີຶ ເປັນພາສາຂະແມຕາມຈິນຕະນາການຂອງຜປູ້ ະດດິ ແຕູ່ງ ເລ່ອືີ ງເຊງິີ່ ຢູຂ່ ງົ ເຂດດນິ ແດນຂອງປະເທດກາໍ ປູເຈຍ (ບໍ່ແມ່ນູ ຢູ່ເຂດພາກໃຕ້ອງຂອງລາວ) ຜີອາຮັກ:ເປັນຜີຊະນິດໜຶີ່ງບາງຂົງເຂດເອີ້ົນວູ່າຜີສົບປກຕາມການເລົ່າຂານກັນມາວູ່າຜີຊະນິດນົີ້ມີສົບໃຫຍູ່ ໜາ ຍາມກາງເວັນມີແສງແດດກາ້ ມັນບໍ່ສາມາດເບ່ີິງແສງແດດໄດມ້ ັນຈງີ່ິ ເອາົ ສົບຂອງມັນປນ້ຶີ ຂົຶ້ນໄປປກໜາ້ ປກຕາໄວ້ ສະນ້ັົນມັນຈີ່ິງກິນຄົນໄດ້ສະເພາະແຕູ່ເວລາທີ່ຕາເວັນຕົກດິນແລ້ວວິທີກິນຄົນຂອງມັນແມູ່ນມັນເອົາສົບຂອງມັນປຶ້ີນ ປກເອົາຫວົ ຂອງຄນົ ແລວ້ ດດູ ກນິ ເລອື ດແລະວນິ ຍານ. ເລີ່ືອງ ທ້າວກາຜກູ ແຕູ່ເຫິງນານມາແລ້ວ ຢູ່ແຖບເມືອງເຊໂປນຍັງມີທ້າວພະຍາຄົນໜ່ີຶງເປັນຜູ້ປກຄອງເມືອງນົ້ັນພະຍາອົງນົີ້ມີ ລູກສາວຜູ້ໜຶີ່ງເຊີ່ິງເປັນຍິງສາວທີ່ງາມເປັນພິເສດ. ເມື່ີອຜີຍັກແລະພະຍານາກມາເຫັນກໍເກີດມີຄວາມສະໜິດສະເໜູ່ ຫາຄຶດຢາກໄດນ້ າງມາເປນັ ເມຍແຕູ່ຜເູ້ ປັນພໍ່ແລະແມູ່ຂອງນາງພມໍ່ ີຄວາມເພິີ່ງພໃໍ ຈຕຊໍ່ າຍທງັ ສອງພອ້ ມກນັ ນນົັ້ ນາງເອງ ກໍບໍ່ມີຄວາມຮັກມັກກັບທັງສອງແຕູ່ຢູ່າງໃດ. ເມືີ່ອເປັນເຊົ່ັນນັົ້ນຝູງຜີຍັກແລະພະຍານາກຈີ່ິງມີຄວາມຄຽດແຄ້ນແລ້ວ ທາໍ ອຸບາຍກໍໄພອັນຕະລາຍຫຼາຍຢູ່າງເພ່ີືອນາບຄູ່ຊີວິດຂອງຊາວບ້ານຊາວເມືອງ ເຮັດໃຫ້ຊີວດິ ຂອງຊາວເມືອງຕົກທຸກ ໄດຍ້ າກບໍ່ອູຸ່ນອູ່ຽນທຸູ່ນທູ່ຽງເກີດຄວາມຫວາດຫວົັນ່ ຢ້ານກົວເພາະມ້ືົໃດກໍເກີດມຝີ ນຕົກຟ້າຜູ່າຟ້າຮ້ອງຜູ້ຄົນບ່ໍສາມາດ ອອກໄປຊອກຢູ່ຫາກິນໄດ້ພາກັນອຶດໆຢາກໆຈົນມີຜູ້ລົ້ມຕາຍໄປຈໍານວນໜຶີ່ງ. ບັງເອີນມີມ້ືົໜີຶ່ງ ມີຊາຍຄົນໜ່ີຶງນຸູ່ງເ ສືົ້ອຂາດຖືກບຸ ຍູ່າງມາເຫັນບ້ານເມືອງມີຄວາມມິດງຽບຜູ້ຄົນດໍາລົງຊີວິດຢູ່າງຜດິ ປກກະຕິລາວຈ່ີິງສືບຖາມເຖິງຄວາມ ເປັນໄປຕູ່າງຈົນຮູ້ກົກປາຍສາຍເຫດຂອງເລີ່ືອງລາວທັງໝົດທ່ີພາໃຫ້ເກີດຄວາມຫວຸ້ນວາຍແກູ່ຊີວິດຊາວເມືອງ. ຫຼັງ 107

ຈາກນ້ົັນຊາຍຄົນນົ້ັນກຂໍ ານອາສາເປັນຜໄູ້ ປປາບຜີຍັກແລະພະຍານາກໃຫ້ຮາບຄາບ. ທາ້ ວໄດ້ກໄໍ ດ້ທາໍ ການຕໍ່ສູກ້ ັບພະ ຍານາກແລະຍັກຢ່າູ ງດຸເດືອດຈົນໃນທີ່ສຸດທ້າວກໍສາມາດເອົາຊະນະຍັກແລະພະຍານາກໄດ.້ ເມ່ີືອເຫັນເຖງິ ຄວາມເກັົ່ງ ກ້າສາມາດຂອງຊາຍຄົນນ້ົັນພະຍາກໍໄດ້ຕົກລົງມອບເມືອງໃຫ້ທ້າວເປັນຜູ້ປກຄອງ ພ້ອມທັງຍົກລກູ ສາວໃຫ້ທ້າວໄປ ເປັນຄູ່ຊີວິດແຕູ່ທ້າວໄດ້ປະຕິເສດເພາະທ້າວມີຄວາມຄິດຮອດພໍ່ແມູ່ອ້າຍນ້ອງແລະບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນຫຼາຍ ທ້າວຈ່ີິງໄດ້ອໍາລາພະຍາເມືອງແລະຊາວບ້ານຊາວເມືອງກບັ ຄນື ບ້ານເກດີ ເມືອງນອນຂອງຕົນ, ກູ່ອນທີ່ທ້າວຈະກັບຄືນ ບ້ານເກີດເມືອງນອນຂອງຕົນນົ້ັນທ້າວໄດ້ແກ້ເສ້ືົອຂາດຂອງຕົນປະໄວ້ແຄມນໍ້າແລ້ວກໍກັບຄືນໄປທາງທິດຕາເວັນ ອອກ. ແຄມແມູ່ນໍ້າບູ່ອນທ່ີທ້າວແກ້ເສ້ອົື ປະໄວ້ນ້ັົນໄດ້ມີໂຫງູ່ນຫີນທີ່ເປນັ ສນັ ຍາລັກຄ້າຍຄືກັບຮູບເສື້ົອຂາດຊາວບາ້ ນ ຊາວເມືອງແຖບນນ້ັົ ຈີງິ່ ໄດເ້ ອນົີ້ ວງັ ນາ້ໍ ບູ່ອນນນ້ົັ ວູາ່ “ວັງກາຜູກ”. ເລືີ່ອງ ສາຍຫວ້ ຍຕາເຫງາົ ແຕູ່ກ້ົແີ ຕູ່ກອູ່ ນຈັກແມ່ນູ ດນົ ນານປານໃດແລວ້ ກໍບມ່ໍ ໃີ ຜຮູ້ ຮູນຸ່ ຄນົ ຕໆ່ໍ ມາຮພູ້ ຽງແຕູ່ວາູ່ ເວລານນັ້ົ ພວູ ງົ ເໜອື ຍັງ ບ່ໍທັນມີຫ້ວຍນ້ໍາຕາເຫງົາໄຫຼໄປສູ່ພູວົງໃຕ້ ແລະ ໄຫຼໄປສູ່ເຊກອງຄືຊູ່ມ້ືົນີ້ົ. ຄາວນັົ້ນຊາວລະແວຕົັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ຮູ່ວມ ກັນໝດົ ເຜ່ົາຢູ່ພູວົງໃຕ.້ ໃນເຜົາ່ ນນັົ້ ມເີ ຈ້ົາກົກເຈ້ົາເຫົຼ່າໜ່ີງຶ ປກຄອງ. ເຈາົ້ ເຫຼົາ່ ຜູ້ນີົ້ມລີ ກູ ສາວຜູ້ດຽວ, ນາງເປນັ ຄນົ ສວຍ ງາມກວາູ່ ດວງດອກໄມ້ປູາ່ ນາໆຊະນິດທັງມຈີ ິດໃຈດີຊສ່ີື ັດຄືກວາງນ້ອຍ ແລະ ອ່ອູ ນຫວານຄຽູ່ ມຄມົ ກວູ່ານາງສາວຮຸູ່ນ ຮາວຄາວດຽວກັບນາງ. ແຕູ່ຄາວຍັງນ້ອຍນາງມັກນັົ່ງຊ້ອນແປ້ນກ່ີຂອງແມູ່ ເບີິ່ງແມູ່ຕ່ໍາຫູກຜ້າກະຕູ່ຽວສີຄາມລາຍ ແດງງົດງາມທີ່ສຸດ ເມີື່ອໃຫຍູ່ຂ້ົຶນມາພໍກໍາດ້າມກະສວຍໄດ້ ແມູ່ຂອງລາວເຫັນລູກສາວມັກຕໍ່າຫູກສາວໄໝຈິີ່ງແອບ ໃຫ້ປັ່ົນຫຼອດ, ສອດກະສວຍ ແລະ ຟັດຟມ. ພໍໃຫຍູ່ເປນັ ນາງສາວເຕັມຄີງນາງກໍເປັນຜູ້ມີສມີ ືຕໍ່າຜາ້ ກະຕູ່ຽວງາມກວູ່າ ໝູ່ໝົດ ຖ້າໃຜເຫັນຜ້າກະຕູ່ຽວນາງຕໍ່າ ກໍຕ້ອງຈິບສົບຈິບປາກຍ້ອງຍໍບໍມີບູ່ອນຕິ. ເມີື່ອນ້ັົນຢູ່ໃນເຜ່ົາລະແວນີົ້ຍັງມີ ບູ່າວກໍາພ້າຜູ້ໜີ່ຶງອາຍຸສ່ໍາຮານປານດຽວກັບລູກສາວເຈົ້າກົກເຈ້ົາເຫົ່ຼາ ແຕູ່ທ້າວເປັນຄົນທຸກຈົນທ່ີສຸດ ທ້າວບ່ໍມີຜ້າກະ ຕຽູ່ ວຜືນດນີ ່ງຸູ ບໍ່ມີຕູບພໍຊນົ້ ແດດຊ້ົນຝນ ແລະ ບ່ໍມີຮອດພາ້ ຂວານຊຖິ າງໄຮູ່ ທ້າວຈ່ິີງຕ້ອງໄປເປນັ ຂອ້ ຍເຮືອນເຈາົ້ ກົກ ເຈົາ້ ເຫົຼ່າ. ທ້າວກໍາພ້າເປັນຜູ້ຂະຫຍັນໝັ່ົນພຽນຖາງໄຮູ່ ຮ້າໄຮູ່ ສັກເຂົ້າ ສັກສາລີປູກເຜືອກ ປູກມັນຜູ້ດຽວເຮັດໃຫ້ຜືນ ໄຮູ່ກວ້າງສຸດສາຍຕາເຕັມແຕູ່ເຂົ້າ, ເຜືອກ ສາລີ...ເຮັດໃຫ້ຄອບຄວົ ເຈາ້ົ ກົກເຈົ້າເຫົ່ຼານບັ ມື້ົນັບຮັົ່ງມີ. ທ້າວເຮັດໄຮູ່ແຕູ່ ລະດູເຮັດໄຮູ່ປນີ ົ້ີຮອດໄຮູ່ປໜີ ້າບມໍ່ ີຍາມໄດ້ເຂົ້າມາບ້ານບໍມ່ ີຍາມໄດ້ພົບໜ້າພໍ້ຕາຄົນທັງຫຼາຍ ທ້າວຕອ້ ງໄດເ້ ອາົ ສດັ ສາ ວາສີ່ິງ ແລະ ພູຜາປູ່າໄມ້ເປັນເພືີ່ອນຝູງ. ນອກຈາກເຮັດໄຮູ່ເກ່ັົງແລ້ວທ້າວກໍາພ້າຍັງມີສີມືຍິງໜ້າອັນແມູ່ນຢາທີ່ສຸດ, ເພາະວູາ່ ທາ້ ວອາໄສແຕ່ຫູ າລູ່າເນົືອ້ ມາກິນທກຸ ມືົ້ ເຖິງວາູ່ ເຂ້ົາເຕມັ ດນິ ເຈາົ້ ເຫ່ົາຼ ບໃໍ່ ຫ້ຕອ້ ງ ເຂ້ົາບໍມ່ ີຢູ່ທ້ອງກິນຊນ້ີົ ໃສູ່ຕາງ. ຍ້ອນໄດ້ຍິງເນົ້ືອເລືົ້ອຍໆດົນຕໍ່ນານພາໃຫ້ມືໜ້າຂອງທ້າວແມູ່ນຢາເຂົ້າຊັກໄຊ້ຈົນເຖິງວູ່າສັດສີ່ິງທີ່ມາກິນເຂ້ົ າໄຮູ່ກໍ ຕອ້ ງຕົກເປັນອາຫານຂອງທ້າວທຸກໆໂຕ ທ້າວກໍາພ້າຍິງໜ້າລູກໜ່ີຶງສາມາດຖືກນົກພວມບິນເຖິງສີ່ຫ້າໂຕສຽບຮ້ອຍ ລົງມາເປັນຮວດໂລດ. ນອກຈາກຍິງໜ້າເກົ່ັງ ທ້າວກໍາພ້າຍັງມັກເປ່ົາຂູຸ່ຍໃນຍາມອິດເມີ່ືອຍຫຼາຍ ທ້າວເຊົາແຮງເຫັຼກ ນອ້ ຍກເໍ ອົາຂຸ່ຍູ ມາເປົາ່ ຍ້ອນວາູ່ ແຕລູ່ ະມົ້ທື ້າວເຄີຍເປາ່ົ ຂຸູ່ຍຈີ່ິງພາໃຫທ້ ້າວເປ່າົ ຂູຸ່ຍເກັົ່ງຂ້ົຶນເລື້ົອຍໆ ແລະ ເກັງົ່ ທີ່ສຸດ ສຽງ ຂຸຍູ່ ຂອງທ້າວດງັ ວູ່ອນໆໄປຕາມສາຍລມົ ກ້ອງສົ່ງໄປທົ່ວຜືນໄຮູ່ ກ້ອງທົ່ວພຜູ າປາູ່ ດົງ ພາໃຫ້ສັດສາວາສງ່ີິ ກຕໍ ອ້ ງຢຸດໜ້ົິ ງຟັງ. ສຽງຂູຸ່ຍດັງຂຶົ້ນເທືີ່ອໃດນົກທຸກຊະນິດກໍພາກັນບິນມາເຈີດເວ່ີນເຕົັ້ນໄຕູ່ໄປມາຫົຼງປະສານສຽງຂຸູ່ຍອັນໜ້າ ອອນຊອນ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນທີໄ່ ປລາູ່ ເນົ້ືອ ຫຼື ເຮັດໄຮຜູ່ ູ່ານກາຍມາແຄມໄຮກູ່ ໍຕ້ອງຢດຸ ຍາູ່ ງຫງູຽ່ ງຫຟູ ງັ . ມ້ືໜົ ີຶງ່ ລູກສາວເຈາ້ົ ເຫົ່ຼາໄປທູ່ຽວເລາະເບິີ່ງເຂົ້າໄຮູ່ ນາງເລຍີ ເຫັນຊາຍກາໍ ພາ້ ພວມເຮັດໄຮູ່ໃຫ້ພຂ່ໍ ອງຕນົ ຢາູ່ ງດຸ 108

ໝ່ົັນຂະຫຍັນພຽນ ແລະ ນາງກໍຮູ້ວູ່າ ກໍາພ້າຍິງໜ້າກໍເກັົ່ງ ເປົ່າຂູຸ່ຍກໍມູ່ວນ. ເມືອເຮືອນນາງກໍຄິດຮອດກໍາພ້າເປັນອັນ ກິນບໍ່ແຊບນອນບໍ່ຫັຼບ, ຍາມໃດກໍໄດ້ຍິນສຽງຂຸູ່ຍອັນອອນ ຊອນຂອງທ້າວບໍ່ເລີກບໍ່ແລ້ວ. ສະນັົ້ນ ມ້ົືຕ່ໍມາ ນາງຈ່ີິງ ຊອກຫາຄວາມມາຄອບພ່ໍ-ແມູ່ຂໍໄປເບິ່ງີ ໄຮູ່ວູ່າ: “ລູກຢາກເຫັນໝາກອຶເຫຼອື ງຢູ່ຄາເຄືອ, ລູກຢາກເຫັນໝາກເຂືອເປັນ ຢູ່ຄາຕົ້ນ” ຫຼື ບາງມ້ນົື າງກໍຄອບວູ່າ “ລູກຢາກເຫັນຮວງເຂົ້າສກຸ ເຫຼືອງຄາໄຮູ່, ລກູ ຢາກເຫນັ ໄກູ່ແກ້ວຂນັ ທາ້ ໄກຜູ່ ແູ້ ດງ” ທຸກໆມົ້ືນາງຕ້ອງໄດໄ້ ປຕີນໄຮູ່ເພ່ືອີ ຄອຍຟັງສຽງຂູຸ່ຍທ້າວກໍາພ້າ ແລ້ວຈ່ີິງກັບມາເຮືອນ. ຫຼາຍມົື້ຕໍ່ ມານາງອດົ ບ່ໄໍ ດ້,ມົ້ື ໜ່ີຶງຈິີ່ງສວຍເອົາຍາມທ້າວກໍາພາ້ ປະຂູຍຸ່ ໄວກ້ ູ່າຍໄວ້ຕໍໄຮູ່ແລ້ວກ້ມົ ໜ້າລົກຫຍ້າໄຮູ່ຢູ່ ນາງຄູ່ອຍຍູ່ອງຕີນເຂ້ົາໄປລັກເອົາ ຂ່ຍູຸ ມາເຊີ່ືອງໄວ້ແລ້ວຄູ່ອຍໆມອງທາ້ ວກໍາພາ້ ຕ່ໍໄປ. ພເໍ ມ່ີອື ກາໍ ພາ້ ຫົກຼ ຫຍາ້ ເມືອ່ີ ຍແລ້ວກໍງວາກມາຊອກຫາຂຸູ່ຍເພ່ີືອເປາົ່ ແຕູ່ຊອກບໍ່ເຫັນເມີ່ືອເຫັນທ້າວກໍາພ້າຊອກຂຸູ່ຍຢູ່ນົ້ັນ ນາງກໍອົດບໍ່ໄດ້ຈີິ່ງຫົວຄິກໆ ແລະ ເປົ່າຂູຸ່ຍຂຶົ້ນຢູ່ໃນປູ່າເຂ້ົາແຕູ່ ສຽງຂຸູ່ຍທີ່ນາງເປົ່າຊາໍ້ ພັດບ່ໍເປນັ ສຽງຂຸູ່ຍດອກ ມັນອອກສຽງເວົ້າຄວາມຄົນວູ່າ:“ອ້າຍກໍາພາ້ ນ້ອງຮັກອ້າຍຫຼາຍ...ອ້າຍ ກາໍ ພ້ານ້ອງຮັກອ້າຍຫາຼ ຍ...” ນາງໄດ້ຍິນສຽງຂູຸ່ຍທີ່ຕນົ ເປົາ່ ເວ້ົາແນວນ້ັົນກຄໍ ຶດອາຍອ້າຍກາໍ ພາ້ ຈງ່ີິ ໂຍນຂູຍຸ່ ໄປໃຫ້ກາໍ ພ້າ ກໍາພ້າຮັບເອົາຂູຸ່ຍແລ້ວເປົ່າຂຸູ່ຍສຽງອອນຊອນໃຫ້ນາງຟັງ. ແຕູ່ນົ້ັນມາສອງຄົນກໍມີຄວາມເຂ້ົາໃຈກັນ ແລະ ຮັກແພງ ກັນບໍ່ຢາກໄກກັນອີກແຕູ່ລະມົ້ືນາງໄດ້ເຊືີ່ອງປັຶ້ນເຂົ້າອັນມີຊີ້ົນແຊບປາມັນໄປຕ້ອນກໍາພ້າ ແລະ ນາງໄດ້ເລືອກເອົາຜ້າ ກະຕຽູ່ ວທີນ່ າງຕໍ່າຜນື ງາມກວາູ່ ໝໝູ່ ດົ ໄປມອບໃຫ້ກໍາພ້າ. ເມື່ີອນັົ້ນມີຜູ້ບູ່າວລູກຜູ້ຮົັ່ງມີໃນບ້ານຫຼາຍຄົນມາຂໍເອົາລູກເຈົ້າເຫົຼ່າໄປເປັນເມຍແຕູ່ນາງກໍບ່ໍຕົກລົງເອົາໃຜພ່ໍ ຂອງນາງແປກປະຫຼາດ ຈງິ່ີ ໃຫ້ຄົນຊອກສບື ຫາຊາຍຜູ້ນາງມັກ ແລະ ເຂົາກໍຮູ້ວາູ່ ນາງທຽວມາຫາສູກ່ ັບຊາຍກາໍ ພ້າຢູ່ໄຮູ່ ເຂົາຈີິ່ງໄປບອກໃຫ້ພ່ໍນາງຮູ້ ເຈ້ົາຫ່ົຼາໄດ້ຮູ້ເລ່ີືອງລູກສາວຂອງຕົນໄປກ້ຽວພາລາສີກັບຄົນຮັບໃຊ້ກໍມີຄວາມໂກດຮ້າຍ ຄຽດຂົມ ແລ້ວເຈ້ົາກົກຜູ້ນົ້ັນກໍໃຫ້ຄົນໄປຈັບທ້າວກໍາພ້າມາລົງໂທດຢູ່າງໜັກ ເຂົາໄດ້ຂ້ຽນຕີທ້າວກໍາພ້າຢູ່າງບໍ່ອີດູ ເຂົາທັງຕີທັງບອກວູ່າ “ສິບບາດຄ້ອນແມູ່ນໂທດຂອງມຶງຜິດຄອງ, ຊາດບາດຄ້ອນແມູ່ນໂທດເພີ່ືອຂາຍໜ້າ, ຮ້ອຍ ບາດຄ້ອນແມູ່ນເພ່ີືອໂທດດູໝີິ່ນເຈົ້າກົກເຈົ້າເຫົຼ່າ”. ເມ່ີືອພວກເຂົາທຸບຕີເມີ່ືອຍແລ້ວເຂົາກໍໄລູ່ທ້າວກໍາພ້າອອກຈາກ ບ້ານ. ທ້າວກໍາພ້າຈ່ິີງຈໍາຕ້ອງກ້ົມໜ້າຄານໜີຈາກບ້ານໄປ ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ ແລະ ທຸກໂສກຄຶດຄະນິງຫາຊູ້. ທ້າວຈັບເອ່ົາຂູຸ່ຍແລ້ວຂົຶ້ນເມືອພູວົງເດືອນເໜືອນ່ັົງຢູ່ເທິງຈອມພູເປ່ົາຂຸູ່ຍ ສຽງຂູຸ່ຍແຫູ່ງຄວາມທຸກໂສກຄະນຶງຫາສຽງ ຂຸູ່ຍແຫູ່ງຄວາມຂົມຂ່ືີນຄຽດແຄ້ນ ດັງແວູ່ວວອນໄປທົ່ວພູຜາປູ່າດົງ ສຽງຂຸູ່ຍທ້າວກໍາພ້າດັງໄປຮອດຫູນົກ ຝູງນົກກໍ ພາກັນເຊາົ ຮອ້ ງ ເຊາົ ບິນ ຕົນ້ ໄມໃ້ ບຫຍ້າທັງມວນລວ້ ນແຕ່ໂູ ສກເສ້ົາເຫງົາຫຽູ່ ວແຫງ້ . ທາ້ ວກາໍ ພາ້ ເປົາ່ ຂຍຸູ່ ຢູ່ບເໍ່ ຊາົ ສາຍຕາມອງເມືອບ້ານດວ້ ຍຄວາມຄິດຮອດຫວູ່ ງຫາຊູ້ນາໍ້ ຕາໄຫຼອອກມາບ່ໍມເີ ອອົື້ ນ ທ້າວນ່ົັງເປ່ົາຂູຸ່ຍຢູ່ແນວນົ້ັນຈົນຮອດມົ້ືຕາຍ. ນໍາຕາຂອງທ້າວກໍາພ້າເປັນເລືອດສີແດງເຂົ້ມັ ໄຫລຼ ິນຈາກເບົ້າຕາໄຫຼເປັນ ສາຍລງົ ອ້ອມກຽ້ ວຕາມຮູ່ອມຕີນພູ ໄຫໄຼ ປສ່ພູ ວູ ງົ ໃຕໄ້ ຫໄຼ ປຜ່າູ ນບາ້ ນຂອງຊູ້ແຫ່ງູ ຕົນ. ກູ່າວເຖງິ ນາງສາວລູກເຈ້ົາກົກເຈົ້າເຫົຼ່າຜູ້ເປນັ ຊູຮ້ ັກເຄືອແພງຂອງກາໍ ພ້າ ນາງຖືກພໍ່ກັກຂັງໄວ້ຢູ່ໃນເຮືອນ ບ່ໍໃຫ້ ອອກໄປໃສໄດ.້ ເພີອື່ ລົງໂທດທີ່ໄດຮ້ ກັ ກບັ ຊາຍຜທູ້ ກຸ ຈົນຕໍ່າຕ້ອຍກວູ່າໝໃູ່ ນບາ້ ນ. ແຕູ່ຫວົ ໃຈນາງອດີ ູ ທກຸ ໂສກນໍາຊູ້ ປານມີໜາມປັກໜາມແທງ, ປານມີລູກໜ້າສຽບຄາເປັນຮ້ອຍ. ກາງຄືນມ້ືົໜີ່ຶງນາງຈີ່ງິ ຕັດສິນໃຈໂຕນໜີຈາກເຮືອນ ແລູ່ນເລາະໄປຕາມຕີນພູວົງເດືອນເໜືອຈີິ່ງໄປພ້ໍສາຍຫ້ວຍອັນມີເລືອດສີແດງໄຫຼຢູ່. ນາງກອບເລືອດມາດົມເຊ່ີືອວູ່າ ແມູ່ນເລືອດກໍາພ້າຊູ້ຮັກຂອງຕົນ ນາງຈິີ່ງເລາະລຽບຕາມສາຍຫ້ວຍຂຶົ້ນເມືອ. ເມື່ີອໄປເຖິງຈອມພູກໍເຫັນສາຍ ເລືອດ ໄຫຼຈາກຕາຊາຍຊູ້ ນາງມີຄວາມສະຫົຼດໃຈລົ້ມລົງລູບຄໍາຊາກສົບ ແລະ ຮ້ອງໄຫ້ຈົ່ມຫາ. ນໍ້າຕາຂອງນາງໄຫຼລິນລົງ ປນກັບນ້ໍາຕາຂອງກໍາພ້າ ເຮັດໃຫ້ສາຍຫ້ວຍໃຫຍູ່ຂົຶ້ນຕີື່ມ ແລະ ໄຫຼກາຍເປັນສີໃສເຢັນໄຫຼສູ່ພູວົງໃຕ້ ແລ້ວໄຫຼສູ່ເຊ ກອງ ຊຶງ່ີ ປະຊາຊນົ ບັນດາເຜາ່ົ ແຖບນົັ້ນເອົີນ້ ວູ່າ ສາຍຫວ້ ຍ “ຕາເຫງົາ”. 109

ເລີອ່ື ງ ທາ້ ວພໄູ ຮູ່ ແຕູ່ກູ່ອນພຸ້ນມີທ້າວກໍາພ້າຜໜູ້ ຶີ່ງພ່ໍແມູ່ຕາຍປະແຕູ່ຄາວຍງັ ນອ້ ຍທ້າວດໍາລງົ ຊີວດິ ຢູຢ່ ູ່າງໂດດດູ່ຽວປູ່ຽວພອຍບ່ໍ ມີບ່ອູ ນເພິີງ່ ພາອາໄສ, ແຕູ່ລະມືົ້ຈໍາຕ້ອງໄດ້ເລາະຂໍທານນາໍ ຊາວບ້ານ, ມໃືົ້ ດ ຊາວບາ້ ນກໍເວ້ົາໃສູ່ທ້າວວູ່າເປນັ ຄົນຂີົ້ຄ້ານ ບໍ່ສ້າງຢູ່ທໍາກິນ. ຄວາມຈິງແລ້ວບໍ່ແມູ່ນທ້າວເປັນຄົນຂຄ້ານແຕູ່ລາວບໍ່ມີເຄ່ືີອງມືໃນການອອກແຮງງານ, ມີແຕູ່ສອງ ຝາມືເປົ່າ, ຢາກໄປເຮັດໄຮູ່ທໍາສວນຊໍ້າພັດບໍ່ມີມີດພ້າ. ລາວມີແຕູ່ໜ້າດວງດຽວທີ່ພໍ່ແມູ່ໄດ້ປະໄວ້ໃຫ້ເປັນມໍລະດົກ ກູ່ອນຈະຕາຍຈາກໄປ. ມື້ົໜີຶ່ງທ້າວກໍາພ້າໄດ້ພາຍໜ້າເຂ້ົາປາໄປຫາລູ່າເນ້ົືອພໍດີໄປພ້ໍານົກຕົວໜີຶ່ງລາວຈີິ່ງໃຊ້ໜ້າດວງນົ້ັນຍິງເອົາມາ ໄດ້. ຈາກນັ້ົນກໍນໍາມາຄົວທ່ີບ້ານແລະໄດ້ເຂົ້າເມັດໜີຶ່ງຢູ່ໃນໜຽງຂອງມັນທ້າວກໍໄດ້ເອົາເຂົ້າເມັດນັົ້ນໄປປູກພໍເຂ້ົາ ອອກຮວງສກຸ ເຫອຼື ງທາ້ ວກໍເກບັ ຮັກສາເຂາົ້ ຮວງນົັ້ນໄວ້ເຮັດແນວເພອ່ີື ປູກໃນປີໜ້າ, ທ້າວໄດເ້ ກບັ ທ້ອນເຂ້ົາທຸກເມັດທີ່ ເກັບກ່ຽູ ວໄດໃ້ ນແຕູ່ລະປ.ີ ໃນທີ່ສດຸ ທ້າວກໍມີເຂ້ົາປກູ ເປັນຈາໍ ນວນຫວຼ ງຫາຼ ຍທ້າວບ່ໍອຶດເຂົາ້ ຢາກເກືອຈນົ ເຫືອຼ ກນິ ເຫືຼອ ໃຊ້. ຈາກນົັນ້ ທາ້ ວໄດເ້ ອາົ ເຂົ້າທ່ີເຫອຼື ກນິ ນ້ັນົ ໄປຊຸກຼ ເຊືອ່ີ ງໄວ້ໃນໂກນໄມ້ໂກນໜ່ງີຶ . ບັງເອີນປີນນົັ້ ຝນຕກົ ຫຼາຍເຮດັ ໃຫ້ ເຂົ້າຢູ່ໃນໂກນນົນ້ັ ເປອືີ່ ຍແລ້ວເກດີ ເປັນສີຄໍາ, ຝງູ ນົກເຫັນກໍພາກັນບິນເຈີດລົງມາກິນນ້ໍາທ່ີຢູ່ໃນໂກນນ້ົັນ, ເມີື່ອພວກ ນົກກິນນ້ໍານົັ້ນເຂົ້າໄປກໍພາກັນດີ້ົນຕາຍພຶບໆ. ມີມ້ືົໜຶີ່ງມີຄົນຜູ້ໜຶີ່ງເດີນທາງມາແນມເຫັນນໍ້າປະຫຼາດຊະນິດນົ້ັນຢູ່ ບອູ່ ນທີ່ທ້າວກາໍ ພ້າອາໄສຢູ,່ ຊາຍຜ້ນູ ນົ້ັ ກໍນາໍ ເອົາເລີ່ືອງລາວໄປລາຍງານໃຫ້ພະຍາຮູ້, ເມອ່ືີ ພະຍາຮູ້ຂູ່າວເຊັົນ່ ນົັນ້ ຈີງິ່ ເຊີນ ເອົາທ້າວກໍາພ້າໄປເຮືອນວູ່າຈະຫາສງີ່ິ ຂອງໄປປູ່ຽນເອົານ້ໍາປະຫຼາດນົ້ັນ. ທ້າວກາໍ ພ້າຕ້ອງການເງິນຄໍາຫືຼສີິ່ງຂອງອັນໃດ ພະຍາກໍຈະມອບໃຫ້ແຕູ່ທ້າວກໍາພ້າໄດ້ປະຕິເສດລາວບ່ໍເອົາຫຍັງ. ພະຍາເລີຍຖາມວູ່າ “ເອົາຫຍັງໃຫ້ກໍບໍ່ເອົາ, ຄັນຊົັ້ນ ທາ້ ວກໍາພ້າຕອ້ ງການຫຍັງຄືວ່າູ ພລິ ຶກແທ້ ?” ແຕູ່ທ້າວກໍາພ້າໄດ້ຕອບວູ່າ “ຢາກໄດ້ແຕູ່ພ້າ, ຈົກແລະສຽມເທົ່ານ້ົນັ ເພີື່ອ ເອົາໄວ້ເຮັດໄຮູ່ທໍາສວນ.” ພະຍາກໍໄດ້ມອບເຄີື່ອງມືເຫຼົ່ານັນ້ົ ໃຫ້ແກູ່ທ້າວກາໍ ພ້າ, ທ້າວກຮໍ ູ້ສຶກດີອົກດໃີ ຈ ແລະ ນໍາເອົາ ເຄີືອ່ ງມືເຫາົ່ຼ ນັ້ົນໄປບຸກເບີກຖາກຖາງເນື້ອົ ທີ່ດິນ. ນັບແຕູ່ເວລານນ້ັົ ມາຊີວິດຂອງທ້າວກໍາພ້າກໍນບັ ມ້ົືອຸດົມສົມບູນຂົຶ້ນ, ມເີ ຂົ້າກິນຂອງໃຊ້ຢູ່າງມາກມາຍ, ລາວ ໄດ້ແບ່ງູ ປນັ ສີງ່ິ ຂອງເຫຼາົ່ ນັົນ້ ໃຫ້ແກູ່ຊາວບາ້ ນຊາວເມອື ງໄດຢ້ ູ່ໄດກ້ ນິ ນາໍ ເພືອີ່ ເປນັ ການຕອບແທນທີເ່ ຂາົ ເຈົ້າໄດໃ້ ຫ້ທານ ເຂົາ້ ນາໍ ແກູ່ທ້າວແຕູ່ກອູ່ ນມາ. ຈາກນົັ້ນມາລາວກໍໄດ້ຮບັ ຄວາມຮັກຄວາມແພງໄດ້ຮັບວາມນັໜ້າຖຕື າຈາກພນີ່ ້ອງຊາວ ບ້ານຊາວເມືອງພ້ອມທັງໄດ້ຮັບຄວາມຍ້ອງຍສໍ ັນລະເສີນຈາກຊາວບ້ານ. ເມ່ອີື ທ້າວຕາຍໄປແລ້ວຊາກສົບຂອງລາວກໍ ກາຍເປນັ ພໜູ ວູ່ ຍໜງຶີ່ ຊີື່ວາູ່ ພູໄຮູ່ເຊິງ່ີ ພໜູ ູ່ວຍນີຍົ້ ັງຄົງຕັ້ົງເຈ້ີົນເທົີ້ນຢູ່ທີ່ເມອື ງຕະໂອ້ຍແຂວງສາລະວັນດິນແດນທາງພາກ ໃຕ້ຂອງລາວມາຈົນເຖງິ ປດັ ຈບຸ ັນ. 110

ເລ່ີືອງ ກກົ ໄມມ້ ະນໂີ ຄດ ບ້ານເມອື ງຂອງເຮົາເປັນບ້ານປາູ່ ເມືອງພແູ ຕູ່ຄວາມສວຍສດົ ງດົ ງາມອນັ ເປັນທາໍ ມະຊາດຍັງລີ້ົຊູ່ອນຢູ່ຕາມຮູອ່ ມ ຫວ້ ຍພເູ ຂົາ ແລະ ຄວາມຈົບຄວາມງາມຂອງນາໍ້ ໃຈອນັ ບໍລິສຸດຜດຸ ຜູ່ອງຂອງຊາວລາວ ເຮາົ ຍງັ ເຊື່ອີ ງຢູ່ຕາມທົ່ງທ່ງົ ນາຕາ ກ້າ, ໃຜຜູ້ບໍ່ລງັ ກຽດໃນຄວາມເປັນຢຂູ່ ອງຊາວຊົນນະບດົ ແລະ ມກັ ຊີວິດອັນມີນ້າໍ ໝອກຍາມເດກິ ເປນັ ອາຍເຢັນ,ລົມ ຍາມແລງເປັນໃບຜດັ , ແສງເດອື ນແສງດາວເປນັ ແສງສະຫວ່າູ ງ, ສຽງແມງໄມ້ ແລະ ສກັ ກນຸ າເປນັ ດົນຕກີ ູ່ອມອາລົມ, ໃຜຜູ້ນນັົ້ ຍງັ ໂຊກດເີ ພາະຍງັ ຈະໄດຮ້ ູ້ວາູ່ ສະຫວນັ ຊ້ນັົ ຟ້າເມອື ງຄນົ ຍັງມີຫຼາຍບູອ່ ນໃນເມອື ງລາວເຮົາ. ສະນ້ັົນ ຂ້າພະເຈົ້າ ຈະໄດນ້ າໍ ພາທູາ່ ນຜອູ້ ູ່ານ ໄປຮູ້ຈັກກບັ ກກົ ໄມ້ມະນໂີ ຄດທຢ່ີ ູ່ທາງພາກໃຕ້ຂອງລາວເຮາົ , (ຕົ້ນມະນີໂຄດທີ່ຢູ່ຄອນພະເພງັ ) (ຕ້ົນສາລະລັງກາຫຼຕື ົ້ນມະນີໂຄດທ່ພີ ົບເຫັນທົ່ວໄປໃນປດັ ຈຸບັນ) ເມືອງສ່ີພັນດອນອັນເປັນດິນແດນແຫູ່ງຄວາມສວຍງາມຫາອັນຈະປຽບບໍ່ໄດ້. ເມືີ່ອນັກທູ່ອງທູ່ຽວໄປຮອດ ຈະຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ສຶກຄ້າຍກັບວູ່າຢູ່ຫູ່າງຈາກຄວາມຝັນອັນຫູ່າງໄກຈາກຄວາມເປັນຈິງນັ້ົນກໍເປັນເພາະວູ່າເມ່ືີອຜູ້ໃດ ຫາກຕົກມາຢູ່ນະທີ່ແຫູ່ງນີ້ົກໍຈະເກີດຄວາມຮູ້ສຶກແຍກບ່ໍອອກວູ່າບູ່ອນໃດແມູ່ນນ້ໍາບູ່ອນໃດແມູ່ນດິນອັນທີ່ເຮົາຄິດວູ່າ ແມູ່ນຜືນແຜູ່ນດິນອັນກວ້າງໃຫຍູ່ກໍເລີຍການເປັນດອນ, ທ່ີເຮົາຄິດວູ່າແມູ່ນແມູ່ນ້ໍາຂອງຊ້ໍາຜັດວູ່າເປັນພຽງແຕູ່ຄອນ ໜີ່ງຶ ຂອງນ້າໍ ຂອງເທົາ່ ນັົນ້ . ຜູ້ຄນົ ທີບ່ ໍ່ມີຖນ່ິີ ກາໍ ເນີດຢູ່ໃນຂງົ ເຂດນຫ້ີົ ືຼບໍ່ເຄີຍຜາູ່ ນມາເຖິງດນິ ແດນທາງຕອນໃຕຂ້ ອງລາວ ຄືເມືອງໂຂງແຫູ່ງນ້ົີຈະຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ສຶກເປົ່າປູ່ຽວອັນແຝງໄປດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ມັນບ່ໍແມູ່ນຄວາມທຸກໂສກແຕູ່ ມັນແມູ່ນຄວາມອອນຊອນຕໍ່ຄວາມງົດງາມຂອງທໍາມະຊາດສາຍນໍ້າໃສໄຫຼເຢັນສາຍລົມຜັດຄູ່ອຍໆເຮັດໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ ໄຫວໄກວໄປມາຕະຫອຼ ດເວລາພາໃຫ້ຂງົ ເຂດນ້ີົເພ່ີມຄວາມມີຊວີ ິດຊີວາຍີິງ່ ຂົນ້ຶ . ເມືອ່ີ ເຮາົ ຂາ້ ມນໍ້າຂອງຈາກທາູ່ ເມອື ງໂຂງໄປຝ່ງັົ ຊາ້ ຍ ຂົ້ຶນທູ່າຫາດຊາຍຄນູ ແລະ ລົງໄປທາງໃຕ້ໂດຍຜູ່ານຂ້ີົ ນາກໄປປະມານສິບກວູ່າຫຼັກກິໂລແມັດແລະແວະເຂົ້າທາງຂວາມືເຮົາຈະມາຮອດນ້ໍາຕົກຄອນພະເພັງບູ່ອນທີ່ກົກໄມ້ ມະນໂີ ຄດເກດີ ຢູ.່ ກົກໄມ້ມະນີໂຄດເປັນກົກໄມ້ທີ່ເກີດຢູ່ເທິງພະລານຫີນກ້ອນໃຫຍູ່ຕັ້ົງຢູ່ກາງນ້ໍາ. ກົກໄມ້ຕົ້ນນ້ົີບ່ໍມີໃຜໄດ້ເຂົ້າ ໄປເຖງິ ເພາະວູາ່ ນອກຈາກຈະຢູກ່ າງນ້າໍ ແລ້ວມນັ ຍງັ ເກດີ ຢູ່ບອູ່ ນທນີ່ ້າໍ ຈະຕົກລົງໃສູ່ນາໍ້ ຕົກຄອນພະເພງັ ໝາຍຄວາມວູ່າ 111

ຖ້າຈະຂີ່ເຮືອໄປກໄໍ ປບ່ໍເຖງິ ເພາະແຮງນໍ້າຢ່ຫູ ົວນໍ້ານນ້ັົ ດດູ ແຮງຫຼາຍແລະບ່ໍມີເຮືອລໍາໃດຈະສາມາດໄປຮອດ, ຖ້າເຮາົ ຢືນ ຢູ່ແຄມຝ່ັົງຫຼຽວເບິ່ີງກໍເຫັນວູ່າເປັນຕົ້ນໄມ້ທ່ີມີຮູບໂສມແປກຕູ່າງຈາກໝູ່ເພາະເປັນຕ້ົນໄມ້ທ່ີມີຕົ້ນສູງຂົຶ້ນໂດດດູ່ຽວ ແລະມີສາມງູ່າຢູ່ທາງປາຍ. ສາມງ່າູ ນນ້ົັ ນອກຈາກຈະເຫນັ ເປັນຮູບຮູ່າງທຊີ່ ັດເຈນແລ້ວ, ຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນນຍ້ີົ ັງມເີ ປືອກກ້ຽງຄື ກັບເຫົຼາບໍ່ປາກົດເຫັນງູ່ານອ້ ຍຫຼືຕຸູ່ມຕາຄືກັນຕົ້ນໄມ້ອ່ນີື ໆທີ່ມັກພົບເຫັນສູ່ວນໃບກໍປາກົດເປັນໃບໃຫຍູ່ແຕ່ບູ ໍດົກປານ ໃດ, ງູາ່ ທັງສາມຖືກຫຸ້ມດ້ວຍໃບເມື່ີອເບິີ່ງຢູ່ໄກໆເໝືອນກັບເປັນພ້ວົ ເຊ່ິີງມີຄວາມແຕກຕູ່າງກັບຕົ້ນໄມ້ອ່ືີນໆນັບທັງງູ່າ ໃບແລະກ່ີິງກ້ານຕູ່າງໆ. ລັກສະນະພິເສດຂອງງູ່າໄມ້ທັງສາມນ້ົີແມູ່ນຄວາມເປນັ ງູ່າດົ້ວງູ່າໃຫຍູ່ທັງກົ່ງຄືກັບແຂນ ຂອງ ຄົນໂດຍບໍ່ມີງູ່ານ້ອຍມາແຊມຢູ່ນໍາຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍເອົີ້ນວູ່າກົກໄມ້ມະນີໂຄດ. ນອກຈາກຮູບຮູ່າງອັນງົດງາມແປກຕາ ຂອງກົກໄມ້ມະນີໂຄດທີ່ພາໃຫ້ຜູ້ຄົນເກີດຄວາມສົນໃຈແລ້ວຕົ້ນໄມ້ດງ່ົັ ກູ່າວ ຍັງມີຄວາມຕິດພັນກັບຄວາມເຊີ່ືອຂອງ ຊາວບູຮານຈົນກາຍເປັນຄວາມເຊ່ີືອຖືເຄົາລົບຢາເກງຕໍ່ຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນນີົ້ທີ່ຖືວູ່າເປັນຕ້ົນໄມ້ສັກສິດ. ເນ່ີືອງຈາກວູ່າມີຕໍາ ນານແຫູ່ງຄວາມເຊ່ີືອທີ່ເລົ່າຂານກັນມາແຕູ່ບູຮານນະການວູ່າ: ສໍາລັບງູ່າທ່ີໜ່ີຶງທ່ີຊ້ົີໄປທາງດ້ານຕາເວັນຕົກນ້ົັນຖ້າຜູ້ ໃດເອາົ ໜູ່ວຍໝາກໄມ້, ໃບຫືຼງູ່າມາກິນຜູ້ນ້ັົນຈະກັບກາຍເປັນລີງເປັນຄູ່າງທັນທີ.ສໍາລັບງູ່າທີສອງທີ່ຊົີ້ໄປທາງທິດຕາເວັນ ອອກເມືີ່ອກິນແລ້ວຈະສາມາດເຫາະເຫນີ ເດີນອາກາດໄດ.້ ສໍາລັບງູ່າທີສາມທີ່ຊ້ີົລົງມາທາງນ້ໍາເມີື່ອກິນແລ້ວຈະມີຜິວພັນທ່ີມີສີມີວັນມີຄວາມເສາະໃສຂາວນວນຄືກັບ ສາຍນາ້ໍ ທບີ່ ລໍ ສິ ດຸ ເໝືອນດັົ່ງນາງຟາ້ . ເມີ່ືອຄວາມເຊືີ່ອຖືຂອງຄົນທັງຫຼາຍຕໍ່ຄວາມວິເສດຂອງຕົ້ນໄມ້ມະນີໂຄດດົ່ັງທ່ີກູ່າວມານັ້ົນແນູ່ນອນຄວາມ ຕອ້ ງການເປນັ ຜູ້ຄອບຄອງຕົ້ນໄມ້ມະນີໂຄດກໍເກີດຂົນ້ຶ , ແຕູ່ດວ້ ຍເຫດໃດເວລາຜູ່ານມາດົນນານແລ້ວແຕູ່ຍງັ ບໍ່ມີຜູ້ໃດ ສາມາດເຂ້ົາໄປຮອດໄປເຖິງກົກໄມ້ກົກນີົ້ໄດ້ອາດເປັນເພາະວູ່າເສ້ນົັ ທາງທີ່ຈະເຂາ້ົ ໄປຫາກົກໄມ້ມະນີໂຄດນົ້ັນ ມຄີ ວາມ 112

ທຸລະກັນດານຫຼາຍຫຼືອາດເປັນເພາະຜູ້ທ່ີເຂົ້າໄປນົັ້ນຍັງມີຄວາມສັບສົນວູ່າງູ່າໃດເປັນງູ່າໃດເມີ່ືອເອົາໄປໃຊ້ຈະມີຜົນ ແນວໃດຖ້າຫາກວູ່າຜທູ້ ີ່ໄປເອົານ້ົັນມີຄວາມປະສົງຢາກໄດງ້ ່າູ ທ່ີກິນແລ້ວ ສາມາດເຫາະເຫີນເດີນອາກາດໄດ້ ຫືຼ ຕອ້ ງ ການເອົາງູ່າທ່ີພາໃຫ້ມີຜິວພັນງົດງາມແຕູ່ບັງເອີນໄປເອົາມາໄດ້ແຕູ່ງູ່າທ່ີເປັນລີງກໍຈະພາໃຫ້ກັບກາຍເປັນລີງເປັນຄູ່າງ ໄປ. (ຫງູ່າຕນົ້ ໄມ້ມະນໂີ ຄດທ່ີຢູ່ຄອນພະເພງັ ) ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ຍ້ອນກະແສນ້ໍາທີ່ໄຫຼອ້ອມຕ້ົນໄມ້ນົັ້ນ ເປັນກະແສນໍ້າທີ່ໄຫຼແຮງຫຼາຍເພາະເປັນຕົ້ນ ກົກເຄົ້າຂອງນ້ໍາຕົກນ້ັົນເອງ. ຄວາມແຮງການໄຫຼຂອງກະແສນໍ້ານົັ້ນ ຈົນພາໃຫ້ໜ້ານ້ໍາກ້ຽງຄືກັບໜ້ານໍ້າມັນຈ່ີິງເປັນ ສາ ເຫດເຮັດໃຫ້ຜຄູ້ ົນເຂ້າົ ໄປຫາກົກໄມ້ບ່ໍໄດ.້ ຖ້າຫາກຈະໃຊເ້ ຮອື ເບາົ ຕິດຈກັ ເຂົ້າໄປກຕໍ ້ອງໃຊເ້ ຊືອກເພີືອ່ ຊວູ່ ຍຈູ່ອງໄວ້ ເຊິງີ່ ເປນັ ຄວາມລໍາບາກຫຼາຍອາດຈະເກດີ ຄວາມສາໍ ເລດັ ຫບຼື ໍ່ກໍບ່ໍຮູ້. (ພາບນົກບິນມາຈັບຕົ້ນໄມ້ມະນີໂຄດໃນຍາມເດືອນເພັງ ມີແຕູ່ນົກສີຂາວ ເມື່ີອຮອດຍາມເດືອນແຮມ ມີແຕູ່ນົກ ສດີ າໍ ທ່ີບິນມາຈັບຕນ້ົ ໄມນ້ )້ົີ ເຖິງຢູ່າງໃດກໍດີ, ຄວາມງົດງາມກໍອາດຈາກຄວາມເລິກລັບ ທ່ີທໍາມະຊາດປັຶ້ນແຕູ່ງຂ້ຶົນເໝືອນດັົ່ງດວງ ຈັນເຊີິ່ງໃນເມ່ືີອກູ່ອນບໍ່ມີຜູ້ໃດສາມາດຂົຶ້ນໄປເບິີ່ງຮູບຊົງແລະຄວາມສັກສິດຂອງດວງຈັນໄດ້ ຜູ້ຄົນທັງຫຼາຍຕູ່າງກໍມີ ຄວາມເຊືີ່ອວ່າູ ດວງຈນັ ເປັນສີ່ິງສັກສິດໜ້າອັດສະຈັນອັນກໃໍ ຫ້ເກີດຄວາມໄຝູ່ຝັນຢາກຈະໄປສໍາຜັດເຖງິ ຄວາມສັກສິດ ດ່ົັງກາູ່ ວ. ພໍມາເຖິງໄລຍະທ່ີຜູ້ຄນົ ມີຄວາມຈະເລນີ ກ້າວໜ້າທາງດ້ານຄວາມຄດິ ມກີ ານພັດທະນາເຄ່ີືອງມທື າງວິທະຍາ ສາດຈ່ີິງເຮັດໃຫ້ຄົນເຮົາສາມາດຂຶ້ົນໄປສັງເກດລັກສະນະຂອງດວງຈັນດ້ວຍຍານອາວະກາດດວງຈັນຈ່ີິງເປັນພຽງສິ່ີງ ວັດຖຼຸໜີ່ຶງທ່ີຄ້າຍຄືກັບກ້ອນຫີນເຊົັ່ນດຽວກັບກົກໄມ້ມະນີໂຄດ ທີ່ເມ່ີືອໃດຄົນເຮົາຫາກສາມາດເຂົ້າໄປເຖິງສາມາດ 113

ຈບັ ບາຍແລະພິສູດເຖິງຄວາມສກັ ສິດຢາູ່ ງມີວທິ ະຍາສາດໄດ້ກົກໄມ້ດງົັ່ ກູ່າວກໍຈະກາຍເປນັ ພຽງຕົ້ນໄມ້ທໍາມະດາຕົ້ນໜ່ຶີ ງ. ແຕູ່ເຖິງຢູ່າງໃດກໍຕາມຄວາມເຊ່ືີອຖືຂອງປະຊາຊົນລາວກໍໄດ້ກໍໃຫ້ເກີດຄວາມສັດທາອັນນໍາມາເຊີ່ິງຄວາມ ຮກັ ແລະຫວງແຫນຕໍ່ສ່ີິງທີ່ຕົນເຊ່ອືີ ຖືນັ້ົນເຊີ່ິງຖືວາູ່ ເປັນນິມິດໝາຍອັນດີໃນການປກປັກຮັກສາສີິ່ງທີ່ເປັນມນູ ມໍລະດົກ ອັນຂອງຊາດເນີ່ືອງຈາກວູ່າກົກໄມ້ມະນີໂຄດມີຄວາມຕິດພັນກັບຄວາມເຊ່ືີອຖືຂອງຊາວພຸດມາແຕູ່ບູຮານເພາະເປັນ ຕນົ້ ໄມທ້ ີ່ມບີ ດົ ບາດທາງພຸດທະສາສະໜາໂດຍມີຊີື່ເອນ້ົີ ເປນັ ພາສາບາລີວູ່າຕົ້ນສາລະລັງກາ ເປັນຕົ້ນໄມ້ທຫີ່ າຍາກມີລາ (ຕ້ົນມະນີໂຄດທ່ີຕາຍແລະລົ້ມລົງພາດໃສ່ກູ ະແສນາ້ົ ການຂດຸ ຄນົ້ ຕ້ົນມະນີໂຄດ) ຄາສູງນິຍົມນໍາມາປກູ ໃສູ່ສະຖານທ່ີທາງສາສະໜາເຊ່ັົນວັດວາອາຮາມຕູ່າງໆພ້ອມກັນນ້ົັນຍັງມີຄວາມເຊື່ີອຕິດພັນກັບ ວັນນະຄະດພີ ືົ້ນເມອື ງລາວເຊົັ່ນເລືີ່ອງປູ່ເຍອີ ັນເປັນບັນພະບລຸ ຸດທຍີ່ ືນຍົງຢູ່ໃນຄວາມເຊືອ່ີ ຂອງຊາວລາວຕະຫຼອດມາ. (ຕນ້ົ ມະນີໂຄດທີຖ່ ືກຂດຸ ຄນົ້ ແລະ ນາມາເກບັ ຮັກສາໄວທ້ ບີ່ ລໍ ເິ ວນແຫູ່ງຼ ທູ່ອງທ່ຽູ ວນາ້ົ ຕົກຕາດຄອນພະເພງັ ) 114

ເລ່ືີອງ ແມຍູ່ າູ່ ກັບລກູ ໃພ້ ແຕູ່ປາງກ້ົີປາງກູ່ອນຢູ່ບາ້ ນນອກຂອກຂະແມແຫູງ່ ໜຶີ່ງມີຄອບຄວົ ໜຶີ່ງອາໄສຢູ່ທບີ່ າ້ ນແຫ່ງູ ນ້ັົນ. ພາຍໃນຄອບ ຄົວນ້ັົນມີສະມາຊິກອາໄສຢູ່ຮູ່ວມກັນສາມຄົນຄືມີແມູ່ຍູ່າ, ລູກຊາຍແລະລູກໃພ້. ໃນເບືົ້ອງຕົນຄອບຄົວນ້ີົກໍມີຄວາມ ຮກັ ແພງສາມັກຄີສະໝານກັນດີສົມຄວນ. ຢູ່ນໍາກັນມາບໍ່ນານປານໃດບໍ່ຮູ້ວູ່າມີສາເຫດເພດໄພສັນໃດມາຕ້ອງມາຕໍາ ລູກໃພ້ກັບແມູ່ຍູ່າກໍເກີດມີການຜິດຖຽງກັນແລະຄຽດຊອງກັນເອົາແທ້ເອົາວູ່າແມູ່ຍູ່າເບ່ີິງລູກໃພ້ປານກັບສ້ຽນຕໍາຕາ ລກູ ໃພ້ເບິ່ີງຍາູ່ ປານກັບຂອນກາງບ້ານ. ແມູ່ຍູ່ານ້ັົນເກດີ ເປັນມົື້ເປັນວັນມາມີແຕ່ແູ ນວມາຕລິ ູກໃພ້, ລກູ ໃພ້ເຮັດຫຍັງກໍ ບໍ່ດີຮິກໍບໍ່ຊອບ, ຊອກຫາແຕູ່ຄວາມເວົ້າຄວາມຈ່ົມໃຫ້ລູກໃພ້, ລູກໃພ້ລຸກໜົ້ງຶ ເຂ້ົາເດິກແມູ່ຍູ່າກໍຈມົ່ ວູ່າເຂົ້າແຂງຍ້ອນ ໜົ້ຶງເດິກໂພດ, ລູກໃພ້ໜ້ຶົງເຂ້ົາສວາຍພັດເວົ້າວູາ່ ໜ້ົຶງເຂາ້ົ ສວາຍໂພດວູ່າລູກໃພ້ຂ້ີົຄ້ານໜຶ້ົງເຂົ້າບໍ່ທັນກິນໄປເຮັດວຽກ. ລກູ ໃພ້ເຮັດກນິ ບ່ໍຕວິ ູ່າຈາງກໍຕວິ ູ່າເຄມັ , ແມູ່ຍູ່າຕີໜູຊາ ຕີໝາສຽດລູກໃພ້ຢູ່ເປັນນິດ. ສູ່ວນລກູ ໃພ້ກໍເກີດອຸກໃຈຂຶົ້ນ, ວຽກທຸກສ່ິີງທຸກຢາູ່ ງທ່ີຕົນເຄີຍເຮັດມາແຕູ່ກູ່ອນນົ້ັນແມູ່ຍູ່າກໍວູ່າບໍ່ດີໝົດເລຍີ ເສຍກໍາລັງໃຈແລະເສຍກຽດຈີິ່ງຊັງແມູ່າ ເປັນການໃຫຍູ່. ແມູ່ຍາູ່ ເຮດັ ກນິ ລກູ ໃພ້ກໍບໍ່ກິນ, ລູກໃພ້ເຮັດກນິ ແມູ່ຍ່າູ ກໍບໍ່ກິນ, ແມູ່ຍູ່າກັບລູກໃພ້ເລີຍປິີ່ນຫັຼງໃສູ່ກັນ ບ່ໍລົງຮອຍກັນຈັກວຽກຈັກງານເລີຍ. ສູ່ວນຜູ້ເປັນລູກຊາຍ ກໍເກີດຄວາມອຸກໃຈຂຶົ້ນມາຄັນຊິພ້ອມເອົາແມູ່ຂອງຕົນ ເອງຫພຼື ັດຢາ້ ນເມຍເສຍໃຈຢ້ານເມຍໜີປະ, ຖ້າຈະພ້ອມແມຫູ່ ພຼື ັດຢ້ານແມູ່ເສຍໃຈເພາະແມູ່ເປັນຜລູ້ ້ຽງມາແຕູ່ນ້ອຍ. ຜເູ້ ປນັ ລູກຊາຍມີຄວາມອຸກໃຈຫຼາຍ ເພາະໄດ້ເອົາພີ່ນ້ອງເຖົ້າແກູ່ລຸງຕາທັງສອງກໍ້າສອງຝາູ່ ຍມາໂອບຮົມເຖິງ 3 ຄັົ້ງແລ້ວແມູ່ຍູ່າກັບລູກໃພ້ກໍຍັງບ່ໍຖືກຕ້ອງກັນ. ໃນເວລາທີ່ຄອບຄົວບໍ່ຖືກຕ້ອງຄູ່ອງກັນນົ້ີລູກຊາຍບໍ່ໝັ່ົນໄປອອກ ແຮງງານເລີຍຈ່ີິງເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວມີບາງຄັົ້ງຂາດໆເຂີນໆຕະຫຼອດເວລາທີ່ຜູ້ເປັນລູກຊາຍຊອກຫາວິທີທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ ແມູ່ຍາູ່ ກັບລູກໃພ້ຄືນດີນໍາກັນ. ມື້ໜົ ີ່ຶງຜູ້ເປັນລູກໃພ້ໄປຫາໜ່ໍໄມ້ໃນປູ່າແຕູ່ເຊົາ້ , ລູກຊາຍຈ່ີິງໄດ້ໂອກາດຈ່ີິງເຂາົ້ ໄປຫາ ແມູ່ແລະຖາມວາູ່ : - ແມູ່! ເຈ້າົ ຊັງລກູ ໃພ້ນແ້ົີ ທ້ບໍ? - ຊັງແທ້ລກູ ເຮຍີ . - ຖ້າແມູ່ຊງັ ແທລ້ ູກຈະຂ້າມັນ. - ແມູ່ເຫັນດນີ າໍ ແລ້ວລູກເອຍີ . - ແມູ່ຢາກໃຫ້ລູກຂາ້ ມນັ ແມູ່ຈີ່ິງດໃີ ຈຖ້າລູກຂາ້ ມັນໄດແ້ ມູ່ຍິງີ່ ດີໃຈ. ສມົ ກຽດລູກແມູ່ທີ່ໄດລ້ ຽ້ ງມາແຕູ່ນ້ອຍໆ ແມູ່ບ່ໍຢາກເຫັນໜ້າມນັ ອີກຕໍ່ໄປ. - ລູກຂໍປະຕິບັດຕາມແມູ່ແຕູ່ລູດຂໍຜັດໝາຍໃຫ້ແມູ່ 15 ມ້ືົເຮົາຈະລົງມືຂ້າມັນໂລດ. ກູ່ອນມັນຈະຕາຍ 15 ມນ້ົື ້ົີ ລູກຢາກຂໃໍ ຫ້ແມູ່ເຮດັ ດີນໍາມນັ ທຸກສີິງ່ ທກຸ ຢູາ່ ງຈະໄດບ້ ໍ ? ແນງໃດມນັ ກຊໍ ິຕາຍແລ້ວ. - ແມູ່ຈະເຮັດດນີ າໍ ມນັ ບໍ່ວູ່າແຕູ່ 15 ມົືເ້ ທາ່ົ ນົ້ນັ 2 ເດືອນແມູ່ກໍຮບັ ວູາ່ ແຕູ່ລກູ ຂາ້ ມັນ. ມືົ້ໜງ່ຶີ ຊາຍຄົນນົ້ນັ ໄດໂ້ ອກາດຈິ່ງີ ເຂົ້າໄປຫາເມຍທສ່ີ ວນມອນແລວ້ ຖາມເມຍວ່າູ : 115

- ເຈົ້າຊັງແມູ່ຍູ່າແທ້ບໍ ? - ຂ້ອຍຊງັ ແທ້. - ຖ້ານ້ອງຊັງແທອ້ າ້ ຍຈະຂາ້ ແມູ່ຍູ່ານ້ອງເຫັນດບີ ໍ ? - ແມູ່ນເຫນັ ດີແທ້, ຖ້າອ້າຍບໍ່ຂາ້ ແມູ່ຍາູ່ ນ້ອງຈະບໍ່ຢນູ່ າໍ ອ້າຍອີກຕໄໍ່ ປ. - ແຕູ່ວາູ່ ອ້າຍຜັດໝາຍໃຫ້ນອ້ ງກາໍ ນົດ 15 ມົອ້ື ້າຍຈິ່ງີ ຈະຂາ້ . ກອູ່ ນລາວຈະຕາຍນ້ີອົ ້າຍຢາກໃຫ້ນອ້ ງເຮັດດີນາໍ ແມູ່ຍູາ່ ທກຸ ສີິງ່ ທກຸ ຢ່າູ ງພາຍໃນ 15 ມນົື້ ອ້ ງຈະເຮັດໄດບ້ ໍ ? - ບ່ໍວູ່າແຕູ່ 15 ມົື້ 2 ເດອື ນນ້ອງກເໍ ຮດັ ໄດ້ວ່າູ ແຕູ່ອາ້ ບຂ້າແມູ່ຍ່າູ . ບນັ ຍາກາດດໆີ ກັບຄນື ມາ ນບັ ແຕູ່ມ້ືົທີລ່ ກູ ຊາຍລກັ ໄປສນັ ຍາກບັ ແມູ່ ແລະ ລກັ ໄປສນັ ຍາກັບເມຍຕົນ. ເດນີ່ ບາ້ ນ ກກໍ ້ຽງສະອາດ, ເທງິ ຕົ້ນສີດາຂ້າງເຮອື ນຕອນເຊົ້າ ມີນກົ ນອ້ ຍໆສີ່ຫ້າໂຕບນິ ມາຈັບ ແລະ ສ່ົງສຽງຮອ້ ງຈິບແຈບ ເໝອື ນກັບພວກເຂົາມີຄວາມເບີກບານແທ້. ສູ່ວນແມູ່ຍູ່າກັບລູກໃພ້ກໍປ້ນຶີ ໜາ້ ມເື ປັນຫງັຼ ມຕື ູ່າງຝາູ່ ຍກໄໍ ດ້ປະຕບິ ດັ ຕາມ ສັນຍາທ່ີໄດ້ວູ່າໄວ້. ລູກໃພ້ກໍລຸກແຕູ່ເດິກໜົ້ຶງເຂ້ົາຍັດໃສູ່ແອບນ້ອຍໃຫ້ແມູ່ຍູ່າໄດ້ໄປຕັກບາດທຸກໆມື້ົແລະຕົ້ມນໍ້າໃຫ້ ແມູ່ຍູ່າສວູ່າຍໜ້າເປັນປະຈໍາ. ເຄີື່ອງນຸູ່ງຂອງຫົ່ມແມູ່ຍູ່າອັນໃດເປເິ ປຶ້ືອນລູກໃພ້ກໍເອົາໄປຊັກໄປລ້າງໃຫ້ສະອາດຄວາມ ເວ້ົາຈາປາໄສຂອງລກູ ໃພ້ຕແໍ່ ມູ່ຍູ່າກໍສຸພາບຮຽບຮອ້ ຍວາູ່ ແຕູ່ແມູ່ຍ່າູ ຕ້ອງການຫຍັງລູກໃພ້ກປໍ ະຕບິ ດັ ໄດ້ທກຸ ປະການ. ສູ່ວນແມູ່ຍາູ່ ນັນ້ົ ເງນິ ຄາໍ ທ່ີແມູ່ຍູ່າເຊີອ່ື ງໄວ້ແຕູ່ກອູ່ ນນນ້ົັ ກມໍ າມອບໃຫ້ລູກໃພ້, ໄປບາ້ ນໃຕ້ບ້ານເໜືອເຫນັ ສິ້ົນເສືົ້ອງາມກໍຊື້ົມາຕ້ອນລູກໃພ້. ລູກໃພ້ເຮັດຫຍັງໃຫ້ກິນກໍວູ່າແຊບວູ່ານົວ, ບໍ່ມີຄວາມສົ້ມຄວາມເຄັມໃຫ້ລູກໃພ້ ຈັກເທ່ອີື . ກໍານົດຮອດ 15 ມືມ້ົ າເຖິງ ລູກຊາຍກໍເອາົ ງາ້ ວດວງຍາວຂອງພຢໍ່ ູ່ໃນຟັກທີ່ຫອ້ ຍໄວ້ຝາແຈສ້ວມອອກມາຝນ. ຊາຍຄົນນ້ົັນຝນງ້າວຢູ່ເປັນເວລາ 3 ມົື້ເຮັດໃຫ້ງ້າວເຂ້ົາດີແລະເຫ້ຼົືອມມາບໆ. ເວລາຝນງ້າວຢູ່ນົ້ັນແມູ່ກາຍໄປໃກ້ລູກ ຊາຍກໍເວາ້ົ ຂຶ້ົນວູາ່ “ກູຈະຂ້າຄົນບາດນົ້ີ” ເວລາເມຍມາໃກ້ຜວົ ກເໍ ວາົ້ ຂ້ຶົນວູ່າ “ກູຈະຂ້າຄົນບາດນ້ົີ” ທູ່າທາງຂອງລູກຊາຍ ຂງຶ ຂງັ ມງັ ມ,ໍ ຍກງ້າວຂນ້ົຶ ບາດໃດກໍເລອື້ົ ມມາບໆ, ລກູ ຊາຍທໍາທູ່າເຕັົ້ນພຸ້ນເຕົັນ້ ພ.ີ້ົ ມທົື້ ີ່ສາມຕອນແລງມາຜເູ້ ປນັ ເມຍອອກໄປໄລຄູ່ ວາຍຢູ່ທົ່ງຍງັ ບໍ່ທັນມາຮອດ, ລູກຊາຍກໍລາກງ້າວດວງບກັ ໃຫຍູ່ຍາວເຫຼ້ົືອມມາບໆນັນົ້ ຂ້ົນຶ ໄປຫາແມູ່ທ່ີເທງິ ເຮືອນ, ທາໍ ທູ່າຂງຶ ຂງັ ຍກົ ງາ້ ວໃຫ້ແມູ່ເບີງິ່ ພ້ອມທັງເວາ້ົ ຂົຶ້ນວູາ່ : - ນລົີ້ ະແມູ່ເອີຍລູກຈະຂ້າລກູ ໃພ້ເຈົ້າໃຫ້ເຈ້າົ ເບ່ິີງດຽວນີົ້, ມັນມາຮອດໜ້ີົຍາມໃດ ຂອ້ ຍຈະຟນັ ຄໍມັນໂລດ. ຜເູ້ ປນັ ແມູ່ໄດຍ້ ນິ ແນວນົນ້ັ ກໍຮ້ອງເຫີຼຮອ້ ງເຫດຼີ ຂົ້ນຶ ວາູ່ : - ແມູ່ຂໍນໍາລູກທ້ອນ, ແມ່ບູ ໍ່ໃຫ້ຂາ້ , ລກູ ໃພ້ຂອງແມູ່ດໆີ ຫາໃສບໍ່ໄດດ້ ອກລກູ ໃພ້ແບບນ້ີ.ົ - ຖ້າເວົ້າແນວນ້ັົນລູກກຂໍ ໍຟັງຄວາມແມູ່. ລູກຊາຍກໍເອາົ ງ້າວສບຸ ໃສູ່ຟັກ ແລວ້ ເອົາໄປຫ້ອຍໄວ້ແຈສ້ວມຕາມເຄຍີ . 116

ເຊົ້າມົື້ໃໝູ່ມາ ແມູ່ຍູ່າໄດ້ໄປສູ່ຂວັນແອນ້ອຍບ້ານເໜືອ ລູກຊາຍໄດ້ໂອກາດ ກໍພາຍງ້າວອອກມາ ແລ້ວ ຖອດ ອອກຈາກຟກັ ຖືງາ້ ວເຫຼອ້ືົ ມມາບໆມາຫາເມຍແລະເວົາ້ ນໍາເມຍວາູ່ : - ມົ້ນື ້ົີຂ້ອຍຊຂິ ້າແມູ່ຍາູ່ ໃຫ້ເຈົາ້ ເບິງ່ີ ເນ,ີ ເພິນ່ີ ມາໜຂ້ີົ ອ້ ຍຈະຕັດຄໂໍ ລດ. ຜເູ້ ປັນຜົວທາໍ ທູ່າເຕົັນ້ ພຸ້ນເຕົ້ນັ ພທີົ້ ັງເວ້າົ ວູ່າ: - ວາູ່ ແຕູ່ແມູ່ຍູ່າຂຶົ້ນຂ້ົນັ ໄດມາຂອ້ ຍຈະຟນັ ໂລດ. ຜເູ້ ປນັ ເມຍເຫັນທາູ່ ທບີ ໍ່ດີຈິີງ່ ຂໍຮອ້ ງນໍາຜົວວ່າູ : - ບໍ່ໃຫ້ຂາ້ ເພ່ນີິ ແມູ່ຍູ່າຂອ້ ຍດແີ ທໆ້ , ຂໍນາໍ ອາ້ ຍ! ຂໍນາໍ ອ້າຍ! ສຽງຮອ້ ງຂໍນ້ນົັ ຟດສະໜົ່ນັ ຈນົ ສດຸ ສຽງພໍດີແມູ່ຍາູ່ ຍູ່າງເຂົ້າປະຕຮູ ້ົວມາ, ຜເູ້ ປນັ ເມຍຢ້ານຜົວຂອງຕົນຂ້າແມູ່ ຍູ່າເລີຍໂດດເຂົ້າໄປຍາດເອົາງ້າວນໍາຜູ້ເປັນຜົວ. ເຈົ້າດຶງໄປຂ້ອຍດຶງມາ, ແມູ່ຍູ່າໂພ້ໂວ້ຂົ້ຶນມາຫົວຂ້ັົນໄດໄດ້ເຫັນເຫດ ການນັ້ົນ ຊໍ້າພັດຄຶດວູ່າລູກຊາຍພວມຊິຂ້າລູກໃພ້ ກໍເລີຍໂດດເຂ້ົາໄປກອດລູກໃພ້ໄວ້ຢູ່າງແຮງ ສູ່ວນລູກໃພ້ກໍຢ້ານ ຜວົ ຂອງຕົນຈະຂາ້ ແມູ່ກໍເລຍີ ໂດດກອດແມູ່ຍູ່າໄວ້ຢ່າູ ງແຂງແຮງແມູ່ຍາູ່ ແລະ ລກູ ໃພໄ້ ຫ້ສະອຶກສະອົື້ນຕກໍ່ ັນ. ງາ້ ວດວງນົນ້ັ ກໍເລຍີ ເຂົ້າໄປຢໃູ່ ນຟັກເໝືອນເດມີ ແລະ ຄອບຄົວນນົັ້ ກໍຮັກແພງກນັ ມຄີ ວາມອດຸ ົມສົມບູນ ພູນສກຸ ຕະຫຼອດໄປ. 117

ບດົ ທີ 4 ບາງບດົ ເລອີື່ ງໃນນທິ ານຊວນຫວົ ເລອ່ືີ ງ ຕາບອດຄາໍ ຊາ້ ງ ແຕູ່ປາງກູ່ອນຍັງມີຊາຍຕາບອດຫກົ ຄົນ. ມົື້ໜ່ີຶງບັງເອີນເຂົາໄດ້ມາພົບກັນຢູ່ກ້ອງຕ້ົນໄມ້ແຫູ່ງໜີຶ່ງ, ເມີື່ອໄດ້ໂອ້ ລົມສົນທະນາກັນແລ້ວຕູ່ີາງກໍຮູ້ສຶກວູ່າເປັນຄົນຕາບອດ, ເຂົາຈິີ່ງຕົກລົງເປັນສູ່ຽວກັນ, ຂະນະທ່ີນົັ່ງລົມກັນຢູ່ກ້ອງຮ່ົມ ໄມ້ນນົັ້ ພໍດນີ າຍຄວານຊ້າງໄດໄ້ ດເ້ ອາົ ຊາ້ ງຜູ່ານໄປແລວ້ ຈງ່ີິ ເອນົ້ີ ຖາມວູາ່ : - “ແມູ່ນພວກເຈ້ົາລມົ ກັນເລອ່ືີ ງໃດນໍ ຄືນັົ່ງຫົວສຽງຟດຟວີ່ ່ນີ ັນແທ”້ . - “ໂອຍ! ລົມໄປຕາມພາສາຄົນຕາບອດຊົ້ນັ ແລ້ວ, ຊໄິ ປໃສນນໍ ນ້ັົ ເນາະ ພວກເຂົາໄດ້ຖາມຂຶົ້ນພອ້ ມໆກັນ” - “ເອົາຊາ້ ງໄປລຽ້ ງຢູ່ໃກ້ໆນີໜ້ົ າ” ຄວານຊ້າງຕອບ ພໍໄດຍ້ ນິ ວາູ່ “ຊ້າງ” ຄົນຄາບອດເຫົຼ່ານ້ົນັ ເຫັນວູ່າໄດໂ້ ອກາດ ຈິ່ງີ ມຄີ ນົ ໜງຶ່ີ ກູາ່ ວຂົຶ້ນທັນທີວູ່າ: - “ໝູ່ເອີຍ! ພວກເຮົາພາກັນໄປເບີິ່ງຊ້າງເທາະ, ໄດຍ້ ິນແຕ່ຄູ ົນອີ່ືນເຂາົ ວູ່າຊ້າງໆ, ແຕູ່ຈັກຊ້າງມັນມີຮູບຮູ່າງສັນ ແນວໃດເຮົາກໍບໍ່ຮູ້. ເພີອື່ ບໍໃ່ ຫໃ້ ຜຕວົ ະໄດ້ເຮົາຕອ້ ງພາກັນໄປເບີງ່ິ ໃຫຮ້ ້ເູ ຫນັ ປະຈກັ ແຈງ້ ດ້ວຍຕນົ ເອງເທາະ”. ເມືອ່ີ ໄປເຖງິ ແລວ້ ພວກເຂົາກໍພາກັນຂອໍ ະນຍຸ າດຈາກຄວານຊາ້ ງ, ດ້ວຍຄວາມເຫັນໃຈຄວານຊ້າງຈງິ່ີ ບອກໃຫ້ ຊາບໝອບລົງ ເພີືອ່ ໃຫ້ຄົນຕາບອດເຫຼ່ົານ້ນັົ ຄໍາເບ່ງິີ ແລ້ວກເໍ ວ້າົ ທງັ ຄດຶ ຢາກ ຫວົ ຢູ່ໃນໃຈວາູ່ : - “ເອາົ ! ພວກເຈົ້າຈ່ົງເບິີງ່ ຕາມໃຈຊອບເທາະ, ຊລິ ບູ ຊຄິ າໍ ເບີ່ງິ ແນວໃດກສໍ ດຸ ແລວ້ ແຕູ່ໃຈ” ຈາກນ້ັົນຄົນຕາບອດທັງໝົດຈີ່ິງເຂ້ົາໄປຫາຊ້າງ ແລະ ຕູ່າງກໍລູບຄໍາເບ່ີິງຂະນະທ່ີລູບຄໍາຢູນ່ ົ້ັນໃຜກໍມີຄວາມຕີ່ືນ ເຕ້ົັນ ແລະ ດີໃຈເພາະແຕູ່ເກີດມາກໍແມູ່ນເທີື່ອດຽວນີົ້ທີ່ຕົນໄດ້ພົບຊ້າງຈົນເຖິງຂ້ັົນລູຄໍາເບິີ່ງຢູ່າງຄັກແນູ່. ເມ່ີືອລູບຄໍາ ເບີິ່ງຈົນເປັນທ່ີແຈບໃຈຂອງໃຜລາວແລ້ວ ເຂົາຈີິ່ງພາກັນສະແດງຄວາມຂອບໃຈນໍາຄວານຊ້າງແລ້ວກໍໜີໄປ, ພໍໄປ ຮອດຕົ້ນໄຮໃຫຍູ່ແຄມບ້ານ ຄົນຕາບອດທັງໝົດຈິ່ງີ ພາກັນແວເູ່ ຂ້ົາເຊົາຮົ່ມ, ຂະນະທີ່ພັກເຊົາຢູ່ນັົ້ນຜູ້ໜີຶ່ງໄດ້ເວ້ົາຕາມ ຄວາມຮສູ້ ກຶ ແລະ ຄວາມເຂ້າົ ໃຈຂອງຕົນອອກກູ່ອນໝູວ່ າູ່ : - ບ໊າເນາະໝູ່! ຊາຄາໍ ຄົນຊູ່າລືວູ່າ ຊ້າງໆ ເຮາົ ກະດຽວວູ່າສດັ ໃຫຍູ່ສດັ ໂຕເອົາແທ້ເອົາວູ່າ, ຕ້ົງັ ທ່ີແທ້ຊ້າງມັນໂລດ ໂຕນ້ອຍໆນ້ີົໜີຶ່ງ ແລະ ຮູບຮູ່າງລັກສະນະຂອງມັນກໍບໍ່ເຫັນຕູ່າງກັບວີພໍ່ຕູ້ເຮົາຢູ່ເຮືອນຫົັ້ນ, ຕູ່າງແຕູ່ວູ່າຊ້າງມັນພັດມີ ຂົນເທ່ົານົ້ັນດອກ. ພໍໝູ່ໄດ້ຟັງດ່ົັງນັົ້ນໃຜກໍຕົກຕະລຶງ ແລະ ສົ່ງສຽງຫົວອອກມາແຕກໂຄບໆ ຄິດວູ່າໝໍນ້ົີມັນເອົາ ຄວາມໃສມາເວົ້າ ຫືຼ ມັນເປັນບາ້ ໄປແລ້ວຊ້ັນົ ບ໊ໍ. ທັນໃດນ້ັນົ ຈີິ່ງມີຜ້ຊູ ອນເວ້ົາຂ້ຶົນມາວາູ່ : - “ມງຶ ພດັ ເບງ່ີິ ຊາ້ ງແນວໃດຈິີງ່ ຈະວູ່າແມູ່ນຊາ້ ງຄືກັບວພີ ໍ່ຕມູ້ ຶງເກ໊າະ” . ພໍເວົາ້ ຮອດໜໝ້ົີ ູ່ກໍຫວົ ຂົ້ຶນອກີ ແລວ້ ລາວ ຈິງ່ີ ເວົ້າຕໍ່ວູ່າ “ມງຶ ຢູ່າໄດ້ເວ້າົ ໄປໃສອກີ ເດ,ີ ຄົນອ່ີືນໄດຍ້ ນິ ເຂາົ ຊຫິ ົວຂວັນມຶງຕາຍແລວ້ . ໃຜຊິວູ່າຊ້າງຄືວີ ຊ້າງມັນຄກື ັບ ສາກມອງຊ້ັົນຕະຫວາ”. ຄນົ ທ່ີຄໍາຖກື ຫາງເວາົ້ ຂນຶ້ົ . - “ໂຢ້ວ! ຕາມກູຟັງມາໜີ້ົສູສອງຄົນເວົ້ານັ້ົນມັນລະບ່ໍມີໃຜຖືກໄດ໋ນົີ້, ດ້ວຍເຫດໃດຈີິ່ງວູ່າຊ້າງຄືວີຄືສາກມອງ ທົວ່ ທີບທ່ວົ ແດນແນວນນົັ້ , ຊາ້ ງມັນກໍຄືສບູ ທີເ່ ຂົາໃຊເ້ ວລາຕມີ ດີ ຕພີ າ້ ນັົ້ນຕະຫວາ” ຄົນທຄີ່ ໍາຖືກຂາເວົ້າຂຶ້ນົ . - “ໂອ໊ຍ! ກໍແມູ່ນສູນໍໆ ແຮູ່ງຟັງຫຼາຍຄົນເວົ້າມາກໍແຮູ່ງໄປກັນໃຫຍູ່, ກູຢາກຫົວແທ້ເດແມູ່ນສູເອົາຄວາມໃດ ມາເວົ້ານໍ, ຈ່ົັງໃດຈິີ່ງວາູ່ ຊ້າງຄືວີ ຄສື າກມອງ, ຄືສູບ ແນວນ້ນັົ , ຊ້າງມັນກໍຄືຟອຍຊົັ້ນຕົ໋ວ , ແນວທ່ີໃຊ້ກວດເຮືອນຢູ່ ຊມູ່ ້ືົ ສກູ ຍໍ ັງບຮໍ່ ູຊ້ ້ັນົ ບ”ໍ ຄົນທຄີ່ ໍາຖືກຫາງເວ້ົາຂຶນົ້ . 118

- “ອນັ ຟອຍກວາດເຮືອນໃຜຈົງ່ັ ຊບິ ໍ່ຮູ,້ ແຕມູ່ ນັ ຜິດຢູ່ບ່ອູ ນວາູ່ ຊ້າງຄກື ບັ ຟອຍແມ່ນູ ສູເບິີ່ງຊ້າງແນວໃດຈິີ່ງພາກັນ ເຂາ້ົ ໃຈຜດິ ພາດແນວນ້ນັົ ແທ້, ເບ່ີງິ ຊາ້ ງແຕ່ເູ ຊົາ້ ຮອດງາຍລູບໆຄໍາໆຈົນອິດຈົນເມີ່ືອຍບາດແລ້ວພັດມາເວ້າົ ໄປທາງອືີ່ນ, ຊາ້ ງມນັ ກໍຄກື ັບປີງໂຕບກັ ໃຫຍູ່ນ້ົີຊົນ້ັ ຕວົ໋ ” ຄນົ ທ່ຄີ າໍ ຖືກງວງເວາົ້ ຂນ້ຶົ ດວ້ ຍຄວາມໝນ້ົັ ໃຈ. - “ໂອຍ! ຈັົ່ງແມູ່ນຫຼາຍຄນົ ຫຼາຍປາກຄືເພິນ່ີ ວ່າູ ແທ້ນ,ໍ ເຖິງສູຊິຖຽງກັນຈນົ ປາກຫ້ຽນກບໍ ໍ່ມີໃຜຖືກຈກັ ຄົດອກ, ຂະຫຍອນວູ່າຊິບໍ່ເຫັນຊ້າງຈັກເທ່ີືອຈົນເຖິງຂ້ັົນໄດ້ຈັບໄດ້ບາຍປານນັ້ົນສູກໍຍັງເຂ້ົາໃຈຜິດພາດເນາະ, ຊ້າງມັນບໍ່ແມູ່ນ ສດັ ນອ້ ຍໆທ່ສີ ູເຂ້ົາໃຈດອກ” ຄນົ ທີຄ່ າໍ ຖືກຂາ້ ງເວົາ້ ຂ້ຶນົ . ທງັ ຫກົ ຄນົ ນນ້ັົ ຕ່າູ ງຝາູ່ ຍຕາູ່ ງຜິດພາດຍອ້ ນວູ່າການສງັ ເກດບນັ ຫາຂອງເຂົາບ່ໍຄບົ ຖ້ວນ. ເລອີ່ື ງ “ຄນົ ຂ້ົີຕວົ ະກບັ ຄນົ ຫອຼ ກລວງ” ໃນກາລະຄົັ້ງກູ່ອນພຸ້ນຍັງມີພໍ່ຄ້າສອງຄົນຢູ່ຄົນບະເມືອງ, ທັງສອງມີອາຊີບຄ້າຂາຍເພ່ີືອລ້ຽງຊີວິດ. ການຄ້າ ຂອງເຂົາເຈ້າົ ນ້ົີໄປຕາມປກກະຕເິ ຊົ່ນັ ວູາ່ ເອາົ ເຄີ່ອື ງຢູເ່ ມອື ງນ້ົີໄປຂາຍຢເູ່ ມືອງອນ່ືີ ແລະຊ້ືົເຄ່ີອື ງຢເູ່ ມືອງອນີື່ ມາຂາຍຢູ່ເມືອງ ນີົ້. ພໍ່ຄ້າທັງສອງນີ້ົມີນິດໄສກົງກັນອັນໜຶີ່ງ ຄືແຕູ່ລະຄົນແມູ່ນມີຄວາມເປັນເລີດໃນການຕົວະຕົ້ມຫຼອກລວງເພືີ່ອຫາ ກໍາໄລມາໃຫ້ແກູ່ຕົນເອງ. ມ້ໜືົ ່ງີຶ ທັງສອງໄດພ້ ົບກັນຢກູ່ າງທາງແຫູງ່ ໜງຶ່ີ ແບບບັງເອີນ, ຜໜູ້ ່ຶີງແບກໄຫປາແດກໄປຂາຍແລະຜູ້ໜ່ງຶີ ແມູນ່ ພາຍ ງາ້ ວໄປຂາຍ, ເມືີອ່ ທັງສອງພົບກນັ ແລ້ວ ກໄໍ ດທ້ ັກທາຍປາໄສເຊ່ີິງກນັ ແລະກນັ ຈົນເປັນທຮ່ີ ູ້ຈັກເຊີິ່ງກັນແລະກນັ ແລ້ວ ທງັ ສອງຈ່ິີງໄດຕ້ ົກລົງປຽູ່ ນເຄອື່ີ ງຂາຍນາໍ ກັນໂດຍທພ່ີ ຄໍ່ າ້ ຂາຍປາແດກໄດທ້ າບທາມຂົ້ນຶ ກູ່ອນວູ່າ: - “ຢູທ່ າງເມືອງໂຕພຸນ້ ຜູ້ຂາຍປາແດກປາໃຫຍູ່ກໍມີຫຼາຍຢູ່ບໍ ?” - “ຕາມເຮາົ ຮູ້ຄືວູ່າບໍ່ມີພທໍ ໍ່ໃດດອກ, ຊໍ້າບ່ໍພພໍ ັດມແີ ຕູ່ປາແດກປານ້ອຍທັງເໝັນທັງບ່ໍແຊບເພາະມີແຕູ່ຂ້ົີແກບ”. - “ໂອ ! ຄນັ ຊົັ້ນເຮາົ ຊິເອົາປາແດກປາໃຫຍູ່ໄຫນໄ້ີົ ປລອງຂາຍຢູເ່ ມືອງໂຕເບງິ່ີ ວ່າູ ຊິໄດຊ້ ິດີປານໃດ !” - “ກລໍ ອງໄປເບ່ງິີ , ວູ່າແຕູ່ທາງເມືອງໂຕເດ ! ມຜີ ຕູ້ ດີ າບຂາຍຢບູ່ ໍ ?” - “ກໍຫາກມີຢ່ແູ ຕູ່ບ່ໍມູ່ຊີ່ືສຽງຫາຼ ຍປານໃດ.” - “ໂອ ! ເຮົາຊິລອງເອາົ ດາບດວງນີໄ້ົ ປຂາຍຢູ່ເມືອງໂຕລອງເບິີ່ງວູາ່ ຊິມີຜຊູ້ ົື້ບ່ໍ. ເທືີ່ອນເ້ີົ ອາົ ມາແຕ່ດູ ວງດຽວເພືີ່ອ ເປນັ ການທດົ ລອງ, ໃນຕໜໍ່ ້າຊິເອົາໄປຫາຼ ຍຕມ່ີື ຫາກວູາ່ ມີຜຊູ້ ືົ້ຫຼາຍ” - “ກເໍ ອາົ ໄປຂາຍລອງເບງິີ່ . ໂອ ! ເຮົາວູ່າແນວນດີົ້ ບີ ໍ ?” - “ວູ່າແນວໃດ ?” - “ໂຕຊເິ ອົາດາບໄປຂາຍຢູ່ເມືອງເຮົາແລະເຮົາກຊໍ ເິ ອົາປາແດກໄປຂາຍຢເູ່ ມືອງໂຕແມນູ່ ລະຫວະ ?” - “ເອີ ! ໂຕເວ້ົາຖືກແລ້ວເດ, ມນັ ເປັນຫຍັງລະ ?” - “ກໍບໍ່ເປັນຫຍງັ ດອກແຕູ່ເຮາົ ຄດິ ວູ່າເຮັດແນວນດົ້ີ ີບໍ ?” - “ເຮດັ ແນວໃດ ?” - “ພວກເຮົາປ່ຽູ ນເຄີື່ອງກນັ ແລ້ວກັບຄືນເມືອເມອື ງໃຜເມືອງມັນຊດິ ີບໍ່ ? ຢູ່ເມອື ງໂຕໂຕກໍຮູ້ບອູ່ ນຊ້ືົບ່ອູ ນຂາຍ 119

ດີ ແລະ ຢູ່ເມອື ງເຮົາເຮົາກຮໍ ູ້ບູ່ອນຊ້ືົບອູ່ ນຂາຍດີເຊນັ່ົ ກັນ”. - “ຕົກລງົ ປຽູ່ ນກໍປູ່ຽນ” ທັງສອງກໍປຽູ່ ນເຄອ່ີື ງຂາຍນາໍ ກັນແລ້ວຫັນຫງຼັ ໃສູ່ກນັ ຍາູ່ ງກັບຄືນເມືອງໃຜເມືອງມນັ ດວ້ ຍຄວາມຟາ້ ວຝ່ົັງ ເພາະແຕູ່ລະຄົນກຢໍ ້ານວູ່າຈະເສຍລັບ. ໃນເວລາກັບຄືນມານົັ້ນແຕູ່ລະຄົນກໍຄິດໃນໃຈວູ່າທ່ໍນົັ້ນຈ່ົັງແມູ່ນມັນໂງຕູ່ ົວະໜ້ ອຍດຽວກໍເຊ່ອືີ ໂລດ, ໂອຍ ! ຈ່ົັງແມນູ່ ສມົ ນ້ໍາໜ້າເດ, ເປັນພຄໍ່ ້າແນວໃດມາບ່ໍຄດຶ ບໍ່ເຄືອງແທ້ປູ່ຽນເຄື່ີອງກນັ ກໍຍັງວູ່າບໍ່ ເບ່ງິີ ຮອດເຄືອີ່ ງຊິປູ່ຽນ ! ຮຶ ! ຄນັ ເປນັ ແນວນົ້ກີ ູໂລດຢາ້ ນມຶງຊິຫຼຸບທນຶ ຈົນວາູ່ ບໍ່ມີຮອດເງນິ ຊິໄຊ້ໜົ້ີເຂາົ ພຸ້ນເດ! ເວາົ້ ມາ ແລ້ວກໍຄຶດຢາກຫົວນໍ ! ຄົນເຮົານ້ີົຜູ້ເປັນແນວໃດກໍມີ, ກູຄຶດເຫັນຕອນມຶງຊິເບິີ່ງເຄີ່ືອງເດ ! ບາດເຫັນແລ້ວມຶງພັດຊິ ວ່າູ ກູຕົ້ມມງຶ ແລວ້ ນໍ ! ບ່ໍແມນູ່ ກຕູ ມົ້ ດອກເພາະມງຶ ບ່ໍເບີງ່ິ ຕາູ່ ງຫາກ… ເມື່ີອພໍ່ຄ້າທັງສອງ ເດີນທາງອອກຈາກກັນໄປໄດ້ໄລຍະດົນສົມຄວນແລ້ວ, ຕູ່າງຝູ່າຍ ຕູ່າງກໍພັກເຊົາ ເອົາ ແຮງ ຕາງວູ່າກວດເບີິ່ງເຄືີ່ອງທ່ີຕົນປູ່ຽນມາໄດ້ນ້ັົນ. ພໍ່ຄ້າຂາຍດາບກໍໄຂໄຫປາແດກເບີ່ິງວູ່າປາແດກປາໃຫຍູ່ຂອງພໍ່ຄ້າປາ ແດກຊິເປັນແນວໃດ ? ມັນຊິຄືປາແດກປາໃຫຍູ່ຂອງເມືອງຕົນບໍ ? ພໍແຕູ່ໄຂຝາອອກກໍເຫັນແຕູ່ປາຊິວນ້ອຍ 3 ໂຕ ນອກຈາກນົ້ັນແມູ່ນຂ້ີົແກບເຕັມໄຫ. ຝູ່າຍພໍ່ຄ້າປາແດກພາຍຫັຼງພັກຜູ່ອນໜ້ອຍໜີຶ່ງແລ້ວກໍຄວ້າເອົາດາບມາເພີ່ືອຈະ ຖອດເບີ່ງິ ດາບດວງນັົນ້ ວາູ່ ມນັ ເປນັ ແນວໃດມນັ ຊເິ ຫຼອ້ົື ມດບີ ໍ ? ມນັ ຊິດາບທເ່ີ ຂົາພວມນຍິ ມົ ຢູ່ເມືອງຕົນບໍ ? ຄືບ່ໍຄືກໍບໍ່ ເປັນຫຍັງເພາະເມອ່ີື ຂາຍແລວ້ ກໍຊິມີບາຄາລ່ີືນປາຊິວນ້ອຍ 3 ໂຕນ້ົັນ, ພໍຄຶດສຸດກໍຈັບດາບໝາຍຈະດຶງດາບອອກຈາກ ຟກັ ພໍແຕູ່ດຶງດາບອອກໂລດມແີ ຕູ່ດາ້ ມຕິດກບຟກັ ທໍ່ນົ້ັນ. ເມືອີ່ ເປັນແນວນັນົ້ ແລ້ວ, ຕ່າູ ງຝາູ່ ຍ ກໍອວູ່າຍໜ້າກັບຄືນໄປຫາກັນອກີ ທັງຈມົ່ ທງັ ດູ່າສາບແຊງູ່ ເຊີິ່ງກນັ ແລະ ກນັ ຕູ່າງໆນາໆ. ແຕູ່ຊິເຮັດແນວໃດຕົນເອງກໍຖືກຕົ້ມມາແລ້ວທັງສອງຄຶດແລະຈົ່ມດູ່າກນັ ສມົ ໃຈແລ້ວຕູ່າງຝ່າູ ຍຕູ່າງກໍ ຍູ່າງກັບຄືນເມືອງໃຜເມືອງລາວດ້ວຍຄວາມແຄ້ນເຄືອງ, ທັງຍູ່າງທັງຄຶດວູ່າ “ກູວູ່າກູກະດັດເຂົາຜັດແຮູ່ງກະດ້ໍກູວູ່າກູ ກະດເໍ້ ຂາົ ຊາໍ້ ພັດຂົຶນ້ ງອຍຕ”ໍ . ເລ່ີືອງ ຊຽງໝຽ້ ງ ຕອນ ພະຍາຂທໍ າ້ ວຄາໍ ມາເປນັ ລກູ ຍັງມີເມືອງແຫູ່ງໜ່ຶີງຊື່ີວູ່າທະວາລາວະດີ ເມືອງນີົ້ຕົັ້ງຢູ່ແຄມແມູ່ນ້ໍາ ເປັນເມືອງທ່ີມີຄວາມອຸດົມສົມບູນໄປ ດວ້ ຍເຂົ້າຂອງເງິນຄໍາພືດພັນທັນຍາຫານ, ຈະເລນີ ຮຸູ່ງເຮືອງໄປດ້ວຍຂະນົບທໍານຽມຮີດຄອງປະເພນີມີວັດວາອາຮາມ ທ່ີສວຍງາມພວກພ່ໍຄາ້ ສະເພົາຈາກຕູ່າງເມືອງນໍາເອົາສິນຄາ້ ເຂົ້າມາບ່ໍຂາດ. ເມືອງນ້ົີອ້ອມຮອບໄປດ້ວຍກໍາແພງມີປະຕູ ເມອື ງມີຫໍຮບົ ເພື່ອີ ປອ້ ງກັນຕົວເມອື ງເປັນຢູາ່ ງດ.ີ ພະຍາຜປູ້ ກຄອງເມືອງ ກໍເປັນຜຕູ້ ັ່ົງໝັົ້ນຢູ່ໃນສິນທໍາບ່ໍມີການອິດສາບັງບຽດ. ແຕູ່ລະມົ້ືລະຍາມພວກສະ ໜົມ ກມົ ມະວັງກຄໍ ູ່ອຍເຝ້າຶ ບົວລະບັດຮັກສາພະອງົ ບ່ໃໍ ຫ້ມີຄວາມເດືອດຮອ້ ນເຄືອງໃຈແນວໃດພະຍາເອງ. ກບໍ ່ເໍ ຄີຍຢ້ານກົວ 120

ວູ່າບ້ານອີື່ນເມືອງໄກຈະເຂົ້າມາຮາວີຂົ່ມເຫັງ ຫືຼກໍ່ກວນຫວຸ້ນວາຍ, ຍຸແຍູ່ທາງປກຄອງໄພູ່ຟ້າຂ້າແຜນດິນດວ້ ຍຄວາມ ຜາສຸກຮມົ່ ເຢນັ ຍຸທູ່າງກິນ ຍຸທາູ່ ງທານຮັກສາສິນພາວະນາ. ຫຼາຍປີຜ່າູ ນໄປເມຍຜູ້ກົກກໍລວດຖືພາມານ, ນັບເວລາໄດ້ສິບເອັດເດືອນກໍຈງ່ິີ ເກດີ ລູກອອກມາເປນັ ຜຊູ້ າຍມີ ຮູບໂສມອັນສວຍງາມ, ຜູ້ເປັນພໍ່ເປັນແມູ່ຈ່ິີງຕົັ້ງຊ່ືີສຽງຮຽງນາມໃຫ້ຕາມຮີດຄອງ. ຕໍ່ມາພະຍາຜູ້ເປັນພໍ່ຈີ່ິງສົ່ັງໃຫ້ໝໍ ໂຫນ (ໝໍທວາຍ) ຂ້ຶນົ ເຝາຶ້ ແລ້ວຕັດສັົ່ງໃຫ້ລົງເລກເບິ່ີງດວງຊາຕາຂອງກມຸ ມານວູ່າຈະດີຫືຼຮ້າຍໃນພາຍຂາ້ ງໜ້າ. ຝາູ່ ຍໝໍໂຫນ ເມອື່ີ ໄດລ້ ງົ ເລກຕັ້ົງແລ້ວ ກຂໍ າບທູນໃຫ້ພະຍາຮູ້ວາູ່ ຖາ້ ຈະທວາຍຕາມດວງຊາຕາລາສີນົຕີ້ ອ້ ງໄປ ຖາ້ ຈະເປັນຜູ້ມີຄວາມສຸກສະບາຍຫາຍກັງວົນ. ແຕູ່ວູ່າຍາມຍັງນ້ອຍແມູ່ນເປນັ ຄົນລ້ຽງຢາກທີ່ສຸດທາງທີ່ດີແລ້ວພະອົງ ຄວນຊອກຫາເອົາເດັກຊາຍຜູ້ອີ່ືນທ່ີເກີດຮູ່ວມມ້ືົຮູ່ວມຍາມກັບທ້າວນ້ົີມາລ້ຽງຄູ່ກັນ. ເພາະຕາມເລກດວງຊາຕານ້ົີ ເມື່ີອທ້າວອາຍຸໄດ້ 14 ປີຈະໄດ້ສືບບ້ານແທນເມືອງ. ພະຍາຜູ້ເປັນພໍ່ ໄດ້ຟັງຄໍາທໍານາຍທາຍທັກຂອງໝໍໂຫນຄືແນວ ນ້ົັນ.ຈິ່ີງສັ່ົງໃຫ້ເສນາອາມາດຕີຄ້ອງຮ້ອງປູ່າວໄປຕາມຄຸ້ມຄູ່ວງຕູ່າງໆ, ປະກາດໃຫ້ຊາວເມືອງຮູ້ວູ່າຖ້າລູກຜູ້ໃດເກີດ ຮວູ່ ມມ້ົຮື ວູ່ ມຍາມກັບທ້າວພະອົງຈະຂໍເອົາມາລ້ຽງຄູ່ກັນ; ໃນທີ່ສດຸ ກໍຈີິ່ງໄດລ້ ູກຊາວເມືອງຜູ້ໜີຶ່ງເຊ່ີິງເກີດຮູວ່ ມມ້ົຮື ູວ່ ມ ຍາມດຽວກັນ, ເມອ່ືີ ພະຍາໄດ້ລູກນ້ອຍມາລ້ຽງຄູກ່ ັນພະອົງກໍມີຄວາມປິຕຊິ ົມຊນ່ີື ຫາອັນປຽບບໍ່ໄດ້ແຕູ່ຍັງປະກົດວູ່າຍັງ ຂາດແມນູ່ ົມທຈ່ີ ະລຽ້ ງດູຍັງມີຄອບຄົວຂອງເສນາຂ້ົັນຕ່າໍ ເມຍມັນເກດີ ລກູ ອອກມາຕາຍ, ພະຍາຈີງ່ິ ສງ່ັົ ໃຫ້ຜວົ ເມຍຄູ່ນົ້ີ ເອາົ ທາ້ ວໄປລ້ຽງດທູ ້າວຜນູ້ ກ້ົີ ໍຄື ທ້າວຄໍາຜທູ້ ່ມີ ີຜະຍາປັນຍາເປນັ ເລດີ ນົ້ັນແລ້ວ. ຕອນ ທາ້ ວຄາໍ ແລນູ່ ນາໍ ຕນີ ມາ້ ເມອີ່ື ຄູ່ຜົວເມຍໄດນ້ າໍ ອົາມາລ້ຽງໄດຫ້ ຼາຍປ.ີ ທ້າວຄໍາກໍໃຫຍູ່ກາ້ ໜ້າບານຂົຶ້ນມາສາມາດທຈ່ີ ະຕມີ ້າຄວາູ່ ງຄີໄດ້ ແລ້ວ, ມ້ົືໜ່ີຶງພ່ໍຈະໄປສະໜາມຫຼວງບູ່ອນແຂູ່ງມ້າຕີຄີ ຜູ້ເປັນພໍ່ຈ່ີິງບອກກັບທ້າວຄໍາວູ່າມ້ົືອື່ີນເຊ້ົາລູກຖືຂັນໝາກໄປ ຕາມຕນີ ມ້ານໍາພເໍ່ ດຝີ ູ່າຍທ້າວຄໍາກຍໍ ິນດີທ່ີຈະໄດໄ້ ປນາໍ ພ;ໍ່ ເມີ່ອື ເຖິງເວລາພໍ່ກໍຂຶ້ນົ ຂີ່ມ້າອອກໄປກອູ່ ນ. ທ້າວຄາໍ ກຖໍ ືຂັນ ໝາກຄູ່ອຍຍູ່າງໄປຕາມຮອຍຕີນມ້າໂດຍບໍ່ໄດ້ຟ້າວໄດ້ຮ້ອນຫຍັງໝົດ. ເມ່ີືອພໍ່ໄປຮອດສະໜາມຫຼວງ ແນມຫາທ້າວ ຄໍາທາງໃດກໍບໍ່ເຫັນຢາກຄ້ຽວໝາກກໍປານນົ້ັນຈົນຕາເວັນບູ່າຍ ຈິີ່ງເຫັນທ້າວຄໍາຍູ່າງມາແບບບໍ່ຟ້າວບ່ໍຟັ່ົງແລ້ວກໍຍີ່ືນ ຂັນຄໍາໝາກໃຫ້ພໍ່ຄ້ຽວ; ພໍ່ໄດ້ສໍ້ຖາມທ້າວຄໍາວູ່າ ເຮັດແນວໃດຄືມາຊາ້ ເອົາແທ້ເອົາວູ່າ ເທີ່ືອໜ້າເທີ່ືອໃນຢູ່າເຮັດແນວ ນເ້ົີ ດ.ີ ມ້ົືລນຸ ມາ ພໍ່ກໍໄປສະໜາມຫຼວງຕືີ່ມອີກຄາວນົ້ີພໍ່ໄດສ້ ່ັົງທ້າວຄໍາຢູ່າງເດັດຂາດວູ່າ ໃຫ້ແລູ່ນນໍາມ້າທ້າວຄໍາເອງ ກຍໍ ິນດີປະຕິບັດຕາມ. ເມື່ີອພໍ່ຂຶ້ົນຂີ່ມ້າຕີແລນູ່ ໄປຕາມທາງທ້າວຄໍາກໍຖືຂັນໝາກແລູ່ນນໍາຢູ່າງບ່ໍຍອມຫູ່າງເລີຍ ເຄ່ືີອງ ຄ້ຽວໝາກພູຢາປູນເຫູ່ຍຊະໄປສຸດທາງ. ທ້າວຄໍາກໍບໍ່ຫົວຊາບ່ໍຄິດທີ່ຈະເກັບເອົາມີແຕູ່ຕົ້ັງໜ້າຕ້ົັງຕາແລູ່ນໃຫ້ທັນມ້າ ຢາູ່ ງດຽວ.ພໍໄປຮອດສະໜາມຫວຼ ງພແໍ່ ນມເບີິ່ງຂນັ ໝາກບ່ໍເຫັນມີຫຍັງເຫືຼອຢູ່ເລຍີ , ເມື່ີອຖືກພໍ່ສໍ້ຖາມທ້າວຄໍາກໍຕອບ ຕາມຄວາມຈິງໂລດວູ່າ ເຄ່ືີອງຄ້ຽວໝາກພູປູນຢາເຫູ່ຍຕາມທາງຕົນກໍຮູ້ ແຕູ່ບ່ໍໄດ້ເກັບເອົາ ເພາະພ່ໍບອກແຕູ່ວູ່າບ່ໍໃຫ້ ຫູ່າງຈາກມ້າ ຜເູ້ ປນັ ພເໍ່ ຖິງແມ່ນູ ວູ່າຈະຫີິວໝາກປານໃດກບໍ ຊໍ່ ູ່າງຊິຮາ້ ຍລກູ ເພາະຕົນເອງຫາກບໍ່ຄັກບ່ໍແນູ່. 121

ໃນມ້ືົຕໍ່ມາອີກພ່ໍກໍສ່ັົງຢູ່າງດີຄິດວູ່າຮອບຄອບສົມຄວນ.ກູ່ອນຈະຂົຶ້ນຂີ່ມ້າໄປສູ່ສະໜາມຫຼວງ, ພໍ່ໄດ້ບອກ ທ້າວຄໍາວູ່າຄາວນົີ້ຢູ່າເຮັດຄືເກ່ົາເດີ ແລູ່ນນໍາໃຫ້ທັນມ້າມີຫຍັງຕົກເຫູ່ຍກໍໃຫ້ເກັບເອົາ. ເມືີ່ອມ້າແລູ່ນໄປຕາມທາງວູ່າ ແຕູ່ແມູ່ນຫຍັງຕົກຈາກຂັນໝາກຈາກຫັຼງມ້າ.ທ້າວຄໍາກໍເກັບເອົາໝົດມ້າຂີົ້ທ້າວຄໍາກໍເກັບເອົາໃສູ່ຂັນໝາກໃຫ້ຮຽບ ຮ້ອຍ, ພໄໍ ປເຖິງບ່ອູ ນພັກເຊົາ ທ້າວຄໍາ ກເໍ ອາົ ຂັນໝາກໃຫ້ພຄໍ່ ຽ້ ວແຕູ່ພກໍ່ ໍຕ້ອງໝົດຫວັງ ເພາະຢູ່ໃນຂັນໝາກເຕັມແຕູ່ ຂີົ້ມາ້ ເໝັນກມຸ້ ທີບ, ຖ້າຊຮິ າ້ ຍກບໍ ໍ່ເປນັ ຮ້າຍ ເພາະຕົນເອງໄດບ້ ອກແນວນນ້ົັ ແທ້. ບັດນົ້ີທ້າວຄໍາມີອາຍຸໄດ້ 7 ປີພໍດີ, ຜູ້ເປັນພໍ່ລ້ຽງເຫັນວູ່າສົມຄວນນໍາເອົາທ້າວຄໍາໄປມອບໃຫ້ພະຍາ, ພໍ່ຈິີ່ງ ບອກໃຫ້ທ້າວຄໍາຜັດເນືົ້ອແຕູ່ງໂຕຫວີຜົມ ແຍງແວູ່ນ ປາກົດວູ່າ ວາດທູ່າວາດທາງຂອງທ້າວຄໍາກໍສົມເປັນລູກພະຍາ ແທ້, ຈາກນົ້ັນຄູ່ຜົວເມຍ ຈີ່ິງພາກັນນໍາທ້າວຄໍາໄປມອບຄືນພະຍາຝູ່າຍພະຍາກໍດີອົກດີໃຈເຫັນທ້າວຄໍາໃຫຍູ່ສູງມາ ດ້ວຍຄວາມເອົາໃຈໃສູ່ຂອງຄູ່ຜົວເມຍ, ພະຍາຈິີ່ງມອບເສື້ົອພ້າອາພອນ ເງິນຄໍາໃຫ້ຄູ່ຜົວເມຍ ເປັນການຕອບແທນ ບນຸ ຄຸນທ່ີໄດລ້ ຽ້ ງດູລກູ ໃຫ້. ເມີ່ອື ລູກພະຍາທັງສອງມີອາຍຸໄດ້ 11 ປີປາຍ ເບ່ີິງຜູ້ໃດກມໍ ີແຕູ່ຜງູ້ າມໆຮູບໂສມຜວິ ພັນກຄໍ າ້ ຍຄືກັນ.ພະຍາຜູ້ ເປັນພ່ໍກໍຮັກທ້າວທັງສອງປານວູ່າແກູ່ນຕາສອງໜູ່ວຍເອົາໂລດ, ດ້ວຍກົດເກນຂອງສັງຂານພະຍານັບມືົ້ກໍເຖົ້າແກູ່ ຊະລາການພະອົງຈ່ິີງມີຄວາມປະສົງຈະຫົດສົງທ້າວໃຫ້ຂ້ົຶນຄອງລາດແທນ, ຈ່ິີງສ່ົັງໃຫ້ເສນາອາມາດຕີຄ້ອງຮ້ອງປູ່າວ ໄປທົ່ວທຸກຫນົ ແຫູ່ງເພ່ີືອບອກເຕືອນໃຫ້ຊາວເມືອງຕະຫຼອດເຖິງປະເທດທີ່ໃກ້ຄຽງ ເຊງິີ່ ເຄຍີ ຜກູ ສາໍ ພັນໄມຕີຕກໍ່ ັນໃຫ້ ມາຮູ່ວມພທີ ຫີ ົດສົງ. ການປະກອບພິທີຫົດສົງທ້າວຂຶົ້ນຄອງລາດແທນໄດ້ປະກອບຂົຶ້ນຕາມຮີດຄອງປະເພນີອັນຈົບງາມນັບແຕູ່ ພະຍາຜເູ້ ປັນພລໍ່ ງົ ມາເສນາອາມາດຕາູ່ ງກໍພາກັນຫດົ ສງົ ທາ້ ວດ້ວຍເຄ່ືອີ ງຄູ້ຈນັ ຫອມ ແລະມກີ ານຄບົ ງບັ ສ້າງບນັ ຍາກາດ ໃນພິທີໃຫ້ມີຄວາມຄຶກຄ້ົືນມູ່ວນຊືີ່ນຮຸູ່ງເຮີື່ອງໄປດ້ວຍແສງທຽນແສງກະທູບ ເຮັດໃຫ້ພິທີເພີ່ມຄວາມສະຫງູ່າລາສີ, ນັບແຕູ່ມົ້ືນົ້ັນເປັນຕົ້ນມາທ້າວຄໍາກໍໄດ້ຂ້ຶົນຄອງລາຊະສົມບັດປກຄອງໄພູ່ຟ້າປະຊາກອນ ແທນພໍ່ດ້ວຍຄວາມຮ່ົມເຢັນ ເປນັ ສຸກ. ກູ່າວເຖິງພະຍາຜູ້ເປັນພໍ່ຫັຼງຈາກໄດ້ຫົດສົງທ້າວຂ້ຶົນນ່ັົງບັນລັງແທນແລ້ວພະອົງກໍຮູ້ຕົວເອງດີວູ່າຈະບໍ່ມີອາຍຸ ຍນື ຍາວອີກ. ໃນມ້ືົໜຶ່ີງຈີ່ິງສັົ່ງໃຫ້ທາ້ ວທັງສອງເຂາ້ົ ໄປຫາແລ້ວເວາ້ົ ຄວາມຈງິ ສູ່ທ້າວຜເູ້ ປັນລູກຄງີ ຟັງວາູ່ ເຈົ້ານເົ້ີ ປັນຄົນ ລ້ຽງຍາກແທ້ໄດ. ເຈ້ົາມີຊິວິດໃຫຍູ່ຂຶ້ົນມາໄດ້ກໍຍ້ອນພ່ໍໄດ້ໄປຂໍເອົານ້ອງມາລ້ຽງຄູ່ກັບເຈົ້າ ເພາະວູາ່ ເຂົາເກີດຮູ່ວມວັນ ຮູ່ວມຍາມກັບເຈົ້າ, ດົັ່ງນັົ້ນ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຈົ່ງຮັກແພງນ້ອງຈົນເທ້ົາຊ່ົວຊີວິດຢູ່າຂ້າຢູ່າຕີນ້ອງ. ຖ້າຫາກວູ່າຜິດພໍຂ້າກໍໃຫ້ ເຈ້ົາປູ່ອຍຖ້າຫາກວູ່າຜິດເລັກໆນ້ອຍກໍຢູ່າຖືສາຫາຄວາມໃຫ້ອົດສາລ້ຽງນ້ອງໄວ້ໃຫ້ເປັນໝູ່ຮູ່ວມຊິວິດທັງເປັນຜູ້ຮັບ ໃຊ້ໃກ້ຊດິ ຕິດແທດ. ເມືີ່ອສົ່ັງລູກເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍພະອົງກໍສິ້ົນຊິວິດປູ່ອຍໃຫ້ລູກທັງສອງພ້ອມເສນາອາມາດ ແລະຊາວເມືອງກໍ ພົບຄວາມໂສກເສ້ົາຫງູ່ວມເຫງົາ, ສ່ວູ ນທ້າວຄາໍ ກໍສະແດງຄວາມກະຕັນຍູ້ຮູ້ຄນຸ ພຜໍ່ ູ້ລຽ້ ງມາພາໃຫຍູ່.ຈ່ິີງຕັດສິນໃຈແຖ ຫວົ ເຂ້ົາບວດເປັນຈົວ ເພີື່ອຫວັງອຸທິດບຸນກຸສົນໃຫ້ພ,ໍ່ ສາໍ ລັບສົບຂອງພະຍາພໍ່ກໍໄດ້ເຮັດພທິ ີຄົບງັນເຖິງເຈັດເດືອນຈີ່ິງ ທໍາພທິ ປີ ງສບົ . ຈາກນນັົ້ ພະຍາຜເູ້ ປນັ ລກູ ກໄໍ ດນ້ ໍາເອົາກະດູກໄປກໍທ່ າດກວມເອົາໄວ້. 122

ຕອນ ເນນ (ຈວົ ) ຄາໍ ກນິ ຂອົີ້ ອ້ ຍ ຢູ່ໃນວັດບູ່ອນຈົວຄໍາຢູ່ນົ້ີມີຄູບາອາຈານຫຼາຍອົງຢູ່ຮູ່ວມກັນ ມີມື້ົໜ່ີຶງມະຫາເຖນສາມອົງຄິດຢາກມີພະຫຍາ ປນັ ຍາເກັ່ົງກ້າຈງ່ິີ ພາກັນໄປຊອກອອ້ ຍມາໄດ້ເຈັດລາໍ , ເພ່ືີອໃຫ້ອ້ອຍເກີດເປນັ ແຫູ່ຼງຜະຍາປັນຍາຕ້ອງໄດນ້ ໍາເອົາໄປສູດ ຢູ່ປູ່າຊ້າຈົນຮອດແຈ້ງຈ່ິີງຄູ່ອຍກິນ ແລວ້ ພະຫຍາປັນຍາກຈໍ ະເກີດມີຕາມຄວາມຕ້ອງການ, ມະຫາເຖນທັງສາມອງົ ຈ່ິີງ ໄດ້ຊັກຊວນເອົາຈົວຄໍາໄປນໍາ ເພີ່ືອຊູ່ວຍແບກອ້ອຍໄປສົ່ງເຖິງປູ່າຊ້າ, ຝູ່າຍຈົວຄໍາບໍ່ຮູ້ຫູ່ຼຽມລົມຄົມໃນຂອງພວກມະ ຫາເຖນກຕໍ ກົ ລົງຈະແບກອອ້ ຍໄປໃຫຕ້ າງວ່າູ ຊອກຮູ້ຄວາມຈງິ ຈາກມະຫາເຖນທງັ ສາມອົງ. ເມີື່ອພວກມະເຫເຖນກັບຈົວຄໍານໍາເອົາອ້ອຍເຈັດລໍາໄປເຖິງປູ່າຊ້າທີ່ຖືວູ່າເປັນບູ່ອນເຂັດບູ່ອນຢາແລ້ວກໍໄດ້ ເຮັດພິທີຢູ່າງຄັກແນູ່ມີການສູດຄາຖາເຂົ້າໃສູ່ອ້ອຍຈົນເດິກດ່ີືນທູ່ຽງຄືນ. ຈາກນ້ັົນພວກມະຫາເຖນກໍອອກອຸບາຍກັບ ຈົວຄໍາຈົວເອີຍ! ເຈົ້າພໍຈະອົດຫຼັບອົດນອນຮອດແຈ້ງໄດ້ບໍ່ຊິໃຫ້ຢູ່ເຝຶ້າອ້ອຍນ້ີົ. ພວກຂ້ອຍຈະພາກັນກັບຄືນເມືອວັດ ກູ່ອນ, ໃຫ້ຈົວລໍຖ້າຟັງສຽງລະຄັງເດີເມື່ີອໃດໄດ້ຍິນສຽງລະຄັງແລ້ວໃຫ້ຟ້າວຖອດອ້ອຍອອກຈາກຄາຍສູດທັນທີ. ແລວ້ ແບກຄນື ເມືອໄວ້ກດຸ ຕິຫຼັງແຈວດັ ມຽ້ ນໃຫ້ດໆີ ຢ້ານຄົນຈະລັກກນິ ຈະເສຍພະຫຍາດີ, ຖາ້ ຈວົ ອດົ ນອນປະຕບິ ັດໄດ້ ຄືດົັ່ງທີ່ວູ່າມານົ້ີຈະແບູ່ງປັນຜະຍາໃຫ້, ຈົວຄໍາໄດ້ຍິນແນວນົ້ັນຄຶດຢາກໄດ້ພະຫຍາມາຕືີ່ມກັບພະຫຍາຂອງຕົນທີ່ມີຢູ່ ແລວ້ ຈ່ິງີ ຕົກລງົ ຮັບປາກປະຕິບັດຕາມ. ຈົວຄາໍ ອດົ ນອນຕະຫອຼ ດຄນື , ຕືີ່ນມາກໍຟາ້ ວແບກອ້ອຍກັບມາ ແລະນໍາເອາົ ໄປມ້ຽນໄວ້ກຸດຕິຫຼງັ ແຈວັດຕາມທ່ີ ມະຫາເຖນບອກເມືີ່ອມຽ້ ນອອ້ ຍແລວ້ ກໍຟ້າວໄປນອນເມ່ອືີ ອົດນອນໝົດຄນື ; ຝູ່າຍຊມຸຼ ມະຫາເຖນ ໄດໂ້ ອກາດ ເມີອ່ື ຈົວ ຄໍານອນຫັຼບກໍຟ້າວພາກັນມາລັກກິນອ້ອຍທັງເຈັດລໍາຈົນໝົດຍັງແຕູ່ຂ້ໍທີມັນແຂງກິນບໍ່ໄດ້ຈິີ່ງຖ້ິົມໄວ້ ເພື່ີອໃຫ້ຈົວຄໍາ ມ້ຽນ. ຈົວຄໍານອນຕ່ີືນກມໍ ະໂງມະເງຊອກຫາອ້ອຍປະກົດວາູ່ ຍັງເຫອຼື ແຕູ່ຂໍ້ປນກບັ ຂີ້ົອອ້ ຍຈວົ ຄາໍ ຮູ້ສກຶ ເສຍໃຈຫາອັນ ປຽບບໍ່ໄດ້ເພາະຖືກຊຼຸມມະຫາເຖນຫັກຫັຼງ, ຈົວຄໍາກໍອົດສາເກັບເອົາຂ້ົີອ້ອຍມາກິນທັງຈົມທັງວູ່າອັນຄູບານີ້ົກະໂພດ ດອກບູ່ອນໃດເປັນປ້ອງກໍພາກັນກິນໝົດເອົາແທ້ເອົາວູ່າ ເຫືຼອແຕູ່ຕາກັບຂໍ້ບູ່ອນກິນບ່ໍໄດ້ທ່ໍນັ້ົນ; ແຕູ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ບູ່ອນປ້ອງອ້ອຍທີ່ຄູບາກິນນ້ັົນບ່ໍມີພະຫຍາຂັງຢູ່ເລີຍຜະຫຍາໄດ້ມາຮູ່ວມບູ່ອນຢູ່ຂໍ້ໝົດ. ເມີ່ືອຈົວຄໍາໄດ້ກິນຂ້ໍອ້ອຍກໍ ຈ່ງິີ ເກີດມີຜະຫຍາປັນຍາສະຫຼຽວສະຫຼາດວອູ່ ງໄວມປີ ະຕິພານໂວຫານອນັ ເກັ່ົງກາ້ . ອີກສາມມົື້ຕ່ໍມາຈົວຄໍາກໍໄດ້ເຂົ້າໄປໄຫວ້ເພ່ີືອຖາມບັນຫາກັບພວກມະຫາເຖນໂດຍໄດ້ຕັ້ົງເປັນກະທູ້ບັນຫາ ຖາມດ່ງັົ ນ:ົ້ີ ເທດງັ ວາ ແປວາູ່ ຫຍງັ ຊາໂຕ ແປວາູ່ ຫຍງັ ຄຸຊະລາ ແປວູາ່ ຫຍງັ ສິງຄາວາ ແປວູ່າຫຍັງ ແປະໆຊອ້ ນປະໆຢາຍຢາດ ແປວູ່າຫຍງັ 123

ຄໍາຖາມຂອງຈົວຄໍາທັງໝົດນ້ົີຊຸຼມມະຫາເຖນບໍ່ມີໃຜສາມາດແປໄດ້ຊອກຫາໃນໜັງສືກ້ອມ, ໜັງສືມັດບູ່ອນ ໃດກໍບ່ໍເຫັນຄໍາຕອບ, ໃນທ່ີສຸດມະຫາເຖນກໍພາກັນຍອມບ່ໍຮູ້ວູ່າຈົວຄໍາໄດ້ຄໍາໄດ້ຄໍາຖາມມາແຕູ່ບູ່ອນໃດ. ເມື່ີອເຫັນ ວູ່າມະຫາເຖນຕອບບໍ່ໄດ້ຈົວຄໍາຈິີ່ງຕອບໃຫ້ຮູ້ທັງເວົ້າອວດອ້າງມະຫາເຖນວູ່າອັນຂອງຊໍ່ານົີ້ຄືຊິຄິດຍາກຄິດຊາຫຍັງ ຄບູ າເອຍີ ຄວາມແປຂອງຈົວຄໍາມີດງົັ່ ນ:ີົ້ ເທທັງວາ ແປວ່າູ ງວງຊ້າງ ຊາໂຕ ແປວ່າູ ຄນັ ຄາກ ຄຊຸ ະລາ ແປວູ່າ ຄຸຮ້າງຂົຊ້ີ ີຂຸຫມດົ ສງິ ຄາວາ ແປວາູ່ ງູສິງ ແປະໆຊ້ອນປະໆຢາຍຢອດ ແປວາູ່ ກອງຂົີ້ຄວາຍ ຝ່າູ ຍມະຫາເຖນເມືີ່ອໄດ້ຟັງຄໍາຕອບຈາກຈົວຄໍາແລ້ວກໍຄິດຄຽດຢູ່ໃນໃຈ ເພາະບ່ໍຄິດວູ່າຈົວຄໍາຈະເອົາຂອງຢູ່ ໃກ້ໆຄຽງໆນີ້ົມາຖາມ, ຄິດວູ່າແມູ່ນວູ່າມັນມີຄວາມລຶກລັບຊັບຊ້ອນພິລຶກພິລໍ້າ. ເມ່ີືອຕອບໃຫ້ແລ້ວຈົວຄໍາກໍລາໄປ ອາບນໍ້າພັກຜູ່ອນຢູ່ກຸຕິຂອງຕນົ ເອງຢາູ່ ງສະບາຍ. ຕອນ ພະນນັ ກນິ ໝຽ້ ງພຄໍ່ າ້ ຈນົ ໄດຊ້ ວ່ີື າູ່ ຊຽງໝຽ້ ງ ໃນມົື້ໜີ່ຶງຂະນະທ່ີຈົວຄໍາລງົ ໄປອາບນ້ໍາບັງເອີນມີພ່ໍຄ້າໄທຄງັ ຫາບໝ້ຽງມາຂາຍ, ພໍ່ມາ ເຖິງແຄມນາ້ໍ ພໍ່ຄ້າຈ່ິີງ ຖາມວູ່າ “ຈົວເອີຍນໍ້ານີົ້ເລິກຕ້ົືນພຽງໃດເດ?”. ຈົວຄໍາຈ່ີິງຕອບວູ່າ “ເລິກຫຼືຕນື້ົ ເຈົ້າກໍເບ່ີິງເອົາເດເລີຍວູ່າແນມເຫັນຢູ່ບ່ໍ ແມູ່ນບໍ?”. ຝູ່າຍພໍ່ຄ້າໄທຄັງຈິີ່ງຖາມຈົວຄໍາຕືີ່ມວູ່າ “ນ້ໍານ້ົີພວກຂ້ອຍຈະຂ້າມໄດ້ບ່ໍ?”. ຈົວຄໍາຈິ່ີງຕອບວູ່າ “ໃຜຊິສາ ມາດຂ້າມນໍ້າໄດຫ້ ້ວຍນໍ້າບກັ ກວ້າງໆມາຊູ່າງຖາມແນວເປັນໄປບ່ໍໄດ້ແທ້ຄັນບໍ່ວູ່າຈະມພີ ະອິນລົງມາອຸ້ມເອາົ ຂ້າມພຸ້ນບຸ ຈງີ່ິ ຈະຂ້າມໄດ”້ . ພວກພໍຄ່ ້າໄດຍ້ ິນຄໍາຕອບຂອງຈວົ ເປັນວາດຂດັ ຫູຈີງ່ິ ຖ້າພສິ ດູ ຄວາມຈງິ ກັບຈົວຄາໍ ທນັ ທີພວກພໍ່ຄາ້ ເວົ້າວາູ່ ຖ້າ ພວກຂ້າພະເຈ້ົາຂ້າມໄດ້ຈົວຊິເສຍຫຍັງໃຫ້? ຈົວຄໍາຕອບໄປທັນທີ “ເອີເອົາໂລດນູ່າຖ້າສູເຈົ້າຂ້າມໄດ້ແທ້ຂ້ອຍຊິເອົາ ຜ້າຄຸມຜ້າສະບົງຜ້າມັດເອິກມັດແອວໃຫ້ໝົດເລີຍຈົວຄໍາຖາມຄືນວູ່າຖ້າສູເຈົ້າຂ້າມບໍ່ໄດ້ເດຊິເສຍຫຍັງໃຫ້ຂ້ອຍວູ່າ ເບິ່ງີ ດູ? ພໍຄ່ ້າໄທຄງັ ຮບັ ປາກເປັນສຽງດຽວກັນວູາ່ ຖ້າຂາ້ ມບໍ່ໄດຈ້ ະຍອມເສຍໝ້ຽງໃຫ້ຈວົ , ແຕູ່ຈົວຄໍາເວາົ້ ນໍາພໍ່ຄາ້ ຊາວ ຄັງວູ່າຢູ່າພະນັນຂັນແຂູ່ງກັນເທາະນ໋າມັນຊິເສຍໝ້ຽງໃດມັນຊິເຄີກຂາຍລ້າໆ, ແຕູ່ພວກພໍ່ຄ້າກໍເປັນມັງເປັນມໍວູ່າຈະ ຂ້າມໃຫ້ໄດ.້ ເມື່ີອທັງສອງຝູ່າຍຕົກລົງປງໃຈກັນຮຽບຮ້ອຍແລ້ວພວກພ່ໍຄ້າຊາວຄັງກໍພາກັນແບກຫາບໝ້ຽງຂ້າມນໍ້າລາງ ຄນົ ກໍລອຍລາງຄົນກໍຍາູ່ ງລາງຄົນກໍມຸດ ເອາົ ແຕູ່ຜຄູ້ ດິ ອອກທງັ ພ່ອູ ງໂຮພູ່ອງແຊວຄດິ ວາູ່ ພວກຕົນໄດໄ້ ຊຊະນະພວກຈົວ ແລ້ວ. ພໍຂ້າມມາເຖິງຝັົ່ງຈົວຢູ່ແລ້ວພວກພໍ່ຄ້າກໍຖາມເອົາເຄ່ີືອງພະນັນຈາກຈົວ, ທັງເວ້ົາຂູ່ຈົວວູ່າເປັນຈົວມີສິນມີທໍາ ຢູ່າຕົວະຢູ່າບ້ຽວ ຢູ່າປູ່ຽນຄວາມເປັນຈົວຂາດສິນທໍາບ່ໍດີໄດ້ຮີບຟ້າວແກ້ຜ້າຄຸມ ແລະ ຜ້າສະບົງອອກມາໃຫ້ພວກເຮົາ ຕາມທໄີ່ ດ້ຕກົ ລງົ ກັນໄວ້. ຈວົ ຄໍາຈິງ່ີ ເວາົ້ ກັບພວກພໍຄ່ ້າໄທຄງັ ວາູ່ ໂຢວູ່ ! ຊິເອົາໃຫ້ພວກເຈ້າົ ໄດ້ແນວໃດ.ພວກສເູ ຈ້ົາ ບໍ່ໄດພ້ າກນັ ຂ້າມນ້າໍ 124

ພວກສູເຈ້າົ ພາກັນລອຍມານ້ີົນາ. ຄັນຂ້າມກໍວ່າູ ງຂາຂ້າມແຕູ່ຝ່ົງັ ນ້ົັນມາຫາຝັ່ົງນຊ້ີົ ັ້ົນຕ໋ົວຈັງຊິແມູ່ນ, ບັດນກ້ົີ ູຊິເອົາໝຽ້ ງ ສູ ເຈົາ້ ຕາມທ່ີໄດພ້ ະນນັ ກນັ ໄວ້ກູຫາກຫ້າມແລ້ວສູຫາກບໍເ່ ຊ່ອີື ຟັງຈ່ົງພາກນັ ເອາົ ໝ້ຽງມາມອບໃຫ້ຢ່າູ ເຮັດໃຫ້ເສຍສັດຈະ ເລີຍ, ບູຮານ ເວົາ້ ວູ່າເສຍສດັ ຈະນີຕົ້ າຍດີກວ່າູ . ແຕູ່ປະກດົ ວູາ່ ພ່ໍຄ້າຊາວຄງັ ກໍບໍ່ຍອມມອບໝ້ຽງໃຫ້ຈົວຄໍາຖຽງກັນຟດ ຟີ່ໜ່ີນັນຈົວຄໍາຜິວຟຶ້ງໄປເຖິງພະຍາ. ເຂົາຈິ່ີງພາກັນຂຶ້ົນໄປຂາບໄຫ້ວເລ່ົາເຫດການທີ່ເກີດຂ້ົຶນທັງໝົດໃຫ້ພະຍາໄດ້ຮູ້, ເມ່ືີອພະຍາພິຈາລະນາດູຄັກແນູ່ແລ້ວ. ກໍຫາກແມູ່ນຄາຈົວຄາ ແທ້ເພາະພວກພ່ໍຄ້າໄທຄັງບໍ່ໄດ້ຂ້າມນ້ົາ. ຄືເວ້ົາວູ່າເຂົາ ຫາກພາກນັ ລອຍເອົາ, ພະຍາຈ່ງີິ ຕັດສນິ ຕາມພິມເມືອງມາແຕ່ບູ ູຮານບອກໃຫ້ພວກພໍ່ຄາ້ ເສຍໝ້ຽງໃຫ້ຈົວຄໍາ, ຄົນລະ ສ່ີຊາ້ ຫາ້ ບາດ (ຕາຊງິ ) ຢູ່າເອົາໃຫ້ເກີນກວູາ່ ນັົນ້ ບດໍ່ ີແລ. ເມືີ່ອພວກພ່ໍຄ້າຊາວຄັງກັບໄປເຖິງ, ຈົວຄໍາຈິີ່ງຖາມວູ່າພະຍາເພ່ິີນຕົກລົງແນວໃດໃຜຖືກໃຜຜິດແທ້? ພວກ ພ່ໍຄ້າກໍເວ້ົາຊີ່ືຕາມຄໍາພະຍາຕັດສິນວູ່າພະອົງບອກວູ່າເອົາໝ້ຽງໃຫ້ຈົວແຕູ່ສີ່ຊ້າຫ້າບາດເທົ່ານົັ້ນບ່ໍໃຫ້ເອົາລ່ືີນເອົາເກີນ ຝາູ່ ຍຈົວຄໍາໄດ້ຍິນກຄໍ ຶດຫົວຍິ້ົມໆຢູ່ໃນກົກແຂວ້ ແລ້ວເວົາ້ ຕ່ໍພວກພໍ່ຄ້າວູ່າ. ດແີ ລວ້ ເດພະຍາເພິ່ີນເຮັດຖືກຮດີ ຖກື ຄອງ ເວາ້ົ ແລ້ວຈົວຄໍາ ກໍເອົາບາດຫາ້ ໜູ່ວຍມາຕ້ົັງໄວ້ເອົາຊ້າສີ່ໜູ່ວຍມາຕົ້ັງໄວອ້ ີກແລ້ວບອກພ່ໍຄ້າເອົາໝ້ຽງມາໃສູ່ ໃຫ້ເຕັມ ສີ່ຊ້າຫ້າບາດ; ພໍ່ຄ້າໄທຄັງປານວູ່າຕາຍທັງຢືນເອົາໂລດຄິດວູ່າແມູ່ນສີ່ຊ້າຫ້າບາດຕາຊິງຊ້ົັນດອກ, ອັນນົີ້ມັນຕັ້ົງແມູ່ນ ຫ້າໜູ່ວຍບາດໜູ່ວຍກະຊ້າໝ້ຽງຢູ່ຫາບກໍໝົດພໍດີຄາວນ້ົີຕ້ອງດັບວອດຄົວເຮືອນຈະຫາເງິນໃສໄປໃຊ້ໜ້ົີສິນທ່ີກູ້ຢືມ ມາລງົ ທນຶ . ເມີື່ອພວກພ່ໍຄ້າໄທຄັງມອບໝ້ຽງສ່ີຊ້າຫ້າບາດໃຫ້ຈົວຄໍາແລ້ວກໍເຫຼືອແຕູ່ຕົວລ້ອນຈ້ອນຈ່ີິງພາກັນເຂົ້າເຝ້ຶາ ພະຍາເພອີື່ ຂອໍ ໍາລາກັບຄນື . ພະຍາຈິ່ີງຖາມວາູ່ ໄດ້ເສຍໝ້ຽງໃຫຈ້ ວົ ຕາມທ່ສີ ງົັ່ ແລວ້ ບໍ່? ພວກພ່ໍຄາ້ ກຕໍ ອບວູ່າ “ໄດ້ເສຍ ແລວ້ ຈົນໝົດເນືົອ້ ໝົດຕົວເພາະຈວົ ໃໝເອົາແທ້ ເອົາວູ່າເອົາຫາ້ ໜວູ່ ຍບາດສີ່ໜວູ່ ຍກະສາ້ ມາຜູ່ອງເອາົ ແທ້ໆ. ພະຍາໄດ້ ຟັງຄໍາເວົ້າຂອງພໍ່ຄາ້ ກຄໍ ິດຢາກຮາ້ ຍໃຫ້ຈວົ ເພາະເຮັດເກີນຮດີ ບ້ານຄອງເມືອງ. ທັງອິນດູສົງສານພວກພ່ໍຄ້າໄທຄັງທ່ີໝົ ດເນື້ອົ ໝດົ ຕົວ. ຫຼັງຈາກພວກພໍ່ຄ້າໄດ້ອໍາລາໄປແລ້ວ, ພະຍາກໍຍັງຄິດຄຽດໃຫ້ຈົວບໍ່ແລ້ວບ່ໍລືມ ຈິງມີຄໍາສ່ັົງໃຫ້ຈົວຄໍາ ສິກ ອອກມາເປນັ ຊາວບ້ານທັນທີເພາະເຫັນວູ່າການກະທໍາຂອງຈົວຄໍາຄາວນົ້ີມັນບ່ໍແມູ່ນວິໄສທີຈ່ ົວຈະເຮດັ ແນວນ້ີົຜິດຮີດ ຈວົ ຄອງພະແລວ້ , ສິກສາດກີ ວາູ່ , ຈວົ ຄໍາບໍ່ຂືນຕ່ໍຄາໍ ສ່ັງົ ຂອງພະຍາຜູ້ເປັນອາ້ ຍຈ່ີິງໄດ້ສິກອອກມາ, ຄນົ ທງັ ຫຼາຍຈ່ິີງເອີົ້ນ ວູ່າ “ຊ້ຽງໝ້ຽງ” ເພາະໄດ້ໝ້ຽງພໍ່ຄ້າໄທຄັງຫ້ົັນແລ; ຫັຼງຈາກສິກແລ້ວ “ທ້າວຄໍາ”ຫືຼ “ຊ້ຽງໝ້ຽງ” ກໍບ່ໍໄດ້ໜີບໍ່ໄດ້ຜູ່າຍ ໄປໃສຍັງເປັນຄົນຮບັ ໃຊ້ພະຍາປະຈໍາຫໍໂຮງ, ເວ້ົາແທ້ ມີແຕູ່ຊ້ຽງໝ້ຽງຜູດ້ ຽວເທ້ົານັົ້ນ ທີ່ມີສິດພິເສດສາມາດເຂົ້າອອກ. ນອກໃນຫໍປະສາດລາຊະມຸນທຽນນີົ້ໄດ້ໂດຍບ່ໍມບີ ນັ ຫາໃດໆ. ຕອນ ຊຽ້ ງໝຽ້ ງເລອື ກເມຍ ນັບແຕູ່ສິກອອກມາເປັນຊຽງກໍຢູ່ຮັບໃຊ້ພາຍໃນໂຮງ, ແມູ່ນວູ່າວຽກໜັກການໜາປານໃດຊຽງໝ້ຽງກໍອາສາ ເຮັດບ່ໍກຽດບໍ່ຄ້ານພະຍາມີວຽກຫຍັງກໍເອ່ີຍຫາເອ້ີົນໃສູ່ແຕູ່ຊຽງໝ້ຽງເທົ່ານົັ້ນ; ຢູ່ມາມ້ົືໜຶ່ີງພະຍາຜູ້ເປັນອ້າຍໄດ້ເວ້ົາ 125

ນໍາຊ້ຽງໝ້ຽງວູ່າດຽວນ້ົີຕົວກໍສິກຂາລາເພດອອກມາເປັນຊຽງແລ້ວສົມຄວນຈະຊອກຫາເອົາເມຍຄືຊາວບ້ານຊາວ ເມືອງເຂົາສາດີກວູ່າຈະຢູຜ່ ູດ້ ຽວຄືແນວນ:ົີ້ ເງິນບໍມ່ ີພສໍ ້ຽວ ຊໝິ າຍເອາົ ລກູ ສາວເພິ່ີນເປນັ ລື? ເຂົ້າບມໍ່ ີຢູ່ທ້ອງ ຊິຂັນຄ້າໍ ແມູ່ເມຍຊັົ້ນບໍ່? ຊຽງໝຽ້ ງເວົ້າຕ່ືີມວູ່າຕົນເອງກໍເປັນຂະໜາດນ້ອງພະຍາ ແຕູຫ່ າປາແດກຊິຈາ້ໍ ກໍບໍມ່ ີຊໃິ ຫ້ເອາົ ເມຍໄດ້ແນວໃດ ຝາູ່ ຍພະຍາຈ່ິີງເວົ້າກັບຊຽງໝ້ຽງວູ່າບ່ໍຕ້ອງຄດິ ອກຸ ຄິດອັ່ງົ ດອກນາງສະໜົມເຕມັ ໂຮງຢາກໄດ້ຜ້ໃູ ດເລອື ກເອົາໂລດບໍ່ໃຫ້ ແຕູ່ງໃຫ້ແປງຫຍັງດອກຊຽງເອີຍ, ໃຫ້ມຶງໄປເລາະຊອກເບິີ່ງ ມັກຜູ້ໃດມາບອກໂລດຈະຈັດການເອົາໃຫ້, ແຕູ່ຊຽງໝ້ ຽງຕອບພະຍາວາູ່ ຊິໃຫ້ໄປເລາະຊອກຜ້ດູ ຽວບ່ເໍ ປັນດອກຄັນຊິໃຫ້ເອາົ ອີຫີຼກໍໃຫ້ເຂາົ ມາໂຮມກັນຢູໂ່ ຮງພົີ້ຫຼາຍຄນົ ເລືອກ ຊູວ່ ຍກັນຈ່ັົງຊດິ ີ. ເພ່ືີອໃຫ້ໄດ້ຕາມໃຈຊຽງໝ້ຽງ ພະຍາຈ່ິີງສົ່ັງໃຫ້ຊາວສະໜົມທຸກຄົນ ມາຮູ່ວມກັນຢູ່ໂຮງ, ເມ່ີືອສາວສະໜົມ ມາໂຮມໝົດທຸກຄົນແລ້ວພະຍາຈ່ິີງບອກໃຫ້ຮວູ້ ູ່າດຽວນີຜ້ົ ູ້ໃດຢາກໄດຊ້ ຽງໝ້ຽງເຮັດຜົວໃຫ້ບອກມາ. ປະກົດວູ່າສາວ ສະໜົມແຕ່ລູ ະຄົນໃຜກໍຄິດມັກຊຽງໝ້ຽງເພາະຊຽງໝ້ຽງເປັນບ່າູ ວຜ້ຈູ ບົ ຜງູ້ າມແຖມຍງັ ເປັນລູກຂອງພະຍາລາຊາອີກ. ເມ່ີືອຖືກພະຍາຊັກຖາມແນວນັົ້ນ, ບັນດາສາວສະໜົມກໍພາກັນຕອບວູ່າແລ້ວແຕູ່ບຸນບູຮານສົມພານຄາດໄດ້ ເປັນຄູ່ຜົວຕົວເມຍກັບທ້າວ; ຈາກນັ້ົນຈິ່ີງໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງກໍາມືທັງສອງເບົ້ືອງແລ້ວໃຫ້ສາວສະໜົມທຸກຄົນພາກັນ ທວາຍ.ຖ້າໃຜຖວາຍຖືກຈະໃຫ້ເປັນເມຍຊຽງໝ້ຽງໂລດ, ສາວສະໜົມຈິີ່ງພາກນັ ທວາຍຕາມແຕູ່ຊຄິ ິດພ້ບໍ າງຄົນກໍວູ່າ ຊຽງໝ້ຽງກໍາໜູ່ວຍແກ້ວບາງຄົນກໍວູ່າ ຊຽງໝ້ຽງກໍາເງິນ, ກໍາຄໍາ, ບາງຄົນກໍວູ່າ ຊຽງໝ້ຽງກາເພັດນິນຈິນດາ, ບາງ ຄນົ ກໍວູ່າຊຽງໝ້ຽງກໍາທູ່ອນໄມ້ຈວງໄມ້ຈັນ; ທງັ ໝົດທີ່ສາວສະໜົມທວາຍມາບ່ໍມີໃຜທວາຍຖືກຊຽງໝຽ້ ງ ກໍບໍຍ່ ອມ ແບນມອື ອກເດັດຂາດ. ບັດນີ້ົໃຜໆກໍທວາຍແລ້ວຍັງເຫືຼອແຕູ່ນາງສະເໜຫາຜູ້ດຽວພະຍາກັບຊຽງໝ້ຽງຈີິ່ງບອກໃຫ້ນາງທວາຍລອງ ເບ່ີິງ, ນາງສະເໜຫາທວາຍວູ່າຊຽງໝ້ຽງກໍາແຂນສາວສໍ່ານ້ອຍເມຍແກ້ວບໍ່ວາງ, ພໍແຕູ່ສຸດຄໍາທວາຍຂອງນາງສະເໜ ຫາຊຽງໝ້ຽງຟ້າວແບນມອື ອກລຸກຂົຶ້ນຕບົ ມື ພືຜາ້ ບອກວູ່ານາງສະເໜຫາ ທວາຍຖືກແທ້ຖືກວູ່າຜຫູ້ າກແມູ່ນເມຍແຕູ່ ຟາ້ ແຕູ່ແຖນແທໆ້ . ພະຍາຊໍາ້ ພັດຖາມຊຽງໝຽ້ ງຕມ່ືີ ວູ່າມຶງຊິເອາົ ແຕູ່ຜດູ້ ຽວທ່ໍນນ້ົັ ບໍ, ບໍ່ເອາົ ຕືີມ່ ຈັກຄົນບໍ່ສາວສະໜົມບໍ່ ອຶດບ່ໍຢາກເອົາອກີ ເດຈັກຄົນ; ຊຽງໝຽ້ ງຕອບວາູ່ ເອົາສອງຄົນກໍດີຄກື ນັ ຜູ້ໃດເປັນເມຍໃຫຍູ່ຄ້ມຸ ຄອງເຮອື ນຊານຜູ້ສອງ ເປນັ ເມຍນ້ອຍຄອຍບົວລະບັດຮກັ ສາ. ເມ່ອີື ຊຽງໝ້ຽງໄດສ້ າວສະໜມົ ສອງຄນົ ໄປເປນັ ເມຍແລ້ວ ກຂໍ າບທູນພະຍາກັບເມອື ໂຮງຫານາງພະຍາ (ເມຍ ຂອງພະຍາ) ແລ້ວເລົ່າເຫດການທັງໝົດໃຫ້ຮູ້ຝູ່າຍນາງພະຍາກໍດີອົກດີໃຈທ່ີໄດ້ໃພ້ທັງສອງ, ຕໍ່ມາຊຽງໝ້ຽງກໍໄດ້ ປຸກເຮອື ນຫຼງັ ໜ່ງີຶ ຂົ້ຶນເພ່ືີອຢູກ່ ບັ ເມຍຂອງຊຽງໝຽ້ ງເອງ ແລະທາໍ ມາຫາລຽ້ ງຊບີ ໄປແຕູລ່ ະມົລ້ື ະວັນ. ຕອນ ຢາກນິ ເຂາ້ົ ແຊບຂອງຊຽງໝຽ້ ງ 126

ມືົ້ໜຶີ່ງຊຽງໝ້ຽງຂົຶ້ນເມືອເຝ້ຶາພະຍາຜູ້ເປັນອ້າຍຢູ່ໃນໂຮງພະຍາໄດ້ຈົ່ມນໍາຊຽງໝ້ຽງວູ່າຊຽງເອີຍດຽວນີ້ົເຮົາ ກິນເຂົ້າກນິ ປາບ່ໍຄູອ່ ຍແຊບເຄືີ່ອງກນິ ມເີ ຕັມພາກບໍ ໍ່ຄູ່ອຍຢາກ. ໂຕມີຢາກນິ ເຂ້ົາແຊບບໍ່? ຊຽງໝ້ຽງຕອບວູ່າ ມແີ ທຢ້ າ ກິນ ເຂ້ົາແຊບ, ພະຍາຈິີ່ງບອກຊຽງໝ້ຽງຊອກຫາມາໃຫ້ ຝູ່າຍຊຽງໝ້ຽງກໍຮັບປາກວູ່າຈະຊອກຫາມາໃຫ້ໃນມ້ົືອ່ືີນ, ກູ່ອນລາພະຍາກັບເມືອເຮືອນຊຽງໝ້ຽງບອກວູ່າມືົ້ອີື່ນຢູ່າຟ້າວກິນເຂົ້າເດັດຂາດຈົນກວູ່າຢາກິນເຂົ້າແຊບຈະມາຮອດ ຫັງຼ ຈາກລາພະຍາແລວ້ . ຊຽງກໍກັບເມືອນອນຢເູ່ ຮືອນນາໍ ເມຍເສຍີ ບສ່ໍ ົນໃຈຊິໄປຊອກຫາຮາກຢາກິນເຂ້ົາແຊບ. ມືົຕ້ ່ໍມາ ພະຍາກໍປະຕບິ ັດຕາມຄາໍ ເວົາ້ ຂອງຊຽງໝ້ຽງບອກຄືບ່ໍຍອມກນິ ເຂ້ົາແມູ່ນແຕ່ຄູ ໍາດຽວ, ຄອງຖ້າຢານໍາ ຊຽງໝ້ຽງຕ້ົັງແຕູ່ເຊົ້າຈົນຮອດສວາຍຮອດເພນກໍບໍ່ເຫັນຊຽງໝ້ຽງນາໍ ຢາມາໃຫ້. ຄອງຕາມຄອງທາງທ້ອງພະຍາກໍຫິວ ເຂ້ົາຈົນແສບກະເພາະເມື່ີອອົດບ່ໍໄດ້ຈ່ິີງສົັ່ງແຕູ່ງເຂ້ົາມາກິນ, ປະກົດວູ່າພະຍາກິນໄດ້ດີເອົາແທ້ເອົາວູ່າຂອງກິນໃນພາເຂ້ົາ ເກືອບວ່າູ ບ່ໍມເີ ຢ່ືີອງໃດເຫືຼອເລີຍ. ກນິ ເຂົ້າກນິ ນາ້ໍ ອີ່ມດແີ ລວ້ ກໍຍັງຄອງຫາຊຽງໝ້ຽງຢູຈ່ ົນວູ່າຕາເວັນບູ່າຍຊຽງໝ້ຽງຈ່ິີງມາ ເຝ້ຶາ, ພພໍ ະຍາຫຽຼ ວເຫນັ ໜ້າຊຽງໝ້ຽງພະຍາກຟໍ ້າວຖາມໂລດວາູ່ ເປນັ ຈົັງ່ ໃດໄດບ້ ໍຢ່ າກນິ ເຂົາ້ ແຊບ, ກູຖາ້ ມງຶ ຈນົ ອິດຈົນ ເມື່ີອຍຫິວເຂ້ົາຈົນແສບທອ້ ງແສບໄສ້, ອົດບ່ໍໄດ້ກເູ ລີຍກິນກູ່ອນມງຶ ແຕູ່ປະກົດວູ່າກິນໄດ້ດີອີຫີຼຊຽງເອີຍຂອງແນວວູ່າ ມນັ ຫິວ. ຊຽງໝ້ຽງໄດ້ຍິນກໍເວົ້າກັບພະຍາວູ່າ ຖືກແລ້ວພະຍາເອີຍ ເຂ້ົານ້ົີຍາມຢາກຈີ່ິງກິນ ເພ່ິີນວູ່າກິນຍາມຢາກນີ້ົກໍ ແມ່ນູ ຢາກນິ ເຂ້ົາແຊບຂະໜານໜຶີງ່ ຄືກັນຈໄີ່ື ວ້, ຄນັ ຍາມບໍຫິວບ່ຢໍ າກແມນູ່ ຊຕິ ີຊຂິ ້າມັນກກໍ ິນບໍລ່ ົງດອກມາຄືຊູ່າງວາູ່ ໂງູ່ ແທ້ເປັນຮອດພະຍາລາຊາກິນເຂົ້າກໍຍັງໃຫ້ເພີ່ິນໄດ້ບອກໄດ້ສອນ, ເວົ້າແລ້ວຊຽງໝ້ຽງກໍຍູ່າງລົງຈາກໂຮງຫຼວງເມືອ ເຮືອນຂອງຕນົ ຢູ່າງບຮໍ່ ້ອນບ່ໍເຄ່ືີອງ, ສວນວູ່າພະຍາໄດ້ຍນິ ຄໍາໂອອ້ ວດຂອງຊຽງໝ້ຽງກຄໍ ຽດຄງຸ ໃນໃຈ ວູ່າຊຽງໝ້ຽງດູ ຖກູ ດູແຄນເພາະວູ່າຍດົ ພະຍາຂອງພະອງົ ເປນັ ອັນທ່ີເກງຂາມຂອງຄົນທົ່ວໄປແຕຊູ່ ຽງໝ້ຽງມັນມາລ້ຫໍ ຼົິ້ນທງັ ທີຖ່ າມໂດຍ ຊີື່, ພະຍາຄິດວູ່າຊິຕັດຄໍຊຽງໝ້ຽງເອົາຮູ່າງມັນໄຫຼນໍ້າຖົ້ິມໃຫ້ສົມຄວາມຄຽດແຄນ້ ພະຍານົັ່ງຄິດນອນຄິດຢູ່ເຖິງສາມມືົ້ ດີໆຄິດເຖິງຄໍາສັ່ົງພໍ່ໄດ້ເວົ້າໄວ້ວູ່າບໍ່ໃຫ້ຖືສາຫາຄວາມກັບນ້ອງ, ໃນທີ່ສຸດກໍບ່ໍສາມາດຂ້າຊຽງໝ້ຽງໄດ້ຕາມຄວາມ ຄຽດແຄນ້ ນ້ົນັ ເລຍີ . ຕອນ ຊຽງໝຽ້ ງຕຊີ າ້ ງພະຍາ ພະຍາມີຄໍາສ່ັົງໃຫ້ເຂົ້າໄປເລືອກຊ້າງທ່ີເປັນມີິ່ງມຸງຄຸນເຂົ້າມາໃນສະໜາມຫຼວງຈີິ່ງໄປເລືອກຊ້າງພາຍວັນຕົວ ປະເສດີ ມຮີ ບູ ຮາູ່ ງສວຍງາມປານວູ່າແຕ້ມເອົາໝາຍຄວາມວາູ່ ທົວ່ ໂຕຊ້າງນີບົ້ ໍ່ມບີ ອູ່ ນຕິງາມໄປໝົດນັບແຕູ່ຂນົ ພນຸ້ ແຫະຼ . ເມອື່ີ ເລືອກໄດ້ແລວ້ ເຂົາກນໍ ໍາເອາົ ມາຖວາຍພະຍາຄວານຊາ້ ງກປໍ ະດັບເອ້ຢອ້ ງຕມ່ືີ ຍງີິ່ ງາມຂຶ້ົນ. ໄດຂ້ ່າູ ວວາູ່ ພະຍາໄດຊ້ ້າງຕວົ ປະເສີດງາມເລີດມິີງ່ ມຸງຄນຸ ມາໃວ້ໃນວງັ . ຊຽງໝ້ຽງມນັ ກຟໍ ້າວໄປເບີ່ງິ ຄືກບັ ຊາວ ບາ້ ນຊາວເມອື ງທົ່ວໄປ, ເມື່ີອໄປຮອດຕົວຊ້າງຊຽງໝ້ຽງກໍທໍາທາູ່ ແລນູ່ ອ້ອມພ້ນຸ ອ້ອມພ້ົີແລວ້ ກຍໍ ົກຍອ້ ງຊົມເຊີຍນໍາໝູ່ ວາູ່ ຊ້າງນ້ົີ ເບີິ່ງແລ້ວກໍງາມດີຢູ່ດອກ, ຕິແຕຕູ່ ານ້ອຍບໍ່ສົມໂຕຫໍາກບໍ ໍ່ມີຂົນກໍເສັ້ົນນ້ອຍ. ຕົງັ້ ແຕູ່ງວົ , ຄວາຍຕາມັນກໍຍັງ ສົມໂຕຫໍາກໍມີ, ເວ້ົາແທ້ຊ້າງນ້ີົຕາມັນຢູ່າງນ້ອຍກໍຕ້ອງທໍ່ໜູ່ວຍໝາກເຫວ່ີຈ່ີິງຊິສົມນໍ້າສົມເນ້ົອື , ພະຍາໄດ້ຟັງກໍເຫັນຄື ຄວາມຊຽງໝ້ຽງວູ່ານົນັ້ ແທ້. 127

ຕອນ ໄປໄຫນ້ າໍ ລາຊະຄູ ຍັງມີລາຊະຄູເຖົ້າອົງໜຶີ່ງເພ່ິີນໄດ້ເສຍຊິວິດດ້ວຍຄວາມເຖ້ົາແກູ່ຊະລາການ, ແຕູ່ວູ່າພະລາຊະຄູອົງນີ້ົບໍ່ມີຍາດ ພີ່ນ້ອງໃກ້ຊິດຕິດແທດຈັກຄົນ.ເມີື່ອເສຍຊິວິດກໍເປັນໜ້າສົມເພດເວດທະນາບໍ່ມີຜູ້ໃດຈະໄຫ້ຈະທຸກເສ້ົາຫງູ່ວມເຫງົາ ນາໍ , ຍອ້ ນວູ່າລາຊະຄູເປັນພະຫັຼກເມືອງ. ດັ່ົງນົ້ັນ ພະຍາຈິ່ີງສ່ົັງໃຫ້ຊຸຼມສະໜົມທັງຫາຼ ຍໄປຮ້ອງໄຫ້ອາໄລອາວອນນໍາລາ ຊະຄູພວກນາງສະໜມົ ຈ່ີງິ ໄປອ້ອນວອນໃຫ້ຊຽງໝຽ້ ງໄປນໍາກັນ. ເມີ່ືອໄປຮອດວັດບູ່ອນລາຊະຄູແລ້ວ.ນາງສະໜົມບາງຄົນກໍທໍາທູ່າໄຫ້ແຕູ່ຫຼາຍຄົນກໍບໍ່ສາມາດໄຫ້ໄດ້ເພາະ ມັນບໍມ່ ີຄວາມສະທ້ອນໃຈແນວໃດຍອ້ ນວູ່າລາຊະຄບູ ໍ່ແມູ່ນພ່ໍແມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຂົາ, ດງ້ັົ ນ້ັົນ ການທພີ່ ະຍາສ່ັີົງ ໃຫພ້ ວກເຂົາມາຮອ້ ງໄຫ້ຈງີ່ິ ມີບາງຄົນໄຫ້ບາງຄນົ ພັດຍັງຫົວສະອິກສະອ້ອຍຢູ່. ເມືີ່ອເຫນັ ວາູ່ ຈະບໄ່ໍ ດ້ຕາມຄວາມພະຍາ ສ່ົັງ. ເຂາົ ຈ່ີິງອອ້ ນວອນໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງພາໄຫ້, ແຕ່ຊູ ຽງໝ້ຽງປະຕິເສດວູ່າພະຍາບອກໃຫ້ແຕສູ່ ະໜມົ ມາໄຫ້ບໍ່ ໄດ້ສ່ັງົ ໃຫ້ ເຂົາໄຫ້ຊິໃຫ້ມາອ້ອນວອນໄຫ້ນໍາກັນກູ່ອນຊິເປັນ, ແຕູ່ສາວສະໜົມກໍນູ່ຽວວອນບໍ່ເລີກບ່ໍແລ້ວ.ໃນທີ່ສຸດຊຽງໝ້ຽງກໍ ເກີດຄວາມອີ່ດສູ ົງສານພວກສະໜມົ . ເພາະພວກເຂາົ ເວົ້າວ່າູ ຖາ້ ອາ້ ຍຊຽງພາໄຫ້ພວກເຂາົ ກຊໍ ໄິ ຫນ້ າໍ . ຊຽງໝຽ້ ງຈ່ີິງຢອ້ ນຖາມພວກນາງສະໜມົ ວາູ່ ຄັນເຮາົ ເຮດັ ແນວໃດ ຫືຼ ໄຫ້ແນວໃດພວກເຈົ້າຊິເຮດັ ຊິໄຫ້ນາໍ ແທໆ້ ບໍ? ພວກສາວສະໜມົ ກໍພາກນັ ຮບັ ປາກວາູ່ ຈະປະຕບິ ັດຕາມຊຽງໝຽ້ ງທຸກຢາູ່ ງ, ເຫັນວູ່າໄດ້ໂອກາດດຊີ ຽງໝ້ຽງ ຈິີ່ງກ້ົມເຮດັ ໂກູງ່ ໂກຍ້ ເອາົ ຫົວທົັ່ງລງົ ດິນກະໃຫ້ໂຄຍກບັ ຫໍາຢູອ່ ນລົງເປນັ ພົວ້ , ທງັ ເອົາມເື ຕາະຕູ່ອຍໄປມາທັງພອູ່ ງທໍາທາູ່ ດ້ົີນ ແລະ ຮ້ອງຄາງຄືກັບເຈັບປວດແລບລົ້ີນປີຶ້ນຕາ. ແລ້ວທາທູ່າຮ້ອງໄຫ້ຮີ່າໄຮວູ່າໂອຍນໍທູ່ານລາຊະຄູເອີຍມາດູ່ວນ ຕາຍຈາກໄປແລ້ວນໍ! ລູກເມຍກໍບໍ່ໄດ້ນໍາເຂົາບວດຕົັ້ງແຕູ່ນ້ອຍບ່ໍທັນພ້ໍເຕົ່າຫຼັງຂົນມາຕາຍຜູ້ດຽວເສຍດາຍແທ້ຫໍາກັບ ໂຄຍເດມັນຊເິ ໜາົ່ ຊເິ ປ້ອືຶ ນຖ້ົມິ ລ້າແລ້ວນໍ. ພໍແຕູ່ໄດ້ຍິນສຽງໄຫ້ຈົມວູ່າຂອງຊຽງໝ້ຽງແນວນົັ້ນ, ພວກນາງສະໜົມກໍພາກັນຫົວແຕກໂຄບໆຂ້ົຶນ, ຊຽງ ໝ້ຽງເຫັນວູ່າພວກສາວສະໜົມບໍ່ປະຕິບັດຕາມຕົນ. ຈິ່ີງຈັບໄລູ່ໄມ້ແສ້ຕີສາວສະໜົມຈົນຫັຼງໃຄູ່ຫຼັງພອງແລ້ວພາກັນ ແລູ່ນປບຕາຍໄປໄຫວ້ຕໍ່ພະຍາ. ພວກນາງສະໜົມໄດ້ເລົ່າເຫດການທັງໝົດສູ່ພະຍາຟັງ. ພະຍາໄດ້ຖາມສາວສະໜົມ ທັງຫຼາຍວູ່າພວກສູເຮັດແນວໃດໃຫ້ມັນແດູ່ຊຽງໝ້ຽງຈິີ່ງທຸບຕີຈົນໃຄູ່ຈົນພອງ, ສາວສະໜົມຕອບວູ່າ, ບໍ່ໄດ້ເຮັດ ແລະບ່ໄໍ ດ້ເວົ້າແນວໃດ. ຊຽງໝຽ້ ງຫາກຮ້າຍເອງເອາົ ແສໄ້ ລູ່ຕພີ ວກຕົນຢູ່າງບໍເ່ ລືອກໜາ້ ເລຍີ . ຝູ່າຍພະຍາ ໄດ້ຟັງຄໍາເວົ້າຂອງພວກສາວສະໜົມ ຄືແນວນັ້ົນ ກໍສົ່ັງໃຫ້ຄົນໃຊ້ນໍາຕົວຊຽງໝ້ຽງມາຫາດູ່ວນ, ເມອ່ືີ ຄນົ ໃຊ້ໄປເອີນົ້ ຊຽງໝຽ້ ງກໍຮຕູ້ ົວເອງດີວູ່າຕອ້ ງແມນູ່ ພວກສາວສະໜົມໄປຟອ້ ງຕໍພ່ ະຍາເປນັ ແນ່ແູ ທ້. ພໍແຕ່ຊູ ຽງໝ້ ຽງຂ້ົຶນໄປຫາພະຍາກໍຖາມໂລດວູ່າເປັນຫຍັງຊຽງໝ້ຽງຈ່ີິງຕີຈ່ີິງຂ້ຽນສາວສະໜົມຈົນເຈັບຈົນປວດຄືແນວນີ້ົ. ຊຽງໝ້ ຽງກໍຕອບພະຍາວູ່າຕົວຜູ້ຂ້າໄດ້ປະຕິບັດຕາມຄໍາສັ່ົງພະອົງວູ່າໃຫ້ພານາງສະໜົມໄປໄຫ້ນໍາລາຊະຄູ. ເມືີ່ອໄປຮອດສົບ ຂອງລາຊະຄູຜຂູ້ າ້ ກໄໍ ຫແ້ ທໄ້ ຫວ້ ່າູ ສະແດງຄວາມໂສກເສົ້າໂສການາໍ ລາຊະຄູ. ແຕ່ວູ ູ່ານາງສະໜົມຕິບໍຍ່ ອມພາກນັ ໄຫ້ຊົ້າ 128

ບໍໜ່ າໍ ຍງັ ພາກນັ ຫວົ ສະອກິ ສະອອ້ ຍ. ທງັ ຕ່ໍແຍບາູ່ ວນອ້ ຍຜຂູ້ ້າອດົ ບໄໍ່ ດ້ຈິີ່ງຈບັ ໄມ້ແສຂ້ ຽ້ ນຕີ ຍ້ອນເຂົາບໍຟ່ ັງຄວາມທ່າູ ນ ພະຍາສັ່ົງຈກັ ດ.ົີ້ ພະຍາໄດຟ້ ັງກຮໍ ້າຍໃຫ້ພວກສະໜມົ ໜ່ມຸູ ທງັ ຫຼາຍວູ່າດແີ ລວ້ ບກັ ຊຽງໝຽ້ ງມນັ ບໍໄ່ ດຕ້ ັດຄສໍ ູ່ຖົິ້ມ. ຕໍ່ມາມືົ້ໜຶີ່ງ ຂະນະທີ່ພະຍາພວມຄ້ຽວໝາກຢູ່ໃນໂຮງນັົ້ນ. ຊຽງໝ້ຽງກໍຫາໂອກາດເຂົ້າໄປຄ້ຽວໝ້ຽງດອມ ພະຍາ. ແຕູ່ໃນໃຈຂອງຊຽງໝ້ຽງແທ້ແມູ່ນຢາກຫາໂອກາດດູ່າພະຍາຫົ້ິຼນຕາມວາດຊຽງໝ້ຽງເອົາໝ້ຽງໝາກຍັດໃສ້ ສບົ ຈົນເຕັມສວດຈໍ້ກໍ້ແລ້ວກໍເອົານໍາໝາກທາທາງນອກບູ່ອນສົບມັນສວດນົັ້ນ, ພໍແຕູ່ພະຍາຫຼຽວເຫັນກໍທ້ວງຂົ້ຶນວູ່າ ໂທ້ ! ສົບຊຽງຄືມາເຫວີແທ້ແນມເບິີ່ງແກ້ມແກູ່ນເຫ້ຼົືອມປານດົັ່ງດວງມະນີແກ້ມເຄັົ່ງໂພງຄືຜີເປັນຕາຢ້ານແທ້, ພະຍາ ເວົ້າຕີື່ມວູ່າບັກຊຽງໝ້ຽງມງຶ ແນມເບີິ່ງແກ້ມຂອງກູເບີິ່ງດູຊິຄືກັບຂອງມຶງບໍ? ຊຽງໝ້ຽງຕອບພ້ອມບາດໂລດ ວູ່າໂອ້ຍ ! ແກ້ມຂອງພະຍາຈົັ່ງແມນູ່ ຮງົ ໆໃສດົັ່ງຫາໍ ໝາເຖ້ົາແທ້ເດ. ພະຍາໄດ້ຍິນຄໍາທ້ວງຊຽງໝ້ຽງແບບດູຖູກກໍຮ້າຍເປຶ້ັງໆຂ້ຶົນທັງຈາວູ່າຊິເອົາດາບຕັດຄໍບັກຊຽງໝ້ຽງໃຫ້ມັນ ຕາຍໄປຕ່ໍໜ້າຕໍ່ຕາໂລດ. ແຕູ່ຊຽງໝ້ຽງກໍຮູ້ວິທີແກ້ໄຂຢູ່າງໄວວາມັນຈີ່ິງທາທູ່າກົ້ມຂາບແລ້ວກູ່າວຂໍຂະມາໂທດນາ ທາູ່ ນພະຍາວູ່າບແ່ໍ ມນູ່ ດງັ່ົ ຫາໍ ໝາເຖົ້າດອກຂາ້ ນ້ອຍ ວາູ່ ແກມ້ ທູາ່ ນພະຍາໃສເຫ້ົຼືອມດົ່ັງນພໍ ຸນ້ ນູ່າ. ຕອນ ຕວົ ະພະຍາກນິ ຂແີ້ົ ຮງ້ ຍ້ອນວູາ່ ຫາຼ ຍເທື່ີອຜາູ່ ນມາແລ້ວ ທ່ີພະຍາຖືກຊຽງໝ້ຽງຫກັ ຫັງຼ ເຮດັ ໃຫ້ອັບອາຍ, ພະຍາຄດິ ຫງໍາເຫງືອດຢູ່ໃນ ໃຈວູ່າຊິເຮດັ ແນວໃດຈີິຊ່ ິດັດຊຽງໝ້ຽງໃຫ້ຢຄູ່ າມື. ມີມົ້ືໜຶີງ່ ພະຍາຄິດອອກໄດ້ວ່າູ ຈະເຮດັ ໃຫ້ຜະຫຍາປັນຍາຊຽງໝ້ຽງ ຫ້ຼຸຍປູ້ບໍ່ໃຫ້ມີຄວາມສະຫຼາດຄືເກ່ົາມາຫັຼງ, ພະຍາຈີ່ິງຕັດສິນໃຈຈະແກງແຮ້ງໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງກິນ; ທໍາມະດາແລ້ວແຮ້ງ ເປັນສັດຖູ່ອຍຮ້າຍຫາກິນແຕູ່ຂອງເໜົ່າຂອງເໝັນຖ້າວູ່າຊຽງໝ້ຽງໄດ້ກິນຊ້ີົນຂອງແຮ້ງເຊີື່ອວູ່າຜະຫຍາປັນຍາຂອງ ຊຽງໝຽ້ ງຕ້ອງຫຼຸ້ຍປູທ້ ນັ ທີໂລດ. ຄິດໄດ້ແນວນ້ົັນແລ້ວພະຍາກໍສ່ົັງໃຫ້ເຂົາໄປຊອກຫາເອົາແຮ້ງມາແກງ,ຈັດການປຸູ່ງແຕູ່ງດ້ວຍເຄີ່ືອງຫອມ ຕ່າູ ງໆ ເຮດັ ເປັນອາຫານທີໜ່ າ້ ຢາກກິນ.ເມອ່ືີ ພໍ່ຄວົ ແຕູ່ງເສັດຮຽບຮອ້ ຍກເໍ ອົາໃສູ່ພາເຂົາ້ ຍໍມາຕັງົ້ ໄວ້ກາງໂຮງບູ່ອນທ່ພີ ະຍາເຄຍີ ຮບັ ປະທານອາຫານປະຈາໍ . ພະຍາເຫນັ ວູ່າໄດໂ້ ອກາດດກີ ສໍ ງັ່ົ ໃຫຊ້ ຽງໝ້ຽງມາຫາດ່ວູ ນ. ພໍແຕູ່ຄົນໄປເອ້ົີນ ຊຽງໝຽ້ ງກໍ ບໍ່ກາ້ ຈະຂັດຂືນທາູ່ ນພະຍາໄດ້ເຖິງແມນູ່ ມເີ ກົາ້ ວຽກສບິ ງານກໍຕອ້ ງປະໄປເຝ້າຶ ພະຍາຈົນໄດ້. ເມືີ່ອຊຽງໝ້ຽງມາຮອດ ພະຍາກໍທໍາທູ່າຖາມວູ່າມຶງໄດ້ກິນງາຍແລ້ວບໍ່? ຊຽງໝ້ຽງຕອບວູ່າຍັງບໍ່ທັນກິນເທ່ືີອ ຄິດວູ່າພະຍາຕົນອ້າຍມີອາຫານດີແຊບຊ້ອຍຈີ່ິງໃຫ້ຄົນໄປນໍາເອ້ົີນ, ມີອາຫານແຊບນົວແທ້ລະບໍແຕູ່ວູ່າກູກິນແຕູ່ອູ່າວ ເຊົາ້ ກອູ່ ນມຶງ, ກູຄດິ ຮອດມງຶ ຈ່ີິງໃຫ້ຄົນໄປນາໍ ມາມ້ົືນົ້ກີ ູສັ່ົງໃຫ້ເຂົາຂ້າໄກຜູ່ ູ້ໂອກໃຫຍກູ່ ູກນິ ຜູ້ດຽວບ່ໝໍ ົດຍັງຢເູ່ ຕມັ ພາ ເຂົ້າຄັນມຶງບ່ໍທັນກິນງາຍເທືີ່ອຮີບໄປກິນສາພວມແກງຍັງຮ້ອນໆຢູ່ຫັ້ົນນູ່າ. ຊຽງໝ້ຽງກໍຖືກໃຈຄິດວູ່າພະຍາຜູ້ເປັນ ອ້າຍຮັກແພງນ້ອງແທ້ຈີ່ິງຟ້າວກິນແກງທ່ີພະຍາເວົ້າວູ່ານ້ົັນທັນທີ, ຂະນະທ່ີຊຽງໝ້ຽງກິນຢູ່ນ້ົັນຮູ້ສຶກວູ່າມີກິີ່ນກຸຍກີ່ິນ ຄາວທງັ ຊ້ົີນກໍພູ່ອງຫຍາບເປນັ ຮຸດເປັນຮ້າຍ. ແຕູ່ຊຽງກອໍ ົດສາກິນກິນໄດ້ພໍຄາວຈິີງ່ ກິນນາໍ້ ບ້ວນປາກແລ້ວຟ້າວຊອກ 129

ຄໍາ ໝາກມາຄ້ຽວແກ້ປຸ້ນທ້ອງ. ຝູ່າຍພະຍາເຫັນວູ່າຊຽງໝ້ຽງໄດ້ກິນແກງແຮ້ງເຖ້ົາເປັນທີ່ຮຽບຮ້ອຍແລ້ວຈງີ່ິ ທາທູ່າ ຖາມຂຶົ້ນວູ່າ ເປັນແນວໃດບັກຊຽງໝ້ຽງກິນແກງໄກູ່ ແຊບນົວດີບ່ໍ? ຊຽງໝ້ຽງຕອບວູ່າໂອຍ ! ຈ່ົັງແມູ່ນມັນບໍ່ ເປັນຕາກິນຈັກດ້ີົ ບ່ໍຈັກຫຍາບບໍ່ຈັກເໝັນຈັກຄາວຈັກກຸຍ, ອັນນົ້ີບໍ່ແມູ່ນຂອງໃຫ້ຄົນກິນດອກມັນແມູ່ນຂອງໝາຂົ້ີ ເຮ້ອົື ນຮບີ ເອົາໄປຖອກຖິົ້ມດີກວູ່າ, ພະຍາຈງ່ີິ ເວົ້າຄວາມຈິງສູ່ຊຽງໝ້ຽງຟັງວູ່າ ອນັ ນ້ົີມນັ ແມ່ນູ ແກງແຮ້ງເຖ້ົາໃຫມ້ ຶງກິນ ເພ່ືີອວູ່າຜະ ຫຍາຂອງມງຶ ຈະໄດ້ຫຸ້ຼຍປູ້ອຶດອ້ົັນຕັນປັນຍາບໍ່ສະຫຽຼ ວສະຫຼາດຄືແຕູ່ເກົ່າເມືອຫັຼງອກີ ແລ້ວ, ຊຽງໝ້ຽງເມີື່ອ ໄດ້ຮູ້ແນວນ້ນົັ ກໍຄິດຄຽດໃນໃຈຮູ້ວ່າູ ພະຊັງຕົນເຖງິ ຂະໜາດນີົ້. ແຕຊູ່ ຽງໝ້ຽງບ່ໍປາກບໍ່ຈາຫຍງັ ມີແຕູ່ຄດິ ໃນໃຈມມີ ືໜ້ົ ງີຶ່ ດອກຈະຕອບມືກັບພະຍາຢາູ່ ງສະສົມ.ຈາກນົນ້ັ ຊຽງໝ້ຽງກໍລາພະຍາກບັ ເຮືອນແລ້ວຟ້າວຕົ້ມນ້າໍ ສ້ົມປູ່ອຍສະຫົວເພືີ່ອ ລ້າງສູ່ວຍສິີ່ງສກົ ກະປກອອກຈາກຮູາ່ ງກາຍທັງອ້ອນວອນໃຫ້ຜະຫຍາຍັງແກູ່ກາ້ ຄເື ກາ່ົ . ມົ້ລື ນຸ ມາ, ຊຽງໝຽ້ ງກໍທູ່ຽວເລາະຊອກຫາເກັບເອົາຂີົແ້ ຮງ້ ມາພະຍາຍາມຕອກເປັນສໍສໍາລັບຂຽນໜັງສື. ເມື່ີອ ເຮັດສໍາເລັດຮຽບຮ້ອຍແລ້ວກໍຟ້າວນໍາໄປຖວາຍພະຍາຢູ່ໂຮງທັນທີ, ພະຍາຈັບສໍຂຶົ້ນມາເບ່ີິງປະກົດວູ່າກ້ຽງໝືີ່ນໃສດີ. ຈ່ງິີ ອອກປາກຖາມຊຽງໝ້ຽງວາູ່ ຊາູ່ ງໄດສ້ ງໍ າມໆນົີມ້ າແຕທູ່ າງໃດມາຄືວາູ່ ໃສອ່ອູ ງຕອູ່ ງປານແກ້ວແທ້? ຊຽງໝຽ້ ງບອກ ວູ່າມີພວກພໍຄ່ ້າຄວາຍທີ່ຮັກແພງກັນເຂົາເອົາມາຕອ້ ນ. ຜູຂ້ ້າຈີງ່ິ ນາໍ ມາຖວາຍພະຍາອາ້ ຍເອາົ ໄວ້ຂດີ ຂຽນນ້ນົັ ໆນ້ີົໆ. ພະ ຍາໄດ້ຟັງແລວ້ ກຄໍ ິດດໃີ ຈວາູ່ ຕົນໄດສ້ ໍດີ. ຈງ່ີິ ລົງມຂື ຽນທັນທີແຕູ່ຂຽນແນວໃດກໍບໍອ່ ອກພະຍາຈິ່ງີ ເອົາລີົ້ນເລຍເພີ່ອື ໃຫ້ ສຊໍ ຼຸູ່ມຈະຂຽນອອກດີ. ພະຍາທັງຂຽນທັງເລຍຕົັ້ງທໍ່ໃດເທືີ່ອສໍກໍບ່ໍຍອມອອກເລຍຈນົ ເມ່ີືອຍສໍກໍບ່ໍປະກົດຄອງອອກມາ ໃຫເ້ ຫັນຈີ່ິງຄດິ ແປກໃຈເລີຍຖາມຊຽງໝ້ຽງວາູ່ ສໍມງຶ ນີ້ົງາມລ້າຂຽນບ່ໍອອກຈັກດົີກ້ ູເລຍຈົນເມ່ືີອຍແລວ້ . ຊຽງໝຽ້ ງໄດ້ ໂອກາດກໍຕອບວູ່າຜຂູ້ ້ານັ້ົນກິນແກງໂຕຂອງມັນແຕູ່ພະຍາພັດກນິ ຂມີົ້ ັນຄັກບໍ່ເພິ່ີນວູ່າເປັນພະຍາລໍ້າສະເຫວີຍເມືອງທົງ ແທູ່ນມາຄວູ່າກິນຂ້ົີແຮ້ງບ່ໍອາຍບ້ານອາຍເມືອງເຂົາຫວາ. ເພິ່ີນວູ່າຄົນຜູ້ໃດກິນຂົ້ີແຮ້ງຕົວຜູ່ອນເສຍສັກຮ້າຍກວູ່າສັດ ເດຍລະສານອີກຊ້ໍາ. ທາມະດາເປັນພະຍານີົ້ຕ້ອງພິຈາລະນາຄັກແນູ່ຢູ່າໄດ້ຄິດອິດສາບັງບຽດຜູ້ອີ່ືນ. ພະຍາໄດ້ຟັງກໍຄິດ ຄຽດໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງສຸດໃຈ. ຄິດວູ່າຈະຕົວະໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງກິນແກງແຮ້ງໃຫ້ຜະຫຍາມັນຫຼຸ້ຍປູ້ໂຕເອງຊໍ້າພັດມາຮັບກໍາ ຕອບຕາມສະໜອງເສຍໜາ້ ເສຍຕາຍອ້ ນຜະຫຍາມັນອກີ . ຕອນ ຊຽງໝຽ້ ງຕສີ າວສະໜມົ ພະຍາຕັົ້ງໃຈໄວ້ວ່າູ ຈະພະຍາຍາມເຮດັ ທຸກຢູ່າງເພອີ່ື ໃຫໄ້ ດ້ປຽບຊຽງໝ້ຽງບ່ໄໍ ດ້ດ້ວຍວາດກໍຈະເອົາດ້ວຍເຊງີ , ມົ້ືນີົ້ພະຍາກໍຄິດໄດ້ຄິດດີຄິດມາອີກວິທີໜີ່ຶງຄືບອກໃຫ້ພວກສາວສະໜົມໄປຂົີ້ໃສູ່ເຮືອນຊຽງໝ້ຽງໃຫ້ເຕັມໄປໝົດ ເຮືອນ. ພະຍາສັ່ົງກບັ ສາວສະໜົມຕີ່ມື ວ່າູ ຖາ້ ພວກສູໄດຂ້ ີົໃ້ ສູ່ເຮອື ນຂອງຊຽງໝ້ຽງແລວ້ ໃຫ້ຮີບມາລາຍງານກູດ່ວູ ນໃຫ້ ຈືີ່ເອົາໄວ້ເດີ. ເມ່ີືອໄດ້ຮັບຄາສ່ົັງພວກສາວສະໜົມກໍພາກັນແຫູ່ໄປສູ່ເຮືອນຊຽງໝ້ຽງແລ້ວບອກຄວາມຈິງໃຫ້ຊຽງໝ້ ຽງຮ້ວູ າູ່ ພະຍາສັົ່ງໃຫ້ພວກຕູມາຂ້ີົໃສເູ່ ຮອື ນອ້າຍຊຽງໝ້ຽງວູາ່ ເດ. ຊຽງໝ້ຽງຢ້ອນຖາມຄນື ວູ່າເພ່ີິນສ່ງົັ ໃຫ້ເຮັດແນວໃດ ຕື່ມີ ອີກ. ສາວສະໜົມຕອບວູ່າ ເພ່ນີິ ວູ່າມີແຕູ່ໃຫ້ຂໃ້ົີ ສູ່ເຮືອນຢູ່າງດຽວ. 130

ຄໍາສ່ົັງຂອງພະຍາຜູ້ເປັນອ້າຍບ່ໍວູ່າແຕູ່ເທີື່ອນ້ົີເທ່ີືອໃດກໍຕາມຊຽງໝ້ຽງບໍ່ອາດຂັດຂືນໄດ້ ເພາະກົວວູ່າຈະມີ ໂທດໂພຍເຖິງຕົນແລະຄອບຄົວ. ຊຽງໝ້ຽງຈິ່ີງບອກກບັ ສາວສະໜົມທັງຫຼາຍວູ່າ ຖາ້ ເພ່ີິນບອກໃຫຂ້ ້ົີຢູ່າງດຽວກເໍ ຊີນ ຂ້ົີໂລດ, ສາວສະໜົມພາກັນຂົີ້ຢາຍໄປຕາມເຮືອນ. ຊຽງໝ້ຽງກໍຢູ່ຕິດຕາມຕະຫຼອດເວລາ ປາກົດວູ່າມີທັງຂົ້ີທັງຍູ່ຽວ ເຮືອນປຽກອຶນໄປໝົດ. ທັງຍູ່ຽວທັງຂ້ີົທັງຕົດບາງຄົນທັງສັົ່ງຂົີ້ມູກຖົ່ມນົ້າລາຍຄາຍຂີ້ົກະເທີ່. ເມືີ່ອເປັນແນວນັ້ົນຊຽງ ໝ້ຽງ ກໍຄວາຈັບຄ້ອນຕີໜໍ່າພວກນາງສະໜົມຈົນຫົວໂປຫຼັງພອງຫຼັງໃຄູ່ຮ້ອງໄຫ້ແຊວຂຶ້ົນຄັບບ້ານ, ຊຽງໝ້ຽງທັງຕີ ເຂົາທັງຮາ້ ຍເຟງ້ຶັ ໆວາູ່ ສູ່ມັນພາກນັ ລ່ີນື ຄໍາພະຍາສົງັ່ ເພີ່ິນບອກໃຫສ້ ມູ່ າຂີ້ດົ ີໆສູ່ເປັນຫຍງັ ຈິ່ີງຢ່ຽູ ວຈີງ່ິ ຕດົ , ຄາກນໍ້າລາຍ, ຄາຍຂີ້ົມູກພ້ອມ. ພວກສາວສະໜົມພາກັນກົວຕາຍ ຟ້າວປບແລູ່ນໂຕນເຮືອນຈົນສິ້ົນຂາດສ້ົິນສ້ອຍປະກົ້ນປະນົມ ເສ້ືົອຜ້າສ້ົິນແພຂາດຊະຂາດຊາຍ ແລູ່ນຕໍາຫັຼກຕໍາຕໍ ລົ້ມຟຸບລ້ົມຟາບປາກຄາບດິນ, ຄາບຫຍ້າເລືອດຕົກຢາງອອກ. ພວກເຂົາ ທັງພູ່ອງໄຫ້ຄວນຄາງດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດຂ້ຶົນ. ເມີ່ືອຖວາຍຄວາມຕໍ່ທູ່ານພະຍາເມືອງຜູ້ເພ່ິີນອອກຄາສ່ົັງ ເລ່ົາເຫດການທັງໝດົ ສູພ່ ະຍາຟັງ. ຝູ່າຍພະຍາກຮໍ ້າຍຂ້ົຶນພອ້ ມບາດສ່ງັົ ໃຫ້ຄນົ ໄປນາຕົວຊຽງໝ້ຽງມາຫາດຽວນີົ້. ເມ່ີືອຄົນໃຊ້ໄປນໍາ ຊຽງໝ້ຽງ ກໍຟ້າວມາເຝ້ຶາພະຍາພ້ອມກັບຄົນໃຊ້ໂລດ ບໍ່ໄດ້ຊັກຊ້າເສຍເວລາເລີຍ. ພໍແຕູ່ ຊຽງໝ້ຽງໄປຮອດ ພະຍາກໍຖາມຂ້ຶົນໂລດວູ່າເປັນຫຍັງມຶງຈິ່ີງຕີຈີິ່ງຂ້ຽນສາວສະໜົມຈົນຫົວແຕກຫຼັງຂາດຫັຼງຫວືົ້ນ. ເຂົາໄປຂົີ້ໃສູ່ເຮືອນຂອງມຶງ ແມູ່ນກູສົ່ັງເຂົາໄປຂົ້ີເຂົາໄປປະຕິບັດຕາມຄໍາສັົ່ງຂອງກູ, ມຶງຊູ່າງບໍ່ເຄົາລົບຢາເກງກູແທ້ນໍ! ມງຶ ບໍ່ຢ້ານເຂົາກຢໍ ້ານກູແນູ່ຕິມຶງນ້ົີຄົນຖູ່ອຍຊ້າບຮ່ໍ ູ້ຮູ່ອມຂອງຄຸນ ຊຽງໝ້ຽງຈິ່ງີ ທນູ ໃຫ້ພະຍາຮ້ວູ ູ່າຊິບໍໃ່ ຫ້ຕີໄດແ້ ນວໃດ ຂອງວາູ່ ສາວສະໜົມມນັ ຫີ່ຼືນຄາໍ ພະຍາສັົ່ງເດ. ພະຍາວູ່າໃຫ້ໄປຂົ້ໃີ ສ່ເູ ຮອື ນຢູາ່ ງດຽວແຕູ່ບາດວາູ່ ຕວົ ຈິງແລວ້ ທັງຂທ້ົີ ງັ ຕົດ ທັງຢ່ຽູ ວທັງຄາກນາ້ໍ ລາຍຄາຍຂີົ້ມູກ. ມັນໂລດເຮດັ ເອາົ ໂພດເອົາເຫືຼອ, ຖາ້ ຫາກເຂາົ ພາກນັ ຂຢີົ້ ່າູ ງດຽວຄືຄວາມທູ່ານພະ ຍາສົ່ັງຜູ້ຂ້າບໍ່ຕີດອກ, ພະຍາໄດ້ຟັງກໍທັງຢາກຫົວຢາກຮ້າຍແຕູ່ຟັງໄປພັດຄືແມູ່ນຄໍາຊຽງໝ້ຽງມັນເວ້ົາແທ້ແນວວູ່າໂຕ ເອງສັົງ່ ບ່ລໍ ະອຽດ. ຕອນ ເກນຄນົ ປາກແວງູ່ ມາຄາໍ້ ຊານ ມົືນ້ ົີ້ ບັງເອີນຊານຂອງພະຍາຫັກ, ພະອົງຈ່ິີງບອກໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງເບິ່ີງແຍງແກໄ້ ຂຊອກຫາປາກງາູ່ ມມາຄ້ໍາຊານ ໃຫ້ມັນດີຄເື ກົ່າຊຽງໝ້ຽງຄດຶ ສະຫຼາດໃນໃຈຂອງມນັ ຂຶ້ົນມາມັນທໍາທີວ່າູ ຄາວນົ້ີຕ້ອງເຮດັ ເສັົ້ນພະຍາອີກໃໝູ່, ເມອື່ີ ໄດ້ ຮັບຄໍາສັົ່ງໃຫ້ເປັນຄົນປວແປງຊານໄປຊອກປາກງູ່າມມາຄ້ໍາຄືແນວນົ້ັນ. ຊຽງໝ້ຽງກໍບໍ່ລໍຊ້າຮີບຟ້າວລາພະຍາທັນທີ, ຊຽງໝຽ້ ງມູຸງ່ ໜາ້ ໄປສູ່ເຂດນອກຂອກຂະເມຕາູ່ ງໆ. ແລວ້ ຮຽກໂຮມເອາົ ບນັ ດາຄນົ ຜທູ້ ີ່ປາກແວ່ງູ (ສົບແວງູ່ ) ພວກສົບ ແວູ່ງທ່ີຊຽງໝ້ຽງເລືອກເອົານີ້ົ ກໍບໍ່ແມູ່ນທໍາມະດາເລັກໆນ້ອຍໆເລີຍໆ, ເອົາຂະໜາດ ແວູ່ງຈົນເຫັນແຂ້ວແປນ ເອີດ ເຕີດ. ເມືີ່ອໄດ້ຄົນປາກແວູ່ງຕາມໝູ່ບ້ານຕ່າູ ງໆປະມານ 20 ຄົນ ແລ້ວຊຽງໝ້ຽງຈິ່ີງບອກເຂົາວູ່າໃຫ້ພວກສູກຽມຕົວ ໄປຄ້ໍາຊານໃຫ້ພະຍາ ດຽວນົີ້ຊານເຮືອນພະຍາຫັກ. ປະກົດວູ່າ ພວກປາກແວູ່ງໃຜໆກໍຄິດງໍ້ຄິດຫງູ່ຽງແຕູ່ກໍບໍ່ອາດຂັດ ຂືນຄໍາສັ່ົງຂອງພະຍາໄດ້. 131

ຊຽງໝ້ຽງໄດ້ນໍາພາພວກປາກແວູ່ງເດີນທາງເຂົ້າສູ່ຕົວເມືອງຜູາ່ ນໝບູ່ ້ານຕາູ່ ງໆ, ຊາວບ້ານຊາວເມືອງໃຜໆກໍ ຫຸ້ມມາເບິີ່ງ ພວກປາກແວູ່ງຍູ່າງຕາມຫັຼງຊຽງໝ້ຽງຍາບໆ ບ່ໍຮູ້ວູ່າຊຽງໝ້ຽງ ມັນຊິເອົາພວກປາກແວູ່ງໄປເຮັດ ແນວໃດ.ຊານພະຍາທີ່ຫັກນ້ົັນຄອງຖ້າຊຽງໝ້ຽງໄປຊອກໄມ້ປາກງູ່າມເຫິງນານບ່ໍມາຈັກເທ່ີືອພວກຂຸນທັງຫຼາຍກໍ ພາກັນລົງມສື ້ອມແປງຈົນສໍາເລັດ. ພະຍາ ກໍຈົ່ມວູ່າ ບັກຊຽງໝ້ຽງ ຈັກມັນໄປເຮັດອນັ ໃດຢູ່ ບມໍ່ າປານນີ້ົ ຢ້ານແຕູ່ວູ່າ ມນັ ໄປຫລ້ິົນ ແລວ້ ຫາຄວາມປຶນ້ີ ປາູ່ ຍຄາວນກົ້ີ ູຊລິ ົງໂທດໃສູ່ຄາມນັ ໃຫ້ຫາຼ ບລອງເບີິ່ງເທາະ. ຢ້ອນກູ່າວເຖິງຊຽງໝ້ຽງ ເມີ່ືອນໍາຄົນສົບແວູ່ງເຂົ້າມາຮອດໃນເມືອງຜູ້ຄົນຊາວບ້ານ ເມືອງພາກັນຫັົຼ່ງໄຫຼໄປ ເບງີ່ິ ທັງພອູ່ ງໂຈດຖາມກນັ ເປັນແຊວໆວູ່າມນັ ເອາົ ຄົນສບົ ແວູງ່ ໄປເຮັດຫຍັງ, ໃຜສົງ່ັ ໃຫມ້ ັນໄປເອາົ ຫືວຼ ູ່າມເີ ຫດການອັນ ໃດໜີຶ່ງເກີດຂົ້ຶນໃຜໆກໍແຫູ່ແຫນໄປເບ່ີິງ, ພໍນໍາຄົນສົບແວູ່ເຂົ້າເຖິງຄູ່ວງຄຸ້ມຂອງພະຍາ ຊຽງໝ້ຽງ ກໍສົ່ັງໃຫ້ພວກສົບ ແວງູ່ ພັກຜ່ອູ ນຊວ່ົ ຄາວກູ່ອນ ຊຽງໝ້ຽງສັງ່ົ ໃຫລ້ ຖໍ າ້ ເຂົາ້ ເຝາ້ຶ ພະຍາເພີິ່ນສົງ່ັ ການແນວໃດຈີ່ິງຄູ່ອຍປະຕບິ ດັ . ເມ່ືອີ ໄດ້ຍິນ ແນວ ນັົ້ນຈ່ີິງພາພວກສົບແວູ່ງເຂົ້າເຝ້ຶາພະຍາພໍແຕູ່ພະຍາແນມເຫັນພວກສົບແວູ່ງລຽນຊາບລາບຢູ່ກໍທັງຫົວທັງຮ້າຍ, ພວກສາວສະໜົມກົມມະວັງກໍພາກັນຫົວແຕກໂຄບໆຄັບໂຮງບໍ່ຮູ້ວູ່າຊຽງໝ້ຽງໄປເກັບເອົາຄົນປາກແວູ່ງມາແຕູ່ທາງ ໃດຈະເອົາມາເຮັດຫຍັງແທ້. ພະຍາຮ້າຍໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງວູ່າມຶງນ້ີົຊູ່າງມີຜະຫຍາແທ້ນໍກູບອກໄປຫາປາກງູ່າມໄມ້ມຶງມາ ໄດປ້ າກງູ່າມຄນົ ບກັ ຊຽງເອຍີ . ເມີ່ືອບໍ່ຖືກຕາມທີ່ຕ້ອງການ ພະຍາຈ່ິີງບອກໃຫ້ພວກສົບແວູ່ງພາກັນກັບຄືນເມືອບ້ານເຮືອນຂອງໃຜມັນ. ພວກເຂົາສຸດອັນດີອົກດີໃຈຫາອັນປຽບບໍ່ໄດ້ທີ່ພະຍາໄດ້ໂປດປານໃຫ້ກັບຄືນເມືອຫາລູກຫາເມຍ. ພວກສົບແວູ່ງ ພາກັນຈົ່ມທຸກເມືອສຸດທາງວູ່າຊຽງໝ້ຽງເຮັດຂາຍໜ້າຂາຍຕາພະຍາບອກໄປເອົາງູ່າມໄມ້ມັນພັດເສືອກມາເອົາຄົນ ປາກແວງູ່ ສົບແວູງ່ ໄປຕາງຫອູ່ ນຊເິ ປນັ . ຕອນ ໄຂເູ່ ສງັ ກນັ ມົ້ືໜີຶ່ງ ພະຍາໄດ້ບອກກັບສາວສະໜົມທັງຫຼາຍວູ່າ ມືົ້ອີື່ນເຊ້ົາ ຈະພາພວກສູໄປທູ່ຽວຫຼິ້ົນຫາດດອນຊາຍ. ແຕູ່ ວູ່າໄປຄາວນົ້ີພວກສູຈ່ົງໄປຊອກຫາໄຂູ່ໄກູ່ໄປຜູ້ລະໜູ່ວຍ. ເວລາຫ້ົຼິນຢູ່ຫາດດອນຊາຍນ້ົັນ ໃຫ້ພວກສູທາທູ່າເປັນໄກູ່ ແລ້ວໄຂູ່ອອກມາຖວາຍກູ. ພະຍາຢົ້າວູ່າເລີ່ືອງເອົາໄຂູ່ໄປນານົີ້ໃຫ້ຖືເປັນຄວາມລັບຢູ່າໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງຮູ້ເປັນອັນເດັດຂາດ. ແຕໃູ່ ຫ້ພວກສູຊວນຊຽງໝ້ຽງໄປພອ້ ມ ບອກວູາ່ ກເູ ປັນຄົນສົ່ງັ ໃຫໄ້ ປຫຼິ້ົນດອນຊາຍນໍາກັນ, ປາກົດວູາ່ ພວກສາວສະໜົ ມທຸກຄົນພາກນັ ປດິ ລັບເລືີ່ອງເອົາໄຂູ່ໄກ່ໄູ ປນໍາ. ເຂາົ ໄປບອກຊຽງໝຽ້ ງແຕູວ່ ູ່າ ມ້ືົອນີ່ື ເຊ້ົາທາູ່ ນພະຍາສງ່ົັ ໃຫ້ຊຽງໄປຫຼົິ້ນ ຫາດດອນຊາຍດອມພວກຕູທັງຫຼາຍ. ຊຽງໝ້ຽງກໍຕອບວູ່າຕົກລົງມ້ືົອີ່ືນຈະໄປຮູ່ວມໃຫ້ໄດ້. ຊຽງໝ້ຽງ ເອງກໍບໍ່ໄດ້ ຄະຕຄິ ະນງິ ວູ່າໃຜຈະຄດຶ ແກແ້ ຄ້ນແນວໃດຍທູ ູ່າງຢສູ່ ະບາຍດອມເມຍຂອງມນັ . ເຊ້ົາມົ້ືລຸນ້ ມາພະຍາພ້ອມສາວສະໜົມ ແລະຊຽງໝ້ຽງກໍພາກັນຂີເ່ ຮອື ໄປສູ່ດອນຊາຍຕາມທີ່ໄດ້ຕົກລົງກັນເອົາ ໄວແ້ ລ້ວນົນ້ັ . ເມອ່ືີ ໄປຮອດດອນຊາຍ ພະຍາກໍສງົັ່ ໃຫ້ໝູ່ນາງສະໜມົ ພາກັນຫຼິົ້ນຢູ່າງມູ່ວນຊືີ່ນ, ຜູ້ຊເິ ກອື ກກົວ້ ນາໍ ຊາຍກໍ 132

ມີ. ຜູ້ຊິຄວັດຊາຍກໍມີແລ້ວແຕູ່ຜູ້ຊິເຮັດຢາກຫຼ້ິົນແນວໃດກໍຕາມໃຈເພ່ີືອເປັນການຖວາຍຄວາມສຸກແກູ່ພະຍາ ຕໍ່ມາພະ ຍາຈງີ່ິ ສງ່ົັ ໃຫ້ແຕູ່ລະຄນົ ຫນົິຼ້ ເປັນໄກແູ່ ລວ້ ເອາົ ໄຂູ່ມາຖວາຍຖາ້ ໃຜບສ່ໍ າມາດນາໍ ເອົາໄຂູມ່ າຖວາຍໄດ້ຈະໃສູ່ໂທດ. ຈາກນນັົ້ , ພວກສາວສະໜມົ ກໍພາກັນຫ້ຼົນິ ສົມມຸດຕນົ ເປັນໄກ່ຄູ ວັດເຂຍູ່ ດິນຊາຍແລ້ວກໍທໍາທາູ່ ແນບລົງ, ບຶດໜ່ຶີ ງກໍທໍາທູ່າກະຕາກແລ້ວເອົາໄຂມູ່ າຖວາຍພະຍາ ປະກົດວູ່າສາວສະໜົມໄດ້ພາກັນອອກໄຂູ່ໝົດທຸກຄົນ. ຕ່ໍມາສາວສະ ໜົມໄດ້ເວ້ົານໍາຊຽງໝ້ຽງວູ່າໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງນໍາໄຂູ່ໄປຖວາຍພະຍາຄືດັົ່ງພວກເຂົາທຸກຄົນ, ຊຽງໝ້ຽງກໍບໍ່ໄດ້ລໍຊ້າ, ທໍາ ທູ່າຄວັດເຂູ່ຍດິນຊາຍ ແລ້ວກໍລຸກຂຶົ້ນຢືນເອົາແຂນທັງສອງເບືົ້ອງທໍາທູ່າຕົບປີກຄືໄກູ່. ແລ້ວກໍສົ່ງສຽງຂັນ ເອີກ ອິ ເອີກຂນຶົ້ ສຽງດງັ ຄັບດອນຊາຍ.ຈາກນັົນ້ , ຊຽງໝ້ຽງກໂໍ ດດໄລເູ່ ຊງີ ພວກສາວສະໜົມຢາູ່ ງບ່ໍໄວ້ໜາ້ , ພວກສາວສະໜົມ ກພໍ າກັນແລູ່ນປບໃຕປ້ ບເໜືອຢ້ານຊຽງໝຽ້ ງກຸມເຊງີ ກນົ້ ບາງຄົນກໍລ້ົມຟບຸ ລົ້ມຟາບ. ຫັຼງຈາກໄລູ່ເຊີງສາວສະໜມົ ເຊົາແລວ້ ກມໍ ສີ າວສະໜົມສະເໜຂີ ້ນຶົ ວູ່າໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງເອົາໄຂູ່ໄປຖວາຍພະຍາ. ແຕຊູ່ ຽງໝຽ້ ງກູ່າວຄັດຄາ້ ນຂ້ົຶນວາູ່ ເຂົາບໍ່ສາມາດຈະເອາົ ໄຂໄູ່ ປຖວາຍພະຍາໄດເ້ ພາະເຂົາແມູ່ນໄກູ່ຜມູ້ ໜີ ້າທ່ີແຕູ່ເຊີງກ້ົນ ໄກູ່ແມູ່. ເພອື່ີ ໃຫ້ໄກແູ່ ມູ່ໄດ້ມີໄຂູ່ ຖ້າບມ່ໍ ີໄກຜູ່ ູ້ ຈ້າງຫົວແຕກແນໄູ່ ກູ່ແມູ່ຊິມີຄວາມສາມາດອອກໄຂູ່ມາໄດ້ ຝູ່າຍພະຍາ ຟງັ ເບີງິ່ ແລ້ວກໍທັງຢາກຫວົ ຢາກຮາ້ ຍແຕຟູ່ ັງຄກັ ໆຄດິ ດໆີ ແລວ້ ກໍຫາກແມນູ່ ຄວາມຊຽງໝ້ຽງມນັ ວ່າູ ແທ້. ຕອນ ພະຍາໃຫຫ້ າສນົິ້ ຕນີ ແຕມ້ (1) ພະຍາຄຶດຢາກໄດ້ສົ້ິນຕີນແຕ້ມ, ຈິ່ີງເອົາເງິນແບູ່ງໃຫ້ເສນາອາມາດທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍຊຽງໝ້ຽງ. ເພື່ີອວູ່າ ໄປຊອກຊສ້ົື ົິ້ນຕີນແຕ້ມມາຖວາຍພະອົງ, ບັນດາເສນາອາມາດ ເມ່ີືອໄດ້ຮັບເງິນຈາກພະຍາແລ້ວກໍພາກັນເດີນທາງໄປ ສູ່ເຂດຊົນນະບົດຊອກຫາຊົື້ສິົ້ນຕີນແຕ້ມ. ແຕູ່ສໍາລັບຕົວຊຽງໝ້ຽງຫຼັງຈາກຮັບເງິນມາແຕູ່ນໍາພະຍາແລ້ວກໍເອົາມາປະ ໄວ້ເຮືອນເສີຍບສ່ໍ ນົ ໃຈໄປຊອກຊື້ຄົ ໝື ູຜ່ ອູ້ ນີ່ື . ເລື່ີອງຄໍາສ່ັົງໃຫ້ໄປຊອກຊື້ົສົ້ິນຕີນແຕ້ມນີົ້ພະຍາກໍສັ່ົງການຢູ່າງເດັດຂາດຖ້າໃຜຊອກຊົ້ືບ່ໍໄດ້ກໍ ຈະມີໂທດເຖິງ ຕົນ. ດັົ່ງນ້ັົນ, ພວກເສນາອາມາດເຊິ່ີງເປັນຄນົ ໃນຫັດຖະບາດຈງິີ່ ໄດ້ເອົາໃຈໃສູ່ຊອກຊົ້ືທຸກຄນົ , ປະກົດວູ່າເສນາໃນຫັດ ຖະບາດຜູ້ໃດກໍຊອກຊົື້ສົ້ິນຕີນແຕ້ມໄດ້ແຕູ່ຜືນງາມໆມາຖວາຍພະຍາ. ມ້ືົລຸ້ນມາພະຍາຈ່ີິງໃຊ້ໃຫ້ຄົນໄປຖາມຊຽງໝ້ຽງ ວູ່າມັນຊອກຊື້ົໄດ້ຫຼືບໍ່. ຖ້າໄດ້ກໍຟ້າວເອົາມາຖວາຍ.ເມ່ືີອພວກເສນາໄປຖາມຊຽງໝ້ຽງກໍບອກວູ່າຍັງຊອກຊ້ົືບ່ໍທັນໄດ້ ເທອືີ່ ຂໃໍ ຫ້ທາູ່ ນພະຍາໂຜດຜາຍໂຍະຍານໃຫ້ຕ່ມີື ຢ້າຟ້າວຖືໂທດໂກດເຄືອງເພາະມັນຊອກຊບືົ້ ໍ່ທັນໄດ້ແທ້ໆ. ພວກເສນາ ນໍາຄວາມຕອບຂອງຊຽງໝ້ຽງມາກາບທູນ, ພະຍາກໍບ່ໍຊູ່າງຊິຮ້າຍແນວໃດມີແຕູ່ເວ້ົາວູ່າຢູ່າມັນເທາະບ່ໍເລັົ່ງບໍ່ຈ້ອນມັນ ແລຫາກມັນຊົມ້ື າຫາໄດ້ຍາມໃດຈ່ີິງໃຫ້ມັນເອົາມາຖວາຍ. ຫຼັງຈາກເສນາກັບໄປແລ້ວ, ຊຽງໝ້ຽງກໍນອນຢູ່ເຮືອນສະບາຍ ບ່ໍໄດ້ວົນວູ່າຈະໄປຊອກຊົື້ສ້ິົນຕີນແຕ້ມຢູ່ບູ່ອນ ໃດ.ຈົນເຖິງວັນຖ້ວນຊຽງໝ້ຽງຈິ່ີງຂ້ົຶນເມືອຂາບທູນພະຍາວູ່າສິ້ົນຕີນແຕ້ມນ້ນົັ ຊອກຊ້ົືແນວໃດກໍບ່ໍໄດ້, ຢູ່ບ້ານເຮົາເມືອງ ເຮົານ້ີົແມູ່ນບ່ໍມີເດັດຂາດໄປບູ່ອນໃດກໍເຫັນແຕູ່ຄົນເອົາມືເຮັດ, ຊະນິດເອົາມືເຮັດນີ້ົແມູ່ນມີບ່ໍອຶດບ່ໍຢາກດອກ, ແຕູ່ອັນ 133

ເອົາຕີນຄີບເອົາແຕ້ມນົັ້ນບມ່ໍ ີເລີຍຫາຊົ້ືທາງໃດກໍບໍ່ພົບບໍພ່ ໍ້, ເອົ້ນີ ພວກຕໍາ່ ສນິົ້ ມາໂຮມກັນໝົດຖາມກວໍ ູ່າບໍ່ມຜີ ໃູ້ ດສາມາດ ເຮັດໄດ້,ມີແຕູ່ເອົາມືມັດໝີ່ເຮັດເປັນລວດລາຍແລ້ວຕໍ່າທໍາມະດາ. ອັນຊິໃຫ້ເອົາຕີນແຕ້ມນ້ົັນເຊືີ່ອວູ່າເມືອງມະນຸດຄືຊິບໍ່ ມີດອກ. ຄນັ ບໍ່ວູ່າເມືອງຟາ້ ສະຫວັນພຸ້ນບຈຸ ິງີ່ ຊມິ ີຜູຄ້ ດິ ເຮັດ. ຝູ່າຍພະຍາໄດ້ຟັງກໍເຮັດຊຶງລຶງຢູ່ທັງພູ່ອງຄິດຢາກຫົວກໍປານນັົ້ນເພາະຄິດເຫັນຄໍາສົ່ັງຂອງຕົນສ່ົັງບ່ໍຄັກບໍ່ແນູ່ ເຮດັ ໃຫ້ຊຽງໝຽ້ ງຈັບຈຸດອອູ່ ນໄດ້.ແຕ່ຟູ ງັ ເບ່ີິງຄດິ ເບ່ິີງກໍຫາກຄຄື ວາມຊຽງໝ້ຽງ. ຕອນ ຊຽງໝຽ້ ງດລູ າຍກນົ້ ຍາພໍ່ ຍັງມີວັດແຫູ່ງໜ່ີຶງເປັນວັດທ່ີອຸດົມສົມບູນໄປດ້ວຍເຄືີ່ອງປກູ ຂອງຝັງມີທັງກ້ວຍ, ອ້ອຍສ້ອຍໝາກປີ, ໝາກ ມູວ່ ງ, ໝາກມີົ້, ໝາກຂາມ, ໝາກຍົມ, ໝາກແງວແລະອືີນ່ ໆ. ຢູ່ໃນວັດແຫູ່ງນ້ົີມີຢາພ່ໍເຖ້າົ ອົງໜ່ຶີງເປັນເຈົາ້ ອະທິການ ວັດແຕູ່ວູ່າພ່ໍເຖົາ້ ອົງນີ້ົຂຖ້ົີ ີ່ສຸດຂະໜາດ. ໝາກໄມ້ຢູ່ໃນວັດບ່ວໍ ູາ່ ແຕຈູ່ ະຂແໍ ໝ້ນກນິ , ແມູ່ນແຕູ່ມັນລ່ົນຕົກລົງດນິ ຍາພໍກ່ ໍ ບຍ່ໍ ອມໃຫ້ເກບັ ເອາົ ໄປເດດັ ຂາດ, ຄັນມຜີ ູ້ຄນົ ມາໂຜດກພໍ ໍຢາກວ່າູ ແມນູ່ ແຕູຄ່ ົນຍາູ່ ງກາຍວດັ ຍາພໍກ່ ໍບຢ່ໍ າກໃຫ້ຫຼຽວເບີງິ່ ຕົ້ນໝາກໄມພ້ ຸ້ນຊໍາ້ . ມ້ົໜື ງຶີ່ ຊຽງໝ້ຽງໄປເລາະທູ່ຽວຕາມໝບູ່ ້ານຕ່າູ ງໆ ເລຍີ ແວເູ່ ຂ້າົ ໄປຂພໍ ກັ ພາອາໄສຊົ່ວຄາວຢູ່ວດັ ຂອງຍາພຂໍ່ ີົຖ້ ີ່ ອງົ ນ້ົີ, ພແໍ ຕູ່ຍາພແໍ່ ນມເຫນັ ຊຽງໝ້ຽງມາພັກຢູ່ຫແໍ ຈວດັ ກໍຟາ້ ວລົງໄປສ້ໍຖາມທນັ ທ.ີ ເຈ້ົາມາແຕ່ໃູ ສຊິໄປໃສ?ເປນັ ຫຍັງ ຈງ່ີິ ມາພັກຢູນ່ ້ົີ ? ຊຽງໝ້ຽງກຕໍ ອບຍາພໍ່ວ່າູ ຕນົ ມາແຕູ່ໃນເມືອງ. ຕົນແມູ່ນຄນົ ຂອງພະຍາ ມາທູ່ຽວເລາະຫ້ົຼິນຕາມບາ້ ນ ຕູາ່ ງໆ ອິດເມີ່ຶືອຍຈີ່ິງເຂາ້ົ ມາແວູ່ພັກຢູ່ທ່ີນົີ້, ເຫັນໝາກໄມ້ຍາພ່ໍກໍຄດິ ຢາກ, ຈ່ິີງຮອ້ ງຂກໍ ິນນາໍ ຍາພ່ໍຈັກໜູ່ວຍ ພໍມີແຮງ. ຍາພໍ່ໄດ້ຍິນຊຽງໝ້ຽງຂໍກິນໝາກໄມ້ນໍາກໍບ່ໍປາກຫຍັງຈັກຄວາມນໍາຊຽງໝ້ຽງ. ຍາພໍ່ຟ້າວລຸກໜີໄປຈາກຊຽງ ໝ້ຽງ ຂນ້ຶົ ເມອື ກຕຸ ອິ ັດປະຕມູ ິດຈີ່ລ.ີ່ ຊຽງໝຽ້ ງຮູ້ສຶກຄຽດແຄ້ນໃຫ້ຍາພໍ່ເຈາົ້ ວດັ ຂໍກິນດໆີ ກໍບໍ່ຍອມໃຫອ້ ົດສາອດີ ູຕົນຄນົ ຂໍແດູ່ກໍບ່ໍໄດ້, ບໍ່ໃຫຫ້ າຼ ຍກໍ ໃຫ້ໜ້ອຍຈັກໜູ່ວຍສອງໜູ່ວຍພໍກິນ, ຈ່ົັງແມູ່ນໂພດຂົີຖ້ ີ່ພິລຶກພລິ ໍ້າເອົາແທ້ເອົາວາູ່ . ຊຽງໝ້ຽງຄິດຢູ່ໃນໃຈວາູ່ ຖ້າເບ່ີິງ ເດີມໜ້ົື ້າກູ່ອນບັກຊຽງໝ້ຽງມນັ ຊກິ ບັ ມາແກມ້ ກື ັບຍາພໍ່ລະວງັ ຫົວລ້ານໄວ້ໃຫ້ດີໆ. ມ້ືົນີົຊ້ ິຂໍກບັ ເມອື່ີ ເຮືອນກູ່ອນມ້ົືໜ້າ ຈັົ່ງຊກິ ັບມາໃໝູ່. ມລືົ້ ຸນມາຊຽງໝ້ຽງກຕໍ ົບແຕູ່ງຂນັ ນິມົນອອກເດີນທາງໄປສູ່ກຕຸ ຍິ າພພໍ່ ໄໍ ປຮອດຊຽງໝ້ຽງກທໍ ໍາທ່າູ ທາງມວີ າດ ຊົງຄືຄົນໃຊ້ຂອງທູ່ານພະຍາຍໍຂັນນິມົນຂຶ້ົນເທິງກຸຕິຫາຍາພໍ່ເຈົ້າວັດ, ຊຽງໝ້ຽງໂຍບນ່ົັງລົງຢູ່າງຄົນຮູ້ຜູ້ດີຍໍຂັນນິມົນ ຍົກຂນຶົ້ ໃສູ່ຫົວແລ້ວກໍເວົ້າວາູ່ ດຽວນ້ທີົ ່າູ ນພະຍາເມອື ງແຕູ່ງໃຫມ້ ານມິ ນົ ໃສູ່ຂນັ ດອກໄມ້, ຂໃໍ ຫຍ້ າພຈໍ່ ງົ່ ເມດຕາຮບັ ເອົາ ຂັນດອກໄມ້ເພີ່ືອເປັນການໂຜດສັດໃຫ້ເຖິງນິພານແດູ່ທ້ອນ, ຊຽງໝ້ຽງຫຍັບເຂ້ົາໃກ້ຍາພ່ໍທັງຍົກຂັນແປະໃສູ່ຫົວ ພ້ອມກັບບອກໃຫຍ້ າພຮໍ່ ູ້ວູ່າທ່າູ ນພະຍາເພ່ີິນມີນາໍ້ ໃຈໃສສັດທາຈະຕົງັ້ ກອງຫົດ (ກອງບຸນ) ເພີືອ່ ຫດົ ສງົ ຍາພ່ຂໍ ນຶ້ົ ເປັນຄູ ຍົດໃຫຍຢູ່ ຄູ່ າ້ໍ ວດັ ວາສາສະໜາສ່ົັງສອນອບົ ຮົມຊາວບ້ານ. 134

ພໍແຕູ່ຍາພເ່ໍ ຈ້ົາວັດໄດ້ຍິນຄໍາວູ່າພະຍາເມືອງໃຫມ້ າໃສູ່ຂັນດອກໄມ້ເພື່ີອຫົດສົງຂ້ົຶນເປັນຄູ ກໍເວ້ົານົວຫວົ ມວູ່ ນ ກັບຊຽງໝ້ຽງ.ຖ້າບໍ່ຮັບຂັນນິມົນກໍຢ້ານພະຍາເມືອງຈະຮ້າຍ, ໃນທີ່ສຸດຍາພໍ່ເຈົ້າວັດກໍຕັດສິນໃຈຮັບຂັນນິມົນ, ຊຽງ ໝ້ຽງທໍາທູ່າເວົ້າວູ່າສາທຸ...ດີແລ້ວ. ເມ່ີືອໄດ້ໂອກາດ ຊຽງໝ້ຽງກໍທາທູ່າ ງວາກພຸ້ນຫຼຽວພີົ້ແລ້ວເວ້ົາວູ່າ ພະອົງຍັງສ່ົັງ ຊ້ໍາວູ່າໃຫ້ເບງີ່ິ ທີ່ເບງ່ິີ ທາງ ບ່ອູ ນທີ່ຂະບວນແຫູ່ຈະຜາູ່ ນມາ, ຖ້າເຫັນວູ່າບູ່ອນໃດຈະກີດຂວາງຜາສາດ ແລະ ທາງລົງໃຫ້ ຮອນໃຫ້ປ້າຖມົິ້ ເລຍີ . ຫຼວງພໍ່ເຈົ້າວັດຮູ້ສຶກດີໃຈຊົມຊື່ີນເປັນຢູ່າງຍີິ່ງທີ່ໄດ້ຮູ້ຈາກຊຽງໝ້ຽງວູ່າກອງບຸນຄ້ົັງນົີ້ບໍ່ແມູ່ນທໍາມະດາ, ຈະມີ ຮອດຂະບວນຄົນຂະບວນຊ້າງ,ແຫູ່ແຫນແພນກົ້ັງເຂົ້າສູ່ວັດ, ດົັ່ງນັົ້ນ ຫຼວງພໍ່ຈີິ່ງເວົ້າກັບຊຽງໝ້ຽງວູ່າຖ້າທູ່ານພະຍາ ເມືອງສ່ົັງຄວາມແນວນັົ້ນກໍບ່ໍອາດຂັດຂືນໄດ້ແລ້ວ. ຊຽງຈ່ົງລົງໄປສາຫຼວດກວດກາເບີິ່ງດູເຫັນສົມຄວນປ້ົາສົມຄວນ ຮານບູ່ອນໃດແດູ່ກໍເອົາຕາມໃຈຊຽງເຫັນສົມຄວນໂລດເດີ. ເພາະວູ່າເຈົ້າອາດຮູ້ດີວູ່າລວງສູງ, ລວງຕ່ີາ, ລວງກວ້າງ ຂອງຜາສາດ ໃຫຍູ່ນ້ອຍພຽງໃດ. ຊຽງໝ້ຽງລົງຈາກກຸຕິແລ້ວທໍາທູ່າແນມເບີ່ິງຕ້ົນນ້ັົນຕົ້ນນົ້ີແລ້ວກໍຂົຶ້ນຮານລົງຈົນບໍ່ມີຕົ້ນໃດເຫືຼອເລີຍ, ຊາວ ບ້ານພາກັນແຫູ່ມາເບິ່ີງຊຽງໝ້ຽງຮານຕົ້ນໄມ້ຈົນແໜ້ນວັດ, ຊຽງໝ້ຽງ ບອກໃຫ້ຊາວບ້ານເກັບເອົາຂົນເອາົ ໝາກໄມ້ ເມືອກິນຕາມໃຈໝົດທຸກໆຄົນ, ຊຽງໝ້ຽງເອງກໍເກັບເອົາຈົນໄດ້ເຕັມຫາບແລ້ວເອົາເຊ່ືີອງໄວ້ແຄມທາງອອກ. ຈາກ ນົ້ັນຊຽງໝຽ້ ງກໍຂ້ົຶນເມືອເທງິ ກຸຕິຂາບໄຫວ້ຍາພ່ບໍ ອກວ່າູ ໄດຮ້ ານລົງໝດົ ແລວ້ ຄືຊິບ່ໍມີບູ່ອນໃດຂ້ອງຄາຂະບວນດອກ ຂາ້ ນອ້ ຍ. ຊຽງໝຽ້ ງຕິຖະແຫຼງກູ່າວຍອ້ ງຍາພວໍ່ ູ່າ ເບງິີ່ ຮູບຊົງແລວ້ ຈງ່ົັ ແມ່ນູ ສົມຊິໄດເ້ ປນັ ລາຊາຄູຫຼວງແທໆ້ ເບງ່ີິ ເຄືອ່ີ ງນູຸ່ງ ຫົ່ມຜ້າຄຸມເຂ້ົາແລ້ວ ພໍປານວູ່າພະພຸດທະເຈົ້າເອົາໂລດ. ຊຽງໝ້ຽງວູ່າ ໃຫ້ຂໍເບ່ີິງລາຍຕາມຕົນໂຕຫຼວງພໍ່ຊິໄດ້ບໍ່? ເພື່ີອ ວູ່າຈະໄດທ້ ວາຍໃຫ້ຮູ້ອາການໄປພາຍໜ້າວູ່າຈະດີ ຫຼື ຮາ້ ຍ, ຝາູ່ ຍຫວຼ ງພກໍ່ ໍບໍ່ຂດັ ຂີນ ບອກໃຫ້ຊຽງໝຽ້ ງເບີິງ່ ໂລດ ຢາກ ເບິີ່ງລາຍໃດ; ຊຽງໝ້ຽງທໍາທູ່າເບ່ີິງລາຍທົ່ວໆໄປ ແລ້ວກໍເວົ້າວູ່າ ລາຍຕີນຈະໄດ້ໃສູ່ເກີບແກ້ວ. ລາຍມືຈະໄດ້ຈັບຄັນ ຕະບັດດ້າມງາ, ລາຍຫົວຈະໄດ້ໃສູ່ວູ່ອມແກ້ວ, ລາຍບູ່າຈະໄດ້ໃສູ່ຜ້າບູ່ຽງໄໝ, ລາຍຄີງທ່ົວຕົວຈະມີຄວາມສຸກໄປໃສ ມາໃສຈະໄດ້ກັງ້ົ ຄັນຮົ່ມ ຈະໄດ້ຄມຸ ຜ້າຄຸມໄໝຜືນດີ, ລາຍຫັຼງຈະໄດ້ນອນເສືີ່ອເທງິ ຕຽງ ມີຜ້າຫ່ົມນວມປກອີກ, ລາຍ ໜາ້ ຈະໄດມ້ ີຄນັ ຕາລະບດັ ບັງ, ລາຍແອວຊໄິ ດຮ້ ດັ ສາຍແອວຍ້ອມຄງ່ົັ . ຊຽງໝຽ້ ງເວາົ້ ກັບຫຼວງພຕໍ່ ືີ່ມວາູ່ ລາຍຕາູ່ ງໆເທ່າົ ທເ່ີ ບີ່ິງມາ ແມນູ່ ດີຫຼາຍແທ້ໆ. ແຕູ່ວາູ່ ຢາກຂເໍ ບ່ີງິ ລາຍກົ້ນບູອ່ ນ ຊິນັ່ົງເທດສະໜາຫ້ົັນນູ່າມັນຊິຖືກໂຊກຄືກັບລາຍບູ່ອນອ່ືີນໆບ່ໍ, ທັງໝົດນີ້ົແມູ່ນພະຍາເມືອງມີຄໍາສ່ັົງໃຫ້ສໍາຫຼວດເບີ່ິງ ຈະໄດ້ກຽມໃຫ້ຖກື ວາູ່ ເດ, ຫຼວງຕາເຈົ້າວັດແນມເບ່ິີງໜ້າຊຽງໝ້ຽງແວບໜຶີ່ງ. ແລ້ວເວົ້າອອກມາວູ່າ ຊຽງເອຍີ ! ລາຍ ກ້ົນນຢ້ົີ າກຮ້ອງຂໍນໍາບໍ່ໃຫ້ເບ່ິີງຫ້ົັນແລ້ວ ເພາະມັນຂົນຫົວຂນົ ຄີງລຸກເພືີອບໆຢາກອາຍ, ຊຽງໝ້ຽງວູາ່ ບໍ່ອາຍດອກນູ່າ ມແີ ຕູ່ສອງຄົນເຮົາເທາົ່ ນີົ້ ໄປເບິີງ່ ຢ່ຫູ ້ອງອາບນ້າໍ ພຸ້ນນູາ່ ອດັ ປະຕູດໆີ ໃຜຊິຮູ້ຊິເຫນັ ນໍາ. 135

ຫຼັງຈາກເວົ້າເປັນທ່ີເຂົ້າໃຈກັນແລ້ວ ຍາພໍ່ຫຼວງຕາເຈົ້າວັດ ກັບຊຽງໝ້ຽງກໍພາກັນເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງນໍ້າ, ຫຼວງ ຕາ ກອງກົ້ນໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງເບ່ີິງ. ຊຽງໝ້ຽງຈີິ່ງຖົກເອົາຜ້າສະບົງອອກ ຫຼຽວເບິີ່ງພວງຫໍາແຫຼ້ເອິົ້ນໆ ຕີນຊຽງໝ້ຽງຈີ່ິງ ຖີບແກງແກ້ ຫົວຫຼວງຕາດວນໄປຕໍາຝາຫ້ອງນໍ້າຈົນລ້ົມຟຸບລົງກັບໝ້ອງ, ຊຽງໝ້ຽງຍົກຕີນເຕະຕີ່ືມອີກຫຼາຍບາດ ແລວ້ ຈງິີ່ ປບໜເີ ມີອ່ື ເຮືອນແຫູ່ງຕົນ. ກູ່າວເຖິງຫຼວງຕາເຈ້ົາວັດຢູ່ໃນຫ້ອງນ້ໍາປະກົດວູ່າໄດ້ຮັບບາດເຈັບສາຫັດຈົນຊາວບ້ານໄດ້ຫາມອອກຈາກ ຫ້ອງນ້ໍາ ແລ້ວດັງໄຟຢ້າງເອົາຫວ້ານຊົນລົນໄຟມາຄົັ້ນມາໜູ່ຽງຕາມຮູ່າງກາຍຕົ້ມເປືອກແດງອາບ ແລະ ຄັົ້ນຈົນເຖິງ ເຈັດວັນ ຈິ່ີງຄູ່ອຍສວູ່າງຫາຍມາຍດີ. ມືົ້ລຸນມາຫຼວງຕາກໍເອົາເຄ່ືີອງຕ້ອນຕູ່າງໆ ໄປໃຫ້ພະຍາຕາງວູ່າຈະໄປເລົ່າ ເຫດການທເ່ີ ກີດຂົຶ້ນທງັ ໝົດສູ່ທ່າູ ນພະຍາຟັງ, ເມອື່ີ ໄປເຖິງໂຮງທີ່ປະທັບຂອງພະຍາແລ້ວ ຫຼວງຕາກໍໄດ້ເລົາ່ ວູາ່ ມົື້ໜ່ຶີງ ມີຄົນຖືຂັນນິມົນໄປຫາຢູ່ວັດ ເວົ້າວູ່າ ພະອົງໄດ້ແຕູ່ງໃຫ້ໄປຂັນນິມົນຫົດສົງອາດຕະມາວູ່າຊົ້ັນເດ, ໃນທີ່ສຸດມັນໄດ້ ຕົວະຍວົ ະເບີ່ິງລາຍກົນ້ ແລວ້ ເຕະຖບີ ອາດຕະມາເກືອບຕາຍຄາຫ້ອງນາ້ໍ . ຝູ່າຍພະຍາໄດ້ຮັບຟັງກໍຕົກຕະລຶງ ບໍ່ຮູ້ວູ່າໃຜຊູ່າງໄປເຮັດໄປທໍາແນວນ້ົີ ແລະ ບອກກັບຫຼວງຕາວູ່າ ພະອົງບໍ່ ເຄຍີ ໄດແ້ ຕູງ່ ໃຜໄປໃສູ່ຂັນນມິ ນົ , ບໍ່ເຄຍີ ຄດິ ຈະຫົດສງົ ຫວຼ ງຕາແຕູ່ປະການໃດ ແມ່ນູ ໃຜມນັ ຮູ່າວເຮັດແບບນ,້ົີ ຫວຼ ງ ຕາເຈ້ົາວດັ ກຢໍ ນື ຢນັ ວາູ່ ແມນູ່ ຄົນໃນຫັດຖະບາດນ້ີົທ່ໄີ ປຫອຼ ກລວງ, ຕົວະຕົ້ມ, ເດດັ ຂາດບໍ່ແມນູ່ ຄນົ ນອກດອກ. ເພີ່ືອເປັນການພິສູດຄວາມຈງິ ຕໍໜ່ ້າຫຼວງຕາເຈົ້າວັດ, ພະຍາ ຈ່ງິີ ສງ່ົັ ໃຫ້ໄປເອ້ົີນເອາົ ເສນາອາມາດທກຸ ໆຄນົ ໃນ ວັງມາໂຮມກັນ ແລ້ວໃຫ້ຫຼວງຕາຊີ້ົເບ່ີິງວູ່າ ແມູ່ນຜູ້ໃດແທ້. ຖ້າຈັບໄດ້ໄລູ່ທັນຈະລົງໂທດໃຫ້ມັນເຂັດຫຼາບ, ຈະຜູກ ສອກມັນຕາກແດດຕາກລົມຈັກສາມມື້ົຈ່ີິງປູອ່ ຍ, ຫຼວງຕາແນມເບ່ີິງໜ້າແຕູ່ລະຄົນຢູ່າງລະອຽດ ຖ່ີຖ້ວນແລ້ວກໍບອກ ພະຍາວູ່າ ບ່ໍແມູ່ນພວກມັນທໍາຂ້ອຍໃນຫ້ອງນ້ໍາຈັກຄົນ. ຂໍໃຫ້ພະອົງເອນ້ີົ ເອົາເບິ່ີງຕືີ່ມອີກ, ພະຍາຈີິ່ງຖາມພວກເສນາ ວູ່າຄົນຂອງພວກເຮົາໝົດເທົ່ານີົ້ບໍ່ ຫືຼວູ່າຍັງມີອີກ. ເສນາຕອບວູ່າຍັງຢູ່ແຕູ່ຜູ້ດຽວ ຄືຊຽງໝ້ຽງຫົ້ັນແລ້ວ ພະຍາຈິີ່ງສ່ັົງ ໃຫ້ໄປນໍາໂຕມນັ ມາດຽວນ.ີົ້ ສູ່ວນວູ່າຊຽງໝ້ຽງນັ້ົນ ຫຼັງຈາກໄປກ່ໍເຫດຢູ່ວັດກັບພະຕາເຖນແລ້ວກໍຊອກໝາກຕອດມາກິນຖອກທ້ອງເກືອບ ຕາຍຈົນວູ່າຕາໂກນໂຄກໂວກໜ້າຫຼູ່າຕາເຫຼືອງໝົດ. ເມືີ່ອຄນົ ໃຊໄ້ ປຫາມັນກໍຄານອອກຈາກຜ້າຫົ່ມທັງພູ່ອງຫາຍໃຈ ງາບໆ. ພວກຄົນໃຊ້ບອກວູ່າພະຍາບອກໃຫ້ໄປດູ່ວນ ຊຽງໝ້ຽງກໍບໍ່ໄດ້ຄັດຄໍາສັົ່ງໄດ້ຈິ່ີງຄູ່ອຍໂຊມຮູ່າງລຸກໃຊ້ໄມ້ຄໍ້າ ເທົ້າຊູ່ວຍຄໍ້າຮູ່າງອັນຈູ່ອຍຜອມໄປເຝ້ຶາທູ່ານພະຍາ ພໍແຕູ່ຊຽງໝ້ຽງໄປເຖິງ ພະຕາເຖນແນມເຫັນກໍສະດຸ້ງໃຈທັນທີ ເພາະເບິີ່ງເຄົ້າໃບໜ້າແລ້ວແມູ່ນຜູ້ມັນທໍາພະຕາເຖນໃນຫ້ອງນໍ້າແທ້, ແຕູ່ກໍແປກໃຈຢູ່ວູ່າມັນຄືມາຈູ່ອຍຜອມປານຜີ ກອງກູ່ອຍສະມູ່ອຍດົງແທ້ຖ້າຈະທ້ວງຖ້າວູ່າແມູ່ນຜູ້ນ້ົີກໍບໍ່ກ້າຢ້ານຈະບໍ່ແມູ່ນຄັກ, ຊຽງໝ້ຽງກໍທໍາທູ່າເວົ້າວູ່າປູ່ວຍມາ ໄດແ້ ປດມົ້ືແລວ້ . ລກຸ ຍູ່າງໄປໃສມາໃສກບໍ ໄໍ່ ດ້. ເມີ່ືອເຫນັ ວູາ່ ບ່ໍໄດ້ຄວາມ ພະຕາເຖນເຖົາ້ ຈີິ່ງລາພະຍາກັບຄນື ວດັ ຂອງຕົນ. ແລ້ວນ່ັົງຈົມ່ ຜູ້ດຽວເສຍດາຍເຄີື່ອງປູກ ຂອງຝັງເຫືຼອແຮງທຕ່ີ ນົ ເອງແພງໃຜຂໍໃຜຊກົື້ ໍບໍຂ່ າຍ.ບັກເວນຫ້າຮອ້ ຍມັນຊໍາ້ ເຮັດບາບເອົາແທເ້ ອາົ ວາູ່ ບກັ ປ້າຮານລົງຈນົ ເຫືຼອແຕຕູ່ .ໍ 136

ຕອນ “ເອາົ ຫວົ ລາ້ ນຊນົ ກນັ ” ບັດນີົ້ ກູ່າວເຖິງພະຍາປກຄອງເມອື ງຕານ,ີ ພະອົງສະເຫວີຍເມືອງດ້ວຍຄວາມຜາສຸກຮມົ່ ເຢັນທຸກເຊົ້າຄໍ່າວັນຄືນ ບໍມ່ ີສ່ີງິ ໃດເດືອດຮ້ອນເຄອື ງໃຈຍຸທູ່າງຮັກສາສນິ ກິນທານ. ພະສງົ ອງົ ຄະເຈົ້າກໍຍທຸ ູ່າງສດູ ຮຽນຂຽນອູ່ານ, ແຕູ່ວູ່າພະຍາ ເມອື ງຕານມີ ີນກັ ຫົິນ້ຼ ການພະນນັ ຂັນແຂູ່ງ, ການພະນນັ ແຕລູ່ ະເທືີອ່ ກເໍ ອາົ ເງິນຄໍາຊາ້ ງມາເປນັ ຂອງລາງວນັ . ແມູ່ນວູ່າເມືອງອີື່ນຈະເອົາຫຍັງມາພະນັນຕໍ່ສູ້ພະອົງກໍບ່ໍເຄີຍປະຕິເສດສິ່ີງທີ່ໂດູ່ດດັງໃນເຊີງການພະນັນກໍແມູ່ນ ເລີ່ືອງເອົາຫົວລ້ານຊົນກັນ, ຜູ່ານມາ ປະກົດວູ່າຫຼາຍຫົວເມືອງເອົາຫົວລ້ານຊົນກັບຫົວລ້ານຂອງເມືອງຕານີນັ້ົນຫົວ ແຕກຫົວບວມໄປພອ້ ມໆກນັ . ເພີ່ືອເປັນການຊອກຊືີ່ສຽງ ແລະ ຊອກລາຍໄດ້ໃຫ້ແກູ່ເມືອງຕານີ. ພະຍາຜູ້ປກຄອງເມືອງຈ່ີິງສ່ັົງໃຫ້ເສນານາ ເອົາຫົວລ້ານອອກທູ່ຽວຫາທ້າຊົນກັບຫົວເມືອງຕູ່າງໆ. ພວກເສນາຈິ່ີງກຽມສະເພົາຫ້າຮ້ອຍເຫັຼົ້ມອອກເດີນທາງໄປສູ່ ເມືອງທະວາລາວະດີ. (ເມືອງບູ່ອນຊຽງໝ້ຽງຢູ່). ຫັຼງຈາກ ສະເພົາຫ້າຮ້ອຍເຂ້ົາຈອດທູ່າແລ້ວກໍໄດ້ຕິດຕໍ່ຜູ່ານລູ່າມ (ພາສາແປບອກຈຸດປະສົງວູ່າຢາກມາທ້າພິສູດເອົາຫົວລ້ານຊົນກັນ) ຝູ່າຍນາຍລູ່າມກໍຈິ່ີງຂຶ້ົນເມ່ີືອຂາບທູນໃຫ້ພະຍາ ເມືອງທະວາລາວະດີໄດ້ຮູ້ ປະກົດວູ່າພະອົງກໍມີຄວາມຍິນດີແລະບອກພວກຜາມລູ່າມວູ່າຕອນເຊົ້າມ້ືົອ່ືີນໃຫ້ ນາຍສະ ເພົາເຂົ້າມາພົບເພ່ອີື ປກສາຫາລກື ນັ ອີກຕືມ່ີ . ຝາູ່ ຍພຄ່ໍ າ້ ສະເພາົ ເມີ່ອື ໄດ້ຮັບຄາໍ ສງ່ັົ ໃຫເ້ ຂາົ້ ເຝາ້ຶ ພວກເຂົາກຟໍ ້າວພາກນັ ເຂົ້າເຝຶາ້ ພະຍາທະວາລາວະດີ ພອ້ ມທງັ ນໍາເອົາເຄີ່ືອງບັນນາການ (ຂອງຕ້ອນ) ໄປຖວາຍ. ພະຍາທາວະລາວະດີກໍໄດ້ຖາມຂູ່າວສຸກທຸກບັນດາພໍ່ຄ້ານາຍສະ ເພົາຕະຫຼອດເຖິງພະສະຫາຍຄືພະຍາເມືອງຕານີວູ່າຍັງຄູ່ອຍສຸກສໍາລານບານໃຈດີຢູ່ບໍ່? ພວກພໍ່ຄ້ານາຍສະເພົາຂໍຂາບ ທູນວູ່າພວກເຂົາທັງໝົດພ້ອມທັງພະສະຫາຍຂອງພະອົງກໍຍັງຢູ່ຊຼູຸ່ມກິນດີ, ແຕູ່ວູ່າພະອົງແຕູ່ງພວກເຂົານໍາສະເພົາ ຫ້າ ຮອ້ ຍພ້ອມກບັ ເອົາຫົວລ້ານມາທາ້ ຊົນກບັ ຝູ່າຍເມືອງທະວາລາວະດີຕາງໃຫຮ້ ູ້ລິດເດດກັນ. ການພະນັນກນັ ຄງັົ້ ນົ້ີກໍຕ້ອງ ລົງມ້າລົງຊ້າງເຂົ້າຂອງເງິນຄໍາກັນເປັນເດີມພັນເຊ່ິີງພະຍາທະວະລາວະດີກໍວູ່າຍິນດີຕອບສະໜອງຕາມການສະເໜີຂອງ ບັນດາພໍ່ຄາ້ ນາຍສະເພົາ. ພໍ່ຄ້ານາຍສະເພົາຈີ່ິງຂາບລາພະອົງກັບຄືນສູ່ສະເພົາແລ້ວເຝຶ້າຄອຍເວລານັດໝາຍຫົວລ້ານຊົນ ກນັ .ພວກເຂົາໝັົ້ນໃຈເຕັມຮ້ອຍເປີເຊັນວູ່າຈົ່ັງໃດກໍເອົາຊະນະຫົວລ້ານເມືອງທະວະລາວະດີໃຫ້ໄດ້ເພາະ ເຄຍີ ຜູ່າຍແພ້ ມາຫາຼ ຍລ້ານແລ້ວ. ກູ່າວເຖິງພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີ.ເມືີ່ອພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາອໍາລາໄປແລ້ວກໍສົັ່ງໃຫ້ຮຽກໂຮມເອົາບັນດາພວກ ຫົວລ້ານທັງຫຼາຍເຂົ້າມາເຝຶ້າດູ່ວນ, ພະອົງຖາມວູ່າໃຜຈະມີຄວາມສາມາດກັບຫົວລ້ານຂອງເມືອງຕານີ? ຖ້າຫາກມີ ຄວາມສາມາດແລະເອົາຊະນະໄດ້ຈະມອບເງິນລາງວັນໃຫ້ທັງຍົກເວົັ້ນວຽກບ້ານການເມືອງທັງໝົດ. ແຕູ່ປາກົດວູ່າ ພວກຫົວລາ້ ນແຕລູ່ ະຄົນໃຜກໍຍອມບໍ່ກາ້ ຈະສູກ້ ບັ ຫວົ ລາ້ ນແຫງູ່ ເມືອງຕານີໄດ້. ພະຍາທະວາລາວະດີກໍຄິດນ້ອຍໃຈຜູ້ດຽວວູ່າຖ້າບໍ່ມີຫົວລ້ານໃດກ້າຮັບມັນກໍຊິເສຍກຽດສັກສີ, ຊ່ືີສຽງຂອງ ເມືອງທະວາລະວະດີລ້າໆ. ພະອົງຈີິ່ງສັ່ົງໃຫ້ຄົນໄປນາເອົານ້ອງຊາຍຂອງພະອົງຄືຊຽງໝ້ຽງມາພົບດູ່ວນ.ເສນາອາມາດ 137

ໄປນາໍ ເອົາຊຽງໝ້ຽງມາທນັ ທີເມືີອ່ ຊຽງໝຽ້ ງມາຮອດຈິງີ່ ຖາມພະຍາວູ່າມເີ ຫດການຫຍງັ ເກດີ ຂ້ນົຶ .ຈີ່ງິ ໃຫ້ເສນາໄປນາໍ ຜູ້ ຂ້າມາດູ່ວນ, ພະຍາເວາ້ົ ກັບຊຽງໝຽ້ ງວູ່າດຽວນີ້ົເພີິ່ນໄດເ້ ອາົ ຫົວລ້ານມາທາ້ ຊນົ ກັນ. ພວກເຮົາຈະໄດເ້ ອົາຫວົ ລາ້ ນຢ່ໃູ ສ ມາສູ້ກັບເຂົາ, ດຽວນົຫ້ີ ວົ ລ້ານຢູເ່ ມືອງເຮາົ ເທາົ່ ທ່ີຖາມແລ້ວມແີ ຕູ່ຜູ້ຍອມບ່ກໍ ້າຊົນກບັ ພວກເຂາົ ທງັ ນັ້ນົ . ຊຽງໝຽ້ ງ ໄດຟ້ ງັ ຄໍາເວ້ົາຂອງພະຍາກຫໍ ວົ ຂົ້ນຶ ກາກໆພອ້ ມທງັ ເວ້ົາແບບໂອ້ອວດວູ່າຂອງຕາຍໆຊ່ໍານົີຊ້ ິໄປຮ້ອນໄປ ເຄືອງເຮັດສັງຂໍພະອົງຢູ່ສະບາຍໃຈ. ຫົວລ້ານເຂົາມີແຕູ່ຜູ້ດຽວເຮົາມີເຕມັ ເມືອງຜູ້ຂາ້ ຈະຈດັ ການມັນເອງເຖິງມັນຊິເກົັ່ງ ປານໃດກໍບຢໍ່ ້ານ, ບໍ່ກົວຊິເອົາຜະຫຍາຂອງຜູ້ຂາ້ ຕໍ່ສູ້ກັບມນັ . ພະຍາຮູ້ສກຶ ດອີ ກົ ດໃີ ຈຫາອັນປຽບບໍ່ໄດເ້ ມື່ີອໄດຍ້ ິນຊຽງໝ້ ຽງຂັນອາສາຕໍ່ສກູ້ ັບເມືອງຕານີ. ມົ້ຕື ໍມ່ າ, ຊຽງໝຽ້ ງກຂໍ ຽນໜງັ ສືສ່ງົັ ໃຫບ້ ັນດາພວກຫົວລາ້ ນທັງຫາຼ ຍມາເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ສະໜາມຫຼວງ, ເພືີ່ອຈະ ໄດ້ຮັບເລືອກເອົາຫົວລ້ານທີ່ຖືກຕາມຕໍານານຂອງຊຽງໝ້ຽງເອງ, ປະກົດວູ່າພວກຫົວລ້ານທັງຫຼາຍໄດ້ພາກັນຫັົ່ຼງໄຫຼ ມາສູ່ເຮືອນຊຽງໝ້ຽງຈົນມືດຖີບ, ບາງຄົນບາງລ້ານກໍຖືເຄື່ີອງຕ້ອນມາໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງເພີ່ືອເອົາໃຈຊຽງໝ້ຽງສະເພາະ ຫົວລ້ານຢູ່ໃນເຂດເທດສະບານເມືອງມຮີ ອດສາມພັນຄົນຍັງລາ້ ນມາຈາກເຂດນອກເມອື ງຕືີມ່ ອີກ. ພອ້ ມດຽວກັນນກີ້ົ ໍສງ່ັົ ໃຫ້ພວກໄທຄັງຊອກເຈຍ້ ມາໃຫ້ຫຼາຍໆແລ້ວຝຶນ້ັ ເປັນສາມແກູ່ວໃຫຍູ່ຍາວຊາວວາສີເ່ ສ້ົັນ ເທ່ົາກັນ, ເຮດັ ຄືໜັງຄ້ອງຄໍຄວາຍເອົາຂົນຄວາຍມາໂອບທາງນອກໃຫ້ຄືກບັ ເຊອື ກໜັງຄວາຍ, ສ່ັົງໃຫ້ໄປຊອກເອົາລໍາ ສະໂນໃຫ້ໄດທ້ າງຍາວສາມວາໃຫຍ່ເູ ທາົ່ ສາກມື (ສາກຕໍາເຂາ້ົ ຄົກມື) ແລວ້ ຫານາ້ໍ ຫາງມາທາໃຫ້ມນັ ຄືໄມກ້ ະຍູງແຕູ່ລະ ພາກສູ່ວນຈົງ່ ໃຫໄ້ ວ້ທສ່ີ ຸດ.ຈໍານວນພວກຫົວລ້ານນອກຈາກເອົາເຄີອ່ື ງກິນມາຕອ້ ນຊຽງໝ້ຽງແລ້ວ, ບາງຄົນກໍຂໍອ້ອນ ວອນຮ້ອງຂໍນໍາຊຽງໝ້ຽງວູ່າຕົນເອງເຖົ້າແກູ່ແລ້ວບໍ່ມີເຫື່ີອແຮງຂໍໃຫ້ນ້ອງພະເຈົ້າໂພດຜາຍອີ່ດູສົງສານແດູ່ຖ້ອນ, ແຕູ່ ຊຽງໝ້ຽງບ່ໍແມູ່ນຄົນໃຈອູ່ອນໄວປານໃດ, ມັນມີແຕູ່ອອກຄາສັົ່ງວູ່າໃຫ້ທຸກຫົວລ້ານລົງໄປໂຮມຢູ່ສະໜາມຫຼວງ ດຽວນໂ້ີົ ລດເພີ່ືອຈະໄດ້ຄດັ ເລືອກເອາົ ຕວົ ດໆີ . ພວກຫວົ ລ້ານຈງ່ິີ ພາກັນໄປໂຮມຢ່ສູ ະໜາມຫຼວງຕາມຄໍາສົັ່ງຂອງຊຽໝ້ ຽງໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດກ້າຂດັ ຂືນ. ຊຽງໝ້ຽງ ເລມີ່ ເລອື ກຫວົ ລ້ານເປນັ ແຕລູ່ ະພາກສ່ວູ ນ ເພາະລ້ານມັນມີຫຼາຍວິທີລ້ານແຕກຕ່າູ ງກນັ , ບາງຄນົ ລ້ານແຕູ່ທາງຫັຼງທາງໜ້າຜາກຍັງມີຜົມລ້ານນີົ້ຊືີ່ວູ່າລ້ານສະເມ້ີົງເຄ້ົີງບ່ໍຄວນຖືລາຊະການມີແຕູ່ຢູ່ກັບຢ້າວເຝຶ້າກັບເຮືອນ ໃຫ້ລູກໃຫ້ເມຍເຂົາໃຊ້ຊິເອົາໄປຊົນກັນບໍ່ໄດ້ເລີ່ືອງ, ບາງຄົນລ້ານແວດລ້ອມເປັນຍູ່ອມຢູ່ຈອມຂັວນເບິີ່ງຄືຈອມໂພນ ພຽງແລ້ວກໍມີຫຍ້າເກີດຂ້ຶົນຢອງຢູ່ຈອມຫົວ, ລ້ານແບບນີົ້ເຂົາວູ່າເຫົາຮ້ອງໄຫ້ເພາະລ້ານແບບວູ່າເຫົາຊ້ົນຍາກ, ບາງ ຄນົ ລາ້ ນອ້ອມແກ້ວລ້ານນ້ຮົີ ກັ ຊບັ ສິນເງິນຄໍາມີແຕຢູ່ ູ່ເຮືອນນາໍ ລກູ ເມຍ, ບາງຄນົ ລ້ານໜາ້ ຜາກເຂີນເປນັ ເດີ່ນຄໂື ນນນາ ລ້ານແບບນົ້ີຊ່ືີວູ່າສະແມແຂລ້ານການງານບໍ່ເຮັດຫຍັງມີແຕູ່ນ່ົັງເວ້ົາຫິົຼ້ນສ້ອຍຕົວະພາງຜູ້ອ່ືີນ, ບາງຄົນລ້ານຈົນຜົມບໍ່ມີ ຈັກເສ້ົັນຫຼຽວເບ່ິີງຫົວປານຍາຄູບາລ້ານແບບນົີ້ ຊືີ່ວູ່າ ລ້ານໝາກນ້ໍາເຕົ້າແລ້ງ ບ່ໍມີເຫ່ີືອບໍ່ມີແຮງເຮັດຫຍັງໝົດ, ບາງ ຄນົ ລ້ານແຕໜູ່ ້າຜາກຮອດຈອມຂັວນທາງລູຸ່ມກໍວຽນອ້ອມໄປຕາມກົກຫູສອງເບ້ືົອງຫລຽວເບິ່ີງຄືກັບໄຂູ່ຕົ້ມປອກປະ ໄວ້ລ້ານແບບນີົ້ເພ່ິີນວູ່າສະໂມກໂຄກລ້ານມັກອວດອົ່ງທະນົງຕົນທໍາມະທໍາໂມມັກຖຽງຄົນມັກ ຄຽດງູ່າຍຖ້າໃຜ ເວົ້າພົ້ືນຖານຂວັ ນມກັ ຄຽດບໍລ່ ືມ. 138

ຫົວລ້ານທີ່ຊຽງໝ້ຽງເລືອກໄດ້ຄືຄົນຫົວລ້ານທ່ີມີຮູບຮູ່າງໃຫຍູ່ສູງກ້າວກຶງຢູ່ເທິງຫົວບໍ່ມີຜົມຈັກເສັົ້ນລ້ານ ແບບນີ້ົຊື່ີວູ່າ ລ້ານຈື່ີຄື່ີ ເຮັດໄຮູ່ກາງດົງ ດໍາກຶດທູ່າທາງແຂງແຮງ ເອົາການເອົາງານ ລ້ານແບບນີ້ົຖືກຕໍານານບູຮານວູ່າ ໄວ້.ດ່ງັົ ນນົັ້ ຊຽງໝ້ຽງຈ່ີິງມອບເງິນຄໍານັບໃຫເ້ ປນັ ແສນໆພ້ອມທັງເສ້ົືອຜ້າອາພອນໃຫແ້ ກູ່ລ້ານຈີື່ຄ່ີືເຮດັ ໄຮູ່ກາງດົງຜູ້ນົ້ີ. ແລ້ວແນະນາໍ ວິທີຕ່ໍສູ້ຕ້ອງໃຊ້ໄຫວພິບສະຕິປນັ ຍາເພ່ີືອເອົາຊະນະເຂາົ ໃຫ້ໄດ້; ສູ່ວນບັນດາພວກຫວົ ລ້ານທັງ ຫາຼ ຍທີ່ບໍ່ ຖກື ໂສກຖືກຕາໍ ນານ. ຊຽງໝ້ຽງກໍບອກໃຫ້ພວກຂົາກັບຄືນເມືອຫາລູກຫາເມຍຂອງໃຜມັນ. ເຊ້ົາມືົ້ຕໍ່ມາ ຊຽງໝ້ຽງ ໄດປ້ ່າູ ວເຕອື ນໃຫ້ຊາວເມືອງທງັ ຫຼາຍລະມດັ ລະວງັ ໃຫ້ອັດປະຕຢູ ້າວເຮອື ນມອດຟນື ມອດໄຟ ຫ້າມສນັ ຈອນໄປມາໃຫ້ ທຸກຄົນຢູ່ດ້ວຍຄວາມສະຫງບົ ຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ສັົ່ງໃຫ້ໄປບອກພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາໃຫ້ພາກນັ ຫຍັບສະເພາົ ອອກຈາກຝ່ົັງ ໃຫ້ໄປຈອດຢູ່ກາງວັງ ແລະ ໃຫ້ເອົາຫົວລາ້ ນຢູ່ສະເພາົ ຊຼກຸ ເຊ່ີືອງໃຫ້ດີ ຢູ່າໃຫຄ້ ົນຫົວລ້ານອອກມາເຜ່ັົນຜູ່ານນໍາສະເພົາ ເດັດຂາດເພາະວູ່າມົື້ນົ້ີທາງການຈະນໍາເອົາຫົວລ້ານມະຫາສົມບດັ ລົງໄປອາບນ້ໍາ. ພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາກໍຕ້ອງໄດ້ປະຕິບັດ ຕາມຍ້າຍສະເພົາອອກໄປຈອດຢູ່ວັງແລະຊຸຼກເຊີື່ອງລ້ານຂອງພວກເຂົາໄວ້ພົື້ນສະເພົາ, ແລ້ວພວກເຂົາກໍເຝ້ຶາຄອຍຕິດ ຕາມເບິີ່ງວູ່າຫົວລ້ານແຫູ່ງເມືອງທະວາລາວະດີ ຊິເກົ່ັງກ້າສາມາດພຽງໃດ, ຄືວູ່າຕີຄ້ອງຮ້ອງປູ່າວປະກາດເຕືອນ ຊາວບາ້ ນ ຊາວເມອື ງໃຫລ້ ະມດັ ລະວັງຢາ້ ນວູ່າຫວົ ລາ້ ຊທິ າໍ ຮາ້ ຍໃຫຄ້ ວື ູ່າຊພິ ລິ ຶກພໂິ ລເອົາແທເ້ ອາົ ວາູ່ . ເມອືີ່ ໄດໂ້ ອກາດລຶກງາມຍາມດີ, ຊຽງໝ້ຽງ ກໍເປດີ ຕົວ ຫົວລາ້ ນມະຫາສົມບັດ ອອກຈາກໂຮງ ໂດຍໃຊ້ເຊອື ກ ເຈ້ຍທັງສີ່ເສັົ້ນຜູກແອວເສົ້ັນໜ່ີຶງດຶງຄືນຫຼັງເສ້ົັນໜ່ີຶງທັງຂວາເສັົ້ນໜ່ຶີງດຶງທາງຊ້າຍແຕູ່ລະເສົັ້ນໃຊ້ຄົນດຶງຮ້ອຍຄົນຊຽງ ໝ້ຽງສັ່ົງເດັດຂາດວູ່າແຕູ່ລະເສັ້ົນໃຫ້ດຶງເຄ່ົັງຕຶງໄວ້ຢູ່າໃຫ້ເສົັ້ນໃດຍານຖ້າເສົັ້ນໃດຍານຕ້ອງມີໂທດ. ພ້ອມດຽວກັນກໍ ເຕອື ນພວກຖືຄ້ອນສະໂນ ໃຫກ້ ໍາກັບທຸກດ້ານຖ້າຫາກວູ່າລ້ານມະຫາສົມບດັ ກະລຸກກະລິກໃຫ້ໃຊຄ້ ້ອນຕທີ ັນທີໂລດ. ປະກົດວູ່າ ຊາວເມືອງແຫູ່ແຫນໄປເບີ່ິງປານວູ່າເດີນຂະບວນເອົາໂລດ. ຕາມທາງຜູ່ານໄປຜູ້ຄົນລັກຈອບເບີິ່ງກໍມີ, ຂະ ບວນແຫູ່ລ້ານມະຫາສົມບັດໄປອາບນ້ໍາໄດ້ໄປຢຸດພັກຢູ່ແຄມທູ່ານ້ໍາຕໍ່ໜ້າສະເພົາຫ້າຮ້ອຍພວກພ່ໍຄ້າກໍພາກັນລັກ ຈອບເບີິ່ງຄືກນັ . ເພ່ືີອປະຕິບັດຄໍາແນະນໍາຂອງຊຽງໝ້ຽງປາບປູ່າໃຫ້ເສືອຢ້ານກົວ, ພໍຮູ້ວູ່າພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາຈອບເບີ່ິງທ້າວລ້ານ ມະຫາສົມບັດກໍທໍາທູ່າກະໂດດແກງແກ້ປະກົດວູ່າເຊືອກເຈ້ຍສີ່ເສັົ້ນ ຂາດເປັນບັ້ົນພ້ອມກັນປານວູ່າຊ້າງດຶງເອົາໂລດ ຄົນທັງສີ່ຮ້ອຍທີ່ຖືເຊືອກກໍທໍາທູ່າຫົວຂວ້ໍາໄປຕາມໆກັນ. ພວກຖືຄ້ອນສະໂນກໍພາກັນໂດດຫຸ້ມເຂົ້າຕີລ້ານມະຫາ ສົມບັດທັນທີປາກົດວູ່າຄ້ອນສະໂນຫັກມຸູ່ນອຸ້ຍປຸ້ຍ. ລ້ານມະຫາສົມບັດ ທໍາທູ່າເຕ້ັົນຄະໂຍງໂຄງເຄງແບບບໍ່ຈັກເຈັບ ຈັກປວດແລ້ວກໍແລູ່ນກັບຄືນໄປຜູ້ຄົນແລູ່ນນໍາຫຼັງເປັນພຶງພະນາ. ຝູ່າຍພໍ່ຄ້າສະເພົາໄດ້ເຫັນລິດເດດຂອງທ້າວລ້ານ ມະຫາສົມບັດຂອງຊຽງໝ້ຽງສະແດງລິດເດດແນວນ້ັົນ, ກໍມີຄວາມວິຕົກກັງວົນຄຶດຢາ້ ນວູ່າຫົວລ້ານຂອງພວກເຂົາຢູ່ ໃນສະເພົາຈະສູ້ບໍ່ໄດ້. ແຕເູ່ ພອີ່ື ຄວາມແນູ່ໃຈເຂົາຈີ່ງິ ໄປຖາມຫົວລ້ານຂອງເຂາົ ວູ່າຈະສູ້ກັບລ້ານແຫງູ່ ເມືອງທະວາລາວະ ດໄີ ດ້ບ່ໍ? ປາກົດຫົວລ້ານຂອງພວກເຂົາກໍມີຄວາມເກັງກົວຢາ້ ນສັົ່ນເຊັນແລ້ວຕອບວູ່າສູ້ບ່ໍໄດ້ດອກຂໍຍອມແຕູ່ຫົວທີດີກ ວາູ່ .ເມື່ອີ ຫົວລ້ານຂອງເຂົາບໍ່ກ້າສູ້. ພວກພ່ໍຄ້າສະເພາົ ກໍໄດແ້ ຕູ່ພາກັນຈົມ່ ເສຍໃຈ, ທງັ ຈົ່ມງດຶ ງ້ຫໍ ົວລາ້ ນແຫູງ່ ເມືອງທະວາ ລາວະດີໄປເອົາເຫີ່ືອເອົາແຮງມາແຕູ່ທາງໃດມາພິລຶກພິລ້ໍາແທ້.ຜູ່ານມາຫົວລ້ານຂອງພວກເຂົາກໍນັບວູ່າເປັນໜຶີ່ງປາບ ມາຫາຼ ຍໆສບິ ລ້ານແລ້ວ, ບດັ ນ້ີົມາໃຫ້ເພນ່ິີ ຫົວຂັວນລ້າໆລະອາຍຈະກັບຄືນເມືອງຕານີກໍປານນ້ນົັ . ພວກເຂົາກໍຕກົ ລົງ 139

ກັນວູ່າທາງທ່ີດີແລ້ວພາກັນຂົ້ຶນໄປຂາບລາພະອົງກັບຄືນດີກວູ່າຈະພາກັນມາສູ່ຽງຕໍ່ໄພອັນຕະລາຍດີບໍ່ດີເສຍຫົວລ້ານ ລ້າໆ. ພວກສະເພົາພາກັນຕົບແຕູ່ງເຄ່ືີອງຝາກຂອງຕ້ອນພ້ອມທັງຄູ່າພະນັນທັງໝົດໄປຖວາຍແກູ່ພະຍາແຫູ່ງເມືອງ ທະວາລາວະດີ, ພ້ອມທັງຂາບທູນໃຫ້ພະອົງຊາບວູ່າຫົວລ້ານຂອງພວກເຂົາຍິນຍອມບໍ່ກ້າຕ່ໍສູ້. ມັນບໍ່ສະບາຍເກີດ ເປັນໄຂ້ຂຶ້ົນມາກທັນຫັນ, ຖ້າວູ່າມັນບໍ່ໄຂ້ກໍຊິລອງສູ້ຢູ່ດອກ, ບັດນ້ົີພວກຂ້າທັງຫຼາຍຂໍອໍາລາພະອົງກັບຄືນຂໍພະອົງຈົ່ງ ຊົງພະຈະເລີນຍ່ິີງຍືນນານ, ສູ່ວນພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີກໍອວຍພອນໃຫ້ພວກພ່ໍຄ້າກັບຄືນດ້ວຄວາມປອດໄພແລະ ນໍາເອົາໄມຕີຈິດຂອງພະອົງກໍຄືຊາວເມືອງທະວາລາວະດີໄປຢ້ຽມຢາມຖາມຂູ່າວ ພະຍາເມືອງຕານີຜູ້ເປັນພະສະຫາຍ ພ້ອມ. ຫຼັງຈາກພວກເຂົາ ໄດ້ຂາບທູນເປັນການຂ້ົີຕົວະຕໍ່ພະຍາແຫູ່ງເມືອງ ທະວາລາວະດີ ແລ້ວໆ. ພວກເຂົາກໍພາກັນ ເບີກສະເພົາອອກຈາກທູ່າມູຸ່ງໄປສູ່ເມືອງຕານີ. ສະເພົາຫ້າຮ້ອຍຫຼັ່ົງໄຫຼຕາມກັນນັບເປັນຫຼາຍເດືອນກໍຈິີ່ງຮອດເມືອງ ຕານີ. ຕໍ່ມາເຂົາກໍຂ້ົຶນຂາບທູນໃຫ້ພະຍາເມືອງຕານີຮູ້ເລີື່ອງລາວທຸກປະການຕາມຄວາມເປັນຈິງທຸກຢູ່າງ. ໂດຍໄດ້ຍົກ ໃຫ້ເຫນັ ເຖິງຄວາມເກງັ ກ້າສາມາດຂອງຫົວລ້ານແຫງູ່ ເມອື ງທະວາລາວະດີ. ເມືອີ່ ທຽບໃສູ່ກບັ ຫົວລາ້ ນຂອງເມືອງຕານີ ແລ້ວແມູ່ນບໍ່ມີປະຕູຈະສູ້ເຂົາໄດ້ດີບໍ່ດີຕາຍຖິົ້ມລ້າມັນຕັ້ົງແຮງປານວູ່າຊ້າງສານເປັນໂຕເອົາໂລດ, ຝູ່າຍພະຍາເມືອງ ຕານີກໍເວົ້າກັບພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາວູ່າພວກເຮົາເຄຍີ ເອາົ ຊະນະແລະໄດ້ເງິນຄໍາ, ເຂ້ົາຂອງຈາກການພະນັນມາຫຼາຍແລ້ວ. ມາ ເສຍເທືີ່ອດຽວເທົ່ານີ້ົຊິເປັນຫຍງັ ເດ, ຢ່າູ ພາກັນເສຍອົກເສຍໃຈເທາະທໍາມະດາການພະນນັ ກໍຕອ້ ງມໄີ ດມ້ ີເສຍ. ຕອນ ຕວົ ະຊຽງຍານດມົ ຕດົ ກູ່າວເຖິງທ້າວຊຽງຍານ ເຊິີ່ງເປັນລູກຂອງພະຍາເມືອງໜຶ່ີງຢູ່ທາງຊາຍແດນຂອງເມືອງທະວາລາວະດີ. ເມືອງ ແຫງູ່ ນຕີົ້ ງົ້ັ ຢ່ແູ ຄມແມູ່ນໍ້າສາຍໜີ່ຶງ. ຕາມການເລາົ່ ລືກນັ ວາູ່ ຢເູ່ ຂດເມືອງແຫູງ່ ນເີ້ົ ລີື່ອງຜະຫຍາປັນຍາແລວ້ ແມູນ່ ຍົກໂປ້ໃຫ້ ທ້າວຊຽງຍານຄົນດຽວ, ຄິດວູ່າໃນໂລກນົີ້ຈະບໍ່ມີສອງອີກແລ້ວ. ເວັ້ົນແຕູ່ພະອິນພະພົມຢູ່ເທິງຟ້າພຸ້ນວູ່າບ່ໍຊູ່າງຊິເກົັ່ງ ກວູ່າທາ້ ວຊຽງຍານ. ແຕຊູ່ ຽງຍານເອງ ພັດໄດ້ຍນິ ເຂົາຊູ່າລກື ັນວາູ່ ມີ ທ້າວຊຽງໝ້ຽງ ຢໃູ່ ນເມືອງທະວາລາວະດີ ເປັນຜູ້ມຜີ ະຫຍາລືີ່ນ ຄົນທັງຄ້າຍ, ຊຽງຍານຮູ້ສຶກຄຽດແຄ້ນໃນໃຈ ທີ່ຮູ້ວູ່າຊຽງໝ້ຽງມີຜະຫຍາປັນຍາເກົ່ັງກ້າຈະເປັນຄູ່ແຂູ່ງຂັນຂອງຕົນ, ແຕູ່ຊຽງຍານກໍຍັງອວດໂຕເອງວູ່າແນວໃດຜະຫຍາຂອງຊຽງໝ້ຽງກໍບໍ່ທໍ່ຕົນເດັດຂາດ. ຊຽງຍານ ຄິດຍາກທົດລອງ ຜະຫຍາຊຽງໝ້ຽງຈະສົມເຂົາຊູ່າເຂົາລືແທ້ບໍ່? ຊຽງຍານ ຈິ່ີງພະຍາຍາມຕົດໃສູ່ກະບົ້ັງໄມ້ໄຜູ່ ຫຼາຍເທ່ືີອແລ້ວເອົາສະ ໂນອັດໄວ້ບໍ່ໃຫ້ອາຍຕດົ ຜີວ່ິ ອອກໄດ້. ເມ່ີືອຊຽງຍານຕົດໃສູ່ບັົ້ງໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການແລ້ວກໍພາຍກະບົັ້ງຕົດອອກເດີນທາງເຂົ້າໄປໃນເມືອງເພ່ີືອ ຊອກຫາຕົວຊຽງໝ້ຽງ, ຖ້າພ້ໍຕົວມັນຈະເອົາບົັ້ງຕົດໃຫ້ມັນດົມມັນຊິເກັົ່ງປານໃດ, ຊຽງຍານ ເດີນທາງບ່ໍພໍມ້ົື ກໍເຂ້ົາ ຮອດຕົວເມືອງ; ຊຽງຍານພາຍບັ້ົງຕົດເລາະລຽບຖາມໄປທຸກແຫູ່ງຈິີ່ງບັງເອີນເລາະໄປຖືກໂຕເຮືອນຂອງຊຽງໝ້ຽງ 140

ແລະກໍໄດ້ພົບໂຕຂອງຊຽງໝ້ຽງເອງ, ແຕູ່ວູ່າຊຽງຍານພັດບໍ່ເຄີຍຮູ້ຕົວຊຽງໝ້ຽງມາກູ່ອນ; ເມືີ່ອໄປຮອດ ຊຽງຍານຈີິ່ງ ຖາມຊຽງໝ້ຽງວູ່າເຈົ້າຮູ້ຈັກເຮືອນຊຽງໝ້ຽງບ່ໍຢູ່ທາງໃດບອກຂ້ອຍແດູ່, ຊຽງໝ້ຽງຈ່ິີງທໍາທູ່າຖາມຄືນວູ່າເຈ້ົາມີວຽກ ຫຍັງເດນໍກັບຊຽງໝ້ຽງຈ່ີິງຄູ່ອຍຊອກຫາເຮືອນຫາຊານຂອງມັນ? ຊຽງຍານຕອບວູ່າໄດ້ຍິນຄົນເຂົາເລົ່າລືວູ່າຊຽງໝ້ ຽງມຜີ ະຫຍາຂ້ອຍຊິເອົາຕດົ ຢູ່ໃນກະບັົງ້ ນແີ້ົ ຫະຼ ໄປໃຫມ້ ັນດົມເພີືອ່ ໃຫ້ຜະຫຍາຂອງມັນຕກົ ຜູ່ອນ. ຝ່າູ ຍຊຽງໝຽ້ ງຈິ່ງີ ຕອບຊຽງຍານວ່າູ ເຮອື ນຂອງຊຽງໝຽ້ ງຢທູ່ າງພຸ້ນຊື່ມີ ຂື ອ້ ຍນ້ົີແຫະຼ , ຊຽງໝຽ້ ງຖາມຊຽງຍານ ຕ່ືມີ ວູ່າເຈົາ້ ພາຍບົ້ງັ ຕົດມາຈາກບາ້ ນເລາະຫາເຮືອນຊຽງນົ້ີໄດຈ້ ັກມົ້ືແລ້ວ? ຊຽງຍານຕອບວູ່າໄດ້ແປດມ້ົແື ລ້ວເດ. ຊຽງ ໝ້ຽງຈິີ່ງທໍາທູ່າທ້ວງຂ້ຶົນດ້ວຍຄວາມເປັນຫູ່ວງວູ່າປະໂທ! ຕ້ົັງແປດມື້ົພຸ້ນຫວາຄັນຊັ້ົນກີິ່ນຕົດຢູ່ໃນກະບັົ້ງບໍ່ແມູ່ນມັນ ເຫີຍໝົດແລ້ວບໍ່. ໄຂດົມລອງເບີິ່ງດູ ຖ້າມັນເຫີຍຂ້ອຍຊິຕົດໃສູ່ຕື່ີມເອົາໃຫ້ມັນເໝັນໆໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງດົມຈົນມັນຕັບ ຫງາຍຫຼັງພຸ້ນນາູ່ ຂອ້ ຍກເໍ ປັນຕາຊັງຄືກັນບກັ ຊຽງໝຽ້ ງນ້ົີ. ຊຽງຍານຮູ້ເທົ່າບໍ່ເຖິງການຈີ່ິງຟ້າວໄຂບັົ້ງຕົດອອກມາສູດດົມທັນທີແລ້ວຟ້າວອັດໄວ້ຄືນປະກົດວູ່າກ່ີິນຕົດຍັງບໍ່ ຫາຍຈາກບ້ັົງ, ຊຽງໝ້ຽງເຫັນແນວນົ້ັນຈິີ່ງ ດູ່າໜ້າຊຽງຍານວາູ່ ຈ່ົັງແມູ່ນມຶງຊົວ່ ຊາດໝາແທ້ນໍ ອົດສາຕົດໃສູ່ກະບ້ົັງພາຍ ມາດົມເອົາເອງນໍ, ກະກູນ້ີແົ ຫຼະ ຊຽງໝ້ຽງ ທ່ີເຂາົ ເລາ່ົ ລືວາູ່ ມີຜະຫຍາປັນຍາເລີດຄົນທງັ ຄາ້ ຍເປັນນ້ອງຂອງພະຍາເມອື ງ ທະວາລາວະດີ ໃຫ້ມຶງຈີື່ມຶງຈໍາໄວ້ດີໆ ຜະຫຍາພໍປະມານມຶງນົ້ຫີ ວາຊິມາສູ້ກູ, ຊຽງຍານ ໄດ້ຟັງພໍຢາກມດຸ ດິນແຜູ່ນໜີ ໄປເພາະຄວາມອັບອາຍຂາຍໜາ້ . ຕອນ ຊຽງໝຽ້ ງທວາຍວາູ່ ພະຍາຈກັ ຕາຍພາຍໃນເຈດັ ວັນ ຢູມ່ າມືົ້ໜຶີ່ງ ພະຍາແຫູ່ງເມືອງທະວາລາວະດີ ໄດ້ເກີດເປັນໄຂ້ ເຈັບທ້ອງເຈັບໄສ້, ຝູ່າຍມະເຫສີ (ເມຍ) ພ້ອມ ດວ້ ຍເສນາຜໃູ້ ຫຍູ່ ໃຜໆກໍເປັນຫູວ່ ງເປັນໃຍນາໍ ສຸຂະພາບຂອງພະອົງ, ຈງ່ິີ ພາກນັ ນິມນົ ເອາົ ຄູບາອາຈານມາສດູ ຕໍດ່ ວງ ຊາຕາລາສແີ ລະໃຊ້ທັງໝໍມນົ ໝໂໍ ຫນເພີືອ່ ມາທາໍ ນາຍທາຍທັກເບ່ີິງດວງຊາຕາວາູ່ ຈະດີຫຼືຮາ້ ຍປະການໃດ. ພວກໝໍໂຮງທັງປະເພດກະດານແຜູ່ນຜາ້ ຕາູ່ ງກໍພາກັນລົງເລກຕ້ັົງ, ເຂາົ ທວາຍວູ່າພະຍາເມືອງທະວາລາວະດເີ ກີດ ປີເມີງເປ້ຶາ (ປີເຖາະ) ຖ້ີ່າເບິ່ີງຕາມແຜູ່ນຜ້າແລ້ວປະກົດວູ່າປີນົີ້ພະອົງມີເຄາະເພາະວູ່າປີນີົ້ເພິ່ີງແມວ, ແຕູ່ພະຫັດແຂງຊັກ ຈູອ່ ງເອົາໄວ້ຈິ່ີງບໍ່ຮາ້ ຍແຮງປານໃດຄູ່ອຍປີນ່ິ ປວໄປຈກັ ບຶດກໍຈະສວູ່າງຫາຍມາຍດີ. ມີມົ້ືໜຶ່ີງ ຊຽງໝ້ຽງ ກເໍ ຂົ້າໄປຢ້ຽມເບີ່ິງອາການຂອງພະອົງ, ຊຽງໝ້ຽງທໍາທູ່າຄໍາເບິ່ີງຄີງຂອງພະອງົ ແລ້ວກໍເວົ້າ ຂ້ົຶນວູ່າພະອົງຈະຕາຍພາຍໃນເຈັດວັນນົ້ີຢູ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ, ປະກົດວູ່າຂຸນຜູ້ໃຫຍູ່ໄດ້ຍິນ ກໍຟ້າວນໍາເລື່ີອງດ່ັົງກູ່າວຂ້ຶົນ ຂາບທູນໃຫ້ມະເຫສີຊົງຊາບ, ຝູ່າຍມະເຫສີກເໍ ປັນຮ້ອນເປັນຮົນ ທັງຮ້ອງໄຫ້ຮໍາ່ ໄຮນາງສະໜົມໃຫຍູ່ນ້ອຍກພໍ ອຍທຸກ ເພາະຄິດວູາ່ ພະອງົ ຈະຕາຍພາຍໃນເຈດັ ວນັ ຄຄື ວາມຊຽງໝຽ້ ງເວ້ົາ. 141

ມະເຫສີ ໄດ້ສງັົ່ ໃຫ້ເປດີ ພະຄງັ ຫຼວງນໍາເອົາເງິນຄໍາເຂ້ົາຂອງອອກມາທາໍ ບນຸ ໃຫ້ທານ, ທັງຊອກຫາໝຢໍ າມາປີິ່ນປວ ທັງສູດສະເດາະເຄາະເຂັນເວນໄພ, ຂໍໃຫ້ພະອົງມີອາຍຸຍືນຍາວຮອດເຖົ້າ ເພີື່ອຢູ່ປກຄອງໄພູ່ຟ້າ, ຂ້າແຜູ່ນດິນ, ຢູ່ມາບໍ່ ດນົ ປາກົດວູ່າພະອົງກໄໍ ດສ້ ວາູ່ ງຫາຍມາຍດບີ ໍ່ເຈບັ ບໍ່ໄຂ້ອີກແລ້ວ. ຢູ່ມາມືົ້ໜີຶ່ງ ພະອົງຈ່ິີງສ່ັົງໃຫ້ຄົນໄປນໍາເອົາຕົວຊຽງໝ້ຽງມາຫາ ເມືີ່ອຊຽງໝ້ຽງມາຮອດ ພະອົງຈ່ິີງຖາມດ້ວຍ ຄວາມຢາກຮ້າຍວູາ່ ມືນ້ົ ້ນັົ ຕວົ ທວາຍວ່າູ ເຮາົ ຈະຕາຍພາຍໃນເຈັດວັນ ບ່ໍເຫັນວ່າູ ມນັ ຊິຄົ້ິວໂຕໄປໄດ້ສດູ ໄດ້ຕໍາລາມາແຕູ່ ທາງໃດ, ຊຽງໝ້ຽງຈ່ີງິ ຂາບທນູ ວູ່າ ຜູຂ້ ້າທວາຍນົນັ້ ຖືກຕ້ອງເປັນຈິງທຸກຢູ່າງແລວ້ ບ່ໍວາູ່ ແຕູ່ພະອງົ ດອກໃຜໆກໍຈະຕາຍ ພາຍໃນເຈັດວັນຄືກັນຫ້ັົນແລ້ວ, ຕົ້ັງແຕູ່ວັນທິດໄປຈົນເຖິງວັນເສົາພາຍໃນເຈັດວັນນົ້ີບໍ່ວັນໃດກໍວັນໜ່ຶີງໃຜຊິມີຮອດ ແປດວັນຈັກເທືີ່ອ, ມັນກໍມືແຕູ່ເຈັດວັນຄືທິດຈັນຄານພຸດພະຫັດສຸກເສົາ ໝົດພຽງເທົ່ານົ້ັນ, ມາຊູ່າງຊິກາຍຮີດບ້ານ ຄອງເມືອງແທ້ໂລກນ້ມີົ ັນມີເຈດັ ວັນຈ່ເືີ ອາົ ໃວແ້ ດເູ່ ດີ. ຝູ່າຍພະຍາ ເຖິງວູ່າຢາກຮ້າຍໃຫ້ຊຽງໝ້ຽງເປັນຜູ້ໃສູ່ຄວາມ ແຕູ່ຟັງເບີິ່ງຄັກໆຄິດຄັກໆແລ້ວມັນກໍຫາກແມູ່ນ ຄວາມຊຽງໝ້ຽງແທ້ມແີ ຕເູ່ ຈັດວັນທໍ່ນນ້ັົ ອຫ່ີ ີຼ. ຕອນ ຄາໍ ພີລັງໂຈດແກ້ບນັ ຫາ ເຖິງແມູ່ນວູ່າພະຍາເມືອງຕານີຈະເສຍເງິນຄາໍ ຍ້ອນເອົາຫົວລ້ານໄປຕສໍ່ ູ້ກັບຫົວລ້ານແຫູ່ງເມືອງທະວາລະວະດີບ່ໍ ຊະນະກໍຕາມແຕູ່ພະຍາເມືອງຕານີ ກໍຍັງມີຄວາມຄຽດແຄ້ນຈະຫ າວີທີເອົາຊະນະພະຍາເມືອງທະວາລະວະດີໃຫ້ໄດ້ , ຄາວນີົ້ພະຍາເມືອງຕານີຈະໄດຈ້ ັດສງົ່ ພະສງົ (ຄູບາ) ໄປທາໍ ການໂຈດແກບ້ ນັ ຫາກບັ ພະສງົ ຝູ່າຍເມືອງທະວາລະວະດີ. ເມີ່ືອພະຍາເມືອງຕານີຄຶດໄດ້ແນວນົ້ັນແລ້ວ, ຈ່ິີງສົັ່ງໃຫ້ເສນາໄປນິມົນ (ເຊີນ) ພະສົງຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ ແລະ ມີ ຄວາມສະຫຼຽວສະຫຼາດໃນເລີອື່ ງການພິສູດ, ພະວິໄນ ແລະ ພະອະພິທໍາໃຫ້ມາປກສາຫາລ,ື ພາຍຫຼັງທ່ີ ພະສົງໄດ້ເຂົ້າພົບ ພະຍາເມືອງຕານີຈີ່ິງຖາມວູ່າທູ່ານທັງຫຼາຍຍັງມີໃຜທີ່ຍັງມີຄວາມຮອບຮູ້ໃນອັດຖະປາລີ, ພະສູດ, ພະວິໄນ, ພະອະພິທໍາ ແດູ່ບ່ໍ? ແຕູ່ນນັ້ົ ພະສງົ ທງັ ຫຼາຍຈ່ີິງຕອບວູາ່ ຊາດທຄ່ີ ວາມຮດູ້ ້ານໜັງສືນ້ົີພຈໍ ະສູ້ກັບເຂົາໄດຢ້ ດູ່ ອກເວນັ້ົ ແຕູ່ຜູ້ຈະຮຽນມາ ແຕູ່ຝາກຟ້າສະຫວັນເທົ່ານັົ້ນ ຈ່ິີງຈະສູ້ບ່ໍໄດ້ຝູ່າຍພະຍາເມືອງຕານີໄດ້ ຟັງກໍມີຄວາມຊົມຊືີ່ນຍີ່ິງດີນັບວູ່າພະສົງແຫູ່ງ ເມອື ງຕານມີ ຄີ ວາມສາມາດຮຽນຮູທ້ ຸກຢູາ່ ງບ່ໍເສຍແຮງຈະຮລູ້ ້ຽງເຂ້ົາຄດຶ ວູາ່ ຈະຮູແ້ ຕູ່ອູ່ານໂຄງຫຼນົ້ິ ລ້າໆ. ພະຍາເມອື ງຕານໄີ ດ້ເວ້ົາກບັ ພະສງົ ທັງຫຼາຍວູ່າ ໃຫ້ພາກັນໄປເບີິ່ງໜັງສື ຫາ້ ງຫາກະກຽມຄໍາຖາມຄາໍ ແກ້ໃຫ້ພ້ອມ ເພ່ືີອໄປໂຈດແກ້ກບັ ພະສົງແຫ່ງູ ເມືອງທະວາລະວະດີ, ຖ້າຝູ່າຍເຮົາຊະນະເຂົາຈະມອບເມືອງໃຫ້ຖ້າຫາກເຂົາຊະນະເຮົາ ຈ່ົງມອບສິນພັນເຂົ້າຂອງເງິນຄໍາໃຫ້ເຂົາທຸກປະການ ແລະ ໃນໂອກາດເດີນທາງໄປນີ້ົ ກໍຈະແຕູ່ງຄົນໄປນໍານັບຈໍາ ນວນໝືີ່ນໆພ້ອມທັງນັກປາດອາຈານ ເພີື່ອໄປປກສາຫາລືພ້ອມສະເພົາອີກຫ້າຮອ້ ຍລໍາ, ສູ່ວນເຂົ້າຂອງເງິນຄໍາ ກໍຂົນ ໃສູ່ຈົນເຕັມສະເພົາສູ່ລໍາຄັນບໍ່ເປັນຕາໄດ້ໄຊຊະນະໃຫ້ພາກັນມອບສິີ່ງຂອງເຫົຼ່ານົ້ັນໃຫ້ໝົດທັງສະເພົາຫ້າຮ້ອຍ ແລ້ວ ຈິງີ່ ພາກນັ ກບັ ຄນື ມາ. ເມ່ືີອພະຍາເມືອງຕານີໄດ້ແນະນໍາຕັກເຕືອນແລ້ວໃຜໆກໍພາກັນກັບໄປສູ່ທີ່ຢູ່ຂອງຕົນ, ເຖິງວັນລຸນມາພະຍາ ເມືອງຕານີ ຈ່ີິງສົ່ັງໃຫ້ກຽມສະເພົາຫ້າຮ້ອຍເຫຼ້ັົມພ້ອມທັງຂົນເຂົ້າຂອງເງິນຄໍາລົງໃສູ່ໃນສະເພົາທັງຫ້າຮ້ອຍ, ສວູ່ ນພະ 142

ສົງຜູ້ເປີື່ອງປາດໃນພາກຄວາມຮູ້ກພໍ າກນັ ລົງສູ່ສະເພົາ. ເມື່ີອສັງເກດເບີ່ິງນັກຂັດຕະລຶກເຫັນວູ່າສະພາບດິນຟ້າອາກາດ ດີເປັນເວລາເໝາະສົມແລ້ວສະເພາົ ທັງຫາ້ ຮ້ອຍກໍເບີກບານໄປຕາມລົມມຸູ່ງໜ້າສູ່ເມືອງທະວາລະວະດີ, ເປັນ ສຽງເສບ ອນັ ປະກອບດວ້ ຍຫອຍສງັ , ປ,ີ່ ແກ, ພິນດັງລະງົມໄປຕະຫອຼ ດທາງ. ຕາມທາງຜູ່ານຈາກເມືອງຕານີ ສູ່ເມືອງທະວາລະວະດີນ້ົັນ, ໄດ້ເຫັນທິວທັດທໍາມະຊາດອັນສວຍສົດງົດງາມ ເຫັນດອກໄມ້ບານເຮືອງເຮ່ີືອລຽບຕາມແຄມຝັງົ່ ນໍ້າເຫນັ ຝູງປານ້ອຍໃຫຍນູ່ າໆຊະນິດບ້ອນຕາມລໍານໍ້າເຫັນເກາະດອນ ລຽງກັນ, ເຮັດໃຫ້ບັນຍາກາດບູ່ອນເດນີ ທາງເບີກບານມູ່ວນຊ່ືີນມີຊີວິດຊີວາຂຶນ້ົ , ແຕູ່ມີບູ່າວສາວບາງຄົນຊໍ້າ ພັດຄຶດ ຮອດຊູ້ຍາມເມືີອ່ ໄດຫ້ ູ່າງໄກກັນ, ການເດນີ ທາງໃຊເ້ ວລາຫາຼ ຍວັນຜູ່ານຫາຼ ຍໝບູ່ າ້ ນສະເພົາທງັ ຫາ້ ຮອ້ ຍຈິງ່ີ ເຄ່ີືອນເຂົາສູ່ ເຂດເມືອງທະວາລະວະດີ, ແນມເຫັນຕົ້ນພ້າວຕົ້ນໝາກເດຍລະດາດເປັນທິວທັດອັນສວຍງາມເຮັດໃຫ້ຊາວເມືອງ ຕານີໃນສະເພົາມີຄວາມສະອອນອກົ ສະອອນໃຈຕໍ່ຄວາມສວຍງາມຂອງເມືອງທະວາລະວະດີ, ເມີ່ືອສະເພົາທັງຫ້າເຂ້ົາ ຈອດທູ່າແລ້ວຊຸຼມນຸມສາວໃນສະເພົາພາກັນເວົ້າຢອກສາວແຫູ່ງເມືອງທະວາລະວະດີ ໃຜໆກໍສະອອນໃນຄວາມງາມ ຂອງນາງສາວເຫາົ່ຼ ນັນ້ົ , ບາງຄນົ ຈນົ ອອກປາກວູາ່ ຖ້າບໍມ່ ີເມຍຈະຂໍຢູ່ກບັ ສາວເມືອງທະວາລະວະດຈີ ນົ ໄດ້. ເມີື່ອສະເພົາທັງຫ້າຮ້ອຍໄດ້ເຂົ້າຈອດທູ່າເປັນທ່ີຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ, ທາງຝູ່າຍເມືອງຕານີກໍໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ເສນາຜູ້ ໃຫຍູ່ຂອງເມືອງທະວາລະວະດີຮູ້ວູ່າດຽວນົ້ີພະຍາເມືອງຕານີໄດ້ສົ່ງພະສົງມາທໍາການໂຈດແກ້ກັບພະສົງແຫູ່ງເມືອງ ທະວາລະວະດີ, ຕ່ໍມາເສນາຜູ້ໃຫຍູ່ແຫູ່ງເມອື ງທະວາລະວະດີກໍຈິີ່ງເຂົ້າເຝຶ້າພະຍາແຫູ່ງເມືອງທະວາລະວະດີແລະໄດ້ຂາບ ທູນໃຫ້ພະອົງຮູ້ວູ່າດຽວນົີ້ພະຍາຂອງເມືອງຕານີ ໄດ້ສົ່ງພະສົງຂອງຕົນວູ່າມາທໍາການໂຈດແກ້ບັນຫາກັບພະສົງຂອງ ເມືອງພວກເຮົາ, ຝູ່າຍພະຍາເມືອງທະວາລະວະດີກໍບອກກັບເສນາຜູ້ໃຫຍູ່ວູ່າດີແລ້ວຂໍໃຫ້ພວກທູ່ານຈ່ົງທໍາການ ຕ້ອນຮບັ ເພີ່ິນເປນັ ຢາູ່ ງດແີ ລະມົອ້ື ນື່ີ ເຊົາ້ ໃຫ້ພາແຂກເມືອງມາພບົ ກບັ ເຮົາເດີ. ມົື້ລຸນມາເສນາຜູ້ໃຫຍູ່ຂອງເມືອງທະວາລະວາດີຈ່ີິງໄປພົບກັບແຂກແຫູ່ງເມືອງຕານີ. ແລ້ວບອກໃຫ້ກຽມຕົວ ເຂົ້າເຝ້ຶາພະອົງ ພ້ອມທັງພະສົງທຸກຮູບ ກໍໃຫ້ເຝຶ້າພ້ອມດຽວກັນໝົດ ເພາະວູ່າພະອົງຢາກຖາມຂູ່າວຄາວທາງເມືອງ ຕານີ, ຈາກນ້ັົນ ພໍ່ຄ້າສະເພົາ ແລະ ພະສົງແຫູ່ງເມືອງຕານີ ຈ່ິີງຟ້າວຂ້ົຶນໄປເຝຶ້າ ພ້ອມທັງນໍາເອົາເຄືີ່ອງຝາກຂອງຕ້ອນ ຂອງພະຍາເມອື ງຕານໄີ ປຖວາຍໃຫ້ພະຍາເມືອງທະວາລະວາດີ ພອ້ ມທັງກູ່າວອວຍໄຊໃຫ້ພອນແກູ່ພະອົງ, ຝູາ່ ຍພະ ຍາ ເມືອງທະວາລາວະດີກໍສະແດງຄວາມປິຕິຊີື່ນ ແລະ ຖາມຂູ່າວສຸກທຸກຂອງພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາຕະຫຼອດທັງພະສົງທີ່ໄດ້ ເດີນທາງມາສູ່ເມືອງຂອງຕົນແລະຖາມຢ້າວູ່າ ພະສະຫາຍທາງເມືອງຕານີມີປະສົງແນວໃດຈີິ່ງແຕູ່ງຕ້ັົງໃຫ້ພວກຂອງ ທູ່ານເດີນທາງມາສູ່ເມືອງທະວາລາວະດີຂອງເຮົາ? ພະສົງຈາກເມືອງຕານີຈິີ່ງຕອບວູ່າມີປະສົງຢາກມາລອງຄວາມຮູ້ ເລ່ີືອງທາໍ ມະທໍາໂມກບັ ນັກປາດອາຈານແຫູ່ງເມືອງທະວາລາວະດພີ ີ້ົ, ໂດຍມີການຕ້ງັົ ເດີມພັນກັນຢາູ່ ງຄກັ ແນ.ູ່ ຫຼັງຈາກ ລາຍງານວັດຖຼຸປະສົງແລ້ວພະສົງ ແລະ ພວກພໍ່ຄ້າສະເພົາກໍອໍາລາພະອົງກັບສູ່ສະເພົາລໍຖ້າຝູ່າຍເມືອງທະວາລາວະດີຈະ ນດັ ມ້ືປົ ະຊຼຸມ. ສູ່ວນພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີ ກໍຈິີ່ງສົ່ັງໃຫ້ໄປນິມົນເອົາພະສົງທັງຫຼາຍມາຮູ່ວມປະຊຼຸມດູ່ວນ, ພາຍຫັຼງທີ່ພະ ສົງມາເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ສະໜາມຫຼວງເປັນທ່ີພ້ອມພຽງແລ້ວພະອົງຈິ່ີງຖາມພະສົງທັງໝົດວູ່າໃຜຈະຂານອາສາຕໍ່ສູ້ກັບ ພະສົງຝູ່າຍເມືອງຕານີເພືີ່ອໂຈດແກ້ບັນຫາກັນ, ຖ້າພະອົງໃດມີຄວາມສາມາດໃນອັດຖະນາລີຕູ່າງໆເຮົາຈະຖວາຍຄໍາ 143

ໃຫ້ພັນຊ່ົັງ, ຖ້າຫາກຕອບເຂົາບໍ່ໄດ້ແມູ່ນແຕູ່ຄວາມດຽວເມືອງຂອງເຮົາກໍຈະເປັນເມືອງສູ່ວຍໃຫ້ແກູ່ເມືອງຕານີ, ສໍາ ລັບພະສົງຈາກເມືອງຕານີນົ້ັນ ແມູ່ນມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດແທ້, ປຽບຄືນາຍພານນົ້ີແຫຼະກູ່ອນຈະອອກລູ່າສັດຈະ ຕ້ອງຕຽມຄບົ ຊດຼຸ ເວົ້າງູ່າຍໆກແໍ ມນູ່ ວູ່າຄົນດເີ ພີິ່ນຈ່ີິງໃຊໃ້ ຫ້ມາຫາ. ພຽງແຕູ່ໄດ້ຍິນຄວາມສາມາດຂອງພະສົງແຫູ່ງເມືອງຕານີ ກໍເຮັດໃຫ້ພະສົງແຫູ່ງເມືອງທະວາລາວະດີເກີດເກງ ຂາມ ສ່ົັນເຊັນບໍ່ມີອົງໃດກ້າຕອບຮັບຂານອາສາຈະຕໍສ່ ູ້, ອ້າງແຕູ່ວ່າູ ຕົນບວດມາກໍພຽງແຕູ່ຮຽນສດູ ຮຽນເທດທໍາມະດາ ຖ້າຊິໃຫໄ້ ປພະນນັ ຂັນແຂງູ່ ຢາ້ ນຈະເສຍບາ້ ນເສຍເມືອງທງັ ອບັ ອາຍຂາຍໜ້າ, ສະນັົ້ນ ພວກພະສງົ ທັງຫຼາຍຈງິີ່ ພາກັນຍິນ ຍອມ. ເຖິງແມູ່ນພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີຈະຮ້າຍຈະລົງໂທດແນວໃດກໍສຸດແລ້ວເພາະບ່ໍມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ ແທໆ້ . ຝູ່າຍພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີເຫັນວູ່າ ພະສົງທັງປວງບໍ່ມີຄວາມສາມາດຈະຕໍ່ສູ້ດ້ານຄວາມຮູ້ໄດ້ແລ້ວຈ່ິີງສ່ົັງ ໃຫ້ເສນາອາມາດໄປນໍາຕົວຊຽງໝ້ຽງຜູ້ເປັນນ້ອງຊາຍມາຫາດູ່ວນ, ເມືີ່ອຊຽງໝ້ຽງມາເຖິງກໍຖາມພະອົງວູ່າທູ່ານມີ ວຽກແນວໃດຈະໃຊ້ຜູ້ຂ້າຈ່ົງບອກມາໂລດຖ້າສີ່ິງໃດພໍຈະເຮັດໄດ້ຈະບໍ່ຂັດຂີນ, ຝູ່າຍພະຍາທະວາລາວະດີຈ່ິີງຈ່ົມກັບ ຊຽງໝຽ້ ງວູ່າເສຍແຮງເຮົາຍພໍ າເຂ້າົ ຖວາຍທຸກມົື້ແຕູ່ພະສົງເຫົ່ຼານກີົ້ ບໍ ສ່ໍ າມາດປກປ້ອງບາ້ ນເມືອງຊວູ່ ຍເຮາົ ໄວ້ໄດ້, ຍາມ ເມືີອ່ ມີຄວາມຈໍາເປັນເມ່ືີອບາ້ ນເພີິນ່ ເມືອງທູາ່ ນຈະມາຕສໍ່ ້ແູ ຂູ່ງຂນັ ດາ້ ນວິຊາຄວາມຮູ້ບວດກໍບວດລ້າບໍສ່ ູດບຮໍ່ ຽນມີແຕູ່ ແຕູ່ງໂຄງອາູ່ ນຫົິຼ້ນລ້າໆ. ພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີປກສາກັບຊຽງໝ້ຽງວູ່າເຮົາຊິໄປຊອກຫາໃຜມາທໍາການໂຈດແກ້ກັບພະສົງເມືອງ ຕານີໃນຄາວນ້ີົ, ຊຽງໝຽ້ ງຖາມວູ່າບມໍ່ ໃີ ຜແທທ້ ບ່ໍ? ຖາ້ ບໍມ່ ີຜ້ໃູ ດຂາ້ ຈະຍອມແຖຫວົ ເຂ້ົາໄປບວດເພືອ່ີ ສກູ້ ັບເຂົາ, ຊຽງ ໝ້ຽງເວ້ົາວູ່າສໍ່າຄົນເກີດຢູ່ໂລກນີ້ົອັນນີົ້ບໍ່ມີໃຜຊິລືີ່ນກັນພໍປານໃດດອກຊິໄປຢ້ານໄປຢ້ານກົວເຮັດຫຍັງ, ຄັນວູ່າແມູ່ນ ພະອິນພະພົມມາຈາກຊ້ັົນຟ້າພຸ້ນວູ່າບໍ່ຊູ່າງອັນຄົນເດີນດິນກິນເຂົ້າຄືກັນນີົ້ບໍ່ຢ້ານຈັກດົີ້, ທໍາມະດາຂອງພະເຈ້ົາມີຕັ້ົງ ແປດໝີ່ືນສີ່ພັນພະທໍາມະຂັນແມູ່ນໃຜຊິໄປຮຽນໄດ້ໝດົ ຊູ່ອນັ ຊູ່ຄວາມເດນໍ, ຂໍໃຫ້ພະສງົ ຢູ່ດວ້ ຍຄວາມສະບາຍຈິດໃຈ ຢູ່າເປັນຮ້ອນເປັນຮົນເລີື່ອງພປໍ ະມານນຊີົ້ ຽງໝ້ຽງຂໍຈັດການເອງ, ພະຍາເມືອງທະວາລາວະດພີ ໍໄດ້ຍນິ ຄໍາເວົ້າຂອງຊຽງ ໝ້ຽງກເໍ ກດີ ຄວາມປຕິ ິຊມົ ຊີ່ນື ບສໍ່ ະທກົ ສະທາ້ ນຕບ່ໍ ນັ້ົ ໂຈດແກ້ບັນຫາຄ້ງົັ ນົ້ີ. ຈາກນ້ັົນ ພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີຈິີ່ງສົ່ັງໃຫ້ເສນາອາມາດທັງໝົດຫ້າງຫາກະກຽມນໍາຊຽງໝ້ຽງໄປແຖຫົວ ເຂົ້າບວດໂດຍຊ້ອງໜ້າພະສົງຜູ້ໃຫຍູ່ຫຼາຍອົງເລ່ີມຈາກບວດເປັນຈົວ ແລ້ວກໍບວດເປັນພະໃນມ້ືົດຽວໂລດ, ຫຼັງຈາກ ບວດແລ້ວ ເຂົາກໍປະກອບພິທີຫົດສົງຂຶ້ົນເປັນພະຄູໄຊຍະສິດຕະກະແກ້ວ ຄໍາພີລັງອົງອາດ, ໃນພິທີນີ້ົພະຍາເມືອງ ທະວາລາວະດີກໍໄດ້ໄປຮູ່ວມພ້ອມດ້ວຍເສນາອາມາດ ແລະ ຊາວເມືອງພິທີໄດ້ຈັດຂຶ້ົນຢູ່າງສົມກຽດເຖິງຂົ້ັນຍິງທະນູ ໄຊເປນັ ການຄາໍ ນບັ ແລະອວຍໄຊໃຫ້ຜາບແພຂ້ າ້ ເສິກສັດຕ.ູ ພາຍຫົຼງພິທີໄດ້ຜູ່ານພ້ົນໄປແລ້ວ, ພະຍາເມືອງທະວາລາວະດີກໍມີຄໍາສ່ັົງໃຫ້ພະສົງ ແລະພ່ໍຄ້າສະເພົາຈາກເມືອງ ຕານີໄດ້ຮູ້ວູ່າມົ້ືອ່ີືນເຊົ້າໄດ້ລຶກງາມຍາມດີແລ້ວຈະໄດ້ຈັດພິທີໂຈດແກ້ບັນຫາກັນຂົຶ້ນທ່ີຫໍສະໜາມຫຼວງ, ຢູ່ຫໍສະໜາມ ຫຼວງໄດ້ປູອາສະໜາໄວ້ສໍາລັບພະຜູ້ໃຫຍູ່ຢູ່າງຈບົ ງາມ; ເວລາຕໍມ່ າພະອງົ ຈາກເມືອງຕານີກໍມາເຖິງສະໜາມຫຼວງແລ້ວ 144