ເລື່ອງພື້ນເມືອງລາວ

ເພັດເປັນອາວຸດ. ສູ່ວນຄົນລາວຢູ່ທາງຝົັ່ງຂວາມີຄວາມເຫັນເອົ້ີນວູ່າ “ເມືອງສີໂຄດ” ກໍແມູ່ນລະລຶກເຖິງບຸນຄຸນເພ່ີິນ ສູ່ວນຕະບູນກໍເພາະວູ່າທີ່ຕັົ້ງຂອງເມືອງຢູ່ກ້ອງນ້ໍາຫີນບູນກໍຄວນຈະເອົາສາຍນໍ້າເປັນສັນຍາລັກເຫດຜົນໄດ້ກູ່າວຢູ່ ໃນຕໍານານແລ້ວວູ່າ “ສີໂຄດຕະບອງ” ແມູ່ນນິທານປະຣໍາປະຣາ ກູ່າວຕໍ່ກັນມາບ່ໍແມູ່ນປະຫວັດສາດ ແລະ ບໍ່ມີຢູ່ໃນ ພົງສາວະດານລາວ. ນບັ ແຕນູ່ ົັ້ນມາ ຊາວເມືອງສໂີ ຄດຕະບອງ ຈີ່ງິ ໄດ້ພ້ອມພຽງກນັ ສາ້ ງພະທາດສີໂຄດຕະບອງຂ້ົຶນ ເພອ່ືີ ລະລກຶ ເຖງິ ຄນຸ ງາມຄວາມດີຂອງເພ່ີນິ ແລ້ວພາກນັ ເຄົາລົບບຊູ າມາຈນົ ເຖິງທກຸ ວນັ ນົ້ີ. ຈາກເລີື່ອງລາວທ່ໜີ ້າອັດສະຈັນນນັົ້ ໃນທາງປະຫວດັ ສາດ ກໄໍ ດບ້ ັນທຶກລາວການກໍຕັົ້ງອານາຈກັ ສີໂຄດຕະ ບອງໄວ້ດົັງ່ ນ:ີ້ົ ບນ້ົັ ອານາຈກັ ສໂີ ຄດຕະບອງ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງແມູ່ນອານາຈັກໜ່ີຶງທີ່ເກົ່າແກູ່ຂອງບັນດາຊົນຊາດລາວບັນດາເຜ່ົາໃນສະໄໝບູຮານ ເຊ່ິີງເຄີຍມີບົດບາດທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ມີຄວາມຈະເລີນຮູຸ່ງເຮືອງມາແລ້ວໃນອາດີດ.ອານາຈັກນີົ້ຕ້ົັງຢູ່ເຂດ ທ່ົງພຽງຕູ່າງໆຢູ່ສອງຝັົ່ງແມູ່ນ້ໍາຂອງຕ້ົັງແຕູ່ວຽງຈັນລົງໄປຮອດແກ້ງຫີ່ຼຜີ, ສາຍພູດົງເລັກ(ພູຄອນແຫູ່), ທາງ ທິດຕາເວັນຕົກຝັົ່ງຂວາແມູ່ນ້ໍາຂອງໄດ້ກວມເອົາຫຼາຍແຂວງໃນພາກຕາເວັນອອກຂອງປະເທດໄທໃນປະຈຸບັນ, ທາງ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບອານາຈັກຈໍາປາ (ຫວຽດນາມພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້). ຊົນເຜົ່າທ່ີເປັນເຈົ້າຂອງດັົ່ງເດີມ ຂອງອານາຈັກນີ້ົແມູ່ຊົນ ເຜົ່າລາວເທິງເດີມມີຊືີ່ວູ່າລົວະ ຫຼື ລະວ້າ ພາຍຫັຼງປະກົດຊື່ີວູ່າ ເມັງ, ມອນ, ຂ້າ, ຂະມຸ, ສູ່ວຍ ແລະອ່ືີນໆ. ຕໍ່ມາປະມານ ຕົ້ນສະຕະວັດຄຣິດຕະສັງກາດ ຊົນເຜົ່າລາວ-ໄທ(ລາວລູຸ່ມ) ຕະກຸນອ້າຍລາວໄດ້ເຄີື່ອນຍ້າຍ ລົງມາຈາກທິດເໜືອໄດ້ມາປະສົມກັນເຂົ້າກໍສ້າງອານາຈັກໜຶ່ີງຂຶົ້ນໃນລະຫວູ່າງສະຕະວັດທີ VI ແຫູ່ງຄຣິດຕະ ສັງກາດ.ພວກຈີນເອີ້ົນອານາຈັກນ້ົີວູ່າ ຟູ-ລຽວ ຫຼື ໂຟລຽວ ນັ້ົນຄືອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງນົັ້ນເອງ. ບັນດາເມືອງ ຕູ່າງໆທ່ີຂົຶ້ນກັນອານາຈັກນີົ້ມີຄື: ເມືອງວຽງຈັນ, ເມືອງວຽງຄໍາ, ເມືອງຜານໍ້າຮູຸ່ງ (ມ.ປາກກະດິງ), ເມືອງສາມແທ (ປາກເຊບັ້ົງໄຟ), ເມືອງສີໂຄດ (ຄໍາມູ່ວນ), ເມືອງຈໍາປານະຄະລີ, ເມືອງກະບອງ (ແຂວງອຸບົນ), ເມືອງຕາເຢນ (ແຂວງສຸວັນນະພູມ), ເມືອງຟາ້ ແດດ (ແຂວງກາລະສິນ), ເມືອງພູພານ (ແຂວງອຸດອນ), ເມືອງບົວບານ (ແຂວງໜ ອງຄາຍ), ເມືອງໜອງຫູ່ານຫຼວງ (ແຂວງສາກົນນະຄອນ), ເມືອງໜອງຫູ່ານນ້ອຍ (ແຂວງອຸດອນ), ເມືອງສີແກ້ວ (ແຂວງມະຫາສາລະຄາມ), ເມືອງຊຽງຫຽນ (ແຂວງມະຫາສາລະຄາມ), ເມືອງຮ້ອຍເອັດປະຕູ (ແຂວງຮ້ອຍເອັດ), ເມອື ງ ມະລກຸ ຂະນະຄອນ (ແຂວງນະຄອນພະນົມ) ແລະ ເມອື ງອີ່ນື ໆອກີ ຢູ່ສອງຝົງັ່ ແມູ່ນໍ້າຂອງ. ຫັຼກຖານຈາກບູຮານວິທະຍາ ທີ່ຢ້ັຶງຢືນຮູ່ອງຮອຍການກໍາເນີດຂຶົ້ນຂອງເມືອງລາວບູຮານຢູ່ໃນດິນແດນທີ່ເອີ້ົນ ວູ່າອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງປະມານຕົ້ນສະຕະວັດແຫູ່ງຄຣິດຕະສັງກາດ ເມືອງບູຮານທ່ີມີຄໍານໍາໜ້າເອົີ້ນວູ່າ “ວຽງ” ເຊນັົ່ ວຽງຈນັ , ວຽງຄໍາ, ວຽງແກ້ວ ນນ້ັົ ອາດແມູ່ນສັນຍາລກັ ໜ່ຶງີ ຂອງລາວບູຮານ. - ວດັ ຖຼບຸ ຮູ ານທີ່ຄົ້ນພົບມີຄື ຂວານຫີນ, ຂວານທອງ, ກອງທອງ (ຄອ້ ງບັງົ້ ), ເຄີື່ອງປັນ້ຶ ດນິ ເຜົາ ແລະ ອ່ືີນໆ. - ເສົາຫີນຈາລຶກ (ສີລາເລກ) ທ່ີບ້ານທູ່າລາດ, ເມືອງແກ້ວອຸດົມ, ແຂວງວຽງຈັນ, ຂຽນໜັງສື 14 ແຖວຢູ່ ດ້ານໜ້າເສົາຫີນດັ່ົງກູ່າວມີເນ້ືົອຄວາມບາງຕອນວູ່າ: “ນົ້ີແມູ່ນກອງການກຸສົນຂອງເຈ້ົາວັນນະ ເພີ່ິນໄດ້ຖວາຍທານ ວັດວາອາຮາມມຄີ ວາຍຄູໜ່ ີຶ່ງ, ງົວແມູຄ່ ູ່ໜ່ງີຶ ແລະ ຂ້າວັດ. ຜູມ້ ຊີ ີ່ືວູາ່ ມັນຊີ, ຕັນຫາປະພາ, ປນັ ຍາວິຕິ ແລະ ນາງສາວ ນ້າວ”. ຜູ່ານການສັນນິຖານວູ່າຫີນຈາລຶກນົ້ີສ້າງຂ້ຶົນໃນລະຫວູ່າງສະຕະວັດທີ VI ຫາທີ VII ຢູ່ໃນບັນທຶກນ້ີົມີຊືີ່ເຈ້ົາ ສັກດີນາຜ້ໜູ ີງ່ຶ ມຊີ ີ່ວື ູ່າ “ເຈົ້າວັນນະ”. ນອກຈາກນ້ຍົີ ັງມີ ທາດຫຼວງ, ທາດອງີ ຮງັ , ທາດພະນມົ , ວດັ ພຈູ ໍາປາສັກ. 45

ໄດ້ຄ້ົນພົບວັດຖຼຸສິນລະປະ ລະຫວູ່າງສະຕະວັດທີ VI-VII ກູ່ອນສະໄໝຂອມເຂົ້າມາມີອິດທິພົນຢູ່ໃນດິນ ແດນພາກກາງ ແລະ ພາກໃຕ້ຂອງລາວປະຈຸບັນ. ວັດຖຼຸດັົ່ງກູ່າວຄົ້ນພົບຢູ່ວຽງຈັນ, ຄໍາມູ່ວນ, ສະຫວັນນະເຂດ ແລະ ພເິ ສດແມູນ່ ຢູ່ທົ່ງຮາບວຽງຈນັ . ວດັ ຖຼຸເຫ່ົຼານົີ້ມີຄື: ພະພດຸ ທະຮູບ, ເທວະຮູບ, ຮບູ ໂຄຮບົ , ໂບສມີ າ ທີມ່ ີສລີ ະປະພິ ເສດ ເຊີ່ິງສະແດງເຖງິ ລັກສະນະຄວາມງາມຂອງຍກຸ ສະໄໝໃດໜງຶີ່ ທີແ່ ນນູ່ ອນ. - ຫຼັກຖານຈາກຕໍານານພືົ້ນເມືອງຕູ່າງໆເຊ່ົັນ ຕໍານານອຸລັງຄະທາດ, ຕໍານານສ້າງພະທາດເຈດີ, ຕໍານານ ຫຼື ປມຶ້ ພະເຈ້ົາລຽບໂລກ, ນທິ ານສີໂຄດຕະບອງ ແລະ ອນີື່ ໆລວ້ ນແຕູ່ເວົ້າເຖງິ ອານາຈກັ ສີໂຄດຕະບອງ ຫືຼ ເຈ້າົ ພະຍາສໂີ ຄດ ຕະບອງ. ໃນຕາໍ ນານຈຸລັງຄະທາດ ແລະ ຕາໍ ນານສາ້ ງພະທາດ ເຈດີມີລັກສະນະພໍເຊື່ອີ ຖືໄດ້. ຫກັຼ ຖານທ່ີກາູ່ ວມານນ້ົັ ໄດ້ເປນັ ຂໍມ້ ນູ ທອີ່ າດເວ້ົາໄດວ້ ູ່າ “ສີໂຄດຕະບອງ” ອາດປູຽ່ ນມາຈາກ “ໂຄຕະປຸຣະ” ແປ ວາູ່ ເມືອງທາງຕາເວັນອອກ ເມ່ືີອມີເຈົ້າພະຍາມາປກຄອງຈ່ີິງໃສູ່ຊ່ີືພະຍານົ້ັນວູ່າ ພະຍາສີໂຄດຕະບອງ ເພາະພະຍານັ້ົນ ປກຄອງເມືອງທາງທິດຕາເວັນອອກ, ເມີ່ືອພາຍລຸນມາຈິີ່ງກາຍເປັນ ສີໂຄດຕະບູນ, ສໂີ ຄດຕະບອງ ຕູ່າງໆໄປ. ອານາ ຈັກສໂີ ຄດຕະບອງມີເມອື ງຫຼວງຢູ່ທວ່ີ ຽງຈນັ ຈນີ ເອີນົ້ ວາູ່ “ວນັ ຕັນ ຫືຼ ເວນຕີນ” ຕາມສາໍ ນຽງຂອງຈນີ . ການປາກດົ ຕວົ ຂົຶ້ນຂອງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ຜູ່ານໄລຍະເວລາຫຼາຍໆສະຕະວັດ ນັບແຕູ່ການກໍາເນີດຂົ້ຶນຂອງເມືອງຢູ່ເຂດທ່ົງພຽງຫົ້ຼງແມູ່ນ້ໍາຂອງຕອນລູຸ່ມ ຈນົ ເຖິງປະມານຕົ້ນ ສະຕະວັດແຫູ່ງ ຄຣດິ ຕະສັງກາດຈິີ່ງໄດ້ຖືກທ້ອນໂຮມເຂົ້າເປນັ ອານາຈກັ ໜງຶີ່ ຊ່ີືວູາ່ “ພູ-ນັນ” ຕາມ ສໍານຽງຂອງຈີນ. ອານາຈັກນີົ້ ຕັົ້ງຢູ່ທິດຕາເວັນອອກຂອງພະນົມເປັນ ປະຈຸບັນ. ເວລານົັ້ນບັນດາເມືອງຕູ່າງໆຢູ່ເຂດ ທົ່ງພຽງຫລົ້ງແມູ່ນ້ໍາຂອງຕອນລຸູ່ມຕົກຢູ່ໃນອໍານາດຂອງອານາຈັກ “ຟູ-ນັນ” ແລະ ໄດ້ແຜູ່ອິດທິພົນຂົ້ຶນໄປທາງເໜືອ ຕາມຫລົ້ງແມູ່ນ້ໍາຂອງຈົນເຖິງພາກກາງຂອງລາວ ເຊີ່ິງເປັນດິນແດນຂອງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງໃນສະໄໝຕໍ່ມາ. ແຕູ່ຍ້ອນການຕ່ໍສູ້ເປັນເວລາຍາວນານຂອງບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທ່ີຖືກກົດຂ່ີຂູດຮີດນ້ົັນບ່ໍໄດ້ໄຊຊະນະ ມາເຖິງ ປະມານກາງສະຕະວັດທີ VI (ຄ.ສ 550) ອານາຈັກ “ຟູ-ນັນ” ກໍໄດ້ຕົກຢູ່ໃນອໍານາດຂອງການປກຄອງຂອງພວກ ຂອມ ຫືຼ ຂະແມ ແຫງູ່ ອານາຈັກເຈລະ ເຊິີ່ງຢູ່ທາງປາກແມ່ນູ າໍ້ ຂອງ ພວກຂະແມ ກບັ ມອີ າໍ ນາດຂນຶ້ົ ແທນ. ຍ້ອນສະພາບເງືີ່ອນໄຂທີ່ບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆມີນໍ້າໃຈຕ່ໍສູ້ ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາສິດທິເດດ ຈ່ີິງໄດ້ຖືກາລະໂອ ກາດດ່ົັງກູາ່ ວທອ້ ນໂຮມເອົາບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆຕາມບໍລິເວນທງົ່ ຮາບສອງຝັງ່ົ ແມູ່ນໍ້າຂອງຕ້ົັງແຕູ່ແຂວງວຽງຈັນລົງ ຮອດແກ້ງຫີຼ່ຜີ ສາພູດົງເລັກ ກໍ່ສ້າງອານາຈັກໜຶ່ີງຂົຶ້ນເອີົ້ນຊ່ີືວູ່າ “ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ” ເມີື່ອເປັນແນວນ້ົັນປະຊາ ຊົນຈິີ່ງໄດ້ຂະໜານນາມວູ່າ “ເຈ້ົາສຸລິຍະວົງສາ ສິດທິເດດ ທໍາມິກາລາດ ມະຫາລາຊາ”. ເຈົ້າສຸລິຍະວົງສາ ສິດທິເດດ ເປັນລູກຂອງເຈົ້າສີອະມໍລະນີ ເຈົ້າຄອງເມືອງຮ້ອຍເອັດ (ແຂວງຮ້ອຍເອດັ ປະຈຸບັນ) ເຊງ່ີິ ເປັນເຊົືອ້ ສາຍຂອງເຈົ້າພະຍາ ສີໂຄດຕະບອງ. ເມ່ືີອກ່ອູ ນມີນະຄອນຫຼວງຕັງ້ົ ຢຝູ່ ່ົັງຊ້າຍ ປາກເຊບງັົ້ ໄຟ ແຂວງຄໍາມ່ວູ ນ. ຕ່ໍມາ ຈີິ່ງໄດ້ຍ້າຍໄປຝງ່ົັ ຂວາ ຂອງແມນູ່ ້ໍາຂອງ ໃນເຂດແຂວງຮ້ອຍເອັດ, ຍ້າຍມາປາຮວກ (ແຂວງນະຄອນພະນົມ) ແລ້ວຍ້າຍມາຕ້ງັົ ຢູວ່ ຽງຈັນໃນ ສະຕະວັດທີ VIII . ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ສະໄໝເຈົ້າສຸລະຍະວົງສາ ສິດທິເດດດ ນັ້ົນມີຄວາມຈະເລີນຮູຸ່ງເຮືອງ ແລະ ເຂັົ້ມ ແຂງທ່ີສຸດເຊ່ີິງໄດ້ແຜູ່ອໍານາດຂົ້ຶນໄປທາງເໜືອຈົນຮອດເຂດແດນຂອງອານາຈັກແຖນ ຢູ່ມົນທົນຍຸນນານ ພາກໃຕ້ ຂອງຈີນ, ທາງທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບອານາຈັກທະວາລາວະດີ ຂອງພວກໄທສະຫຍາມໃນເຂດທ່ີຮາບແມູ່ນ້ໍາເຈົ້າ ພະຍາ, ທາງທິດຕາເວນັ ອອກຕິດກບັ ອານາຈັກຈໍາປາຢຝູ່ ັງ່ົ ອາູ່ ວທະເລຕງົ ແກງ. ເມ່ີືອເຈ້ົາສຸລິຍະວົງສາ ສິດທິເດດ ທໍາມິກາລາດ ມະຫາລາຊາ ໄດ້ສົ້ິນພະຊົນແລ້ວ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງກໍ ໄດອ້ ູ່ອນແອລົງບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທໄ່ີ ດ້ຂຶ້ນົ ຕ່ໍອານາຈກັ ສີໂຄດຕະບອງນ້ົັນກໍບໍ່ຍອມສົ່ງບນັ ນາການ ຊາໍ້ ຍັງແຂງຂ່ໍບໍ່ 46

ຍອມອູອ່ ນນ້ອມ. ສາຍພົວພັນລະຫວູ່າງອານາຈກັ ສີໂຄດຕະບອງກັບອານາຈກັ ກຸລຸນທະນະຄອນ (ທະວາລາວະດີ) ກໍ ຖືກຊຸຼດໂຊມລົງໃນທີ່ສຸດອານາຈັກທະວາລາວະດີກໍຍົກທັບມາຍຶດເອົາເມືອງສະເກດນະຄອນ, ຮ້ອຍເອັດປະຕູ ເຊິີ່ງ ເປນັ ນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງເປັນເຫດໃຫ້ປະຊາຊົນຕ້ອງໄດ້ມກີ ານອບົ ພະຍບົ ຄັົ້ງຍິີ່ງໃຫຍ່ໄູ ປຕ້ັົງຖ່ິີນ ຖານຢຕູ່ າມເລາະລຽບແຄມຝົັ່ງແມ່ນູ ້ໍາຂອງຂນົຶ້ ໄປຈນົ ຮອດວຽງຈັນຫຼາຍຂຶ້ນົ ເລອື້ົ ຍໆເຊນ່ົັ : - ພວກໜຶງ່ີ ອົບພະຍົບໄປຕັົ້ງຖນ່ີິ ຖານຢທູ່ າງທິດຕາເວນັ ອອກຂອງສະຫວັນນະເຂດ - ພວກໜຶີ່ງອົບພະຍົບໄປຕັົ້ງຖີ່ນິ ຖານຢູເ່ ມືອງແກໃນເຂດແຂວງ ສຸລນິ ຫືຼ ວຽງສລຸ ິນ (ປະເທດໄທ) - ພວກໜງ່ີຶ ອົບພະຍົບໄປຕງ້ົັ ຖ່ິນີ ຖານຢູ່ຝງົັ່ ນາ້ໍ ຮຸູ່ງ(ປາກກະດງິ ເບ້ອົື ງເໜອື ) - ພວກໜ່ງຶີ ອບົ ພະຍົບໄປຕັງ້ົ ຖ່ນີິ ຖານຢູປ່ າກນາ້ໍ ກະດງິ ເບືອ້ົ ງໃຕ້. - ພວກໜງ່ຶີ ອບົ ພະຍົບໄປຕງ້ົັ ຖ່ີນິ ຖານຢປູ່ າກຫ້ວຍພາດ - ພວກໜຶີ່ງອົບພະຍົບໄປຕງົັ້ ຖ່ີິນຖານຢທູ່ ີ່ຫວ້ ຍຫດູ - ພວກໜຶ່ງີ ອບົ ພະຍບົ ໄປຕັ້ົງຖ່ີິນຖານຢທູ່ ີ່ວຽງຄຸກ (ແຂວງໜອງຄາຍ ປະເທດໄທ ) - ພວກໜຶີ່ງອບົ ພະຍົບໄປຕັົ້ງຖນ່ີິ ຖານຢທູ່ ່ີປາກນາ້ໍ ໂມງ (ແຂວງໜອງຄາຍ ປະເທດໄທ) - ສວູ່ ນເຊືອົ້ ສາຍວົງກະສັດເມືອງສະເກດນະຄອນ, ຮ້ອຍເອັດປະຕນູ ັນົ້ ໄດອ້ ບົ ພະຍົບໄປຕ້ງົັ ຖີ່ິນຖານຢູເ່ ມອື ງໜ້າ ແບະ ຫ້ວງບງັ ພວນ (ແຂວງໜອງຄາຍປະເທດໄທ) - ທ້າວ ຄໍາບາງ ເຊືົ້ອສາຍ ເມືອງໜອງຫູ່ານຫຼວງ (ສາກົນນະຄອນ) ນົັ້ນໄດ້ອົບພະຍົບຂ້ົຶນມາສ້າງເມືອງສຸວັນ ນະພມູ ທປີ່ າກຫ້ວຍເກາ້ົ ລຽ້ ວ, ເກົາ້ ຄົດ (ຫາູ່ ງຈາກນະຄອນຫວຼ ງວຽງຈັນໄປທາງເໜອື 8 ກໂິ ລແມດັ ). ສະໄໝເມອື ງມະລຸກຂະນະຄອນເຮືອງອໍານາດ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງຫັຼງຈາກເຈົາ້ ສຸລຍິ ະວົງສາ ສິດທິເດດ ທໍາມິກະລາດ ສນ້ິົ ພະຊນົ ແລ້ວ ບັນດາຫົວເມືອງ ຕ່າູ ງໆກໍບ່ຍໍ ອມອອູ່ ນນອ້ ມດົ່ັງທີ່ໄດ້ກາູ່ ວມາດ່ງັົ ເທິງນນ້ັົ ແລວ້ . ບົດບາດການເມືອງກໍຊຸດຼ ໂຊມລົງຢູ່າງໜກັ ໂດຍສະເພາະ ໃນໄຍລະປະມານທາ້ ຍສະຕະວັດທີ VI ສາຍພົວພັນລະຫວູ່າງອານາຈັກສີໂຄດຄຕະບອງ ແລະອານາຈັກທະວາລາວະດີ ກໍຖືກຕັດຂາດ, ພວກຂອມ (ຂະແມບູຮານ) ກໍຂະຫຍາຍອໍານາດຂົຶ້ນມາທາງເໜືອຕາມຫລົ້ງແມູ່ນໍ້າຂອງ ຍຶດເອົາ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງບໍລິເວນແຂວງຈາໍ ປາສັກປະຈຸບນັ . ເມືີ່ອມາເຖິງປະມານກາງສະຕະວັດທີ VII ອານາຈກັ ສີໂຄດຕຕະບອງກໄໍ ດຮ້ ັບການປັບປຸງຄືນໃໝູ່ພາຍໃຕກ້ ານ ນໍາພາຂອງ ເຈ້ົາພະຍາສຸມິດຕະທໍາມະວົງສາ ພະອົງໄດ້ທ້ອນໂຮມເອົາບັນດາເມືອງຕູ່າງໆຕາມຫລົ້ງແມູ່ນ້ໍາຂອງຕອນ ລຸູ່ມຂນຶົ້ ມາຈົນຮອດວຽງຈນັ ໃຫຢ້ ູ່ໃຕ້ອໍານາດຂອງຕນົ ໂດຍກົງ ໂດຍມເີ ມືອງຫຼວງຕ້ົັງຢູ່ ມະລກຸ ຂະນະຄອນປູ່າໄມ້ຮວກ ດງ່ັົ ເດີມ (ແຂວງນະຄອນພະນມົ ປະເທດໄທ ປະຈຸບັນ). ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ໃນລາຊະການຂອງພະຍາ ສຸມິດຕະ ທໍາມະວົງສານີ້ົມີຄວາມຈະເລີນຮຸູ່ງເຮືອງທ່ີສຸດ. ໄດ້ປັບປຸງສາຍພົວພັນລະຫວູ່າງ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ແລະ ອານາຈັກທະວາລາວະດີຄືນໃໝູ່ໃຫ້ດີຕ່ໍກັນ. ໃນໄລ ຍະດຽວກັນກປໍ ັບປຸງກໍສ້າງບັນດາຫົວເມືອງຕາູ່ ງໆທີຢ່ ູ່ສອງຝ່ັົງຫລ້ງົ ແມ່ນູ ້າໍ ຂອງຂຶົ້ນໄປຮອດວຽງຈັນ. ຕາມຕໍານານພ້ົືນ ເມືອງໄດ້ກູ່າວໄວ້ວູ່າ ພ່ໍທ້າວ ຄໍາບາງ ເຊືົ້ອສາຍຂອງພະຍາສຸວັນນະພິງຄານ ເມືອງໜອງຫານຫຼວງ ແຫູ່ງອານາຈັກສີ ໂຄດຕະບອງ ໄດ້ພາໄພູ່ພົນຂຶ້ົນມາສ້າງເມືອງໜ່ີຶງຂຶ້ົນເອ້ົີນວູ່າ “ສຸວັນນະພູມ” ທ່ີແຄມປາກຫ້ວຍເກົ້າລ້ຽວ (ເກົ້າຄົດ) ຫູ່າງຈາກໃຈກາງເມືອງວຽງຈັນໄປທາງເໜືອຕາມລໍານໍ້າຂອງປະມານ 8 ກິໂລແມັດ. ທ້າວຄໍາບາງມີລູກສາວຄົນໜຶ່ີງ ຊ່ວືີ ູ່າ ນາງອິນທະສະຫວາູ່ ງລງົ ຮອດ. ເມ່ອີື ລກູ ສາວຂອງ ທ້າວຄໍາບາງຄົນນີົ້ໃຫຍູ່ ເປັນສາວຂ້ຶົນມາກໍເລຍີ ມີພນ່ໍ າຄົນໜຶ່ງີ ຊືີ່ວູ່າ “ບູຈັນລີອູ່ວຍລູ່ອຍ” ເປັນພໍ່ນາຮ່ົັງ, ເປັນເຈົ້າສັກດີນາໃຫຍູ່ຢູ່ວຽງຈັນ ມັກຮັກກັບນາງອິນທະສະຫວູ່າງລົງຮອດ ແລ້ວບູລີຈັນອູ່ວຍລູ່ວຍ ກໍຈັດການແຕູ່ງງານກັບນາງອິນທະສະຫວູ່າງລົງຮອດ. ພະຍາສຸມິດຕະທໍາມະວົງສາ ເປັນຜູ້ 47

ໃຫຍູ່ກວ່າູ ພະຍາທງັ ຫຼາຍໃນອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ເມື່ີອໄດ້ຮັບຊາບດົ່ັງນ້ັົນກໍໄດ້ແຕູ່ງຕົງ້ັ ໃຫ້ພາມຜູຊ້ ົງຄຸນວຸດທິນໍາ ເອົາເຄື່ີອງຂອງຕູ່າງໆ ຈາກນະຄອນຫຼວງຂຶົ້ນມາຫົດສົງບູລີຈັນອູ່ວຍລູ່ອຍຂົ້ຶນເປັນພະຍາປກຄອງເມືອງວຽງຈັນ. ແຕູ່ ນົ້ັນມາດນິ ແດນແຕເູ່ ມອື ງ ຜູາ່ ນາ້ໍ ຮງູຸ່ (ປາກກະດິງ) ຂ້ຶນົ ມາໃຫ້ຢູໃ່ ນອາໍ ນາດຂອງວຽງຈນັ . ພາຍຫັຼງ ພະຍາມິດຕະທໍາມະວົງສາ ສ້ິົນພະຊົນແລ້ວ ພະເຈ້ົາ ສຸມິດທະລາດ ໄດ້ຂຶ້ົນຄອງອໍານາດ. ໃນອານາ ຈັກສີໂຄດຕະບອງເວລານັ້ົນສະພາບການຕູ່າງໆຍັງຢູ່ໃນສະພາບປກກະຕິ ເພາະວູ່າບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທ່ີຂົ້ຶນກັບກໍ ຍງັ ສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍມນູ ເຊົ້ືອຄວາມສາມກັ ຄີຍັງສະແດງຄວາມອູ່ອນນ້ອມ ສົ່ງເຄືີ່ອງບັນນາການຕາມປະເພນໄີ ປຍັງ ມະ ລກຸ ຂະນະຄອນ ຕາມເດມີ , ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍໄດມ້ ີຄວາມຢູເ່ ຢນັ ເປັນສຸກຕະຫຼອດມາ. ເມ່ືີອພະຍາ ສຸມິນທະລາດ ສ້ົິນພະຊົນແລ້ວ ພະຍານິລຸດຖະລາດ ໄດ້ຂຶ້ົນຄອງອໍານາດໃນອານາຈັກສີໂຄດຕະ ບອງ. ນັບແຕ່ນູ ້ົັນມາ ບູ່າວໄຜູ່ລາດຊະດອນໄດ້ຮັບຄວາມເດືອດຮ້ອນກູ່າວກັນວູ່າ: ພະຍານິລຸດຖະລາດ ເປັນກະສັດທີ່ ອູ່ອນແອປະພຶດຜິດຮດີ ບ້ານຄອງເມືອງ ບໍ່ຕົັ້ງຢໃູ່ ນປະເພນີ ຮີດຄອງຂອງເຈ້ົາກະສັດທີ່ເຄີຍມີມາແຕູ່ກູ່ອນ. ບັນດາຫົວ ເມືອງຕູ່າງໆທີ່ເປັນຫົວເມືອງຊູ່ວຍກໍໄດ້ແຍກຕົວອອກເປັນເອກະລາດພໍໃຜພໍລາວບໍ່ອູ່ອນນ້ອມຕໍ່ອໍານາດທ່ີ ເມືອງມະ ລດຸ ຂະນະຄອນແຫງູ່ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ. ຕາມຕໍານານພື້ົນເມືອງກູ່າວວູ່າ ໃນຄ່ໍາຄືນຂອງມ້ົືໜ່ຶີງ ເມືອງມະລຸກຂະ ນະຄອນແຫູ່ງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ໄດ້ຫຼ່ົມລົງເປັນບວກ, ເປັນໜອງທ່ົວໄປທັງນະຄອນເປັນເຫດໃຫ້ປະຊາຊົນ ສະທາ້ ນຢາ້ ນກວົ ຈີງ່ິ ພາກັນອບົ ພະຍົບຫົຼບໄພໄປຕົງ້ັ ຖິີນ່ ຖານຢູ່ແຫງູ່ ອ່ນີື ໆຕາມຫລງ້ົ ແມູນ່ າ້ໍ ຂອງມາທາງເໜອື . ໃນຍຸກສະໄໝລາຊະການຂອງເຈ້ົາ ນິລຸດຖະລາດ ໃນອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງນົ້ັນແມູ່ນໄລຍະທ່ີພວກຂອມ ແຫູ່ງນະຄອນທົມ (ເຈລະ) ກໍາລັງແຜູ່ອໍານາດຂົ້ຶນມາທາງເໜືອຕາມຫົຼ້ງແມູ່ນໍ້າຂອງ, ພວກເຂົາຍຶດເອົາພາກໃຕ້ຂອງ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງເປັນສວູ່ ນໃຫຍູ,່ ເຮັດໃຫອ້ ານາຈກັ ສໂີ ຄດຕະບອງຖກື ກະທົບກະເທືອນຢາູ່ ງໜ້າຫູ່ວງ. ສະໄໝວຽງຈນັ ເປນັ ນະຄອນຫວຼ ງຂອງອານາຈັກສໂີ ຄດຕະບອງ ວຽງຈັນ, ວຽງຄໍາ ແມູ່ນເມືອງເກ່ົາແກູ່ທ່ີສຸດຂອງລາວຕັົ້ງຢູ່ເທິງທົ່ງພຽງລະຫວູ່າງນ້ໍາຂອງ ແລະ ນ້ໍາງ່ືີມຕອນ ລູຸ່ມ, ບໍລິເວນແຂວງວຽງຈັນ ແລະ ກໍາແພງນະຄອນວຽງຈັນທຸກວັນນົ້ີ, ເປັນເມືອງທີ່ມີບົດບາດທາງດ້ານການເມືອງ ມາແຕູ່ສະໄໝບູຮານ. ຊົນເຜ່ົາທີເ່ ປັນເຈົ້າຂອງດິນແດນຕອນນ້ົີແມູ່ນຊົນເຜົ່າລາວເທິງ (ຕະກນຸ ມອນຂະແມ), ຊົນເຜົ່າ ລາວ-ລູຸ່ມ (ໄທ-ລາວ) ວຽງຈັນເປັນຖ່ິີນທີ່ອຸດົມສົມບູນດ້ວຍເຂົ້າ, ປາ ແລະອີ່ືນໆ. ເປັນເມືອງທີ່ມີຊ່ີືສຽງກູ່ຽວກັບ ການກະສິກໍາປູກເຂົ້າ, ການຄົ້ນພົບຮູ່ອງຮອຍວັດຖຸຼບູຮານຢູ່ເຂດທ່ົງພຽງຕາມແມູ່ນ້ໍາຂອງ ແລະ ນ້ໍາງື່ີມໄດ້ສູ່ອງແສງ ໃຫ້ເຫນັ ການກໍາເນດີ ແລະ ການເຕບີ ໃຫຍຂູ່ ະຫຍາຍຕວົ ຂອງສງັ ຄົມມະນຸດໃນຂງົ ເຂດນີົເ້ ປັນເວລາຫຼາຍພັນປີ. ພິເສດ ເພິ່ນີ ໄດ້ຄົ້ນພົບຫນີ ສລີ າເລກທ່ີ ສາ້ ງຂນ້ົຶ ໃນລະຫວູ່າງສະຕະວັດທີ VI-VIII ໃນສີລາເລກໄດ້ມຊີ ່ືີ “ເຈາ້ົ ວັນນະ” ເຊິງີ່ ໝ າຍເຖິງເຈ້ົາສັກດີນາ, ນອກນົ້ີກໍຍັງມີວັດຖຼຸສິລະປະບູຮານສະໄໝຂອມໃນລະຫວູ່າງສະຕະວັດທີ VII-X ເປັນຈໍານວນ ຫວຼ ງຫຼາຍ. ທັງໝົດນສີ້ົ ະແດງເຖິງການກໍາເນີດ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ຂູ ະຫຍາຍຕົວຂອງສງັ ຄົມສັກດນີ າຢູ່ດິນດອນຄອນນ້ີົ. ຫກັຼ ຖານຮູ່ອງຮອຍກູ່ຽວກັບບັນຫານີົ້ມີຢູ່ໃນຕໍານານພືົ້ນເມືອງຕູ່າງໆໂດຍສະເພາະແມູ່ຕໍານານ ອຸລັງຄະທາດໄດ້ກູ່າວ ໄວ້ວູ່າ “...ໃນສະໄໝພະຍາສຸມິດຕະທໍາມະວົງສາ ເປັນໃຫຍູ່ໃນອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງທີ່ມີນະຄອນຫຼວງຢູ່ທ່ີ ມະ ລຸກຂະນະຄອນ ນນ້ັົ ໄດ້ຫດົ ສົງພໍນ່ າຜູ້ໜ່ງີຶ ຢທູ່ ີ່ວຽງຈັນ ຊີ່ືວ່າູ ບູລຈີ ັນອູ່ວຍລູອ່ ຍ ຂ້ົຶນເປັນພະຍາປກຄອງເມືອງວຽງຈັນ. ອີງໃສູ່ຂ້ໍມູນຕູ່າງໆໃນຕໍານານບູຮານກໍສາມາດເວົ້າໄດ້ວູ່າໃນລະຫວູ່າງສະຕະວັດທ່ີ VII-VIII ວຽງຈັນໄດ້ເປັນເມືອງ ຫຼວງຂອງອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ. ດ່ົັງພົງສາວະດານຈີນສະໄໝລາຊະວົງຖັງເອ້ົີນອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງວູ່າ “ຟູ - ລຽ້ ວ” ເອີົ້ນນະຄອນວຽງຈັນວາູ່ “ວັນ-ຕັນ ຫຼື ເວ-ຕັນ” ຕາມທາໍ ນອງຂອງຈີນ ຄາໍ ວາູ່ “ວັນ-ຕັນ” ບັນດານກັ ຄນົ້ ຄວ້າ ມີຄວາມເຫັນແຕກຕູາ່ ງກັນທາງດ້ານທ່ີຕົ້ັງ ບາງທູ່ານມີຄວາມເຫັນວູ່າ “ວນັ -ຕັນ” ຕ້ົັງຢູ່ແຂວງກາລະສິນຝັົ່ງຂວາຂອງ 48

ແມູ່ນໍ້າຂອງໃນເຂດປະເທດໄທ ປະຈບຸ ັນນ້ົ,ີ ບາງທູ່ານກໍມີຄວາມເຫັນວາູ່ ແມູ່ນວຽງຈັນນີເົ້ ອງ ເພາະວ່າູ ຈນີ ຜັນສຽງໄປ ຕາມສໍານຽງຂອງຈນີ ຄື “ວນັ -ຕນັ ”. ອານາຈກັ ສີໂຄດຕະບອງຕກົ ຢູ່ໃນອໍານາດຂອງຂະແມ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງໄດ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸູ່ງເຮືອງມາໄດ້ຫຼາຍສະຕະວັດ ແລະຂະຫຍາຍຕົວຕໍ່ໆມາຈົນມາ ເຖິງສະຕະວັດທີ X ຈ່ີິງຖືກກະທົບກະເທືອນໜັກຈາກພາຍນອກ. ໃນເວລານົ້ັນພວກຂະແມ ແຫູ່ງອານາຈັກເຈລະ ທີ່ ນະຄອນທມົ ໄດແ້ ຜູ່ອາໍ ນາດຂຶ້ນົ ມາຕາມຫຼງົ້ ແມູ່ນ້າໍ ຂອງຍດຶ ເອາົ ອານາຈັກສໂີ ຄດຕະບອງທັງໝົດຕ້ົັງແຕຫູ່ ີ່ຼຜຂີ ຶ້ນົ ໄປຮອດ ວຽງຈນັ . ພວກເຂາົ ໄດ້ສາ້ ງຕງົັ້ ສູນກາງປກຄອງຢູ່ບາ້ ນຫາດຊາຍຟອງ. ຕາມຕາໍ ນານພ້ນືົ ເມືອງໄດ້ກູາ່ ວວູ່າລູກຊາຍຂອງ ເຈົ້າ ອນິ ທະວລໍ ະມນັ ໄດຖ້ ືກແຕູງ່ ຕ້ົັງມາປກຄອງອານາຈັກສໂີ ຄດຄະບອງທເ່ີ ມອື ງຫາດຊາຍຟອງ. ຕາມພົງສາວະດານຈີນໄດ້ກູ່າວວູ່າໃນຍຸກສະໄໝຂອງ ອິນທະວໍລະມັນ ຂຶົ້ນຄອງອໍານາດແຫູ່ງອານາຈັກເຈລະ ຂະແມນ້ົັນ ເຂັ້ົມແຂງທີ່ສຸດຄືໄດ້ແຜູ່ອໍານາດຂຶົ້ນໄປທາງເໜືອຈົນໄປຮອດພາກໃຕ້ຂອງຈີນໃນເຂດມົນທົນຍູນານ. ບນັ ດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທ່ີຢູ່ຕາມຫງົຼ້ ແມູ່ນາ້ໍ ຂອງລ້ວນແຕູ່ຕກົ ເປນັ ຫວົ ເມືອງຂຶົນ້ ຂອງຂະແມ. ສ່ວູ ນທາງທິດຕາເວັນຕົກ ພວກຂະແມໄດ້ຍດຶ ອານາຈກັ ທະວາລາວະດີ ຂອງສະຫຍາມ ຢູ່ບໍລເິ ວນທ່ົງຮາບແມ່ນູ າໍ້ ເຈົ້າພະຍາ. ເມ່ີືອມາເຖິງປີ ຄ.ສ 1145 ອໍານາດຂອງພວກຂະແມໄດ້ເຊືີ່ອມໂຊມລົງບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທີ່ຂົ້ຶນກັບຂະ ແມ ໄດ້ລຸກຮືຂຶ້ົນຕໍ່ສູ້ປະກາດຕ້ານເປັນເອກະລາດ ບ່ໍຍອມຂ້ົຶນຕ່ໍຂະແມ. ຫັຼງຈາກນ້ັົນປະມານ 30 ກວູ່າປີ ຄືປີ ຄ.ສ 1181 ຍຸກສະໄໝຂອງເຈົ້າ ວໍລະມັນທີ 7 ຂ້ົຶນຄອງລາຊະອານາຈັກເຈລະ. ກັບມາມີຄວາມເຂັົ້ມແຂງຂຶ້ົນອີກ. ສາຍ ພວົ ພັນຕູ່າງໆທີ່ຂົ້ຶນກັບຂະແມມາແຕູ່ກູ່ອນນ້ັົນໄດ້ຖືກປັບປຸງໃຫ້ດີຄືນໃໝູ່. ຈາກນັ້ົນມາ ພວກຂະແມກໍມີອໍານາດໃນ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ ແກູ່ຍາວຈົນເຖິງກາງສະຕະວັດທີ XIII ຫັຼກຖານທາງດ້ານບູຮານວັດຖຼຸໄດ້ບົ່ງບອກວູ່າ ທີ່ ເມືອງຫາດຊາດຟອງເພ່ິີນໄດຄ້ ້ົນພົບຫນີ ຈາລຶກໜ່ີຶງໜວູ່ ຍ ທ່ມີ ີບນັ ທກຶ ຂຽນໄວ້ເປັນພາສາບາລຕີ ົວອັກສອນສນັ ສະກິດ ເຊ່ິີງມີເນົ້ືອຄວາມວູ່າ ເຈົ້າໄຊຍະວໍລະມັນທີ 7 ໄດ້ສ້າງໂຮງພະຍາບານ ປະກອບດ້ວຍດອກເຕີ ແລະ ອຸປະກອນການ ແພດຕາູ່ ງໆຢູທ່ ີ່ເດນີ່ ພະທາດຫຼວງ. ເພິ່ີນຍງັ ໄດ້ຄົນ້ ພົບຮູບປຶັ້ນ ເຈ້າົ ໄຊຍະວລໍ ະມັນທີ 7 (ປະຈບຸ ນັ ຍັງຢໃູ່ ນ ກົມມະລຽນ ພະທາດຫວຼ ງເບອື້ົ ງຕາເວັນຕົກ). ນອກນີເົ້ ພ່ິີນຍັງພົບຮູ່ອງຮອຍຂອງຂະແມ ເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍເຊນົັ່ ພະພດຸ ທະຮບູ , ເທ ວະຮບູ , ເຄຫະສະຖານ, ປະຕະຍາກໍາຕາູ່ ງໆ...ໂດຍສະເພາະຢູ່ເຂດແຂວງວຽງຈນັ , ສະຫວນັ ນະເຂດ ແລະ ຈາໍ ປາສກັ . ດ່ັົງນັ້ົນຈ່ິີງຢັ້ຶງຢືນໄດ້ຢູ່າງຄັກແນູ່ວູ່າ ບັນດາຫົວເມືອງຕູ່າງໆທ່ີຢູ່ດິນລາວໃນສະໄໝນັ້ົນລ້ວນແຕູ່ຕົກຢູ່ໃນອໍາ ນາດຂອງຂະແມ ຕັ້ົງແຕູສ່ ະຕະວັດທີ X ເຖິງກາງສະຕະວັດທີ XIII ເມີ່ືອເຖງິ ທ້າຍສະຕະວັດທີ XIII ຄືປີ ຄ.ສ 1281 ຊົນເຜ່ົາ ໄທ-ສະຫຍາມ, ຕະກຸນອ້າຍລາວ ພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງເຈ້ົາຂຸນຣາມຄໍາແຫງ ໄດ້ລຸກຮົື້ຂົ້ຶນຕໍ່ສູ້ກັບພວກ ຂອມແລວ້ ທອ້ ນໂຮມບນັ ດາຫົວເມືອງຕູາ່ ງໆຕາມເຂດທົງ່ ພຽງແມູ່ນາ້ໍ ເຈົ້າພະຍາກສໍ າ້ ງເປນັ ອານາຈກັ ຂນຶົ້ ເອນົີ້ ວູ່າ “ສຸກ ໂຂໄທ” ທ່ີມີເມືອງສຸໂຂໄທ ເປັນເມືອງຫຼວງ. ໃນສະພາບທ່ີພວກຂະແມອູ່ອນກໍາລັງລົງນ້ົີ ພວກໄທ-ສະຫຍາມ ແຫູ່ງ ອານາຈັກສຸກໂຂໄທ ກໄໍ ດ້ຂະຫຍາຍອໍານາກການປກຄອງຂອງຕນົ ອອກຢ່າູ ງກວ້າງຂວາງ. ຕາມເນອ້ືົ ໃນຄາໍ ຈາລຶກ ໃນ ຫີນສີລາຈາລຶກຂອງເຈ້ົາຂຸນຣາມຄໍາແຫງນັ້ົນ ອໍານາດຂອງສຸກໂຂໄທ ໄດ້ແຜູ່ລາມຂຶ້ົນມາຮອດອານາຈັກສີໂຄດ ຕະບອງ ແລະ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງລາວ (ໄທ-ລາວ) ທ່ີວຽງຈັນ ແລະ ຫຼວງພະບາງຈົນເຖິງກາງສະຕະວັດທີ XIII ຄືປີ ຄ.ສ 1350 ບນັ ດາອານາຈັກຕາູ່ ງໆຂອງລາວຈ່ິີງຖືກທອ້ ນໂຮມເຂົ້າມາເປນັ ປະເທດຊາດອນັ ໜີງຶ່ ອັນດຽວກັນ. ສະນ້ົັນ ຈ່ິີງເວ້ົາໄດ້ວູ່າ ໄລຍະທ້າຍສະຕະວັດທີ VIII ຫາຕ້ົນສະຕະວັດທີ XIV ແມູ່ນໄລຍະໜຶີ່ງທີ່ສໍາຄັນເຫດ ການທີ່ປະຫວັດສາດລາວ ທ່ີປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໄດ້ລຸກຮົ້ືຂຶົ້ນຕໍ່ສູ້ຂັບໄລູ່ພວກສັກດີນາຂະແມ ພ່ີືອປດປູ່ອຍຕົນ 49

ເອງເປັນເອກະລາດ. ໃນຂະບວນການລຸກຂ້ຶົນຕໍ່ສູ້ນ້ົັນມີຊົນເຜົ່າ (ໄທ-ລາວ) ເປັນເຈົ້າການນໍາພາຮອບດ້ານ ແລະ ໄດ້ ສົມທົບກັນແໜ້ນກັບບັນດາເຜ່ົາທ່ີເຂົ້າມາຕ້ັົງຖິ່ີນຖານຢູ່ດິນຕອນນົີ້ກູ່ອນ ເພ່ີືອຍາດເອົາໄຊຊະນະ ແລ້ວສ້າງຕັົ້ງເປັນ ປະເທດທ່ີມເີ ອກະລາດຕງັ້ົ ແຕູ່ນົນ້ັ ມາ. ເນືົ້ອໃນພື້ນົ ສບື ເລ່ືີອງ “ສໂີ ຄດຕະບອງ” ເລ່ີອື ງສີໂຄດຕະບອງ ມເີ ນືົ້ອໃນສອູ່ ງແສງເຖິງເຫດການທ່ີພວກຂະແມບູຮານກາໍ ລັງແຜູອ່ ໍານາດຂົຶ້ນມາຕັ້ົງຖີິ່ນ ຖານຢູ່ທາງພາກໃຕ້ແລະພາກກາງຂອງລາວສະໄໝກູ່ອນ. ສູ່ອງແສງເຖິງການນໍາພາປະຊາຊົນຕ່ໍສູ້ປກປ້ອງເຂດແດນ ແລະການປກຄອງບ້ານເມືອງຢູ່າງເຂັ້ົມແຂງຂອງ ພະຍາສີໂຄດຕະບອງຈົນຮອດໄລຍະສຸດທ້າຍຂອງຂອງອານາຈັກສີ ໂຄດຕະບອງເຊີ່ິງເປັນໄລຍະອູ່ອນແອແລະຊຼຸດໂຊມມນການແຜູ່ອໍານາດຂອງພວກຂະແມບູຮານ. ນອກນັົ້ນ, ຍັງສູ່ອງ ແສງໃຫ້ເຫັນເຖິງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລະບອບສັງຄົມສັກດີນາກະແຈກກະຈາຍກູ່ອນສະໄໝປະຫວັດສາດຂອງ ຊາດເຮົາໃນຄາວນັ້ົນ. ພົນ້ື ເມືອງພວນ ເມີອ່ື ຂນຸ ລອໍ າ້ ຍຂຸນເຈດັ ເຈອື ງລກູ ຂນຸ ບລູ ມົ ລາຊາທິລາດ ໄດນ້ ັົ່ງເມືອງຊວານົ້ນັ . ຂນຸ ເຈັດເຈອື ງນ້ອງ ຂຸນລໍກໍມານັົ່ງເມືອງພວນຕົັ້ງເມືອງຫຼວງໃສູ່ຊຽງຂວາງ ເວລານັ້ົນຂຸນຈຸສົງນ້ອງຂຸນລໍ ແລະຂຸນເຈັດເຈືອງນັົ້ນນ່ັົງດິນ ປະກັນ (ແກວ) ອ້າຍນ້ອງ 3 ຄົນນົ້ີກໍຕົກລງົ ໃຫ້ຂນຸ ທັງ 7 ມາປັນແດນໃຫ້ ແລະສນັ ຍາວູ່າຈະບ່ໍໂລບເອົາດິນກັນ ແລະ ຈະບ່ໍລົບເລວກັນຈກັ ເທີອ່ື . ທ່ົງໄຫຫີນແຂວງຊຽງຂວາງ 50

ພວກທີ່ສືບຕໍ່ໆມາເລີຍບ່ໍຖືສດັ ຈະນ້ົັນກໍມາຍາດບ້ານຊງີ ເມືອງ ເລວກັນຫຼາຍໆເທ່ືີອດິນພວນໄດ້ຖກື ຈິບຫາຍ ກວູ່າເພິນີ່ ດວ້ ຍເຫດນີ້ົພົງສາວະດານເດີມຂອງພວນຈີງິ່ ເສຍໝົດ ເຊ່ງິີ ຍງັ ດຽວນແົີ້ ມນູ່ ກູ່າຍເອົາໜັງສືເກົ່າ ເຊິ່ີງພົ້ນຈາກ ອັນຕະລາຍນ້ັົນ ແລະ ໂດຍໄດ້ຖາມພວກຜູ້ເຖົ້າ ເຊ່ິີງໄດ້ຍິນຄົນບູຮານເວົ້າຕ່ໍໆກັນມາຈີ່ິງບໍ່ໄດ້ສັກກະລາດ ແລະບໍ່ລະ ອຽດ. ຄນັ ເຈັດເຈືອງຕາຍ. ເຈັດຈອນລູກເຈັດເຈືອງກໍນົ່ັງຊງຂວາງແທນພໍ່ ເຈັດຈອນຕາຍ. ເຈັດຈອດຜູ້ເປັນລກູ ກໍ ຂຶນົ້ ແທນພ.ໍ່ ເຈດັ ຈອດຕາຍ ເຈັດຈວີ ຜເູ້ ປັນລູກກໍຂ້ນຶົ ແທນ. ເມືີ່ອ ເຈດັ ຈີວຕາຍ ເຈດັ ຈນັ ຜເູ້ ປັນລກູ ກຂໍ ຶົ້ນແທນ. ເມືີ່ອ ເຈັດຈນັ ຕາຍ ເຈດັ ຍອດຜເູ້ ປັນລູກກໍຂ້ຶົນສະເຫວີຍລາດແທນພໍ່ ຕັົ້ງແຕູ່ນົັ້ນມາຫຼາຍປີກະສັດບ່ໍໄດ້ນັ່ົງເມືອງມີແຕູ່ເສນາຮັກສາເມືອງ ແຕູ່ບ່ໍຮູ້ວູ່າຊິພິສັງ, ເຈົ້າເຈັດມີຫີນບຸ ດຂອງ ເຈົ້າເຈດັ ຍອດໜໍ່ຄໍາ ກນໍ ັົງ່ ຊຽງຂວາງພວກອາຈານຈງີິ່ ໃຫ້ນາມວາູ່ ພຣະເຈາົ້ ມີຫີນ, ພຣະເຈົ້າພຣະຄລີ ູກພຣະເຈົາ້ ມີຫນີ ກໍ ນົ່ງັ ຊຽງຂວາງ ເຈາົ້ ສນົ ນອ້ ງເຈາົ້ ພຣະຄີບຸດເຈາົ້ ພຣະມີຫນີ ນົັ້ນໄດ້ໄປແຕູ່ວງັ ໜ້າ. ຕມໍ່ າເທງິ ກະສດັ ບໍ່ໄດ້ນົງັ່ ເມືອງຈ່ິີງເປັນ ການຫວຸ້ນວາຍຫຼາຍ. ເຈົ້າຄໍາສົນບຸດຂອງເຈົ້າພຣະຄີຈ່ິີງໄດ້ນ່ົັງຊຽງຂວາງ. ເຈ້ົາຄໍາຂອດຕອກບຸດເຈ້ົາຄໍາເພັງ ໄດ້ນັ່ົງ ຊຽງຂວາງ ເຈົ້າຄາໍ ຮອງບດຸ ເຈົາ້ ຄໍາຂອດຕອກ ໄດນ້ ່ັົງຊຽງຂວາງ ເຈ້ົາຄາແຈກ, ເຈ້າົ ຄໍາຜນັ , ເຈ້ົາເຮືອ ໄດ້ນງັ່ົ ຊຽງຂວາງ ສືບໆກັນມາຮູ້ແຕູ່ວູ່າລູກ ເຊິ່ີງປກຄອງດິນພວນ ແຕູ່ບ່ໍຮູ້ຊ່ີືບິດາ ເຈົ້າເຮືອງນ້ອງເຈ້ົາເຮືອບ່ໍໄດ້ນົັ່ງຊຽງຂວາງພໍແຕູ່ວູ່າ ລາດການເຈົ້າຄໍາມີນບຸດເຈ້ົາຄໍາຜັນ ໄດ້ນ່ົັງຊຽງຂວາງ, ເຈົ້າຄໍາທັນບຸດເຈ້ົາຄໍາມີນ ໄດ້ແທນພໍ່, ເຈົ້າຕິດສາກບຸດຂອງ ເຈົ້າຄໍາທັນ ໄດ້ນ່ັົງແທນພໍ່, ເຈ້ົາຄໍາຄວນບຸດຂອງເຈົ້າຕິດສາກ ໄດ້ແທນພໍ່, ເຈ້ົາຄໍາໝີນ ໄດ້ແທນພໍ່, ເຈ້ົາຄໍາທິດບຸດ ຂອງເຈາົ້ ຄາໍ ໝີນ ໄດແ້ ທນພໍ່, ເຈົາ້ ຄາໍ ເຄົາບດຸ ຂອງເຈາົ້ ຄໍາທດິ ໄດແ້ ທນພ,ໍ່ ເຈົ້າຄາໍ ຜົງ ບດຸ ຂອງເຈ້າົ ຄໍາເຄາົ ໄດແ້ ທນພ.ໍ່ ພາຍຫັຼງໄດ້ກວດເບີ່ິງພົງສາວະດານແກວ ເຊິີ່ງຝຣັົ່ງແຕູ່ງນ້ົັນຈ່ິີງຮູ້ວູ່າ ແມູ່ນປະມານກ.ສ 971. ຈ.ສ 343 ນ້ົັນ ເຊິ່ີງເສນາແກວຊືີ່ ແລນາດ ເປັນເຈ້ົາຊວີ ິດແກວນາງແກວຜູ້ໜ່ຶີງຊີ່ື ບາໂກ. ອ້າຍຊືີ່ອົງຮວາງມັດເດັຍເຕັນ ເປັນບຸດ ເຈົ້າຊວີ ິດແກວຈະປອງຂ້າອົງຮວາມັດເດັຍເຕັນ ເຊງ່ິີ ເປັນນ້ອງເຂີຍ. ອົງຮວາງມັດເດັຍເຕນັ ກໍພານາງບາໂກຜເູ້ ປັນນ້ອງ ສາວຕົນໜີມາຢູ່ດິນຊຽງຂວາງ ເຈົ້າຄໍາຜົງ ຈີ່ິງເອົານາງແກວບາໂກ ເປັນເມຍ ແລ້ວກໍຊວນເຈ້ົາຄໍາຜົງ ເກນລິພົນໃນ ດິນພວນໄດ້ຫຼາຍກໍໄປລົບແກວດ້ວຍອົງຮວາງມັດເດັຍເຕັນຢາກນ່ັົງເມືອງແກວ, ອົງຮວາງມັດເດັຍເຕັນເຫັນວູ່າເສຍ ໄຊໃຫ້ເຈົ້າຊີວິດແກວອົງຮວາງມັດເດັຍເຕັນກໍຈູດສາງໝືົ້ເຜົາຕົນຕາຍທີ່ຊຽງຂວາງ ເຈົ້າຄໍາຜົງ ຈິີ່ງຈາໍ ເປັນເອົາດິນຂຶ້ົນ ຊວູ່ ຍແກວແຕູ່ນ້ັົນມາ ເຈົ້າຄໍາຜົງມີລູກນໍານາງແກວບາໂກນ້ັົນຜູ້ໜ່ຶີງຊ່ືີ ເຈົ້າຂຽວຄໍານໍ, ເຈົ້າຂຽງຄໍານໍໄດ້ນັົ່ງຊຽງຂວາງ ແທນພໍ່-ເຈົ້າລ້ານຄໍາກອງລູກເຈົ້າຂຽວຄໍານໍກໍນ່ັົງຊຽງຂວາງແທນພໍ່. ເຈົ້າລ້ານຄໍາກອງສະຫຼາດຫຼາຍ ໃຈບຸນຫຼາຍ ໄດ້ ແຕູ່ງກົດ ໝາຍ. ໄດສ້ ົ່ງຄນົ ໄປເມອື ງຫງົ ສາວະດີ (ມາູ່ ນ) ເພ່ອີື ຮຽນເອາົ ໜັງສືພຸດທະສາສະໜາ ແລະພຼະພດຸ ທະຮູບລນ່ໍ ່ັົງ ຂັດສະໝາດ. ເພັດ 1 ອົງມາໄວ້ນະມັດສະການທ່ີຊຽງຂວາງ ແລະ ໄດ້ເອົາຄົນໄປຮຽນທັມະເທດສະໜາທ່ີເມືອງອິນ 51

ຖະປັດຖານະຄອນກັບໃຫ້ໄປຂໍເອົາຜູ້ໜີຶ່ງ ຊ່ືີຈານທັມະຄາຖາຈາກຫຼວງພຣະບາງມາສ້າງອາລາມ ແລະ ເຈດີໃສູ່ຊຽງ ຂວາວ ເຊ່ີິງເວລານ້ັົຍັງບໍ່ຖົ້ິມສາສະໜາຜີເທີ່ືອຈ່ິີງມີ 12 ຫໍມະເຫສັກ ເຊີ່ິງຕ້ອງຂ້າຄວາຍລ້ຽງປີລະເທ່ືີອຊຽງຂວາງໄດ້ ເປັນເມືອງຊູ່ວຍຫຼວງພຣະບາງຕັ້ົງແຕູ່ນ້ັົນມາທັງໄດ້ຂ້ົຶນນໍາແກວແດູ່. ຄວາມບູຮານຈ່ີິງເວ້ົາວູ່າພວນນົ້ີຫົວຊູ່ວຍແກວ ແອວຊູ່ວຍລາວພວກສັງຄະ ແລະ ເສນາກັບອາຈານ ຈີ່ິງລາຊາພິເສກຖວາຍນາມໃຫ້ ເຈົ້າລ້ານຄາໍ ກອງວູ່າ ເຈົ້າອສິ ະລະ ເສດຖາ ແລະ ປູ່ຽນຊື່ີຊຽງຂວາງວູ່າ “ມະຫາຣັຕະນະບູລີຣົມພົມະຈັກະພັຕິສີມະຫານັກຄລະຕັກກະເສນາ” ເຊົັ່ນເຈ້ົາ ອສິ ະລະນີົ້ພວນສະບາຍຫຼາຍ. ເຈາົ້ ຜາ້ ຂາວບຸດເຈົາ້ ອສິ ະລະເສດຖາ (ລາ້ ນຄາໍ ກອງ) ໄດນ້ ັົງ່ ດິນພວນແທນພຕໍ່ ນົ ອົງນຍ້ົີ ງັ ນອ້ ຍຊ່ີືວ່າູ ເຈ້ົາຄໍາອຸູ່ນ ເມືອງ. ລາວມັກນູຸ່ງຜ້າຂາວຖືສິນລາດດອນຈີິ່ງເອີົ້ນວູ່າ ເຈ້ົາຜ້າຂາວພຣະຍາແສນ ເຊິີ່ງເປັນເສນາໃຫຍູ່ທັງເປັນກະສັດ ພວນໄດ້ວູ່າລາດການພວນ. ຕໍ່ມາພຣະ ຍາສີ ເຊິີ່ງເປັນອາມາດໃຫຍູ່ລາຊະການພວນແລ້ວຍັງແມູ່ນເຈ້ົາຄໍາອອນແມູ່ ເມືອງລູກຍິງເຈ້ົາຜ້າຂາວໄດ້ນ່ັົງຊຽງຂວາງ, ນາງນ້ົີກໍມີຜົວແຕູ່ບໍ່ຮູ້ຊື່ີສາມີຂອງນາງ. ເຈົ້າຄໍາດູ່ອນໄດ້ແທນພໍ່ຕົນເຊົັ່ນນົີ້ ໄດ້ລົບວຽງຈັນວຽງຈັນ ກວາດເອົາຄົນພວນໄດ້ 4 ຮ້ອຍຄົວມາໄວ້ວຽງຈັນ. ເຈົ້າຄໍາທົງລູກເຈົ້າຄໍາດູ່ອນ ແລະ ເປັນ ນອ້ ງ ເຈົ້າຄໍາສັນໄດ້ແທນອ້າຍຕົນ, ເຈົ້າຄໍາກີວົງບຸດເຈາົ້ ຄໍາສັນນ້ັົນໄດ້ຄອງຊຽງຂວາງ, ເຈົ້າຄາໍ ເຄືອງບຸດເຈາົ້ ຄາໍ ກີວງົ ບໍ່ ໄດ້ແທນພຕໍ່ ົນ ແມູນ່ ເຈາົ້ ລ້ານນອ້ ງເຈົ້າຄາໍ ເຄອື ງ ເຊິີ່ງເປັນບຸດຂອງເຈ້ົາຄໍາກວີ ງົ ນ້ນົັ ໄດນ້ ັງົ່ ຊຽງຂວາງ, ເຈາົ້ ຄໍາພຸດທາບດຸ ເຈາົ້ ຄໍາລ້ານ ໄດແ້ ທນພໍ່ຕົນ, ເຈ້ົາຄາໍ ສັດທາບຸດເຈາົ້ ຄໍາພຸດທາ ໄດແ້ ທນພໍ່ຕົນ, ໄດນ້ າງຜູ້ໜຶີ່ ງຈາກຫວຼ ງພຣະບາງມາເປັນມະເຫສີມະເຫສີນໄ້ີົ ດສ້ າ້ ງວັດ ແລະທາດກບັ ພຣະພຸດທະຮູບຫຼາຍອງົ ໃສູ່ຊຽງຂວາງ ເວລາ ນພີົ້ ວນໄດຍ້ ົກທັບໄປຊວູ່ ຍຫວຼ ງພຣະບາງ. ແລວ້ ພຣະຍາສໂີ ຄດຕະບອງທ່ີນາໍ້ ຂອງຝູ່າຍໃຕ້, ເຈ້ົາບນຸ ລັງໄທບຸດເຈົ້າຄາໍ ສັດທາ ໄດແ້ ທນພຕໍ່ ົນ. ແມູ່ເຈົາ້ ບຸນລັງໄທ ແມູ່ນນາງມາຈາກຫຼວງພຣະບາງນົ້ັນ. ເຈ້ົາບຸນລອດບຸດຂອງເຈົາ້ ຄາໍ ສດັ ທາ (ຮບູ ວດັ ເມອື ງຄູນທຫີ່ ົຼງເຫອຼື ຈາກຫໍ້ປນຸ້ ສະດມົ ) ໄດ້ແທນເຈົາ້ ບຸນລັງໄທຜູ້ເປັນອ້າຍ. ເຈ້ົາຄໍາບຸນຄົງບດຸ ຂອງເຈົ້າບຸນລັງໄທ ໄດແ້ ທນພຕໍ່ ົນພຣະຍາຄາເທໂວ ເສນາໃຫຍູ່ ເປັນເຊ້ົືອກະສັດພວນໄດ້ວູ່າລາດການພວນຕໍ່ມາເຫິງແລ້ວ, ເຈົ້າບຸນຈັນບຸດເຈ້ົາຄໍາບຸນຄົງຈີ່ິງໄດ້ແທນພໍ່ຕົນ, ເຈົ້າຄໍາ 52

ອຸູ່ນເມືອງຖວ້ ນ 46 ບດຸ ເຈ້ົາຄໍາບນຸ ຈັນໄດແ້ ທນພໍ່ເວລານັົ້ນ, ເຈົ້າຄາໍ ເໝັນບດຸ ເຈົາ້ ຄໍາອູ່ນຸ ເມືອງ ໄດ້ເປັນອຸປະລາດຫຼວງ ໜ້າກໍວູ່າ ເຈົ້າໜໍ່ເມືອງລູກເຈົ້າຄໍາເໝັນ ໄດ້ນົ່ັງຊຽງຂວາງບໍ່ເຫິງກໍເປັນບ້າໂຕນເຂົ້າປູ່າໄປຊອກຫາບ່ໍເຫັນຄົນທັງຫຼາຍ ຈ່ິີງໃສູ່ຊື່ີວູ່າ ເຈົ້າອົງໂຕນ, ເຈ້ົາອົງໂຕນມີລູກ 2 ຄົນຊີ່ຶ ເຈົ້າກາງ ແລະ ເຈາົ້ ຫຼ້າ, ເຈົ້າອົງຫ້ໍບຸດເຈົ້າອູຸ່ນເມືອງ ໄດ້ນັ່ົງຊຽງ ຂວາງ ເຈາົ້ ອົງບຸນນ້ອງເຈົາ້ ອົງຫໍ້ໄດ້ເປັນອຸປະລາດ ເວລານ້ນົັ ພວນໄດ້ລບົ ວຽງຈັນ. ວຽງຈັນຊະນະຈິີ່ງໃຫ້ເຈ້ົາອົງບຸນວູ່າ ລາດການຊຽງຂວາງພາງ ໂດຍຂົຶ້ນນໍາວຽງຈັນ. ເຈົ້າອົງຫໍ້ ໄດ້ໜີໄປຊວນເອົາຄົນຫົວພັນທັງ 6 ໄດ້ຫຼາຍແລ້ວກໍມາ ຊຽງຂວາງ. ເຈົ້າອົງຫໍ້ກັບ ເຈາ້ົ ອົງບຸນອ້າຍ-ນ້ອງກໍເລີຍແລວ້ ກັນ, ເຈາົ້ ອົງຫ້ໍມີໄຊ ເຈ້ົາອົງບຸນກໍຍອມດນີ ໍາກັນຂົຶ້ນຊູ່ວຍ ວຽງຈນັ , ວຽງຈັນກຍໍ ົກເອາົ ດິນຫວົ ພນັ ທງັ 6 ໃຫ້ຊຽງຂວາງ. ຕມໍ່ າເຈົ້າອົງບຸນ ໄດ້ນັ່ົງຊຽງຂວາງແທນເຈ້ົາອົງຫໍ້ ອ້າຍຕົນ ເຈ້ົາກາງກັບ ເຈົ້າຫຼ້າ ເສຍໃຈວູ່າ ເຈົ້າອົງບຸນ ໄດ້ ນົ່ງັ ຊຽງຂວາງກໍພາພີ່ນ້ອງຂອງຕົນກັບລາດດອນໄດ້ 80 ຄວົ ໜີໄປຢູ່ແຂວງເມືອງກາສີ ໃນອານາເຂດຫຼວງພຣະບາງ ເຈົ້າກາງມີລກູ ຊືີ່ ເຈາົ້ ສຸກ ເຈ້ົາສານ, ເຈາົ້ ຫາຼ້ ມີລກູ ຊີ່ື ເຈົາ້ ເໝນັ ນອ້ ຍ ເຈາົ້ ເໝນັ ນອ້ ຍມີບຸດຊ່ີື ເຈາົ້ ສາລ,ີ ເຈາົ້ ຊົມພູມບີ ຸດ ຊື່ີເຈາົ້ ຄໍາໂກດ ເຈົ້າຄາໍ ໂກດ ໄດໄ້ ປບວດຢູ່ຖ້າໍ ມາດ; ເຈົ້າຊົມພູບດຸ ເຈົ້າອົງຫໍ້ ໄດນ້ ົ່ັງຊຽງຂວາງ. ເຈົ້າຊົມພບູ ໍ່ຢາກຂ້ຶົນນໍາ ວຽງຈັນວຽງຈັນບໍ່ຮູ້ກໍມີໜັງສືເຊີນເອົາເຈົ້າຊົມພູ ມາວຽງຈັນ, ຄັນເຈົ້າຊົມພູມາຮອດທູ່າຂ້າມນ້ໍາງ່ືີມທີ່ສົມດີທະຫານ ວຽງຈັນທີ່ລີ້ົຢູ່ທີ່ຫັົ້ນກໍຈັບເອົາເຈົ້າຊົມພູໄດ້ແລ້ວຈະປະຫານຊີວິດບັງເອີນເລີຍບົດຝນຕົກຟ້າກໍຜູ່າອາວຸດ ແລະ ທະ ຫານວຽງຈັນວຽງຈັນຈງ່ີິ ບໍ່ກ້າຂາ້ ເຈົາ້ ຊມົ ພູກເໍ ອົາເຈາ້ົ ຊົມພູ ໄປຂງັ ໄວ້ທວີ່ ຽງຈັນໄດ້ 3 ປີແລ້ວ. ເຈົ້າຊຽງນອ້ ງເຈົາ້ ຊມົ ພູ ກໍຂຽນໜັງສືໄປຟ້ອງເຫດນົີ້ຕໍ່ລາດການແກວ ແກວກໍມີລາດສານໃຫ້ວຽງຈັນປູ່ອຍເຈົ້າຊົມພູ ແລະ ໃຫ້ເຈົ້າຊົມພູຄືນ ມາເຮັດລາດການທີ່ຊຽງຂວາງ, ຄັນເຈ້ົາຊົມພູຮອດຊຽງຂວາງແລ້ວກໍຄຸມຄົນ 800 ໄປຊູ່ອຍຊໍາເໜືອລົບຜູ້ໄທຜູ້ໄທ ເສຍໄຊແລ້ວ ເຈ້ົາຊົມພູ ກໍຄືນມາຊຽງຂວາງ. ເຈົ້າກາງ ແລະ ເຈ້ົາຫຼ້າ ທ່ີອາໄສຢູ່ເມືອງກາສີນັ້ົນກໍເກນເອົາຄົນນກັ ເລງ ໄດ້ 6 ຮ້ອຍມາລົບເຈ້ົາຊົມພູ ເຈົ້າຊົມພູຊະນະ ເຈົ້າກາງ ເຈ້ົາຫຼ້າກໍຄືນໄປເມືອງກາສີ. ຕໍ່ມາເຈ້ົາຊຽງລູກເຈົ້າອົງຫ້ໍ ໄດ້ ນົ່ັງຊຽງຂວາງ ເຈາົ້ ນ້ອຍບຸດເຈົາ້ ຊຽງອາຍຸໄດ້ 14 ປີ ໄດ້ເປັນເຈົ້າເມອື ງຊຽງຂວາງ. ເຈ້ົານ້ອຍຈດັ ລາດການແຂງແຮງດີ ຫຼາຍ ເກັບຊັບເຂົ້າພຼະຄຼັງຫຼາຍສ້າງໂຄງສ້າງມາອາວຸດຫຼາຍຢູ່າງ ແລະຫໍຄໍາເກືອບຄືຂອງວຽງຈັນ, ມີມະຫາເຫັຼກ 500 ຄົນ ເຊ່ີງິ ຫດັ ຄທື ະຫານບ້ານເມອື ງ ແລະ ປະຊາຊນົ ພວນກຖໍ າວອນຫາຼ ຍ. ເສນາໃຫຍູ່ 2 ຄນົ ຊ່ພືີ ຣະຍາເມອື ງແສນ ເຊງິ່ີ ເປັນເຊ້ົອື ກະສດັ ພວນກະສັດພວນຈິ່ງີ ເອ້ົີນວູ່າອາວ ແລະພຣະຍາຊຽງດພີ ຣະຍາຊຽງດີປະທຸສະລາ້ ຍຕໍ່ເຈົ້ານ້ອຍໂດຍແຕູ່ງ ທາ້ ວຂຸນມາຟອ້ ງວຽງຈັນວູ່າ ເຈາ້ົ ນ້ອຍຈະຕັ້ົງຕົນເປັນເອກະລາດຈງ່ິີ ບັງຄບັ ລາດດອນພວນສາ້ ງຫຄໍ ໍາໂດຍເປັນ ການອັນລໍາບາກແກູ່ປະຊາຊົນເຕມັ ທີ. ເຈາ້ົ ອານຸ ເຊິງ່ີ ເປັນເຈົ້າຊີວດິ ວຽງຈັນທ’ ຈີິງ່ ໃຫ້ທັນເອົາເຈົ້ານ້ອຍມາຂັງໄວ້ວຽງຈັນໄດສ້ ອງປີ. ເຈົ້ານ້ອຍມາ ເອາົ ເມຍທ່ີວຽງຈັນມີລູກຊ່ີືເຈົາ້ ໂປ້ ເຈາ້ົ ອານຸ ໃຫ້ເສນາຊ່ືີ ນາກກມົ ມນີ ເມ່ີອື ນລີ ະມົນຂໃໍ ຫ້ ເຈົາ້ ຄໍາໂກດ ເຊີ່ງິ ບວດຢູ່ ຖ້າໍ ມາດນັ້ົນສິກມານັງົ່ ຊຽງຂວາງ ເຈາົ້ ຄໍາໂກດ ບໍ່ຍອມສກິ . ເວລານົ້ັນ ເຈ້ົາອານຸມີມາ້ ງາມຕົວໜ່ຶີງ ເຊງີ່ິ ໃຜຫັດກໍບ່ໍໄດ້ສ່ົງໃຫ້ເຈ້າົ ນ້ອຍ ແອບມ້ານັ້ນົ ກໍເລີຍດີ ເຈ້ົາອານຸຖືກ ພຣະໄທຈິ່ີງຊົງໂປດໃຫ້ເຈົ້ານ້ອຍຄືນມານົັ່ງຊຽງຂວາງ. ພຣະຍາຊຽງດີຢ້ານເຈົ້ານ້ອຍຈະແກ້ແຄ້ນ ຈິີ່ງໜີໄປຫຼວງພຣະ ບາງ ແລະ ເລຍີ ໄປກຸງເທບ ໂດຍກາບທນູ ຕເໍ ຈ້ົາຢູ່ຫວົ ກຸງສະຫຍາມວາູ່ ຂໍເອົາຊຽງຂວາງຂ້ຶົນນາໍ ຫຼວງພຣະບາງທອູ່ ງໜ່ງຶີ . 53

ເຈົ້າແຜູ່ນດິນໄທ ແລະຫຼວງພຣະບາງບໍ່ຊົງໂປດ ເພາະຜິດປະເພນີພຣະຍາຊຽງດີ ເຫັນບໍ່ສໍາເລັດກໍຄືນມາບໍ່ທັນຮອດ ບາ້ ນຕົນ ເຈາ້ົ ນອ້ ຍກໍແຕູ່ງຄົນໄປຂາ້ ພຣະຍາຊຽງດີ. ເຈ້ົາສານລູກເຈົ້າກາງ ເຊິ່ີງໄປອາໄສຢູ່ເມືອງກາສີ ແລະ ໄດ້ທູ່ຽວຄ້າໃນລໍານ້ໍາຂອງໄດ້ເຫິງນານນ້ົັນກໍຄືນມາ ຊຽງຂວາງ. ເຈົ້າສານ ເປັນຄົນສະຫຼາດ ເຈົ້າເມືອງຊຽງຂວາງຈິ່ີງໃຫ້ເຈ້ົາສານເປັນຜູ້ຊໍາລະຄວາມທີ່ຫໍສະໜາມຊຽງ ຂວາງ; ແມູ່ນເຊົ່ັນເຈ້ົານ້ອຍນັ່ົງຊຽງຂວາງນ້ີົກອງທັບໄທມາລາວີວຽງຈັນ ແລະຈັບເຈ້ົາອານຸ ໄປບາງກອກ ໃນຈຸນລະ ສັກກະລາດ 1189. ຝູ່າຍລາ ຊາທິລາດແກວໂກດວາູ່ ເຈົ້ານ້ອຍ ເອົາເຈົ້າອານຸ ໃຫ້ໄທ. ແກວກໍໄດ້ໃຫ້ຂ້າເຈ້ົານ້ອຍດັົ່ງ ໄດ້ເວົາ້ ມາໃນພົງສາວະດານວຽງຈັນນ້ນົັ . ແຕູ່ພົງສາະດານພວນນີົ້ມີຄວາມຕືີ່ມວູ່າ ແກວຕັດຄໍເຈົ້ານ້ອຍນັົ້ນ ເພ່ີືອແກ້ວ ສີມືກະສດັ ພວນ ເຊີ່ງິ ແຕູ່ກູ່ອນໄດພ້ ້ອມກັບເຈ້າົ ແກວຊືີ່ ອງົ ຮວາ ມດັ ເດຍເຕນັ ແລະນ້ອງສາວຊື່ີບາໂກທ່ີກະບົດຕລໍ່ າດາ ທິລາດແກວ ເຊ່ີືອວ່າູ ໜີມາຊວນພວນລົບແກວ ເຊີ່ງິ ກູ່າວມາແລວ້ ນົ້ນັ , ກບັ ໄດ້ຄວາມຕືີ່ມວ່າູ ແກວໄດ້ຂາ້ ພຣະຍາເມືອ ງແສນຊຽງຂວາງທີ່ເມືອງຫວຼ ງຂອງແກວກາງກັບແກວໄດເ້ ຮດັ ທໍລະມານໃຫ້ລູກເມຍເຈົ້ານອ້ ຍທີ່ປະເທດແກວເຫິງໄດ້ 17 ປ.ີ ເວລານ້ັົນລັດຖະບານແກວ ໄດ້ສ່ົງຂ້າຫຼວງແກວຜູ້ໜ່ີຶງ ເຊ່ີິງນາມມະຍົດແກວວູ່າກວານຝູງນ້ົັນຄຸມທະຫານ ແກວ 600 ຄົນມາຕັົ້ງຄ້າຍຢູ່ຄັງນາດາກ ເພື່ີອຮັກສາຊຽງຂວາງ ເຊ່ີິງກະສັດບໍ່ໄດ້ປກຄອງໄດ້ 6 ປີທີຫັຼງ ແກວຈິ່ີງໄດ້ ຕັ້ົງເຈົາ້ ສານບຸດເຈາົ້ ກາງ ເຊີງິ່ ອາໄສຢູ່ເມອື ງກາສີນັ້ົນ ໃຫ້ເປນັ ເຈ້ົາເມືອງຊຽງຂວາງໄດ້ 4 ປີດ້ວຍແກວຂມົ່ ເຫງັ ເຈ້ົານາຍ ແລະລາຊະດອນພວນເຫຼືອທົນ ເຈ້ົາສານພ້ອມທັງເສນາ ແລະປະຊາຊົນພວນຈິ່ີງມີອັກຄະຣະຄາຖາໄປຂໍລິພົນໄທ 1 ພັນ ມາໄລູ່ແກວຈາກດິນຊຽງຂວາງ ແລະຂໍເອົາຊຽງຂວາງຂນ້ົຶ ມາບາງກອກກອງທັບໄທມາກວູ່າພັນໜ່ີຶງ ເພີ່ອື ມາຊຽງ ຂວາງ. ເຈົາ້ ສານຮູ້ວູາ່ ກອງທບັ ໄທຈະມາຮອດກເໍ ກນພວກຫຼອນຂ້າທະຫານແກວ 600 ທຕີ່ ັ້ົງຢ່ຄູ ງັ ນາດາກນນັົ້ ຕາຍຍັງ ພ້ົນໄປແຕູ່ແກວຜູ້ດຽວ. ສອງວັນລຸນມາກອງທັບໄທກໍມາເຖິງພຣະລາດລິນທອນຈ່ິີງພູດກັບເຈ້ົາສານ ວູ່າພວນຂ້າ ແກວດັງົ່ ນົ້ີ ເມອີື່ ກອງທັບສະຫຍາມຢູ່ຊຽງຂວາງແກວກບໍ ໍ່ມາແກ້ສມີ ພື ວນ, ຖ້າທະຫານໄທໜແີ ລ້ວ ແກວຄຈື ະຍົກທັບ ໃຫຍູ່ມາຟັກຟັນພວນຢູ່າງໜຶີ່ງຈາກແດນແກວ. ມາຊຽງຂວາງ 15 ວັນ ກໍເຖິງຈາກບາງກອກມາຊຽງຂວາງຕ້ອງໃຊ້ ເວລານານ 40 ວັນຈ່ິີງຈະເຖິງ. ພາຍໜ້າຖ້າແກວມາກວນພວນ ໄທຈະມາຊວູ່ ຍພວນບໍ່ທນັ ແກວຈະທໍາໃຫ້ພວນຈິບ ຫາຍເປນັ ແນ.ູ່ ຄວນໃຫ້ພວນທກຸ ຄນົ ອົບພຣະຍບົ ໄປຕັົ້ງຢປູ່ າກປານພັນລໍາບລໍ ິບູນດີ ເຊງ່ິີ ຢູ່ຝັົ່ງຂວານໍ້າຂອງ. ເຈົ້າສານກໍຈອບອອຍໄດ້ພວນ 6.000 ຄົວຍົກໄປປາກປານພັນລໍາໂດຍຂ້າມນ້ໍາຂອງທຸກຄົນ ແລ້ວພຣະລາ ຊະລີນທອນຊ້ໍາບອກລູ່ວງໜ້າໄປເຖິງໜອງຄາຍກູ່ອນ ແລ້ວນາຍພົນໄທຜູ້ນ້ົີກໍຄຸມເອົາພວກພວນ ເຊິີ່ງເດີນໜ້າ ແລະ ມີຄົວເຈົ້າສານນັ້ົນຈະເລີຍໄປກຸງເທບຄັນກາຍໜອງຄາຍໄປສອງວັນ ເຈົ້ານາຍຊຽງຂວາງຊີື່ ເຈົ້າສາລີ ແລະ ເຈົ້າສະ ອາ້ ຍນ້ອງຈ່ິີງຮູ້ວູ່າໄທຈອບເອົາພວນໄປບາງກອກຈິງ່ີ ຈັດເອົາຜູ້ຊາຍແຂງແຮງໄດ້ 500 ຄົນຮັກສາພວນ ເຊິ່ີງບໍ່ທັນໄດ້ ກາຍໄປນ້ັົນໄດ້ 3.000 ຄົວລັກຂ້າມນ້ໍາຂອງຄນື ມາຝ່ົັງຊ້າຍລັດປູ່າໄປຝູ່າຍພຫູ ໍພູໂຮງອຶດອາຫານ ຕ້ອງກນິ ໝາກໄມ້ ແລະກອຍ. ທະຫານໄທນາໍ ມາທັນ ແຕູ່ເຈົ້າສາລີ ແລະເຈົາ້ ສະກໍຕ່ໍສູ້ໄທ. ໄທກໍຖອຍທັບໄປດ້ວຍອດຶ ຢາກທ່ີສຸດ. ພວນ ພວກນຕີົ້ າຍຕາມທາງພັນຫາ້ ຮ້ອຍຄົວ (1.500) ເຫອືຼ ມາຊຽງຂວາງແຕູ່ເຄງິີ່ ດຽວຄື 1.500 ຄົວ. ພວນພວກເຊິ່ງີ ໄປເຖງິ ບາງກອກນົັນ້ ໄທກໃໍ ຫ້ຢ່ສູ ານ ແລະ ໃຫ້ຕັ້ົງພຣະນົມຈງິີ່ ມເີ ຊອົ້ື ນາຍ ແລະລາຊະດອນ 54

ພວນສືບມາຈົນດຽວນ້ົີ. ພວນພວກກັບຄັນມາເຖິງຊຽງຂວາງແລ້ວ ເຈ້ົາສະ ແລະ ເຈົ້າສາລີກໍຕາຍ ແກວກໍ ຍກົ ທັບໃຫຍູ່ມາຊຽງຂວາງ ແຕູ່ແກວບ່ໍເຫັນໄທດ້ວຍມີລາຊະ ດອນພວນຢູ່ຊຽງຂວາງກອງທັບແກວກຄໍ ືນໄປປະເທດ ແກວ ເອົາແຕູ່ທະຫານແກວປະໄວ້ປະມານ 200 ຄົນຕ້ົັງຄ້າຍຢູ່ເມືອງຄໍາ ແລ້ວໃຫ້ເສນາແກວຜູ້ໜີ່ຶງເປັນຂ້າຫຼວງຢູ່ ຊຽງຂວາງ ແລະທັງເປັນນາຍທະຫານແກວນນ້ົັ . ແກວໄດ້ແຕູ່ງຕົ້ັງເສນາພວນ 7 ຄົນ ໃຫ້ວູ່າລາດການເມືອງ ແລ້ວປັນດິນພວນເປັນ 8 ຕອນ 2 ຕອນໄດ້ ເອົ້ີນວູ່າ ວ້ຽນ 2 ໄດ້ໃຫ້ເສນາພວນນົ້ັນຮັກສາ ແລ້ວແກວກໍເອົີ້ນດິນພວນນ້ີົວູ່າຕຼານີນ ເຊິີ່ງຢູ່ໃນຄວາມປກຄອງຂອງ ແກວໝົດ. 1. ວ້ຽນຂວາງ ແມ່ນູ ຈງັ ຫວດັ ຊຽງຂວາງ ໃຫ້ພຣະຍາຊີ່ືຊຽງຄນຸ ວູ່າລາຊະການ 2. ວ້ຽນສຸຍ ເມືອງລອງຂ້ຶນົ ຊຽງຂວາງ ໃຫ້ໝນ່ືີ ສູຍວູ່າລາຊະການ 3. ວຽ້ ນໝອກ ເມືອງລອງຊຽງຂວາງ ໃຫ້ໝນ່ືີ ໝອກວູ່າລາຊະການ 4. ວ້ຽນຄງັ ໃຫ້ພຣະຍາເມອື ງກາງວາູ່ ລາຊະການ 5. ວຽ້ ນແສນ ໃຫ້ນອ້ ງເຈ້າົ ຊວີ ິດພວນ ເຊີງິ່ ອຸປະລາດແສນເມອື ງວາູ່ ລາຊະການ 6. ວຽ້ ນກັນ ໃຫ້ພຣະຍາເມືອງກາງວ່າູ ລາຊະການ 7. ວ້ຽນຄາໍ ໃຫ້ພຣະຍາເມອື ງຄໍາວາູ່ ລາຊະການ 8. ວ້ຽນລານ ເມອື ງຫວົ ພນັ ຮ້ຽມ ໃຫ້ເພຍຫວົ ພນັ ຮກັ ສາ ແລະຂົນ້ຶ ນໍາຊຽງຂວາງ. ຂາ້ ຫວຼ ງແກວຕັ້ົງທ່ວີ ູ່າການ ໃຫຍູ່ໃສູ່ວ້ຽນຄໍາ ແລະ ໃຫ້ວ້ຽນຂວາງ ເປັນນະຄອນທີ 2. ທຸກໆວ້ຽນຂຶົ້ນນໍາແກວ ໄດ້ເອົາເຄີ່ືອງບັນນາການໄປ ຖວາຍສມົ ເດັດພຣະເຈ້າົ ຫວຼ ງພຣະບາງ. ຄນັ ລາຊະທິລາດແກວສ້ົນິ ພຣະຊນົ ອວົ ໃໝຄູ່ ອງລາດສມົ ບັດພວກຂາ້ ລາຊະການພວນຈິງ່ີ ຂຽນໜັງສືໄປຂໍ ເອົາເຈາົ້ ນາຍພວນເຊງີິ່ ແກວໄດກ້ ັກໄວ້ທເີ່ ມອື ງແກວນັ້ົນຄືນມາດິນພວນ. ສົມເດັດພຣະເຈາົ້ ແກວອົງໃໝູ່ນກ້ີົ ໍທົງໂປດໃຫ້ຄືນມາຊຽງຂວາງໝົດ ແລະກໍມີພຣະລາຊະບັນຊາໃຫ້ຂ້າຫຼວງ ແກວນົັນ້ ຜູ່າຍຈາກດິນພວນມາຢດູ່ ນິ ແກວ. ເຈົ້າໂປ້ລູກເຈົ້ານ້ອຍ ໄດ້ເປັນເຈົ້າເມືອງຊຽງຂວາງ ເຈົ້າໂປ້ບອກເສນາ 8 ຄົນເຊີ່ິງເປັນນາຍແຂວງໃນ 8 ວຽ້ ນນ້ັົນມາປກຸ ເຮືອນຢູ່ຊຽງຂວາງ ເມ່ືີອເຮດັ ລາດການແລ້ວຕັົ້ງໃຫ້ນອ້ ງເຈົ້າໂປສ້ ອງຄນົ ຄືວ່າູ ເຈ້ົາອຶງ ເປນັ ອຸປະລາດ. ເຈົາ້ ກໍາ ເປັນລາຊະບຸດ, ເຈົ້າເກັບລູກເຈ້ົາໂປ້ ເປັນນາຍສານ, ລູກເຈ້າົ ນອ້ ຍກໍມີຫາຼ ຍຄນົ ເຊ່ີິງຄືນຈາກປະເທດແກວມາ ແຕູ່ພົງສາວະດານບ່ໍບອກວູາ່ ຊີ່ືຫຍັງ. ຫໍ້ລບົ ຊຽງຂວາງ ເຈົ້າອຶງ ແລະ ເຈົາ້ ເກບັ ກໍຕາຍໃນບູອ່ ນລົບນນົັ້ ແກວມາຊ່ວູ ຍພວນກໍບ່ໍຊະນະຫໍພ້ ວນຫຼາຍ ຄົນກແໍ ຕກຈາກຊຽງຂວາງ ໄປຢູ່ວຽງຈັນ ແລະຫວຼ ງພຣະບາງຕາມແຄມນ້າໍ ຂອງ. ສ່ວູ ນໜ່ຶີງຍອມເສຍເງນິ ໃຫ້ຫ້ໍຈ່ີງິ ພົ້ນ ຕາຍ ແລະບໍ່ໄດໜ້ .ີ ພວກໄປລຢົ້ີ ປູ່ າູ່ ກມໍ ຫີ ໍ້ຕັົ້ງຄາ້ ຍຢູ່ຊຽງຂວາງຫຼາຍບູອ່ ນ. ສະຫຍາມ ໃຫ້ພຣະຍາສິລຍິ ະພັກດກີ ກໍ ວາດເອົາພວນໄປບາງກອກປະມານ 26.000 ຄນົ . ເວລານັົ້ນ ບງັ 55

ເອີນມີໂລກປັດຈຸບັນພວກພວນເຊີິ່ງໄທກໍາລັງຄຸມຕົວໄປ ແລະພວກຍັງຢູ່ດິນພວນກໍຕາຍດ້ວຍພຣະຍາດນ້ົີຫຼາຍ. ຍັງ ຮອດສະຫຍາມ 12.000 ຄວົ . ເຈ້ົາກໍາລາຊະບຸດຊຽງຂວາງກັບ ເຈາ້ົ ອນີ ໂສມລກູ ເຈົາ້ ກາໍ ໄດເ້ ຮັດລາຊະການຊູ່ອຍຕກໍ່ ອງທັບໄທກອງທບັ ໄທ ກໍຍອມ ບ່ໍກວາດເອາົ ຄວົ ພລໍ່ ກູ ໜໄີ ປ, ວ້ຽນຂວາງ, ວ້ຽນສຸຍ, ວ້ຽນໝອກ, ວຽ້ ນລານນນັ້ົ ຢໄູ່ ກໂພດໄທຈິງີ່ ບ່ໍກວນ. ກາຍນ້ົັນໄທເອົາພວນໄປສະຫຍາມ, ເຈ້ົາກໍາກັບ ເຈົ້າອີນໂສມພໍ່ລູກໜີໄປພ້ອມລິພົນໄທຮອດບາງກອກ ເພ່ີືອຂໍຄົນ ພວນຄນື ມາ ແຕູ່ໄທບ່ໍອະນຍຸ າດໃຫ້. ເຈາົ້ ກາໍ ກບັ ເຈົ້າອນີ ໂສມກໍກບັ ຄືນມາຊຽງຂວາງ. ເສິກຫໍ້ຄືນມາຊຽງຂວາງ ເຈົ້າກໍາຕາຍໃນປູ່າ. ຝູ່າຍເມືອງອາວເຈົ້າຂັນຕິບຸດເຈ້ົາອຶງ ແລະ ເຈົ້າສີວັນ ຈ່ິີງເອົາ ຄົວໜີໄປເມືອງພຣະຍາມະຫາອາມາດນາຍທັບໄທທີ່ໜອງຄາຍ ເວລານ້ົັນພຣະຍາມະຫາອາມາດ ໄດ້ມາລົບຫ້ໍເຊີິ່ງມາ ປ້ນຶ ວຽງຈັນພຣະຍາມະຫາອາມາດສົ່ງຄວົ ເຈ້ົາຂັນຕິ ໄປກາບທູນຕໍ່ເຈ້ົາຢູ່ຫົວສະຫຍາມ ເຈົ້າຢູ່ຫົວສະຫຍາມຈິີ່ງສົ່ງຄົວ ເຈົາ້ ຂນັ ຕມິ າຊຽງຂວາງ ແລະສົ່ງໄປຫວຼ ງພຣະບາງ ເພີື່ອໃຫ້ຫຼວງພຣະບາງຕົັ້ງເຈົາ້ ຂັນຕິ ເປັນເຈ້ົາເມືອງຊຽງຂວາງພຣະ ຍາມະຫາອາມາດ ໃຫ້ຕ້ົັງບ້ານນາແຫນ ເປັນເມືອງບໍລິຄັນ ແລະ ໃຫ້ເຈົ້າສີສະວັນ ເຊິ່ີງແມູ່ນພດໍ່ ຽວກັບເຈ້ົາຂັນຕິ ແຕູ່ ຕາູ່ ງແມູ່ນົັ້ນໃຫ້ໄປຮັບຍົດນໍາເຈົ້າຢູ່ຫົວສະຫຍາມ ເພືີ່ອເປັນເຈ້ົາເມືອງບໍລິຄນັ ແລະ ໄທໄດ້ໃຫ້ເຈົ້າສີສະຫວັນ ເອົາຄົວ ພວນເຊີິ່ງນາຍທັບໄທເອົາໄປຝູ່າຍຫວຼ ງພຣະບາງ ແລ້ວໃຫ້ໄປຢູເ່ ມືອງອນີ ເມອື ງພົມ ແລະ ເຊິ່ງີ ຍງັ ຢູ່ 600 ຄວົ ນນ້ັົ ກັບ ໃຫ້ໄປຊອກເອາົ ພວນເຊິ່ີງອາໄສຢປູ່ ູ່ານນັົ້ ມາຢບູ່ ໍລຄິ ັນ. ເຈາົ້ ສີສະວນັ ຕາຍ. ເຈ້ົາບຸນຄົງບດຸ ເຈ້ົາອງຶ ໄດເ້ ປນັ ເຈົ້າເມືອງບລໍ ິ ຄນັ , ເຈ້ົາບຸນຄົງຕາຍ. ເຈາ້ົ ດວງດບີ ດຸ ເຈ້ົາອງຶ ກໍແທນ. ເວລານ້ົັນ ຝຣົ່ງັ ໄດປ້ ກຄອງປະເທດລາວຄນັ ເຈາ້ົ ດວງດີຕາຍໃນ ຄ.ສ 1918 ຝຣ່ງັົ ກໍຕັົ້ງເຈ້ົາຄໍາຮຸູງ່ ເປັນເຈ້ົາ ເມືອງບລໍ ຄິ ັນ ແທນເຈົາ້ ບຸນຄງົ ຜເູ້ ປນັ ພ,ໍ່ ເຈົ້າຂັນຕິຕັົ້ງຢູ່ບ້ານເຊ່ີິງຢູ່ນອກເມືອງຊຽງຂວາງ ເພາະວາູ່ ຫໍ້ຄືນມາຢູ່ວຽ້ ນຄາໍ ແລະ ທຽວມາຂົ່ມເຫັງພວນ ເນີ່ືອງສອງເຈົ້ານາຍພວນກໍຫຼອນລົບກວນຫ້ໍສະເໝີ ບາງທີພວນຕັົ້ງຄ້າຍໃສູ່ເມືອງງານ ແລະຕາມຂົງເຂດນ້ົີມີຜູ້ຮ້າຍຫໍ້ປະມານ 600 ຄົນ. ພວນບ່ໍສາມາດໄລູ່ຫ້ໍໜີໜີຈາກດິນພວນພໍແຕູ່ປ້ອງກັນບ່ໍໃຫ້ມາ ເຮັດຮາ້ ຍໃຫ້ເທ່ົານົ້ນັ . ລາຊະດອນພວນເຊີ່ິງລ້ົີຢູ່ປູ່າເປັນເວລາໄດ້ 5 ປີ ເຈົ້ານາຍພວນຂໍໃຫ້ແກວມາຊູ່ວຍ ແກວກໍວູ່າມາບໍ່ໄດ້ເພາະ ວູ່າຝູ່າຍດິນແກວກໍມີສະເໝີພວນຂໍໃຫ້ໄທ ແລະຫຼວງພຣະບາງມາຊູ່ວຍກໍບໍ່ມີໃຜມາຊູ່ວຍໄດ້ຄາວນົ້ັນພວກຂ້າກໍຂະ ບົດໄດ້ຫຼາຍປີ. ຕໍ່ມາ ເຈົ້າຢູ່ຫົວກຸງສະຫຍາມຈ່ິີງສົ່ງນ້ອງພຣະອົງຊີື່ວູ່າກົມໝີ່ືນປະຈັກສີນປາຄົມມາຕ້ົັງຢູ່ເມືອງໜອງ ຄາຍ ແລະ ໃຊ້ໃຫ້ພຣະອະມະລາດລີນຄຸມລິພົນໄທມາຊູ່ວຍຊຽງຂວາງຈະລົບເອົາດິນພວນຄືນຈາກຫ້ໍ ຫ້ໍເຫັນວູ່າເຂົາ ມີໜ້ອຍຄນົ ເຂາົ ກໜໍ ີໄປດນິ ແກວກ່ອູ ນ. ພວກຂ້າເຊ່ີິງຫວຸ້ນວາຍນ້ົັນກໍຍອມຫາໄທໝົດໂດຍໄທບໍ່ໄດ້ລົບໃຜ. ກົມະໝືີ່ນປະຈັກສິນປາຄົມກໍເອົາເຈ້ົາ ຂັນຕິກັບເຈ້ົານາຍພວນ ແລະນາຍວ້ຽນທັງຫຼາຍໄປກຸງເທບໂດຍຈອບວູ່າຈະພາໄປຂໍເຈົ້າຢູ່ຫົວສະຫຍາມຕົ້ັງຍົດໃຫ້ ແລະຄນື ມາເປັນເຈ້ົານາຍຊຽງຂວາງດ່ົັງເດີມ. ຄັນເຖິງບາງກອກແລ້ວໄທກໍຂັງພວນພວກນໄີົ້ ວ້ໝົດຈົນເຖິງ 8 ປີ ເຈົ້າ ນາຍເສນາ ແລະລາຊະດອນພວນຕາຍ ເວລາຂັງຢູນ່ ນ້ັົ ຮວມ 58 ຄນົ ຊ່ີືຜຕູ້ າຍນັົ້ນແມູ່ນເຈົ້າໄຊຍະເທດ, ເຈາ້ົ ທອງອີນ, ເຈ້ົາຂັນຕິ, ເຈາ້ົ ອີນໂສມ ໄທກໍເອາົ ເງິນໃຫຝ້ ັງສບົ ພໍສົມຄວນ. ເສນາເຊິງີ່ ຕາຍນ້ັົນມີ 6 ຄນົ , ການທີ່ໄທທໍາອຸບາຍດ່ັົງນົ້ີ 56

ເພື່ີອຢາກເອົາດິນພວນ ໄທວູ່າຖ້າປູ່ອຍເຈ້ົານາຍພວນໄວ້ຊຽງຂວາງ ເຈົ້ານາຍພວນຈະໄປເພີ່ິງແກວຫຼືຝຣັົ່ງເສດ ແລະ ພວນກຈໍ ະບໍ່ສັດຊືີ່ຕໄໍ່ ທ ເວລາໄທກັກເຈົາ້ ນາຍພວນໄວ້ບາງກອກນນົັ້ ໄທສ່ົງພຣະນີເວັດຄຸມທະຫານໄທມາຮັກສາຊຽງ ຂວາງ. ເມືີອ່ ສະຫຍາມວາງດນິ ລາວທ່ຝີ ງົັ່ ຊາ້ ຍນາ້ໍ ຂອງໃຫ້ຝຣ່ງົັ ແລວ້ ເຈົ້າຄາໍ ໂງູ່ນ ແລະ ເຈ້ົາອູນຸ່ ແກ້ວ ເຊິີ່ງໄທກກັ ໄວ້ ບາງກອກນນ້ົັ ກໍໜມີ າເພ່ິີງທູ່ານໂອກຸດເຕີປາວລີ າດທດູ ຝຣົງ່ັ ທີ່ບາງກອກທູ່ານປາວີຈງິີ່ ສງົ່ ສອງເຈົ້ານາຍພວນນັນ້ົ ມາໄຊ ງູອ່ ນ ແລ້ວເອົາເງິນເດືອນໃຫ້ທັງສອງຄົນຢູ່ຫັ້ົນໄດ້ປະມານ 3 ເດືອນ. ຄັນຝຣັ່ົງມາກວດກາເອົາດິນພວນຝຣົ່ັງຈິ່ີງໃຫ້ ໄທສົ່ງເຈົ້າສັນ ເອົາຝູຸ່ນເຈົ້ານາຍພວນ ເຊິ່ີງຕາຍທີ່ບາງກອກນັົ້ນມາເຮັດບຸນທ່ີຊຽງຂວາງ. ທູ່ານປາວີສ່ົງເຈົ້າອຸູ່ນແກ້ວ ແລະ ເຈົ້າຄໍາໂງູ່ນມາຊຽງຂວາງ, ຄັນຮອດເມອື ງຕີງເງ້ໝໍ່ເມອື ງວີງດິນແກວກາງນົ້ັນ ເຈົ້າອູຸນ່ ແກ້ວ ກໍຕາຍອະທິບດໍ ີຄົນ ຝຣ່ົັງຜູ້ທີໜ່ີຶງຊ່ືີທູ່ານ ເດີຣີໂນກໍຕັົ້ງເຈ້ົາຄໍາເຮືອງບຸດເຈົ້າອຶງ ເຊ່ີິງໄດ້ໄປບາງກອກນໍາເຈ້ົາຂັນຕິຜູ້ອ້າຍນັົ້ນເປັນເຈົ້າເມືອງ ຊຽງຂວາງ ແຕູ່ໂດຍເອາົ ບັນສັກແກວໃຫ້ວູາ່ ກວນດ້າວ ເສນາ ແລະທ້າວຂຸນພວນ ເວລານັນົ້ ກໍຍັງມີນາມມະຍດົ ແກວ ເພາະຝຣົັ່ງວູາ່ ພວນຂົຶນ້ ນໍາແກວ. ແມ້ວຂະບດົ ຝຣ່ັົງຈັບແມ້ວມາຖາມ ແມ້ວຫາວູ່າແມູ່ນເຈົ້າຄໍາເຮືອງ ໃຫ້ຂະບົດອະທິບໍດີຝຣ່ົັງຊືີ່ທູ່ານ ກຣອງ ເຊ່ິງີ ຕໍ່ມາໄປຢູຫ່ ຼວງພຣະບາງນ້ົັນກໍຈັບເອົາເຈາົ້ ຄາໍ ເຮືອງສງົ່ ໄປຂງັ ໄວ້ທ່ີຫວຼ ງພຣະບາງໄດ້ 5 ປີ ແລ້ວໃຫ້ຄືນມາຄ້າຂາຍ ຢູ່ຊຽງຂວາງ. ຝຣ່ັົງກໍໃຫ້ເຈ້ົາຄໍາໂງນບຸດເຈົ້າກໍາ ເຊີິ່ງໄປອາໄສຢູ່ດິນແກວນົັ້ນມາເປັນເຈົ້າເມືອງວຽງຈັນໄດ້ໜ່ີຶງປີ ແລ້ວກໍ ໃຫ້ມາເປັນເຈົ້າເມືອງຊຽງຂວາງໄດ້ 16 ປີດ້ວຍລາວເຈັບກໍລາອອກຈາກລາດການພໍແຕູ່ເປັນທີ່ເປິກສາຂ້ລາດການ, ອະທິ ບໍດີຝຣັົ່ງຊ່ີືນີເຍວອງກະເລົາສະກີຈິີ່ງຕັ້ົງໃຫ້ເຈົ້າໄຊຍະວົງບຸດເຈົາ້ ກໍານອ້ ງເຈົ້າຄາໍ ໂງນ (ພໍ່ດຽວກັນຕາູ່ ງແມູ່) ແລະ ເຊ່ີິງເວລານົັ້ນເປັນອຸປະລາດ ໃຫ້ເປັນເຈ້ົາເມືອງຊງຂວາງ. ໃຫ້ເຈົ້າພົມມະດີບຸດເຈົ້າກໍານ້ອງເຈົ້າຄໍາໂງນນັ້ົນເປັນອຸປະ ລາດທັງເປນັ ນາຍສານທີ່ຊຽງຂວາງ. ເມືີ່ອທູ່ານປາວີ ກວດເອົາດິນພວນ ຂ້າຫຼວງໃຫຍຊູ່ ືີ່ ພຣະນີເວັດ ກໍໃຫ້ທະຫານໄທຍງິ ປືນໃຫຍູ່ໃສູ່ພວນຜູ້ໜຶ່ີ ງຊື່ີທ້າວພານ ເຊ່ງີິ ຝຣົ່ັງໃຫ້ຕັ້ົງຄ້າຍຢູ່ວ້ຽນຄໍານ້ັົນ ໂຊ (ບາດເຈັບ) ແລ້ວໄທກໍຈັບເອົາ ທ້າວພານນົ້ັນໄປຂັງໄວ້ທີ່ເມືອງ ໜອງຄາຍໄດ້ 2 ປີຄນັ ຝຣງ່ັົ ໄດກ້ ວາດເອົາອານາເຂດຂອງລາວແທ້ແລ້ວ ໄທຈ່ງິີ ປ່ອູ ຍທາ້ ວພານມາຊຽງຂວາງ ຝຣັົ່ງກໍໃ ໝໄທ ແລະ ໃຫ້ໄທທໍາຂວັນທາ້ ວພານ 7.500 ໝນັ ແລ້ວຝຣັົ່ງໃຫ້ ທາ້ ວພານ ເປັນເຈົາ້ ເມືອງຄາໍ ຈົນດຽວນ.ົ້ີ ດຽວນົີ້ ເຈົາ້ ໄຊຍະວົງ ກຍໍ ັງເປັນເຈົາ້ ເມືອງຊຽງຂວາງ ອາທິບດໍ ຝີ ຣົ່ງັ ເຊ່ີິງປະຈໍາຢູ່ດນິ ພວນຕັົ້ງແຕູ່ຕົ້ນຮອດ ດຽວນແົີ້ ມນູ່ : - ທູ່ານ ເດຣີ ີໂນ - ກຣອງ - ເລເີ ຊີນ - ປີແອມໍຣັງ - ເອນັ ເມຣກິ - ຊາລາແບນ 57

- ເມຣູ - ນີເຢວອງກະເລົາສະກີ - ບາກເຕເລມີ ີ - ເດັນມາກ - ສລີ ອງ ແລ້ວແມນູ່ ທາູ່ ນບາກເຕເລມີ ີຈົນດຽວນ້ົີ ທາູ່ ນນເີົ້ ຮັດລາດການ ຖກື ໃຈພວນຫາຼ ຍ ແລະທາູ່ ນຕັ້ົງໃຈສ້າງທາງລົດຍົນໃສູ່ດິນພວນຍາວຫຼາຍຮ້ອຍກໂິ ລ ແມດັ ໂດຍທາູ່ ນໄດຈ້ ດັ ແຈງເອງບໍ່ແມນູ່ ກຼມົ ໂຍທາໄດເ້ ຮັດ. ລັດຖະບານຝຣັງ່ົ ຈີິງ່ ປະທານດວງກາ ກັບ ກຽດຕຍິ ົດຊືີ່ວ່າູ ເຊວີ າລເີ ຢເດລີ າເລຊີຢງໂດນເນີ ໃຫ້ແກູ່ທູາ່ ນບາກ ເຕເລນີ .ີ ພນື້ົ ເມອື ງບຮູ ານສວຸ ນັ ນະໂຄມຄາໍ ຕາມຂໍ້ມູນຈາກຫຼາຍເອກະສານໄດກ້ ູ່າວເຖິງທມີ່ າຂອງອະດີດມະຫານະຄອນສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ເຊ່ົັນຕໍານານ ນະຄອນໂຍນົກ ກໍຄືຕໍານານລີ່ຜີຂອງເຈົ້າຄໍາໝ້ົັນ ວົງກົດລັດຕະນະ, ປຶ້ມບັນທຶກການສໍາຫຼວດແມູ່ນໍ້າຂອງຂອງທູ່ານ ຝຣົງ່ັ ຊິສກາຣເຍ ໃນຕາໍ ນານສລີ ັງກາ, ຕໍານານຂອງຊາວລາວທາງພາກເໜອື , ມະຫາກາບທ້າວຮຸູ່ງທ້າວເຈອື ງ ແລະໜັ ງສືທອູ່ ງທຽູ່ ວຕູາ່ ງໆ ໄດໃ້ ຫ້ຂ້ໍມູນທີ່ໃກ້ຄຽງກນັ ດັົ່ງມີເນອ້ົື ຄວາມດ່ົັງນ:ີ້ົ ໃນສະໄໝທພີ່ ະເຈາົ້ ສິຣິວົງສາອົງເປັນກະ ສັດ ປກຄອງນະຄອນໂພທິສານຫຼວງ (ນະຄອນໂຄຕະປຸຣະຫຼື ໂຄຕະບູນຫຼືສີໂຄດຕະບອງ ເຂດເມອື ງທາູ່ ແຂກປັດ ຈຸບັນ) ເມີ່ືອນ້ັົນພະອົງມີຣາຊະບຸດ 2 ອົງ. ຜູ້ເປັນອ້າຍມີພະນາມວູ່າອິນທະວົງສາ ແລະຜູ້ນ້ອງນາມວູ່າ ໄອຍະກຸມມານ. ເມືີ່ອ ພະເຈ້ົາສິລວິ ົງສາ ໄດ້ສະຫວັນນະຄົດໄປແລ້ວຣາຊະໂອລົດອົງເປັນອ້າຍຄພື ະເຈົາ້ ອິນທະວົງສາກໍຂົ້ຶນຄອງລາຊະສມົ ບັດ ແທນ ແລະອົງນ້ອງຄືພະໄອຍະກຸມມານ ເປັນມະຫາອຸປະຣາດຜູ້ອ້າຍມີບຸດຕາຊົງພະນາມວູ່າ ພະຍາອິນທະປະ ຖົມ ສູ່ວນຜູ້ນ້ອງມີບຸດຕີຊົງພະນາມວູ່າພະນາງອູຣະສາ. ໃນເວລາຕໍ່ມາຣາຊະບຸດ ແລະຣາຊະທິດາກໍໄດ້ອະພິເສກສົມ ຣົດ ເປັນພະສະຫວາມີ ແລະພະລິຍາ ກັນ. ຄັນເມ່ືີອພະຍາອິນທຣະວົງສາສະຫວັນນະຄົດແລ້ວພະຍາອິນທະປະຖົມອົງ ເປນັ ຣາຊະກຸມມານກເໍ ລຍີ ຂົນ້ຶ ຄອງລາຊະສົມບດັ ແທນ. ເມອີື່ ນົັ້ນ ພະຍາໄອຍະກມຸ ມານຜູ້ເປັນອາວທັງເປັນພເໍ່ ຖົ້າ ຂອງພະຍາອິນທະປະຖົມ ໄດສ້ ະຫະຼ ຕໍາແໜູ່ງມະຫາ ອຸປະຣາດ ແລ້ວພາບໍລິວານເດີນເຮືອຂ້ົຶນເມືອຕາມລໍາແມູ່ນໍ້າຂອງ ເປັນເວລາດົນນານເຖິງ 3 ເດືອນຈິ່ີງເມືອຮອດດິນ ແດນແຫູ່ງເກາະເຂີນ ເຊິີ່ງຢູ່ຊ້າຍສວຍປາກແມູ່ນ້ໍາກົກເບື້ົອງທີ່ໄຫຼມາຈາກປະເທດພະມ້າທາງເບ້ົືອງປາຈີນ… ພະ ຍາ ໄອຍະກຸມມານຈິີ່ງຕົກລົງພາໄພູ່ພົນຕັ້ົງກົກຮາກສ້າງເປັນຣາຊະນະຄອນໃສູ່ເກາະເຂີນທ່ີນົ້ັນ ອັນປະກອບດ້ວຍຄົວ ເຮອື ນເບອ້ົື ງຕົ້ນ 3.000 ຄວົ . ຂະນະດຽວກນັ ນົ້ັນພະອົງກໍໄດຮ້ ັບຂ່າູ ວດວີ ູ່າຣາຊະທດິ າຂອງພະອງົ ເອງໄດປ້ ະສູດ ໂອຣົດ ທີມ່ ີເດຊານຸພາບມາ ຕັົ້ງແຕູ່ເກດີ ແຕູ່ຢູ່ມາກເໍ ກີດມອີ ະພນິ ິຫານຂ້ນົຶ ຫາຼ ຍຢູ່າງໃນຣາຊະສາໍ ນັກນະຄອນໂຄຕະປຼຣຸ ະ (ໂຄຕະບູນ) ອັນເປັນເຫດ ໃຫ້ເສນາອາມາດ ແລະ ໄພູ່ຟາ້ ຢາ້ ນກົວຊູາ່ ວ່າູ ຈະເກດີ ເຄາະເຂນັ ເອນັ ຮ້າຍພາໃຫ້ບ້ານເມອື ງຫົຼມ້ ຈມົ . 58

ເສນາອາມາດໄດ້ເອົາຄວາມຂຶົ້ນທູນຕໍ່ພະບິດາຜູ້ເປັນພະເຈົ້າແຜູ່ນດິນ ພະອົງ ເລີຍຕັດສັົ່ງໃຫ້ເອົາພະມະເຫສີ ແລະຣາຊະບຸດໃສູ່ແພໄຫຼນາໍ້ . ເມອ່ືີ ພະຍາໄອຍະກມຸ ມານຮູ້ເລືີ່ອງນ້ີົກມໍ ີຄວາມເສຍພະໄທເປັນການໃຫຍພູ່ ະອົງຈິງີ່ ຕັດສ່ົັງ ໃຫ້ໄພູ່ຟ້າຣາຊະດອນທໍາການບວງສວງໄຕ້ທູບທຽນ ໂຄມໄຟ ແລະປະທີບບູຊາພະຍານາກຮູຸ່ງຄັບແມູ່ນໍ້າຂອງເປັນ ເວລາ 7 ວັນ 7 ຄືນຂໍໃຫ້ພະຍານາກຊູ່ອຍຊູເອົາຣາຊະທິດາ ແລະ ກຸມມານນ້ອຍໄວ້ບໍ່ໃຫ້ໄຫຼລົງສູ່ທະເລ (ຕາມຕໍາ ນານບອກວູ່າພະຍານາກໄດ້ສ້າງຫີ່ຼຜີຂຶົ້ນຈິີ່ງປະກົດມີດອນຄີນາກ ເພີື່ອເປັນຄັນຄູອັດຕັນນ້ໍາຂອງ ເຮັດໃຫ້ແພຂອງ ກຸມມານນ້ອຍ ໄຫຼຂ້ຶົນເໜືອຈົນເຖິງເກາະເຂີນ) ດ້ວຍເຫດທີ່ບວງສວງພະຍານາກດ້ວຍການໄຕ້ປະທີບ ໂຄມໄຟທູບ ທຽນບູຊາໄຫຼໄປຕາມແມູ່ນ້ໍາຂອງນົ້ີເອງຈ່ງີິ ກໍໃຫ້ເກີດມີປະເພນີການໄຫຼເຮືອໄຟຂອງລາວຄງັົ້ ທໍາອິດ ແລະປະຕິບັດສືບ ຕກໍ່ ນັ ມາຈົນເຖິງປດັ ຈບຸ ນັ . ພອ້ ມກັນນ້ົັນ ເຫດການດງ່ັົ ກາູ່ ວ ຍັງກາຍມາເປນັ ຊື່ີເອນີ້ົ ຂອງຊຸຼມຊນົ ໃໝູ່ທີ່ສາ້ ງຕັົ້ງຂົ້ນຶ ໃສູ່ ເກາະເຂີນແຫູ່ງນ້ີົວູ່າ “ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາ” ດ້ວຍໝາຍເອົາພະນາມຂອງອົງກຸມມານນ້ອຍທີ່ມີພະນາມວູ່າສຸວັນ ນະມກຸ ທວານ ແລະຊ່ືີເອ້ົນີ ຂອງພທິ ໄີ ຕ້ໂຄມໄຟບວງສວງບູຊາພະຍານາກ ເຊີ່ິງຮຽກວູ່າ ໂຄມຄໍາມາເປັນນມິ ິດນັ້ນົ ແລ. ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ຕົ້ັງຂ້ຶົນສະໄໝໃດ ແລະ ເຊື້ົອຊາດກະສັດໂພທິສານຫຼວງ ເປັນຊາດພັນໃດ? ນົ້ັນ ແມູ່ນບໍ່ມຫີ ຼັກຖານທີ່ແນູ່ນອນ ແຕມູ່ ີບາງເອກະສານທີ່ບັນທຶກໄວ້ວູ່າ “ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄາໍ ” ນົັ້ນປະກົດຕົວຢູ່ໃນສະ ຕະວດັ ທີ 5 ຂອງຄິດຕະສັງກາດ ແລະຈາກຕໍານານນໍາ້ ຖວ້ ມໂລກ ໄດກ້ າູ່ ວເຖິງເລືີ່ອງຂອງພະຍາສີສັດຕະນາກທກີ່ ນິ ເມືອງໜອງກະແສແສນຍູ່ານ ໄດ້ນໍາລິພົນ 7 ໂກດທະລຸລົງມາຕາມລໍາແມູ່ນໍ້າຂອງອັນໄດ້ກາຍເປັນນາກ 15 ຕະກຸນຢູ່ ຫຼວງພະບາງ ໃນເວລາຕໍ່ມາ ແລະຍັງບອກໃຫ້ຮູ້ວູ່າ ຊາວເມືອງໂພທິສານຫຼວງ (ສີໂຄດຕະບອງຫຼື ໂຄຕະປຸຣະ)ນ້ົັນ ແມູນ່ ເຊ້ົອື ຊາດຂອມ. (ຮູບພາບລີຜ່ ຄີ ອນພະເພັງ) ຕາໍ ນານຍັງບອກໃຫ້ຮູ້ວູ່າ ເມືອງສຸວນັ ນະໂຄມຄໍາ ນ້ັົນ ເຕີບໃຫຍູ່ຂະຫຍາຍຕົວຢູ່າງໄວວາຄືໄລຍະເວລາພຽງ 3 ປີ ເທ່າົ ນ້ນົັ ບາ້ ນເຮອື ນຂອງລາຊະດອນກໍຂະຫຍາຍຕວົ ມີເຖງິ 100.000 ຫງັຼ . ໃນກາລະຕໍ່ມາ ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ໄດ້ມີການປະພຶດທ່ີບໍ່ຊີ່ືສັດຕໍ່ພໍ່ຄ້າ ເຊີິ່ງເປັນພວກນາກຊາວຫຼວງພະ ບາງ ທີ່ໄດ້ພົວພັນຄ້າຂາຍນໍາກນັ ອັນໄດເ້ ປັນສາເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມຂຸູ່ນມົວຜິດຂ້ອງຕ້ອງຖຽງກບັ ຊາວຫຼວງພະບາງຊາວ ຫຼວງພະບາງ ຈ່ີິງໄດ້ຍົກລິພົນຂົຶ້ນເມືອທໍາລາຍ ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຈົນຮາບກ້ຽງ (ໃນທາງວິທະຍາສາດຄືນ້ໍາຂອງປູ່ຽນ 59

ທິດໄຫຼ) ພາໃຫ້ຊາວເມອື ງແຕກຕື່ີນອົບພະຍບົ ໄປທ່ົວທຸກສາລະທິດ ເຊັົນ່ ໄປສູ່ ອບຸ ມຸງ, ສຊີ ດັ ຊະນາໄລ ແລະຫຼວງພະ ບາງ ເຊິີ່ງເຂົາເຈາ້ົ ໄດນ້ າໍ ເອາົ ປະເພນກີ ານໄຫຼເຮອື ໄຟ ໄປປະຕິບັດນະສະຖານທີນ່ ົ້ນັ ນາໍ ພ້ອມ. (ຮບູ ພາບປະເພນກີ ານລອຍໂຄມໄຟຂອງຊາວພດຸ ທາງພາກເໜືອ) ຢູ່ຕໍ່ມາ ຍັງມີເຊົ້ືອນາກ ເຊ່ິີງແມູ່ນຕະກຸນລາວຈົກ ຄືລາວເໜືອທາງຊຽງຣາຍ ໄດ້ມາສ້າງນະຄອນສຸວັນນະ ໂຄມຄໍາ ຂນຶ້ົ . ອງີ ຕາມຕາໍ ນານ ເມືອງດັ່ົງກູ່າວມີກໍາແພງຮອບ 4 ດ້ານ ແລະ ແຕູ່ລະດ້ານແທກໄດ້ 3.000 ວາ. ດວ້ ຍ ເຫດນົີ້ ເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາທ່ີສາບສູນໄປແລ້ວຈີ່ິງໄດ້ຊີ່ືຮຽກໃໝູ່ວູ່າ ເມືອງນາເຄນທຣະນະຄອນຫຼືນະຄະບູຣີຫຼືນະ ຄະພັນທຸສິງຫົນວັດນະຄອນຫືຼນະຄອນຊຽງລາວ ເນີື່ອງຈາກແມູ່ນຊາວລາວພາກເໜືອ (ນາກ) ເປັນຜູ້ສ້າງ. ນອກ ຈາກຊື່ີເອົີນ້ ຕູ່າງໆນແີົ້ ລວ້ ໃນຕາໍ ນານຕ່າູ ງໆຂອງຊາວລາວທາງພາກເໜືອ ແລະມະຫາກາບເລີ່ືອງທ້າວຮູຸ່ງທ້າວເຈືອງຍັງ ໄດ້ປະກົດມີອີກຊີ່ືໜ່ຶີງນົ້ັນກໍຄືນະຄອນເງິນຍາງ ຫຼື ເງິນຍວງຕ່ໍມາພະຍາແສນພູມໄດ້ມາກິນເມືອງດ່ົັງກູ່າວກໍໄດ້ຊ່ີືໃໝູ່ ອີກຊີື່ໜ່ງີຶ ຄື ເມືອງຊຽງແສນ (ເກາ່ົ ). ຕະກຸນລາວຈກົ ໄດຄ້ ອງນະຄອນຊຽງລາວຫືນຼ າຄະນະຄອນເງິນຍາງມາຕະຫອຼ ດ 43 ກະສັດຈ່ງິີ ມາຮອດ ຂຸນເຈືອງຜູ້ເປັນກະສັດລາວຜູ້ທໍາອິດທີ່ໄດ້ເຕົ້າໂຮມບັນດາເຜົ່າໃຫ້ເປັນເອກະພາບກັນຢູ່ອານາຈັກທາງພາກເໜືອ ໃນ ຄ.ສ. 1096. ຂນຸ ເຈອື ງໄດ້ນາໍ ກໍາລັງພິຊິດຫຼວງພະບາງ, ຊຽງຂວາງ ແລະປະກັນ (ແຄວ້ນແກວກາງ) ສ້າງເປັນຈັກກະ ພົບລາວເອກະພາບກັນລະຫວູ່າງເຜົ່າເປັນຄັ້ົງທໍາອິດ ເປັນຕົ້ນແມູ່ນລະຫວູ່າງພວກຕະກຸນນາກ ແລະຂອມ. ນັບໄດ້ວູ່າ ຂຸນເຈືອງ ເປັນອົງກະສັດລາວຜູ້ຍ່ິີງໃຫຍູ່ຜູ້ໜ່ີຶງຂອງຊາດລາວບັນດາເຜົ່າ. ອານາຈັກຂອງຂຸນເຈືອງ ໃນ 4 ເຊ່ົັນກະສັດ ຫຼວງພະບາງຕໍ່ມາໃນລາຊະການຂອງຂຸນກັນຮາງອັນເປັນເຫຼັນຫຼ້ອນຂອງຂຸນເຈືອງພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ເສຍໄຊໃຫ້ແກູ່ ກອງທບັ ຂອງຂຸນລໍທຍີ່ ົກມາແຕູເ່ ມືອງ ສິບສອງຈຸໄທຫືນຼ ານອ້ ຍອ້ອຍໜູ (ດຽນບຽນຟູປັດຈຸບນັ ) ຄເື ມອື ງແຖງນນັ້ົ ເອງ. ເມອື ງສຸວັນນະໂຄມຄໍາອນັ ເປນັ ປະຖົມນະຄອນຂອງນະຄອນບູຮານແຫູ່ງນົີ້ ໄດຖ້ ືກກໍຕັ້ົງຂົຶນ້ ມາເປັນເວລາ ດົນນານຜູ່ານຫາຼ ຍຍຸກຫາຼ ຍສະໄໝ, ຖກື ທາໍ ລາຍ ແລະ ຟນ້ຶື ຟຄູ ນື ຫາຼ ຍຄ້ັົງ ແລະມຊີ ີື່ເອີົ້ນທີ່ແຕກຕາູ່ ງກນັ ໄປຕາມແຕູ່ ລະສະໄໝຈົນມາຮອດສະໄໝທີ່ ເຈ້ົາໄຊເສດຖາທິຣາດ ເຊື້ົອກະສັດລ້ານຊາ້ ງ ໄດ້ສະເຫວຍີ ລາຊະສົມບັດທີ່ ອານາຈັກ ລາ້ ນນາ (ຊຽງໃໝູ່) ພະອົງໄດ້ທົງໃຫ້ລາຊະດອນທາໍ ການບູລະນະປະຕິສັງຂອນໃຫ້ກາຍເປັນນະຄອນທີ່ສວຍສດົ ງດົ ງາມ ຄາບສອງຝັງ່ົ ແມູ່ນ້ໍາຂອງ ໂດຍ ມີສູນກາງຢູ່ທາງຝ່ງົັ ຊາ້ ຍນະທ່ີເມືອງຕ້ົນເຜ້ົງິ ນັ້ນົ ເອງ. ນະຄອນທງີ່ ົດງາມແຫູງ່ ນ້ົີ ໄດ້ຖືກ ທາໍ ລາຍຈົນພັງທະລາຍລົງຄ້ງົັ ໃຫຍູ່ທີ່ສຸດບົ້ັນສດຸ ທ້າຍ ເມີື່ອຄັງ້ົ ທກ່ີ ອງທບັ ພະມາ້ ເຂົ້າມາຮກຸ ຮານໃນຣາຊະການຂອງພະ ເຈາ້ົ ໄຊເສດຖາທິຣາດນີ້ົເອງອນັ ເປັນສາເຫດໃຫ້ດນິ ແດນລາ້ ນນາຖືກຢດ ແລະ ເລມ່ີ ຖກື ຕັດແຍກອອກຈາກອອກຈາກ 60

ລ້ານຊ້າງໃນເວລາຕໍ່ມາ. ຈາກນົ້ັນມານະຄອນສຸວັນນະໂຄມຄໍາອັນສວຍສົດງົດງາມ ແລະມີຊີ່ືສຽງໃນອະດີດໄດ້ຖືກ ປະປອູ່ ຍໃຫ້ເປັນເມອື ງຮາ້ ງບໍ່ມີຜບູ້ ູລະນະສ້ອມແປງຫືຼ ແມ່ນູ ແຕູ່ຜທູ້ ຈີ່ ະມາປກປັກຮັກສາກໍບໍ່ມີ. ປູຊະນຍິ ະສະຖານທີມ່ ີ ຄູ່າຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ຈິ່ີງຖືກເຫົຼ່ານັກປຸ້ນສະດົມທັງຄົນລາວ ແລະຕູ່າງປະເທດ ເຂົ້າມາມ້າງເພເພີື່ອຊອກຄ້ົນເອົາ ສົມບັດທເ່ີ ຊືີ່ອງຊ້ອນຢູ່ຕາມວັດຖຸຼບູຮານເຫ່າົຼ ນັົ້ນໄປ. ຕາມຫັຼກຖານທາງປະຫວັດສາດໃຫ້ຮູ້ວູ່າ ອານາເຂດທ່ີເປັນເມືອງສຸວັນນະໂຄມຄໍາກວມເອົາເນ້ົືອທີ່ດິນປະ ມານ 10.000 ເຮັກຕາ ເຊິີ່ງການສໍາຫຼວດໃນເບົ້ືອງຕ້ົນໃນບໍລິເວນດັ່ົງກູ່າວ ໄດ້ພົບບູຮານສະຖານທີ່ຢູ່ເທິງໜ້າດິນ ເຖິງ 44 ແຫູ່ງບູຮານສະຖານເຫຼົ່ານນ້ັົ ສວູ່ ນໃຫຍູ່ແມູ່ນຖືກສ້າງດ້ວຍອິດ ແລະປະທາຍ ເປັນຕົ້ນແມູ່ນພະພດຸ ທະສິມມາ , ພະທາດພະພຸດທະຮູບ, ບໍ່ນໍ້າສ້າງ, ພະພຸດທະຮູບ ແລະ ເຄືີ່ອງປັ້ຶນດິນເຜົາຕູ່າງໆ ເຊີິ່ງບາງອັນກໍພຸເປີື່ອຍຈົນເກືອບບໍ່ ເຫືຼອຮູ່ອງຮອຍຮູບຊົງເດີມ ແຕູ່ບາງອັນກໍຍັງຄົງສະພາບດີຢູ່ ເຊັ່ົນພະທາດທີ່ຢ່ັົງຢາຍຢູ່ຕາມທົ່ງພຽງແຄມນ້ໍາຂອງບໍລິ ເວນທ້າຍບ້ານດອນສະຫວນັ (ບ້ານເກາະ ເກົ່າ) ຈົນຮອດບາ້ ນດອນທາດທີ່ປັດຈຸບັນເປນັ ສວນສາລີ, ສວນຢາງພາລາ ຂອງປະຊາຊົນໃນທອ້ ງຖີນ່ິ ນັົນ້ ພະເຈດີເຫົາ່ຼ ນົ້ນັ ເຖງິ ແມ່ນູ ຈະຖືກທາໍ ລາຍຍ້ອນການຫາສົມບັດຂອງນັກປຸ້ນແຕູ່ກຍໍ ັງຄົງ ຮບູ ຮອຍເດີມໄວ້ຢູ່ ແລະສີິ່ງທີ່ພົ້ນເດົ່ັນກວູ່າໝູ່ແມູ່ນພະພຸດທະຮູບປາງສະມາທິ ເຮັດດ້ວຍອິດ ແລະປະທາຍທ່ີຕົັ້ງເດັນ ເປັນສະຫງູ່າຢູ່ກາງສວນສາລີ ບ້ານດອນທາດປັດຈຸບັນ. ໃນເບ້ືົອງຕົ້ນພາຍຫຼັງການຄົ້ນພົບ ໄດ້ມີພາກສູ່ວນທີ່ ກຽູ່ ວຂ້ອງເຂົ້າມາຄມຸ້ ຄອງ ແລະພບົ ວູ່າພະພຸດທະຮບູ ອງົ ນີົ້ມໜີ ້າຕັດກວາ້ ງ 7,10 ແມັດ, ລວງສູງ 7,22 ແມດັ (ບໍ່ນັບ ຍອດເກດທ່ີຖືກທັບມ້າງເຫືຼອແຕູ່ ພະສຽນ) ບູ່າແຕູ່ລະຂ້ວງກວ້າງ 1,10 ແມັດ, ໜ້າຕັກແຕູ່ກະໂພກຫາຫົວເຂ່ົາ 3,60 ແມັດນັບວູ່າເປັນພະພຸດທະຮູບອົງທີ່ໃຫຍູ່ທ່ີສຸດຂອງປະເທດລາວ ແລະ ໃນຍູ່ານອາຊີຕາເວັນອອກສ-ງໃຕ້. ຕາມຂະໜາດ ແລະອາຍຸຂອງພະພຸດທະຮູບອົງນ້ີົສາມາດສັນນິຖານໄດ້ວູ່າຄົງເປັນພະພຸດທະຮູບປະຈໍາວັດທີ່ພະລາຊະ ວັງໃນສະໄໝນົັ້ນ ແຕູ່ໜ້າເສຍດາຍເປັນຢູ່າງຍິ່ີງທ່ີປັດຈຸບັນຍັງເຫຼືອແຕູ່ຮູ່າງຄີງ ສູ່ວນພະຫັດ, ພະເກດ, ພະຫະລຶໄທ ຕະຫຼອດຮອດສາຍສງັ ວານ ແລະ ແຖູ່ນ ໄດຖ້ ືກຂຸດເຈາະຈົນກຸດຫ້ຽນ ແລະກົ່ນເອົາຂອງດີມີຄາູ່ ໄປໝົດແລ້ວດ້ວຍສີມື ຂອງພວກໂຈນ. 61

(ພະພຸດທະຮູບປາງສະມາທິທີ່ເມືອງບູຮານ (ພະພຸດທະຮບູ ທີສ່ ນູ ຫາຍໄປແລ້ວດວ້ ຍນໍາ້ ມືຂອງພວກໂຈນ) ສຸວັນນະໂຄມຄາໍ ) ແລະພະເຈົ້າລ້ານຕ້ົືຫືຼພະຣັດສະໝີທອງສໍາລິດທ່ີມີຂະໜາດເກືອບເທ່ົາກັນທ່ີປັດຈຸບັນຍັງຄົງຈົມຢູ່ພົ້ືນນໍ້ານ້ໍາຂອງທີ່ ດອນແຫ້ງຂອງຝົ່ັງລາວ (ບໍລິເວນໃກ້ກັບບ້ານ ເກາະ) ອັນເນ່ີືອງມາຈາການກັດເຊາະຂອງນໍ້າຂອງເຊ່ີິງທາງການລາວ ພະຍາຍາມຂຸດຄ້ົນເພີ່ືອນໍາຂ້ົຶນມາປະດິດສະຖານຢູ່ເທິງບົກຫຼາຍ ຄ້ົັງແຕູ່ບໍ່ສໍາເລັດຜົນ ຈົນເຮັດໃຫ້ຕາຝົ່ັງຂອງທັງສອງ ເບົື້ອງເກື່ີອນລົງເຮັດໃຫ້ພະພຸດທະຮູບອົງດ່ົັງກູ່າວຍີ່ິງຈົມເລິກລົງໄປເພີ່ມຂຶົ້ນທຸກໆປີ ແລະບໍ່ມີແຕູ່ທາງການລາວເທ່ົາ ນັົ້ນທີ່ພະຍາຍາມຂຸດຄົ້ນ ແຕູ່ທາງຝູ່າຍປະເທດໄທກໍເຄີຍພະຍາຍາມຫຼາຍຄົັ້ງເຖິງແມູ່ນວູ່າລັດຖະບານລາວຈະບໍ່ເຫັນ ພ້ອມນໍາກໍຕາມ ແຕູ່ກໍພົບກັບຄວາມລົ້ມເຫຼວເຊັ່ົນກັນ. ດ່ັົງນັົ້ນທາງຝູ່າຍປະເທດໄທຈີິ່ງໄດ້ສ້າງພະພຸດທະຮູບທອງອົງ ໃຫຍູ່ ເທົ່າກັບອົງທີ່ຈົມຢູ່ພົື້ນນ້ໍານ້ັົນຂຶ້ົນໃໝູ່ 2 ອົງອົງໜ່ີຶງຕົັ້ງຢູ່ຕິດແຄມນ້ໍາຂອງທີ່ສ້າງເປັນບູ່ອນທູ່ອງທູ່ຽວ ແລະ ສັກກະລະບຊູ າຂອງຜຄູ້ ນົ ທີມ່ າຢ້ຽມຊົມ “3 ຫູຽ່ຼ ມທອງຄໍາ” ເຊິີງ່ ໃສຊູ່ ີ່ືດຽວກັນກັບອງົ ແທ້ຄືພະຣັດສະໝີທອງສໍາລດິ ຫຼື ພະລ້ານທອງນ້ັົນເອງ. ສູ່ວນອີກອົງໜຶີ່ງທີ່ຄ້າຍຄືກັນ ແມູ່ນຕັົ້ງຢູ່ແຄມແມູ່ນ້ໍາຂອງທາງຕອນໃຕ້ຂອງເມືອງຊຽງແສນ ກງົ ກນັ ຂ້າມກບັ ບາ້ ນດອນທາດທາງຝັົງ່ ລາວ. ນອກຈາກພະພຸດທະຮູບລໍ້າຄູ່າຂ້າງເທິງແລ້ວຍັງມີພະທາດອີກຫຼາຍລູກທ່ີຢົ່ັງຢາຍຢູ່ຕາມສວນສາລີຂອງປະ ຊາຊົນ ເຊິ່ີງບາງລູກກໍຍັງເຫຼືອແຕູ່ຊາກ ຍ້ອນຖືກຂຸດເຈາະເອົາຂອງດີໄປໝົດແລ້ວບາງລູກກໍລ້ົມລົມເຫືຼອແຕູ່ຖານ ຫຼື ປະຖົິ້ມໄວພ້ ຽງຮູ່ອງຮອຍເທາົ່ ນັົນ້ . ນອກຈາກວັດຖຸຼບູຮານທີ່ຄ້ົນພົບຢູ່ເທິງໜ້າດນິ ດ່ັົງທີ່ໄດ້ສະເໜີມາຂ້າງເທິງນັ້ົນແລ້ວນັກວິຊາການຫາຼ ຍທູ່ານ ຕາູ່ ງກໍສນັ ນິຖານວູາ່ ໜ້າຈະມີບູຮານວດັ ຖຸຼອກີ ເປັນຈາໍ ນວນຫຼວງຫາຼ ຍ ທີ່ຍັງຄົງຖືກທັບຖມົ ໄວ້ຢູ່ໃນພົື້ນແຜູ່ນດິນ ແລະ ພືົ້ນນໍ້າຂົງເຂດທ່ີນອນຢູ່ໃນອານາເຂດຂອງເມືອງບູຮານນົີ້ ແລະຂົງເຂດໃກ້ຄຽງອີກ. ແຕູ່ກໍຍັງບໍ່ມີພາກສູ່ວນໃດເຂົ້າ ມາ ພະພດຸ ທະຮູບລັດສະໝີທອງຄາໍ ຫືຼ ພະເຈາົ້ ລາ້ ນທອງ ທີ່ສາມຫູຼ່ຽມຄໍາຝງັົ່ ຊຽງແສນ ປະເທດໄທ 62

(ຮູບພະທາດຕູ່າງໆທ່ີເມອື ງບຮູ ານສຸວນັ ນະໂຄມຄໍາ) ນອກຈາກວັດຖຼຸບຮູ ານທີ່ຄ້ນົ ພົບຢູ່ເທິງໜ້າດິນ ດົ່ັງທ່ີໄດ້ສະເໜີມາຂ້າງເທິງນ້ັົນແລ້ວນັກວິຊາການຫຼາຍທູ່ານ ຕູາ່ ງກໍສນັ ນິຖານວ່າູ ໜ້າຈະມີບູຮານວດັ ຖຸຼອກີ ເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍ ທ່ີຍັງຄງົ ຖືກທັບຖົມໄວ້ຢູ່ໃນພ້ົືນແຜູ່ນດນິ ແລະ ພົ້ືນນໍ້າຂົງເຂດທີ່ນອນຢູ່ໃນອານາເຂດຂອງເມືອງບູຮານນົ້ີ ແລະຂົງເຂດໃກ້ຄຽງອີກ. ແຕູ່ກໍຍັງບໍ່ມີພາກສູ່ວນໃດເຂົ້າ ມາສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າ ແລະບູລະນະສ້ອມແປງຢູ່າງຈິງຈັງ ເພາະບັນດາວັດຖຸຼບູຮານລວມທັງເຄ່ືີອງປຶັ້ນດິນເຜົາທີ່ຄົ້ນພົບຄັ້ົງ ກູ່ອນ ຍັງຖືກປະວາງໄວ້ຢູ່ເທງິ ຕູບໃກ້ກບັ ພະພຸດທະຮບູ ປາງສະມາທິ ອົງຫວຼ ງ ເຊ່ິີງຖກື ປກຄຸມໄປດ້ວຍປູ່າຫຍາ້ ອັນຮົກ ເຮ້ືົອຍອ້ ນບໍ່ມຄີ ົນເຝຶ້າຮັກສາແຕູ່ຢ່າູ ງໃດ. ເມອື ງບູຮານສວຸ ັນນະໂຄມຄາໍ ຈງ່ິີ ຍັງເຫຼືອພຽງບຶງໂຄງ້ ຍາວປະມານ 3 ກິໂລແມັດເຊງິ່ີ ເອີ້ນົ ວ່າູ ໜອງວງັ ຄາໍ . ຮູບພາບ ເມືອງເກົ່າສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ເຖິງແມູ່ນຈະເປັນພາບທີ່ສະລົດໃຈ ເພາະເຫຼືອພຽງເມືອງຮ້າງທ່ີປາສະ ຈາກຄົນດູແລຮັກສາ ແຕູ່ກໍມີເລືີ່ອງທ່ີໜ້າຍິນດີເກີດຂນ້ົຶ ໃນເວລາຕໍ່ມາຄື ເມືີ່ອວນັ ທີ 19 ພະຈກິ 2009 ໄດ້ມີຄນົ ພົບ ເຫັນພະທາດເກ່ົາແກູ່ໜຶີ່ງລູກທີ່ພົື້ນນໍ້າຂ້າງດອນຊາຍຫູ່າງຈາກຝັ່ົງປະມານ 10 ແມັດ. ທາງການເມືອງຕົ້ນເຜ້ົິງຈີ່ິງໄດ້ ລົງສາໍ ຫຼວດ ແລະ ພົບວູ່າມີພະທາດທຖີ່ ືກຕົ້ນໄມຂ້ ະໜາດໃຫຍູ່ຄາດຄດັ ໄວຈ້ ົມຢູ່ພືົ້ນນ້າໍ ຈີິ່ງໄດ້ຂໍຄວາມຮວູ່ ມມດື າ້ ນ (ຮູບພາບໜອງວງັ ຄາໍ 2012) ກົນຈັກຈາກກຸມູ່ ບໍລິສດັ ດອກງວິົ້ ຄາໍ ເພີ່ອື ຊູ່ວຍຂດຸ ຄົນ້ ໃນວັນທີ 16 ກຸມພາ 2010 ແຕູ່ບໍ່ສາມາດນາໍ ເອົາພະທາດຂ້ົຶນ ມາຈາກນ້ໍາ ແລະຂົຶ້ນຝັ່ົງມາໄດ້. ມາເຖິງວັນທີ 20 ກຸມພາ 2010 ຈິ່ີງໄດ້ນິມົນຄູບາຄໍາເງິນທໍາມະປາໂລ ພ້ອມດ້ວຍ ພະ ສົງຈາໍ ນວນໜຶ່ີງມາທໍາພິທີອັນເຊີນຂຶ້ົນມາປະດິດສະຖານໄວ້ທີວ່ ັດບ້ານດອນສະຫວັນພັດທະນາຣາມຄຽງຄູ່ກບັ ພະ ທາດເກົາ່ ອາຍຸໃກ້ຄຽງກັນທີ່ຢູ່ທວ່ີ ດັ ດັງ່ົ ກູ່າວໄດ້ສໍາເລັດ. 63

(ຮູບພາບພະທາດທີ່ຄົ້ນພົບຢໃູ່ ນນາໍ້ ແລະອັນເຊນີ ຂນຶ້ົ ມາປະດິດສະຖານໄວ້ທີ່ ວດັ ບ້ານດອນສະຫວັນ) ເມີ່ຶືອຂຸດຄົ້ນພະທາດໄດ້ສໍາເລັດ ຈີ່ິງໄດ້ສືບຕໍ່ຄ້ົນຫາວັດຖຸຼບູຮານເຊີ່ິງອາດຈະເກາະຫ້ອຍມາກັບພະທາດດັົ່ງ ກູ່າວເຖິງວັນທ່ີ 20 ມີນາ 2010 ກໍໄດ້ຄົ້ນພົບພະພຸດທະຮູບຈໍານວນ 100 ກວູ່າອົງທ່ີຝັງຢູ່ພ້ົືນຊາຍໃຕ໊ນໍ້າໃກ້ກັບ ບອູ່ ນທ່ີຂຸດພະທາດຂົ້ຶນມາພະພຸດທະຮູບດົັ່ງກູ່າວປະກອບມີພະພຸດທະຮູບທີ່ເຮັດດ້ວຍທອງ 43 ອງົ , ເຮັດດ້ວຍເງິນ 1 ອົງ, ພະພຸດທະຮູບໃບໂພ 98 ອົງ ແລະຊິ້ົນສູ່ວນຂອງພະພຸດທະຮູບອີກຈໍານວນໜີ່ຶງ ເຊ່ິີງໄດ້ຖືກທໍາພິທີອັນເຊີນຂ້ຶົນ ມາປະດິດສະຖານໄວ້ທ່ີວັດບ້ານດອນສະຫວັນພັດທະນາຣາມ ເຊັ່ົນກັນ. ປະກົດການດັົ່ງກູ່າວຍ່ິີງເຮັດໃຫ້ປະຊາ ຊົນ ເຊືີ່ອວ່າູ ບູຮານວດັ ຖຸຼຕູ່າງໆຍງັ ຄົງຖືກຝັງໄວ້ໃຕ້ດນິ ແລະ ໃຕນ້າໍ ທີ່ລໍການຄົ້ນຫາຢູ່ຢູ່າງມາກມາຍ. ຍັງມູນມໍລະດົກອັນລ້ໍາຄູ່າ ອີກຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍທີ່ລໍຄອຍຜູ້ທ່ີມີຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ ແລະມີສິນລະທໍາ ເຂ້ົາໄປຂຸດຄນ້ົ ແລະຟຶນື້ ຟໃູ ຫ້ກາຍເປັນສົມບັດອັນລ້ໍາຄູ່າຂອງຊາດໃຫ້ຄນົ ຮຸນູ່ ໆຕໍ່ໆມາໄດສ້ ກຶ ສາຮຽນຮູ້ສືບຕໄໍ່ ປ. ດ່ງັົ ນັ້ົນທາງພາກລັດຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວຈ່ິີງໄດວ້ າງແນວທາງໃນການຟຶ້ືນຟູ ແລະ ປກປັກ ຮັກສາບູຮານສະຖານແຫູ່ງນ້ີົໃຫ້ກາຍເປັນມໍລະດົກແຫູ່ງຊາດລາວ ໂດຍມອບອໍານາດໃຫ້ກະຊວງຖະແຫຼງຂູ່າວ ແລະ ວັດທະນະທໍາແຫ່ງູ ສປປລາວ ເປັນຜູ້ດູແລເລ່ີືອງນົ້ີ ແລະປດັ ຈບຸ ັນພາກສູ່ວນດ່ງົັ ກູ່າວກໍໄດລ້ ົງສໍາຫຼວດເກັບກໍາຂໍ້ມູນ (ຮູບພາບພະພດຸ ທະຮູບທີ່ເອາົ ຂົນ້ຶ ຈາກນ້ໍາຂອງມາປະດິດສະຖານໄວ້ທວ່ີ ດັ ບາ້ ນດອນສະຫວັນ) ຫຼກັ ຖານອ້າງອີງຕູ່າງ ແລະຮູ່ວມມກື ັບລາຊະອານາຈັກໄທເພ່ຶືີອສະເໜີເລ່ີືອງຕໍ່ອງົ ການອຸຍແນັສໂກ(UNESCO) ເພີື່ອ ຂໍຂຶົ້ນທະບຽນ ເມືອງບູຮານສຸວັນນະໂຄມຄໍາ ເປັນເມືອງມໍລະດົກໂລກຮູ່ວມກັນຂອງສອງປະເທດລາວ-ໄທ ເຊີ່ິງໃນ ປັດຈຸບັນກໍາລັງຢູ່ໃນໄລຍະການກະກຽມຂ້ໍມູນ, ການນໍາສະເໜີເລືີ່ອງ ແລະ ຢູ່ໃນລະຫວູ່າງການລໍຄໍາຕອບຈາກອົງ 64

ການຢູ່. ນ້ີົຖືວູ່າເປັນເລ່ືີອງທີ່ໜ້າຍິນດີຂອງປະຊາຊົນທັງສອງຝົ່ັງຂອງທ່ີຄວາມສໍາພັນອັນຍາວນານໄດ້ຖືກນໍາມາສືບ ສານໃຫ້ຮັດແໜ້ນເຂົ້າກວູ່າເກົ່າ ແລະທີ່ສໍາຄັນກໍຄືທຸກຄົນທຸກພາກສູ່ວນຕ້ອງເປັນເຈ້ົາການໃນການປກປັກຮັກສາບູ ຮານສະຖານແຫງູ່ ນຊີົ້ ູວ່ ຍກັນເພອື່ີ ພັດທະນາເປັນແຫຼູ່ງທູ່ອງທຽູ່ ວທີ່ສາໍ ຄັນຂອງສອງປະເທດໃນອະນາຄົດ. 65

ບດົ ທີ 3 ບາງບດົ ເລ່ີືອງໃນນທິ ານບຮູ ານ (ນິທານມະຫດັ ສະຈນັ ) ເລອ່ີື ງ “ກາໍ່ ພາ້ ຜນີ ອ້ ຍ” ໃນປາງກjອນທ່ີເມືອງອນິ ທະປັດຖານະຄອນຍັງມີເດັກຊາຍນ້ອຍຄົນໜ່ຶີງພໍອາຍຸໄດ້ເຈັດປີພໍ່ແມູ່ໂຄດວົງຕາຍ ປະໝົດ.ທ້າວຕ້ອງໄດ້ທູ່ຽວຂໍທານກິນບາງມ້ືົກໍໄດ້ເຂ້ົາໄດ້ນ້ໍາເຄື່ີອງໝາກຂອງກິນບາງຄົນກໍເອົາເຂົ້າເອົາເກືອໃຫ້ບາງ ຄົນກໍເອົາເຂ້ົາແຫ້ງກັບຂົີ້ແຂ້ວໃຫ້ບາງຄົນກໍຖົ້ມນ້ໍາລາຍຄາຍຂີົ້ມູກໃສູ່ ບາງຄົນກໍດູ່າໃສູ່ໄລູ່ໜີ. ມ້ືົໜີຶ່ງກວານບ້ານໄດ້ ວາງແຜນໃຫ້ທ້າວໄປເຮັດນາຢູ່ບູ່ອນເຂັດບູ່ອນຂວາງຫວັງໃຫ້ທ້າວຕາຍໂດຍເວ້ົາຍົວະວູ່າທີ່ນົັ້ນເປັນບູ່ອນທີ່ອຸດົມສົມ ບນູ ຫາຼ ຍທາ້ ວຈງິ່ີ ຕອບວູ່າ: - ຖ້າແມ່ນູ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງລງຸ ແລ້ວຫຼານກຖໍ ວື ່າູ ເປັນບນຸ ຄນຸ ຢູາ່ ງລົນ້ ເຫອືຼ ແທ້ແລ້ວລຸງເອຍີ . ເມ່ີືອເຫັນວູ່າທ້າວຕົກລົງດ່ົັງນົ້ັນກວານບ້ານຈີິ່ງຫາພ້າ, ມີດ, ຈົກ, ສຽມທີ່ໃຊ້ການບໍ່ໄດ້ແລ້ວມອບໃຫ້ແກູ່ ທາ້ ວກໍ່າພ້ານົ້ັນ, ຮູຸ່ງເຊົ້າມ້ືົໃໝູ່ຈີິ່ງໄປບອກບູອ່ ນໃຫ້. ກູ່າວເຖິງຜີຍາູ່ ງາູ່ ມທ່ີອາໄສຢູ່ບູ່ອນນົັ້ນເມ່ືີອເຫນັ ທ້າວມາຢຫູ່ ົ້ັນກໍ ຄຶດວູ່າຈະກິນແຕູ່ກິນບ່ໍໄດ້ຍ້ອນມີເທວະດາແປດອົງຮັກສາຢູ່, ເທວະດາຍັງສ່ັົງອນຜີຍູ່າງູ່າມໃຫ້ເບ່ີິງແຍງຮັກສາທ້າວຜີ ຍາູ່ ງູ່າມກຮໍ ບັ ປາກທຸກປະການ. ຢຕູ່ ມໍ່ າເມີ່ອື ທາ້ ວກ່ໍາພ້າລງົ ມືຖາງໄຮູ່ອາກາດກຮໍ ອ້ ນ ທ້າວໄດ້ເອາົ ເຂ້ົາແຫ້ງທ່ີຂໍທານມາໄດ້ມາມູ່າແລ້ວໜງຶົ້ ຈົນ ອອກອາຍສ່ົງກິນຫອມຫວນໄປທົ່ວປູ່າ ບັນດາຜີທັງຫຼາຍກໍພາກັນມາຂໍກິນນາໍ ທ້າວ ທ້າວກໍໄດ້ບິແບູ່ງໃຫ້ພວກຜີເຫ່ົຼາ ນັົ້ນໄດ້ກິນຄົບທຸກຕົວ ແລ້ວບັນດາຜີເຫົຼ່ານົັ້ນກໍໄດ້ພາກັນມາຊູ່ວຍທ້າວຈົນໄດ້ໄຮູ່ຜືນໜາໄດ້ນາທ່ົງກວ້າງ. ພໍເຖິງ ເດືອນສິບເຂົ້າກໍບານເຕັມໄຮູ່ເຕັມນາປາກໍມາອົັ່ງຕ້ອນ, ທ້າວກໍ່າພ້າໄດ້ໄປໃສູ່ສ້ອນແລະໄຊແຕູ່ໄປມາມ້ົືໃດກໍເຫັນແຕູ່ ຮອຍຄົນມາລັກຢູ່ມກູ່ອນແລ້ວ ທ້າວຈິີ່ງໄດ້ເລົ່າເຫດການດົ່ັງກູ່າວນີ້ົສູ່ຜີຍູ່າງູ່າມຟັງ. ຜີຍູ່າງູ່າມໄດ້ຫົຼກເອົາຜົມເສົ້ນັ ໜີ່ຶງ ໃຫ້ທ້າວໄປເຮດັ ສາຍແຮ້ວ. ພໍວນັ ຮູຸ່ງຂຶົນ້ ທາ້ ວໄປຢາມ ແລະ ເຫນັ ຜນີ ອ້ ຍຕິດບ້ວງຢູ,່ ຜນີ ອ້ ຍໄດຂ້ ຊໍ ີວິດໄວ້ ແລະ ຂານ ອາສາຢູ່ຮັບໃຊ້ທ້າວຕະຫຼອດໄປ. ຕ່ໍຈາກນັ້ົນມາ, ກໍມີທັງເຫງັນມອນ, ເສືອ, ຊ້າງນ້ໍາ, ຮຸ້ງ ແລະ ນາກ ທ່ີມີຖືກແຮ້ວ ຂອງທ້າວກໍາ່ ພ້າ, ຈາໍ ພວກສັດເຫົາ່ຼ ນົີກ້ ໍໄດ້ຮອ້ ງຂຊໍ ີວດິ ນາໍ ທ້າວ ແລະ ຂໍຂານອາສາຮັບໃຊ້ທາ້ ວຕະຫຼອດໄປເຊົນ່ັ ກນັ . ຕໍ່ມາອີກ ເມ່ືີອຜູ່ານເຂົ້າຫຼາຍຝນຫຼາຍໜາວ ທ້າວກ່ໍາພ້າກໍໃຫຍູ່ຊອນບູ່າວ ມີຮູບຮູ່າງຈົບງາມ ແລະ ມີໃຈ ເມດຕາຕ່ໍຜີສາງ ແລະ ສດັ ທັງຫຼາຍ. ພໍເມືອ່ີ ຮອດຍາມເຂົ້າສກຸ ເຫຼອື ງ ພະຍາຊ້າງພ້ອມດ້ວຍຝູງຊາ້ ງໄດ້ພາກັນລົງມາກິນ ເຂ້ົານາຂອງທ້າວ ພ້ອມທັງຢຽບຢ່ໍາເຮັດໃຫ້ທົ່ງນາໄດ້ຮັບຄວາມເສຍຫາຍບາງສູ່ວນ ທ້າວຈ່ີິງເອົາແຮ້ວໄປໃສູ່ໄວ້ອີກ ແລະ ພະຍາຊາ້ ງໄດ້ຖກື ແຮ້ວຂອງທ້າວ, ທາ້ ວວູ່າຊິຂ້າ ແຕູ່ພະຍາຊ້າງກໄໍ ດ້ຂໍຊີວິດໄວ້ ແລະ ໄດ້ມອບງາທັງສອງກງິີ່ ໃຫ້ ທ້າວພ້ອມທັງບອກວາູ່ : - ທ້າວເອີຍ! ເພ່ີືອຕອບບຸນແທນຄຸນເຈົ້າ ຂ້ອຍຂມໍ ອບງາທັງສອງນົໃີ້ ຫ້, ຖ້າຕ້ອງການເຂົ້າຂອງວັດຖຼຸເງິນຄາ ໃຫ້ປາຖະໜາເອົາຈາກງາກໍ້າຊ້າຍນົ້ີ ສູ່ວນງາກ້ໍາຂວາໃຫ້ທ້າວອົາໝູນຫົວຕາງໝອນ ຄອນໆຫັຼບໂຊກຊິມາໂຮມທ້າວ ແຕ່ກູ ູ່ອນຊິເອົາງານໄ້ີົ ປໄດ້ຕອ້ ງໄປຂເໍ ສົ້ນັ ຜົມຂອງຍູ່າງ່າູ ມມາຕດັ ເອາົ . ທາ້ ວກໍໄດເ້ ຮັດຕາມຄໍາແນະນາໍ ພໍໄດ້ແລ້ວກໄໍ ດ້ເອາົ ງາຄູ່ນ້ັົນເມອື ໄວແ້ ລວ້ ກໍອອກໄປເຮັດວຽກຕາມເຄີຍ. 66

ກູາ່ ວເຖິງສະພາບທາງຕູບນອ້ ຍ, ທກຸ ເທີື່ອທ່ີທ້າວກໍ່າພ້າ ພໍຂຶົ້ນເມືອຕູບກໍເຫັນພາເຂົ້າຕັ້ົງໄວ້ຖ້າຢາູ່ ງຄບົ ຖ້ວນ. ຍ້ອນຄວາມຫິວ ທ້າວນຶກວູ່າຊິກິນໂລດ ແຕູ່ຜີນ້ອຍໄດ້ຫ້າມໄວ້ກູ່ອນເພາະເປັນເລີ່ືອງແປກປະຫຼາດທີ່ສຸດ. ເພີື່ອ ໃຫ້ຫາຍສົງໄສ ມມີ ້ົືໜີ່ງຶ ທ້າວໄດທ້ ໍາທູ່າວ່າູ ອອກໄປວຽກຄືກັບທຸກມົື້ ແຕູ່ບພໍ່ ຄໍ າວທ້າວກໍຮບີ ກບັ ມາລັກຈອບເບີິ່ງ. ໃນ ຂະນະທຈີ່ ອບຢນູ່ ນົັ້ ໄດ້ເຫັນວາູ່ ມນີ າງສາວທີ່ງາມທີສ່ ດຸ ຜູ້ໜຶີ່ງຄານອອກມາຈາກງາຊ້າງ, ນາງໄດປ້ ດັ ກວາດມ້ຽນເຮອື ນ ພເໍ ສັດແລ້ວກໍແຕູ່ງພາເຂົ້າໄວ້ ຈາກນົ້ັນ ຈິໄ່ີ ດ້ເຂົ້າຢປຢໃູ່ ນງາຄືເກົ່າ ເມື່ີອເຫນັ ດົ່ັງນ້ົັນ ທາ້ ວກໍຮູ້ສກຶ ດໃີ ຈຫາຼ ຍທີ່ສຸດ. ມືົ້ ລຸນມາ ພາຍຫັງຼ ທີປ່ ກສາກບັ ຜີນ້ອຍແລ້ວທາ້ ວກໍທໍາທູ່າຊວນຜີນ້ອຍອອກໄປໄຮແູ່ ລວ້ ກຈໍ ອບເບິີງ່ ອກີ . ພໍນາງອອກມາ ເຫນັ ວູາ່ ໄດໂ້ ອກາດ ທ້າວຈີງ່ິ ແລນູ່ ໄປຕນັ ປາກງາໄວ້ ຈາກນນັົ້ ກໍຖາມຫາກກົ ປາຍສາຍເຫດ ນາງຈງິີ່ ຕອບວ່າູ : - ນອ້ ງນຄີົ້ າດແຕູ່ຟາ້ ຫົວຮູ່ວມຮຽງໝອນ ຄາດໄດ້ເປັນຄູ່ຊອນ ມ່ິງີ ຂວນັ ຂອງອາ້ ຍ ຈ່ງີິ ໄດຈ້ ອນມາຜາ້ ຍ ເຊົາ ເຮອື ນທຽມພູ່າງ ນ້ອງນີົ້ເຊ້ົອື ລກູ ຊ້າງ ງາລໍ້າເລີດຄນູ ນນົັ້ ແລ້ວ. ເມື່ີອຊັກໄລໄູ່ ຕ່ຖູ າມກນັ ເປັນທີ່ແຈູ່ມແຈ້ງແລ້ວທັງສອງ ຈີ່ິງຕົກລົງຮູ່ວມຊວີ ດິ ນໍາກັນຕະຫຼອດໄປ. ກ່າູ ວເຖງິ ຊາວເມືອງ, ເມອ່ືີ ບໍ່ເຫັນທ້າວເຂົາ້ ມາຂເໍ ຂາົ້ ມາເປັນເວລາດນົ ນານ ກໍຄດິ ວູ່າທາ້ ວກໍາ່ ພາ້ ຕາຍແລວ້ ຈິງີ່ ພາກນັ ໄປຈອບເບີິ່ງ ຈ່ງິີ ໄດ້ເຫນັ ວາູ່ ທາ້ ວກາໍ່ ພາ້ ໃຫຍ້ ໂຕເປນັ ບາູ່ ວແລ້ວ ມຊີ ີວິດທີອ່ ດຸ ມສມົ ບນູ ບອ່ໍ ດຶ ເຂ້ົາຢາກເກືອຄແື ຕູ່ ກູ່ອນ ພ້ອມທງັ ມເີ ມຍທ່ີງດົ ງາມປານນາງຟ້ານາງສະຫວັນ, ເຂົ້າກເໍ ຕມັ ເລ້າົ ເຕມັ ເຍຍ, ເຄອີື່ ງປູກຂອງຝັງກໍເຕມັ ໄຮູ່ເຕັມ ສວນ, ຫຼຽວເບີິ່ງທົ່ງໄຮູ່ກກວ້າງສຸດສາຍຕາ ຫຼຽວເບ່ີິງທ່ົງນາກໍສຸດສຽງຮ້ອງ ບໍ່ມີອຶດມີຢາກຫຍັງຈັກແນວ. ຂູ່າວດົັ່ງ ກູ່າວນົ້ັນ ໄດ້ຊູ່າລືໄປຮອດຫູພະຍາ, ພະຍາກໍຍັງບໍ່ເຊືີ່ອວູ່າຈະເປັນໄປໄດ້ ເພີື່ອໃຫ້ແນູ່ໃຈຈິີ່ງໃຊ້ອາມາດຜູ້ໃກ້ຊິດໄປ ຕິດຕາມເບິີ່ງ ແລະ ກໍໄດ້ຮັບລາຍງານວູ່າເປັນຄວາມຈິງແທ້. ພໍຮູ້ແນວນັົ້ນ ພະຍາຈີ່ິງສ່ົັງໃຫ້ທ້າວກໍ່າພ້າມາພົບ, ເມີື່ອ ທ້າວມາຮອດແລວ້ ພະຍາຈິີ່ງຂວູ່ ູ່າ: - ບັກກໍ່າພ້າ ຈຸດປະສົງກູເອົີ້ນມຶງມານ້ີົກໍມີຢູ່ວູ່າ ມຶງເປັນກ່ໍາພ້າກໍ່າພອຍບໍ່ສົມຄວນທີ່ຈະມີເມຍງາມປານນົ້ີ ເພອ່ີື ບໍໃ່ ຫ້ມີຄວາມຮນຸ ແຮງ ກໍຈ່ີິງຂເໍ ວົາ້ ກັມຶງໂດຍດີວ່າູ “ເມຍມຶງນັນົ້ ຍົກໃຫກ້ ູສາ ມນັ ຈີິ່ງສມົ ກັບເຈົ້າພະຍາມະຫາສັດ ຄກື ”ູ ເວາົ້ ສຸດສຽງກໍສງົ່ ສຽງຫົວທ້າທາຍແບບຜ້ມູ ີອາໍ ນາດບາດໃຫຍູດ່ ັງ ຮູາ່ ຮູາ່ ຮາູ່ ອອກມາ. ຝູ່າຍທ້າວກໍ່າພ້າ ເມີ່ືອໄດ້ຍິນວູ່າ “ເອົາເມຍມຶງໃຫ້ກູ” ນ້ໍາຕາແຫູ່ງຄວາມເຈັບແຄ້ນກໍຄູ່ອຍໆໄຫຼຊຶມອອກມາ ຈາກເບົ້າຕາທງັ ສອງ ພອ້ ມທງັ ເວ້ົາວ່າູ : - ເຫດໃດພໍ່ພະຍາມາຊູ່າງວູ່າແນວນັົ້ນ, ແນວບໍ່ແມູ່ນຄອງແທ້! ຂ້ານ້ອຍເປັນກໍ່າພ້າກໍ່າພອຍຢູ່ ແຕູ່ລູກເມຍ ຂ້ານ້ອຍກໍຮັກຄືແກູ່ນຕາ, ຄັນເອົາວັດຖຸຼສີິ່ງຂອງເງິນຄໍາເສ້ົືອຜ້າແຜູ່ນແພແນວໃດແນວອີື່ນກໍຍັງພໍໄຄແດູ່ ອັນນີົ້ຈັົ່ງໃດ ພັດຊິວູ່າໃຫ້ຂາ້ ນ້ອຍຍກົ ເມຍໃຫ້ຈັົ່ງຊົ້ີ ແນວໃດຂາ້ ນ້ອຍກບໍ ່ໍຍອມໃຫດ້ ອກ. ເມືີ່ອພະຍາໄດ້ຟັງເຫດຜົນຂອງກ່ໍາພ້າຫຼາຍຢູ່າງຫຼາຍແນວ ກໍຢຸດນົິ້ງໄປຊົ່ວໄລຍະໜ່ີຶງເພື່ີຄົ້ນຄວ້າຫາວິທີທີ່ ແນບນຽນກວູ່ານ້ນົັ , ໃນທັນໃດ ພະຍາກັບປູ່ຽນບນັ ຍາກາດວາູ່ : - ເອົ້າ! ຄັນຊ້ັົນເຮົາມາພະນັນຕີໄກູ່ ຖ້າໄກູ່ມຶງແພ້ກູຈະຍົກເມືອງໃຫ້ມຶງເຄິີ່ງໜ່ຶີງໂລດ ແຕູ່ຖ້າແມູ່ນໄກູ່ກູແພ້ ມຶງຕ້ອງຍົກເມຍມຶງໃຫ້ກູ. ວູ່າຈົັ່ງໃດແລ້ວກ່ໍາພ້າ ວິທີນ້ົີເປັນທໍາດີແລ້ວແມູ່ນບໍ່? ພະຍາເວົ້າຂ້ົຶນພ້ອມທັງສຽງຫົວສະ ອກິ ສະອອ້ ຍຢູ່າງທ້າທາຍແບບເຊອ່ີື ໝັົ້ນໃນທັດສະນະຂອງຕົນເອງ. ໄດ້ຍນິ ຄໍາວູ່າ “ພະນັນ” ພ້ອມທັງກະຕກິ າ ຊາຍກໍ່າພາ້ ກໍຈົນປັນຍາເພາະໄກູ່ໂຕໜີຶ່ງກໍບ່ໍມີ ເຮັດແນວໃດຈິີ່ງຈະ ຫາໄກູ່ມາຕເີ ອົາຊະນະໄກູ່ພະຍາໄດ້ ແລະການທ່ີຕົນຈະປະຕິເສດພະກໍຢໃູ່ ນວົງຈໍາກັດຮດັ ແຄບທສີ່ ຸດ, ທ້າວຈໍາຕອ້ ງກົ້ມ ໜ້າຟາຍນໍ້າຕາເອົາຄວາມເຈັບແຄ້ນລະທົມຂົມຂ່ີືນມູຸ່ງໜ້າສູ່ກະຕູບນ້ອຍ ແລະ ເມຍຂວັນ. ພໍນາງງາເຫັນເຫັນທ້າວ ໂສກເສົ້າເຊ່ັນົ ນນັ້ົ ກຈໍ ິ່ີງຖາມຫາສາຍເຫດ ແລວ້ ກໄໍ ດ້ເລາ່ົ ຄວາມເປນັ ໄປທງັ ໝົດສູເ່ ມຍຟງັ ເມຍຈິງີ່ ເວາົ້ ນາໍ ທາ້ ວວູ່າ: - ອາ້ ຍກ່ີາພາ້ ເອີຍ ! ອາ້ ຍບ່ໍຕ້ອງໂສກເສາ້ົ ເສຍໃຈຫຍງັ ເລີຍ ຈັງ່ົ ຊນົັ້ ໃຫອ້ ້າຍໄປເອນ້ີົ ຫາເຫງັນມອງ ໂຕຖືກ 67

ແຮ້ວມືນົ້ ັນ້ົ ມາ ແລ້ວເລາົ່ ເລ່ີອື ງລາວໃຫເ້ ຫງນັ ໂຕນ້ົນັ ຟງັ ລາວກຈໍ ະມວີ ທິ ີຊູ່ວຍອາ້ ຍດອກ. - ທ້າວໄດ້ຍິນເມຍເວົາ້ ແນວນັ້ົນກໍອູ່າວເບົາໃຈລົງແດູ່ ຈາກນັົ້ນກໍໄປຮ້ອງຫາເຫງັນມອງໂຕນັ້ົນ, ເຫງັນມອງ ຈິ່ີງຂານອາສາແປງເພດເປັນໄກູ່, ພໍຮູຸ່ງເຊົ້າທ້າວກໍອູ້ມໄກູ່ເຂົ້າເມືອງ. ພໍໄດ້ເວລາ ການຕີໄກູ່ກໍເລ່ີມຂຶົ້ນ, ພະຍາທີ່ເຝຶ້າ ຕິດ ຕາມເບ່ິີງການແຂງູ່ ຂນັ ຢກູ່ ໍມຄີ ວາມດໃີ ຈ ແລະ ຫົວສະອກິ ສະອອ້ ຍແລ້ວເວົ້າຂ້ນົຶ ວູາ່ : - ບກັ ກໍ່າພ້າເອີຍຈົງັ່ ແມູ່ນມຶງໂງູ່ເນາະ ກຂູ ໍເມຍມງຶ ດໆີ ມຶງຍັງບໍ່ຍອມໃຫ້ພດັ ຍັງບ່ໍທໍມ່ າເສຍທັງເມຍທັງໄກູ່ຊັົ້ນ ບໍ? ເວົ້າແລ້ວກໍຫົວຕົບແຄູ່ງຕີຂາ. ໄກູ່ກໍຕີກັນໄປເລົື້ອຍໆ ພວກເສນາອາມາດກໍເວົ້າເປັນສຽງດຽວກັນວູ່າ “ໄກູ່ຂອງ ທ້າວກໍ່າພ້າຊິຕາຍແລ້ວ” ແຕູ່ເວົ້າບ່ໍທັນສຸດສຽງ ໄກູ່ຂອງກ່ໍາພ້າກໍເຂົ້າໄປເຕະໄກູ່ພະຍາຈົນຄໍຫັກຕາຍກັບບູ່ອນ ຈາກ ນນ້ົັ ສຽງຕບົ ມືພືຜ້າຂອງປະຊາຊົນກໍດັງຟດສະໜນັົ່ ຂ້ົຶນ ເຮັດໃຫ້ພະຍາເກດີ ຄວາມອັບອາຍຂາຍໜ້າ ແລະ ໂກດແຄ້ນທ່ີ ສຸດ. ເມີ່ືອໄກູ່ຕົນບໍ່ແພ້ ແທນທີ່ຊິຍົກເມືອງໃຫ້ກໍ່າພ້າຕາມກະຕິກາ ພັດຍັງລົບລີົ້ນປ້ີຶນຄວາມຢູ່າງໜ້າເລືອດທ່ີສຸດ ໂດຍບອກໃຫ້ທ້າວກ່ໍາພ້າເອົາຄວາຍມາຊົນກັນອີກໃນມ້ືົອ່ືີນ ທ້າວຈິ່ີງກົ້ມໜ້າກັບຄືນເມືອເຮືອນດ້ວຍຄວາມຄຽດ ແຄນ້ ແລ້ວກເໍ ລ່ົາເຫດການຕູ່າງໆໃຫ້ເມຍຟງັ , ເມຍກແໍ ນະນາໍ ໃຫໄ້ ປຮ້ອງຫາເສອື ເສືອກໄໍ ດແ້ ປງເພດເປນັ ຄວາຍ. ຕ່ີືນ ເຊາົ້ ມາ ທາ້ ວຈີງິ່ ນາໍ ຄວາຍໂຕນັົນ້ ເຂົ້າເມືອງເພ່ອີື ຊົນກັບຄວາຍພະຍາອີກ. ຜ່າູ ນການຊົນຄວາຍ ຄວາຍພະຍາກໍຕາຍອີກ ແຕພູ່ ະຍາກບໍ ຍໍ່ ອມພ້ອມທັງບອກໃຫເ້ ອົາຊາ້ ງມາຊນົ ກັນຕມ່ີື . ເອົາຊ້າງມາຊນົ ກັນ ຊ້າງພະຍາກໍຕາຍອກີ ເພາະຊາ້ ງຂອງ ກ່ໍາພ້າແມ່ນູ ຊາ້ ງນາໍ້ ແປງເພດ. ເມ່ີືອ ໄກ,ູ່ ຄວາຍ ແລະ ຊາ້ ງຕາຍແລວ້ ພະຍາກຍໍ ງັ ບໍ່ຍອມ ຍງັ ຊູຊຊີ ິເອາົ ເມຍທາ້ ວໃຫໄ້ ດ້ດ້ວຍເຫດຜນົ ວູ່າ: - ບັກກໍ່າພ້າ ດຽວນົີ້ມຶງມີໂທດກາຫຼາຍແລ້ວ ຍ້ອນມຶງນົ້ີເອງ ໄກູ່ກູ, ຄວາຍກູ ຊ້າງກູຈີິ່ງຕາຍ; ເພືີ່ອປະກັນ ເອົາຊີວິດມງຶ ໄວ້ ມງຶ ຕອ້ ງກິນຊ້ນົີ ສດັ ທງັ ສາມນໃ້ີົ ຫໝ້ ດົ ພາຍໃນມືົດ້ ຽວ ບ່ໍດົ່ງັ ນນັົ້ ມງຶ ຈະຖືກຕດັ ຄ.ໍ ທ້າວໄດ້ຍິນດົ່ັງນັ້ົນ ກໍມີຄວາມອຸກອັົ່ງ ແລະ ຄຽດແຄ້ນທ່ີສຸດ ແຕູ່ກໍເປັນສິ່ີງທີ່ເຫືຼອວິໄສທີ່ຈະຕອບໂຕ້ ປະ ທວ້ ງຄືນຕໍ່ຜູ້ມີອໍານາດບາດໃຫຍູ່ໄຮ້ມະນຸດສະທໍາ ທາ້ ວຈີິ່ງຈໍາຕ້ອງກັບເມືອປກສານໍາເມຍ. ເຖິງມົື້ໃໝູ່ຈີ່ິງໄດ້ເອີົ້ນເອົາ ຮຸ້ງມາ, ພາຍຫັຼງທ່ີໄດ້ວາງແຜນການລະອຽດ ແລະ ຕົກລົງກັນເປັນທີ່ເຂ້ົາໃຈກັບຮຸ້ງແລ້ວ ທ້າວກໍໄດ້ເຂ້ົາໄປໃນວັງ ກູ່ອນ, ພເໍ ຖິງເວລາ ພະຍາຮ້ງຸ ພອ້ ມດວ້ ຍບໍລວິ ານຈິີ່ງເລືອມຕາລງົ ມາກນິ ຊົນີ້ ນັົ້ນຈນົ ໝດົ ແລວ້ ກບໍ ິນກັບຄນື . ເມືອ່ີ ພະຍາເຫັນວູາ່ ທາ້ ວກ່ໍພາ້ ກິນຊີົນ້ ນນົ້ັ ຈົນໝດົ ກໍຍງັ ສບື ຕໍລ່ ົບລນີ້ົ ປ້ີຶນຄວາມບໍ່ຍອມປະຕບິ ັດຕາມກະຕິກາທີ່ ວາງໄວ້ຊໍາ້ ບ່ໍພຍໍ ງັ ບງັ ຄບັ ໃຫ້ທ້າວກໍາ່ ພ້າຫາເຮືອມາຊູ່ວງແຂູ່ງກັນອີກ ໂດຍນໍາເອົາຈິດໃຈກະຕິກາເກົ່າ. ທາ້ ວກ່ໍາພາ້ ກໍຈໍາ ໃຈຮັບປາກ ແລ້ວກັບເມືອປກສານໍາເມຍ. ພໍຮູຸ່ງເຊົ້າມາທ້າວກໍໄດ້ເອີ້ົນເອົານາກ, ນາກໄດ້ແປງກາຍເປັນເຮືອຊູ່ວງໄປ ຊູ່ວງກັບເຮືອພະຍາ ໂດຍແມູ່ນທ້າວກໍ່າພ້າ ແລະ ເມຍເປັນສີພາຍ. ເຖິງຈະອອກເຫ່ີືອເທແຮງສຸມໝົດຈິດໝົດໃຈໃສູ່ ເຮືອພະຍາກໍຍັງເອົາຊະນະເຮືອຂອງກໍ່າພ້າບໍ່ໄດ້ ສຸດທ້າຍເຮືອຂອງພະຍາກໍຫ້ຼົມ ແລະ ພະຍາກໍຕາຍໄປ. ເມີື່ອຕາຍໄປ ແລ້ວກໍຍັງບໍ່ສົິ້ນສຸດ ຍັງໄປເກີດເປັນແຖນອີກ, ດ້ວຍຈິດວິນຍານທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອະທໍາ, ຄວາມອາຄາດບາດ ໝາງ ແລະ ຄວາມອິດສາບງັ ບຽດ ພະຍາຈ່ິງີ ຍງັ ສືບຕໍ່ລງົ ມາສກູ້ ັບກ່ໍາພ້າອີກ. ສູ້ໄປສ້ມູ າສຸດທ້າຍກຖໍ ືກບ້ວງທ້າວກໍ່າພ້າ ແຕູ່ດ້ວຍຈິດໃຈເມດຕາ ທ້າວຈ່ິີງປູ່ອຍພະຍາໄປ ແທນທີ່ພະຍາມຈະຍອມສໍານຶກບຸນຄຸນແລ້ວກັບຄືນຂຶົ້ນເມືອເມືອງ ແຖນ ແຕູ່ບໍເ່ ປັນດັງ່ົ ນນັ້ົ , ກູ່ອນຂຶນົ້ ເມືອ ພະຍາໄດ້ເອນີົ້ ເອາົ ສັດທກຸ ຈໍາພວກມາເຕ້າົ ໂຮມກນັ ແລ້ວຖາມວາູ່ : - ບັນດາສັດນ້ອຍໃຫຍູ່ທັງຫຼາຍ ມີໃຜແດູ່ທີ່ສາມາດລົງໄປເອົາຂວັນນາງງາເມຍບັກໍ່າພ້າຢູ່ເມືອງລູຸ່ມຂົຶ້ນມາ ໃຫ້ກູໄດ້? - ໄດ້ມີສັດຈາພວກໜີຶ່ງຂານອາສາຄື: ແມງງອດ, ງູເຫົ່າ, ນົກເຄົ້າ ແລະ ບູ່າງລົ້ວ. ເມີື່ອພວກສັດຮັບປາກ ແລ້ວ ກໍໄດ້ວູ່າງແຜນການ ແລະ ແບູ່ງໜ້າທີ່ກັນຢູ່າລະອຽດ. ເວລາທີ່ເຂົາປະຊຼຸມວາງແຜນການຢູ່ນັ້ົນ ຜີນ້ອຍກໍໄດ້ໄປ ຈອບຟັງ ເມີື່ອຮູ້ແຜນການແລ້ວຈິງີ່ ກບັ ມາບອກກໍາ່ ພ້າ ແລະ ນາງງາວາູ່ : 68

- ແຕນູ່ ຕົີ້ ໍ່ໄປເອອົ້ື ຍບຕ່ໍ ອ້ ງລກຸ ໜຶົງ້ ເຂ້າົ ນ້ອງຈະເປັນຜູ້ຮບັ ພາລະເອງຈນົ ກວູ່າທກຸ ຢ່າູ ງຈະຮຽບຮ້ອຍ. ພຕໍ ນີື່ ເຊົ້າ ມາ ຜີນ້ອຍກໍລຸກແຕູ່ເດິກແລ້ວຈັດການແມງງອດທີ່ລົ້ີຢູ່ດົ້ນຟືນ, ຂ້າງູເຫົ່າທີ່ລົ້ີຢູ່ກົ້ນໝ້ໍໜຶົ້ງ ແລະ ຂ້ານົກເຄົ້າທີ່ຈັບຢູ່ ປາຍຊານເປັນລາໍ ດັບ. ເປັນອັນວ່າູ ສັດທງັ ສາມໄດ້ຕາຍໝດົ ຍງັ ແຕບູ່ ູາ່ ງລົ້ວເທົ່ານນ້ົັ ທີ່ສາມາດຮ້ອງເອົາຂວນັ ນາງງາຂນ້ົຶ ໄປໃຫ້ພະຍາ ແຖນໄດ້ ມັນຈ່ິີງຮ້ອງໂຫຍຫວນເອົາຂວັນາງງາຈົນຂັວນຂອງນາງອອກຈາກຮູ່າງຂົຶ້ນເມືອຮອດເມືອງແຖນ. ພະຍາ ເຫັນດ່ົັງນ້ົັນ ກໍດີໃຈສຸດທີ່ຫາສງ່ິີ ປຽບບໍ່ໄດ້ ພະຍາໄດ້ສັົ່ງໃຫ້ບໍລິວານແຖນທັຫຼາຍຈັດພິທີບາສີສູ່ຂວນັ ຕ້ອນຮັບນາງງາ ເປນັ ເວລາສາມມືົ້ສາມຄນື ໃນຂະນະນົ້ັນ ບູ່າງລວົ້ ກຍໍ ັງຄົງຮອ້ ງເອາົ ຂວັນນາງງາຢູ່ຕະຫຼອດຈົນກວູ່າຈະສໍາເລດັ ພິທີເອົີ້ນ ຂວັນ. ໃນຂະນະດຽວກັນ ຜີນ້ອຍກໍພະຍາຍາມຄຶດຫາທຸກວິທີທາງເພີື່ອນໍາເອົາຂັວນນາງງາກັບຄືນມາ. ດ້ວຍຄວາມ ສະຫາຼ ດຄອູ່ ງແຄ້ວຂອງຜນີ ອ້ ຍ, ຜີນ້ອຍຈິ່ີງໄດ້ວາງແຜນຫຼອກບູ່າງລົ້ວ ໂດຍເອົາໄມ້ມາສານເຮັດຂ້ອງໃຫຍໃູ່ ຫ້ບູ່າງລົ້ວ ເຫັນ, ບູ່າງລ້ົວສົນໃຈຈງ່ີິ ຖາມວູ່າ: - ສ່ຽູ ວ! ແມູນ່ ໂຕເຮັດຫຍັງຄືມາຂະໝກຸ ຂະໝຍຸ້ ແທ້? - ໂອຍ້ ສູຽ່ ວເອີຍເຮົາຊສິ ານອູ່ ຜີນອ້ ຍຕອບ. - ອ່ຫູ ຍັງຄມື າເຮັດແນວນີົ?້ ບາູ່ ງລ້ົວຖາມ - ອຂູ່ າ້ ງບູ່ອງ ຜີຍອ້ ຍຕອບ. ພສໍ ານສໍາເລດັ ຜນີ ອ້ ຍຈີ່ງິ ເວ້າົ ວ່າູ : - ສຽູ່ ວ! ເຮົາຂໍເພ່ງີິ ໂຕເຂ້ົາຢນັ ເບ່ີິງທາງໃນໃຫ້ເຮົາແດູ່ວູາ່ ມນັ ຊິໜ້ນໜາດຢີ ່ບູ ໍ? - ໄດ!້ ບູາ່ ງລວ້ົ ຕອບດ້ວຍຄວາມຍິນດີ. ພວໍ າູ່ ແລ້ວ ດ້ວຍຄວາມຮູເ້ ທາົ່ ບໍ່ເຖິງການ ບ່າູ ງລົວ້ ຈງ່ີິ ເຂົ້າໄປໃນຂ້ອງ, ຜີນອ້ ຍໄດ້ໂອກາດຈີິ່ງຮັດປາກຂ້ອງໃນ ທນັ ທີແລ້ວຈງິ່ີ ຂູວ່ າູ່ : -ມົື້ນີ້ົຄືມື້ົສຸດທ້າຍຂອງມຶງແລ້ວ ກູຊິຂ້າມຶງດຽວນີົ້ໂລດ, ຖ້າມຶງຢ້ານຕາຍ ມຶງຈ່ົງຮ້ອງຮຽກເອົາຂວັນເອື້ົອຍ ໃພກ້ ູຄນື ມາ! ດ້ວຍຄວາມຕົໃຈ ແລະ ຢາ້ ນຕາຍ ບູ່າງລ້ົວຈິີ່ງຈາໍ ເປນັ ຮ້ອງຮຽກເອາົ ຂວັນນາງງາຄືນມາ ເຮັດໃຫພ້ ິທີຂອງພະ ຍາແຖນຫົມ້ຼ ບເ່ໍ ປນັ ທ່າູ . ພນໍ າງງາຄືນມາແລວ້ ຜີນ້ອຍຍັງລ້ໍຕັດລນົ້ີ ບາູ່ ງລົ້ວອກີ ໂດຍຖາມວູ່າ: - ໂທສຽູ່ ວ! ສຽງຮ້ອງຂອງໂຕຈ່ງົັ ແມ່ນູ ເຄັດແມູ່ນຢາເນາະ, ໂຕພໍບອກເຮາົ ໄດບ້ ວ່ໍ າູ່ ມນັ ເຂດັ ຍອ້ ນຫຍງັ ? - ໂອຍ! ກໍເຂດັ ຍ້ອນປາຍລົ້ນີ ເຮົານ້ົີແລ້ວ ບູ່າງຕອບດ້ວຍຄວາມທະນົງຕວົ . - ໂອ! ຄນັ ຈົ່ງັ ຊນົ້ັ ເຮາົ ຂໍເບີ່ງິ ແດໄູ່ ດບ້ ?ໍ ຜນີ ້ອຍຖາມສ້ເໍ ຂົາ້ . - ໄດ້! ວູ່າແລ້ວບູ່າງກໍແລບລົ້ີນອອກມາໃຫ້ຜີນ້ອຍເບ່ິີງ, ຜີນ້ອຍຈີິ່ງໃຊ້ມີດຄົມຕັດປາຍລ້ີົນຂອງບູ່າງລົ້ວຖົ້ິມ ທັນທີ. ພາຍຫັຼງທີ່ັົດແລ້ວ ເພີື່ອຄວາມແນູ່ໃຈ ຜີນ້ອຍຈ່ິີງບອກໃຫ້ບູ່າງລ້ົວລອງຮ້ອງເອົາຂວັນຜູ້ອືີ່ນແຕູ່ກໍປາກົດວູ່າ ບ່ໍ ມລີ ິດເດດຫຍງັ ອກີ . ຫຼັງຈາກພະຍາຕາຍໄປແລ້ວ ເລືີ່ອງລາວງຽບສະຫງົບລົງ ຊາວເມືອງເຫັນວູ່າທ້າວກໍ່າພ້າເປັນຄົນທີ່ມີຄວາມ ສາມາດ ແລະ ມຈີ ິດໃຈເປັນທໍາ ຈີ່ງິ ພ້ອມກນັ ຍົກເອົາທ້າວຂົ້ນຶ ນ່ງົັ ເມອື ງສບື ໄປ. 69

ເລ່ີືອງ ພູທາ້ ວ ພນູ າງ ພາບປະກອບ: ເພຈເ໌ ຟສບກຸ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງ ຢູ່ທບ່ີ ້ານຊຽງແມນ ຝົັ່ງຂວາຂອງແມູ່ນ້ໍາຂອງຂອງຕໍ່ໜ້ານະຄອນຫຼວງພະບາງ ຍັງມພີ ູສອງໜ່ວູ ຍທີ່ມຮີ ູບປະພັນ ສັນຖານເໝືອນມະນຸດນອນຫງາຍຢູ່າງໜ້າອັດສະຈັນ. ໜູ່ວຍໃຕ້ຮຽກວູ່າພູພຸດທະເສນ ໜູ່ວຍເໜືອຮຽກວູ່າ ພູນາງ ກັງຮີ ຮຽກຫຍໍໆ້ ວູາ່ ພທູ າ້ ວ ແລະ ພູນາງ. ນິທານຫຍໍ້ພູສອງໜູ່ວຍນ້ີົ ລາວບູຮານໄດ້ເລົ່າຕໍ່ໆກັນມາວູ່າ: “ແຕູ່ຄ້ົັງກູ່ອນຢູ່ບໍລິເວນອິນທະປັດຖາ ມີຄົນຕັດ ຟືນຜູ້ໜີ່ຶງທຸກໄຮ້ເຂັນໃຈທີ່ສຸດ. ຊາຍທຸກກະຕະຜູ້ນ້ົັນມີເມຍຜູ້ໜຶ່ີງ ແລະ ລູກສິບສອງຄົນ. ດ້ວຍຄວາມທຸກຍາກຫາ ອັນປຽບບ່ໍໄດ້ ຊາຍຕັດຟືນຜູ້ນົັ້ນຈີິ່ງເອົາລູກໄປໂຜດທີ່ປູ່າເສຍນາງທັງສິບສອງຄົນນົ້ັນກໍດົ້ັນດອນຊອນປູ່າໄປ ຈ່ີິງໄປ ພບົ ນາງຍັກຕົວໜີຶ່ງຊືີ່ວາູ່ ສຸນທະລາ ມີລູກສາວຄົນໜຶີ່ງຊີື່ວາູ່ ນາງກັງຮີ. ນາງຍັກແມູ່ໝ້າຍໄດ້ເອົານາງທັງສິບສອງຄົນ ນັນ້ົ ໄປຢໃູ່ ນພະລາຊະວັງ ເພ່ືອີ ໃຫ້ຢກູ່ ນິ ກັບລກູ ສາວຂອງຕນົ ”. ນາງທງັ ສິບສອງໄດຢ້ ູ່ໃນວງັ ກັບນາງຍກັ ແມູ່ໝາ້ ຍເປັນເວລາຫຼາຍປີ ຈນົ ໃຫຍ່ຂູ ຶ້ນົ ມາພສໍ ອນສາວ. ວນັ ໜ່ງຶີ ນາງ ທງັ ສິບສອງຄນົ ເລຍີ ພາກັນລັກໜີ. ນາງຍກັ ກໍຕິດຕາມໄປຈວນຈະພົບແລ້ວນາງສິບສອງກໍເຂົ້າໄປລ້ົີຢູ່ໃນຜົ້ງປາກພະຍາ ງົວໂຕໜ່ຶີງ. ເມອ່ີື ຍັກກບັ ຄນື ແລວ້ ນາງສິບສອງຈິ່ີງອອກເດີນທາງຕ່ໄໍ ປ. ນາງສິບສອງໄປເຖິງນະຄອນຫຼວງ ຊີ່ຶງເປັນເມືອງຂອງທ້າວປາລຸທະເສນ. ພະຍາອົງນ້ົີເຫັນນາງທັງຫຼາຍມີຮູບ ຮູ່າງເນືົ້ອກາຍຈົບງາມ ກໍເອົາຂົຶນ້ ເປັນມະເຫສ.ີ ນາງຍັກແມູໝ່ າ້ ຍ ເມີ່ອື ໄດຊ້ າບວູ່ານາງສບິ ສອງເປັນເທວີຂອງພະຍາປາລທຸ ະເສນແລວ້ ກຕໍ າມໄປ. ເມ່ີືອຈໍາແລງຕົວເປັນນາງມະນຸດທ່ີມີເນົື້ອກາຍໝຸູ່ມນ້ອຍ ແລະ ງົດງາມທີ່ສຸດແລ້ວກໍເຂົ້າໄປໃນພະລາຊະວັງ. ພະຍາປາລທຸ ະເສນເຫັນນາງກຫໍ ຼົງຮັກ ກໍຍົກຂ້ົຶນເປັນອັກຄະມະເຫສີ. ຕໍ່ນັ້ົນມາບ່ໍນານນາງຍັກແກ້ງເຈັບປູ່ວຍຢູ່າງໜັກ ບ່ກໍ ິນເຂົ້າ ແລະ ນໍ້າຈົນຮູ່າງກາຍຈູ່ອຍຜອມຫູ່ຽວແຫ້ງໄປ ຈິີ່ງແນບນໍາໃຫ້ພະຍາປາລຸທະເສນໄປນໍາໝໍໂຫນ. ນາງຍັກ ຈໍາແລງກາຍເປນັ ແມູ່ໝໄໍ ປຢູ່ຂາ້ ງໜ້າ. ເມືີ່ອຄນົ ໃຊ້ໄປຫາຈງິ່ີ ຊາບວູ່ານາງສບິ ສອງຄົນເປັນຄນົ ເຂັດຂວງ ຖາ້ ຂັງໄລນູ່ າງ ທັງສິບສອງຄົນອອກຈາກພະລາຊະວັງ ແລະ ເຈາະເອົາຕາເຂົາທັງມວນມາສູ່ຂວັນນາງສຸນທະລາ ຜູ້ເປັນອັກຄະມະເຫ ສີ ພະຍາດນາງຈິີງ່ ຈະຫາຍ ບໍດ່ ົງ່ັ ນັົ້ນເຫນັ ຈກັ ຕາຍໄປບໍ່ສົງກາ. ດວ້ ຍຄວາມຫຼງົ ຮັກນາງຍັກ ພະຍາປາລຸທະເສນ ຈີ່ງິ ສັງົ່ ໃຫ້ບ່າູ ວໄຜູ່ເຈາະເອົາຕານາງທງັ ສິບສອງ, ແລວ້ ນາໍ ເອາົ ໄປໄວຖ້ ໍາ້ ເລິກແຫູງ່ ໜ່ີຶງ. ນາງຍັກ ເມື່ອີ ເພນ່ິີ ເອົາຕານາງສິບສອງມາສຂູ່ ວັນຕົນແລວ້ ກສໍ ງົ່ ເມອື ໃຫ້ລກູ ສາວຂອງຕົນ 70

ຮກັ ສາໄວ້ທເີ່ ມືອງໄວຍະລັບປະຕ.ິ ນາງສິບສອງ ເມີ່ືອໄດ້ຈາກພະລາຊະວັງຂອງພະຍາປາລຸທະເສນໄປຜູ້ໃດກໍມີຄັນທຸກຄົນ. ດ້ວຍການອົດອາ ຫານນາງສິບສອງເມືີ່ອຜໃູ້ ດອອກລູກມາກຈໍ ີກປນັ ກັນກນິ . ນາງສິບສອງເມອືີ່ ຜູໃ້ ດອອກລກູ ມາກໍຈກີ ປນັ ກນັ ກນິ . ຈະເປັນການທໍາກົນອຸບາຍ ຫືຼ ວູ່າດ້ວຍຄວາມເວທະນາຂອງບູ່າວໄຜູ່ ສູ່ວນນາງຫຼ້າເຂົາເຈາະເອົາແຕູ່ຕາຊ້າຍທ່ໍ ນ້ົນັ . ເມ່ອີື ນາງສບິ ເອັດອອກລູກ ແລະ ປັນມາໃຫ້ກນິ ນາງກເໍ ອົາທອ້ ນໄວບ້ ໍກ່ ິນ. ພາຍລຸນມາ ເມືີ່ອນາງອອກລູກກໍເອົາ ເນືົ້ອຂອງລູກນາງທັງສິບເອັດທີ່ທ້ອນໄວ້ນັົ້ນແຈກຢາຍໃຫ້ພວກເອືົ້ອຍກິນ ບອກວີູ່າເປັນພູດລູກຂອງຕົນຕາຍ ແລະ ເປີ່ອື ຍເນາົ່ ອອກມາແຕໃູ່ ນທອ້ ງ ຕໍ່ນົັ້ນໄປ ແມູ່ໄກູ່ປູ່າຕົວໜ່ຶີງທີ່ມີໃຈເມດຕາປານີ ກໍຊອກເຂົ້າເປືອກມາລ້ຽງທ້າວນ້ອຍ ແລະ ນາງສິບສອງວັນ ລະເລກັ ລະໜ້ອຍພບໍ ໃໍ່ ຫ້ຕາຍ. ເຖງິ ເມອ່ີື ທ້າວນ້ອຍໃຫຍຂູ່ ຶົ້ນມາ ນາງຫາຼ້ ກໍບອກເລ່ົາແກູ່ນາງສິບເອັດວ່າູ ລກູ ຂອງຕົນຍັງຢູ.່ ທາ້ ວນ້ອຍອອກ ຈາກຖາໍ້ ໄປທູ່ຽວຕາມໝູບ່ າ້ ນໃກຄ້ ຽງໂດຍໄດຈ້ ັບເອາົ ໄກເູ່ ຖີືອ່ ນໂຕທີແ່ ຂງແຮງໄປຕກີ ັບໄກູເ່ ດັກນ້ອຍຊາວບາ້ ນ. ພໍຕາ ເວນັ ລົງແລງຝູງເດກັ ນ້ອຍກໍເອາົ ເຂົ້າ ແລະ ນ້າໍ ໃຫ້ ແລວ້ ກໍຫາບມາສູນ່ າງສບິ ສອງກນິ . ວັນໜ່ີຶງທ້າວນ້ອຍໄດ້ໄປຫຼິ້ົນໝາກຮຸກ ໝາກສະກາໃນນະຄອນຫຼວງ ຊີ່ຶງເປັນເມືອງພະຍາພໍ່ແຫູ່ງຕົນປາລຸທະ ເສນໄດ້ທົງຊາບວູ່າຕົນເອງເປັນຜູ້ຊາໍ ນານໃນການຫ້ນົິຼ ຈິ່ີງຮຽກທ້າວນ້ອຍມາຫຼົ້ິນໝາກຮຸກໝາກສະການໍາ. ພະອົງໄຕູ່ ຖາມເຖງິ ໂຄດວງົ ທ້າວນ້ອຍໄດທ້ ນູ ຕອບວູ່າ ຕົນເປນັ ລູກຂອງນາງຈັນທະປະທຸມ ນ້ອງຫຼ້າຂອງນາງສບິ ເອດັ ພະຍາຈ່ີິງ ຮຈູ້ ັກວູາ່ ເປັນລູກຂອງຕົນ. ນັບແຕູ່ວັນນັົ້ນຕໄ່ໍ ປ ພະຍາປາລຸທະເສນກໍຊງົ ຊັກຊວນທ້າວນ້ອຍໃຫມ້ າຢພູ່ ະລາຊະວັງນໍາ ພະອົງ. ທາ້ ວນ້ອຍກໍມາຕາມຄວາມປະສົງຂອງພະຍາ ແຕວູ່ ູ່າໄດລ້ ອບເອົາເຂົ້າປາອາຫານໄປລ້ຽງນາງສິບສອງຢ່ບູ ໍ່ຂາດ ວນັ . ພະຍາປາລທຸ ະເສນໄດຕ້ ັງົ້ ຊີືໃ່ ຫທ້ ້າວນອ້ ຍວູ່າ ພຸດທະເສນ. ຕໍ່ມາບໍນ່ ານ ນາງຍກັ ຜຈູ້ ໍາແລງຕວົ ເປນັ ອກັ ຄະມະເຫສີຂອງພະຍາປາລທຸ ະເສນກຮໍ ້ຈູ ັກວູາ່ ທ້າວພຸດທະເສນ ເປນັ ລູກຂອງນາງຫ້ຼາ ຈິ່ີງຊອກຂາ້ ທ້າວນ້ອຍດວ້ ຍອຸບາຍເລູ່ກນົ . ນາງຈງິີ່ ແກງ້ ທໍາເປັນປວູ່ ຍໜັກອີກແລ້ວທນູ ພະຍາປາ ລທຸ ະເສນຜເູ້ ປັນຜວົ ວ່າູ ມີແຕຢູ່ າຊີ່ຶງຢູ່ໃນເມືອງໄວຍະລັບປະຕິ ຄືເມືອງເດີມຂອງນາງຢູ່າງດຽວທີຈ່ ະເອົາຊີວິດຂອງນາງ ໄວໄ້ ດ້ ແລະ ຜູ້ທີ່ຈະໃຊໃ້ ຫໄ້ ປເອົາຢານນັົ້ ນາງແລເຫັນແຕູທ່ າ້ ວພຸດທະເສນຄນົ ດຽວຊີຶງ່ ສາມາດ. ພະຍາປາລຸທະເສນ ກໍ ໃຊ້ໃຫທ້ າ້ ວພດຸ ທະເສນໄປເອົາຢາຕາມຄາໍ ປະສົງຂອງນາງຍກັ . ທ້າວພຸດທະເສນເລືອກເອົາມາ້ ຕົວໜ່ຶງີ ແຂງແຮງທ່ີສຸດ ເຫາະເຫນີ ເດີນອາກາດໄດ.້ ກູ່ອນຈະອອກເດີນທາງໄປ ນາງຍັກໄດ້ມອບໜັງສືໃຫທ້ າ້ ວສະບບັ ໜງີ່ຶ ແລວ້ ກາູ່ ວວູ່າ: ໃຫ້ເຈົາ້ ເອົາໜັງສືສະບັບນເົີ້ ມືອໃຫນ້ າງກັງຮີ. ເມອື່ີ ນາງໄດ້ ອູ່ານໜັງສນື ້ີແົ ລ້ວເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບສິີງ່ ເພີງໃຈຂອງເຂ້ົາເປນັ ອນັ ມາກ”. 71

ທ້າວພຸດທະເສນ ຮັບເອົາໜັງສືຈາກນາງຍັກ, ມັດແຂວນຄໍມ້າ ແລ້ວກໍອອກເດີນທາງໄປ. ວັນໜ່ີຶງໃກ້ຈະເຖິງ ເມືອງໄວຍະລັບປະຕເິ ຫດວູາ່ ທ້າວເດີນທາງອດິ ອູ່ອນໜກັ ເມີືອ່ ມາຮອດອາສົມ ບົດລືສແີ ຫງູ່ ໜຶີ່ງ ທາ້ ວກລໍ ງົ ຈາກມ້າລົງ ເຊົາເມີອື່ ຍເອາົ ແຮງຢູກ່ ອ້ ງຕົ້ນໂພໄຊແລ້ວທາ້ ວ ແລະ ມາ້ ກໍພາກັນຫຼັບໄປ. (ຈດົ ໝາຍທີທ່ າ້ ວພດຸ ທະເສນນາໄປໃຫນ້ າງກາງຮີ) ລືສີໄດ້ມາພົບ ແລະ ເຫັນກັບໜັງສືມັດແຂວນຄໍມ້າກໍມີຄວາມສົນໃຈ ຈີິ່ງຕັດເຊືອກເອົາໜັງສືອອກມາອູ່ານ ມີໃຈຄວມວູ່າ: “ດູລາ ນາງກັງຮີ ຄັນວູ່າຊາຍນ້ອຍຜູ້ນົ້ີໄປຮອດໄປເຖິງເມື່ີອໃດມຶງນາງຈ່ົງກິນຊາຍນ້ອຍຜູ້ນົ້ີເສຍຢູ່າ ໄວ”້ . ລືສີເຫັນໄພອັນຕະລາຍຈະມາເຖງິ ທ້າວນ້ອຍ ຈ່ີິງລຶບເນື້ົອຄວາມທີ່ກູ່າວມານແ້ົີ ລ້ວແກ້ໄຂດ້ວຍເນອ້ົື ຄວາມໃໝູ່ ວູ່າ: “ຊາຍນ້ອຍຜູ້ນີົ້ ເປັນລູກແຫູ່ງນາງສຸນທະລາ ຫາກໄດ້ສົ່ງມາໃຫ້ເປັນຜົວແຫູ່ງມຶງນາງ ຄັນວູ່າຊາຍຫາກມາເຖິງ ເມ່ີອື ໃດໃຫມ້ ງຶ ນາງແຕ່ງູ ແປງຕ້ອນຮບັ ແລ້ວໃຫມ້ ຶງນາງອະພເິ ສກເອົາທ້າວເປນັ ເຈົ້າເປັນຜົວ ໂດຍສະຫວດັ ດີເທົີ້ນ”. ທ້າວພຸດທະເສນເດີນທາງຕ່ໍໄປຮອດເມືອງໄວລັບປະຕິ ນາງກັງຮີ ເປີດໜັງສືຂອງແມູ່ອອກອູ່ານ ແລ້ວກໍຮັບ ເອົາທ້າວພຸດທະເສນດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ ເພາະທ້າວພຸດທະເສນມີຮູບໂສມຕະໂນມພັນອັນງົດງາມມາກ ເວລາເອົາກັນ ແລ້ວ ນາງກັງຮີ ກໍພາຜົວຂອງຕົນໄປຊົມສວນອຸທິຍານ ແລະ ແນະນໍາໃຫ້ຮູ້ຂອງດີວເິ ສດທຸກສີິ່ງທຸກປະການ ເປັນຕ້ົນ ວູາ່ ຫວາ້ ນຫາຼ ຍຊະນິດ ເມອືີ່ ແກງູ່ ໄປເປນັ ປ່າູ ໄຜ່ໜູ າມ ເປນັ ໜອງ ເປນັ ໄຟເຜົາແຜນູ່ ດິນ ເປັນແມນູ່ ້ໍາໃຫຍູ່ ແລະ ອນີ່ື ໆ. 72

ຮູ້ຈັກດົ່ັງນີ້ົແລ້ວ ທ້າວພຸດທະເສນກໍດີໃຈ ຈິ່ີງຊອກຊູ່ອງທາງຈະລັກໜີຈາກນາງກັງຮີ ກັບໄປນະຄອນຫຼວງ. ວັນໜີ່ຶງທ້າວໄດ້ສ່ົັງໃຫ້ນາງກັງຮີ ຈັດການຫຼິ້ົນມະຫໍລະສົບຄົບງັນໃຫ້ບູ່າວໄຜູ່ທັງເມືອງໄດ້ຊຼຸມເຂ້ົາຊຸຼມເຫ້ົຼາຊີ່ືນມູ່ວນ. ສູ່ວນທ້າວກເໍ ອົາເຫຼົ້າແຈກນາງກັງຮີຫຼາຍໆ ເມົາເຫ້ົຼາແລວ້ ກພໍ າກັນນອນຫຼບັ ໄປຢາູ່ ງບໍ່ຮູ້ເມ່ືີອຄີງ. ທ້າວພຸດທະເສນ ເຫັນນາງກັງຮີ ແລະ ບູ່າວໄຜູ່ຍັກນອນຫັຼບງຽບສະຫງັດແລ້ວ ທ້າວກໍເຂົ້າໄປເອົາກົງໃຈນາງ ຍັກສນຸ ທະລາ ເອາົ ຕານາງສິບສອງ ເອາົ ໝາກເວຮີ ້ຫູ າວ ແລະ ໝາກນາວຮ້ໂູ ຫູ່ ແລະ ຫວ້ານດວີ ເິ ສດຫາຼ ຍຊະນດິ ແລ້ວ ທ້າວກໍຂົ້ຶນຂ່ີມ້າລັກໜີໄປກາງຄືນ. ເມື່ີອນາງກັງຮີ ສວູ່າງເຫົ້ຼາຮູ້ສຶກຄືນມາຊອກຫາຜົວບໍ່ເຫັນ ກໍເອົາລິພົນອອກຕິດ ຕາມ ທ້າວພຸດທະເສນເຫັນດ່ັົງນົ້ັນກໍເອົາຫວ້ານດີວິເສດຂວູ່າງໄປເກີດເປັນປູ່າໄຜູ່ໜາມ ເປັນໜອງ ເປັນໄຟເຜົາ ແຜນູ່ ດິນຕນັ ທາງທ່ີນາງຈະຕດິ ຕາມມາ. ນາງກໍເອົາລພິ ົນຟັນປາູ່ ໄຜຖູ່ ົມໜອງ ແລະ ມອດໄຟຕິດຕາມມາໄດ.້ ສດຸ ທາ້ ຍ ທ້າວກໍໄດ້ເອົາຫວ້າຊະນດິ ໜງີຶ່ ຂວູ່າງໄປເປນັ ແມູ່ນ້າໍ ໃຫຍູມ່ ີພຸເຝືອນແປວໄຫຼຟອງຟາດ. ນາງກັງຮີ ເມີ່ືອມາເຖິງແຄມນາ້ໍ ນົີ້ກໍຕດິ ຕາມໄປບໍ່ໄດ້ ນາງຈ່ີິງເອີົ້ນຫາຜົວໃຫ້ກັບຄືນດວ້ ຍຄວາມສະເໜຫາຮັກ ທ້າວບໍ່ກັບ ນາງຈີິ່ງເອົາໄພູ່ພົນກັບສູ່ເມືອງແຫູ່ງຕົນ. ນາງມີຄວາມໂທມະນັດຄັດແຄ້ນແໜ້ນຫົວໃຈເປັນທີ່ສຸດ ບໍ່ກິນ ເຂາົ້ ນໍາ້ ແລະ ອາຫານແລວ້ ກໍຕາຍໄປ. ກູ່ອນໃຈຈະຂາດ ນາງໄດ້ໄຫວ້ວອນເທວະດາຂໍຜູກກໍາໝາຍເວນແກຜູ່ ວົ ຂໍໃຫ້ ທ້າວຈງ່ົ ຕາຍຍອ້ ນຄວາມສະເໜຫາຮັກເໝືອນດົັ່ງນາງ. ທາ້ ວພດຸ ທະເສນເມີ່ືອໄປຮອດນະຄອນຫຼວງແລ້ວກໍໄປສູ່ທ່ີຢູ່ແມູ່ ແລະປາ້ ຂອງຕນົ ເອົາໝາກເວ່ີຮູ້ຫາວໝາກ ນາວຮູ້ໂຫູ່ ບີບໃສູ່ໜູ່ວຍຕາໃຫ້ ນາງສິບສອງແລ້ວ ກໍຮູຸ່ງແຈ້ງດົ່ັງເດີມ. ເສັດແລ້ວ ກໍເຂົ້າໄປໄຫວ້ ພະຍາພໍ່ແຫູ່ງຕົນ ໃນ 73

ພະລາຊະວັງ. ນາງຍກັ ສນຸ ທະລາ ພມໍ າບເຫນັ ທ້າວ ກອໍ ດັ ສະຈັນ ເພາະວູ່າຕນົ ໄດຂ້ ຽນໜງັ ສໃື ຫ້ນາງກງັ ຮີ ຈກີ ກິນທາ້ ວ ແລ້ວ ປະການໃດຈິີ່ງບໍ່ກິນ ແລະ ກັບໃຫ້ຄືນມາໄດ້ ດ້ວຍຄວາມພິໂລດໂກດແຄ້ນ ນາງຈ່ີິງກາຍເປັນຮູບຍັກເໝືອນ ເດີມແລ້ວກະໂດດໄປຈະຈີກກິນທ້າວພຸດທະເສນ. ທ້າວພຸດທະເສນກໍເອົາດາບຕັດກົງໃຈຂອງນາງຍັກໃຫຍູ່ໃຫຂ້ າດ. ນາງຍກັ ຈງ່ີິ ລົ້ມຕາຍໄປໃນຂະນະນ້ັນົ . ເມືີ່ອນາງຍັກສຸນທະລາຕາຍແລ້ວ ທ້າວພດຸ ທະເສນກໍໄປເອີົ້ນຍັງແມູ່ ແລະ ປ້າແຫູ່ງຕົນກັບເຂ້າົ ມາໃນພະລາຊະ ວງັ ນໍາພະຍາປາລທຸ ະເສນຕົນເປນັ ພ່ໍດ່ງັົ ເດີມ. ເສັດແລ້ວ ທ້າວກໍລາພະຍາຕົນພໍ່ແມູ່ ແລະ ປ້າກັບຄືນເມືອຫານາງກັງຮີຜູ້ເປັນເມຍ ພໍໄປເຖິງເມືອງໄວຍະລັບ ປະຕິ ກໍເຫັນນາງກັງຮີຕາຍຢູ່. ດ້ວຍຄວາມຜູກກາໍ ໝາຍເວນຂອງນາງກັງຮີດົ່ັງກູ່າວແລ້ວທ້າວກໍເກີດຄວາມສະເໜຫາ ຮັກນາງຢາູ່ ງທສີ່ ຸດມຄີ ວາມຄບັ ແຄ້ນແໜນ້ ໃຈບ່ໍອາດຕ້ງົັ ຕົນຢູ່ໄດ້ຈີ່ິງສະຫບົຼ ທບົ ທູ່າວລງົ ແລ້ວຂາດໃຈລງົ ນໍານາງກັງຮ.ີ ເມ່ີືອທ້າວພດຸ ທະເສນຕາຍໄປນົ້ັນ ໄດ້ເອົາຫົວໝນູ ຕນີ ນາງກັງຮີຢູ່ ເທພໄທ້ຢໃູ່ ນສະຫວນັ ເຫນັ ດ່ງົັ ນ້ົັນ ຈງີິ່ ພຈິ າ ລະນາເຫັນວາູ່ ເປັນຂອງບໍຄ່ ວນດວ້ ຍຕໄໍ່ ປໃນພາຍໜາ້ ຜູຍ້ ງິ ຈະຂ່ົມຜຊູ້ າຍເກີນໄປ ຈິງ່ີ ລງົ ມາຕູາ່ ວສົບທາ້ ວພດຸ ທະເສນ. ລາວບູຮານຈ່ິີງໄດ້ເລ່ົານິທານສືບຕ່ໍກັນມາວູ່າສົບທາ້ ວພຸດທະເສນ ແລະ ນາງກັງຮີໄດ້ກາຍເປັນພູທ້າວ ແລະ ພູ ນາງ. ບູ່ອນລືສີຕັດເຊືອກເອົາໜັງສືອອກຈາກຄໍມ້າ ແລ້ວແກ້ໄຂໃຈຄວາມນົັ້ນແມູ່ນຜາຕັດແກ້ ຊີຶ່ງຢູ່ຝັ່ົງຂວາແມູ່ນໍ້າ ຂອງຕໜໍ່ ້າພະນະຄອນຫຼວງພະບາງ ສູ່ວນອຸທິຍານນາງກັງຮນີ ້ົັນວູ່າ ແມນູ່ ທ່ດີ ິນຄາ້ ຍທະຫານໃນເວລານີ້ົ. ຊີ່ງຶ ແຕູ່ກູ່ອນ ຮຽກວູ່າສວນແຖນມພີ ຶກສາໝາກໄມ້ອນັ ກິນແຊບຫາຼ ຍປະການ ແລະ ມີດອກໄມ້ອັນງດົ ງາມຫາຼ ຍຊະນດິ ເປນັ ບູ່ອນສໍາ ລານບານໃຈມາກໜັກ. ເມີືອ່ ທາ້ ວພດຸ ທະເສນ ເກບັ ເອາົ ໝາກເວີ່ຮູ້ຫາວ ໝາກນາວຮູ້ໂຫູ່ ນ້ົນັ ທ້າວຟ້າວໄປທີສ່ ຸດ ໝາກໄມ້ເຫົ່ຼານນ້ັົ ກໍ ເຮຍູ່ ຮວາຍຈິງ່ີ ການເປັນຫາດໝາກນາວໃນກາລະບດັ ນ້.ົີ ວິນຍານຂອງນາງກງັ ຮຕີ າມທເີ່ ລົາ່ ກນັ ມາກໍຍງັ ມາສູນນາງທຽມທບີ່ າ້ ນຊຽງແມນ ຈົນກາລະບັດນ້ີົ. ເລອືີ່ ງ “ລກູ ໃພຈ້ ອງຫອງ” ແຕູ່ກົ້ີແຕູ່ກູ່ອນດົນນານມາແລ້ວ, ຍັງມີສອງແມູ່ລູກຢູ່ນໍາກັນມາຕັ້ົງແຕູ່ພໍ່ຕາຍປະຄາວຍັງນ້ອຍມີອາຍຸ 7 ຂວບ ທໍ່ນັົ້ນ. ສອງແມູ່ລກູ ລ້ຽງກນັ ມາພອ້ ມກນັ ໃຫຍດູ່ ວ້ ຍຄວາມຮກັ ຫອມຕອູ່ ມຕມຸ້ ເປນັ ຢູ່າງດີ. ຄນັ ລູກຊາຍໃຫຍ່ກູ ້າໜ້າບານມາແລ້ວ ແມູ່ເຫັນວູ່າລກູ ຊາຍຂອງຕົນພເໍ ປັນຄອບເປນັ ຄົວແລວ້ ກຢໍ າກໃຫ້ເປັນ ຝົັ່ງເປນັ ຝາ, ຄຶດຫາລູກໃພ້ແຕູ່ໂຕຊໍ້າພັດບໍ່ເຫັນຮູຸ່ງ, ຈ່ິີງບໍ່ຮູ້ວູ່າຈະເລືອກຜູ້ແນວໃດໃຫ້ ສະນ້ົັນ ຈິີ່ງຕົກລົງໃຫ້ລູກຊາຍ ເປັນຜູ້ຫາເອົາເອງ. ແຕູ່ແນວໃດກໍໃຫ້ເອົາລູກໃພ້ມາລ້ຽງແມູ່ ລູກຊາຍກໍເຫັນດີນໍາ ເພາະທ້າວກໍຮູ້ວູ່າແມູ່ຂອງຕົນເຖ້ົາ ແກູ່ຊະລາການຫາຼ ຍແລ້ວ. ຄັນໄດ້ລູກໃພ້ມາຢູ່ເຮືອນນໍາແລ້ວ ແມູ່ຍູ່າຄຶດວູ່າຈະມີຄວາມສະໜຸກສຸກສໍາບາຍ ເພາະມີຜູ້ເປັນເພ່ີືອນຮູ່ວມຊີ ວດິ ຄອບຄົວ ເພ່ີມຂຶນ້ົ ອີກຜູ້ໜ່ີຶງ ຈະໄດ້ມີຜູຊ້ ູ່ວຍເບິີ່ງແຍງຕນົ ຍາມລູກຊາຍບໍ່ຢູ່. ແຕູ່ຊ້ໍາພດັ ກົງກັນຂ້າມ, ເມືີ່ອລູກໃພ້ ເຂ້ົາຮູ່ວມສາຍຄາເຮອື ນແລ້ວຄວາມຮັກແພງລະຫວູ່າງຍາູ່ ກັບລກູ ໃພ້ກໍບໍ່ຄອູ່ ຍກມົ ກຽວກນັ ປານໃດ. ຍາມໃດລກູ ໃພ້ກໍ ອິດສາແມູ່ຍູາ່ , ຄຶດຢາກໃຫ້ແມ່ຍູ ູ່າຕາຍ. ມໜ້ົື ຶ່ີງ ຜົວບໍ່ຢູ່ນາງລູກໃພ້ ກໍໄດ້ປງ້ີຶ ປີງຄ້າວໃຫແ້ ມູ່ຍູ່າກິນ ປູ່ອນໃສູ່ມແື ມ່ຍູ ູ່າ ແລະ ບອກວູ່າແມູ່ນປີ້ຶງຊ້ົີນດອດ. ແມູ່ເຖາົ້ ຕາບອດກດັ ແນວໃດກໍບໍ່ຂາດ ເພາະມັນບ່ແໍ ມູ່ນຊົ້ນີ , ແມເູ່ ຖົາ້ ຄຶດໃນໃຈວ່າູ ແມູ່ນຊນົ້ີ ຫຍງັ ຄມື າຫຍາບແທ.້ ປະມານຄາວໜ່ີງຶ ຜວົ ກໍມາ ນາງຈອງຫອງກຟໍ າ້ ວເອົາຕູອ່ ນຊີົ້ນຫອຼ ດແທປ້ ູ່ຽນໃສູ່ມືແມຍູ່ ູ່າ. 74

ແຕູ່ແນວໃດກໍຕາມ ສັນຊາດຍານຂອງຜູ້ເຖົ້າມັກເວົ້າມັກຈ່ົມ, ຄັນເພ່ິີນບໍ່ພໍໃຈອັນໃດກໍເວົ້າແລ້ວບໍ່ແລ້ວ. ດັ່ົງ ນນ້ັົ ແມູ່ຍູ່າກໍເວົ້າວູ່າ “ເຊາົ້ ນ້ຈົີ ັກແມູ່ນເມຍມງຶ ເອົາ (ຊົີ້ນ) ຫຍັງໃຫ້ແມູ່ກິນຈົັ່ງແມູ່ນມັນຫຍາບ, ຫຍາບເອົາແທ້ເອົາວູ່າ ກັດຈົນຫົວສ່ັົນຫົວຄອນກໍບໍ່ຂາດ, ແຕບູ່ າດມຶງມາຮອດວູ່າມຶງມາຮອດເຮືອນກໍຄືຈັົ່ງວູ່າກດັ ອູ່ອນນຸບໆ”. ຍ້ອນແມູ່ຍູ່າ ສົງໄສຈິີ່ງເວ້ົາແລ້ວເວົ້າອີກ ເຮັດໃຫ້ລູກໃພ້ບໍ່ຄູ່ອຍດີໃຈປານໃດ. ອັນໜ່ີຶງກໍຊັງແມູ່ຍູ່າມາກູ່ອນແລ້ວ, ອັນທີ່ສອງ ກຍໍ ້ານການປະຕິບັດຕ່ໍແມູ່ຍູ່າຮູ້ຮອດຜວົ , ນາງຈ່ີິງເວົ້າທູ່າທີເດັດຂາດອອກຕໍ່ຜົວ ໂດຍເວົ້ານໍາຜົວເວລາເຂົ້າບູ່ອນນອນ ວູ່າ “ອ້າຍນ້ອຍເອີຍ! ຂ້ອຍນີົ້ອົດຢູ່ທີ່ນົ້ີອີກບ່ໍໄດ້ແລ້ວ ເພາະວູ່າຍາມໃດແມູ່ຍູ່າກໍຈົ່ມກໍເວົ້າແຕູ່ແນວບ່ໍດີໃສູ່ຂ້ອຍ ໃຫ້ ກິນແລວ້ ກວໍ າູ່ ບ່ໍໄດ້ກນິ , ຂອງກິນດີປານໃດກໍວູ່າບແ່ໍ ຊບ, ຕາບ່ໍເຫັນຮຸູ່ງງົມຊະງົມຊາຍບາຍໄປທົວ່ ທີບ, ຕນີ ມືເປເີ ປືຶ້ອນ , ສະ ພາບແນວນັ້ົນຂ້ອຍຢູ່ນໍາບ່ໍໄດ້ແລ້ວ, ຂ້ອຍລະອາຍຊາວບ້ານຊາວເມອື ງເຂາົ ”. ທ້າວນ້ອຍຜ້ເູ ປັນຜວົ ຈ່ີິງຖາມເມຍ ຄນື ວູ່າ “ຄນັ ຊ້ົັນຊິໃຫອ້ ້າຍເຮັດແນວໃດ?” ນາງຈອງຫອງກຕໍ ອບຂົຶ້ນພ້ອມບາດນນ້ັົ ວູ່າ ຂ້ອຍຂໍບອກວູ່າ: ຈະເອົາເມຍ ຫືຼ ເອົາແມູ່ ຖ້າເຈ້ົາຈະເອົາແມກູ່ ໍເຊີນເຈົາ້ ຢູນ່ ໍາແມູ່ຂອງເຈາ້ົ ສາ, ແຕ່ຄູ ັນເຈາ້ົ ຊເິ ອົາເມຍໃຫ້ເຈ້ົາເອົາແມຂູ່ ອງເຈົ້າໜີອອກ ຈາກບ້ານນົ້ີ, ເອົາໄປໃສກໍແລ້ວແຕູ່ເຈົ້າ.ທ້າວນ້ອຍລູກຊາຍຫົວແກ້ວຫົວແຫວນຜູ້ບໍ່ເຄີຍເນລະຄຸນຕ່ໍແມູ່ຈັກເທື່ີອ, ຍາມໃດລາວກໍມີຄວາມເຄົາລົບຮັກແມູ່ຂອງລາວຕະຫຼອດມາເພາະມີແຕູ່ແມູ່ເທົ່ານ້ັົນທ່ີເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມອົບອູຸ່ນແກູ່ ຊີວິດຂອງລາວ. ແຕູ່ພໍມາໄດ້ຍິນເມຍເວ້ົານໍາຄືນນ້ັົນປານວູ່າເອົາກອງໄຟມາສຸມໃສູ່ອົກຂອງລາວໆຄິດໄປຄິດມາວູ່າຊິ ເອາົ ແນວໃດ, ລາວຄດິ ວາູ່ ຊິເອົາເມຍ ຫືຼ ເອາົ ແມູ່, ຄນັ ຊິເອົາແມູ່ກໍເສຍດາຍເມຍ, ຄັນຊິເອົາເມຍກໍຊ້າໍ ພັດສົງສານແມູ່, ສຸດທ້າຍລາວກຕໍ ັດສິນໃຈເອົາເມຍເພາະມີເຫດຜນົ ຂອງລາວເອງວູ່າ ແມູເ່ ຖົ້າແລ້ວຊິເຮດັ ແນວໃດເພິ່ີນກໍບໍ່ຢູ່ນໍາໄດດ້ ົນ ສວູ່ ນເມຍຍງັ ໜູ່ມຸ ແໜນ້ ຍັງຊິໄດ້ຢ່ຮູ ູວ່ ມຊີວດິ ກັນດົນຢູ່. ຄນັ ຄິດໄດ້ແນວນ້ົັນແລ້ວ ກໍວາງແຜນຈະເອົາແມູ່ໄປໂຜດຢູ່ປູ່າຮົກດົງຕຶບ, ຕ່ີືນເຊ້ົາມາກໍບອກແມູ່ວູ່າຈະພາແມູ່ ໄປຢາມພີ່ນ້ອງຢູ່ທາງໄກ, ເອົາແມູ່ຂຶົ້ນຂີ່ກວຽນແລ້ວກໍອອກເດີນທາງເຂົ້າປູ່າດົງພົງໄພ, ຂີ່ກວຽນເຂ້ົາໄປໄກແສນໄກ ແລວ້ ກບໍ ອກແມູ່ໃຫ້ລງົ ພັກ ຫວງັ ຈະເອົາແມໂູ່ ຜດໄວ.້ ແຕູ່ຄັນຮອດບູ່ອນນົັ້ນແລ້ວ ທ້າວພັດຄຶດໃໝູ່ວູ່າ ຖ້າເອົາແມູ່ປະໄວ້ທີ່ນົ້ັນ ຄັນຫາກມີສັດປູ່າມາຄົບຄາບກິນ ໃຫແ້ ມູຕ່ າຍໄປສະກໍດ,ີ ຖາ້ ແມບູ່ ໍຕ່ າຍມີຜູ້ຄົນມາພໍ້ເລ່ືີອງນກົ້ີ ໍຈະຖືກເປີດເຜີຍອອກໄປສູບ່ ້ານເມືອງ ແລະ ມນັ ກຈໍ ະເປັນ ເລືອ່ີ ງອບັ ອາຍຂາຍໜາ້ ,ຊາວບ້ານຊາວເມອື ງກໍຈະດູຖູກໝ່ນີິ ປະໝາດ. ດົ່ງັ ນ້ນັົ , ທ້າວນອ້ ຍ ຈີງິ່ ປູ່ຽນຄວາມຄິດໃໝູ່, ຕດັ ສນິ ໃຈຂາ້ ແມູ່ດ້ວຍຕົນເອງ ຈີິ່ງອອກອຸບາຍເວ້ົານໍາແມູວ່ ູາ່ : - ແມູ່ເອີຍ!...ປູ່າຮົກດົງໜາແຫູ່ງນີົ້ມັນມີເສືອສາງຄາງລາຍ ແລະ ທັງມີໂຈນປຸ້ນສະດົມຂ້າເຈົ້າເອົາຂອງ. ດັົ່ງນ້ົັນ ແມູ່ຢູ່າໄດ້ເວົ້າສຽງດັງ ເພາະຍ້ານພວກສັດຮ້າຍ ແລະ ພວກໂຈນຈະໄດ້ຍິນ ສູ່ວນລູກເອງຈະຍູ່າງໄປກູ່ອນ ກວຽນ ເພີື່ອສັງເກດເບງີິ່ ສັດຕໝູ ູ່ມານເຫົາ່ຼ ນົັນ້ . ພເໍ ວ້ົາສດຸ ຄວາມກຢໍ ູອ່ ງແຢ່ງູ ລົງຈາກກວຽນ, ປະມານຄາວບກັ ໃຫຍູ່ໜ່ີຶ ງກໍແບກຄ້ອນມາຮ້ອງປູ່ຽນສຽງທໍາທູ່າຄືວູ່າແມູ່ນໂຈນເຂົ້າມາແລ້ວໂໝ້ງຄ້ອນໃສູ່ແມູ່ເຖົ້າຕາບອດນົັ້ນ ພ້ອມທັງເວົ້າ ວາູ່ : “ຂອ້ ຍນແີົ້ ຫຼະແມູນ່ ຫົວໜ້າໂຈນຢູ່ໃນຂົງເຂດນົ້ີ ແມູນ່ ໃຜຜູ່ານມາກໍເອົາຊວີ ິດມາຖົິ້ມທີ່ນໝ້ົີ ົດ, ສະນັ້ົນໃຫມ້ ງຶ ເອົາ ແກວ້ ແຫວນແສນສີ່ງິ ມາໃຫກ້ ດູ ຽວນົ້ີ!” ສຸດສຽງໂຈນປອມ ແມູ່ເຖົ້າກໍເວົ້າອ້ອນວອນວູ່າ “ທູ່ານມະຫາໂຈນເອີຍ! ທູ່ານຈະຂ້າ ຂ້າ ນ້ອຍກໍບໍ່ເສຍດາຍ ດອກ, ດຽວນີ້ົຄໍ່າມືດແລ້ວ, ລູກຊາຍຂອງຂ້ານ້ອຍ ກໍບໍ່ທັນກັບມາ, ຂ້ານ້ອຍບ່ໍມີເງິນມີຄໍາຈັກ ບົີ້ຈັດອັດແລ້ວ ຂາ້ ນອ້ ຍ ຂໍນາໍ ທາູ່ ນແດທູ່ ້ອນ, ທາູ່ ນຂ້າຂາ້ ນ້ອຍແລ້ວຢາູ່ ໄດ້ຂ້າລູກຊາຍຂາ້ ນ້ອຍທ້ອນ ເພາະມັນຍງັ ໝຸູ່ມນອ້ ຍ ແລະຂອໍ ອ້ ນວອນ ນໍາທູ່ານອີກວາູ່ ຂໍໃຫ້ລູກຊາຍຂ້າ ນ້ອຍມາສາກູອ່ ນ, ຂ້ານ້ອຍໄດຮ້ ວູ້ ູ່າລກູ ຊາຍມາແລ້ວ ຈະຕາຍກໍບກໍ່ ນິ ແໜງ”. - ບໍ່ໄດ້ ! ... ລູກມຶງມາມນັ ກໍຈະຂ້າກຊູ ນົ້ັ ຕະວາ. ໂຈນປອມເວົາ້ ເພ່ືອີ ປິດບງັ . 75

ເມີ່ືອເຫັນວູ່າແນວໃດ ໂຈນມັນຈະບໍ່ອີ່ດູສົງສານແນວນົັ້ນແລ້ວ ແມູ່ເຖ້ົາຕາບອດກໍຮ້ອງຂຶົ້ນໝົດແຮງວູ່າ “ລູກ ແມູ່ເອີຍ ! ໂຈນມາປຸ້ນ ມັນຈະມາຂ້າແມູ່ແລ້ວ, ໃຫ້ລູກປບໜີເອົາຕົວລອດເນີ, ສູ່ວນແມູ່ຂໍຕາຍຕາງເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ລູກ ຫີກຼ ໃຫ້ມນັ ມມົ້ ກ້ົມໃຫຫ້ ວິດໄປເນລີ ກູ ແມູເ່ ອີຍ ! ”. ທາ້ ວນ້ອຍໂຈນປອມ, ຄັນໄດຍ້ ິນສຽງແມູ່ຜູ້ບັງເກີດເກົາ້ ຂອງຕົນ, ເວາົ້ ອອກມາດ້ວຍຄາໍ ເວ້ົາ ແລະ ນໍ້າສຽງແຫງູ່ ຄວາມຮັກ ເຊິີ່ງເປັນສັນຊາດຍານຂອງຜູ້ເປັນແນວນັົ້ນ, ກໍຊວາດຮູ້ເມືີ່ອຄີງວູ່າຕົນກໍາລັງຈະເປັນຜູ້ທໍລະຍົດຕ່ໍແມູ່ ຜູ້ມີ ພະຄຸນອັນລ້ົນເຫືຼອຍ້ອນຫຼົງໄຫຼນໍາເມຍຈອງຫອງ. ທ້າວວາງຄ້ອນລົງ ຢືນແຂງກະດ້າງຢູ່ຄາວໜ່ີຶງແລ້ວກໍກ້ົມຂາບລົງ ໃສູ່ຕນີ ແມູ່ ແລະ ກູາ່ ວຄໍາສາລະ ພາບຕແໍ່ ມູໝ່ ດົ ທຸກສງ່ີິ ທກຸ ຢ່າູ ງແລວ້ ກໍພາເອາົ ແມູ່ກັບມາສູເ່ ຮອື ນ. ມາຮອດບ້ານຮອດເຮືອນແລ້ວທ້າວກໍໄດ້ຂັບໄລູ່ນາງຈອງຫອງນົັ້ນໄປຕາມຄວາມຕ້ອງການຍ້ອນເມຍ ທີ່ເວົ້າ ໃນຄືນນ້ັົນ ແລ້ວກໍສົມມາຄາລະວະແມູ່ ທ່ີຕົນໄດ້ຫຼົງຜິດໄປ. ທ້າວຄິດພ້ໍຄໍາສ່ົັງສອນຂອງມັນຂອງຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກູ່ເຄີຍ ສອນວູາ່ “ເມົາຍດົ ເມົາລາບລມື ຕາຍ, ເມົາກາຍລມື ແກູ່ ແລະ ເມາົ ເມຍເມາົ ຜົວລມື ຄນຸ ພໍ່ແມ”ູ່ . ນິທານເລອ່ືີ ງ “ຂນຸ ລນູ າງອວົ້ ” ແຕູ່ກ້ົແີ ຕູ່ກູອ່ ນມແີ ມູ່ຍິງອງຄົນໄປອາບນໍ້າຢູ່ແຄມທາູ່ , ນ້ໍາຫ້ວຍໃສໄຫຼເຢັນຈົນແນມເຫັນໝູ່ປາ, ບາງຄັົ້ງກໍມີ ໃບໄມ້ແຫ້ງຫ່ົຼນລົງມາຕາມໜ້ານ້ໍາ. ທັງສອງພາກັນລູ່ອງລອຍຢູາ່ ງມີຄວາມສຸກເພາະອາກາດຮ້ອນອົບເອົ້າແຕູ່ເມີ່ືອໄດ້ ລົງນາ້ໍ ກຮໍ ສູ້ ຶກເຢັນກາຍສະບາຍຕົວ. ຂະນະອາບນ້ໍາຢູນ່ ນົ້ັ ກມໍ ໝີ າກສາ້ ນໜວູ່ ຍໜ່ີຶງໄຫຼມາ. ໝາກສ້ານເປັນໝາກໄມ້ປູ່າໜູ່ວຍມົນໆສີເຫືຼອງຂະໜາດທໍ່ໝາກມັງຄຸດ, ວິທີກິນກໍຄືຜູ່າທາງຂວາງອອກ ເປັນໂພູ່ງຄືດັງຜູ່າໝາກພ້າວຫ້າວອອກປັນໂພູ່ງຂໍ້າແລະໂພູ່ງຫງາຍ. ໝາກສ້ານຕ້ົນນົີ້ຢູ່ແຄມນໍ້າຍູ່ານເໜືອຂຶົ້ນໄປເມືີ່ອ ຫົຼ່ນຈາກຕນົ້ ກກໍ ົ້ິງລງົ ຫວ້ ຍແລວ້ ໄຫລຼ ງົ ມາຕາມໜາ້ ນ້າໍ . “ໝາກສາ້ ນໄຫນຼ າ້ໍ ມາ” ຍງິ ຄນົ ໜຶີ່ງຈັບໝາກໄມ້ແລວ້ ຍກົ ໃຫໝ້ ູເ່ ບີງິ່ . “ເປັນຕາກນິ ນ້ໍ, ຊໂິ ຊກຫຍັງນໍ ?” ຜູ້ເປນັ ໝວູ່ ູ່າ. 76

ແມູຍ່ ງິ ທັງສອງແບູງ່ ໝາກສ້ານກິນກັນຄນົ ລະໂພງູ່ ດ້ວຍຄວາມພອໍ ກົ ພໍໃຈ. ເວລາຜູ່ານໄປຫາ້ -ຫົກປີ, ຢ່ເູ ມອື ງກາຍ ມເີ ດກັ ນ້ອຍສອງຄົນຫິຼ້ົນນາໍ ກນັ ດວ້ ຍຄວາມຮັກແພງ ເກືອບຕະຫຼອດ ເວລາ. ຄົນໜຶງ່ີ ເປັນຊາຍຊື່ວີ ູ່າລູຫືຼຂຸນລູ, ອກີ ຄນົ ໜຶີ່ງເປັນຍິງຊື່ວີ ູ່າ ອົວ້ ຄຽູ່ ມ ຫຼື ທ່ີຄົນທົວ່ ໄປເອີ້ົນວາູ່ ນາງອົ້ວ. ເດັກທັງ ສອງເກີດມົື້ດຽວກັນ, ຂຸນລູເປັນລູກຂອງແມູ່ຍິງຜູ້ທີ່ກິນໝາກສ້ານໂພູ່ງຂວໍ້າ, ສູ່ວນນາງອົ້ວເປັນລູກຂອງແມູ່ຍິງຜູ້ທີ່ ກິນໂພູ່ງຫງາຍ. ເດັກທັງສອງປຽບຄືລະໂພູ່ງຂອງໝາກສ້ານໜູ່ວຍດຽວ. ການໄດ້ຢູໃກ້ຊິດຕິດແທດກັນທັງຢູ່ໃກ້ກັນ ແລະໄປມາຫາສູ່ກັນເປັນປະຈໍາ. ເວລາທີ່ຜູ້ເປັນແມູ່ທັງສອງນັົ່ງລົມກັນຂຸນລູກັບນາງອົ້ວກໍພາກັນຫຼິ້ົນຢູ່ເດ່ີນບ້ານໂດຍ ເອາົ ໃບໄມ້ຫ່ດໍ ນິ ແລະສມົ ມດຸ ເປນັ ເຂ້ົາໜມົ ແລ້ວກໍແບູ່ງປັນກັນ, ບາງເທີ່ອື ກເໍ ອາົ ມາທາຕາມແຂງູ່ ຕາມຂາຂອງກນັ ແລະ ກັນເຮັດຄືວູ່າທາຕູຸ່ມຄັນໃຫ້ກັນ. ນາງອົ້ວມີເອ້ົືອຍຊືີ່ວູ່າເອິກແພນແຕບ່ໍຄູ່ອຍຫິ້ົຼນນໍາກັນເລີຍ, ສູ່ວນຂຸນລູມີນ້ອງຊາຍ ຊວີື່ ູ່າຂຸນຄວນ. ມ້ືົໜ່ີຶງທັງສອງຫິ້ົຼນນໍາກັນຢູ່ກ້ອງຕ້ົນງ້ົິວແຄມຮົ້ວ. ຍາມນ້ັົນດອກງົ້ິວພວມບານເປັນສີແດງເຮືອງເຮີ່ືອມີຫຼາຍ ດອກຫົ່ຼນລົງເດຍລະດາດຢູ່ຕາມພ້ືົນດິນ, ຂຸນລູກບັ ນາງອົ້ວເກັບເອົາມາກອງໄວ້ເພາະດອກງ້ົິວທ່ີຫ່ຼົນລົງມາໃໝູ່ໆນ້ົັນຍັງ ສດົ ຊນ່ືີ ເປນັ ຕາຈັບຕາບາຍ. ເບືົ້ອງເທງິ ໝນູ່ ົກທີມ່ າຕອມດອກງົ້ວິ ນ້ົັນສົງ່ ສຽງຮ້ອງເຈ້ືົອຍແຈ້ວມນີ ົກສາລກິ າ, ນກົ ແຊວ , ນົກແຂກແກ້ວ, ນົກອ້ຽງແລະນົກອີື່ນໆ. ຄາວໜີ່ຶງດອກງິ້ົວຫ່ົຼນຖືກຫັຼງນາງອົ້ວ, ທັງສອງຫຼຽວເບີ່ິງໜ້າກັນແລ້ວກໍ ແຫງນຂ້ົຶນເທິງເຫັນນົກອ້ຽງພວມຕອມດອກຢູ່ຊີື່ຫົວ, ທັງສອງກໍເລີຍຫົວສະອິກສະອ້ອຍຕາມປະສາເດັກເຊິີ່ງເປັນຕາ ໜ້າຮັກຄືໄກູ່ນ້ອຍກິນນໍ້າ, ມັນເປັນຄວາມໄຮດ້ ຽງສາທີ່ໜ້າທະນຸຖະໜອມ. ບ່ໍດນົ ກໍມດີ ອກງິົ້ວຫ່ຼົນລົງມາອກີ ແລະລົງ ມາຕືມີ່ ອີກເລົ້ອື ຍໆ. ເມືີ່ອເມ່ືີອຍເກັບດອກງິວົ້ ທັງສອງກໍໄປທ່ີບູ່ອນໂພນ ແລະພາກັນແລູ່ນຕະລູດໂດຍນາງອົ້ວນ່ັົງເທິງກາບໝາກ ສູວ່ ນຂຸນລເູ ປັນຜູ້ແກູ່ກາບໝາກໃຫ້ເລີ່ືອນໄຫຼລົງໂພນ. ບາງເທືີ່ອກໍແມູ່ນນາງອົ້ວເປັນຜູ້ແກູ່. ມີບາງເທ່ີືອຝູ່າຍທ່ີແກູ່ກໍ ສະດຸດລ້ົມແລວ້ ຜທູ້ ີ່ນງັ່ົ ຢູ່ກເໍ ລື່ີອນລົງມາເຕງັ ກນັ ແລວ້ ທັງສອງກໍກງິ້ົ ລົງໂພນຈນົ ຮອດດນິ ພຽງ, ຂຸນລູກບັ ນາງອົວ້ ພາກັນ ມູ່ວນຊືນ່ີ ກບັ ການຫຼິົນ້ ແລູນ່ ຕະລດູ ຢູ່ເປນັ ເວລາດນົ ໆ. 77

ເມືີ່ອຮອດຍາມຝນຢູ່ເດ່ີນແຄມນາມີເຫັດບາງຊະນິດອອກດອກທັງສອງກໍພາກັນໄປເກັບເອົາເມີື່ອມາຮອດ ເຮືອນຜູ້ເປັນແມເູ່ ຫນັ ວູ່າມີທງັ ເຫັດກນິ ໄດແ້ ລະເຫັດຕາຍເບືອ່ີ ເລຍີ ໄຈຖ້ ້ົິມຫາຼ ຍກວູ່າເຄີິ່ງ. ຂນຸ ລູກັບນາງອວ້ົ ຫິຼນົ້ ນາໍ ກັນຕະຫອຼ ດມາ, ເມ່ືີອເຫນັ ຂນຸ ລຢູ ບູ່ ອູ່ ນໃດກໍເຫນັ ນາງອົວ້ ຢູ່ບູ່ອນນັນົ້ . ດອກງວິ້ົ ບານແລ້ວບານອີກ, ລະດູຝນຜູ່ານໄປຫຼາຍຮອບຈນົ ບ່ໍມໃີ ຜສົນໃຈນັບ. ໝາກສ້ານສກຸ ແລ້ວຫຼົ່ນລງົ ນໍາ້ ຫາຼ ຍຕຫ່ໍ ຼາຍໜວູ່ ຍ. ມົື້ໜງ່ຶີ ຂະນະທ່ພີ ວມເກບັ ເຫດັ ຢູ່ ຝນກໍຕກົ ລງົ ມາຫາູ່ ໃຫຍຂູ່ ນຸ ລເູ ອົາໃບຕອງກວ້ ຍກ້ານໜີ່ງຶ ມາ ປກຫົວ ແລ້ວທັງສອງກໍຍູ່າງຮຽງກັນກບັ ເມືອ. ແມູ່ນາງອົ້ວເຫັນດັົ່ງນ້ັົນ ເລີຍເວົ້າວູ່າ: “ເປັນຫຍງັ ບໍ່ເອົາໃບຕອງຄົນລະ ກ້ານລະລູກ ?” “ລູກບ່ໍມມີ ືຈັບເດເ້ ພາະຕ້ອງຫົ້ວິ ກະຕາູ່ ” ນາງອົ້ວບອກແມູ່. “ລກູ ເປນັ ຜູ້ຈັບໃບຕອງກ້ັົງໃຫອ້ ວົ້ .” ຂຸນລູວາູ່ ຕາມຄວາມຊື່ີ. “ເບງີ່ິ ຜໃູ້ ດກໃໍ ຫຍູ່ສູງແລ້ວເດເີ ຮັດຄເື ປນັ ເດັກນ້ອຍແບບເກ່າົ ບໍໄ່ ດ້ໄດ.” ແມູ່ນາງອົວ້ ເຕືອນ. ຂຸນລູແນມເບີ່ິງໜ້ານາງອົ້ວ, ຕາຕໍ່ຕາເຈິກັນ, ຕາຄູ່ນົ້ີເຄີຍເບິີ່ງກັນມາແລ້ວຈົນເປັນທໍາມະດາ, ແຕູ່ຄາເຕືອນ ຂອງຜູ້ເປັນແມູ່ເຮັດໃຫ້ທັງສອງຄິດເລິກແລະຮູ້ສຶກວູ່າແສງຕາທີ່ເຈິກັນເທີ່ືອນົ້ີມີຄວາມໝາຍພິເສດຈົນນາງອ້ົວປູ່ອຍ ແສງຕາລງົ ຕໍາ່ . ເມືີ່ອອາຍຸຍູ່າງເຂົ້າສິບສ່ີ ນາງອ້ົວຄູ່ຽມເປນັ ສາວນ້ອຍທີ່ງາມຢາດຍ້ອຍບໍ່ມີໃຜທຽບໄດ້, ຄວາມງາມຂອງນາງ ຊ່າູ ລືໄປຫຼາຍເມອື ງລວມທັງເມືອງຊຽງຂອນອນັ ມີທ້າວຂຸນເທອື ງປກຄອງຢູ່. ເມືີ່ອນັນ້ົ ຄາໍ ຊາູ່ ເທົາ້ ທຸກທວົ່ ຫຼາຍເມອື ງ ເຂາົ ວູ່ານາງຄານງາມ ສີ່ງິ ສາວສະຫວັນຟ້າ ຊາູ່ ຮອດທ້າວ ບາຊຂີ່ື ນຸ ເທອື ງ ສະເຫວຍີ ເມອື ງຊຽງຂອນ ຕແໍ່ ດນປະກັນພຸ້ນ ເມ່ີືອມີທ້າວພະຍາຕູ່າງເມືອງ ມາສົນໃຈນາງອົ້ວຜູ້ໂສມງາມປານອິນແຕ້ມແຕູ່ງ ຜູ້ເປັນແມູ່ກໍແຮູ່ງທະນົງໃຈ ຈົນກາຍເປນັ ຄວາມອວດອົ່ງ. ທາ້ ວຂນຸ ເທອື ງພະຍາເມືອງຊຽງຂອນມີຄວາມປະສົງຢາກໄດ້ນາງອ້ວົ ມາເປັນມງີ່ິ ມະເຫສີ 78

ເພ່ືີອເປນັ ການສ້າງຄວາມສໍາພັນອັນແໜ້ນແກູ່ນລະຫວູາ່ ງເມອື ງກາຍກັບເມືອງຊຽງຂອນ. ຕມໍ່ າພະອງົ ສົ່ງຂນຸ ຊີນ່ື ເປັນຜູ້ ຕາງໜ້າໄປສູ່ຂໍເອາົ ນາງອົ້ວນາໍ ຜູເ້ ປນັ ແມູ່ໂດຍຖືກຕ້ອງຕາມປະເພນີ. ແມູ່ນາງອົ້ວຕົກລົງດ້ວຍຄວາມຍິນດີໂດຍທີ່ບໍ່ໄດ້ ຖາມຄວາມສະໝັກໃຈຂອງລູກສາວເລີຍແລະນັດໝາຍວູ່າປີຖັດໄປຈ່ີິງມາແຕູ່ງດອງເພາະດຽວນີົ້ນາງອ້ົວຍັງນ້ອຍຢູ່ ແລະບໍ່ມີຄວາມຮູ້ເລືີ່ອງຮີດຄອງຢູ່າງພຽງພໍເທ່ີືອ. ຂຸນຊ່ີືນຕູ່າວຄືນເມືອງເມືອງຊຽງຂອນດ້ວຍຄວາມພໍໃຈໃນ ຜົນສໍາເລັດແລະນໍາເອົາຂູ່າວດີໄປບອກຂຸນເທືອງຜູ້ຄອງຖ້າຟັງດ້ວຍຄວາມໃຈຈົດໃຈຈ່ໍ. ສໍາລັບຂຸນເທືອງບໍ່ມີຄວາມ ຍິນດີອັນໃດຈະທຽບເທົ່າເລ່ີືອງທ່ີຈະໄດ້ນາງອົ້ວມາເປັນຄູ່ຊີວິດເຖິງແມູ່ນວູ່າຈະເຍົື້ອນໄປອີກໜ່ີຶງປີກໍຕາມ. ຖືໄດ້ວູ່າ ເປັນເວລາອັນດນົ ແສນດົນສາໍ ລບັ ຂຸນເທືອງແລະໃນໄລຍະທີ່ຄອງຄອຍວນັ ມະຫາມງຸ ຄນຸ ນີົ້ຂຸນເທອື ງກສໍ ົງ່ ຂອງຂວັນໄປ ໃຫ້ອົ້ວຄູ່ຽມເພື່ີອສະແດງຄວາມຮກັ ອັນຈິງໃຈ. ແຕູ່ນາງອົ້ວບໍ່ອອນຊອນນໍາເຄີ່ືອງຂອງດັົ່ງກູ່າວ, ນາງຍັງເປັນໝູ່ຮັກໝູ່ແພງທີ່ສະໜິດສະໜົມກັບຂຸນລູຢູ່າງສະ ເໝີຕົນ້ ສະເໝີປາຍ. ຈດິ ໃຈຂອງທງັ ສອງຜກູ ພັນກັນບໍມ່ ີຫຍັງປູ່ຽນແປງ ຍ່ີິງຜູກພັນຝຶ້ັນກ້ຽວເຂ້ົາຕີື່ມອີກ ເມີືອ່ ນາງອົ້ວຮູ້ ວູາ່ ຕນົ ຈະຕອ້ ງຖືກພັດພາກຈາກຂຸນລູໄປໃນເວລາຂາ້ ງໜ້າ. ສູ່ວນຂນຸ ລູເວ້ົາວູ່າ: “ອາ້ ຍເວົ້າຫຍັງເກືອບບໍ່ອອກທີ່ນອ້ ງຈະ ໄປເປັນຂອງຜອູ້ ີ່ນື ໄທໄກ, ມັນເປນັ ຄວາມປະສົງຂອງແມູເ່ ຊ່ິງີ ນອ້ ງຂນີ ເພີນ່ິ ບ່ໍໄດ້…” ເພືີ່ອໃຫ້ຂຸນລູເຊີື່ອໝົ້ັນ ແລະ ບ່ໍໝົດກໍາລັງໃຈນາງອົ້ວສາລະພາບວູ່າ ນາງຈະບ່ໍມີມົ້ືປູ່ຽນແປງເປັນອືີ່ນນອກ ຈາກຄວາມຕາຍມາແຍກໃຫ້ທງັ ສອງອອກຈາກກນັ . ນາງກູ່າວວາູ່ : ອນັ ແຕ່ໃູ ຕ້ລມູຸ່ ຟາ້ ຫົນແຫ່ງູ ເມືອງຄນົ ກບໍ ປໍ່ ານຂຸນລູ ຍອດຊາຍດຽວອາ້ ຍ ໃຫນ້ ້ອງໄກຕວົ ອ້າຍ ກໍແໜງຕາຍມໍລະເນດ ອ້ົວຫາກຕັ້ົງຕເໍ່ ຈາົ້ ພະອວນອ້າຍຜູ້ດຽວ ຈາກຄວາມໃກ້ຊິດຕິດແທດກັນຂອງຊາຍຍິງຄູ່ນີົ້ມັນກັບກາຍເປັນຄວາມຜູກພັນອັນດູດດ່ີືມແລະເມີື່ອມີເຫດ ການໃດໜຶງ່ີ ທ່ຈີ ະມາແຍກໃຫທ້ ັງສອງອອກຫູ່າງກັນພະລັງດງຶ ດດູ ກໍຍີິງ່ ເພີ່ມຂ້ຶນົ ເປັນທະວຄີ ູນ. ນາງອ້ົວເອົາຜ້າສະໄບຄໍາມອບໃຫ້ຂຸນລູເພ່ີືອສະແດງຄວາມຊ່ີືສັດບໍລິສຸດ, ຂຸນລູຮັບເອົາມາລອງບູ່ຽງບູ່າຫົວ ໃຈປູ່ຽມລົ້ນໄປດ້ວຍຄວາມສຸກທັງຮູ້ສຶກຄືວູ່າຕົນຕົວເບົາຄືປຸຍເມກ ແລະ ລອຍຂ້ົຶນໄປກາງອາກາດ, ທ້າວເດູ່ມືໄປດຶງ ເອົານາງອ້ົວແລ້ວທັງສອງກໍທະຍານຂຶົ້ນເທິງຟ້າບິນເປັນຄູ່ໄປສູ່ເມືອງແມນແດນວິມານບິນໄປໄກໆໃຫ້ວິດຈາກທ້າວ ຂຸນເທືອງຢູ່າງຕະຫອຼ ດກາລະນານ. ແຕູ່ວູ່ານົີ້ເປນັ ພຽງຄວາມຄິດຝັນຂອງທັງສອງເທ່າົ ນ້ນົັ . ວັນເວລາທທີ່ ັງສອງຢູ່ໃກ້ຊດິ ກນັ ນ້ັົນຜ່າູ ນໄປຢ່າູ ງໄວວາ. ແລວ້ ຟາ້ ຜືນນ້ກົີ ໍກາ້ ວເຂ້ົາສປູ່ ທີ ີ່ທໍລະມານໃຈນ້ົັນຄືປີ ທີ່ຂຸນເທືອງຈະມາແຕູ່ງດອງເອົານາງອົ້ວຄູ່ຽມຕາມທ່ີຜູ້ເປັນແມູ່ໄດ້ໝັົ້ນໝາຍໄວ້. ໄພູ່ພົນເມືອງກາຍ ກັບເມືອງຊຽງ ຂອນອາດດໍາລງົ ຊີວດິ ຢູ່ຢູ່າງສະຫງົບໃຕຟ້ າ້ ຜືນດຽວກັນນແີ້ົ ຕູ່ຂນຸ ລກູ ບັ ນາງອົ້ວບສໍ່ ະຫງບົ ໃນຈິດໃຈເລີຍ. ທັງສອງຢາກ ຢູ່ແຕູ່ໃນໂລກນ້ອຍໆຕາມລໍາພັງບໍ່ຢາກໃຫ້ມີຄໍາວູ່າຫູ່າງໄກຈາກກັນຫາຍໃຈເຂົ້າອອກເປັນຈັງຫວະດຽວກັນ, ດົ່ັງ ນີ້ົ ທັງສອງຈິີງ່ ພາກັນໄປເຮົ້າປ່າູ ຢູ່ສວນມອນທີ່ຫາູ່ ງໄກຈາກຜູ້ຄົນແລະຖືເປັນຄວາມລັບທສີ່ ຸດ. ຢູບ່ ູ່ອນນີົ້ເຂົາທັງສອງຄດື ົ່ັງ ໄດ້ຕົກໄປສູ່ອີກໂລກໜຶີ່ງທີ່ມີແຕູ່ຄວາມສົດຊື່ີນສະຫງົບຮົ່ມເຢັນ, ມີສີຂຽວໃບມອນເປັນສ່ີິງແວດລ້ອມຫໍ່ຫຸ້ມມີສາຍ 79

ລມົ ພັດເປ່ົາຊໍາລະຄວາມອຸກເອົ້າກັງວນົ ໃຈໃຫ້ດັບມອດໄປ, ເທິງຟ້າກ້ອນເຝອຶື້ ລອຍລູ່ອງຢູ່າງເປນັ ອິດສະຫຼະ, ທັງສອງ ເວາົ້ ຢອກລໍກ້ ັນແລະຫວົ ສຽງດັງພໍແວວູ່ ໆ. “ຄດິ ເຫັນຕອນດອກງິ້ວົ ຫົຼ່ນຖກື ຫັງຼ ຂອງອົ້ວ” ຂຸນລເູ ວົ້າຮອດຄວາມຫງຼັ . “ຈື່ີໄດ້ວູ່າມັນບໍ່ເຈັບແຕູ່ກໍຕ່ືີນຍຸບ” ນາງອົ້ວແນມເບີ່ິງຂຸນລູແລ້ວທັງສອງກໍຫົວ, ຫົວດ້ວຍຄວາມປະເອີບໃຈ ໃຫກ້ ບັ ວັນເວລາທີເ່ ຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊົງຈໍາອັນດີເຊງິ່ີ ຈະບ່ໍຫວນກັບຄືນມາອກີ . ບາງຄົ້ັງກໍມີສຽງນົກຮ້ອງຢູ່ໃກ້ໆ, ທັງສອງມັກຟັງສຽງທກຸ ຢູ່າງທ່ີເກດີ ຂຶົ້ນຕາມທໍາມະຊາດເຊ່ົັນ: ກໍໄຜູ່ສຽດສີ ກນັ ດງັ ມາພໍແວູ່ວໆ, ທະນຮີ ູ່າຍໄມ້ດງັ ມາແຕເູ່ ປີ້ຶນພູ, ນກົ ກາເວາົ ຮອ້ ງຫາຄູ່ດັງມາວີວອູ່ ນສຽງນົກດງັ ເສົ້າສອ້ ຍ ແລະຊຶມ ເລກິ ເຂົ້າໄປໃນວນິ ຍານ, ເມອ່ືີ ລົມຢດຸ ພັດຄາວໃດໂລກກໍຄືວູາ່ ຢດຸ ໝນູ ແລ້ວຄວາມມດິ ງຽບກໍມີນໍ້າໜັກອນັ ມະຫາສານ ທີ່ກດົ ໜູ່ວງຊາຍຍິງຄູນ່ ້ົີໃຫຈ້ ົມດງ່ີິ ລົງສ່ຫູ ວ້ ງພະວັງ. ນາງອວົ້ ລັກໃຈແມູໄ່ ປເຮາົ້ ປາູ່ ກັບຂຸນລູຫຼາຍເທ່ີືອ. ທາໍ ອິດບໍມ່ ໃີ ຜຮ້ເູ ຫນັ , ແຕຕູ່ ່ໍມາພຶດຕິກາໍ ຂອງທັງສອງກໍ ບ່ໍວດິ ສາຍຕາຂອງເອກິ ແພນຜູ້ເປັນເອ້ອືົ ຍ, ດັ່ງົ ນເົີ້ ລືີ່ອງຈີ່ິງຊອດຮອດຫູຂອງຜເູ້ ປັນແມຢູ່ ູາ່ ງຫກີຼ ບໍ່ມົ້ມ. ແມ່ເູ ອົນີ້ ນາງອົ້ວມາດູ່າວູາ່ ຢາູ່ ງຮຸນແຮງແບບບໍ່ເຄີຍຮາ້ ຍມາກອູ່ ນ: “ຄົນບໍ່ດີ ຮູ້ຢູ່ວູ່າຍັງຄາຄວາມກັບຂຸນເທືອງຢູ່ເປັນຫຍັງຈ່ີິງເຮັດແນວບໍ່ດີຈ່ັົງຊ້ົີ ລູກອັບປີ!” ແມູ່ຊ້ີົໜ້າດູ່ານາງ ອົວ້ . “ລກູ ບໍໄ່ ດເ້ ຮັດໂລເລດອກແມູ່ລກູ ກບັ ຂນຸ ລູເປນັ ສູຽ່ ວກນັ ມາງແຕນູ່ ອ້ ຍຮກັ ແພງກນັ ແບບໝູ່ເພອີື່ ນລກູ ເວ້ົາ ອີຫ່ ຼີ, ແມູ່ນໃຜມາຫາຄວາມໃສ່ລູ ູກ?” ນາງອົວ້ ພະຍາຍາມອະທິບາຍໃຫແ້ ມ່ເູ ຂົ້າໃຈ. “ແກູ່ນຕາຂອງແມູ່ນີແົ້ ຫະຼ ເຫັນເອງ ພວກສູໄປເຮົ້າປູ່າສວນມອນໄປຫ້ົິຼນກນັ ຢູ່ຫົັ້ນ, ເຫືຼອໃຈເດ ລ້ຽງມາໃຫຍູ່ ແລວ້ ຊາໍ້ ມາທໍາລາຍຄວາມຫວັງ, ຊິມີຄ່າູ ຫຍັງເຫຼອື ເດບດັ ນົ້ີ!” “ພວກລູກໄປທູ່ຽວຫນົ້ຼິ ທາໍ ມະດາບໍໄ່ ດເ້ ຮັດແນວບດໍ່ ີເລີຍ” “ຢູ່າຊູມ່ າເວົາ້ ອົມຄາຖາຫຍງັ ມາເວົາ້ ໃຜກະບໍເ່ ຊອືີ່ ຂນຸ ລມູ ັກແທ້ເປນັ ຫຍງັ ມນັ ບໍ່ມາເວາົ້ ຈານໍາແມູ່ ແບບນົມີ້ ນັ ທໍາລາຍກັນ!” ແມູ່ນາງອ້ົວຖືເປັນເລ່ີືອງເສຍຫາຍຢູ່າງໃຫຍູ່ຫຼວງ ທ່ີທັງສອງໄປເຮ້ົາປູ່ານໍາກັນ ທັງນົ້ີເພາະໄດ້ຕົກລົງໃຈໄວ້ ແລ້ວວູ່າຈະຍົກນາງອົ້ວໃຫ້ເປັນໃພ້ເມືອງຊຽງຂອນ. ຕໍ່ມາເພ່ິີນກໍຕູ່ຫາແມູ່ຂຸນລູວູ່າສົມຮູ້ເປັນໃຈນໍາລູກຊາຍເພື່ີອ ມ້າງເພພທິ ີແຕງູ່ ດອງຂອງນາງອົວ້ ກັບຂຸນເທືອງ. ເພ່ນີິ ໂມໂຫຈນົ ຕົວສນ່ົັ ແລະແຜດສຽງດງັ ວູ່າ: “ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈ່ີິງປູ່ອຍໃຫ້ລູກຊາຍລັກລອບນອນນໍາອນ່ີ າງອ້ົວ, ເຈ້ົາກໍຮູ້ຢູ່ແລ້ວວູ່າຂຸນເທືອງຊິມາແຕູ່ງເອົາ, ອນັ ນມ້ົີ ັນແມູ່ນເຈດຕະນາທໍາລາຍກັນເບງີິ່ ໜ້າກນັ ບໄໍ່ ດອ້ ກີ ແລ້ວ!” “ຂ້ອຍບໍຮ່ ເູ້ ລອ່ືີ ງຈັກໜ້ອຍ ເຈົ້າບ່ໍຕອ້ ງມາແຜດສຽງໃສູ່, ຖ້າລູກຂ້ອຍຜິດແທ້ ເປນັ ຫຍງັ ບໍ່ມາເວົ້າລົມນໍາກນັ ດີໆ, ໃຫ້ເສຍຄາໍ ເສຍເບ້ຍເສຍໝເູ ທ່ົາໃດຂ້ອຍກໍຊິແຕງູ່ ແປງຕາມຮີດຕາມຄອງເຈົາ້ ບຕ່ໍ ້ອງມາດາູ່ !” ແມູ່ຂນຸ ລຮູ າ້ ຍຕອບ. 80

“ຂອ້ ຍບໍຕ່ ອ້ ງການສ່ີິງໃດໆອງເຈ້າົ ນບັ ແຕູມ່ ້ົືນ້ົີໄປຕັດຂາດກນັ ທຸກຢູ່າງ” ແລວ້ ສາຍສາໍ ພັນຂອງສອງຄອບຄົວກຂໍ າດສະບ້ັນົ ລົງເຖິງຂ້ນົັ ຢຮູ່ ູ່ວມບາ້ ນຮວູ່ ມເມືອງກັນບໄ່ໍ ດ.້ ແມູ່ຂຸນລູຕັດສິນໃຈພາລູກແລະວົງສາຄະນາຍາດໜີໄປຢູ່ເມືອງຊອງ. ມັນເປັນເຫດການປູ່ຽນແປງອັນໃຫຍູ່ ຫວຼ ງໃນຊີວດິ ຂອງຄູ່ບາູ່ ວສາວທີກ່ ະທົບກະເທອື ນໃຈຢູ່າງສດຸ ພັນລະນາຄືດັງວູາ່ ໂລກໄດ້ດັບວູບລງົ ສໍາລັບທງັ ສອງ. ວນັ ເວລາແຫູ່ງຄວາມສຸກຫວານຊ່ີືນກາຍເປັນເລ່ີອື ງອະດດີ ໄປ. ກ່ອູ ນອອກເດນີ ທາງຂນຸ ລໄູ ປສງັົ່ ລານາງອົວ້ ທງັ ສອງເວົາ້ ລມົ ກນັ ສຽງສະອົ້ືນນາ້ໍ ຕາໄຫຼອາບແກ້ມ. “ເມ່ີືອສອງເຮົາໄກກັນແລ້ວໃຫ້ຫຼຽວເບີ່ິງເດືອນດາວແສງຕາເຮົາຊິຈວບກັນຢູ່ເທິງພຸ້ນ” ຂຸນລູເວົ້າອອຍໃຫ້ ນາງອວົ້ ສະບາຍໃຈ. “ແຕນູ່ ອ້ ງກໍແຮູ່ງທລໍ ະມານຈິດໃຈເພາະຫຽຼ ວເບງ່ີິ ຟ້າແລ້ວແຮູງ່ ຮ້ສູ ຶກປູ່ຽວພອຍເພາະບໍ່ມີອາ້ ຍຢູໃ່ ກ້.” “ກໍຍັງດກີ ວູ່າບຄ່ໍ ິດຮອດຫາກັນຂໍຢາູ່ ລືມອາ້ ຍເດີ.” “ນ້ອງບໍ່ເຫັນໃຜເລີຍຈະມາຊູ່ວຍແກ້ໃຫ້ເຊົາທຸກໃຈໄດ້, ຄຶດຫາແຕູ່ອ້າຍຜູ້ດຽວນ້ົີແຫຼະນ້ອງລືມອ້າຍບໍ່ໄດ້ຕະ ຫຼອດຊາດນົ້ີ.” ນາງອົວ້ ກ່າູ ວແລວ້ ກໍສະອຶກສະອົ້ນື . ແລ້ວຂນຸ ລກູ ໍຂມ່ີ ້າລາຈາກໄປ. ຕ່ໍແຕູ່ນີ້ົທັງສອງຈະບໍໄ່ ດເ້ ຫັນໜາ້ ກັນອີກແລວ້ , ຕາສອງຄນູ່ ້ີົຈະບໍ່ໄດ້ເຈກິ ັນດົນ ອາດດົນເປນັ ເດືອນເປັນປີຫຕຼື ະຫອຼ ດກາລະນານ. ທ່ີເມອື ງຊອງ ຂຸນລູມີທກຸ ສີ່ງິ ທຸກຢູ່າງເພ່ີອື ໃຫຊ້ ວີ ດິ ດໍາເນນີ ໄປຢູ່າງສະດວກສະບາຍ ແລະ ມຄີ ວາມສຸກແຕູ່ ຫົວໃຈຂອງທ້າວ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຫງູ່ວມເຫງົາໂສກເສົ້າເພາະທຸກວັນເວລາມີແຕູ່ຄິດຄະນິງຫານາງອົ້ວ, ຍາມນ່ັົງ ຍາມນອນຫົວໃຈໄດ້ແຕູ່ອາວອນຫາຍິງຜູ້ເປັນດວງໃຈຜູ້ເປັນທຸກສີ່ິງທຸກຢູ່າງຂອງຕົນ. ຍາມກາງຄືນທ້າວແຫງນເບີິ່ງ ເທິງຟ້າເບິີ່ງດວງຈັນທ່ີລອຍເດັົ່ນແລ້ວກໍເຫັນໃບໜ້ານາງອົວ້ ປາກົດຢູ່ທີ່ຟາກຟ້າສຸດແສນໄກນັ້ົນແຕູ່ຮູບພາບດັ່ົງກູ່າວບ່ໍ ເຮັດໃຫ້ທ້າວມີຄວາມສຸກເລີຍແຕູ່ຍີິ່ງເຮັດໃຫ້ຄິດຮອດຫວູ່ ງຫາແລ້ວກໍຄວາ້ ເອົາແຕູ່ລມົ ໆແລ້ງໆ. ເມື່ີອຢູ່ໄກກັນຄວາມ ຮັກກໍແທນທີ່ດ້ວຍຄວາມອາໄລອາວອນປານຫວົ ໃຈຈະຂາດມັນຄືກັບວິນຍານຂອງຄນົ ທັງສອງໄດອ້ ອກຈາກຮາູ່ ງເພອ່ືີ ໄປພົບກນັ ທ່ີນະພາກາດບູ່ອນມີແສງຍິບຍັບຂອງດວງດາວເດຍລະດາດຟ້າ, ຮູາ່ ງກາຍຈິ່ີງຊຶມເສົ້າບໍ່ເຫືຼອຮ່ອູ ງຮອຍເບີກ ບານມວູ່ ນຊນີື່ ປຽບດົັງ່ ຄົນທ່ີຕາຍທົັ້ງເປນັ ເຫອືຼ ພຽງຮູ່າງກາຍທີ່ເຄອ່ີື ນໄຫວຢາູ່ ງໄຮ້ຈດຸ ໝາຍ. ຝູ່າຍນາງອ້ົວ ກໍຢູ່ໃນສະພາບດົັ່ງດຽວກັບຂຸນລູ ຫຼືອາດຈະໜັກໜູ່ວງກວູ່າຫົວໃຈດວງນ້ອຍໆສະທ້ານສະ ເທືອນ, ນາງທຸກໃຈຄືນົກນ້ອຍທູ່າມກາງສາຍຝນດ່ົັງນົ້ີເພອ່ືີ ໃຫ້ຄວາມອກຸ ເອ້າົ ເສ້ົາໝອງທເຸ ລົາເບົາບາງລງົ ນາງຈີ່ິງຂຽນ ສານໄປຫາຂຸນລູລະບາຍຄວາມຮູ້ສຶກໃນໃຈອອກມາ. ນາງບອກວູ່າ: ເມີື່ອບໍ່ມີອ້າຍກໍບໍ່ມີໃຜຊູ່ວຍແກ້ຄວາມອຸກອ່ັົງ ຫຍຸ້ງຍາກໃຈທ່ີປຽບຄືໄຟລາມໄໝ້ໃນທວງມືົ້ລາ້ ນເທີ່ອື . ນາງສາລະພາບວູາ່ : ຂຸນເທືອງກຕໍ ັດຂາດໄປແລ້ວ ດອມແທ້ທໃໍ່ ຍ ພາຍພະອວນນ້ອງ ອົ້ວບໍ່ຄິດອູ່າວເອ້ືອົ 81

ອນັ ແຕູໃ່ ນຊາດນີ້ົ ຊິຕັົ້ງຕຂໍ່ ຸນລູພແ່ີ ລວ້ ຂໍໃຫ້ປານຮີ ຽມ ຢາູ່ ລະໄລຄາວນ້ອຍ. ຂຸນລູໄດ້ຮັບສານກໍປານໄດ້ແກ້ວດວງປະເສີດ, ຄວາມເສົ້າໝອງສູນຫາຍໄປເຖິງຈະຊົ່ວໄລຍະກໍຕາມ. ທ້າວ ຕອບສານນາງອວົ້ ໂດຍບອກບ່ໍໃຫ້ວິຕົກກງັ ວນົ ນາໍ ວ່າູ ທາ້ ວຈະກາຍເປັນອ່ນືີ : ອນັ ວູ່າ ບຸນເຮາົ ສ້າງ ກິນທານແຕູ່ຊາດກູ່ອນຄາວນົ້ນັ ເປັນແຕູ່ບນຸ ກູ່ອນກີ້ົ ເຮາົ ສ້າງສືບມາ ຢາູ່ ໄດວ້ ຕິ ົກດ້ວຍ ພາຍພະອວນຊຄິ ດິ ໜາູ່ ຍ ພບົ ເມອ່ີື ຂວັນແຈູມ່ ເຈ້ົາ ມາຝັຶນ້ ບໍ່ມາຍ. ຂນຸ ລູບອກໃນຕອນທ້າຍວູ່າ: ຖ້າອົ້ວປະລະໄລຂຸນເທືອງແລວ້ ອ້າຍກໍຈະຕູ່າວຄືນໄປຫາຢເູ່ ມືອງກາຍຢູ່າງແນູ່ ນອນໃນບ່ໍດົນ. ຂນຸ ລູ ສ່ງົ ສານໄປກັບສາວໃຊ້ສອງຄນົ ຜທູ້ ່ີນໍາເອົາສານຂອງນາງອວ້ົ ມາແຕູ່ເມືອງກາຍ ແລະ ການເດນີ ທາງ ຂອງສາວໃຊ້ກໍເປັນຄວາມລັບຮູ້ສະເພາະແຕູ່ນາງອົ້ວເທົ່ານ້ົັນສາວໃຊເ້ ດນີ ທາງຕ່າູ ວຄືນຢາູ່ ງຮບີ ດູວ່ ນ. ນາງອ້ົວອູ່ານສານຂອງຂຸນລແູ ລ້ວກໍສະຫົຼບໄປເພາະຄວາມຕ່ີືນເຕົັ້ນດີໃຈປະສົມກບັ ຄວາມຄິດຮອດອາໄລຫາ ສຸດທ່ີຈະພັນລະນາ, ສາວໃຊ້ຕ້ອງຟ້າວໂຊມເອົານາງແລ້ວເອົານ້ໍາພົ່ນໃສູ່ຄາວໜຶີ່ງນາງກໍຟ້ຶືນຄືນມາ ແລະ ເຮຮົນຮຽກ ຫາຂນຸ ລູເໝອື ນດງັົ່ ຄນົ ເປນັ ບາ້ ປ່ວູ ງ. “ຂນຸ ລພູ ວມມາຂໍໃຫ້ເຈົ້ານາງເບົາໃຈໄວ້.” ສາວໃຊ້ພະຍາຍາມເວ້ົາອ່ນີິ ອອຍ. “ປານໃດຊມິ າຮອດປານໃດ?” ນາງອ້ວົ ຖາມແລວ້ ຖາມອກີ . “ມອ້ົື ່ີືນເຊ້ົາ ຂຸນລູຊິມາຮອດໃຫ້ເຈົ້ານາງນອນຫຼັບເອົາແຮງໄວ້ເພີ່ືອຈະໄດກ້ ຽມຕົວໄປຕ້ອນຮັບ” ສາວໃຊ້ເວົ້າ ໃຫ້ນາງສະຫງົບສະຕອິ າລມົ . ນາງອວົ້ ຫຼັບຕາມິດງຽບໄປແຕູ່ຫົວໃຈຮໍາ່ ຄະນິງຫາຜເູ້ ປັນຊູ້ຢູ່ທຸກລົມຫາຍໃຈເຂາົ້ ອອກ: ຕາຍອກົ ຂອ້ ຍ ຂວັນໃຈອວົ້ ຄູ່ຽມຂນຸ ເອຍີ ສຸດທີ່ແມູ່ຂອ້ ຍຮາ້ ຍ ເຫືອຼ ດ້າມແຫງູ່ ຄນົ ສງັ ບ່ໍຄດິ ເມີອ່ື ຄາວກູ່ອນກີ້ົ ຕອນແມູ່ເປັນສາວນົນ້ັ ນາ ຊາດທ່ີຫວົ ໃຈຄນົ ກດໍ ົ່ັງດຽວສະເໝີແທ້ ບູ່ອນບ່ໍມກັ ສງັ ຊມິ າກມຸ ໃຫ້ ຂຸນເທືອງຂ້າປູ່າສງັ ເດ ແມູ່ຫາກມກັ ແມູ່ຫາກເວົາ້ ຕາມທ້ອນແມູ່ຊິເອາົ ຂອ້ ຍນີົ້ຄັນບໍ່ໄດຍ້ ອດແກ້ວ ເຈົາ້ ຂະໝູ່ອມຂຸນລູ ແມູ່ນວູາ່ ຕາຍເປັນຜີ ບໍ່ສວາູ່ ງຄໍາຄະນິງທ້າວ ເຊົາ້ ມຕົື້ ມໍ່ າ ນາງອວົ້ ກັບສາວໃຊ້ພາກນັ ອອກໄປຍັງສວນມອນ ໂດຍບອກແມູ່ວາູ່ ເພີອື່ ໄປເກັບໃບມອນມາ ລຽ້ ງມ້ອນ ສູ່ວນທເີ່ ກັບມາແຕູ່ກູ່ອນນນັ້ົ ໝດົ ແລ້ວແຕູ່ວານນີົ້. ນາງມເີ ຈດຕະນາໄປພົບກບັ ຂນຸ ລູ ທຈ່ີ ະມາຫາຢແູ່ ຫງູ່ ນັນ້ົ ຕາມການບອກເລ່າົ ຂອງສາວໃຊ້. ນາງເອິກແພນຜເູ້ ປັນເອືົ້ອຍກໄໍ ດໄ້ ປນາໍ ເພືອ່ີ ຊົ້ງິ ຊອມເບິ່ງີ ນ້ອງສາວ. 82

ການທໄ່ີ ດມ້ າຍາູ່ ງຫິຼ້ນົ ຢສູ່ ວນມອນທ່າູ ມກາງທໍາມະຊາດພາໃຫ້ນັກອົວ້ ສດົ ຊີື່ນຂ້ຶົນຫົວໃຈທ່ີປຽູ່ ມລນ້ົ ໄປດວ້ ຍ ຄວາມສຸກແຕູ່ນາງກພໍ ະຍາຍາມເຊອ່ືີ ງອໍາຄວາມຮູ້ສຶກໄວ້ເພາະບໍ່ຢາກໃຫ້ເອິກແພນຮູ້ເຖງິ ເຈດຕະນາທີ່ແທ້ຈິງຂອງຕົນ. ນາງເກັບໃບມອນທັງຍູ່າງທູ່ຽວເລາະໄປຍັງບູ່ອນຫູ່າງຜູ້ຄົນສາຍຕາສອດສູ່ອງຫາຂຸນລູທັງຕ້ອງຫຼຽວລັອກຫຼຽວແລັກ ເບິີ່ງຜູ້ທີ່ຈະຕິດຕາມມາສັງເກດເບ່ິີງ. ນາງຍູ່າງໄປເລົ້ືອຍໆ ທູ່າມກາງສີຂຽວອູຸ່ມທຸູ່ມຂອງໃບມອນທັງຫົວໃຈເຕ້ົັນຕູມ ຕາມ, ແລ້ວໃນທີ່ສຸດຫົວໃຈຂອງນາງກໍເກືອບຢຸດເຕ້ົັນເຢັນສັນຫັຼງວາບເມ່ີືອມີມືຄວາມາທາງຫັຼງພ້ອມດ້ວຍສຽງເວ້ົາ ຂ້ຶນົ ຄູ່ອຍໆ: “ອົ້ວອາ້ ຍຢູ່ນ.້ົີ ” ຂຸນລູກັບນາງອ້ົວໄດ້ພົບພໍ້ກັນອີກ, ມື້ົນົ້ີເວລານີົ້ໂລກເປັນຂອງພວກເຂົາທັງສອງ, ຄວາມຫວານຊືີ່ນໃນວັນ ແຫູ່ງອະດີດໄດກ້ ັບຄນື ມາ, ນໍ້າຕາແຫູ່ງຄວາມປິຕິຍິນດໄີ ຫຼຫຼ່ົັງແຕູ່ຊາູ່ ງມັນເທາະຂໍໃຫ້ມັນຫັົ່ຼງອອກມາໃນເມີື່ອທັງສອງ ຍິນດີດອມກັນ. ທັງສອງຮູ້ສຶກວູ່າຕົກຢູ່ໃນດິນແດນແຫູ່ງຄວາມຝັນຕົວເບົາຄືຟ້າເປັນອິດສະຫຼະດັົ່ງນົກກາງອາກາດທ່ີ ສໍາຜດັ ກ້ອນເມກໄດ້ແລະຢາກໃຫ້ໂລກຢດຸ ປີ່ິນໝູນເພອ່ີື ຈະໄດຢ້ ູ່ນໍາກັນດນົ ໆ. ແຕູ່ໂດຍແທ້ຈງິ ໂລກນບີົ້ ໍ່ແມູນ່ ສໍາລບັ ພວກເຂົາທັງສອງຍງັ ມເີ ອິກແພນອກີ ຄນົ ໜງີຶ່ ທ່ເີ ຝ້າຶ ຕິດຕາມເບິີ່ງຢູ.່ ເວລາທີ່ໄດ້ຢູ່ໃກ້ກັນນັ້ົນ ຜູ່ານໄປໄວເຫຼືອເກີນ. ແລ້ວຂຸນລູ ກໍຂີ່ມ້າດູ່ວນກັບຄືນເມືອ ເມືອງຊອງ. ນາງອວົ້ , ເອິກແພນ ແລະສາວໃຊ້ພາກັນກັບຕູ່າວຄືນເມືອໂຮງວັນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊົງຈໍາອັນຫອມຫວນຂອງນາງອ້ົວກໍ ສ້ຽງສຸດລົງ. ກັບມາຮອດໂຮງນາງອ້ົວຕ້ອງພົບກັບບັນຫາໜັກອົກໜັກໃຈເພາະເອິກແພນໄປສັບສ່ໍແມູ່ ເລ່ີືອງທີ່ນາງພົບ ກັນຂນຸ ລູຢທູ່ ີ່ສວນມອນ. ແມູ່ດາູ່ ວູ່ານາງອົ້ວຮຸນແຮງກວູ່າເມ່ີືອຄງັົ້ ກອູ່ ນໆມາ: “ແມູ່ສອນຍາມໃດກບໍ ່ໍຈີື່ລກູ ກໍຮູ້ແລວ້ ເດ ວູ່າແມູ່ກັບແມູ່ສູ່ຽວຜິດກັນຈົນເຂົາໜີໄປຢູ່ເມືອງຊອງພຸ້ນຕັດຂາດກັນໝົດທຸກສີ່ິງທຸກຢູ່າງແລ້ວເປັນຫຍັງລູກຈີ່ິງໄປ ກູຽ່ ວຂ້ອງກບັ ຂຸນລູອີກ. ລູກບໍ່ມີຫົວໃຈຫວະ! ເປັນຫຍັງຈີ່ິງບໍ່ຮັກສາກຽດແມູ່ໄວ້ແດູ່, ແມູ່ອົດສາລ້ຽງອດົ ສາແພງໝົດ ແສນໂຕໄກູ່ກວູ່າຊິໃຫຍູ່ໝົດແສນໂຕປາແມູ່ຮກັ ລູກປານແກ້ວແຫວນແພງເຈົ້າປານແກູນ່ ຕາແຕູ່ເປັນຫຍັງລູກບໍ່ຟງັ ຄໍາ ບອກສອນຂອງແມູ່ຈກັ ຄາໍ ຊິບ່ໍໃຫ້ແມູ່ເຫຼືອໃຈໄດຫ້ ວະ.” ນາງອົ້ວ ພະຍາຍາມບອກໃຫ້ແມູ່ຮູ້ວູາ່ ມີຫຼາຍຄນົ ຮູ້ເຫນັ ນໍາກນັ ທຂີ່ ຸນລເູ ຂ້າົ ມາໃນສວນ ແລະ ທງັ ສອງບໍ່ໄດ້ 83

ເຮັດແນວບ່ໍດແີ ຕູ່ແມູ່ກໍບໍ່ເຊີ່ືອ ນາງຈ່ິີງເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງອດັ ປະຕູແລ້ວ ກໍຮ້ອງໄຫ້ຮໍ່າໄຮນໍາຄວາມອາພັບອັບໂຊກຂອງຊີ ວດິ ຮກັ . ອັນວູາ່ ຂນຸ ລູທາ້ ວ ບາຄານເຈາ້ົ ຂະໝູ່ອມ ຮຽມເອີຍ ຍັງຈັກຄິດຮອດນ້ອງ ພາຍພສີົ້ ິີ່ງໃດນເ້ົີ ດ ບັດນີົດ້ ນິ ຂາດຂັົ້ນ ເຂນີ ລາດໄກກັນແລນໍ ເປນັ ດັົງ່ ແປວເດືອນດາວ ແຜູ່ນດິນໄກຟາ້ ອນັ ວ່າູ ສາຍຄໍອ້າຍ ຂນຸ ລທູ ິບພະເນດ ຮຽມເອຍີ ຂໍໃຫ້ພມີ່ າຊູ່ອຍແກ້ ຄວາມຫຍຸ້ງສວູ່າງໃຈແດທູ່ ອ້ ນ ສູ່ວນຂຸນລູກັບເມືອເມືອງຊອງແລ້ວກໍຢູ່ຢູ່າງງຽບຂຶມ, ໂລກນ້ົີບໍ່ເປັນຕາໜ້າຢູ່ຫຼຽວໄປທາງໃດກໍເຫັນແຕູ່ສີິ່ງ ຂວາງຂ້ນັົ ຕັນທາງມັນຕັນຄວາມຫວງັ ຕັນຄວາມຮກັ ຕນັ ນາງອົ້ວໄວ້ໃຫ້ແຍກໄປຕາູ່ ງຫາກເຊງ່ິີ ເປນັ ເລ່ີືອງທີ່ທາ້ ວຍອມບໍ່ ໄດ.້ ຂນຸ ລູບໍ່ກິນເຂາົ້ ກນິ ນ້ໍາອາການຫ່ຼາູ ເຫອຼື ງຄືດງ່ົັ ຄົນເປັນໄຂ້ທີບ່ ່ໍມຢີ າຊະນິດໃດມາແກ້ໄດ.້ ບາງທີ ການເບີິງ່ ແນນ ຫຼື ດູມໍເບີ່ິງໂຊກຊະຕາອາດຊູ່ວຍໃຫ້ຮູ້ຈັກສາເຫດອາການຂອງຂຸນລູໄດ້. ດັງົ່ ນົ້ີ ນາງ ຈັນຜູ້ເປັນກວານຈ້ໍາຈ່ີິງເຮັດພິທີຮຽກແຖນຈາກເມືອງຟ້າລົງມາເບີິ່ງແນນໃຫ້ບູ່າວສາວທັງຫຼາຍ. ພິທີຈັດຂົ້ຶນຢູ່ບວມ ພຽງອັນເປັນທົ່ງກວ້າງໃຫຍູ່ບູ່ອນເຄິ່ີງທາງລະຫວູ່າງເມືອງຊອງກັບເມືອງກາຍ. ບູ່າວສາວທັງແມູ່ຮ້າງແມູ່ໝ້າຍຈາກ ສອງເມືອງນ້ົີພາກັນຫຼົັ່ງໄຫຼໄປຢູ່າງຄັບຄງັົ່ ອົັ່ງອໍ. ຂຸນລູໄປກັບຂຸນຄວນຜເູ້ ປັນນ້ອງຊາຍສູ່ວນນາງອ້ົວໄປກັບເອິກແພນ. ແຕູ່ລະຄົນເອົາອາຫານການກິນເຫ້ຼົາຢາໄປພ້ອມຢູ່າງພຽງພໍບາງຄົນກໍເອົາປີ່ເອົາຂຸູ່ຍແລະແຄນໄປນໍາເພືີ່ອເສບງັນໃຫ້ ມູ່ວນຊ່ີືນເບກີ ບານພວກສາວໆພາກນັ ທດັ ດອກໄມ້ຫາຼ ຍສີງາມຕາສະໄບຄໍາຄາດຄຽນເອກິ ແລະຍາູ່ ງລຽນກັນມູຸ່ງສູ່ຜາມ ໃຫຍູ່ທີ່ປຸກໄວ້ສໍາລັບພິທີສໍາຄັນນ້ີົ. ເມືີ່ອໄດ້ເລີກງາມຍາມດີກວານຈ້ໍາກໍຮຽກເຊີນແຖນລົງມາວູ່າ: “ເຊີນລົງເຢີເກົ້າ ຮ້ອຍໝູ່ປະນົມແຂນແຖນເອີຍສິບປີຕູຈ່ິີງເຕາົ້ ເກົ້າຟາ້ ຕູຈິີ່ງຫາແຖນມາເຢີທັດດອກໄມ້ແກ້ວນໍາໝູ່ສາວຮາມມາປູກມ່ີິງ ໃຫ້ເປັນແດນມາຖົມແນນຢາູ່ ໃຫ້ຊ້າຍແຖນເຮຍີ …” ຕມໍ່ າຍິງທ່ີເປນັ ນາງໃຍກໍຖືກຜສີ ູນຕົນຕົວສົັ່ນຕາມືດມົວແລະມີອາການລືມຄງີ ເພາະແຖນເຂົ້າສິງໃນຕົວແລ້ວ ນາງຈັນກວານຈໍ້າກໍລົມນໍາແຖນວູ່າ: “ຂ້ອຍຢູ່ພີົ້ເມືອງລຸູ່ມຄອງຫາເຈົ້ານາແຖນເຮີຍບູ່າວພີ່ນ້ອງທັງໝູ່ສາວຮາມເຂົາກໍ ມານໍາຮຽມຊູ່ຄນົ ຈິງແທ້ແຖນເຮີຍທຸກບ່ໍມີຄູ່ຊ້ອນທຽມສອງກລໍ າໍ ບາກມີແຕູ່ສູດເສື່ີອປອ້ ງໝອນຂາ້ ງເພີ່ອື ນຮຽມ…” ແຖນກາູ່ ວໂດຍຜູ່ານນາງໃຍວ່າູ ແຖນເອງເນົາຢູ່ເທິງຟາ້ ກໍບ່ໍມີຄູ່ຊ້ອນນອນຮຽງດງົ່ັ ດຽວກນັ ທກຸ ຄນົ ພາຍໃນ ຜາມມິດງຽບເພື່ີອຟັງແຖນເວົ້າກັບນາງຈັນດ້ວຍຄວາມໃຈຈົດໃຈຈ່ໍ. ຕໍ່ມາແຖນຖາມຂຸນລູກັບຂຸນຄວນວູ່າ “ອັນວູ່າ ສອງອ່ອູ ນທາ້ ວຢູ່ດາ້ ວເມືອງລຸູມ່ ຍັງສະຖຽນແດລູ່ ຮື ວູ້ າູ່ ມໂີ ລຄາຖກື ຕົນຕົວທາ້ ວນົນ້ັ ລື.” ຂຸນລູຍໍມືນົບ ແລ້ວຕອບວູ່າ “ທຸກແຕູ່ໃຕ້ລຸູ່ມຟ້າ ທ່ໍມີຂ້ອຍຜູ້ດຽວຈີິ່ງໄດ້ເຊີນແຖນຟ້າ ລົງມາປ້ອງມ່ິີງແນນ ຂ້ອຍຂາດ ແຖນເຈາ້ົ ຊູວ່ ຍຖົມແດູ່ທອ້ ນ ແຖນເຮຍີ ທມີ່ ກັ ມາບ່ໍໄດຢ້ ຊູ່ ອ້ ນ ຕັ້ົງປວດໃນຂະໝອງ ຈິີງ່ ໄດ້ເຊນີ ແຖນລົງ ເບງ່ິີ ແນນຝງູ ຂ້າ…” ແລ້ວແຖນກອໍ ວູ່າຍມາຖາມນາງອົວ້ ກັບເອິກແພນທມ່ີ າແຕູ່ເມອື ງກາຍວູ່າ “ສາຍຄໍກູ ຄູ່ອຍມາເຖິງພີ້ົ ດີລເື ຈົ້າ ຢດູ່ ້າວເມອື ງລມຸູ່ ແຖນຢຟູ່ າ້ ຕູ້ມອູ່ອນສອງນາງອຸ່ນູ ເອຍີ …” 84

ນາງອ້ົວກູ່າວຕໍ່ແຖນວູ່າ “ອັນວູ່າຄວາມທຸກຂ້າ ເຫຼືອຫຼາຍກວູ່າເພ່ືີອນເສຍແລ້ວ ບ່ໍກວູ່າແຖນຢູ່ຟ້າຄຸນຂ້າຢູ່າ ໄລ…” ມີບູ່າວ ແລະ ສາວຫຼາຍໆຄົນຈົ່ມທຸກຈົ່ມຍາກສູ່ແຖນຟັງ ຈົນເວລາຜູ່ານໄປແລ້ວຈີິ່ງມີພິທີຟາຍເຫ້ົຼາ ແລະ ຢາຍເຫົຼ້າສູກ່ ັນກິນຢ່າູ ງຟດຟ່ີນ່ີນນັ , ບູ່າວສາວເວົ້າຢອກໄຍກນັ ບາງຜູ່ອງຫົວບາງຜ່ອູ ງຂັບລາໍ ສຽງຂົ້ຶນສຽງລົງ, ສຽງຂູຸ່ຍ ສຽງແຄນດງັ ປນເປກັນປານສຽງຂຽດອຍໍ າມຝນຕົກໃໝ.ູ່ ພໍໄດ້ເວລາເໝາະສົມກໍມີການສູ່ຽງກອງໂດຍການແກວູ່ງຄ້ອນໃສູ່ກອງຖ້າໃຜແກວູ່ງຄ້ອນຖືກເຄ່ີິງກາງໜ້າ ກອງຖືວູ່າຊາຕາດີຂຸນຄວນແກວ່ງູ ຄ້ອນໄປຖືກເຄິ່ີງກາງໜ້າກອງພໍດີສຽງຮ້ອງໂຮສາທຸການດັງຂ້ົຶນຢູ່າງແຮງ, ແຖນວູ່າ “ເຈ້າົ ຈກັ ໄດຜ້ ູ່ານດ້າວແທນທ່ີເປນັ ພະຍາຝູງລຸງອາວຢູ່ດີດອມເຈ້າົ …” ເອິກແພນເປັນຜູ້ແກວູ່ງຖັດມາຄ້ອນໄປຖືກບູ່ອນເໝາະພໍດີ, ແຖນວູ່າ “ນາງຈັກໄດ້ຜູ່ານພື້ົນແທນເຜ່ົາວົງສາ ເງິນຄາໍ ມີອາດຈກັ ກືກອງລົ້ນ…” ສອງຄົນທີ່ແກວູ່ງຕໍ່ມາແມູ່ນຂຸນລູ ກັບນາງອົ້ວແຕູ່ທັງສອງແກວູ່ງຄ້ອນໄປຖືກແຄມກອງດັ່ົງດຽວກັນ, ແຖນ ວູາ່ “ເຈົາ້ ຈັກໄດພ້ າກຢ້າວທັງເຜົາ່ ວງົ ສາທງັ ເສນາໄຜູ່ໄທວາງໄວ້.” ບູ່າວສາວທຸກຄົນ ພາກັນແກວູ່ງຄ້ອນໃສູ່ໜ້າກອງຈົນຄົບ ສຽງຮ້ອງໂຮແຊວດັງບໍ່ມີຍາມເຊົາຍາມໃດ ມີຜູ້ ແກວູ່ງຄ້ອນຖກື ເຄ່ງີິ ກາງກອງກໍມີສຽງຮ້ອງແຮງໆດັງສະນນົ່ັ ຂຶົ້ນ. ຕໍ່ຈາກນັົ້ນແຖນພາສູ່ຽງເບ່ີິງຢູ່າງອີື່ນເຊັ່ົນໃບໄມ້, ໝາກໄມ້ຂຸນລູກັບນາງອ້ົວຖືກໃບບໍ່ດີແລະໝາກໄມ້ກໍຖືກ ໜູ່ວຍເປັນແມງ. ສຸດທ້າຍເລີຍສູ່ຽງເບີ່ິງດອກໄມ້, ແຖນໃຫ້ທຸກຄົນເຂົ້າປູ່າຫາດອກໄມ້ມາໃຫ້ເບິ່ີງຂຸນຄວນຫາໄດ້ ດອກຈໍາປາ, ເອິກແພນ ໄດ້ດອກຊ້ອນ, ນາງຈັນໄດດ້ ອກແກ້ວແຖນເບິ່ີງດວງດອກໄມ້ແລ້ວກໍວູ່າທຸກຄົນໄດດ້ ີທໍ່ກັນບໍ່ ຮາ້ ຍແຕູ່ຢູ່າງໃດ. ສູ່ວນຂຸນລູກັບນາງອົ້ວຊອກຫາດອກໄມ້ຈົນເມ່ີືອຍໃນທີ່ສຸດຂຸນລູກຊໍ ອກໄດ້ດອກຂຸນພຸມ, ນາງອົ້ວ ໄດ້ດອກແຄຝອຍມາຖວາຍ, ແຖນກູ່າວວູ່າ “ອັນວູ່າຂຸນລູທ້າວທັງນາງອົ້ວຄູ່ຽມເປັນດົັ່ງນົກຖືກແຮ້ວພານຊໍ້າຍໍ່າຍີ... ແຖນຈັກຍົກກໍບ່ໍແກວູ່ນແຖນຈັກຍໍກໍບ່ໍໄດ້ຊັກໄຊ້ຕ່ໍຄໍາຕາຍຂຸນເຮີຍ… ໃຜບ່ໍອາດຈັກຫັກຫ້າມໄດ້ເວນຫາກມາເຖິງ ເປນັ ແຕູ່ກາໍ ປາງຫງຼັ ຈູ່ອງມາວຽນຄອບຂຸນເຮີຍ…” ແລ້ວແຖນກໍລາກັບຄືນເມືອເມືອງຟ້າທັງບອກວູ່າອີກຫຼາຍປີແຖນຈັກເຕ້ົາຟ້າບໍ່ເຖົ້າຊິຕູ່າວຄືນມາ. ນາງຈັນ ກວານຈາ້ໍ ຊາ້ ອວນໝູ່ທຸກຄົນອອກຈາກບວມພຽງ ກັບຄືນສບູ່ ້ານເມືອງຂອງໃຜລາວ. ຂຸນລູກບັ ນາງອົ້ວພາກນັ ຍູ່າງໄປ ຮອດຕົ້ນໄມ້ທີ່ມີງູ່າໂຄ້ງກອູ່ ງລງົ ມາ ແລວ້ ກໍອາໍ ລາກນັ ທ້າວກໍາແຂນນາງແລ້ວສ່ງົັ “ນ້ອງຊິພັດພາກອ້າຍ ໄປແລ້ວໝ່ົັນ ຄະນິງ ແດູ່ເນີອັນວູ່າຄວາມທຸກອ້າຍຈົນແຫູ່ງໃນມະນຸດຈິງແລ້ວອວນຫາກໝອງໃນທວງດັ່ົງຊິກາຍເປັນບ້າພ່ີບໍ່ໄດ້ ອອູ່ ນອວ້ົ ເປັນມິີ່ງເມຍຂວັນແໜງສູມ້ ໍລະນາຕາຍແຄູ່ດນິ ໃຫ້ມນັ ແລ້ວ.” ສູ່ວນນາງອ້ົວກໍກູ່າວວູ່າ “ໃຈນ້ອງເໝືອນສ່ີິງເຈົ້າສອງເບື້ົອງດັົ່ງກັນອົ້ວນ້ົີຄັນບໍ່ໄດ້ຍອດຟ້າເປັນມິີ່ງຜົວຂວັນ ແໜງສວາູ່ ງແຂນຄໍຕາຍທ່ີງູາ່ ຈວງລາໍ ດົ້ວ.” ນາງອົ້ວບອກຂນຸ ລູອີກວູ່າ ຫາກຈະໄປຫານ້ນັົ ໃຫ້ປອມຕົວເປັນໄພູ່ຊາວພດູ ອຍ ເພີ່ອື ຈະບໍ່ມໃີ ຜສງັ ເກດຮູ້. 85

ແລວ້ ທັງສອງກໍແຍກຈາກກັນ ແລະ ມ່ງຸູ ໜ້າໄປຕາມເສັນ້ົ ທາງທກີ່ ົງກັນຂ້າມກນັ ດ້ວຍຄວາມຮູ້ສກຶ ຝືນໃຈຄື ດ່ົັງວູ່າແຕູ່ລະຄົນກ້າວໄປສູ່ປູ່າຊ້າທັງນີ້ົເພາະຮູ້ຢູ່ວູ່າປາຍທາງນົ້ັນມີແຕູ່ຄວາມຫງູ່ວມເຫົງຄອງຄອຍຖ້າຢູ່ແລ້ວ. ບໍ່ພຽງ ແຕູ່ເທ່ົານັົ້ນນາງອ້ົວຍງັ ຈະຕ້ອງຖກື ແມູ່ດູາ່ ຊາ້ໍ ແລ້ວຊ້າໍ ອກີ . ກັບເຖິງໂຮງນາງອົ້ວຂັງຕົວເອງຢູ່ແຕູ່ໃນຫ້ອງຫຼັງຈາກຖືກແມູ່ຂູ່ເຂັນຈົນບ່ໍອາດຫຼຽວເບີິ່ງໜ້າໃຜໄດ້ອີກ. ນາງ ຫຼຽວເບ່ິີງຟ້າຟ້າກໍເຫງົາ, ຫຼຽວເບິ່ີງດວງດາວດາວກໍປູ່ຽວພອຍຢູ່ສຸດຟາກຟ້າໃບໜ້າຂອງນາງຈ່ີິງບໍ່ມີຮູ່ອງຮອຍຂອງ ຄວາມເບີກບານເລີຍ. ຫາກຊາດໜ້າມີ…ຄວາມຄດິ ນ້ີົແວບເຂ້ົາມາໃນຫ້ວງນຶກອກີ ທຄວາມຮັກຂອງນາງຄົງບໍ່ມີອຸປະ ສັກຄືດັົ່ງໃນປະຈຸບັນ. ຊາດໜ້າຄືຊູ່ອງທາງດຽວທ່ີຈະໄປເພ່ີືອໃຫ້ຫຼຸດພ້ົນອອກຈາກຄວາມທຸກທໍລະມານໃຈແລ້ວປະ ສົບກັບຄວາມສຸກສມົ ຫວັງກັບຊາຍທີ່ຕົນຮັກ. ຂຸນລູກບໍ ່ໍອາດຈະມີຊວີ ິດທີ່ຫາູ່ ງເຫນີ ຈາກນາງອົວ້ ໄດ້ທ້າວຮູ້ສກຶ ເຮຮົນກະວົນກະວາຍ ແລະ ຈົ່ມຢູ່ໃນໃຈວູາ່ ບໍ່ ຍຸດຕິທໍາເລີຍ ທ່ີການວິວາດກັນຂອງແມູ່ທັງສອງຝູ່າຍຈະມາກີດຂວາງຄວາມຮັກຂອງຜູ້ເປັນລູກທັງສອງ. ຂຸນລູຕັດ ສນິ ໃຈຈະກັບຄນື ໄປເມອື ງກາຍອກີ ຕາມການຮຽກຮ້ອງຂອງຫວົ ໃຈ. ແລ້ວມືົ້ໜ່ຶີງ ຂຸນລູກໍນຸູ່ງຜ້າຕູ່ຽວ ທເອົາຜ້າຄຽນຫົວ ຖືໜ້າໄມ້ ພາຍຖົງປ໊ຽດ ຍູ່າງຄົນດຽວມູຸ່ງໜ້າສູ່ເມືອງ ກາຍ ບອູ່ ນທີ່ມຄີ ວາມໝາຍທຸກສີ່ງິ ທກຸ ຢາູ່ ງສາໍ ລັບທາ້ ວ. ຕາມທາງທ້າວຍງິ ສັດປາູ່ ເຊົັ່ນ:ກະຮອກ,ກະແຕແລ້ວຫາບໄປທາໍ ທູາ່ ເປັນນາຍພານຫາຍິງສັດ. ເມ່ືີອຮອດເມືອງກາຍມີຜູ້ຄົນຖາມຊື້ົຖາມແລກທັງຈູ່ອງໜ້າຈູ່ອງຫຼັງຈົນຕ້ອງຢຸດຫຼາຍເທີ່ືອ ສຽງສ້ໍຖາມຫຕຼື ໍ່ລາຄາດງັ ຂຶນ້ົ ຢູາ່ ງສັບສົນ. “ກະຮອກສອງໂຕແລກເກືອຫ່ໍໜີງຶ່ ສາ” “ຫາ້ ໂຕແລກແພຕູ່ຽວນ”້ໍ “ເຈັດແປດໂຕແລກເສືອົ້ ເອົາບໍ່ ?” ຂາູ່ ວທີ່ມີຄົນຈາກພດູ ອຍເອາົ ສດັ ປູ່າມາຂາຍ ດັງໄປຮອດນາງອວົ້ ບ່ໍດົນຕມໍ່ າສາວໃຊ້ກຖໍ ືກສງ່ົ ໄປນາໍ ສັງເກດ ເບິີ່ງ ແລະກັບຄືນໄປບອກນາງອົ້ວວູ່າແມູ່ນຂຸນລູແທ້. ນາງອົ້ວບອກໃຫ້ຄົນໃຊ້ພາຂຸນລູລັກລອບເຂ້ົາໄປຫາຈົນເປັນ ຜົນສໍາເລັດ. ທັງສອງໄດ້ພົບກັນສົມຄວາມປາຖະໜາສົມຄວາມຄິດຮອດຄິດເຖິງ. ເມ່ີືອປະຕູຫ້ອງງັບເຂົ້າກໍມີແຕູ່ທັງ ສອງເທົ່ານັົນ້ ທຢ່ີ ່ນູ າໍ ກນັ ຕາມລໍາພັງ. ນາງອ້ົວຈົ່ມທຸກອົກທຸກໃຈວູ່າ “ນ້ອງມີຊີວິດຢູ່ດ້ວຍການຫັ່ຼົງນ້ໍາຕາ, ທຸກມົ້ືທຸກຍາມຄິດເຫັນແຕູ່ໜ້າອ້າຍ, ກນິ ເຂົາ້ ຄາໍ ໃດກແໍ ຄນ້ ແໜນ້ ອົັງ່ ຢໃູ່ ນທວງ”. “ອ້າຍກໍຄກື ນັ ຢາກເຫັນໜ້ານອ້ ງຈີ່ງິ ເດີນດູຽ່ ວມາຫາ, ເຖງິ ຈະມສີ ີິ່ງກດີ ຂວາງກໍຕາມອ້າຍກໍຈະຜາູ່ ມາ້ ງ, ເຖິງຈະ ເອົາຊີວິດເຂົ້າສູ່ຽງອ້າຍກໍຍອມເພື່ີອບໍ່ໃຫ້ພວກເຮາົ ຕ້ອງພັດພາກຈາກກັນ, ຖ້າຕ້ອງຕາຍພວກເຮົາກໍຈະຕາຍພ້ອມກັນ” ຂນຸ ລູວ່າູ . 86

“ຈິດໃຈນ້ອງກໍດັົ່ງດຽວກັບອ້າຍນ້ອງກໍຮັກອ້າຍຄືດ່ົັງເຂົ້າຢູ່ນາຄືປາຢູ່ນ້ໍານ້ອງກໍຍອມສະຫຼະທຸກຢູ່າງເພີ່ືອໃຫ້ ສອງເຮົາໄດຢ້ ໃູ່ ກ້ກັນ”. ທັງສອງຢູ່ນາໍ ກັນຕະຫອຼ ດຄນື ແລະ ເຂາົ້ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄໍາວູ່າ ເສຍສະຫະຼ ໃຫ້ກນັ ແລະກັນ ຢູ່າງເລກິ ເຊິີ່ງມັນຈະເປັນຄືນທ່ີທັງສອງໄດ້ເຊັດນ້ໍາຕາທຸກຢາດໃຫ້ກັນແລະກັນໃຫ້ເຫືອດໄປຈາກແກມ້ , ຄືນທີ່ບ່ໍມີຄວາມເຫງົາ ມາລບົ ກວນໃຫ້ຫງູ່ວງນອນຫາກແຕູ່ວາູ່ ຊວີ ດິ ກເໍ ປນັ ໄປດງ່ົັ ຄວາມຝນັ . ຮຸູ່ງເຊົ້າມືົ້ໃໝູ່ຄົນຄົວກິນຍົກພາເຂົ້າມາໃຫ້ນາງອ້ົວຄືດ່ົັງທີ່ເຄີຍປະຕິບັດມາ, ແຕູ່ເຊົ້າມ້ືົນົີ້ ນາງອົ້ວບໍ່ໄດ້ຢູ່ຄົນ ດຽວໃນຫອ້ ງຄນົ ຄວົ ກິນຕືີ່ນຕົກໃຈທັງບໍ່ເຊອ່ີື ສາຍຕາຕົນເອງ, ແຕູ່ແລ້ວກຕໍ ອ້ ງເຊ່ອືີ ແລະຮູ້ຈກັ ວູາ່ ຜ້ຢູ ນູ່ ໍານາງອົ້ວແມູ່ນ ຂຸນລູນັົ້ນເອງ. ການກະທາໍ ອັນຜິດປະເພນີໂດຍເຈດຕະນານົີ້ເປັນໄປຕາມການຮຽກຮ້ອງຂອງສອງຫົວໃຈທີ່ຍອມເສຍ ສະຫະຼ ທຸກຢູ່າງເພີືອ່ ໃຫ້ສົມຫວງັ ໃນຄວາມຮກັ ແລະພອ້ ມທີ່ຈະປະເຊນີ ກບັ ບນັ ຫາທກຸ ຢູ່າງທີ່ເກດີ ຂຶ້ົນພາຍໃຕ້ລມຸູ່ ຟາ້ ນ.້ົີ ແມູ່ນາງອົ້ວຮູ້ຂູ່າວຈາກຄົນຄົວກິນແລ້ວກໍຟ້າວຟ່ົັງໄປຍັງຫ້ອງຂອງລູກສາວດ້ວຍອາການເຄືອງແຄ້ນແໜ້ນ ທວງສຸດຂະໜາດ, ບາດນ້ີົຜູ້ເປັນແມູ່ໄດ້ເຫັນກັບຕາຕົວເອງວູ່າຄວາມຮັກຂອງທັງສອງມັນເກີນຂອບເຂດທີ່ຈະຢດຸ ຢຶັ້ງ ໄປໄດ້ຈ່ິີງຕີອົກດ້ວຍຄວາມເຫຼືອໃຈວູ່າ “ລູກນ້ົີຕົັ້ງພາໂລເຮັດແນວບໍ່ດີເຮັດແນວເສຍໜ້າເສຍຕາວົງຕະກຸນສອນແລ້ວ ສອນອີກກໍບ່ໍເຊີ່ືອຟັງລູກບໍ່ດີຜີຊິແກູ່ມັນລົງໝ້ໍນະຮົກບໍ່ວິດແທ້ໆ! ” ແລ້ວກໍອວູ່າຍໄປວູ່າໃສູ່ຂຸນລູວູ່າ “ໄປຮີບໜີ! ຢູ່າ ມາຢູ່ໜ້ີົຄົນຈັງໄຮ ບ່ໍຢາລຸງປ້າອາວອາເລີຍເມືີ່ອໃດພີ່ນ້ອງເຈ້ົາບໍ່ແຕູ່ງຂັນໝາກມາສູ່ຂໍກໍບໍ່ຕ້ອງມາໃຫ້ເຫັນໜ້າອີກ” ເພິີນ່ ທັງຮ້ອງທັງທືບຕີນ. ເມີ່ືອຕົກຢູ່ໃນສະພາບເປັນຈໍາເລີຍຂຸນລູກໍຍໍມືໄຫວ້ແລະສະແດງຄວາມນອບນ້ອມຂໍໂທດທໄີ່ ດລ້ ູ່ວງເກີນເຖິງ ຂະໜາດນົ້ທີ ັງສາລະພາບວູ່າ “ລກູ ນີມ້ົ ັກຮັກນາງອົ້ວຂໍໃຫ້ແມູ່ເຫັນໃຈລູກຍອມເຮັດທກຸ ຢາູ່ ງຕາມທ່ີແມູ່ຕ້ອງການ”ຂຸນ ລູ ຄິດຢູ່ຄາວໜຶ່ີງແລ້ວເວົ້າຕໍ່ “ລູກນົີ້ຂໍເປັນຊ້າງພັງພາຍຂອງແມູ່ທ້ອນຂໍເປັນຄວາຍໄຖນາປູກເຂົ້າຂໍເຮັດລ່ີໃຫ້ແມູ່ໄດ້ ກິນປາຂໍເຮັດນາໃຫ້ແມູ່ໄດ້ກິນເຂົ້າລູກຈັກລ້ຽງແຈູ່ມເຈົ້າຄໍາມ້ວນຊູ່ອັນລູກຂໍເປັນໝາດໍາເຝຶ້າໃຕ້ລູ່າງຂໍເປັນແມວດູ່າງ ເຝຶ້າກາງໂຮງແມູ່ທອ້ ນ”. ແມູ່ນາງອົ້ວເວົາ້ ຕັດຄວາມວາູ່ “ຢູ່າມາຊູຊີຂັນອາສາໃຫ້ເມ່ືີອຍຮີບໜີດຽວນ້ີົ!” ແຕູ່ຂຸນລູກໍບ່ໍຍອມໜີງູ່າຍໆຍັງ ເວົ້າອ້ອນວອນແລະຍົກນິທານຕູ່າງໆມາເວ້ົາໃຫ້ເພີິ່ນເຫັນໃຈແຕູ່ກໍໄຮ້ປະໂຫຍດ, ທ້າວຈີິ່ງເອົາຕົວອອກຈາກແຫູ່ງນ້ົັນ ດວ້ ຍຄວາມໝົ່ນໝອງສະເທອື ນໃຈ. ກັບຮອດບ້ານຂນຸ ລູຍງ່ິີ ເຮຮົນຈົນຊເິ ປັນບ້າປູ່ວງ, ຝູ່າຍແມ່ອູ ຕີ ົນລກູ ຈ່ີິງເວົ້າອິ່ີນອອຍໃຫ້ກາໍ ລງັ ໃຈແລ້ວກໍຂົ່ມ ໃຈລືມຄວາມຫງໍາເຫງືອດຈັດແຈງແຕູ່ງຂັນໝາກໄປສູ່ຂໍໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມປະເພນີແລ້ວໃຫ້ຂຸນຄວນພ້ອມດ້ວຍເຖ້ົາ ແກູ່ເດີນທາງໄປຍັງເມືອງກາຍ. ຂັນຄໍາ ເພື່ີອສູ່ຂໍປະດັບດ້ວຍຂູ່າຍແກ້ວເຫົ້ືຼອມຍິບຍັບ, ໃນຂັນມີເງິນແປດຮ້ອຍຄໍາ ໝາກຄຽນດ້ວຍໄໝຄໍາຜາ້ ສະໄບແລະແພອກີ ຫາຼ ຍຜນື . ໃນວັນລືກງາມຍາມດີ ຂຸນຄວນນູຸ່ງເຄືີ່ອງເຕັມຍົດໃສູ່ຕ້າງແກ້ວ ນູຸ່ງຜ້າໄໝເສົື້ອປະດັບດ້ວຍຂູ່າຍຄໍາເຫືຼອງ ເຫືຼົ້ອມຄາດສັງວານຄໍາປະດັບແກ້ວກ້າວສູ່ພິທີເພ່ີືອສູ່ຂໍຕາມປະເພນີຢ່າູ ງສົມກຽດ. ທັງສອງຝູ່າຍຖາມຂູ່າວສກຸ ທຸກກັນ 87

ຕມໍ່ າກມໍ ີການຟາຍເຫຼົ້າເພີື່ອຮຽກເຊີນຜີອາຮັກທັງຫຼາຍໃຫ້ມາຊູ່ວຍດົນບນັ ດານໃຫ້ຂນຸ ລູກັບນາງອົ້ວສກຸ ສົມຫວງັ ໃນ ຄວາມຮັກແລະໄດຮ້ ູ່ວມຊີວິດນາໍ ກນັ . ແຕູ່ບ່ໍເປນັ ດງ່ັົ ຄາດຫວັງໄວ້, ແມູ່ນາງອົ້ວປະຕເິ ສດໂດຍທາງອອ້ ມ ແລະ ບອກວາູ່ ເຍອົື້ ນເວລາໄປອີກສາມປີ ແລ້ວຈ່ີິງມາສູ່ຂໍອີກຂຸນຄວນແລະຄະນະຈິ່ີງກັບຄືນເມືອດ້ວຍຄວາມຜິດຫວັງຂຸນຄວນບອກແມູ່ດ້ວຍຄວາມຄຽດຂົມ ເພາະເປັນການເສຍໜ້າທີ່ການສຂູ່ ໍຖືກປະຕິເສດ. ແຕູ່ແມູ່ກໍບອກໃຫ້ລູກເຮັດໃຈເຢັນໆໄວ້ແລະຢູ່າຟ້າວເສຍໃຈເທືີ່ອຂໍ ໃຫ້ໄດທ້ ໍາການສູ່ຂໍເປນັ ເທືີ່ອທີສ່ ອງກອູ່ ນ, ຖາ້ ວູ່າບ່ໍຍອມໃຫ້ແທ້ໆແລວ້ ຈີ່ງິ ໄປລົບເລວເອາົ ບໍ່ຕ້ອງຢາ້ ນກວົ ເຖິງແມູ່ນວູ່າ ຫັຼງຄາຫກືຼ ໍາແພງເມອື ງຈະເປນັ ຫນີ ຜາກໍຕາມ. ຂນຸ ຄວນສະຫງບົ ສະຕອິ າລົມລົງໄດແ້ ຕູ່ຂຸນລູຮສູ້ ກຶ ໄຟລາມໄໝໃນທວງອກົ ຢູ່ຢູ່າງບ່ໍມຍີ າມເຊາົ . ຂາູ່ ວການສູຂ່ ໍນາງອົ້ວໄປເປນັ ໃພ້ເມອື ງຊອງ ແລະເຖງິ ແມນູ່ ວ່າູ ແມູ່ນາງອົວ້ ຈະໄດປ້ ະຕເິ ສດໄປແລວ້ ກຕໍ າມແຕູ່ ຂນຸ ເທືອງແຫູ່ງເມືອງຊຽງຂອນກໍບໍ່ສະບາຍໃຈ ຈິີ່ງຫາທາງກີດຂວາງໃຫ້ນາງອົ້ວຂາດຂຸນລູຢູ່າງເດັດຂາດ. ດັົ່ງນົ້ັນຂຸນ ເທືອງຈງິ່ີ ເດນີ ທາງພອ້ ມເອົາເຄ່ອືີ ງບັນນາການທງັ ຫຼາຍໄປຍງັ ເມອື ງກາຍເພ່ືີອໃຫ້ເປັນແນວຜກູ ມດັ ນາງອົວ້ ໄວ້ ເຊົ່ັນ ຄໍາ ໜີ່ງຶ ໝືີ່ນ, ເງນິ ເຈັດແສນ, ງົວ,ຄວາຍແລະໝູແນວລະຮ້ອຍໂຕ, ເປັດ,ໄກູ່ໃສູ່ຍາງແນວລະຮ້ອຍຢ່າູ ງ, ເຫ້ົຼາໄຫຊາວໄຫ, ໝາກໂມ,ໝາກແຕງ,ໝາກເຜັດ,ໝາດເຂືອຜູ່ອຍ,ໝາກແຄ້ງ, ຂີງ,ຂູ່າເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍເຄືີອ່ ງເຫຼົ່ານົ້ຖີ ືກລໍາລຽງ ໄປເປນັ ຂະບວນຍາວຍືດມງຸູ່ ໜ້າສູເ່ ມືອງກາຍ, ມແີ ສນຫວຼ ງເປັນຜອູ້ ອກໜາ້ ໄປກອູ່ ນ, ຖັດມາແມ່ນູ ຂຸນເທອື ງໃນ ຊດຼຸ ເຕມັ ຍດົ ຂີ່ມາ້ ດູຸງ່ ໄປໂດຍຕັົ້ງຄວາມຫວງັ ແນວູ່ ແນທູ່ ຈີ່ ະໃຫ້ໄດນ້ າງອົວ້ ມາໄວ້ເປນັ ມິ່ີງເມອື ງ. ເມ່ຶີືອຮອດເມືອງກາຍການຕ້ອນຮັບເປັນໄປຢູ່າງອົບອຸູ່ນແລະສົມສັກສີຢູ່ທີ່ຫ້ອງອັນກວ້າງໃຫຍູ່ປະດັບເອ້ງາມ ຕາ ຂຸນເທອື ງ ມອບເຄອີື່ ງບນັ ນາການໃຫ້ແມູ່ນາງອ້ົວຊອ້ ງໜ້າເຈ້າົ ໂຄດລງົ ຕາ ໂດຍກາູ່ ວ “ຄາໍ ໝ່ືີນໜງີຶ່ ນົ້ີ ເປນັ ຄູາ່ ດອງ ເງິນເຈັດແສນເອາົ ສົມມາພນີ່ ອ້ ງເຖົ້າແກູ່ສູ່ຄົນ, ຂໍໃຫ້ແມູ່ຮັບເອົາທ້ອນ” ແມູ່ນາງອົ້ວຢູ່ໃນອາການເບກີ ບານມູ່ວນຊນີື່ ກາູ່ ວຮັບເອົາດ້ວຍຄວາມຍນິ ດີ ແລະ ກາູ່ ວວ່າູ ບໍ່ມີຄວາມຂດັ ຂ້ອງ ໃດໆທ່ີສອງເມືອງເຮົາຈະເສີມສ້າງຂົວຄໍາທຽວໄຕູ່ໄປເມືອງພຸ້ນກິນປາມາເມືອງພີົ້ກິນຊ້ົີນຍິນສະໜຸກມູ່ວນແມ້ງສະ ຫວນັ ຟາ້ ເກິງີ່ ກັນ.” 88

ແຕູ່ຂຸນເທືອງກໍບ່ໍແຈບໃຈ ຈ່ິີງຂໍໃຫ້ເອົ້ີນນາງອ້ົວມາປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າພີ່ນ້ອງທັງສອງກໍ້າສອງຝູາ່ ຍ ແລະ ຖາມ ເບ່ີິງຄວາມຮູ້ສຶກໃນໃຈຂອງນາງ. ແມູ່ເປັນຜູ້ໄປນໍາເອົານາງອ້ົວດ້ວຍຕົນເອງ, ຕໍ່ມາ ພາຍໃນຫ້ອງກໍງຽບສະຫງັດລົງ ນາງອວ້ົ ກ້າວເຂົ້າມາດວ້ ຍຄວາມສະຫງາູ່ ຄູ່ຽມຄມົ ຄືວາດນາງຫງົ ຊງົ ຄືລອຍລົງມາຈາກເທິງຟາ້ , ທຸກຄົນອາ້ ປາກຄາ້ ງເພາະ ບ່ໍອາດພັນລະນາອອກມາໄດ້ ໃນທ່ີສຸດກໍມີສຽງໜີຶ່ງດັງຂ້ົຶນ “ປານນາງຟ້າລົງມາຈາກສະຫວັນ” “ງາມປານອິນແຕ້ມ” ອກີ ຫາຼ ຍສຽງວູ່າແລວ້ ທວົ່ ຫ້ອງກຟໍ ດຟນີ່ ນ່ີ ັນດ້ວຍສຽງຍອ້ ງຊມົ ເຊີຍ. ຂຸນເທືອງແນມເບິ່ີງນາງຢູ່າງບ່ໍພັບຕາຈົນຮູ້ສຶກຫວ່ົັນໃນໃຈເພາະສໍານຶກໄດ້ວູ່າຮູບຮູ່າງຕົນເອງນ້ົີມັນຄືດົັ່ງໂຕ ແຮ້ງແລວ້ ຈະໄປຄູ່ກັບຫງົ ໄດ້ຈົັງ່ ໃດ. ແມູ່ນາງອ້ົວກູ່າວວູ່າ “ຂຸນເທືອງມາຂເໍ ປັນພເີ່ ປນັ ນອ້ ງ ມີຄໍາໝີນື່ ໜງຶີ່ ມາເປນັ ຄູ່າດອງ ເງິນອກີ ເຈັດແສນ ສໍາລັບ ສົມມາເຖົ້າແກູ່ ແລະເຄີື່ອງຢູ່ຂອງກິນມາພ້ອມຄົບຖ້ວນ, ຖ້າລູກຕອບຮັບກໍຈະຈັດພິທີແຕູ່ງດອງໃນມົື້ອື່ີນມືົ້ຮືນົີ້ໂລດ ລກູ ບໍ່ມຫີ ຍັງຂດັ ຂ້ອງແມູ່ນຕວາ”. ນາງອ້ົວຢູ່ໃນທູ່າບໍ່ອາດຈະປະຕິເສດໄດ້ ທັງບ່ໍຢາກໃຫ້ແມູ່ເສຍໜ້າຈີ່ິງຕອບວູ່າ “ຄັນເປັນຄວາມປະສົງຂອງ ແມລູ່ ກູ ກໍບໍ່ຂດັ ຂນື ” ຄໍາຕອບນົີ້ເປັນທ່ີພໍໃຈຂອງທຸກຄົນແຕູ່ຜູ້ທີ່ດີໃຈກວູ່າໝູ່ແມູ່ນຂຸນເທືອງທ່ີຫົວຍ້າມໆຈົນນ້ໍາໝາກຍ້ອຍຄາງ ແດງຈງືີ່ ຄີື່ງ. ຕໍ່ມາທຸກຄົນກໍກິນເຂ້ົາຊຼຸມແຊວກັນອາຫານມີລາບກ້ອຍ, ເຫົ້ຼາໄຫຖືກຈັດມາບໍລິການຢູ່າງບໍ່ອັ້ົນ. ເມີ່ືອເຫົ້ຼາ ເຂົ້າປາກ ສຽງກແໍ ຮູ່ງເນືອງນນັ ຈົນຟງັ ບໍ່ໄດຖ້ ອ້ ຍໄດຄ້ ວາມ ແຕູ່ລວມຄວາມແລ້ວ ທຸກຄນົ ມູ່ວນຊນືີ່ ດີໃຈ ຍົກເວ້ນັົ ນາງ ອວົ້ . ນາງວາງຕົວດວ້ ຍຄວາມລໍາບາກໃຈແລະບໍ່ອາດເຊອີື່ ງອາໍ ຄວາມຮູ້ສກຶ ໄດຈ້ ່ີງິ ຂຕໍ ົວເຂາົ້ ໄປໃນຫ້ອງ. ນາງອວ້ົ ຢູ່ລາໍ ພັງຄນົ ດຽວ ມີເງົາເປນັ ເພ່ືີອນ ແລະຮູ້ສກຶ ປຽູ່ ວພອຍ ຄດື ່ັົງງວົ ນ້ອຍພດັ ຫຼົງແມູ່ຢູ່ກາງທ່ົງກວາ້ ງໃນ ຫົວໃຈນາງມີແຕູ່ຂຸນລູຄວາມຄິດນົ້ັນລູ່ອງລອຍໄປແສນໄກເທົ່າໃດກໍເຫັນແຕູ່ຂຸນລູທີ່ປາກົດເປັນພາບມົວສະຫຼົວດ່ັົງ ເງົາໃນນ້ໍາ. ນາງພັບຕາບາດຍາວໆນໍ້າຕາໄຫຼຍ້ອຍລົງອາບແກ້ມບໍ່ມີຂຸນລູເຊັດນໍ້າຕາໃຫ້ຄືດັົ່ງກູ່ອນມາເຊັດນ້ໍາຕາໃຫ້ ຕົນເອງ ກໍເທົ່າກັບຊູ່ວຍໃຫ້ມັນໄຫຼອອກຕື່ີມນາງຮໍ່າຮອນໃນໃຈທັງສະອ້ົືນ… ຂ້ອຍຄິດບໍ່ເຫັນຫຍັງອີກ, ບໍ່ມີຜູ້ໃດ ເຫັນໃຈຂ້ອຍ, ຄວາມຄິດມັນວົນວຽນຢູ່ແຕູ່ຄວາມຕາຍ ຕາຍໃຫ້ມັນວິດຄວາມອຸກອ່ົັງທໍລະມານໃຫ້ມັນເຫຼືອແຕູ່ ຄວາມຫວ້າງເປ່ົາບໍ່ມີສຽງສະອນື້ົ ບໍ່ມີນ້າໍ ຕາທກຸ ສ່ິີງທຸກຢູ່າງຄົງງຽບສະຫງດັ . 89

ຄາໍ່ ແລ້ວຂອບຟາ້ ຄູ່ອຍໆລັບຫາຍໄປກັບຄວາມມືດຟ້າບ່ໍເຄຍີ ເຖົ້າແຕູ່ຟ້າກມໍ ີຄວາມເຫງາົ ປາກົດໃຫ້ເຫັນ ແລະ ມຄີ ວາມງຽບແຜູ່ຄມຸ . ຄວາມງຽບມີນ້ໍາໜັກ ເມືີ່ອເຈ້ົາຢູ່ຫາູ່ ງ ເມ່ືີອເຈົ້າຈາກໄປ ເມື່ີອຫົວໃຈເຮາົ ສອງດວງພົບກັບທາງ ຕັນ. ຂອ້ ຍຮູ້ສຶກວູ່າໂລກນ້ີົດັບມອດລງົ ແລ້ວລາກູ່ອນຕາເວັນເອີຍຕາເວນັ ດວງເກ່ົາທ່ີໃຫ້ກໍາເນີດວັນໃໝູ່ ແລະ ວນັ ຕໍ່ໆ ໄປແຕູ່ວັນໃໝກູ່ ຈໍ ະບໍ່ມີຂ້ອຍອີກແລ້ວ. ນາງອົ້ວຈັດແຈງນຸູ່ງເຄືີ່ອງໃຫ້ງາມຜົມສຽບໃສູ່ປັກປີ່ິນເກົ້າຫູໃສູ່ຕ້າງຢູ່ອນລົງພຽງແກ້ມແຂນຊຸຼບມ້າວເຫົ້ຼືອມ ໃສນົ້ິວສຸບແຫວນວົງງາມເອົາສະໄບຄໍາສີແດງຄຽນຄແໍ ລະດ້ວຍສາຍຕາເລືີ່ອນລອຍນາງເບີ່ິງໄປທົ່ວຫອ້ ງເປັນການເບີິ່ງ ເທອີື່ ສຸດທ້າຍ ທູ່າມກາງບັນຍາກາດເສົາ້ ສ້ອຍແລະຈາກສູ່ວນເລິກຂອງຈິດວິນຍານນາງກູ່າວອໍາລາດວ້ ຍສຽງສນ່ົັ ໆຢູ່ດີ ເຢີຫ້ອງຫໍທີ່ເຄີຍນອນໝອນມູ່ານມຸ້ງທີ່ເຄີຍສໍາຜັດມາຕະຫຼອດຊີວິດ, ຂ້ອຍຂໍລາທຸກສ່ິີງທຸກຢູ່າງທ່ີເຄີຍຈັບບາຍໃຊ້ ສອຍແລະຝາກຮອຍມືຮອຍຕີນໄວ້ “ຫຼາເຂັນຝາ້ ຍວາງຢແູ່ ຄມຝາດ້ງົ ມອ້ ນວາງຊ້ອນກັນຢູ່ຢ່າູ ງເປັນລະບຽບກ່ີຕໍ່າຫກູ ຕົັ້ງ ຢູ່ເຊຍເຮືອນມາດນົ ນານບວຍຕັກນ້າໍ ພາດຢູ່ປາກໄຫປູ່ອງຢ້ຽມໄຂອາ້ ເບິງ່ີ ຕາເວນັ ຍາມເຊາ້ົ ”. ແລ້ວນາງກໍລັກລອບໜີອອກຈາກໂຮງໂດຍບໍ່ມໃີ ຜຮູ້ເຫັນນອກຈາກຊ້າງແມູ່ໂຕຊ່ີືແພງສີນາງກູ່າວລາມັນວູ່າ “ຢູ່ດເີ ຍີແພງສີຊາດນົ້ີມີເວນກໍາຈີງ່ິ ຂອງລາໄປຈນົ ຕະຫຼອດຊວີ ດິ …” ນາງໄປຮອດກາງປູາ່ ທາູ່ ມກາງຄວາມມດື ໄປຢຸດຢູ່ກ້ອງຕົ້ນໂພແລວ້ ເວາົ້ ວາູ່ : “ຕົ້ນຊຼຸມພເູ ອຍີ ຂ້ອຍຂໍວອນເຈົ້າຈົ່ງກູອ່ ງງາູ່ ລງົ ມາແດູ່ທ້ອນຂອ້ ຍຈກັ ອາໄສເຈາົ້ ລອຍຂນຶົ້ ສູ່ສະຫວັນ.” ແຕູ່ເທວະດາປະຈໍາຕົ້ນໄມ້ປະຕິເສດມີສຽງເວົ້າອອກມາວູ່າ “ເຮົາບ່ໍເຄີຍກູ່ອງງູ່າລົງເອົາຜູ້ໃດ, ໃຜຈັກແຂນຄໍ ໃສູ່ຫງູາ່ ເຮົາບໍ່ໄດເ້ ດັດຂາດ”. ແລ້ວນາງກຍໍ ູ່າງຕໄໍ່ ປເບັດໜ້າໃສູ່ຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນອນີ່ື ແຕູ່ກຖໍ ືກປະຕເິ ສດອກີ “ເຮາົ ບໍ່ຢາກໃຫ້ຄົນງາມໆມາທໍາລາຍ ຊີວດິ ແບບນົີ້ມັນທນົ ເບ່ິີງບ່ໍໄດ”້ ເທວະດາແຫງູ່ ຕົ້ນໄມ້ວາູ່ . ນາງຍູ່າງໄປຫາຕົ້ນໄມ້ອກີ ຫາຼ ຍຕົ້ນທາູ່ ມກາງລາຕອີ ັນງຽບສະຫງັດ, ໃນທສີ່ ຸດກໍໄປພຕໍ້ ໜົ້ ຈວງຈັນໃຫຍູ່ທີ່ແຜູ່ ກງີ່ິ ກ້ານກວມບໍລເິ ວນກວ້າງ, ບນັ ຍາກາດວັງເວຄປື ູາ່ ຊາ້ ຈວງຈນັ ຕົ້ນນມ້ົີ ຜີ ີຮັກສາຢູ່ ນາງອວ້ົ ເວ້າົ ຂົນຶ້ ວາູ່ “ຈວງຈັນເອຍີ ກອູ່ ງຫງູ່າເຈົ້າລົງມາເອົາຂ້ອຍແດທູ່ ້ອນ!” 90

ຕົ້ນຈວງຈັນໄຫວຕີງຢູາ່ ງແຮງ ຜີອາຮັກແຜງລິດຂອງມັນແລ້ວເຮັດໃຫ້ຫງູ່າກູ່ອງລງົ ນາງອົ້ວຈັບຫງູ່າໄວ້ແລ້ວ ຮາໍ່ ຮອນຫາຂຸນລ:ູ “ອ້າຍຂຸນລູນ້ອງຂໍລາໄປກູ່ອນຊາດໜ້າຄູ່ອຍຈວບກັນໃໝູ່ຖ້າອ້າຍມາທັນຢູ່ແຫູ່ງນີ້ົນ້ອງກໍຄົງບໍ່ຕາຍສອງເຮົາ ຈະເປນັ ຄູ່ກນັ ໄປຕະຫຼອດ.” ນາງຫຼຽວໄປເບີິ່ງອ້ອມຂ້າງບໍ່ມີຂຸນລູບໍ່ມີຜູ້ໃດທັງນົ້ັນມີແຕູ່ຄວາມງຽບສະຫງັດວັ່ົງເວ. ນາທີຕໍ່ມານາງກໍຕັດ ສິນໃຈອາໍ ລາໂລກໄປບ່ໍມີມືົ້ໃໝູ່ສໍາລັບນາງອົ້ວອກີ ຮາູ່ ງຂອງນາງຫອ້ ຍຕ້ອນແຕ້ນຢ່ຫູ ງາູ່ ຈວງຈນັ ແຫູ່ງນີ້ົ. ທີ່ໂຮງຄນື ນັ້ົນທຸກຄົນແປກຕາູ່ ງໃນໃຈທີ່ຊາ້ ງຊີື່ແພງສແີ ຜດສຽງຮອ້ ງທັງໃຊ້ງວງດງຶ ທ້ືົນໂສ້ຢບູ່ ໍ່ເຊົາແມູ່ນາງອົ້ວ ໃຊ້ຄົນໄປເບ່ງິີ ຊາ້ ງແລະໃຫ້ສາວໃຊ້ເຂາົ້ ໄປຫ້ອງນາງອົ້ວເພາະບ່ໍປາກົດເຫັນນາງນັບແຕູ່ພທິ ີສູ່ຂໍເປັນຕົ້ນມາ. ບໍ່ດົນສາວ ໃຊ້ກແໍ ລ່ນູ ມາບອກວາູ່ ເຫນັ ແຕູ່ຜາ້ ບາງຜນື ພາດຢູ່ໃນຫອ້ ງແຕບູ່ ໍ່ເຫນັ ນາງອ້ົວເລຍີ ແມູ່ນາງອົ້ວຕົກໃຈສຸດຂີດແລະສັົ່ງໃຫ້ ຊອກຫາລູກສາວເປັນສົນລະວົນ. ຜູ້ຄົນພາກັນໄຕ້ກະບອງ, ໄຕ້ທວນເຍືອງທາງນໍາຫາ ໃນຄືນນ້ັົນ ພວກໜີ່ຶງໄປທາງ ເໜືອໄປທາງເຮືອ ແລະ ພວກໜີ່ຶງໄປຍັງເມືອງຊອງ ເພາະເຊືີ່ອວູ່ານາງອົ້ວຈະຕ້ອງໄປຫາຂຸນລູທ່ີເມືອງນົີ້ແຕູ່ແລ້ວກໍບ່ໍ ເຫັນຮູ່ອງຮອຍເລີຍ. ຂຸນລູເວົ້າສຽດໃສູ່ພວກທີ່ມາຫາວູ່າ “ຜິວູ່າ ນາງມາພີ້ົແທ້ເຮົາຈະເອົາເມືອງແລກເອົາເລີຍແຕູ່ນ້ີົ ນາງບໍ່ໄດມ້ າເຮົາບໍ່ໄດເ້ ຊື່ີອງອໍາແຕູ່ຢູ່າງໃດ”. ແລວ້ ເຂົາລາຂນຸ ລກູ ັບເມອື ເມອື ງກາຍ. ສູ່ວນຂນຸ ເທອື ງ ໜ້າລ່າູ ຕາຕາຍເປັນຮ້ອນເປັນຮນົ ແລວ້ ກໍສງ່ັົ ໃຫ້ເສນາຂອງຕົນອອກນາໍ ຫາໄປ ທົ່ວປາູ່ ດງົ ພົງ ໄພ “ຖ້າບໍ່ໄດນ້ າງຄນື ມາກູຈະຕັດຄພໍ ວກສທູ ຸກຄນົ !” ຂຸນເທືອງບນັ ຊາຢ່າູ ງໜກັ ແໜ້ນ. ຄວາມສບັ ສົນພາຍໃນໂຮງດາໍ ເນີນໄປຕະຫຼອດຄນື ມີຜຮູ້ າ່ໍ ໄຫ້ມີຜຈູ້ ມົ່ ຄາງໂອຍໆດວ້ ຍຄວາມເປັນຫວູ່ ງ ແລະ ມີທັງຜຂູ້ ັດເຄືອງໃນໃຈທ່ີມີເຫດການບ່ໍດີເກີດຂົນ້ຶ ປະສົມກບັ ສຽງແຜດຮອ້ ງຂອງຊ້າງຊີື່ແພງສີທີ່ຫູ່ວງອາໄລຫາເຈ້ົາຍິງ ຜເູ້ ປັນເຈົາ້ ຂອງຂອງມນັ . ທຸກຝູາ່ ຍທຂີ່ ຽ້ ວຄນື ໄປຊອກຫານນັົ້ ໄດ້ກັບມາໂດຍບໍ່ພົບຮູອ່ ງຮອຍໃດໆຂອງນາງອ້ວົ ເລີຍຄວາມໂສກເສົາ້ ເສຍດາຍຈ່ິີງແຜູ່ຄຸມໄປທວ່ົ ໂຮງ. ຂນຸ ເທືອງຈ່ົມວູ່າ “ກູກໍປອງເອົາແກ້ວນາງງາມອົວ້ ຄູ່ຽມຫວນຊລິ ຸລາບໄດ້ເລີຍຊາ້ໍ ບ່ໍເຫນັ …” ສວູ່ ນແມູ່ນາງອົວ້ ຈມົ່ ໄຫ້ຮໍ່າໄຮຫາລກູ ປານໃຈຊິຂາດ “ອວົ້ ອອູ່ ນມາເລາ່ົ ໄປຫນົ ກາ້ໍ ທາງໃດຈາກອແີ່ ມເູ່ ສຍນີົ້ ແມກູ່ ຄໍ ິດຕເໍ່ ຈ້ົາ ສົມສາ້ ງສືບເມືອງ ຫາກບໍ່ເອົາບາທາ້ ວຂນຸ ເທືອງ ກໍບອກແມເູ່ ສຍແມ ຫືຼວາູ່ ມັກບູ່າວທາ້ ວ ຂນຸ ລແູ ພງ ເພອ່ີື ນ ກດໍ ີ ແມູ່ກໍບໍ່ຂີນອອູ່ ນອວ້ົ ຕາມແຕູ່ເຈາ້ົ ຊິປູກແປງ. ໂອນໍ ແມູນ່ ົີ້ເປັນດົັ່ງຕາບອດແລວ້ ເບ້ືອົ ງໜ່ີງຶ ມເິ ຫັນສາຍໃຈ ກຢູ ູ່ທໃີ່ ດເດເຈ້າົ ຂໍແກູ່ອນິ ທາເຈາົ້ ພົມມາເຍ້ືອົ ນໂຜດບນຸ ຂອ້ ຍທານມາກລົນ້ ມາຄາໍ້ ໃຫ້ເຫນັ ແດແູ່ ມ…” ຮູງຸ່ ເຊົາ້ ມືົ້ໃໝູກ່ າໂຕໜງຶ່ີ ບິນມາຈັບຫຼັງຄາເຮອື ນແລ້ວຮ້ອງບອກຂາູ່ ວວູ່າ: “ລູກສາວໃຜເດ ພວມສອນສາວຄີງຂາວປານທູ່ອນຢວກທັດດອກໄມ້ ປັກປີ່ິນຜົມດໍາໃສູ່ຕ້າງຄໍາກູ່າຍແກ້ມ ຫອ້ ຍຕ້ອນແຕນ້ ຢູ່ຫງ່າູ ຈວງຈັນ…” 91

ຮ້ອງແລ້ວກາໂຕນ້ົັນກໍບິນໄປແມູ່ນາງອ້ົວໄດ້ຍິນຂູ່າວຮ້າຍກໍເປັນລົມສະຫົຼບສາວໃຊ້ຕ້ອງໂຊມເອົາ ແລະ ຊັກ ສນ່ົັ ທງັ ເອົານາໍ້ ພົ່ນໃສຈູ່ ງິ່ີ ຟືຶ້ນຄືນມາ. ສູ່ວນຊາວເມືອງຫຼາຍຄົນພາກັນມູຸ່ງໜ້າໄປຍັງປູ່າດ້ານເໜືອຕາມທິດທາງທີ່ກາບນິ ໄປເມີື່ອຮອດຕົ້ນໄມ້ທີ່ກາ ຈັບຢູ່ກໍຈິີ່ງເຫັນຄາບນາງອ້ົວຫ້ອຍຢູ່ຕົ້ນໄມ້ແຫູ່ງນ້ົັນເຂົາເຈົ້າແກ້ເອົານາງຈາກຫງູ່າໄມ້ຕໍ່ມາແມູ່ນາງອົ້ວນໍາໄປຮອດ ແລວ້ ກໍຈັດລ້າງຊູ່ວຍອາບນ້າໍ ໃຫ້ແລະຫົດດວ້ ຍນ້ໍາຫອມແລ້ວເອົາດອຍໄວ້ຢູ່ຜາມທຖ່ີ ືກສ້າງຂນົຶ້ ແຄມປູ່າ. ແມູ່ນາງອວ້ົ ນ່ັງົ ຮ້ອງໄຫ້ຮ່ໍາໄຮຫາລກູ ທງັ ເອົາມຕື ອີ ກົ ດວ້ ຍຄວາມເຫືຼອໃຈ: “ບັດນົ້ີອ້ົວອູ່ອນນ້ອຍປະແມູ່ໄປຕາຍນົ້ີນໍອົ້ວແມູ່ເຮີຍຄໍາແພງແມູ່ເຮີຍແມູ່ລ້ຽງເຈົ້າແສນສ່ິີງໂຕປາແມູ່ນາແມູ່ ລຽ້ ງເຈົ້າແສນສິ່ງີ ໂຕໄກູ່ອວ້ົ ແມູ່ເຮີຍສາຍຄແໍ ມູ່ເຮີຍຮັກຊູ້ກວູ່າລງຸ ຕາ ແທ້ນາປະອາວອາເສຍບໍ່ເອ້ົອື ແທ້ນໍປະເສ່ືີອສາດຜ້າ ຫົ່ມທັງໝອນແລນໍໂອນໍຫົວໃຈຂອ້ ຍນາງງາມລູກແມູ່ກູເຮີຍອກົ ແມູ່ຊິແຕກມ້າງນໍາອົ້ວມ່ງິີ ມອນຄັນວູ່າປຸນປູກໃຫ້ຂຸນ ລູບາບາູ່ ວຍງັ ຈກັ ໄດເ້ ບ່ີິງໜາ້ ບໍ່ມຫີ ້ຼາງວ່າູ ຊິຕາຍແມູ່ນາອວົ້ ແມູ່ເຮຍີ ດວງຕາແມູ່ເຮີຍຟ້າຮອ້ ງຫວູ່ ນເມອື ບົນຝນຕົກລນິ ບໍ່ຮູ້ ເອົື້ອນລູກອູ່ອນຫ້ຼາຊິໄປຊົ້ນຢູ່ບູ່ອນໃດນີົ້ເດ…” ສູ່ວນຂຸນເທືອງ ກໍຈົ່ມເສຍໃຈວູ່າ “ໂອນໍອົ້ວຂ້ອຍເຮີຍສາຍໃຈຂ້ອຍ ເຮີຍຕົກຕາວູ່າຊິເປັນເມຍອ້າຍແລ້ວເລີຍເລ່ົາຕາຍເສຍນ້ີົນໍອົ້ວຂ້ອຍເຮີຍເງິນລ້ານພີ່ກໍເອົາມາຫາເຈົ້ານາຄໍາຊາວແສນ ລ້ານຊົ່ັງພີ່ກໍເອົາມາຕ້ອນເຈ້ົານາໂອນໍໜູ່ວຍຕາຂ້ອຍເຮີຍ ຄໍາແສນອ້າຍຊິຕີແປ້ນກີ່ໃຫ້ເຈ້ົາເນຄໍາຫ້າຮ້ອຍອ້າຍຊິຕີຊ້າ ຫອຼ ດໃຫ້ເຈ້າົ ຕໍ່າຫູກທໍໄໝພີ່ນາໂອນໍອວ້ົ ເຮີຍພົນລາ້ ນພກີ່ ໍຈະເອົາມາແຫນແຫູ່ເຈົ້ານົ້ີແລວ້ ພົນແສນມາງອງເອົາອົ້ວແຫູ່ ແຈູ່ມເຈ້ົາມາສ້າງສືບເມືອງ…” ບນັ ຍາກາດເຕມັ ໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສ້ົາເຫງົາຫງອຍຜູ້ຄົນພາກນັ ຫງຼັົ່ ນໍາ້ ຕາ.ການຄົບງັນດາໍ ເນີນໄປຢາູ່ ງໃຫຍູ່ ໂຕມີຄນົ ຫງັົຼ່ ໄຫຼມາຈົນລົນ້ ຜາມຄົນທົ່ວໄປຕາູ່ ງກຈໍ ົ່ມເສຍດາຍແລະຫວູ່ ງອາໄລຫາສາວນ້ອຍຜູ້ຈາກໄປຢູ່າງບ່ໍມີວັນກັບ ມາອີກຫາງສຽງວູາ່ ຍ້ອນແມູ່ຂັດຂວງເຫຼືອເຫດທັົ້ງທີ່ຂຸນລູກໍໄດ້ມາສູ່ຂໍແລ້ວດ່ົັງນົີ້ນາງອົ້ວຈິີ່ງໄດ້ຕັດສິນໃຈອໍາລາໂລກ ໄປເພ່ີືອໜີຄວາມທຸກທລໍ ະມານໃຈ. ແມູ່ນາງອົ້ວ ແຕງູ່ ໃຫ້ຄນົ ຂີ່ມ້າດູ່ວນໄປບອກຂຸນລູ ທເີ່ ມືອງຊອງ ໃຫ້ມາຮ່ວູ ມໄວ້ອາໄລ ຂຸນລຮູ ູ້ຂາູ່ ວດ້ວຍ ຄວາມໂສກເສົ້າສະອ້ົນື ທືົ້ນທວງແລ້ວກໍຈັດແຈງເອົາເຄີ່ອື ງກິນທານມາຫຼວງຫຼາຍມີງົວຄວາຍເປັດໄກູ່ເຂົ້າ ແລະ ເຫ້າົຼ ໄຫ ໂດຍໃຫ້ຄົນເປັນຈໍານວນ 300 ຄົນລໍາລຽງມາເປັນຂະບວນຂຸນລູກັບຂຸນຄວນຜູ້ເປັນນ້ອງຊາຍຂີ່ມ້າອອກໜ້າດູ່ວນ ມາພຕໍ າເວັນຄາ້ ຍ ທງັ ສອງກມໍ າຮອດບູ່ອນງນັ ສບົ . ແມູ່ນາງອົ້ວພົບກັບຂຸນລູດ້ວຍຄວາມຮູ້ສຶກກະດາກໃຈ ແລະ ຈົ່ມກິນແໜງທີ່ໄດ້ປະຕິເສດຂຸນລູຕະຫຼອດເວ ລາຜູ່ານມາເພນີ່ິ ກູ່າວວາູ່ : “ແມູ່ ກເໍ ຫັນໜາ້ ເຈົາ້ ບາບູ່າວຂຸນລູ ເປັນດງົັ່ ເຫັນດວງຕາ ຄູ່ຽມເມືອງແພງລ້ານ ແມນູ່ ີົ້ ຕັົ້ງວູາ່ ເຖ້ົາຫວົ ຫວາຍ ຕັົ້ງວາູ່ ເຖ້ົາດາຍດອກ ແທ້ນາ ອົວ້ ນ້ອຍແມູໄ່ ປຜູກຄຕໍ າຍ ຄອບບາລູກເຮີຍ ຍາມເມອີື່ ຂຸນຄວນ ເອາົ ຫໍ່ໝາກມາໝາຍ ຍາມເມີ່ືອເອົາສາຍພູມາມອບແມູ່ເລົ່າຄິດບໍ່ສອດແທ້ນາ. ຂໍພອນທ້ອນທັງສອງຍອມໂທດແມູ່ຫາກໄດ້ຕັດບໍ່ໃຫ້ ຂຸນ ແທ້ທູ່ຽງຈິງແທ້ແລ້ວ. ບັດນົີ້ສັນໃດເຈົ້າຍງັ ຊິໄດ້ອູ່ອນອົ້ວນນ້ັົ ເລົ່າຄືນມາດັົງ່ ນັົນ້ ບໍ່ກວູ່າແຕູ່ຫາຼ ນຊາຍກູຮ່າໍ ເພີງດູທ້ອນຜິ ວ່າູ ສາຍໃຈຂ້ອຍຄືນມາສນັ ເກ່າົ ກໍດີແມູ່ຈັກປນຸ ມອບບ້ານເວນສ້າງສບື ເມອື ງ…” ຂຸນລໄູ ປນົງ່ັ ລົງຂາ້ ງນາງອົວ້ ເອາົ ມຂື ວາຈບັ ແຂນນາງໄວ້ມືຊ້າຍລູບເກ້ົາຜົມແລະເວ້ົາວາູ່ : 92

“ອ້ົວພີ່ເຮີຍດວງຕາພີ່ເຮີຍອ້າຍມາແລ້ວນົັ່ງຢູ່ຂ້າງກໍ້າຂວານີ້ົນາຂຸນຄວນນົ່ັງຢູ່ຂ້າງກ້ໍາຊ້າຍນີ້ົນາເຊີນນ້ອງນາດ ໄທອ້ ວ້ົ ຄຽູ່ ມຄນື ມາພີ່ເຍ…ີ ” ທ້າວໄຫວ້ວອນເຖິງພະອິນພະພົມຢູ່ເທິງຟ້າໃຫ້ມາຊູ່ວຍໂຜດເອົານາງຄືນມາໂດຍເອົາໂອຄໍາຕົັ້ງໄວ້ແລ້ວອະທິ ຖານວູ່າຖ້ານໍ້າຕາຫ່ັົຼງລົງເຕັມໂອແລ້ວໃຫ້ນາງຟ້ຶືນຄນື ມີຊີວິດອີກ. ທ້າວຮ່ໍາຮອນຢູ່ເປນັ ເວລາດົນນານນ້ໍາກໍຫ່ຼົັງລົງໃສູ່ໂອ ຄໍາຈົນເກືອບຊິເຕັມຮູ່າງຄີງນາງອົ້ວເໜັງຄູ່ອຍໆແລ້ວຢຸດໄປຕໍ່ມາກໍເໜັງອີກແລະຄູ່ອຍໆຄືດ່ັົງຕ່ີືນຈາກອາການຫຼັບໄຫຼ ມາເປັນເວລາພນັ ໆປ.ີ ຫົວຂອງນາງຍໍຂົຶ້ນຊາ້ ໆຕາຄອູ່ ຍໆມືນພໍຮິບຮີ່, ແຕູ່ທນັ ໃດນນ້ັົ ແມວໂຕໜ່ງີຶ ແລນູ່ ພວດມາຕໍາໂອ ຄໍາຂວ້ໍານ້ໍາຕາເລີຍໄຫຼຖິົ້ມບ່ໍເຫືຼອຮູ່າງຄີງຂອງນາງອ້ົວກັບມິດຊ້ອຍມ້ອຍດັ່ົງເດີມຂຸນລູຕົກສະເງ້ີົບໍ່ຮູ້ຊິເຮັດວິທີໃດໄດ້ ແຕູ່ເອົາມຕື ີອົກທັງຮອ້ ງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມເຫືຼອໃຈສຽງຜຄູ້ ນົ ໃນຜາມດັງອງຶ ຄະນຶງເຂາົ ເຈົ້າເວາ້ົ ຊິ່ີມກັນວູ່າເອິກແພນເປນັ ຜູ້ ວາງ ແຜນໃຫ້ຄົນເອົາແມວມາລັກເຊີ່ືອງໄວ້ໃນບໍລິເວນຜາມແລ້ວປູ່ອຍໃຫ້ມັນແລູ່ນໄປຕໍາເອົາໂອຄໍາຈົນຂວ້ໍາທັງນົ້ີເພາະ ນາງມັກຂນຸ ລຢູ ຂູ່ າ້ ງດຽວແຕູ່ເຫງິ ນານແລ້ວ. ເຫດການນີົ້ເຮັດໃຫ້ຄວາມຫວງັ ຂອງຫຼາຍຄົນພງັ ທະລາຍລງົ . ນາງອ້ວົ ຫັບຼ ແຈບຈົມເປັນຫີນໃຕ້ແຜ່ນູ ດນິ ເປັນເທີືອ່ ສຸດທາ້ ຍແລະຕະຫອຼ ດກາລະນານ. ເມີ່ືອໄດ້ພະຍາຍາມເຮັດທຸກວິທີເພີ່ືອຊ່ວູ ຍນາງອ້ວົ ແລ້ວ ຂຸນລູກໍກັບຄືນສູ່ເມອື ງຊອງໂດຍບໍ່ຍອມເບີງ່ິ ໜາ້ ເອິກ ແພນເລຍີ ທ້າວກູ່າວອາໍ ລາແມູ່ນາງອວ້ົ ວູ່າ: “ຫຼານຊິເມືອກູ່ອນແລ້ວຈອມແພງພະແມູ່ແມູ່ນວູ່າວອນແສນປີກໍບໍ່ຄືນມາໄດ້ຫຼານຈັກຄືນເມືອຫ້ອງເມືອງ ຊອງຮຽມກູ່ອນເຈ້ົາພີ່ນ້ອງລຸງປ້າຄູ່ອຍຢູ່ດີບຸນບໍ່ເຄີຍຍສ້າງເປັນເຂີຍເຈົ້າຫົວແມູ່ເສຍນໍບຸນຫາກເຫັນໜ້າອົ້ວທ່ໍນ້ີົແລ້ວ ເວນຊໍ້າແລູນ່ ເຖງິ …” ຂນຸ ລູພາບໍລວິ ານກັບຄືນເມອື ງຊອງດວ້ ຍອາການຫງູ່ວມເຫງົາຄືດົັ່ງເດນີ ທາງສູ່ປາູ່ ຊ້າ. ການສນູ ເສຍຄັົງ້ ນ້ົີບ່ໍ ມີອນັ ໃດຈະມາທຽບໄດ.້ ບດັ ນີົ້ຂຸນລເູ ປັນຄຮື ູ່າງຄີງທ່ີປາສະຈາກວິນຍານບ່ໍກິນເຂ້ົາກິນນາໍ້ ບໍ່ປາກເວ້ົານໍາໃຜມີແຕູ່ນົງັ່ ຊຶມຢູ່ຄນົ ດຽວສາຍ ຕາຈ້ອງເບ່ິີງບູອ່ ນໃດກເໍ ປັນເວລາດົນໆທ້າວແນມເບິີ່ງສ່ິີງຂອງທີນ່ າງອວົ້ ເຄຍີ ມອບໃຫ້ເບ່ງີິ ຜ້າສະໄບຄໍາຜນື ນນັົ້ ແລວ້ ກໍຮູ້ ສຶກວູ່າໃຈຊິຂາດມອດມ້ວຍໄປ ວັນອັນຫວານຊີ່ືນໃນອະດີດຊູ່າງຜູ່ານໄປໄວວັນທີ່ທັງສອງໄປເກັບເຫັດຢູ່ທ່ົງນາໃນ ຕອນເຊົ້າຫັຼງຈາກຄືນຝນຕກົ , ວັນທ່ີມີດອກງົິ້ວບານສົດໃສປາຍລະດູໜາວວັນທີ່ໄປເຮົ້າປູ່າຢູ່ສວນມອນເຊງ່ິີ ມນີ ົກກາ 93

ເວົາຮ້ອງສຽງດັງວີວ່ ອນເປັນສຽງຮ້ອງຫາຄູ່ຂອງນົກໂຕປູ່ຽວພອຍ. ທ້າວຮູ້ສຶກວູ່າຕົນເອງປຽບຄືນົກໂຕນົັ້ນແລ້ວກໍຮໍ່າ ຮອນຢູ່ໃນໃຈ… ນົກພາກຄູ່ກໍຍັງຮ້ອງສຽງດັງກາພາກຮັງກໍຍັງຮ້ອງສຽງກ້ອງບາດວູ່ານ້ອງພາກອ້າຍຄໍາດຽວບໍ່ໄດ້ສ່ັົງ ແຕູ່ວັນເຫຼົ່ານົ້ັນຈະບ່ໍຫວນຄືນມາອກີ ແລ້ວຕໍ່ແຕູ່ນົ້ີບໍ່ມີນາງອົ້ວມີແຕູ່ຕາເວັນດວງເກ່າົ ທີ່ໃຫ້ກໍາເນີດວັນໃໝູ່ອັນຊໍ້າຊາກ ວັນທີບ່ ໍ່ມຄີ ວາມໝາຍສາໍ ລັບຂຸນລ.ູ ແມູ່ຂນຸ ລູກໍອຸກໃຈນາໍ ລູກນາງນງົັ່ ຕໍ່າຫູກຢູ່ກ້ອງລູ່າງທງັ ຈ່ົມໃຫ້ລູກຊາຍທ່ີໄປມັກລູກສາວເກີນຂອບເຂດທ້ົັງທ່ີ ແມູ່ຜສູ້ າວບໍ່ເຫນັ ດີເຫັນງາມນາໍ . ແມູ່ຈ່ົມວູ່າ “ລກູ ເຮຍີ ນາງອົ້ວຕາຍເສຍແລ້ວ ໜໄີ ປເປນັ ອື່ີນ ລູກຊິໄຫ້ ຄາງໄດກ້ ບໍ ໍ່ຄືນແມູ່ນາ…” ຕມໍ່ າແມູ່ ເຫັນນໍາ້ ສີແດງຢອດລົງມາແຕູ່ເທິງເຮອື ນຕົກຖກື ຜ້າທກີ່ ໍາລັງຕໍ່າຢູ່ເລີຍຄິດວູ່າແມນູ່ ສຝີ າງແດງສໍາລັບຍ້ອມຜາ້ ຂວໍ້າແລ້ວ ຍ້ອຍລົງມາຂະນະດຽວກັນກໍໄດ້ຍິນສຽງຄາງດັງອີ່ືອ່ືີຂອງລູກຊາຍດັງຢູ່ເທິງ. ບໍ່ດົນຕໍ່ມາກໍມີຄົນແລູ່ນອີເລີເປີເສີມາ ບອກວູ່າ: “ຂນຸ ລູແທງຄຕໍ າຍ !” ຜູ້ເປັນແມູ່ຕົກໃຈສຸດຂີດ ລຸກອອກຈາກກີ່ແລ້ວແລູ່ນໄປເບີ່ິງ ນາງໂຊມກອດເອົາລູກທັງຮ້ອງໄຫ້ຢູ່າງໜ້າເວ ທະນານໍາ້ ຕາຂອງແມູ່ຫັົ່ຼງອອກມາຢາູ່ ງບໍ່ເຫອື ດແກມ້ . ຂຸນລດູ ບັ ຊວີ ດິ ຕົນເອງລາໂລກໄປ ປະໃຫ້ແມູ່ ແລະ ນ້ອງພບົ ກບັ ຄວາມໂສກເສ້ົາຢູ່ເບົ້ືອງຫງັຼ ຄາບຂອງຂຸນລູ ແລະນາງອົ້ວຖືກນໍາໄປຍັງບູ່ອນຕໍ່ແດນລະຫວູ່າງເມືອງກາຍກັບເມືອງຊອງແລະຖືກເອົາໃສູ່ໃນໂລງດຽວກັນ. ການຄົບງນັ ດໍາເນີນໄປເປນັ ເວລາສາມເດອື ນ ຈ່ງິີ ມພີ ທິ ີເຜົາໂດຍມີໄຜພູ່ ົນຈາກສອງເມອື ງເຂົ້າຮູ່ວມຢູາ່ ງຫຼວງຫາຼ ຍ. ຄວນັ ໄຟເປນັ ເລົາພຸູ່ງຂ້ນຶົ ສູ່ທອ້ ງຟ້າ ແລວ້ ຈາງຫາຍໄປໃນຄວາມເວີົງ້ ວ້າງ ອັນບໍ່ມທີ ີສ່ ້ນິົ ສດຸ , ວິນຍານສອງ ດວງໄດລ້ ່ອູ ງລອຍໄປເປນັ ວິນຍານຮັກອາໍ ມະຕະທ່ບີ ່ໍມສີ ງີ່ິ ໃດຈະລຶບລ້າງໄດ້ນອກຈາກາລະເວລາ. 94